Historia calamitatum

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="la">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikisource</sitename>
    <dbname>lawikisource</dbname>
    <base>https://la.wikisource.org/wiki/Pagina_prima</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.26</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Specialis</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Disputatio</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Usor</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Disputatio Usoris</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Vicifons</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Disputatio Vicifontis</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Fasciculus</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Disputatio Fasciculi</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Disputatio MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Formula</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Disputatio Formulae</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Auxilium</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Disputatio Auxilii</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Categoria</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Disputatio Categoriae</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Scriptor</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Disputatio Scriptoris</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">Pagina</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">Disputatio Paginae</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">Liber</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">Disputatio Libri</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modulus</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Disputatio Moduli</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Historia calamitatum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1363</id>
    <revision>
      <id>264389</id>
      <parentid>254209</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T09:46:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26754-34</username>
        <id>32411</id>
      </contributor>
      <comment>/* DE PERSECUTIONE MAGISTRI SUI GUILLHELMI IN EUM */ Various typos</comment>
      <origin>264389</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="85488" sha1="jptzotshvuvdfpvumh7a6eubet6dati" xml:space="preserve">{{titulus2
|Scriptor= Petrus Abaelardus
|OperaeTitulus=Historia Calamitatum
|SubTitulus=Abaelardi ad amicum suum consolatoria epistola
|OperaeWikiPagina= Abaelardi ad amicum suum consolataria epistola
|Annus=1133
|Liber=Petri Abaelardi Opera hactenus seorsim edita, I.djvu
|Genera=Philosophia, Epistulae
}}
&lt;div class=text&gt;

Sepe humanos affectus aut provocant aut mittigant amplius exempla quam verba. Unde post nonnullam sermonis ad presentem habiti consolationem, de ipsis calamitatum mearum experimentis consolatoriam ad absentem scribere decrevi, ut in comparatione mearum tuas aut nullas aut modicas temptationes recognoscas et tolerabilius feras.


== DE LOCO NATIVITATIS EIUS ==

Ego igitur, oppido quodam oriundus quod in ingressu minoris Britannie constructum, ab urbe Namnetica versus orientem octo credo miliariis remotum, proprio vocabulo Palatium appellatur, sicut natura terre mee vel generis animo levis, ita et ingenio extiti et ad litteratoriam disciplinam facilis. Patrem autem habebam litteris aliquantulum imbutum antequam militari cingulo insigniretur; unde postmodum tanto litteras amore complexus est, ut quoscumque filios haberet, litteris antequam armis instrui disponeret. Sicque profecto actum est. Me itaque primogenitum suum quanto cariorem habebat tanto diligentius erudiri curavit. Ego vero quanto amplius et facilius in studio /f.1vb/ litterarum profeci tanto ardentius eis inhesi, et in tanto earum amore illectus sum ut militaris glorie pompam cum hereditate et prerogativa primogenitorum meorum fratribus derelinquens, Martis curie penitus abdicarem ut Minerve gremio educarer; et quoniam dialecticarum rationum armaturam omnibus philosophie documentis pretuli, his armis alia commutavi et tropheis bellorum conflictus pretuli disputationum. Proinde diversas disputando perambulans provincias, ubicunque huius artis vigere studium audieram, peripateticorum emulator factus sum.


== DE PERSECUTIONE MAGISTRI SUI GUILLHELMI IN EUM ==

Perveni tandem Parisius, ubi iam maxime disciplina hec florere consueverat, ad Guillhelmum scilicet Campellensem preceptorem meum in hoc tunc magisterio re et fama precipuum; cum quo aliquantulum moratus, primo ei aceptus, postmodum gravissimus extiti, cum nonnullas scilicet eius sententias refellere conarer et ratiocinari contra eum sepius aggrederer et nonnumquam superior in disputanto viderer. Quod quidem et ipsi qui inter conscolares nostros precipui habebantur tanto maiori sustinebant indignatione quanto posterior habebar etatis et studii tempore. Hinc calamitatum mearum, que nunc usque perseverant, ceperunt exordia, et quo amplius fama extendebatur nostra, aliena in me succensa est invidia.
Factum tandem est ut, supra vires etatis de ingenio meo presumens, ad scolarum regimen adolescentulus aspirarem, et locum in quo id agerem providerem, insigne videlicet tunc temporis Meliduni castrum et sedem regiam. Presensit hoc predictus magister meus, et quo longius posset scolas nostras a se removere conatus, quibus potuit modis latenter machinatus est ut priusquam a suis recederem scolis, nostrarum preparationem scolarum prepediret et provisum mihi locum auferret. Sed quoniam de potentibus terre nonnullos ibidem habebat emulos, fretus eorum auxilio voti mei compos extiti, et plurimorum mihi assensum ipsius invidia manifesta conquisivit.

Ab hoc autem scolarum nostrarum tirocinio ita in arte dialetica nomen meum dilatari cepit, ut non solum condiscipulorum meorum, verum etiam ipsius magistri fama contracta paulatim extingueretur. Hinc factum est ut de me amplius ipse presumens ad castrum Corbolii, quod Parisiace urbi vicinius est, quamtotius scolas nostras transferrem, ut inde videlicet crebriores disputationis assultus nostra daret importunitas. Non multo autem interiecto tempore, ex immoderata studii afflictione correptus infirmitate coactus sum repatriare, et per annos aliquot a Francia remotus, querebar ardentius ab his quos dialetica sollicitabat doctrina.

Elapsis autem paucis annis, cum ex infirmitate iam dudum convaluissem, preceptor meus ille Guillhelmus Parisiacensis archidiaconus, habitu pristino commutato, ad regularium clericorum ordinem se convertit; ea ut referebant intentione ut quo religiosior crederetur ad maioris prelationis gradum promoveretur, sicut in proximo contigit, eo Catalaunensi episcopo facto. Nec tamen hic sue conversionis habitus aut ab urbe Parisius aut a consueto philosophie studio revocavit, sed in ipso quoque monasterio ad quod se causa religionis contulerat statim more solito publicas exercuit scolas. Tum ego ad eum reversus ut ab ipso rethoricam audirem, inter cetera disputationum nostrarum conamina antiquam eius de universalibus sententiam patentissimis argumentorum rationibus ipsum commutare, immo destruere compuli. Erat autem in ea sententia de communitate universalium, ut eamdem essentialiter rem totam simul singulis suis inesse astrueret individuis, quorum quidem nulla esset in essentia diversitas sed sola multitudine accidentium varietas. Sic autem istam tunc suam correxit sententiam, ut deinceps rem eamdem non essentialiter sed indifferenter diceret. Et quoniam de universalibus in hoc ipso precipua semper est apud dialeticos questio ac tanta ut eam Porphirius quoque in Ysogogis suis cum de universalibus scriberet definire non presumeret dicens &quot;Altissimum enim est huiusmodi negotium&quot;, cum hanc ille correxerit immo coactus dimiserit sententiam, in tantam lectio eius devoluta est negligentiam, ut iam ad cetera dialectice vix admitteretur quasi in hac scilicet de universalibus sententia tota huius artis consisteret summa.

Hinc tantum roboris et auctoritatis nostra suscepit disciplina, ut hii qui antea vehementius magistro illi nostro adherebant et maxime nostram infestabant doctrinam, ad nostras convolarent scolas, et ipse qui in scolis Parisiace sedis magistro successerat nostro locum mihi suum offerret, ut ibidem cum ceteris nostro se traderet magisterio ubi antea suus ille et noster magister floruerat. Paucis itaque diebus ibi me dialectice studium regente, quanta invidia tabescere, quanto dolore estuare ceperit magister noster non est facile exprimere; nec concepte miserie estum diu sustinens, callide aggressus est me tunc etiam removere. Et quia in me quid aperte ageret non habebat, ei scolas auferre molitus est, pessimis obiectis criminibus, qui mihi suum concesserat magisterium, alio quodam emulo meo ad officium eius substituto.

Tunc ego Melidunum reversus scolas ibi nostras sicut antea constitui; et quanto manifestius eius me persequebatur invidia tanto mihi auctoritatis amplius conferebat iuxta illud poeticum, &quot;Summa petit livor, perflant altissima venti.&quot;

Non multo autem post, cum ille intelligeret omnes fere discretos de religione eius plurimum hesitare et de conversione ipsius vehementer susurrare, quod videlicet minime a civitate recessisset, transtulit se et conventiculum fratrum cum scolis suis ad villam quandam ab urbe remotam. Statimque ego Meliduno Parisius redii, pacem ab illo ulterius sperans. Sed quia ut diximus locum nostrum ab emulo nostro fecerat occupari, extra civitatem in monte Sancte Genovefe scolarum nostrarum castra posui, quasi eum obsessurus qui locum occupaverat nostrum. Quo audito magister noster statim ad urbem impudenter rediens scolas quas tunc habere poterat et conventiculum fratrum ad pristinum reduxit monasterium, quasi militem suum quem dimiserat ab obsidione nostra liberaturus. Verum cum illi prodesse intenderet maxime nocuit. Ille quippe antea aliquos habebat qualescunque discipulos, maxime propter lectionem Prisciani in qua plurimum valere credebatur. Postquam autem magister advenit, omnes penitus amisit; et sic a regimine scolarum cessare compulsus est. Nec post multum tempus, quasi iam ulterius de mundana desperans gloria, ipse quoque ad monasticam comversus est vitam. Post reditum vero magistri nostri ad urbem, quos conflictus disputationum scolares nostri tam cum ipso quam cum discipulis eius habuerint, et quos fortuna eventus in his bellis dederit nostris, immo mihi ipsi in eis, te quoque res ipsa dudum edocuit. Illud vero Aiacis, ut temperantius loquar, audacter proferam, &quot;Si queritis huius Fortunam pugne, non sum superatus ab illo.&quot; Quod si ego taceam, res ipsa clamat et ipsius rei finis indicat.

Dum vero hec agerentur, carissima mihi mater mea Lucia repatriare me compulit; que videlicet post conversionem Berengarii patris mei ad professionem monasticam, idem facere disponebat. Quo completo reversus sum in Franciam, maxime ut de divinitate addiscerem, quando iam sepefatus magister noster Guillhelmus in episcopatu Catalaunensi pollebat. In hac autem lectione magister eius Anselmus Laudunensis maximam ex antiquitate auctoritatem tunc tenebat.

== QUANDO LAUDUNUM VENIT AD MAGISTRUM ANSELMUM ==

Accessi igitur ad hunc senem, cui magis longevus usus quam ingenium vel memoria nomen comparaverat. Ad quem si quis de aliqua questione pulsandum accederet incertus, redibat incertior. Mirabilis quidem in oculis erat auscultantium, sed nullus in conspectu questionantium. Verborum usum habebat mirabilem, sed sensum contemtibilem et ratione vacuum. Cum ignem accenderet, domum suam fumo implebat, non luce illustrabat. Arbor eius tota in foliis aspicientibus a longe conspicua videbatur, sed propinquantibus et diligen /f.3va/ tius intuentibus infructuosa reperiebatur. Ad hanc itaque cum accessissem ut fructum inde colligerem, deprehendi illam esse ficulneam cui maledixit Dominus, seu illam veterem quercum cui Pompeium Lucanus comparat dicens, &quot;Stat, magni nominis umbra, Qualis frugifero quercus sublimis in agro,&quot; etc.
Hoc igitur comperto non multis diebus in umbra eius ociosus iacui; paulatim vero me iam rarius et rarius ad lectiones eius accedente, quidam tunc inter discipulos eius eminentes graviter id ferebant, quasi tanti magistri contemptor fierem. Proinde illum quoque adversum me latenter commoventes, pravis suggestionibus ei me invidiosum fecerunt. Accidit autem quadam die ut post aliquas sententiarum collationes nos scolares invicem iocaremur. Ubi cum me quidam animo intemptantis interrogasset quid mihi de divinorum lectione librorum videretur, qui nondum nisi in philosophicis studueram, respondi: saluberrimum quidem huius lectionis esse studium ubi salus anime cognoscitur, sed me vehementer mirari quod his qui litterari sunt ad expositiones sanctorum intelligendas ipsa eorum scripta vel glose non sufficiunt, ut alio scilicet non egeant magisterio. Irridentes /f.3vb/ plurimi qui aderant an hoc ego possem et aggredi presumerem requisierunt. Respondi me id si vellent experiri paratum esse. Tunc inclamantes et amplius irridentes: &quot;Certe, inquiunt, et nos assentimus. Queratur itaque et tradatur vobis expositor alicuius inusitate scripture, et probemus quod vos promittitis.&quot; Et consenserunt omnes in obscurissima Hiezechielis prophetia. Assumpto itaque expositore statim in crastino eos ad lectionem invitavi. Qui invito mihi consilium dantes, dicebant ad rem tantam non esse properandum, sed diutius in expositione rimanda et firmanda mihi hanc inexperto vigilandum. Indignatus autem respondi non esse mee consuetudinis per usum proficere sed per ingenium; atque adieci vel me penitus desiturum esse, vel eos pro arbitrio meo ad lectionem accedere non differre. Et prime quidem lectioni nostre pauci tunc interfuere, quod ridiculum omnibus videretur me adhuc quasi penitus sacre lectionis expertem id tam propere aggredi. Omnibus tamen qui affuerunt in tantum lectio illa grata extitit ut eam singulari preconio extollerent, et me secundum hunc nostre lectionis tenorem ad glosandum /f.3rc/ compellerent. Quo quidem audito, hii qui non interfuerant ceperunt ad secundam et terciam lectionem certatim concurrere et omnes pariter de transcribendis glosis quas prima die inceperam in ipso earum initio plurimum solliciti esse.


== DE PERSECUTIONE EIUS QUOQUE IN EUM ==

Hinc itaque predictus senex vehementi commotus invidia et quorumdam persuasionibus iam adversum me, ut supra memini, et tunc stimulatus, non minus in sacra lectione me persequi cepit quam antea Guillhelmus noster in philosophia. Erant autem tunc in scolis huius senis duo qui ceteris preminere videbantur, Albericus scilicet Remensis et Lotulfus Lumbardus; qui quanto de se maiora presumebant, amplius adversum me accendebantur. Horum itaque maxime suggestionibus, sicut postmodum deprehensum est, senex ille perturbatus impudenter mihi interdixit inceptum glosandi opus in loco magisterii sui amplius exercere, hanc videlicet causam pretendens, ne si forte in illo opere aliquid per errorem ibi scriberem, utpote rudis adhuc in hoc studio, ei deputaretur. Quod cum ad aures scolarium pervenisset, maxima commoti sunt indignatione super tam manifesta livoris calumpnia, que nemini umquam ulterius acciderat. Que quanto manifestior tanto mihi ho /f.3rd/ norabilior extitit et persequendo gloriosiorem effecit.


== QUANDO NOVISSIME PARISIUS FLORUIT ==

Post paucos itaque dies, Parisius reversus, scolas mihi iamdudum destinatas atque oblatas unde primo fueram expulsus, annis aliquibus quiete possedi; atque ibi in ipso statim scolarum initio glosas illas Hiezechielis quas Lauduni inceperam consummare studui. Que quidem adeo legentibus acceptabiles fuerunt, ut me non minorem gratiam in sacra lectione adeptum iam crederent quam in philosophica viderant. Unde utriusque lectionis studio scole nostre vehementer multiplicate, quanta mihi de pecunia lucra, quantam gloriam compararent ex fama te quoque latere non potuit.
Sed quoniam prosperitas stultos semper inflat et mundana tranquillitas vigorem enervat animi et per carnales illecebras facile resolvit, cum iam me solum in mundo superesse philosophum estimarem nec ullam ulterius inquietationem formidarem, frena libidini cepi laxare, qui antea vixeram continentissime. Et quo amplius in philosophia vel sacra lectione profeceram, amplius a philosophis et divinis immunditia vite recedebam. Constat quippe philosophos necdum divinos, id est sacre lectionis /f.4va/ exhortationibus intentos, continentie decore maxime polluisse. Cum igitur totus in superbia atque luxuria laborarem, utriusque morbi remedium divina mihi gratia licet nolenti contulit. Ac primo luxurie, deinde superbie; luxurie quidem his me privando quibus hanc exercebam; superbie vero que mihi ex litterarum maxime scientia nascebatur, iuxta illud Apostoli &quot;Scientia inflat&quot;, illius libri quo maxime gloriabar combustione me humiliando. Cuius nunc rei utramque historiam verius ex ipsa re quam ex auditu cognoscere te volo, ordine quidem quo processerunt.

Quia igitur scortorum immunditiam semper abhorrebam et ab accessu et frequentatione nobilium feminarum studii scolaris assiduitate revocabar nec laicarum conversationem multum noveram, prava mihi, ut dicitur, fortuna blandiens commodiorem nacta est occasionem, qua me facilius de sublimitatis huius fastigio prosterneret, imo superbissimum nec accepte gratie memorem divina pietas humiliatum sibi vendicaret.


== QUOMODO IN AMOREM HELOYSE LAPSUS VULNUS INDE TAM MENTIS QUAM CORPORIS TRAXIT ==

Erat quippe in ipsa civitate Parisius adolescentula quedam nomine Heloysa, neptis canonici cuiusdam qui Fulbertus vo /f.4vb/ cabatur, qui eam quanto amplius diligebat tanto diligentius in omnem qua poterat scientiam litterarum promoveri studuerat. Que cum per faciem non esset infima, per habundantiam litterarum erat suprema. Nam quo bonum hoc litteratorie scilicet scientie in mulieribus est rarius, eo amplius puellam commendabat et in toto regno nominatissimam fecerat. Hanc igitur, omnibus circunspectis que amantes allicere solent, commodiorem censui in amorem mihi copulare, et me id facillime credidi posse. Tanti quippe tunc nominis eram et iuventutis et forme gratia preminebam, ut quamcunque feminarum nostro dignarer amore nullam vererer repulsam. Tanto autem facilius hanc mihi puellam consensuram credidi, quanto amplius eam litterarum scientiam et habere et diligere noveram; nosque etiam absentes scriptis internuntiis invicem liceret presentare et pleraque audacius scribere quam colloqui, et sic semper iocundis interesse colloquiis.

In huius itaque adolescentule amorem totus inflamatus, occasionem quesivi qua eam mihi domestica et cotidiana conversatione familiarem efficerem et facilius ad consensum traherem. Quod quidem ut fieret, egi cum predicto puelle avunculo, quibusdam ipsius ami /f.4rc/ cis intervenientibus, quatinus me in domum suam, que scolis nostris proxima erat, sub quocumque procurationis precio susciperet, hanc videlicet occasionem pretendens, quod studium nostrum domestica nostre familie cura plurimum prepediret, et impensa nimia nimium me gravaret. Erat autem cupidus ille valde atque erga neptim suam, ut amplius semper in doctrinam proficeret litteratoriam, plurimum studiosus. Quibus quidem duobus facile eius assensum assecutus sum et quod obtabam obtinui, cum ille videlicet et ad pecuniam totus inhiaret et neptim suam ex doctrina nostra aliquid percepturam crederet. Super quo vehementer me deprecatus, supra quam sperare presumerem votis meis accessit, et amori consuluit, eam videlicet totam nostro magisterio committens, ut quotiens mihi a scolis reverso vaccaret, tam in die quam in nocte ei docende operam darem, et eam si neglegentem sentirem vehementer constringerem. In qua re quidem, quanta eius simplicitas esset vehementer ammiratus, non minus apud me obstupui quam si agnam teneram famelico lupo committeret. Qui cum eam mihi non solum docendam, verum etiam vehementer constringendam traderet, quid aliud agebat /f.4rd/ quam ut votis meis licentiam penitus daret, et occasionem, etiam si nollemus, offerret, ut quam videlicet blanditiis non possem, minis et verberibus facilius flecterem. Sed duo erant que eum maxime a turpi suspicione revocabant, amor videlicet neptis, et continentie mee fama preterita.

Quid plura? Primum domo una coniungimur, postmodum animo. Sub occasione itaque discipline, amori penitus vaccabamus, et secretos recessus, quos amor optabat, studium lectionis offerebat. Apertis itaque libris, plura de amore quam de lectione verba se ingerebant, plura erant oscula quam sententie; sepius ad sinus quam ad libros reducebantur manus, crebrius oculos amor in se reflectebat quam lectio in scripturam dirigebat. Quoque minus suspicionis haberemus, verbera quandoque dabat amor, non furor, gratia, non ira, que omnium ungentorum suavitatem transcenderent. Quid denique? Nullus a cupidis intermissus est gradus amoris, et si quid insolitum amor excogitare potuit, est additum; et quo minus ista fueramus experti gaudia, ardentius illis insistebamus, et minus in fastidium vertebantur.

Et quo me amplius hec voluptas occupaverat, minus philosophie /f.5va/ vaccare poteram et scolis operam dare. Tediosum mihi vehementer erat ad scolas procedere vel in eis morari; pariter et laboriosum, cum nocturnas amori vigilias et diurnas studio conservarem. Quem etiam ita negligentem et tepidum lectio tunc habebat, ut iam nichil ex ingenio sed ex usu cuncta proferrem, nec iam nisi recitator pristinorum essem inventorum, et si qua invenire liceret, carmina essent amatoria, non philosophie secreta; quorum etiam carminum pleraque adhuc in multis, sicut et ipse nosti, frequentantur et decantantur regionibus, ab his maxime quos vita similis oblectat. Quantam autem mestitiam, quos gemitus, que lamenta nostri super hoc scolares assumerent, ubi videlicet hanc animi mei occupationem immo perturbationem presenserunt, non est facile vel cogitare.

Paucos enim iam res tam manifesta decipere poterat, ac neminem, credo, preter eum ad cuius ignominiam maxime id spectabat, ipsum videlicet puelle avunculum. Cui quidem hoc cum a nonnullis nonnumquam suggestum fuisset, credere non poterat, tum, ut supra memini, propter immoderatam sue neptis amicitiam, tum etiam propter ante acte vite mee continentiam cognitam. Non enim /f.5vb/ facile de his quos plurimum diligimus turpitudinem suspicamur, nec in vehementi dilectione turpis suspitionis labes potest inesse. Unde et illud est beati Iheronimi in epistola ad Castricianum: &quot;Solemus mala domus nostre scire novissimi ac liberorum ac coniugum vitia, vicinis canentibus, ignorare.&quot; Sed quod novissime scitur, utique sciri quandoque contingit, et quod omnes deprehendunt, non est facile unum latere; sic itaque pluribus evolutis mensibus et de nobis accidit.

O quantus in hoc cognoscendo dolor avunculi! quantus in separatione amantium dolor ipsorum! quanta sum erubescentia confusus! quanta contritione super afflictione puelle sum aflictus! quantos meroris ipsa de verecundia mea sustinuit estus! Neuter quod sibi, sed quod alteri contigerat querebatur; neuter sua, sed alterius plangebat incommoda. Separatio autem hec corporum maxima erat copulatio animorum, et negata sui copia amplius amorem accendebat, et verecundie transacta iam passio inverecundiores reddebat; tantoque verecundie minor extiterat passio quanto convenientior videbatur actio. Actum itaque in nobis est quod in Marte et Venere deprehensis poetica narrat fabula. Non multo autem post, puella se concepisse comperit, et cum summa exultatione mihi super hoc ilico scripsit, consulens quid de hoc /f.5rc/ I ipse faciendum deliberarem. Quadam itaque nocte, avunculo eius absente, sicut nos condixeramus, eam de domo avunculi furtim sustuli et in patriam meam sine mora transmisi; ubi apud sororem meam tam diu conversata est donec pareret masculum quem Astralabium nominavit.

Avunculus autem eius post ipsius recessum quasi in insaniam conversus, quanto estuaret dolore, quanto afficeretur pudore, nemo nisi experiendo cognosceret. Quid autem in me ageret, quas mihi tenderet insidias, ignorabat. Si me interficeret seu in aliquo corpus meum debilitaret, id potissimum metuebat ne dilectissima neptis hoc in patria mea plecteretur. Capere me et invitum alicubi coercere nullatenus valebat, maxime cum ego mihi super hoc plurimum providerem, quod eum, si valeret vel auderet, citius agredi non dubitarem.

Tandem ego eius immoderate anxietati admodum compatiens, et de dolo quem fecerat amor tanquam de summa proditione me ipsum vehementer accusans, conveni hominem supplicando et promittendo quamcunque super hoc emendationem ipse constitueret, nec ulli mirabile id videri asserens, quicumque vim amoris expertus fuisset, et qui quanta /f.5rd/ ruina summos quoque viros ab ipso statim humani generis exordio mulieres deiecerint memoria retineret. Atque ut amplius eum mittigarem supra quam sperare poterat, obtuli me ei satisfacere, eam scilicet quam corruperam mihi matrimonio copulando, dummodo id secreto fieret, ne fame detrimentum incurrerem. Assensit ille, et tam sua quam suorum fide et osculis eam quam requisivi concordiam mecum iniit, quo me facilius proderet.


== DEHORTATIO SUPRADICTE PUELLE A NUPTIIS ==

Ilico ego ad patriam meam reversus amicam reduxi ut uxorem facerem, illa tamen hoc minime approbante, immo penitus duabus de causis dissuadente, tam scilicet pro periculo quam pro dedecore meo. Iurabat illum nulla unquam satisfactione super hoc placari posse, sicut postmodum cognitum est. Querebat etiam quam de me gloriam habitura esset, cum me ingloriosum efficeret, et se et me pariter humiliaret. Quantas ab ea mundus penas exigere deberet, si tantam ei lucernam auferret; quante maledictiones, quanta dampna ecclesie, quante philosophorum lacrime hoc matrimonium essent sequuture. Quam indecens, quam lamentabile esset, ut quem omnibus natura creaverat, uni me femine dicarem /f.6va/ et turpitudini tante subicerem. Detestabatur vehementer hoc matrimonium, quod mihi per omnia probrosum esset atque honerosum. Pretendebat infamiam mei pariter et difficultates matrimonii, ad quas quidem vitandas nos exortans Apostolus ait: &quot;Solutus es ab uxore? noli querere uxorem. Si autem acceperis uxorem, non peccasti; et si nupserit virgo, non peccabit. Tribulationem tamen carnis habebunt huiusmodi. Ego autem parco vobis, etc...&quot; Item: &quot;Volo autem vos sine sollicitudine esse, etc...&quot; Quod si nec Apostoli consilium nec sanctorum exhortationes de tanto matrimonii iugo susciperem saltem, inquit, philosophos consulerem, et que super hoc ab eis vel de eis scripta sunt attenderem; quod plerumque etiam sancti ad increpationem nostram diligenter faciunt. Quale illud est beati Jheronimi, in primo Contra Jovinianum, ubi scilicet commemorat Theophrastum, intolerabilibus nuptiarum molestiis assiduisque inquietudinibus ex magna parte diligenter expositis, uxorem sapienti non esse ducendam evidentissimis rationibus abstruxisse, ubi et ipse illas exhortationis philosophice rationes tali fine concludens: &quot;Hoc, inquit, et huiusmodi Theophrastus disserens, quem non suffundat Christianorum? etc.&quot; Idem in eodem /f.6vb/ : &quot;Cicero, inquit, rogatus ab Hyrtio ut post repudium Therentie sororem eius duceret omnino facere supersedit, dicens non posse se et uxori et philosophie operam pariter dare.&quot; Non ait: &quot;operam dare&quot; sed adiunxit &quot;pariter&quot;, nolens quicquam agere quod studio equaretur philosophie.&quot;

Ut autem hoc philosophici studii nunc omittam impedimentum, ipsum consule honeste conversationis statum. Que enim conventio scolarium ad pedissequas, scriptoriorum ad cunabula, librorum sive tabularum ad colos, stilorum sive calamorum ad fusos? Quis denique sacris vel philosophicis meditationibus intentus, pueriles vagitus, nutricum que hos mittigant nenias, tumultuosam familie tam in viris quam in feminis turbam sustinere poterit? Que etiam inhonestas illas parvulorum sordes assiduas tolerare valebit? Id, inquies, divites possunt, quorum palatia vel domus ample diversoria habent, quorum opulentia non sentit expensas nec cotidianis sollicitudinibus cruciatur. Sed non est, inquam, hec conditio philosophorum que divitum, nec qui opibus student vel secularibus implicantur curis divinis seu philosophicis vacabunt officiis.

Unde et insignes olim philoso /f.6rc/ phi mundum maxime contempnentes, nec tam relinquentes seculum quam fugientes, omnes sibi voluptates interdixerunt ut in unius philosophie requiescerent amplexibus. Quorum unus et maximus Seneca, Lucilium instruens ait: &quot;Non cum vaccaveris philosophandum est... Omnia negligenda sunt ut huic assideamus, cui nullum tempus satis magnum est... Non multum refert utrum omittas philosophiam an intermittas; non enim, ubi interrupta est, manet.. Resistendum est occupationibus, nec explicande sunt sed submovende.&quot; Quod nunc igitur apud nos amore Dei sustinent qui vere monachi dicuntur, hoc desiderio philosophie qui nobiles in gentibus extiterunt philosophi. In omni namgue populo, tam gentili scilicet quam iudaico sive christiano, aliqui semper extiterunt fide seu morum honestate ceteris preminentes, et se a populo aliqua continentie vel abstinentie singularitate segregantes. Apud Judeos quidem antiquitus Nazarei, qui se Domino secundum legem consecrabant, sive filii prophetarum Helye vel Helysei sectatores, quos beato attestante Jheronimo monachos legimus in veteri Testamento; novissime autem tres ille phi /f.6rd/ losophie secte, quas Josephus in libro Antiquitatum distinguens, alios Phariseos, alios Saduceos, alios nominat Esseos. Apud nos vero monachi, qui videlicet aut communem apostolorum vitam, aut priorem illam et solitariam Johannis imittantur. Apud gentiles autem, ut dictum est, philosephi; non enim sapientie vel philosophie nomen tam ad scientie perceptionem quam ad vite religionem referebant, sicut ab ipso etiam huius nominis ortu didicimus, ipsorum quoque testimonio sanctorum. Unde et illud est beati Augustini, VIII de Civitate Dei libro, genera quidem philosophorum distinguentis: &quot;Italicum genus actorem habuit Phitagoram Samium, a quo et fertur ipsum philosophie nomen exortum; nam cum antea sapientes appellarentur qui modo quodam laudabilis vite aliis prestare videbantur, iste interrogatus quid profiteretur, philosophum se esse respondit, id est studiosum vel amatorem sapientie, quoniam sapientem profiteri arrogantissimum videbatur.&quot; Hoc itaque loco cum dicitur: &quot;qui modo quodam laudabilis vite aliis prestare videbantur, etc.&quot;, aperte monstratur sapientes gentium, id est philosophos, ex laude vite potius quam scientie /f.7va/ sic esse nominatos. Quam sobrie autem atque continenter ipsi vixerint, non est nostrum modo ex exemplis colligere, ne Minervam ipsam videar docere. Si autem sic laici gentilesque vixerint nulla scilicet professione religionis astricti, quid te clericum atque canonicum facere oportet, ne divinis officiis turpes preferas voluptates, ne te precipitem hec Caribdis absorbeat, ne obcenitatibus istis te impudenter atque irrevocabiliter immergas? Qui si clerici prerogativam non curas, philosophi saltem defende dignitatem. Si reverentia Dei contempnitur, amor saltem honestatis impudentiam temperet. Memento Socratem uxoratum fuisse, et quam fedo casu hanc philosophie labem ipse primo luerit, ut deinceps ceteri exemplo eius cautiores efficerentur. Quod nec ipse preterit Jheronimus, ita in primo Contra Jovinianum de ipso scribens Socrate: &quot;Quodam autem tempore, cum infinita convitia ex superiori loco ingerenti Xanthippe restitisset, aqua profusus immunda, nichil respondit amplius quam, capite deterso: Sciebam, inquit, futurum ut ista tonitrua ymber sequeretur.&quot; Addebat denique ipsa et quam periculosum mihi esset eam reducere, et quam sibi carius /f.7vb/ existeret mihique honestius amicam dici quam uxorem ut me ei sola gratia conservaret, non vis aliqua vinculi nuptialis constringeret. Tantoque nos ipsos ad tempus separatos gratiora de conventu nostro percepere gaudia, quanto rariora. Hec et similia persuadens seu dissuadens, cum meam deflectere non posset stultitiam nec me sustineret offendere, suspirans vehementer et lacrimans perorationem suam tali fine terminavit: &quot;Unum, inquid, ad ultimum restat ut in perditione duorum, minor non succedat dolor quam precessit amor.&quot; Nec in hoc ei, sicut universus agnovit mundus, prophecie defuit spiritus.

Nato itaque parvulo nostro, sorori mee commendato, Parisius occulte revertimur; et, post paucos dies, nocte secretis orationum vigiliis in quadam ecclesia celebratis, ibidem, summo mane, avunculo eius atque quibusdam nostris vel ipsius amicis assistentibus, nuptiali benedictione confederamur; moxque occulte divisim abscessimus, nec nos ulterius nisi raro latenterque vidimus, dissimulantes plurimum quod egeramus. Avunculus autem ipsius atque domestici eius, ignominie sue solatium querentes, initum matrimonium divulgare et fidem mihi super hoc datam violare ceperunt; illa autem e contra /f.7rc/ anathematizare et iurare quia falsissimum esset. Unde vehementer ille commotus crebris eam contumeliis afficiebat.

Quod cum ego cognovissem, transmisi eam ad abbatiam quandam sanctimonialium prope Parisius, que Argenteolum appellatur, ubi ipsa olim puellula educata fuerat atque erudita, vestesque ei religionis que conversationi monastice convenirent, excepto velo, aptari feci et his eam indui. Quo audito, avunculus et consanguinei seu affines eius opinati sunt me nunc sibi plurimum illusisse, et ab ea moniali facta me sic facile velle expedire. Unde vehementer indignati et adversum me coniurati, nocte quadam quiescentem me atque dormientem in secreta hospicii mei camera, quodam mihi serviente per pecuniam corrupto, crudelissima et pudentissima ultione punierunt, et quam summa ammiratione mundus excepit, eis videlicet corporis mei partibus amputatis quibus id quod plangebant commiseram. Quibus mox in fugam conversis, duo qui comprehendi potuerunt oculis et genitalibus privati sunt, quorum alter ille fuit supradictus serviens qui, cum in obsequio meo mecum maneret, cupiditate ad proditionem ductus est. 


== DE PLAGA ILLA CORPORIS ==

Mane autem facto, tota ad me civitas congregata, quanta stuperet ammiratione, quanta se affligeret lamentatione, quanto me clamore vexarent, quanto planctu /f.7rd/ perturbarent, difficile, immo impossibile est exprimi. Maxime vero clerici ac precipue scolares nostri intolerabilibus me lamentis et eiulatibus cruciabant, ut multo amplius ex eorum compassione quam ex vulneris lederer passione, et plus erubescentiam quam plagam sentirem, et pudore magis quam dolore affligerer. Occurrebat animo quanta modo gloria pollebam, quam facili et turpi casu hec humiliata, immo penitus esset extincta, quam iusto Dei iudicio in illa corporis mei portione plecterer in qua deliqueram; quam iusta proditione is quem antea prodideram vicem mihi retulisset; quanta laude mei emuli tam manifestam equitatem efferrent; quantam perpetui doloris contritionem plaga hec parentibus meis et amicis esset collatura; quanta dilatatione hec singularis infamia universum mundum esset occupatura. Qua mihi ulterius via pateret! qua fronte in publicum prodirem, omnium digitis demonstrandus, omnium linguis corrodendus, omnibus monstruosum spectaculum futurus. Nec me etiam parum confundebat, quod secundum occidentem legis litteram tanta sit apud Deum eunuchorum abhominatio, ut homines amputatis vel attritis testiculis eunuchizati intrare ecclesiam /f.8va/ tanquam olentes et immundi prohibeantur, et in sacrificio quoque talia penitus animalia respuantur. Lib. Numeri, cap. LXXIIII: &quot;Omne animal, quod est contritis, vel tonsis, vel sectis ablatisque testiculis, non offeretis Domino;&quot; Deuteronomii, cap. XXI: &quot;Non intrabit eunuchus, atritis vel amputatis testiculis, et absciso veretro ecclesiam Dei.&quot;

In tam misera me contritione positum, confusio fateor, pudoris potius quam devotio conversionis ad monastichorum latibula claustrorum compulit. Illa tamen, prius ad imperium nostrum sponte velata, et monasterium ingressa. Ambo itaque simul sacrum habitum suscepimus, ego quidem in abbatia sancti Dyonisii, illa in monasterio Argenteoli supradicto. Que quidem, memini, cum eius adolescentiam a iugo monastice regule tanquam intolerabili pena plurimi frustra deterrerent ei compacientes, in illam Cornelie querimoniam inter lacrimas et singultus prout poterat prorumpens ait: &quot;O maxime coniux! O thalamis indigne meis, hoc iuris habebat In tantum fortuna capud? Cur impia nupsi, Si miserum factura fui? Nunc accipe penas Sed quas sponte luam.&quot; Atque in his verbis ad altare mox properat, et confestim ab episcopo benedictum velum ab altari tulit, et se monastice professioni coram omnibus alligavit.

Vix autem de vulnere adhuc convalue /f.8vb/ ram, cum ad me eonfluentes clerici tam ab abbate nostro quam a me ipso continuis supplicationibus efflagitabant, quatinus quod hucusque pecunie vel laudis cupiditate egeram, nunc amore Dei operam studio darem, attendens quod mihi fuerat a Domino talentum commissum, ab ipso esse cum usuris exigendum, et qui divitibus maxime hucusque intenderam, pauperibus erudiendis amodo studerem; et ob hoc maxime dominica manu me nunc tactum esse cognoscerem, quo liberius a carnalibus illecebris et tumultuosa vita seculi abstractus studio litterarum vaccarem, nec tam mundi quam Dei vere philosophus fierem. Erat autem abbatia illa nostra ad quam me contuleram secularis admodum vite atque turpissime, cuius abbas ipse quo ceteris prelatione maior tanto vita deterior atque infamia notior erat. Quorum quidem intolerabiles spurcitias ego frequenter atque vehementer modo privatim modo publice redarguens, omnibus me supra modum onerosum atque odiosum effeci. Qui ad cotidianam discipulorum nostrorum instantiam maxime gavisi occasionem nacti sunt, qua me a se removerent.

Diu itaque illis instantibus atque importune pulsantibus, abbate quoque nostro et fratribus intervenientibus, ad cellam quandam recessi, scolis more solito vaccaturus. /f.8rc/ Ad quas quidem tanta scolarium multitudo confluxit, ut nec locus ospitiis nec terra sufficeret alimentis. Ubi, quod professioni mee convenientius erat, sacre plurimum lectioni studium intendens, secularium artium disciplinam quibus amplius assuetus fueram et quas a me plurimum requirebant non penitus abieci, sed de his quasi hamum quendam fabricavi, quo illos philosophico sapore inescatos ad vere philosophie lectionem attraherem, sicut et summum Christianorum philosophorum Origenem consuevisse Hystoria meminit ecclesiastica. Cum autem in divina scriptura non minorem mihi gratiam quam in seculari Dominus contulisse videretur, ceperunt admodum ex utraque lectione scole nostre multiplicari et cetere omnes vehementer attenuari. Unde maxime magistrorum invidiam atque odium adversum me concitavi, qui in omnibus que poterant mihi derogantes, duo precipue absenti mihi semper obiciebant: quod scilicet proposito monachi valde sit contrarium secularium librorum studio detineri, et quod sine magistro ad magisterium divine lectionis accedere presumpsissem; ut sic videlicet omne mihi doctrine scolaris exercitium interdiceretur; ad quod incessanter /f.8rd/ episcopos, archiepiscopos, abbates, et quascunque poterant religiosi nominis personas incitabant.


== DE LIBRO THEOLOGIE SUE ET PERSECUTIONE QUAM INDE SUSTINUIT A CONDISCIPULIS ==

Accidit autem mihi ut ad ipsum fidei nostre fundamentum humane rationis similitudinibus disserendum primo me applicarem, et quendam theologie tractatum De Unitate et Trinitate divina scolaribus nostris componerem, qui humanas et philosophicas rationes requirebant, et plus que intelligi quam que dici possent efflagitabant: dicentes quidem verborum superfluam esse prolationem quam intelligentia non sequeretur, nec credi posse aliquid nisi primitus intellectum, et ridiculosum esse aliquem aliis predicare quod nec ipse nec illi quos doceret intellectu capere possent, Domino ipso arguente quod ceci essent duces cecorum.
Quem quidem tractatum cum vidissent et legissent plurimi, cepit in commune omnibus plurimum placere, quod in eo pariter omnibus satisfieri super hoc questionibus videbatur. Et quoniam questiones iste pre omnibus difficiles videbantur, quanto earum maior extiterat gravitas, tanto solutionis earum censebatur maior subtilitas. Unde emuli mei vehementer accensi concilium contra me congregaverunt, maxime duo illi antiqui insidiatores, Albericus scilicet et Lotulfus, qui iam de /f.9va/ functis magistris eorum et nostris, Guillhelmo scilicet atque Anselmo, post eos quasi regnare se solos appetebant, atque etiam ipsis tanquam heredes succedere.

Cum autem utrique Remis scolas regerent, crebris suggestionibus archiepiscopum suum Radulfum adversum me commoverunt, ut ascito Conano Prenestino episcopo, qui tunc legatione fungebatur in Gallia, conventiculum quoddam sub nomine concilii in Suesionensi civitate celebrarent, meque invitarent quatenus illud opusculum quod de Trinitate composueram mecum afferrem; et factum est ita. Antequam autem illuc pervenirem, duo illi predicti emuli nostri ita me in clero et populo diffamaverunt, ut pene me populus paucosque qui advenerant ex discipulis nostris prima die nostri adventus; lapidarent, dicentes me tres deos predicare et scripsisse, sicut ipsis persuasum fuerat. Accessi autem, mox ut ad civitatem veni, ad legatum, eique libellum nostrum inspiciendum et diiudicandum tradidi; et me, si aliquid scripsissem aut dixissem quod a catholica fide dissentiret, paratum esse ad correctionem vel satisfactionem obtuli. Ille autem statim mihi precepit libellum ipsum archiepiscopo illisque emulis meis defferre, quatinus ipsi inde iudicarent qui me super hoc accusabant: /f.9vb/ ut illud in me etiam compleretur: &quot;Et inimici nostri sunt iudices&quot;.

Sepius autem illi inspicientes atque revolventes libellum, nec quid in audientia proferre adversum me auderent invenientes, distulerunt usque in finem concilii libri ad quam anhelabant dampnationem. Ego autem singulis diebus, antequam sederet concilium, in publico omnibus secundum quam scripseram fidem catholicam disserebam, et cum magna ammiratione omnes qui audiebant tam verborum apertionem quam sensum nostrum commendabant. Quod cum populus et clerus inspiceret, ceperunt ad invicem dicere: &quot;Ecce nunc palam loquitur, et nemo in eum aliquid dicit; et concilium ad finem festinat, maxime in eum, ut audivimus, congregatum. Numquid iudices cognoverunt quia ipsi potius quam ille errant?&quot; Ex quo emuli nostri cotidie magis ac magis inflamabantur.

Quadam autem die, Albericus ad me animo intemptantis cum quibusdam discipulis suis accedens, post quedam blanda colloquia, dixit se mirari quoddam quod in libro illo notaverat; quod scilicet, cum Deus Deum genuerit, nec nisi unus Deus sit, negarem tamen Deum se ipsum genuisse. Cui statim respondi: &quot;Super hoc, si vultis, rationem proferam.&quot; - &quot;Non cu /f.9rc/ ramus, inquit ille, rationem humanam aut sensum vestrum in talibus, sed auctoritatis verba solummodo.&quot; Cui ego: &quot;Vertite, inquam, folium libri, et invenietis auctoritatem;&quot; et erat presto liber quem secum ipse detulerat. Revolvi ad locum quem noveram, quem ipse minime compererat aut qui non nisi nocitura mihi querebat; et voluntas Dei fuit, ut cito occurreret mihi quod volebam. Erat autem sentencia intitulata Augustinus De Trinitate libro I: &quot;Qui putat eius potentie Deum ut se ipsum ipse genuerit, eo plus errat, quod non solum Deus ita non est sed nec spiritualis creatura, nec corporalis. Nulla enim omnino res est que se ipsam gignat.&quot; Quod cum discipuli eius qui aderant audissent, obstupefacti erubescebant. Ipse autem, ut se quoquomodo protegeret: &quot;Bene, inquit, est intelligendum.&quot; Ego autem subieci hoc non esse novellam sed ad presens nichil attinere, cum ipse verba tantum, non sensum, requisisset; si autem sensum et rationem attendere vellet, paratum me dixi ei ostendere secundum eius sententiam quod in eam lapsus esset heresim secundum quam is qui pater est sui ipsius filius sit. Quo ille audito, statim quasi furibundus effectus ad minas conversus est, asserens nec rationes meas nec auctoritates mihi in hac causa suffragaturas esse. Atque ita recessit.

Extrema vero die concilii, priusquam /f.9rd/ residerent diu legatus ille atque archiepiscopus cum emulis meis et quibusdam personis deliberare ceperunt quid de me ipso et libro nostro statueretur, pro quo maxime convocati fuerant. Et quoniam ex verbis meis aut scripto quod erat in presenti non habebant quid in me pretenderent, omnibus aliquantulum conticentibus aut iam mihi minus aperte detrahentibus, Gaudrifus, Carnotensis episcopus, qui ceteris episcopis et religionis nomine et sedis dignitate precellebat, ita exorsus est: &quot;Nostis, Domini omnes qui adestis, hominis huius doctrinam, qualiscunque sit, eiusque ingenium in quibuscunque studuerit multos assentatores et sequaces habuisse, et magistrorum tam suorum quam nostrorum famam maxime compressisse, et quasi eius vineam a mari usque ad mare palmites suos extendisse. Si hunc preiuditio, quod non arbitror, gravaveritis, etiamsi recte, multos vos offensuros sciatis et non deesse plurimos qui eum defendere velint, presertim cum in presenti scripto nulla videamus que aliquid obtineant aperte calumpnie; et quia iuxta illud Jheronimi: &quot;Semper in propatulo fortitudo emulos habet, &quot;Feriuntque summos Fulgura montes,&quot; videte ne plus ei nominis conferatis violenter agendo, et plus nobis criminis ex invidia quam ei ex iusticia conquiramus. &quot;Falsus enim rumor, ut predictus doctor meminit, cito opprimitur et vita /f.10va/ posterior iudicat de priore.&quot; Si autem canonice agere in eum disponitis, dogma eius vel scriptum in medium proferatur, et interrogato libere respondere liceat, ut convictus vel confessus penitus obmutescat, iuxta illam saltem beati Nichodemi sententiam qua Dominum ipsum liberare cupiens aiebat: &quot;Numquid lex nostra iudicat hominem, nisi audierit ab ipso prius, et cognoverit quid faciat?&quot; Quo audito, statim emuli mei obstrepentes exclamaverunt: &quot;O sapientis consilium, ut contra eius verbositatem contendamus cuius argumentis vel sophismatibus universus obsistere mundus non posset!&quot; Sed, certe, multo difficilius erat cum ipso contendere Christo, ad quem tamen audiendum Nichodemus iuxta legis sanctionem invitabat.

Cum autem episcopus ad id quod proposuerat eorum animos inducere non posset, alia via eorum invidiam refrenare attemptat, dicens ad discussionem tante rei paucos qui aderant non posse sufficere, maiorisque examinis causam hanc indigere. In hocque ulterius tantum suum esse consilium, ut ad abbatiam meam, hoc est monasterium sancti Dyonisii, abbas meus, qui aderat, me reduceret; ibique pluribus ac doctioribus personis convocatis, diligentiori examine quid super hoc faciendum esset statueretur. Assensit legatus huic no /f.10vb/ vissimo consilio, et ceteri omnes. Inde mox legatus assurrexit, ut missam celebraret antequam concilium intraret, et mihi per episcopum illum licentiam constitutam mandavit, revertendi scilicet ad monasterium nostrum, ibi expectaturo quod condictum fuerat. 

Tune emuli mei, nichil se egisse cogitantes si extra diocesim suam hoc negotium ageretur, ubi videlicet vim minime exercere valerent, qui scilicet de iusticia minus confidebant, archiepiscopo persuaserunt hoc sibi valde ignominiosum esse si ad aliam audientiam causa hec transferretur, et periculosum fieri si sic evaderem. Et statim ad legatum concurrentes, eius immutaverunt sententiam, et ad hoc invitum pertraxerunt, ut librum sine ulla inquisitione dampnaret atque in conspectu omnium statim combureret, et me in alieno monasterio perhenni clausura cohiberet. Dicebant enim ad dampnationem libelli satis hoc esse debere quod nec romani pontificis nec Ecelesie auctoritate eum commendatum legere publice presumpseram, atque ad transeribendum iam pluribus eum ipse prestitissem; et hoc perutile futurum fidei christiane, si exemplo mei multorum similis presumptio preveniretur.

Quia autem legatus ille minus quam necesse esset litteratus fuerat, plurimum archiepiscopi consilio nitebatur, /f.10rc/ sicut et archiepiscopus illorum. Quod cum Carnotensis presensisset episcopus, statim machinamenta hec ad me retulit, et me vehementer hortatus est ut hoc tanto levius tolerarem quanto violentius agere eos omnibus patebat; atque hanc tam manifeste invidie violentiam eis plurimum obfuturam, et mihi profuturam non dubitarem; nec de clausura monasterii ullatenus perturbarer, sciens profecto legatum ipsum, qui coactus hoc faciebat, post paucos dies cum hinc recesserit me penitus liberaturum. Et sic me, ut potuit, flentem flens et ipse consolatus est.


== DE COMBUSTIONE IPSIUS LIBRI ==

Vocatus itaque statim ad concilium adfui, et sine ullo discussionis examine meipsum compulerunt propria manu librum memoratum meum in ignem proicere; et sic combustus est. Ut tamen non nichil dicere viderentur, quidam de adversariis meis id submurmuravit quod in libro scriptum deprenderat solum patrem Deum omnipotentem esse. Quod cum legatus subintellexisset, valde admirans ei respondit hoc nec de puerulo aliquo credi debere quod adeo erraret, cum communis, inquid, fides et teneat et profiteatur tres omnipotentes esse. Quo audito Terricus quidam, scolaris magister, irridendo /f.10rd/ subintulit illud Athanasii &quot;Et tamen non tres omnipotentes, sed unus omnipotens&quot;. Quem cum episcopus suus increpare cepisset et reprimere quasi reum, qui in maiestatem loqueretur, audacter ille restitit, et quasi Danielis verba commemorans, ait: &quot;Sic fatui, filii Israel non iudicantes, neque quod verum est cognoscentes, condempnastis filium Israel. Revertimini ad iudicium, et de ipso iudice iudicate, qui talem iudicem quasi ad instructionem fidei et correctionem erroris instituistis; qui cum iudicare deberet, ore se proprio condemnavit, divina hodie misericordia innocentem patenter, sicut olim Susannam a falsis accusatoribus, liberante.&quot;

Tunc archiepiscopus assurgens, verbis prout oportebat commutatis, sententiam legati confirmavit, dicens: &quot;Revera, domine, inquit, omnipotens Pater, omnipotens Filius, omnipotens Spiritus sanctus; et qui ab hoc dissentit, aperte devius est, nec est audiendus. Et modo, si placet, bonum est ut frater ille fidem suam coram omnibus exponat, ut ipsa, prout oportet, vel approbetur vel improbetur atque corrigatur.&quot; Cum autem ego ad profitendam et exponendam fidem meam assurgerem, ut quod sentiebam verbis propriis exprimerem, adversarii dixerunt non aliud mihi necessarium esse nisi ut symbolum Athanasii recitarem, quod quisvis puer eque facere posset. Ac ne ex ig /f.11va/ norantia pretenderem excusationem, quasi qui verba illa in usu non haberem, scripturam ad legendum afferri fecerunt. Legi inter suspiria, singultus et lacrimas, prout potui. Inde, quasi reus et convictus abbati sancti Medardi, qui aderat, traditus, ad claustrum eius tanquam ad carcerem trahor; statimque concilium solvitur.

Abbas autem et monachi illius monasterii me sibi remansurum ulterius arbitrantes, summa exultatione susceperunt, et cum omni diligentia tractantes, consolari frustra nitebantur. Deus, qui iudicas equitatem, quanto tunc animi felle, quanta mentis amaritudine te ipsum insanus arguebam, te furibundus accusabam, sepius repetens illam beati Anthonii conquestionem: &quot;Jhesu bone, ubi eras?&quot; Quanto autem dolore estuarem, quanta erubescentia confunderer, quanta desperatione perturbarer, sentire tunc potui, proferre non possum. Conferebam cum his que in corpore passus olim fueram quanta nunc sustinerem; et omnium hominum me estimabam miserrimum. Parvam illam ducebam proditionem in comparatione huius iniurie, et longe amplius fame quam corporis detrimentum plangebam, cum ad illam ex aliqua culpa devenerim, ad hanc me tam patentem violentiam sincera intentio amorque fidei nostre induxissent, que me ad scribendum com /f.11vb/ pulerant.

Cum autem hoc tam crudeliter et inconsiderate factum omnes ad quos fama delatum est vehementer arguerent, singuli qui interfuerant a se culpam repellentes in alios transfundebant, adeo ut ipsi quoque emuli nostri id consilio suo factum esse denegarent, et legatus coram omnibus invidiam Francorum super hoc maxime detestaretur. Qui statim penitentia ductus, post aliquos dies, cum ad tempus coactus satisfecisset illorum invidie, me de alieno eductum monasterio ad proprium remisit, ubi fere quotquot erant olim iam, ut supra memini, infestos habebam, cum eorum vite turpitudo et impudens conversatio me suspectum penitus haberet, quem arguentem graviter sustineret.

Paucis autem elapsis mensibus, occasionem eis fortuna obtulit qua me perdere molirentur. Fortuitu namque mihi quadam die legenti occurrit quedam Bede sententia qua in expositione Actuum Apostolorum asserit Dyonisium Ariopagitam Corinthiorum potiusquam Atheniensium fuisse episcopum. Quod valde eis contrarium videbatur, qui suum Dyonisium esse illum Ariopagitam iactitant, quem ipsum Atheniensem episcopum gesta eius fuisse profitentur. Quod cum reperissem, quibusdam circonstantium fratrum quasi iocando monstravi testimonium scilicet illud /f.11rc/ Bede quod nobis obiciebatur. Illi vero, valde indignati, dixerunt Bedam mendacissimum scriptorem, et se Huldoinum abbatem suum veriorem habere testem, qui pro hoc investigando Greciam diu perlustravit et rei veritate agnita, in gestis illius que conscripsit, hanc penitus dubitationem removit. Unde cum unus eorum me importuna interrogatione pulsaret quid mihi super hac controversia, Bede videlicet atque Huldoini, videretur, respondi Bede auctoritatem, cuius scripta universe Latinorum frequentant Ecclesie, gratiorem mihi videri.


== DE PERSECUTIONE ABBATIS SUI ET FRATRUM IN EUM ==

Ex quo illi vehementer accensi clamare ceperunt nunc me patenter ostendisse quod semper monasterium illud nostrum infestaverim, et quod nunc maxime toti regno derogaverim, ei videlicet honorem illum auferens quo singulariter gloriaretur, cum eorum patronum Ariopagitam fuisse denegarem. Ego autem respondi nec me hoc denegasse nec multum curandum esse utrum ipse Ariopagita an aliunde fuerit, dummodo tantam apud Deum adeptus sit coronam. Illi vero ad abbatem statim concurrentes quod mihi imposuerant nuntiaverunt; qui libenter hoc audivit, gaudens se occasionem aliquam adipisci qua me opprimeret, utpote qui quanto ceteris turpius vivebat, magis me verebatur. Tunc consilio suo congregato et fratribus congregatis, graviter mihi /f.11rd/ comminatus est, et se ad regem cum festinatione missurum dixit, ut de me vindictam sumeret, tanquam regni sui gloriam et coronam ei auferente. Et me interim bene observari precepit donec me regi traderet; ego autem ad regularem disciplinam, si quid deliquissem, frustra me offerebam.

Tunc ego nequitiam corum vehementer exhorrens, utpote qui iam diu tam adversam habuissem fortunam, penitus desperatus, quasi adversum me universus coniurasset mundus, quorumdam consensu fratrum mei miserantium et quorumdam discipulorum nostrorum suffragio, nocte latenter aufugi atque ad terram comitis Theobaldi proximam, ubi antea in cella moratus fueram, abscessi. Ipse quippe et mihi aliquantulum notus erat, et oppressionibus meis quas audierat admodum compaciebatur. Ibi autem in castro Pruvigni morari cepi, in cella videlicet quadam Trecensium monachorum, quorum prior antea mihi familiaris extiterat et valde dilexerat; qui valde in adventu meo gavisus, cum omni diligentia me procurabat.

Accidit autem quadam die ut ad ipsum castrum abbas noster ad predictum comitem pro quibusdam suis negotiis veniret; quo cognito, accessi ad comitem cum priore illo, rogans eum quatinus pro me ipse intercederet ad abbatem nostrum, ut me absolveret et licentiam /f.12va/ daret vivendi monastice ubicunque mihi competens locus occurreret. Ipse autem et qui cum eo erant in consilio rem posuerunt, responsuri comiti super hoc in ipsa die antequam recederent. Inito autem consilio, visum est eis me ad aliam abbatiam velle transire, et hoc sue dedecus inmensum fore. Maxime namque glorie sibi imputabant quod ad eos in conversione mea divertissem, quasi ceteris omnibus abbatiis contemptis, et nunc maximum sibi imminere dicebant opprobrium si, eis abiectis, ad alios transmearem. Unde nullatenus vel me vel comitem super hoc audierunt, immo mihi statim comminati sunt quod, nisi festinus redirem, me excommunicarent, et priori illi ad quem refugeram modis omnibus interdixerunt ne me deinceps retineret, nisi excommunicationis particeps esse sustineret. Quo audito, tam prior ipse quam ego valde anxiati fuimus. 

Abbas autem in hac obstinatione recedens, post paucos dies defunctus est. Cui cum alius successisset, conveni eum cum episcopo Meldensi, ut mihi hoc quod a predecessore eius petieram indulgeret. Cui rei cum nec ille primo acquiesceret, postea intervenientibus amicis quibusdam nostris regem et consilium eius super hoc compellavi; et sic quod volebam impetravi. Stephanus quippe regis tunc dapifer, vocato in partem abbate et familiaribus eius, quesivit ab eis cur me invitum retinere vellent, ex quo /f.12vb/ incurrere facile scandalum possent et nullam utilitatem habere, cum nullatenus vita mea et ipsorum convenire possent. Sciebam autem in hoc regii consilii sententiam esse ut quo minus regularis abbatia illa esset, magis regi esset subiecta atque utilis, quantum videlicet ad lucra temporalia; unde me facile regis et suorum assensum assequi credideram; sicque actum est. Sed ne gloriationem suam quam de me habebat monasterium nostrum amitteret, concesserunt mihi ad quam vellem solitudinem transire, dummodo nulli me abbatie subiugarem, hocque in presentia regis et suorum utrimque assensum est et confirmatum.

Ego itaque ad solitudinem quandam in Trecensi pago mihi antea cognitam me contuli ibique, a quibusdam terra mihi donata, assensu episcopi terre oratorium quoddam in nomine sancte Trinitatis ex callis et culmo primum construxi; ubi cum quodam clerico nostro latitans, illud vere Domino poteram decantare: &quot;Ecce elongavi fugiens et mansi in solitudine.&quot; Quod cum cognovissent scolares, ceperunt undique concurrere, et relictis civitatibus et castellis solitudinem inhabitare, et pro amplis domibus parva tabernacula sibi construere, et pro delicatis cibis herbis aggrestibus et pane cibario victitare, et pro mollibus stratis culmum sibi et stramen comparare, et pro mensis glebas erigere, ut vere eos /f.12rc/ priores philosophos imitari crederes, de quibus et Jheronimus in secundo Contra Jovinianum his commemorat verbis: &quot;Per quinque sensus, quasi per quasdam fenestras, vitiorum ad animam introitus est. Non potest metropolis et arx mentis capi, nisi per portas irruerit hostilis exercitus... Si circensibus quispiam delectatur, si athletarum certamine, si mobilitate histrionum, si formis mulierum, si splendore gemmarum, vestium et ceteris huiusmodi per oculorum fenestras anime capta libertas est, et impletur illud propheticum: Mors intravit per fenestras nostras... Igitur cum per has portas quasi quidam perturbationum cunei ad arcem nostre mentis intraverint, ubi erit libertas? ubi fortitudo eius? ubi de Deo cogitatio? Maxime cum tactus depinguat sibi etiam preteritas voluptates, et recordatione vitiorum cogat animam compati et quodam modo exercere quod non agit. His igitur rationibus invitati, multi philosophorum reliquerunt frequentias urbium et ortulos suburbanos, ubi ager irriguus et arborum come et susurrus avium, fontis speculum, rivus murmurans, et multe oculorum auriumque illecebre, ne per luxum et habundantiam copiarum anime fortitudo mollesceret et eius pudicitia stupraretur. Inutile quippe est crebro videre per que aliquando captus sis, /f.12rd/ et eorum te experimento committere quibus difficulter careas. Nam et Pytagorei huiuscemodi frequentiam declinantes, in solitudine et desertis locis habitare consueverant... Sed et ipse Plato, cum dives esset et thorum eius Diogenes lutatis pedibus conculcaret, ut posset vacare philosophie elegit Academiam villam, ab urbe procul, non solum desertam, sed et pestilentem: ut cura et assiduitate morborum libidinis impetus frangerentur, discipulique sui nullam aliam sentirent voluptatem nisi earum rerum quas discerent.&quot; Talem et filii prophetarum, Helyseo adherentes, vitam referuntur duxisse, de quibus ipse quoque Jheronimus, quasi de monachis illius temporis, ad Rusticum monachum, inter cetera ita scribit: &quot;Filii prophetarum, quos monachos in veteri legimus Testamento, edifficabant sibi casulas prope fluenta Jordanis, et turbis et urbibus derelictis, polenta et herbis aggrestibus victitabant.&quot; Tales discipuli nostri ibi super Arduzonem fluvium casulas suas edificantes, heremite magis quam scolares videbantur.

Quanto autem illuc maior scolarium erat confluentia et quanto duriorem in doctrina nostra vitam sustinebant, tanto amplius mihi emuli estimabant gloriosum et sibi ignominiosum. Qui cum cuncta que poterant /f.13va/ in me egissent, omnia cooperari mihi in bonum dolebant; atque ita iuxta illud Jheronimi, &quot;Me procul ab urbibus, foro, litibus, turbis remotum, sic quoque ut Quintilianus ait: latentem invenit invidia&quot;. Quia apud semetipsos tacite conquerentes et ingemiscentes, dicebant: &quot;Ecce mundus totus post eum abiit&quot;, nichil persequendo profecimus, sed magis eum gloriosum effecimus. Extinguere nomen eius studuimus, sed magis accendimus. Ecce in civitatibus omnia necessaria scolares ad manum habent, et civiles delicias contempnentes, ad solitudinis inopiam confluunt et sponte miseri fiunt.&quot; Tunc autem precipue ad scolarum regimen intolerabilis me compulit paupertas, cum &quot;fodere non valerem et mendicare erubescerem&quot;. Ad artem itaque quam noveram recurrens, pro labore manuum ad officium lingue compulsus sum. Scolares autem ultro mihi quelibet necessaria preparabant, tam in victu scilicet quam in vestitu vel cultura agrorum seu in expensis edificiorum, ut nulla me scilicet a studio cura domestica retardaret. Cum autem oratorium nostrum modicam eorum portionem capere non posset, necessario ipsum dilataverunt, et de lapidibus et lignis construentes melioraverunt.

Quod cum in honore sancte Trinitatis esset fundatum ac postea dedicatum, quia tamen ibi profugus /f.13vb/ ac iam desperatus divine gratia consolationis aliquantulum respirassem, in memoria huius beneficii ipsum Paraclitum nominavi. Quod multi audientes non sine magna admiratione susceperunt, et nonnulli hoc vehementer calumpniati sunt, dicentes non licere Spiritui sancto specialiter magis quam Deo patri ecclesiam aliquam assignari; sed vel soli Filio, vel toti simul Trinitati, secundum consuetudinem antiquam.

Ad quam nimirum calumpniam hic eos error plurimum induxit, quod inter Paraclitum et Spiritum Paraclitum nichil referre crederent, cum ipsa quoque Trinitas et quelibet in Trinitate persona, sicut Deus vel adiutor dicitur, ita et Paraclitus, id est consolator, recte noncupetur, iuxta illud Apostoli: &quot;Benedictus Deus et pater domini nostri Jhesu Christi, pater misericordiarum, et Deus totius consolationis, qui consolatur nos in omni tribulatione nostra,&quot; et secundum quod Veritas ait: &quot;Et alium Paraclitum dabit vobis.&quot; Quid etiam impedit, cum omnis Ecclesia in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti pariter consecretur, nec sit eorum in aliquo possessio diversa, quod domus Domini non ita Patri vel Spiritui sancto ascribatur, sicut Filio? Quis titulum eius cuius est ipsa domus de fronte vestibuli radere presumat? Aut cum se Filius in sacrifitium Patri obtulerit, et secundum hoc in celebrationibus missarum specialiter /f.13rc/ ad Patrem orationes dirigantur et hostie fiat immolatio, cur eius precipue altare esse non videatur cui maxime supplicatio et sacrifitium agitur? Numquid rectius eius qui immolatur quam illius cui immolatur altare dicendum est? An melius Dominice crucis aut sepulchri vel beati Michaelis seu Johannis aut Petri vel alicuius sancti, qui nec ibi immolantur nec eis immolatur aut obsecrationes eis fiunt, altare quis esse profitebitur? Nimirum nec inter idolatras altaria vel templa aliquorum dicebantur, nisi quibus ipsi sacrificium atque obsequium impendere intendebant.

Sed fortasse dicat aliquis, ideo Patri non esse vel ecclesias vel altaria dedicanda, quod eius aliquod factum non existit quod specialem ei sollempnitatem tribuat. Sed hec profecto ratio ipsi hoc Trinitati aufert, et Spiritui sancto non aufert, cum ipse quoque Spiritus ex adventu suo propriam habeat Pentecostes sollempnitatem, sicut Filius ex suo natalis sui festivitatem; sicut enim Filius missus in mundum, ita et Spiritus sanctus in discipulos propriam sibi vendicat sollempnitatem.

Cui etiam probabilius quam alicui aliarum personarum templum ascribendum videtur, si diligentius apostolicam attendamus auctoritatem atque ipsius Spiritus operationem. Nulli enim trium personarum speciale templum specialiter ascribit Apostolus, nisi Spiritui sancto; non enim /f.13rd/ ita templum Patris, vel templum Filii dicit, sicut templum Spiritus sancti, in prima ad Corinthios, ita scribens: &quot;Qui adheret Domino, unus Spiritus est.&quot; Item: &quot;An nescitis quia corpora vestra templum sunt Spiritus sancti, qui in vobis est, quem habetis a Deo, et non estis vestri ?&quot; Quis etiam divinorum sacramenta beneficiorum que in Ecclesia fiunt operationi divine gratie, que Spiritus sanctus intelligitur, nesciat specialiter ascribi? Ex aqua quippe et Spiritu sancto in baptismo renascimur et tunc primo quasi speciale templum Deo constituimur. In confirmatione quoque septiformis Spiritus gratia traditur, quibus ipsum Dei templum adornatur atque dedicatur. Quid ergo mirum si ei persone cui specialiter spirituale templum Apostolus tribuit, nos corporale assignemus? Aut cuius persone rectius ecclesia esse dicitur, quam eius cuius operationi cuncta que in ecclesia ministrantur beneficia specialiter assignantur? Non tamen hoc ita conicimus, ut cum Paraclitum primo nostrum vocaverimus oratorium uni ipsum persone nos dicasse fateamur, sed propter eam quam supra reddidimus causam, in memoria scilicet nostre consolationis, quamquam si illo quoquo, quo creditur, modo id fecissemus, non esset rationi adversum, licet consuetudini incognitum.


== DE PERSECUTIONE QUORUMDAM QUASI NOVORUM APOSTOLORUM IN EUM ==

Hoc autem loco me corpore latitante, sed fama tunc maxime universum mundum /F.14va/ perambulante et illius poetici figmenti quod Equo dicitur instar penitus retinente, quod videlicet plurimum vocis habet sed nichil substantie, priores emuli, cum per se iam minus valerent, quosdam adversum me novos apostolos, quibus mundus plurimum credebat, excitaverunt; quorum alter regularium canonicorum vitam, alter monachorum se resuscitasse gloriabatur. Hii predicando per mundum discurrentes et me impudenter quantum poterant corrodentes, non modice tam ecclesiasticis quibusdam quam secularibus potestatibus contemptibilem ad tempus effecerunt, et de mea tam fide quam vita adeo sinistra disseminaverunt, ut ipsos quoque amicorum nostrorum precipuos a me averterent, et si qui adhuc pristini amoris erga me aliquid retinerent, hoc ipsi modis omnibus metu illorum dissimularent.

Deus ipse mihi testis est, quotiens aliquem ecclesiasticarum personarum conventum adunari noveram, hoc in dampnationem meam agi credebam. Stupefactus ilico quasi supervenientis ictum fulguris, expectabam ut quasi hereticus aut prophanus in conciliis traherer aut sinagogis. Atque ut de pulice ad leonem, de formica ad elefantem comparatio ducatur, non me mitiori animo persequebantur emuli mei quam beatum olim Athana /f.14vb/ sium heretici. Sepe autem, Deus scit, in tantam lapsus sum desperationem, ut Christianorum finibus excessis ad gentes transire disponerem, atque ibi quiete sub quacunque tributi pactione inter inimicos Christi christiane vivere. Quos tanto magis propitios me habiturum credebam quanto me minus christianum ex imposito mihi crimine suspicarentur, et ob hoc facilius ad sectam suam inclinari posse crederent.


== DE ABBATIA AD QUAM ASSUMPTUS EST, ET PERSECUTIONE TAM FILIORUM, ID EST MONACHORUM, QUAM TYRANNI IN EUM ==

Cum autem tantis perturbationibus incessanter affligerer atque hoc extremum mihi superesset consilium ut apud inimicos Christi ad Christum confugerem, occasionem quandam adeptus qua insidias istas paululum declinare me credidi, incidi in Christianos atque monachos gentibus longe seviores atque peiores. Erat quippe in Britannia minore, in episcopatu Venecensi, abbatia quedam sancti Gildasii Ruiensis, pastore defuncto desolata. Ad quam me concors fratrum electio cum assensu principis terre vocavit, atque hoc ab abbate nostro et fratribus facile impetravit; sicque me Francorum invidia ad Occidentem sicut Jheronimum Romanorum expulit ad Orientem. Numquam enim huic rei, sciat Deus, acquievissem, nisi ut quocunque modo has quas incessanter sustinebam opp /f.14rc/ ressiones, ut dixi, declinarem. Terra quippe barbara et terre lingua mihi incognita erat, et turpis atque indomabilis illorum monachorum vita omnibus fere notissima, et gens terre illius inhumana atque incomposita. Sicut ergo ille, qui imminente sibi gladio perterritus in precipitium se collidit et ut puncto temporis mortem unam differat aliam incurrit, sic ego ab uno periculo in aliud scienter me contuli; ibique ad horrisoni undas Occeani, cum fugam mihi ulterius terre postremitas non preberet, sepe in orationibus meis illud revolvebam: &quot;A finibus terre ad te clamavi, dum anxiaretur cor meum.&quot; 

Quanta enim anxietate illa etiam quam regendam susceperam indisciplinata fratrum congregatio cor meum die ac nocte cruciaret, cum tam anime mee quam corporis pericula pensarem, neminem iam latere arbitror. Certum quippe habebam quod si eos ad regularem vitam quam professi fuerant compellere temptarem, me vivere non posse; et si hoc in quantum possem non agerem, me dampnandum esse. Ipsam etiam abbatiam tirannus quidam in terra illa potentissimus ita iam diu sibi subiugaverat, ex inordinatione scilicet ipsius monasterii nactus occasionem, ut omnia loca monasterio adiacentia in usus proprios redegisset, ac gravioribus exactionibus monachos ipsos quam tributarios iudeos /f.14rd/ exagitaret. Urgebant me monachi pro necessitudinibus cotidianis, cum nichil in commune haberent quod eis ministrarem, sed unusquisque de propriis olim marsupiis se et concubinas suas cum filiis vel filiabus sustentaret. Gaudebant me super hoc anxiari, et ipsi quoque furabantur et asportabant que poterant, ut cum in administratione ista deficerem, compellerer aut a disciplina cessare aut omnino recedere. Cum autem tota terre illius barbaries pariter exlex et indisciplinata esset, nulli erant hominum ad quorum confugere possem adiutorium, cum a moribus omnium pariter dissiderem. Foris me tyrannus ille et satellites sui assidue opprimebant; intus mihi fratres incessanter insidiabantur ut illud Apostoli in me specialiter dictum res ipsa indicaret: &quot;Foris pugne. Intus timores&quot;.

Considerabam et plangebam quam inutilem et miseram vitam ducerem, et quam infructuose tam mihi quam aliis viverem, et quantum antea clericis profecissem et quod nunc, eis propter monachos dimissis, nec in ipsis nec in monachis aliquem fructum haberem, et quam inefficax in omnibus inceptis atque conatibus meis redderer; ut iam mihi de omnibus illud improperari rectissime deberet: &quot;Hic homo cepit edificare, et non potuit con /f.15va/ summare.&quot; Desperabam penitus, cum recordarer que fugerem et considerarem que incurrerem; et priores molestias quasi iam nullas reputans, crebro apud me ingemiscens dicebam: &quot;Merito hec patior, qui Paraclitum, id est consolatorem, deserens, in desolationem certam me intrusi, et minas evitare cupiens, ad certa confugi pericula.&quot; Illud autem plurimum me cruciabat, quod oratorio nostro dimisso, de divini celebratione officii ita ut opporteret providere non poteram, quoniam loci nimia paupertas vix unius hominis neccessitudini sufficeret. Sed ipse quoque verus Paraclitus michi maxime super hoc desolato veram attulit consolationem, et proprio prout debebat providit oratorio.

Accidit namque ut abbas noster sancti scilicet Dyonisii predictam illam Argenteoli abbatiam, in qua religionis habitum nostra illa iam in Christo soror potius quam uxor Heloysa susceperat, tanquam ad ius monasterii sui antiquitus pertinentem quocunque modo acquireret, et conventum inde sanctimonialium, ubi illa comes nostra prioratum habebat, violenter expelleret. Que cum diversis locis exules dispergerentur, oblatam mihi a Domino intellexi occasionem qua nostro consulerem oratorio. Illuc itaque reversus, eam cum quibusdam aliis de eadem congregatione ipsi adherentibus ad predictum oratorium invitavi; eoque illis adductis, ipsum orato /f.15vb/ rium cum omnibus ei pertinentibus concessi et donavi; ipsamque postmodum donationem nostram, assensu atque interventu episcopi terre, papa Innocentius secundus ipsis et earum sequacibus per privilegium in perpetuum coroboravit.

Quas ibi quidem primo inopem sustinentes vitam et ad tempus plurimum desolatas, divine misericordie respectus, cui devote serviebant, in brevi consolatus est et se eis quoque verum exhibuit Paraclitum et circumadiacentes populos misericordes eis atque propitios effecit. Et plus, sciat Deus, ut arbitror, uno anno in terrenis commodis sunt multiplicate quam ego per centum si ibi permansissem; quippe quo feminarum sexus est infirmior, tanto earum inopia miserabilior facile humanos commovet affectus, et earum virtus tam Deo quam ho minibus est gratior. Tantam autem gratiam in oculis omnium illi sorori nostre, que ceteris preerat, Dominus annuit, ut eam episcopi quasi filiam, abbates quasi sororem, laici quasi matrem diligerent; et omnes pariter eius religionem, prudentiam, et in omnibus incomparabilem patiencie mansuetudinem ammirabantur. Que quanto rarius se videri permittebat, ut scilicet clauso cubiculo sacris meditationibus atque orationibus purius vaccaret, tanto ardentius eius presentiam atque spiritalis colloquii monita hii qui foris sunt efflagitabant.


== DE INFAMATIONE TURPITUDINIS ==

/f.15rc/ Cum autem omnes earum vicini vehementer me culparent quod earum inopie minus quam possem et deberem consulerem, et facile id nostra saltem predicatione valerem, cepi sepius ad eas reverti, ut eis quoquomodo subvenirem. In quo nec invidie mihi murmur defuit, et quod me facere sincera karitas compellebat, solita derogantium pravitas impudentissime accusabat, dicens me adhuc quadam carnalis concupiscentiae oblectatione teneri, qua pristine dilecte sustinere absentiam vix aut numquam paterer. Qui frequenter illam beati Jheronimi querimoniam mecum volvens qua ad Asellam de fictis amicis scribens, ait: &quot;Nichil mihi obicitur nisi sexus meus, et hoc nunquam obiceretur nisi cum Jherosolimam Paula profisciscitur.&quot; Et iterum: &quot;Antequam, inquit, domum sancte Paule nossem, totius in me urbis studia consonabant, omnium pene iuditio dignus summo sacerdotio decernebar; sed scio per bonam et malam famam pervenire ad regna celorum.&quot; Cum hanc, inquam, in tantum virum detractionis iniuriam ad mentem reducerem, non modicam hinc consolationem carpebam, inquiens: &quot;O si tantam suspitionis causam emuli mei in me reperirent, quanta me detractione opprimerent! Nunc vero mihi divina misericordia /f.15rd/ ab hac suspitione liberato, quomodo, huius perpetrande turpitudinis facultate ablata, suspitio remanet? Que est tam impudens hec criminatio novissima?&quot; Adeo namque res ista omnem huius turpitudinis suspitionem apud omnes removet, ut quicunque mulieres observare diligentius student, eis eunuchos adhibeant, sicut de Hester et ceteris regis Assueri puellis sacra narrat hystoria. Legimus et potentem illum regine Candacis eunuchum universis eius gazis preesse; ad quem convertendum et baptizandum Philippus apostolus ab angelo directus est. Tales quippe semper apud verecundas et honestas feminas tanto amplius dignitatis et familiaritatis adepti sunt quanto longius ab hac absistebant suspitione. Ad quam quidem penitus removendam maximum illum Christianorum philosophum Origenem, cum mulierum quoque sancte doctrine intenderet, sibi ipsi manus intulisse Ecclesiastice historie lib. VI continet.
Putabam tamen in hoc mihi magis quam illi divinam misericordiam propitiam fuisse, ut quod ille minus provide creditur egisse atque inde non modicum crimen incurrisse, id aliena culpa in me ageret, ut ad simile opus me liberum prepararet, ac tanto minore pena quanto breviore ac subita, ut oppressus /f.16va/ sompno cum mihi manus inicerent nichil pene fere sentirem; sed quod tunc forte minus pertuli ex vulnere, nunc ex detractione diutius plector, et plus ex detrimento fame quam ex corporis crucior diminutione, sicut enim scriptum est: &quot;Melius est nomen bonum quam divitie multe.&quot; Et ut beatus meminit Augustinus in sermone quodam de Vita et moribus clericorum: &quot;Qui, fidens conscientie sue, negligit famam suam, crudelis est.&quot; Idem supra: &quot;Providemus, inquit, bona, ut ait Apostolus, non solum coram Deo sed etiam coram hominibus. Propter nos, consciencia nostra sufficit nobis; propter vos, fama nostra non pollui, sed pollere debet in vobis... Due res sunt conscientia et fama. Conscientia tibi, fama proximo tuo.&quot; Quid autem horum invidia ipsi Christo vel eius membris, tam prophetis scilicet quam apostolis seu aliis patribus sanctis obiceret, si in eorum temporibus existeret, cum eos videlicet corpore integros tam familiari conversatione feminis precipue viderent sociatos? Unde et beatus Augustinus in libro de Opere monachorum ipsas etiam mulieres domino Jhesu Christo atque apostolis ita inseparabiles comites adhesisse demonstrat, ut et cum eis etiam ad predicationem procederent. &quot;Ad hoc enim, inquit, et fideles mulieres habentes terrenam substantiam ibant cum eis et ministrabant eis de sua substantia, ut nullius indigerent horum que ad substantiam vite huius pertinent... Quod quisquis non putat ab apostolis fieri ut cum eis sancte conversationis /f.16vb/ mulieres circuirent quocunque euvangelium predicabant, euvangelium audiant, et cognoscant quemadmodum hoc ipsius Domini exemplo faciebant... In euvangelio enim scriptum est: Deinceps et ipse iter faciebat per civitates et castella, euvangelizans regnum Dei, et duodecim cum illo et mulieres alique, que erant curate a spiritibus immundis et infirmitatibus: Maria, que vocatur Magdalene, et Johanna, uxor Cuze, procuratoris Herodis, et Susanna, et alie multe que ministrabant ei de facultatibus suis.&quot; Et Leo nonus, contra epistolam Parmeniani de Studii monasterio: &quot;Omnino, inquit, profitemur non licere episcopo, presbytero, diacono, subdiacono propriam uxorem causa religionis abicere cura sua, ut non ei victum et vestitum largiatur, sed non ut cum illa carnaliter iaceat. Sic et sanctos apostolos legimus egisse beato Paulo dicente: Numquid non habemus potestatem sororem mulierem circumducendi, sicut fratres Domini et Cephas? Vide insipiens quia non dixit: Numquid non habemus potestatem sororem mulierem amplectendi, sed: circumducendi; scilicet ut mercede predicationis sustentarentur ab eis, nec tamen deinceps foret inter eos carnale coniugium.&quot; Ipse certe Phariseus, qui intra se de Domino ait: &quot;Hic, si esset propheta, sciret utique que et qualis esset mulier que tangit eum, quia peccatrix est&quot;, /f.16vc/ multo commodiorem, quantum ad humanum iudicium spectat, turpitudinis coniecturam de Domino concipere poterat quam de nobis isti; aut qui matrem eius iuveni commendatam, vel prophetas cum viduis maxime hospitari atque conversari videbant, multo probabiliorem inde suspitionem contrahere.

Quid etiam dixissent isti detractatores nostri, si Malchum illum captivum monachum, de quo beatus scribit Jheronimus, eodem contubernio cum uxore victitantem conspicerent? Quanto id crimini conscriberent, quod egregius ille doctor cum vidisset maxime commendans ait: &quot;Erat illic senex quidam nomine Malchus... eiusdem loci indigena, anus quoque in eius contubernio... studiosi ambo religionis, et sic ecclesie limen terentes, ut Zachariam et Elysabeth de euvangelio crederes, nisi quod Johannes in medio non erat.&quot; Cur denique a detractione sanctorum patrum se continent, quos frequenter legimus vel etiam vidimus monasteria quoque feminarum constituere atque eis ministrare; exemplo quidem septem diaconorum, quos pro se apostoli mensis et procurationi mulierum prefecerunt? Adeo namque sexus infirmior fortioris indiget auxilio, ut semper virum mulieri quasi capud preesse Apostolus statuat; in cuius etiam rei signo ipsam semper velatum habere capud precipit.

Unde non mediocriter miror consuetudines has in monasteriis dudum inolevisse, quod quemadmodum viris /f.16rd/ abbates, ita et feminis abbatisse preponantur, et eiusdem regule professione tam femine quam viri se astringant, in qua tamen pleraque continentur que a feminis tam prelatis quam subiectis nullatenus possunt adimpleri. In plerisque etiam locis, ordine perturbato naturali, ipsas abbatissas atque moniales clericis quoque ipsis, quibus subest populus, dominari conspicimus, et tanto facilius eos ad prava desideria inducere posse quanto eis amplius habent preesse, et iugum illud in eos gravissimum exercere; quod satiricus ille considerans ait, &quot;Intolerabilius nichil est quam femina dives.&quot;

Hoc ego sepe apud me petractando, quantum mihi liceret sororibus illis providere et earum curam agere disposueram, et quo me amplius revererentur, corporali quoque presentia eis invigilare et sic etiam earum magis necessitudinibus subvenire. Et cum me nunc frequentior ac maior persecutio filiorum quam olim fratrum afligeret, ad eas de estu huius tempestatis quasi ad quendam tranquillitatis portum recurrerem atque ibi aliquantulum respirarem, et qui in monachis nullum, aliquem saltem in illis assequerer fructum; ac tanto id mihi fieret magis saluberrimum quanto id earum infirmitati magis esset neccessarium.

Nunc autem ita me Sathanas impedivit, ut ubi quiescere possim aut etiam vivere non inveniam, /f.17va/ sed vagus et profugus, ad instar maledicti Caym ubique circumferar; quem, ut supra memini, &quot;foris pugne, intus timores&quot; incessanter cruciant, immo tam foris quam intus pugne pariter et timores; et multo periculosior et crebrior persecutio filiorum adversum me sevit quam hostium. Istos quippe semper presentes habeo, et eorum insidias iugiter sustineo. Hostium violentiam in corporis mei periculum video, si a claustro procedam; in claustro autem filiorum, id est monachorum, mihi tanquam abbati, hoc est patri, commissorum, tam violenta quam dolosa incessanter sustineo machinamenta. O quotiens veneno me perdere temptaverunt, sicut et in beato factum est Benedicto, ac si hec ipsa causa, qua ille perversos deseruit filios, ad hoc ipsum me patenter tanti patris adhortaretur exemplo, ne me certo videlicet opponens periculo, temerarius Dei temptator potius quam amator, immo mei ipsius peremptor invenirer. A talibus autem cotidianis eorum insidiis cum mihi in administratione cibi vel potus quantum possem providerem, in ipso altaris sacrificio toxicare me moliti sunt, veneno scilicet calici immisso. Qui etiam quadam die, cum Namneti ad comitem in egritudine sua visitandum venissem, hospitatum me ibi in domo cuiusdam fratris mei carnalis per ipsum qui in co /f.17vb/ mitatu nostro erat famulum veneno interficere machinati sunt, ubi videlicet me minus a tali machinatione providere crediderunt. Divina autem dispositione tunc actum est, ut dum cibum mihi apparatum non curarem, frater quidam ex monachis quem mecum adduxeram hoc cibo per ignorantiam usus ibidem mortuus occumberet, et famulus ille qui hoc presumpserat tam conscientie sue quam testimonio ipsius rei perterritus aufugeret.

Ex tunc itaque manifesta omnibus eorum nequitia, patenter iam cepi eorum, prout poteram, insidias declinare, et iam a conventu abbatie me subtrahere et in cellulis cum paucis habitare. Qui si me transiturum aliquo presensissent, corruptos per pecuniam latrones in viis aut semitis ut me interficerent opponebant. Dum autem in istis laborarem periculis, forte me die quadam de nostra lapsum equitatura manus Domini vehementer collisit, colli videlicet mei canalem confringens. Et multo me amplius hec fractura afflixit et debilitavit quam prior plaga.

Quandoque horum indomitam rebellionem per excommunicationem cohercens, quosdam eorum, quos magis formidabam, ad hoc compuli ut fide sua seu sacramento publice mihi promitterent se ulterius ab abbatia penitus recessuros, nec me amplius in aliquo inquietaturos. Qui publice et impudentissime /f.17rc/ tam fidem datam quam sacramenta facta violantes, tandem per auctoritatem romani pontificis Innocentii, legato proprio ad hoc destinato, in presentia comitis et episcoporum hoc ipsum iurare compulsi sunt et pleraque alia; nec sic adhuc quieverunt. Nuper autem cum, illis quos predixi eiectis, ad conventum abbatie redissem et reliquis fratribus, quos minus suspicabar, me committerem, multo hos peiores quam illos reperi, quos iam quidem non de veneno sed de gladio in iugulum meum tractantes cuiusdam proceris terre conductu vix evasi. In quo adhuc etiam laboro periculo, et cotidie quasi cervici mee gladium imminentem suspitio, ut inter epulas vix respirem, sicut de illo legitur qui cum Dyonisii tiranni potentiam atque opes conquisitas maxime imputaret beatitudini, filo latenter apensum super se gladium suspitiens que terrenam potentiam felicitas consequatur edoctus est. Quod nunc quoque ipse de paupere monacho in abbatem promotus incessanter experior, tanto scilicet miserior quanto ditior effectus; ut nostro etiam exemplo eorum qui id sponte appetunt ambitio refrenetur.

Hec, dilectissime frater in Christo et ex divina conversatione familiarissime comes, de calamitatum mearum hystoria, in quibus quasi a cunabulis iugiter laboro, tue me desolationi atque iniurie illate scripsisse suffilciat: /f.17rd/ ut, sicut in exordio prefatus sum epistole, oppressionem tuam in comparatione mearum aut nullam aut modicam esse iudices, et tanto eam patientius feras quanto minorem consideras; illud semper in consolationem assumens, quod membris suis de membris diaboli Dominus predixit: &quot;Si me persecuti sunt, et vos persequentur. Si mundus vos odit, scitote quoniam me priorem vobis odio habuit. Si de mundo fuissetis, mundus quod suum erat diligeret.&quot; Et: &quot;Omnes, inquit Apostolus, qui volunt pie vivere in Christo, persequutionem patientur.&quot; Et alibi: &quot;Aut quero hominibus placere. Si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem.&quot; Et Psalmista: &quot;Confusi sunt, inquit, qui hominibus placent, quoniam Deus sprevit eos.&quot; Que diligenter beatus attendens Jheronimus, cuius me precipue in contumeliis detractionum heredem conspicio, ad Nepotianum scribens ait: &quot;Si adhuc, inquit Apostolus, hominibus placerem, Christi servus non essem. Desinit placere hominibus, et servus factus est Christi.&quot; Idem ad Asellam de fictis amicis: &quot;Gratias ago Deo meo quod dignus sim quem mundus oderit,&quot; et ad Heliodorum monachum: &quot;Erras, frater, erras si putas umquam Christianum persequutionem non pati. Adversarius noster, tanquam leo rugiens, devorare querens circuit, et tu pacem putas? Sedet in insidiis, cum divitibus, etc.&quot; His itaque documentis atque exemplis animati, tanto securius ista toleremus quanto /f.18va/ iniuriosius accidunt. Que si non ad meritum nobis, saltem ad purgationem aliquam proficere non dubitemus; et quoniam omnia divina dispositione geruntur, in hoc se saltem quisque fidelium in omni pressura consoletur, quod nichil inordinate fieri umquam summa Dei bonitas permittit, et quod quecumque perverse fiunt optimo fine ipse terminat; unde et ei de omnibus recte dicitur: &quot;Fiat voluntas tua&quot;. Quanta denique diligentium Deum illa est ex auctoritate apostolica consolatio, qua dicit: &quot;Scimus quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum, etc...!&quot; Quod diligenter ille sapientium sapientissimus attendebat, cum in Proverbiis diceret: &quot;Non contristabit iustum quicquid ei acciderit.&quot; Ex quo manifeste a iusticia eos recedere demonstrat quicunque pro aliquo sui gravamine his irascuntur que erga se divina dispensatione geri non dubitant, et se proprie voluntati magis quam divine subiciunt, et ei quod in verbis sonat: &quot;Fiat voluntas tua&quot; desideriis occultis repugnant, divine voluntati propriam anteponentes. Vale.

&lt;/div&gt;
{{finis}}</text>
      <sha1>jptzotshvuvdfpvumh7a6eubet6dati</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>264390</id>
      <parentid>264389</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T09:50:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26754-34</username>
        <id>32411</id>
      </contributor>
      <comment>/* DE LOCO NATIVITATIS EIUS */</comment>
      <origin>264390</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="85479" sha1="ilfpfucngpl5n8igdvmr7v3j7ejz5k0" xml:space="preserve">{{titulus2
|Scriptor= Petrus Abaelardus
|OperaeTitulus=Historia Calamitatum
|SubTitulus=Abaelardi ad amicum suum consolatoria epistola
|OperaeWikiPagina= Abaelardi ad amicum suum consolataria epistola
|Annus=1133
|Liber=Petri Abaelardi Opera hactenus seorsim edita, I.djvu
|Genera=Philosophia, Epistulae
}}
&lt;div class=text&gt;

Sepe humanos affectus aut provocant aut mittigant amplius exempla quam verba. Unde post nonnullam sermonis ad presentem habiti consolationem, de ipsis calamitatum mearum experimentis consolatoriam ad absentem scribere decrevi, ut in comparatione mearum tuas aut nullas aut modicas temptationes recognoscas et tolerabilius feras.


== DE LOCO NATIVITATIS EIUS ==

Ego igitur, oppido quodam oriundus quod in ingressu minoris Britannie constructum, ab urbe Namnetica versus orientem octo credo miliariis remotum, proprio vocabulo Palatium appellatur, sicut natura terre mee vel generis animo levis, ita et ingenio extiti et ad litteratoriam disciplinam facilis. Patrem autem habebam litteris aliquantulum imbutum antequam militari cingulo insigniretur; unde postmodum tanto litteras amore complexus est, ut quoscumque filios haberet, litteris antequam armis instrui disponeret. Sicque profecto actum est. Me itaque primogenitum suum quanto cariorem habebat tanto diligentius erudiri curavit. Ego vero quanto amplius et facilius in studio litterarum profeci tanto ardentius eis inhesi, et in tanto earum amore illectus sum ut militaris glorie pompam cum hereditate et prerogativa primogenitorum meorum fratribus derelinquens, Martis curie penitus abdicarem ut Minerve gremio educarer; et quoniam dialecticarum rationum armaturam omnibus philosophie documentis pretuli, his armis alia commutavi et tropheis bellorum conflictus pretuli disputationum. Proinde diversas disputando perambulans provincias, ubicunque huius artis vigere studium audieram, peripateticorum emulator factus sum.

== DE PERSECUTIONE MAGISTRI SUI GUILLHELMI IN EUM ==

Perveni tandem Parisius, ubi iam maxime disciplina hec florere consueverat, ad Guillhelmum scilicet Campellensem preceptorem meum in hoc tunc magisterio re et fama precipuum; cum quo aliquantulum moratus, primo ei aceptus, postmodum gravissimus extiti, cum nonnullas scilicet eius sententias refellere conarer et ratiocinari contra eum sepius aggrederer et nonnumquam superior in disputanto viderer. Quod quidem et ipsi qui inter conscolares nostros precipui habebantur tanto maiori sustinebant indignatione quanto posterior habebar etatis et studii tempore. Hinc calamitatum mearum, que nunc usque perseverant, ceperunt exordia, et quo amplius fama extendebatur nostra, aliena in me succensa est invidia.
Factum tandem est ut, supra vires etatis de ingenio meo presumens, ad scolarum regimen adolescentulus aspirarem, et locum in quo id agerem providerem, insigne videlicet tunc temporis Meliduni castrum et sedem regiam. Presensit hoc predictus magister meus, et quo longius posset scolas nostras a se removere conatus, quibus potuit modis latenter machinatus est ut priusquam a suis recederem scolis, nostrarum preparationem scolarum prepediret et provisum mihi locum auferret. Sed quoniam de potentibus terre nonnullos ibidem habebat emulos, fretus eorum auxilio voti mei compos extiti, et plurimorum mihi assensum ipsius invidia manifesta conquisivit.

Ab hoc autem scolarum nostrarum tirocinio ita in arte dialetica nomen meum dilatari cepit, ut non solum condiscipulorum meorum, verum etiam ipsius magistri fama contracta paulatim extingueretur. Hinc factum est ut de me amplius ipse presumens ad castrum Corbolii, quod Parisiace urbi vicinius est, quamtotius scolas nostras transferrem, ut inde videlicet crebriores disputationis assultus nostra daret importunitas. Non multo autem interiecto tempore, ex immoderata studii afflictione correptus infirmitate coactus sum repatriare, et per annos aliquot a Francia remotus, querebar ardentius ab his quos dialetica sollicitabat doctrina.

Elapsis autem paucis annis, cum ex infirmitate iam dudum convaluissem, preceptor meus ille Guillhelmus Parisiacensis archidiaconus, habitu pristino commutato, ad regularium clericorum ordinem se convertit; ea ut referebant intentione ut quo religiosior crederetur ad maioris prelationis gradum promoveretur, sicut in proximo contigit, eo Catalaunensi episcopo facto. Nec tamen hic sue conversionis habitus aut ab urbe Parisius aut a consueto philosophie studio revocavit, sed in ipso quoque monasterio ad quod se causa religionis contulerat statim more solito publicas exercuit scolas. Tum ego ad eum reversus ut ab ipso rethoricam audirem, inter cetera disputationum nostrarum conamina antiquam eius de universalibus sententiam patentissimis argumentorum rationibus ipsum commutare, immo destruere compuli. Erat autem in ea sententia de communitate universalium, ut eamdem essentialiter rem totam simul singulis suis inesse astrueret individuis, quorum quidem nulla esset in essentia diversitas sed sola multitudine accidentium varietas. Sic autem istam tunc suam correxit sententiam, ut deinceps rem eamdem non essentialiter sed indifferenter diceret. Et quoniam de universalibus in hoc ipso precipua semper est apud dialeticos questio ac tanta ut eam Porphirius quoque in Ysogogis suis cum de universalibus scriberet definire non presumeret dicens &quot;Altissimum enim est huiusmodi negotium&quot;, cum hanc ille correxerit immo coactus dimiserit sententiam, in tantam lectio eius devoluta est negligentiam, ut iam ad cetera dialectice vix admitteretur quasi in hac scilicet de universalibus sententia tota huius artis consisteret summa.

Hinc tantum roboris et auctoritatis nostra suscepit disciplina, ut hii qui antea vehementius magistro illi nostro adherebant et maxime nostram infestabant doctrinam, ad nostras convolarent scolas, et ipse qui in scolis Parisiace sedis magistro successerat nostro locum mihi suum offerret, ut ibidem cum ceteris nostro se traderet magisterio ubi antea suus ille et noster magister floruerat. Paucis itaque diebus ibi me dialectice studium regente, quanta invidia tabescere, quanto dolore estuare ceperit magister noster non est facile exprimere; nec concepte miserie estum diu sustinens, callide aggressus est me tunc etiam removere. Et quia in me quid aperte ageret non habebat, ei scolas auferre molitus est, pessimis obiectis criminibus, qui mihi suum concesserat magisterium, alio quodam emulo meo ad officium eius substituto.

Tunc ego Melidunum reversus scolas ibi nostras sicut antea constitui; et quanto manifestius eius me persequebatur invidia tanto mihi auctoritatis amplius conferebat iuxta illud poeticum, &quot;Summa petit livor, perflant altissima venti.&quot;

Non multo autem post, cum ille intelligeret omnes fere discretos de religione eius plurimum hesitare et de conversione ipsius vehementer susurrare, quod videlicet minime a civitate recessisset, transtulit se et conventiculum fratrum cum scolis suis ad villam quandam ab urbe remotam. Statimque ego Meliduno Parisius redii, pacem ab illo ulterius sperans. Sed quia ut diximus locum nostrum ab emulo nostro fecerat occupari, extra civitatem in monte Sancte Genovefe scolarum nostrarum castra posui, quasi eum obsessurus qui locum occupaverat nostrum. Quo audito magister noster statim ad urbem impudenter rediens scolas quas tunc habere poterat et conventiculum fratrum ad pristinum reduxit monasterium, quasi militem suum quem dimiserat ab obsidione nostra liberaturus. Verum cum illi prodesse intenderet maxime nocuit. Ille quippe antea aliquos habebat qualescunque discipulos, maxime propter lectionem Prisciani in qua plurimum valere credebatur. Postquam autem magister advenit, omnes penitus amisit; et sic a regimine scolarum cessare compulsus est. Nec post multum tempus, quasi iam ulterius de mundana desperans gloria, ipse quoque ad monasticam comversus est vitam. Post reditum vero magistri nostri ad urbem, quos conflictus disputationum scolares nostri tam cum ipso quam cum discipulis eius habuerint, et quos fortuna eventus in his bellis dederit nostris, immo mihi ipsi in eis, te quoque res ipsa dudum edocuit. Illud vero Aiacis, ut temperantius loquar, audacter proferam, &quot;Si queritis huius Fortunam pugne, non sum superatus ab illo.&quot; Quod si ego taceam, res ipsa clamat et ipsius rei finis indicat.

Dum vero hec agerentur, carissima mihi mater mea Lucia repatriare me compulit; que videlicet post conversionem Berengarii patris mei ad professionem monasticam, idem facere disponebat. Quo completo reversus sum in Franciam, maxime ut de divinitate addiscerem, quando iam sepefatus magister noster Guillhelmus in episcopatu Catalaunensi pollebat. In hac autem lectione magister eius Anselmus Laudunensis maximam ex antiquitate auctoritatem tunc tenebat.

== QUANDO LAUDUNUM VENIT AD MAGISTRUM ANSELMUM ==

Accessi igitur ad hunc senem, cui magis longevus usus quam ingenium vel memoria nomen comparaverat. Ad quem si quis de aliqua questione pulsandum accederet incertus, redibat incertior. Mirabilis quidem in oculis erat auscultantium, sed nullus in conspectu questionantium. Verborum usum habebat mirabilem, sed sensum contemtibilem et ratione vacuum. Cum ignem accenderet, domum suam fumo implebat, non luce illustrabat. Arbor eius tota in foliis aspicientibus a longe conspicua videbatur, sed propinquantibus et diligen /f.3va/ tius intuentibus infructuosa reperiebatur. Ad hanc itaque cum accessissem ut fructum inde colligerem, deprehendi illam esse ficulneam cui maledixit Dominus, seu illam veterem quercum cui Pompeium Lucanus comparat dicens, &quot;Stat, magni nominis umbra, Qualis frugifero quercus sublimis in agro,&quot; etc.
Hoc igitur comperto non multis diebus in umbra eius ociosus iacui; paulatim vero me iam rarius et rarius ad lectiones eius accedente, quidam tunc inter discipulos eius eminentes graviter id ferebant, quasi tanti magistri contemptor fierem. Proinde illum quoque adversum me latenter commoventes, pravis suggestionibus ei me invidiosum fecerunt. Accidit autem quadam die ut post aliquas sententiarum collationes nos scolares invicem iocaremur. Ubi cum me quidam animo intemptantis interrogasset quid mihi de divinorum lectione librorum videretur, qui nondum nisi in philosophicis studueram, respondi: saluberrimum quidem huius lectionis esse studium ubi salus anime cognoscitur, sed me vehementer mirari quod his qui litterari sunt ad expositiones sanctorum intelligendas ipsa eorum scripta vel glose non sufficiunt, ut alio scilicet non egeant magisterio. Irridentes /f.3vb/ plurimi qui aderant an hoc ego possem et aggredi presumerem requisierunt. Respondi me id si vellent experiri paratum esse. Tunc inclamantes et amplius irridentes: &quot;Certe, inquiunt, et nos assentimus. Queratur itaque et tradatur vobis expositor alicuius inusitate scripture, et probemus quod vos promittitis.&quot; Et consenserunt omnes in obscurissima Hiezechielis prophetia. Assumpto itaque expositore statim in crastino eos ad lectionem invitavi. Qui invito mihi consilium dantes, dicebant ad rem tantam non esse properandum, sed diutius in expositione rimanda et firmanda mihi hanc inexperto vigilandum. Indignatus autem respondi non esse mee consuetudinis per usum proficere sed per ingenium; atque adieci vel me penitus desiturum esse, vel eos pro arbitrio meo ad lectionem accedere non differre. Et prime quidem lectioni nostre pauci tunc interfuere, quod ridiculum omnibus videretur me adhuc quasi penitus sacre lectionis expertem id tam propere aggredi. Omnibus tamen qui affuerunt in tantum lectio illa grata extitit ut eam singulari preconio extollerent, et me secundum hunc nostre lectionis tenorem ad glosandum /f.3rc/ compellerent. Quo quidem audito, hii qui non interfuerant ceperunt ad secundam et terciam lectionem certatim concurrere et omnes pariter de transcribendis glosis quas prima die inceperam in ipso earum initio plurimum solliciti esse.


== DE PERSECUTIONE EIUS QUOQUE IN EUM ==

Hinc itaque predictus senex vehementi commotus invidia et quorumdam persuasionibus iam adversum me, ut supra memini, et tunc stimulatus, non minus in sacra lectione me persequi cepit quam antea Guillhelmus noster in philosophia. Erant autem tunc in scolis huius senis duo qui ceteris preminere videbantur, Albericus scilicet Remensis et Lotulfus Lumbardus; qui quanto de se maiora presumebant, amplius adversum me accendebantur. Horum itaque maxime suggestionibus, sicut postmodum deprehensum est, senex ille perturbatus impudenter mihi interdixit inceptum glosandi opus in loco magisterii sui amplius exercere, hanc videlicet causam pretendens, ne si forte in illo opere aliquid per errorem ibi scriberem, utpote rudis adhuc in hoc studio, ei deputaretur. Quod cum ad aures scolarium pervenisset, maxima commoti sunt indignatione super tam manifesta livoris calumpnia, que nemini umquam ulterius acciderat. Que quanto manifestior tanto mihi ho /f.3rd/ norabilior extitit et persequendo gloriosiorem effecit.


== QUANDO NOVISSIME PARISIUS FLORUIT ==

Post paucos itaque dies, Parisius reversus, scolas mihi iamdudum destinatas atque oblatas unde primo fueram expulsus, annis aliquibus quiete possedi; atque ibi in ipso statim scolarum initio glosas illas Hiezechielis quas Lauduni inceperam consummare studui. Que quidem adeo legentibus acceptabiles fuerunt, ut me non minorem gratiam in sacra lectione adeptum iam crederent quam in philosophica viderant. Unde utriusque lectionis studio scole nostre vehementer multiplicate, quanta mihi de pecunia lucra, quantam gloriam compararent ex fama te quoque latere non potuit.
Sed quoniam prosperitas stultos semper inflat et mundana tranquillitas vigorem enervat animi et per carnales illecebras facile resolvit, cum iam me solum in mundo superesse philosophum estimarem nec ullam ulterius inquietationem formidarem, frena libidini cepi laxare, qui antea vixeram continentissime. Et quo amplius in philosophia vel sacra lectione profeceram, amplius a philosophis et divinis immunditia vite recedebam. Constat quippe philosophos necdum divinos, id est sacre lectionis /f.4va/ exhortationibus intentos, continentie decore maxime polluisse. Cum igitur totus in superbia atque luxuria laborarem, utriusque morbi remedium divina mihi gratia licet nolenti contulit. Ac primo luxurie, deinde superbie; luxurie quidem his me privando quibus hanc exercebam; superbie vero que mihi ex litterarum maxime scientia nascebatur, iuxta illud Apostoli &quot;Scientia inflat&quot;, illius libri quo maxime gloriabar combustione me humiliando. Cuius nunc rei utramque historiam verius ex ipsa re quam ex auditu cognoscere te volo, ordine quidem quo processerunt.

Quia igitur scortorum immunditiam semper abhorrebam et ab accessu et frequentatione nobilium feminarum studii scolaris assiduitate revocabar nec laicarum conversationem multum noveram, prava mihi, ut dicitur, fortuna blandiens commodiorem nacta est occasionem, qua me facilius de sublimitatis huius fastigio prosterneret, imo superbissimum nec accepte gratie memorem divina pietas humiliatum sibi vendicaret.


== QUOMODO IN AMOREM HELOYSE LAPSUS VULNUS INDE TAM MENTIS QUAM CORPORIS TRAXIT ==

Erat quippe in ipsa civitate Parisius adolescentula quedam nomine Heloysa, neptis canonici cuiusdam qui Fulbertus vo /f.4vb/ cabatur, qui eam quanto amplius diligebat tanto diligentius in omnem qua poterat scientiam litterarum promoveri studuerat. Que cum per faciem non esset infima, per habundantiam litterarum erat suprema. Nam quo bonum hoc litteratorie scilicet scientie in mulieribus est rarius, eo amplius puellam commendabat et in toto regno nominatissimam fecerat. Hanc igitur, omnibus circunspectis que amantes allicere solent, commodiorem censui in amorem mihi copulare, et me id facillime credidi posse. Tanti quippe tunc nominis eram et iuventutis et forme gratia preminebam, ut quamcunque feminarum nostro dignarer amore nullam vererer repulsam. Tanto autem facilius hanc mihi puellam consensuram credidi, quanto amplius eam litterarum scientiam et habere et diligere noveram; nosque etiam absentes scriptis internuntiis invicem liceret presentare et pleraque audacius scribere quam colloqui, et sic semper iocundis interesse colloquiis.

In huius itaque adolescentule amorem totus inflamatus, occasionem quesivi qua eam mihi domestica et cotidiana conversatione familiarem efficerem et facilius ad consensum traherem. Quod quidem ut fieret, egi cum predicto puelle avunculo, quibusdam ipsius ami /f.4rc/ cis intervenientibus, quatinus me in domum suam, que scolis nostris proxima erat, sub quocumque procurationis precio susciperet, hanc videlicet occasionem pretendens, quod studium nostrum domestica nostre familie cura plurimum prepediret, et impensa nimia nimium me gravaret. Erat autem cupidus ille valde atque erga neptim suam, ut amplius semper in doctrinam proficeret litteratoriam, plurimum studiosus. Quibus quidem duobus facile eius assensum assecutus sum et quod obtabam obtinui, cum ille videlicet et ad pecuniam totus inhiaret et neptim suam ex doctrina nostra aliquid percepturam crederet. Super quo vehementer me deprecatus, supra quam sperare presumerem votis meis accessit, et amori consuluit, eam videlicet totam nostro magisterio committens, ut quotiens mihi a scolis reverso vaccaret, tam in die quam in nocte ei docende operam darem, et eam si neglegentem sentirem vehementer constringerem. In qua re quidem, quanta eius simplicitas esset vehementer ammiratus, non minus apud me obstupui quam si agnam teneram famelico lupo committeret. Qui cum eam mihi non solum docendam, verum etiam vehementer constringendam traderet, quid aliud agebat /f.4rd/ quam ut votis meis licentiam penitus daret, et occasionem, etiam si nollemus, offerret, ut quam videlicet blanditiis non possem, minis et verberibus facilius flecterem. Sed duo erant que eum maxime a turpi suspicione revocabant, amor videlicet neptis, et continentie mee fama preterita.

Quid plura? Primum domo una coniungimur, postmodum animo. Sub occasione itaque discipline, amori penitus vaccabamus, et secretos recessus, quos amor optabat, studium lectionis offerebat. Apertis itaque libris, plura de amore quam de lectione verba se ingerebant, plura erant oscula quam sententie; sepius ad sinus quam ad libros reducebantur manus, crebrius oculos amor in se reflectebat quam lectio in scripturam dirigebat. Quoque minus suspicionis haberemus, verbera quandoque dabat amor, non furor, gratia, non ira, que omnium ungentorum suavitatem transcenderent. Quid denique? Nullus a cupidis intermissus est gradus amoris, et si quid insolitum amor excogitare potuit, est additum; et quo minus ista fueramus experti gaudia, ardentius illis insistebamus, et minus in fastidium vertebantur.

Et quo me amplius hec voluptas occupaverat, minus philosophie /f.5va/ vaccare poteram et scolis operam dare. Tediosum mihi vehementer erat ad scolas procedere vel in eis morari; pariter et laboriosum, cum nocturnas amori vigilias et diurnas studio conservarem. Quem etiam ita negligentem et tepidum lectio tunc habebat, ut iam nichil ex ingenio sed ex usu cuncta proferrem, nec iam nisi recitator pristinorum essem inventorum, et si qua invenire liceret, carmina essent amatoria, non philosophie secreta; quorum etiam carminum pleraque adhuc in multis, sicut et ipse nosti, frequentantur et decantantur regionibus, ab his maxime quos vita similis oblectat. Quantam autem mestitiam, quos gemitus, que lamenta nostri super hoc scolares assumerent, ubi videlicet hanc animi mei occupationem immo perturbationem presenserunt, non est facile vel cogitare.

Paucos enim iam res tam manifesta decipere poterat, ac neminem, credo, preter eum ad cuius ignominiam maxime id spectabat, ipsum videlicet puelle avunculum. Cui quidem hoc cum a nonnullis nonnumquam suggestum fuisset, credere non poterat, tum, ut supra memini, propter immoderatam sue neptis amicitiam, tum etiam propter ante acte vite mee continentiam cognitam. Non enim /f.5vb/ facile de his quos plurimum diligimus turpitudinem suspicamur, nec in vehementi dilectione turpis suspitionis labes potest inesse. Unde et illud est beati Iheronimi in epistola ad Castricianum: &quot;Solemus mala domus nostre scire novissimi ac liberorum ac coniugum vitia, vicinis canentibus, ignorare.&quot; Sed quod novissime scitur, utique sciri quandoque contingit, et quod omnes deprehendunt, non est facile unum latere; sic itaque pluribus evolutis mensibus et de nobis accidit.

O quantus in hoc cognoscendo dolor avunculi! quantus in separatione amantium dolor ipsorum! quanta sum erubescentia confusus! quanta contritione super afflictione puelle sum aflictus! quantos meroris ipsa de verecundia mea sustinuit estus! Neuter quod sibi, sed quod alteri contigerat querebatur; neuter sua, sed alterius plangebat incommoda. Separatio autem hec corporum maxima erat copulatio animorum, et negata sui copia amplius amorem accendebat, et verecundie transacta iam passio inverecundiores reddebat; tantoque verecundie minor extiterat passio quanto convenientior videbatur actio. Actum itaque in nobis est quod in Marte et Venere deprehensis poetica narrat fabula. Non multo autem post, puella se concepisse comperit, et cum summa exultatione mihi super hoc ilico scripsit, consulens quid de hoc /f.5rc/ I ipse faciendum deliberarem. Quadam itaque nocte, avunculo eius absente, sicut nos condixeramus, eam de domo avunculi furtim sustuli et in patriam meam sine mora transmisi; ubi apud sororem meam tam diu conversata est donec pareret masculum quem Astralabium nominavit.

Avunculus autem eius post ipsius recessum quasi in insaniam conversus, quanto estuaret dolore, quanto afficeretur pudore, nemo nisi experiendo cognosceret. Quid autem in me ageret, quas mihi tenderet insidias, ignorabat. Si me interficeret seu in aliquo corpus meum debilitaret, id potissimum metuebat ne dilectissima neptis hoc in patria mea plecteretur. Capere me et invitum alicubi coercere nullatenus valebat, maxime cum ego mihi super hoc plurimum providerem, quod eum, si valeret vel auderet, citius agredi non dubitarem.

Tandem ego eius immoderate anxietati admodum compatiens, et de dolo quem fecerat amor tanquam de summa proditione me ipsum vehementer accusans, conveni hominem supplicando et promittendo quamcunque super hoc emendationem ipse constitueret, nec ulli mirabile id videri asserens, quicumque vim amoris expertus fuisset, et qui quanta /f.5rd/ ruina summos quoque viros ab ipso statim humani generis exordio mulieres deiecerint memoria retineret. Atque ut amplius eum mittigarem supra quam sperare poterat, obtuli me ei satisfacere, eam scilicet quam corruperam mihi matrimonio copulando, dummodo id secreto fieret, ne fame detrimentum incurrerem. Assensit ille, et tam sua quam suorum fide et osculis eam quam requisivi concordiam mecum iniit, quo me facilius proderet.


== DEHORTATIO SUPRADICTE PUELLE A NUPTIIS ==

Ilico ego ad patriam meam reversus amicam reduxi ut uxorem facerem, illa tamen hoc minime approbante, immo penitus duabus de causis dissuadente, tam scilicet pro periculo quam pro dedecore meo. Iurabat illum nulla unquam satisfactione super hoc placari posse, sicut postmodum cognitum est. Querebat etiam quam de me gloriam habitura esset, cum me ingloriosum efficeret, et se et me pariter humiliaret. Quantas ab ea mundus penas exigere deberet, si tantam ei lucernam auferret; quante maledictiones, quanta dampna ecclesie, quante philosophorum lacrime hoc matrimonium essent sequuture. Quam indecens, quam lamentabile esset, ut quem omnibus natura creaverat, uni me femine dicarem /f.6va/ et turpitudini tante subicerem. Detestabatur vehementer hoc matrimonium, quod mihi per omnia probrosum esset atque honerosum. Pretendebat infamiam mei pariter et difficultates matrimonii, ad quas quidem vitandas nos exortans Apostolus ait: &quot;Solutus es ab uxore? noli querere uxorem. Si autem acceperis uxorem, non peccasti; et si nupserit virgo, non peccabit. Tribulationem tamen carnis habebunt huiusmodi. Ego autem parco vobis, etc...&quot; Item: &quot;Volo autem vos sine sollicitudine esse, etc...&quot; Quod si nec Apostoli consilium nec sanctorum exhortationes de tanto matrimonii iugo susciperem saltem, inquit, philosophos consulerem, et que super hoc ab eis vel de eis scripta sunt attenderem; quod plerumque etiam sancti ad increpationem nostram diligenter faciunt. Quale illud est beati Jheronimi, in primo Contra Jovinianum, ubi scilicet commemorat Theophrastum, intolerabilibus nuptiarum molestiis assiduisque inquietudinibus ex magna parte diligenter expositis, uxorem sapienti non esse ducendam evidentissimis rationibus abstruxisse, ubi et ipse illas exhortationis philosophice rationes tali fine concludens: &quot;Hoc, inquit, et huiusmodi Theophrastus disserens, quem non suffundat Christianorum? etc.&quot; Idem in eodem /f.6vb/ : &quot;Cicero, inquit, rogatus ab Hyrtio ut post repudium Therentie sororem eius duceret omnino facere supersedit, dicens non posse se et uxori et philosophie operam pariter dare.&quot; Non ait: &quot;operam dare&quot; sed adiunxit &quot;pariter&quot;, nolens quicquam agere quod studio equaretur philosophie.&quot;

Ut autem hoc philosophici studii nunc omittam impedimentum, ipsum consule honeste conversationis statum. Que enim conventio scolarium ad pedissequas, scriptoriorum ad cunabula, librorum sive tabularum ad colos, stilorum sive calamorum ad fusos? Quis denique sacris vel philosophicis meditationibus intentus, pueriles vagitus, nutricum que hos mittigant nenias, tumultuosam familie tam in viris quam in feminis turbam sustinere poterit? Que etiam inhonestas illas parvulorum sordes assiduas tolerare valebit? Id, inquies, divites possunt, quorum palatia vel domus ample diversoria habent, quorum opulentia non sentit expensas nec cotidianis sollicitudinibus cruciatur. Sed non est, inquam, hec conditio philosophorum que divitum, nec qui opibus student vel secularibus implicantur curis divinis seu philosophicis vacabunt officiis.

Unde et insignes olim philoso /f.6rc/ phi mundum maxime contempnentes, nec tam relinquentes seculum quam fugientes, omnes sibi voluptates interdixerunt ut in unius philosophie requiescerent amplexibus. Quorum unus et maximus Seneca, Lucilium instruens ait: &quot;Non cum vaccaveris philosophandum est... Omnia negligenda sunt ut huic assideamus, cui nullum tempus satis magnum est... Non multum refert utrum omittas philosophiam an intermittas; non enim, ubi interrupta est, manet.. Resistendum est occupationibus, nec explicande sunt sed submovende.&quot; Quod nunc igitur apud nos amore Dei sustinent qui vere monachi dicuntur, hoc desiderio philosophie qui nobiles in gentibus extiterunt philosophi. In omni namgue populo, tam gentili scilicet quam iudaico sive christiano, aliqui semper extiterunt fide seu morum honestate ceteris preminentes, et se a populo aliqua continentie vel abstinentie singularitate segregantes. Apud Judeos quidem antiquitus Nazarei, qui se Domino secundum legem consecrabant, sive filii prophetarum Helye vel Helysei sectatores, quos beato attestante Jheronimo monachos legimus in veteri Testamento; novissime autem tres ille phi /f.6rd/ losophie secte, quas Josephus in libro Antiquitatum distinguens, alios Phariseos, alios Saduceos, alios nominat Esseos. Apud nos vero monachi, qui videlicet aut communem apostolorum vitam, aut priorem illam et solitariam Johannis imittantur. Apud gentiles autem, ut dictum est, philosephi; non enim sapientie vel philosophie nomen tam ad scientie perceptionem quam ad vite religionem referebant, sicut ab ipso etiam huius nominis ortu didicimus, ipsorum quoque testimonio sanctorum. Unde et illud est beati Augustini, VIII de Civitate Dei libro, genera quidem philosophorum distinguentis: &quot;Italicum genus actorem habuit Phitagoram Samium, a quo et fertur ipsum philosophie nomen exortum; nam cum antea sapientes appellarentur qui modo quodam laudabilis vite aliis prestare videbantur, iste interrogatus quid profiteretur, philosophum se esse respondit, id est studiosum vel amatorem sapientie, quoniam sapientem profiteri arrogantissimum videbatur.&quot; Hoc itaque loco cum dicitur: &quot;qui modo quodam laudabilis vite aliis prestare videbantur, etc.&quot;, aperte monstratur sapientes gentium, id est philosophos, ex laude vite potius quam scientie /f.7va/ sic esse nominatos. Quam sobrie autem atque continenter ipsi vixerint, non est nostrum modo ex exemplis colligere, ne Minervam ipsam videar docere. Si autem sic laici gentilesque vixerint nulla scilicet professione religionis astricti, quid te clericum atque canonicum facere oportet, ne divinis officiis turpes preferas voluptates, ne te precipitem hec Caribdis absorbeat, ne obcenitatibus istis te impudenter atque irrevocabiliter immergas? Qui si clerici prerogativam non curas, philosophi saltem defende dignitatem. Si reverentia Dei contempnitur, amor saltem honestatis impudentiam temperet. Memento Socratem uxoratum fuisse, et quam fedo casu hanc philosophie labem ipse primo luerit, ut deinceps ceteri exemplo eius cautiores efficerentur. Quod nec ipse preterit Jheronimus, ita in primo Contra Jovinianum de ipso scribens Socrate: &quot;Quodam autem tempore, cum infinita convitia ex superiori loco ingerenti Xanthippe restitisset, aqua profusus immunda, nichil respondit amplius quam, capite deterso: Sciebam, inquit, futurum ut ista tonitrua ymber sequeretur.&quot; Addebat denique ipsa et quam periculosum mihi esset eam reducere, et quam sibi carius /f.7vb/ existeret mihique honestius amicam dici quam uxorem ut me ei sola gratia conservaret, non vis aliqua vinculi nuptialis constringeret. Tantoque nos ipsos ad tempus separatos gratiora de conventu nostro percepere gaudia, quanto rariora. Hec et similia persuadens seu dissuadens, cum meam deflectere non posset stultitiam nec me sustineret offendere, suspirans vehementer et lacrimans perorationem suam tali fine terminavit: &quot;Unum, inquid, ad ultimum restat ut in perditione duorum, minor non succedat dolor quam precessit amor.&quot; Nec in hoc ei, sicut universus agnovit mundus, prophecie defuit spiritus.

Nato itaque parvulo nostro, sorori mee commendato, Parisius occulte revertimur; et, post paucos dies, nocte secretis orationum vigiliis in quadam ecclesia celebratis, ibidem, summo mane, avunculo eius atque quibusdam nostris vel ipsius amicis assistentibus, nuptiali benedictione confederamur; moxque occulte divisim abscessimus, nec nos ulterius nisi raro latenterque vidimus, dissimulantes plurimum quod egeramus. Avunculus autem ipsius atque domestici eius, ignominie sue solatium querentes, initum matrimonium divulgare et fidem mihi super hoc datam violare ceperunt; illa autem e contra /f.7rc/ anathematizare et iurare quia falsissimum esset. Unde vehementer ille commotus crebris eam contumeliis afficiebat.

Quod cum ego cognovissem, transmisi eam ad abbatiam quandam sanctimonialium prope Parisius, que Argenteolum appellatur, ubi ipsa olim puellula educata fuerat atque erudita, vestesque ei religionis que conversationi monastice convenirent, excepto velo, aptari feci et his eam indui. Quo audito, avunculus et consanguinei seu affines eius opinati sunt me nunc sibi plurimum illusisse, et ab ea moniali facta me sic facile velle expedire. Unde vehementer indignati et adversum me coniurati, nocte quadam quiescentem me atque dormientem in secreta hospicii mei camera, quodam mihi serviente per pecuniam corrupto, crudelissima et pudentissima ultione punierunt, et quam summa ammiratione mundus excepit, eis videlicet corporis mei partibus amputatis quibus id quod plangebant commiseram. Quibus mox in fugam conversis, duo qui comprehendi potuerunt oculis et genitalibus privati sunt, quorum alter ille fuit supradictus serviens qui, cum in obsequio meo mecum maneret, cupiditate ad proditionem ductus est. 


== DE PLAGA ILLA CORPORIS ==

Mane autem facto, tota ad me civitas congregata, quanta stuperet ammiratione, quanta se affligeret lamentatione, quanto me clamore vexarent, quanto planctu /f.7rd/ perturbarent, difficile, immo impossibile est exprimi. Maxime vero clerici ac precipue scolares nostri intolerabilibus me lamentis et eiulatibus cruciabant, ut multo amplius ex eorum compassione quam ex vulneris lederer passione, et plus erubescentiam quam plagam sentirem, et pudore magis quam dolore affligerer. Occurrebat animo quanta modo gloria pollebam, quam facili et turpi casu hec humiliata, immo penitus esset extincta, quam iusto Dei iudicio in illa corporis mei portione plecterer in qua deliqueram; quam iusta proditione is quem antea prodideram vicem mihi retulisset; quanta laude mei emuli tam manifestam equitatem efferrent; quantam perpetui doloris contritionem plaga hec parentibus meis et amicis esset collatura; quanta dilatatione hec singularis infamia universum mundum esset occupatura. Qua mihi ulterius via pateret! qua fronte in publicum prodirem, omnium digitis demonstrandus, omnium linguis corrodendus, omnibus monstruosum spectaculum futurus. Nec me etiam parum confundebat, quod secundum occidentem legis litteram tanta sit apud Deum eunuchorum abhominatio, ut homines amputatis vel attritis testiculis eunuchizati intrare ecclesiam /f.8va/ tanquam olentes et immundi prohibeantur, et in sacrificio quoque talia penitus animalia respuantur. Lib. Numeri, cap. LXXIIII: &quot;Omne animal, quod est contritis, vel tonsis, vel sectis ablatisque testiculis, non offeretis Domino;&quot; Deuteronomii, cap. XXI: &quot;Non intrabit eunuchus, atritis vel amputatis testiculis, et absciso veretro ecclesiam Dei.&quot;

In tam misera me contritione positum, confusio fateor, pudoris potius quam devotio conversionis ad monastichorum latibula claustrorum compulit. Illa tamen, prius ad imperium nostrum sponte velata, et monasterium ingressa. Ambo itaque simul sacrum habitum suscepimus, ego quidem in abbatia sancti Dyonisii, illa in monasterio Argenteoli supradicto. Que quidem, memini, cum eius adolescentiam a iugo monastice regule tanquam intolerabili pena plurimi frustra deterrerent ei compacientes, in illam Cornelie querimoniam inter lacrimas et singultus prout poterat prorumpens ait: &quot;O maxime coniux! O thalamis indigne meis, hoc iuris habebat In tantum fortuna capud? Cur impia nupsi, Si miserum factura fui? Nunc accipe penas Sed quas sponte luam.&quot; Atque in his verbis ad altare mox properat, et confestim ab episcopo benedictum velum ab altari tulit, et se monastice professioni coram omnibus alligavit.

Vix autem de vulnere adhuc convalue /f.8vb/ ram, cum ad me eonfluentes clerici tam ab abbate nostro quam a me ipso continuis supplicationibus efflagitabant, quatinus quod hucusque pecunie vel laudis cupiditate egeram, nunc amore Dei operam studio darem, attendens quod mihi fuerat a Domino talentum commissum, ab ipso esse cum usuris exigendum, et qui divitibus maxime hucusque intenderam, pauperibus erudiendis amodo studerem; et ob hoc maxime dominica manu me nunc tactum esse cognoscerem, quo liberius a carnalibus illecebris et tumultuosa vita seculi abstractus studio litterarum vaccarem, nec tam mundi quam Dei vere philosophus fierem. Erat autem abbatia illa nostra ad quam me contuleram secularis admodum vite atque turpissime, cuius abbas ipse quo ceteris prelatione maior tanto vita deterior atque infamia notior erat. Quorum quidem intolerabiles spurcitias ego frequenter atque vehementer modo privatim modo publice redarguens, omnibus me supra modum onerosum atque odiosum effeci. Qui ad cotidianam discipulorum nostrorum instantiam maxime gavisi occasionem nacti sunt, qua me a se removerent.

Diu itaque illis instantibus atque importune pulsantibus, abbate quoque nostro et fratribus intervenientibus, ad cellam quandam recessi, scolis more solito vaccaturus. /f.8rc/ Ad quas quidem tanta scolarium multitudo confluxit, ut nec locus ospitiis nec terra sufficeret alimentis. Ubi, quod professioni mee convenientius erat, sacre plurimum lectioni studium intendens, secularium artium disciplinam quibus amplius assuetus fueram et quas a me plurimum requirebant non penitus abieci, sed de his quasi hamum quendam fabricavi, quo illos philosophico sapore inescatos ad vere philosophie lectionem attraherem, sicut et summum Christianorum philosophorum Origenem consuevisse Hystoria meminit ecclesiastica. Cum autem in divina scriptura non minorem mihi gratiam quam in seculari Dominus contulisse videretur, ceperunt admodum ex utraque lectione scole nostre multiplicari et cetere omnes vehementer attenuari. Unde maxime magistrorum invidiam atque odium adversum me concitavi, qui in omnibus que poterant mihi derogantes, duo precipue absenti mihi semper obiciebant: quod scilicet proposito monachi valde sit contrarium secularium librorum studio detineri, et quod sine magistro ad magisterium divine lectionis accedere presumpsissem; ut sic videlicet omne mihi doctrine scolaris exercitium interdiceretur; ad quod incessanter /f.8rd/ episcopos, archiepiscopos, abbates, et quascunque poterant religiosi nominis personas incitabant.


== DE LIBRO THEOLOGIE SUE ET PERSECUTIONE QUAM INDE SUSTINUIT A CONDISCIPULIS ==

Accidit autem mihi ut ad ipsum fidei nostre fundamentum humane rationis similitudinibus disserendum primo me applicarem, et quendam theologie tractatum De Unitate et Trinitate divina scolaribus nostris componerem, qui humanas et philosophicas rationes requirebant, et plus que intelligi quam que dici possent efflagitabant: dicentes quidem verborum superfluam esse prolationem quam intelligentia non sequeretur, nec credi posse aliquid nisi primitus intellectum, et ridiculosum esse aliquem aliis predicare quod nec ipse nec illi quos doceret intellectu capere possent, Domino ipso arguente quod ceci essent duces cecorum.
Quem quidem tractatum cum vidissent et legissent plurimi, cepit in commune omnibus plurimum placere, quod in eo pariter omnibus satisfieri super hoc questionibus videbatur. Et quoniam questiones iste pre omnibus difficiles videbantur, quanto earum maior extiterat gravitas, tanto solutionis earum censebatur maior subtilitas. Unde emuli mei vehementer accensi concilium contra me congregaverunt, maxime duo illi antiqui insidiatores, Albericus scilicet et Lotulfus, qui iam de /f.9va/ functis magistris eorum et nostris, Guillhelmo scilicet atque Anselmo, post eos quasi regnare se solos appetebant, atque etiam ipsis tanquam heredes succedere.

Cum autem utrique Remis scolas regerent, crebris suggestionibus archiepiscopum suum Radulfum adversum me commoverunt, ut ascito Conano Prenestino episcopo, qui tunc legatione fungebatur in Gallia, conventiculum quoddam sub nomine concilii in Suesionensi civitate celebrarent, meque invitarent quatenus illud opusculum quod de Trinitate composueram mecum afferrem; et factum est ita. Antequam autem illuc pervenirem, duo illi predicti emuli nostri ita me in clero et populo diffamaverunt, ut pene me populus paucosque qui advenerant ex discipulis nostris prima die nostri adventus; lapidarent, dicentes me tres deos predicare et scripsisse, sicut ipsis persuasum fuerat. Accessi autem, mox ut ad civitatem veni, ad legatum, eique libellum nostrum inspiciendum et diiudicandum tradidi; et me, si aliquid scripsissem aut dixissem quod a catholica fide dissentiret, paratum esse ad correctionem vel satisfactionem obtuli. Ille autem statim mihi precepit libellum ipsum archiepiscopo illisque emulis meis defferre, quatinus ipsi inde iudicarent qui me super hoc accusabant: /f.9vb/ ut illud in me etiam compleretur: &quot;Et inimici nostri sunt iudices&quot;.

Sepius autem illi inspicientes atque revolventes libellum, nec quid in audientia proferre adversum me auderent invenientes, distulerunt usque in finem concilii libri ad quam anhelabant dampnationem. Ego autem singulis diebus, antequam sederet concilium, in publico omnibus secundum quam scripseram fidem catholicam disserebam, et cum magna ammiratione omnes qui audiebant tam verborum apertionem quam sensum nostrum commendabant. Quod cum populus et clerus inspiceret, ceperunt ad invicem dicere: &quot;Ecce nunc palam loquitur, et nemo in eum aliquid dicit; et concilium ad finem festinat, maxime in eum, ut audivimus, congregatum. Numquid iudices cognoverunt quia ipsi potius quam ille errant?&quot; Ex quo emuli nostri cotidie magis ac magis inflamabantur.

Quadam autem die, Albericus ad me animo intemptantis cum quibusdam discipulis suis accedens, post quedam blanda colloquia, dixit se mirari quoddam quod in libro illo notaverat; quod scilicet, cum Deus Deum genuerit, nec nisi unus Deus sit, negarem tamen Deum se ipsum genuisse. Cui statim respondi: &quot;Super hoc, si vultis, rationem proferam.&quot; - &quot;Non cu /f.9rc/ ramus, inquit ille, rationem humanam aut sensum vestrum in talibus, sed auctoritatis verba solummodo.&quot; Cui ego: &quot;Vertite, inquam, folium libri, et invenietis auctoritatem;&quot; et erat presto liber quem secum ipse detulerat. Revolvi ad locum quem noveram, quem ipse minime compererat aut qui non nisi nocitura mihi querebat; et voluntas Dei fuit, ut cito occurreret mihi quod volebam. Erat autem sentencia intitulata Augustinus De Trinitate libro I: &quot;Qui putat eius potentie Deum ut se ipsum ipse genuerit, eo plus errat, quod non solum Deus ita non est sed nec spiritualis creatura, nec corporalis. Nulla enim omnino res est que se ipsam gignat.&quot; Quod cum discipuli eius qui aderant audissent, obstupefacti erubescebant. Ipse autem, ut se quoquomodo protegeret: &quot;Bene, inquit, est intelligendum.&quot; Ego autem subieci hoc non esse novellam sed ad presens nichil attinere, cum ipse verba tantum, non sensum, requisisset; si autem sensum et rationem attendere vellet, paratum me dixi ei ostendere secundum eius sententiam quod in eam lapsus esset heresim secundum quam is qui pater est sui ipsius filius sit. Quo ille audito, statim quasi furibundus effectus ad minas conversus est, asserens nec rationes meas nec auctoritates mihi in hac causa suffragaturas esse. Atque ita recessit.

Extrema vero die concilii, priusquam /f.9rd/ residerent diu legatus ille atque archiepiscopus cum emulis meis et quibusdam personis deliberare ceperunt quid de me ipso et libro nostro statueretur, pro quo maxime convocati fuerant. Et quoniam ex verbis meis aut scripto quod erat in presenti non habebant quid in me pretenderent, omnibus aliquantulum conticentibus aut iam mihi minus aperte detrahentibus, Gaudrifus, Carnotensis episcopus, qui ceteris episcopis et religionis nomine et sedis dignitate precellebat, ita exorsus est: &quot;Nostis, Domini omnes qui adestis, hominis huius doctrinam, qualiscunque sit, eiusque ingenium in quibuscunque studuerit multos assentatores et sequaces habuisse, et magistrorum tam suorum quam nostrorum famam maxime compressisse, et quasi eius vineam a mari usque ad mare palmites suos extendisse. Si hunc preiuditio, quod non arbitror, gravaveritis, etiamsi recte, multos vos offensuros sciatis et non deesse plurimos qui eum defendere velint, presertim cum in presenti scripto nulla videamus que aliquid obtineant aperte calumpnie; et quia iuxta illud Jheronimi: &quot;Semper in propatulo fortitudo emulos habet, &quot;Feriuntque summos Fulgura montes,&quot; videte ne plus ei nominis conferatis violenter agendo, et plus nobis criminis ex invidia quam ei ex iusticia conquiramus. &quot;Falsus enim rumor, ut predictus doctor meminit, cito opprimitur et vita /f.10va/ posterior iudicat de priore.&quot; Si autem canonice agere in eum disponitis, dogma eius vel scriptum in medium proferatur, et interrogato libere respondere liceat, ut convictus vel confessus penitus obmutescat, iuxta illam saltem beati Nichodemi sententiam qua Dominum ipsum liberare cupiens aiebat: &quot;Numquid lex nostra iudicat hominem, nisi audierit ab ipso prius, et cognoverit quid faciat?&quot; Quo audito, statim emuli mei obstrepentes exclamaverunt: &quot;O sapientis consilium, ut contra eius verbositatem contendamus cuius argumentis vel sophismatibus universus obsistere mundus non posset!&quot; Sed, certe, multo difficilius erat cum ipso contendere Christo, ad quem tamen audiendum Nichodemus iuxta legis sanctionem invitabat.

Cum autem episcopus ad id quod proposuerat eorum animos inducere non posset, alia via eorum invidiam refrenare attemptat, dicens ad discussionem tante rei paucos qui aderant non posse sufficere, maiorisque examinis causam hanc indigere. In hocque ulterius tantum suum esse consilium, ut ad abbatiam meam, hoc est monasterium sancti Dyonisii, abbas meus, qui aderat, me reduceret; ibique pluribus ac doctioribus personis convocatis, diligentiori examine quid super hoc faciendum esset statueretur. Assensit legatus huic no /f.10vb/ vissimo consilio, et ceteri omnes. Inde mox legatus assurrexit, ut missam celebraret antequam concilium intraret, et mihi per episcopum illum licentiam constitutam mandavit, revertendi scilicet ad monasterium nostrum, ibi expectaturo quod condictum fuerat. 

Tune emuli mei, nichil se egisse cogitantes si extra diocesim suam hoc negotium ageretur, ubi videlicet vim minime exercere valerent, qui scilicet de iusticia minus confidebant, archiepiscopo persuaserunt hoc sibi valde ignominiosum esse si ad aliam audientiam causa hec transferretur, et periculosum fieri si sic evaderem. Et statim ad legatum concurrentes, eius immutaverunt sententiam, et ad hoc invitum pertraxerunt, ut librum sine ulla inquisitione dampnaret atque in conspectu omnium statim combureret, et me in alieno monasterio perhenni clausura cohiberet. Dicebant enim ad dampnationem libelli satis hoc esse debere quod nec romani pontificis nec Ecelesie auctoritate eum commendatum legere publice presumpseram, atque ad transeribendum iam pluribus eum ipse prestitissem; et hoc perutile futurum fidei christiane, si exemplo mei multorum similis presumptio preveniretur.

Quia autem legatus ille minus quam necesse esset litteratus fuerat, plurimum archiepiscopi consilio nitebatur, /f.10rc/ sicut et archiepiscopus illorum. Quod cum Carnotensis presensisset episcopus, statim machinamenta hec ad me retulit, et me vehementer hortatus est ut hoc tanto levius tolerarem quanto violentius agere eos omnibus patebat; atque hanc tam manifeste invidie violentiam eis plurimum obfuturam, et mihi profuturam non dubitarem; nec de clausura monasterii ullatenus perturbarer, sciens profecto legatum ipsum, qui coactus hoc faciebat, post paucos dies cum hinc recesserit me penitus liberaturum. Et sic me, ut potuit, flentem flens et ipse consolatus est.


== DE COMBUSTIONE IPSIUS LIBRI ==

Vocatus itaque statim ad concilium adfui, et sine ullo discussionis examine meipsum compulerunt propria manu librum memoratum meum in ignem proicere; et sic combustus est. Ut tamen non nichil dicere viderentur, quidam de adversariis meis id submurmuravit quod in libro scriptum deprenderat solum patrem Deum omnipotentem esse. Quod cum legatus subintellexisset, valde admirans ei respondit hoc nec de puerulo aliquo credi debere quod adeo erraret, cum communis, inquid, fides et teneat et profiteatur tres omnipotentes esse. Quo audito Terricus quidam, scolaris magister, irridendo /f.10rd/ subintulit illud Athanasii &quot;Et tamen non tres omnipotentes, sed unus omnipotens&quot;. Quem cum episcopus suus increpare cepisset et reprimere quasi reum, qui in maiestatem loqueretur, audacter ille restitit, et quasi Danielis verba commemorans, ait: &quot;Sic fatui, filii Israel non iudicantes, neque quod verum est cognoscentes, condempnastis filium Israel. Revertimini ad iudicium, et de ipso iudice iudicate, qui talem iudicem quasi ad instructionem fidei et correctionem erroris instituistis; qui cum iudicare deberet, ore se proprio condemnavit, divina hodie misericordia innocentem patenter, sicut olim Susannam a falsis accusatoribus, liberante.&quot;

Tunc archiepiscopus assurgens, verbis prout oportebat commutatis, sententiam legati confirmavit, dicens: &quot;Revera, domine, inquit, omnipotens Pater, omnipotens Filius, omnipotens Spiritus sanctus; et qui ab hoc dissentit, aperte devius est, nec est audiendus. Et modo, si placet, bonum est ut frater ille fidem suam coram omnibus exponat, ut ipsa, prout oportet, vel approbetur vel improbetur atque corrigatur.&quot; Cum autem ego ad profitendam et exponendam fidem meam assurgerem, ut quod sentiebam verbis propriis exprimerem, adversarii dixerunt non aliud mihi necessarium esse nisi ut symbolum Athanasii recitarem, quod quisvis puer eque facere posset. Ac ne ex ig /f.11va/ norantia pretenderem excusationem, quasi qui verba illa in usu non haberem, scripturam ad legendum afferri fecerunt. Legi inter suspiria, singultus et lacrimas, prout potui. Inde, quasi reus et convictus abbati sancti Medardi, qui aderat, traditus, ad claustrum eius tanquam ad carcerem trahor; statimque concilium solvitur.

Abbas autem et monachi illius monasterii me sibi remansurum ulterius arbitrantes, summa exultatione susceperunt, et cum omni diligentia tractantes, consolari frustra nitebantur. Deus, qui iudicas equitatem, quanto tunc animi felle, quanta mentis amaritudine te ipsum insanus arguebam, te furibundus accusabam, sepius repetens illam beati Anthonii conquestionem: &quot;Jhesu bone, ubi eras?&quot; Quanto autem dolore estuarem, quanta erubescentia confunderer, quanta desperatione perturbarer, sentire tunc potui, proferre non possum. Conferebam cum his que in corpore passus olim fueram quanta nunc sustinerem; et omnium hominum me estimabam miserrimum. Parvam illam ducebam proditionem in comparatione huius iniurie, et longe amplius fame quam corporis detrimentum plangebam, cum ad illam ex aliqua culpa devenerim, ad hanc me tam patentem violentiam sincera intentio amorque fidei nostre induxissent, que me ad scribendum com /f.11vb/ pulerant.

Cum autem hoc tam crudeliter et inconsiderate factum omnes ad quos fama delatum est vehementer arguerent, singuli qui interfuerant a se culpam repellentes in alios transfundebant, adeo ut ipsi quoque emuli nostri id consilio suo factum esse denegarent, et legatus coram omnibus invidiam Francorum super hoc maxime detestaretur. Qui statim penitentia ductus, post aliquos dies, cum ad tempus coactus satisfecisset illorum invidie, me de alieno eductum monasterio ad proprium remisit, ubi fere quotquot erant olim iam, ut supra memini, infestos habebam, cum eorum vite turpitudo et impudens conversatio me suspectum penitus haberet, quem arguentem graviter sustineret.

Paucis autem elapsis mensibus, occasionem eis fortuna obtulit qua me perdere molirentur. Fortuitu namque mihi quadam die legenti occurrit quedam Bede sententia qua in expositione Actuum Apostolorum asserit Dyonisium Ariopagitam Corinthiorum potiusquam Atheniensium fuisse episcopum. Quod valde eis contrarium videbatur, qui suum Dyonisium esse illum Ariopagitam iactitant, quem ipsum Atheniensem episcopum gesta eius fuisse profitentur. Quod cum reperissem, quibusdam circonstantium fratrum quasi iocando monstravi testimonium scilicet illud /f.11rc/ Bede quod nobis obiciebatur. Illi vero, valde indignati, dixerunt Bedam mendacissimum scriptorem, et se Huldoinum abbatem suum veriorem habere testem, qui pro hoc investigando Greciam diu perlustravit et rei veritate agnita, in gestis illius que conscripsit, hanc penitus dubitationem removit. Unde cum unus eorum me importuna interrogatione pulsaret quid mihi super hac controversia, Bede videlicet atque Huldoini, videretur, respondi Bede auctoritatem, cuius scripta universe Latinorum frequentant Ecclesie, gratiorem mihi videri.


== DE PERSECUTIONE ABBATIS SUI ET FRATRUM IN EUM ==

Ex quo illi vehementer accensi clamare ceperunt nunc me patenter ostendisse quod semper monasterium illud nostrum infestaverim, et quod nunc maxime toti regno derogaverim, ei videlicet honorem illum auferens quo singulariter gloriaretur, cum eorum patronum Ariopagitam fuisse denegarem. Ego autem respondi nec me hoc denegasse nec multum curandum esse utrum ipse Ariopagita an aliunde fuerit, dummodo tantam apud Deum adeptus sit coronam. Illi vero ad abbatem statim concurrentes quod mihi imposuerant nuntiaverunt; qui libenter hoc audivit, gaudens se occasionem aliquam adipisci qua me opprimeret, utpote qui quanto ceteris turpius vivebat, magis me verebatur. Tunc consilio suo congregato et fratribus congregatis, graviter mihi /f.11rd/ comminatus est, et se ad regem cum festinatione missurum dixit, ut de me vindictam sumeret, tanquam regni sui gloriam et coronam ei auferente. Et me interim bene observari precepit donec me regi traderet; ego autem ad regularem disciplinam, si quid deliquissem, frustra me offerebam.

Tunc ego nequitiam corum vehementer exhorrens, utpote qui iam diu tam adversam habuissem fortunam, penitus desperatus, quasi adversum me universus coniurasset mundus, quorumdam consensu fratrum mei miserantium et quorumdam discipulorum nostrorum suffragio, nocte latenter aufugi atque ad terram comitis Theobaldi proximam, ubi antea in cella moratus fueram, abscessi. Ipse quippe et mihi aliquantulum notus erat, et oppressionibus meis quas audierat admodum compaciebatur. Ibi autem in castro Pruvigni morari cepi, in cella videlicet quadam Trecensium monachorum, quorum prior antea mihi familiaris extiterat et valde dilexerat; qui valde in adventu meo gavisus, cum omni diligentia me procurabat.

Accidit autem quadam die ut ad ipsum castrum abbas noster ad predictum comitem pro quibusdam suis negotiis veniret; quo cognito, accessi ad comitem cum priore illo, rogans eum quatinus pro me ipse intercederet ad abbatem nostrum, ut me absolveret et licentiam /f.12va/ daret vivendi monastice ubicunque mihi competens locus occurreret. Ipse autem et qui cum eo erant in consilio rem posuerunt, responsuri comiti super hoc in ipsa die antequam recederent. Inito autem consilio, visum est eis me ad aliam abbatiam velle transire, et hoc sue dedecus inmensum fore. Maxime namque glorie sibi imputabant quod ad eos in conversione mea divertissem, quasi ceteris omnibus abbatiis contemptis, et nunc maximum sibi imminere dicebant opprobrium si, eis abiectis, ad alios transmearem. Unde nullatenus vel me vel comitem super hoc audierunt, immo mihi statim comminati sunt quod, nisi festinus redirem, me excommunicarent, et priori illi ad quem refugeram modis omnibus interdixerunt ne me deinceps retineret, nisi excommunicationis particeps esse sustineret. Quo audito, tam prior ipse quam ego valde anxiati fuimus. 

Abbas autem in hac obstinatione recedens, post paucos dies defunctus est. Cui cum alius successisset, conveni eum cum episcopo Meldensi, ut mihi hoc quod a predecessore eius petieram indulgeret. Cui rei cum nec ille primo acquiesceret, postea intervenientibus amicis quibusdam nostris regem et consilium eius super hoc compellavi; et sic quod volebam impetravi. Stephanus quippe regis tunc dapifer, vocato in partem abbate et familiaribus eius, quesivit ab eis cur me invitum retinere vellent, ex quo /f.12vb/ incurrere facile scandalum possent et nullam utilitatem habere, cum nullatenus vita mea et ipsorum convenire possent. Sciebam autem in hoc regii consilii sententiam esse ut quo minus regularis abbatia illa esset, magis regi esset subiecta atque utilis, quantum videlicet ad lucra temporalia; unde me facile regis et suorum assensum assequi credideram; sicque actum est. Sed ne gloriationem suam quam de me habebat monasterium nostrum amitteret, concesserunt mihi ad quam vellem solitudinem transire, dummodo nulli me abbatie subiugarem, hocque in presentia regis et suorum utrimque assensum est et confirmatum.

Ego itaque ad solitudinem quandam in Trecensi pago mihi antea cognitam me contuli ibique, a quibusdam terra mihi donata, assensu episcopi terre oratorium quoddam in nomine sancte Trinitatis ex callis et culmo primum construxi; ubi cum quodam clerico nostro latitans, illud vere Domino poteram decantare: &quot;Ecce elongavi fugiens et mansi in solitudine.&quot; Quod cum cognovissent scolares, ceperunt undique concurrere, et relictis civitatibus et castellis solitudinem inhabitare, et pro amplis domibus parva tabernacula sibi construere, et pro delicatis cibis herbis aggrestibus et pane cibario victitare, et pro mollibus stratis culmum sibi et stramen comparare, et pro mensis glebas erigere, ut vere eos /f.12rc/ priores philosophos imitari crederes, de quibus et Jheronimus in secundo Contra Jovinianum his commemorat verbis: &quot;Per quinque sensus, quasi per quasdam fenestras, vitiorum ad animam introitus est. Non potest metropolis et arx mentis capi, nisi per portas irruerit hostilis exercitus... Si circensibus quispiam delectatur, si athletarum certamine, si mobilitate histrionum, si formis mulierum, si splendore gemmarum, vestium et ceteris huiusmodi per oculorum fenestras anime capta libertas est, et impletur illud propheticum: Mors intravit per fenestras nostras... Igitur cum per has portas quasi quidam perturbationum cunei ad arcem nostre mentis intraverint, ubi erit libertas? ubi fortitudo eius? ubi de Deo cogitatio? Maxime cum tactus depinguat sibi etiam preteritas voluptates, et recordatione vitiorum cogat animam compati et quodam modo exercere quod non agit. His igitur rationibus invitati, multi philosophorum reliquerunt frequentias urbium et ortulos suburbanos, ubi ager irriguus et arborum come et susurrus avium, fontis speculum, rivus murmurans, et multe oculorum auriumque illecebre, ne per luxum et habundantiam copiarum anime fortitudo mollesceret et eius pudicitia stupraretur. Inutile quippe est crebro videre per que aliquando captus sis, /f.12rd/ et eorum te experimento committere quibus difficulter careas. Nam et Pytagorei huiuscemodi frequentiam declinantes, in solitudine et desertis locis habitare consueverant... Sed et ipse Plato, cum dives esset et thorum eius Diogenes lutatis pedibus conculcaret, ut posset vacare philosophie elegit Academiam villam, ab urbe procul, non solum desertam, sed et pestilentem: ut cura et assiduitate morborum libidinis impetus frangerentur, discipulique sui nullam aliam sentirent voluptatem nisi earum rerum quas discerent.&quot; Talem et filii prophetarum, Helyseo adherentes, vitam referuntur duxisse, de quibus ipse quoque Jheronimus, quasi de monachis illius temporis, ad Rusticum monachum, inter cetera ita scribit: &quot;Filii prophetarum, quos monachos in veteri legimus Testamento, edifficabant sibi casulas prope fluenta Jordanis, et turbis et urbibus derelictis, polenta et herbis aggrestibus victitabant.&quot; Tales discipuli nostri ibi super Arduzonem fluvium casulas suas edificantes, heremite magis quam scolares videbantur.

Quanto autem illuc maior scolarium erat confluentia et quanto duriorem in doctrina nostra vitam sustinebant, tanto amplius mihi emuli estimabant gloriosum et sibi ignominiosum. Qui cum cuncta que poterant /f.13va/ in me egissent, omnia cooperari mihi in bonum dolebant; atque ita iuxta illud Jheronimi, &quot;Me procul ab urbibus, foro, litibus, turbis remotum, sic quoque ut Quintilianus ait: latentem invenit invidia&quot;. Quia apud semetipsos tacite conquerentes et ingemiscentes, dicebant: &quot;Ecce mundus totus post eum abiit&quot;, nichil persequendo profecimus, sed magis eum gloriosum effecimus. Extinguere nomen eius studuimus, sed magis accendimus. Ecce in civitatibus omnia necessaria scolares ad manum habent, et civiles delicias contempnentes, ad solitudinis inopiam confluunt et sponte miseri fiunt.&quot; Tunc autem precipue ad scolarum regimen intolerabilis me compulit paupertas, cum &quot;fodere non valerem et mendicare erubescerem&quot;. Ad artem itaque quam noveram recurrens, pro labore manuum ad officium lingue compulsus sum. Scolares autem ultro mihi quelibet necessaria preparabant, tam in victu scilicet quam in vestitu vel cultura agrorum seu in expensis edificiorum, ut nulla me scilicet a studio cura domestica retardaret. Cum autem oratorium nostrum modicam eorum portionem capere non posset, necessario ipsum dilataverunt, et de lapidibus et lignis construentes melioraverunt.

Quod cum in honore sancte Trinitatis esset fundatum ac postea dedicatum, quia tamen ibi profugus /f.13vb/ ac iam desperatus divine gratia consolationis aliquantulum respirassem, in memoria huius beneficii ipsum Paraclitum nominavi. Quod multi audientes non sine magna admiratione susceperunt, et nonnulli hoc vehementer calumpniati sunt, dicentes non licere Spiritui sancto specialiter magis quam Deo patri ecclesiam aliquam assignari; sed vel soli Filio, vel toti simul Trinitati, secundum consuetudinem antiquam.

Ad quam nimirum calumpniam hic eos error plurimum induxit, quod inter Paraclitum et Spiritum Paraclitum nichil referre crederent, cum ipsa quoque Trinitas et quelibet in Trinitate persona, sicut Deus vel adiutor dicitur, ita et Paraclitus, id est consolator, recte noncupetur, iuxta illud Apostoli: &quot;Benedictus Deus et pater domini nostri Jhesu Christi, pater misericordiarum, et Deus totius consolationis, qui consolatur nos in omni tribulatione nostra,&quot; et secundum quod Veritas ait: &quot;Et alium Paraclitum dabit vobis.&quot; Quid etiam impedit, cum omnis Ecclesia in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti pariter consecretur, nec sit eorum in aliquo possessio diversa, quod domus Domini non ita Patri vel Spiritui sancto ascribatur, sicut Filio? Quis titulum eius cuius est ipsa domus de fronte vestibuli radere presumat? Aut cum se Filius in sacrifitium Patri obtulerit, et secundum hoc in celebrationibus missarum specialiter /f.13rc/ ad Patrem orationes dirigantur et hostie fiat immolatio, cur eius precipue altare esse non videatur cui maxime supplicatio et sacrifitium agitur? Numquid rectius eius qui immolatur quam illius cui immolatur altare dicendum est? An melius Dominice crucis aut sepulchri vel beati Michaelis seu Johannis aut Petri vel alicuius sancti, qui nec ibi immolantur nec eis immolatur aut obsecrationes eis fiunt, altare quis esse profitebitur? Nimirum nec inter idolatras altaria vel templa aliquorum dicebantur, nisi quibus ipsi sacrificium atque obsequium impendere intendebant.

Sed fortasse dicat aliquis, ideo Patri non esse vel ecclesias vel altaria dedicanda, quod eius aliquod factum non existit quod specialem ei sollempnitatem tribuat. Sed hec profecto ratio ipsi hoc Trinitati aufert, et Spiritui sancto non aufert, cum ipse quoque Spiritus ex adventu suo propriam habeat Pentecostes sollempnitatem, sicut Filius ex suo natalis sui festivitatem; sicut enim Filius missus in mundum, ita et Spiritus sanctus in discipulos propriam sibi vendicat sollempnitatem.

Cui etiam probabilius quam alicui aliarum personarum templum ascribendum videtur, si diligentius apostolicam attendamus auctoritatem atque ipsius Spiritus operationem. Nulli enim trium personarum speciale templum specialiter ascribit Apostolus, nisi Spiritui sancto; non enim /f.13rd/ ita templum Patris, vel templum Filii dicit, sicut templum Spiritus sancti, in prima ad Corinthios, ita scribens: &quot;Qui adheret Domino, unus Spiritus est.&quot; Item: &quot;An nescitis quia corpora vestra templum sunt Spiritus sancti, qui in vobis est, quem habetis a Deo, et non estis vestri ?&quot; Quis etiam divinorum sacramenta beneficiorum que in Ecclesia fiunt operationi divine gratie, que Spiritus sanctus intelligitur, nesciat specialiter ascribi? Ex aqua quippe et Spiritu sancto in baptismo renascimur et tunc primo quasi speciale templum Deo constituimur. In confirmatione quoque septiformis Spiritus gratia traditur, quibus ipsum Dei templum adornatur atque dedicatur. Quid ergo mirum si ei persone cui specialiter spirituale templum Apostolus tribuit, nos corporale assignemus? Aut cuius persone rectius ecclesia esse dicitur, quam eius cuius operationi cuncta que in ecclesia ministrantur beneficia specialiter assignantur? Non tamen hoc ita conicimus, ut cum Paraclitum primo nostrum vocaverimus oratorium uni ipsum persone nos dicasse fateamur, sed propter eam quam supra reddidimus causam, in memoria scilicet nostre consolationis, quamquam si illo quoquo, quo creditur, modo id fecissemus, non esset rationi adversum, licet consuetudini incognitum.


== DE PERSECUTIONE QUORUMDAM QUASI NOVORUM APOSTOLORUM IN EUM ==

Hoc autem loco me corpore latitante, sed fama tunc maxime universum mundum /F.14va/ perambulante et illius poetici figmenti quod Equo dicitur instar penitus retinente, quod videlicet plurimum vocis habet sed nichil substantie, priores emuli, cum per se iam minus valerent, quosdam adversum me novos apostolos, quibus mundus plurimum credebat, excitaverunt; quorum alter regularium canonicorum vitam, alter monachorum se resuscitasse gloriabatur. Hii predicando per mundum discurrentes et me impudenter quantum poterant corrodentes, non modice tam ecclesiasticis quibusdam quam secularibus potestatibus contemptibilem ad tempus effecerunt, et de mea tam fide quam vita adeo sinistra disseminaverunt, ut ipsos quoque amicorum nostrorum precipuos a me averterent, et si qui adhuc pristini amoris erga me aliquid retinerent, hoc ipsi modis omnibus metu illorum dissimularent.

Deus ipse mihi testis est, quotiens aliquem ecclesiasticarum personarum conventum adunari noveram, hoc in dampnationem meam agi credebam. Stupefactus ilico quasi supervenientis ictum fulguris, expectabam ut quasi hereticus aut prophanus in conciliis traherer aut sinagogis. Atque ut de pulice ad leonem, de formica ad elefantem comparatio ducatur, non me mitiori animo persequebantur emuli mei quam beatum olim Athana /f.14vb/ sium heretici. Sepe autem, Deus scit, in tantam lapsus sum desperationem, ut Christianorum finibus excessis ad gentes transire disponerem, atque ibi quiete sub quacunque tributi pactione inter inimicos Christi christiane vivere. Quos tanto magis propitios me habiturum credebam quanto me minus christianum ex imposito mihi crimine suspicarentur, et ob hoc facilius ad sectam suam inclinari posse crederent.


== DE ABBATIA AD QUAM ASSUMPTUS EST, ET PERSECUTIONE TAM FILIORUM, ID EST MONACHORUM, QUAM TYRANNI IN EUM ==

Cum autem tantis perturbationibus incessanter affligerer atque hoc extremum mihi superesset consilium ut apud inimicos Christi ad Christum confugerem, occasionem quandam adeptus qua insidias istas paululum declinare me credidi, incidi in Christianos atque monachos gentibus longe seviores atque peiores. Erat quippe in Britannia minore, in episcopatu Venecensi, abbatia quedam sancti Gildasii Ruiensis, pastore defuncto desolata. Ad quam me concors fratrum electio cum assensu principis terre vocavit, atque hoc ab abbate nostro et fratribus facile impetravit; sicque me Francorum invidia ad Occidentem sicut Jheronimum Romanorum expulit ad Orientem. Numquam enim huic rei, sciat Deus, acquievissem, nisi ut quocunque modo has quas incessanter sustinebam opp /f.14rc/ ressiones, ut dixi, declinarem. Terra quippe barbara et terre lingua mihi incognita erat, et turpis atque indomabilis illorum monachorum vita omnibus fere notissima, et gens terre illius inhumana atque incomposita. Sicut ergo ille, qui imminente sibi gladio perterritus in precipitium se collidit et ut puncto temporis mortem unam differat aliam incurrit, sic ego ab uno periculo in aliud scienter me contuli; ibique ad horrisoni undas Occeani, cum fugam mihi ulterius terre postremitas non preberet, sepe in orationibus meis illud revolvebam: &quot;A finibus terre ad te clamavi, dum anxiaretur cor meum.&quot; 

Quanta enim anxietate illa etiam quam regendam susceperam indisciplinata fratrum congregatio cor meum die ac nocte cruciaret, cum tam anime mee quam corporis pericula pensarem, neminem iam latere arbitror. Certum quippe habebam quod si eos ad regularem vitam quam professi fuerant compellere temptarem, me vivere non posse; et si hoc in quantum possem non agerem, me dampnandum esse. Ipsam etiam abbatiam tirannus quidam in terra illa potentissimus ita iam diu sibi subiugaverat, ex inordinatione scilicet ipsius monasterii nactus occasionem, ut omnia loca monasterio adiacentia in usus proprios redegisset, ac gravioribus exactionibus monachos ipsos quam tributarios iudeos /f.14rd/ exagitaret. Urgebant me monachi pro necessitudinibus cotidianis, cum nichil in commune haberent quod eis ministrarem, sed unusquisque de propriis olim marsupiis se et concubinas suas cum filiis vel filiabus sustentaret. Gaudebant me super hoc anxiari, et ipsi quoque furabantur et asportabant que poterant, ut cum in administratione ista deficerem, compellerer aut a disciplina cessare aut omnino recedere. Cum autem tota terre illius barbaries pariter exlex et indisciplinata esset, nulli erant hominum ad quorum confugere possem adiutorium, cum a moribus omnium pariter dissiderem. Foris me tyrannus ille et satellites sui assidue opprimebant; intus mihi fratres incessanter insidiabantur ut illud Apostoli in me specialiter dictum res ipsa indicaret: &quot;Foris pugne. Intus timores&quot;.

Considerabam et plangebam quam inutilem et miseram vitam ducerem, et quam infructuose tam mihi quam aliis viverem, et quantum antea clericis profecissem et quod nunc, eis propter monachos dimissis, nec in ipsis nec in monachis aliquem fructum haberem, et quam inefficax in omnibus inceptis atque conatibus meis redderer; ut iam mihi de omnibus illud improperari rectissime deberet: &quot;Hic homo cepit edificare, et non potuit con /f.15va/ summare.&quot; Desperabam penitus, cum recordarer que fugerem et considerarem que incurrerem; et priores molestias quasi iam nullas reputans, crebro apud me ingemiscens dicebam: &quot;Merito hec patior, qui Paraclitum, id est consolatorem, deserens, in desolationem certam me intrusi, et minas evitare cupiens, ad certa confugi pericula.&quot; Illud autem plurimum me cruciabat, quod oratorio nostro dimisso, de divini celebratione officii ita ut opporteret providere non poteram, quoniam loci nimia paupertas vix unius hominis neccessitudini sufficeret. Sed ipse quoque verus Paraclitus michi maxime super hoc desolato veram attulit consolationem, et proprio prout debebat providit oratorio.

Accidit namque ut abbas noster sancti scilicet Dyonisii predictam illam Argenteoli abbatiam, in qua religionis habitum nostra illa iam in Christo soror potius quam uxor Heloysa susceperat, tanquam ad ius monasterii sui antiquitus pertinentem quocunque modo acquireret, et conventum inde sanctimonialium, ubi illa comes nostra prioratum habebat, violenter expelleret. Que cum diversis locis exules dispergerentur, oblatam mihi a Domino intellexi occasionem qua nostro consulerem oratorio. Illuc itaque reversus, eam cum quibusdam aliis de eadem congregatione ipsi adherentibus ad predictum oratorium invitavi; eoque illis adductis, ipsum orato /f.15vb/ rium cum omnibus ei pertinentibus concessi et donavi; ipsamque postmodum donationem nostram, assensu atque interventu episcopi terre, papa Innocentius secundus ipsis et earum sequacibus per privilegium in perpetuum coroboravit.

Quas ibi quidem primo inopem sustinentes vitam et ad tempus plurimum desolatas, divine misericordie respectus, cui devote serviebant, in brevi consolatus est et se eis quoque verum exhibuit Paraclitum et circumadiacentes populos misericordes eis atque propitios effecit. Et plus, sciat Deus, ut arbitror, uno anno in terrenis commodis sunt multiplicate quam ego per centum si ibi permansissem; quippe quo feminarum sexus est infirmior, tanto earum inopia miserabilior facile humanos commovet affectus, et earum virtus tam Deo quam ho minibus est gratior. Tantam autem gratiam in oculis omnium illi sorori nostre, que ceteris preerat, Dominus annuit, ut eam episcopi quasi filiam, abbates quasi sororem, laici quasi matrem diligerent; et omnes pariter eius religionem, prudentiam, et in omnibus incomparabilem patiencie mansuetudinem ammirabantur. Que quanto rarius se videri permittebat, ut scilicet clauso cubiculo sacris meditationibus atque orationibus purius vaccaret, tanto ardentius eius presentiam atque spiritalis colloquii monita hii qui foris sunt efflagitabant.


== DE INFAMATIONE TURPITUDINIS ==

/f.15rc/ Cum autem omnes earum vicini vehementer me culparent quod earum inopie minus quam possem et deberem consulerem, et facile id nostra saltem predicatione valerem, cepi sepius ad eas reverti, ut eis quoquomodo subvenirem. In quo nec invidie mihi murmur defuit, et quod me facere sincera karitas compellebat, solita derogantium pravitas impudentissime accusabat, dicens me adhuc quadam carnalis concupiscentiae oblectatione teneri, qua pristine dilecte sustinere absentiam vix aut numquam paterer. Qui frequenter illam beati Jheronimi querimoniam mecum volvens qua ad Asellam de fictis amicis scribens, ait: &quot;Nichil mihi obicitur nisi sexus meus, et hoc nunquam obiceretur nisi cum Jherosolimam Paula profisciscitur.&quot; Et iterum: &quot;Antequam, inquit, domum sancte Paule nossem, totius in me urbis studia consonabant, omnium pene iuditio dignus summo sacerdotio decernebar; sed scio per bonam et malam famam pervenire ad regna celorum.&quot; Cum hanc, inquam, in tantum virum detractionis iniuriam ad mentem reducerem, non modicam hinc consolationem carpebam, inquiens: &quot;O si tantam suspitionis causam emuli mei in me reperirent, quanta me detractione opprimerent! Nunc vero mihi divina misericordia /f.15rd/ ab hac suspitione liberato, quomodo, huius perpetrande turpitudinis facultate ablata, suspitio remanet? Que est tam impudens hec criminatio novissima?&quot; Adeo namque res ista omnem huius turpitudinis suspitionem apud omnes removet, ut quicunque mulieres observare diligentius student, eis eunuchos adhibeant, sicut de Hester et ceteris regis Assueri puellis sacra narrat hystoria. Legimus et potentem illum regine Candacis eunuchum universis eius gazis preesse; ad quem convertendum et baptizandum Philippus apostolus ab angelo directus est. Tales quippe semper apud verecundas et honestas feminas tanto amplius dignitatis et familiaritatis adepti sunt quanto longius ab hac absistebant suspitione. Ad quam quidem penitus removendam maximum illum Christianorum philosophum Origenem, cum mulierum quoque sancte doctrine intenderet, sibi ipsi manus intulisse Ecclesiastice historie lib. VI continet.
Putabam tamen in hoc mihi magis quam illi divinam misericordiam propitiam fuisse, ut quod ille minus provide creditur egisse atque inde non modicum crimen incurrisse, id aliena culpa in me ageret, ut ad simile opus me liberum prepararet, ac tanto minore pena quanto breviore ac subita, ut oppressus /f.16va/ sompno cum mihi manus inicerent nichil pene fere sentirem; sed quod tunc forte minus pertuli ex vulnere, nunc ex detractione diutius plector, et plus ex detrimento fame quam ex corporis crucior diminutione, sicut enim scriptum est: &quot;Melius est nomen bonum quam divitie multe.&quot; Et ut beatus meminit Augustinus in sermone quodam de Vita et moribus clericorum: &quot;Qui, fidens conscientie sue, negligit famam suam, crudelis est.&quot; Idem supra: &quot;Providemus, inquit, bona, ut ait Apostolus, non solum coram Deo sed etiam coram hominibus. Propter nos, consciencia nostra sufficit nobis; propter vos, fama nostra non pollui, sed pollere debet in vobis... Due res sunt conscientia et fama. Conscientia tibi, fama proximo tuo.&quot; Quid autem horum invidia ipsi Christo vel eius membris, tam prophetis scilicet quam apostolis seu aliis patribus sanctis obiceret, si in eorum temporibus existeret, cum eos videlicet corpore integros tam familiari conversatione feminis precipue viderent sociatos? Unde et beatus Augustinus in libro de Opere monachorum ipsas etiam mulieres domino Jhesu Christo atque apostolis ita inseparabiles comites adhesisse demonstrat, ut et cum eis etiam ad predicationem procederent. &quot;Ad hoc enim, inquit, et fideles mulieres habentes terrenam substantiam ibant cum eis et ministrabant eis de sua substantia, ut nullius indigerent horum que ad substantiam vite huius pertinent... Quod quisquis non putat ab apostolis fieri ut cum eis sancte conversationis /f.16vb/ mulieres circuirent quocunque euvangelium predicabant, euvangelium audiant, et cognoscant quemadmodum hoc ipsius Domini exemplo faciebant... In euvangelio enim scriptum est: Deinceps et ipse iter faciebat per civitates et castella, euvangelizans regnum Dei, et duodecim cum illo et mulieres alique, que erant curate a spiritibus immundis et infirmitatibus: Maria, que vocatur Magdalene, et Johanna, uxor Cuze, procuratoris Herodis, et Susanna, et alie multe que ministrabant ei de facultatibus suis.&quot; Et Leo nonus, contra epistolam Parmeniani de Studii monasterio: &quot;Omnino, inquit, profitemur non licere episcopo, presbytero, diacono, subdiacono propriam uxorem causa religionis abicere cura sua, ut non ei victum et vestitum largiatur, sed non ut cum illa carnaliter iaceat. Sic et sanctos apostolos legimus egisse beato Paulo dicente: Numquid non habemus potestatem sororem mulierem circumducendi, sicut fratres Domini et Cephas? Vide insipiens quia non dixit: Numquid non habemus potestatem sororem mulierem amplectendi, sed: circumducendi; scilicet ut mercede predicationis sustentarentur ab eis, nec tamen deinceps foret inter eos carnale coniugium.&quot; Ipse certe Phariseus, qui intra se de Domino ait: &quot;Hic, si esset propheta, sciret utique que et qualis esset mulier que tangit eum, quia peccatrix est&quot;, /f.16vc/ multo commodiorem, quantum ad humanum iudicium spectat, turpitudinis coniecturam de Domino concipere poterat quam de nobis isti; aut qui matrem eius iuveni commendatam, vel prophetas cum viduis maxime hospitari atque conversari videbant, multo probabiliorem inde suspitionem contrahere.

Quid etiam dixissent isti detractatores nostri, si Malchum illum captivum monachum, de quo beatus scribit Jheronimus, eodem contubernio cum uxore victitantem conspicerent? Quanto id crimini conscriberent, quod egregius ille doctor cum vidisset maxime commendans ait: &quot;Erat illic senex quidam nomine Malchus... eiusdem loci indigena, anus quoque in eius contubernio... studiosi ambo religionis, et sic ecclesie limen terentes, ut Zachariam et Elysabeth de euvangelio crederes, nisi quod Johannes in medio non erat.&quot; Cur denique a detractione sanctorum patrum se continent, quos frequenter legimus vel etiam vidimus monasteria quoque feminarum constituere atque eis ministrare; exemplo quidem septem diaconorum, quos pro se apostoli mensis et procurationi mulierum prefecerunt? Adeo namque sexus infirmior fortioris indiget auxilio, ut semper virum mulieri quasi capud preesse Apostolus statuat; in cuius etiam rei signo ipsam semper velatum habere capud precipit.

Unde non mediocriter miror consuetudines has in monasteriis dudum inolevisse, quod quemadmodum viris /f.16rd/ abbates, ita et feminis abbatisse preponantur, et eiusdem regule professione tam femine quam viri se astringant, in qua tamen pleraque continentur que a feminis tam prelatis quam subiectis nullatenus possunt adimpleri. In plerisque etiam locis, ordine perturbato naturali, ipsas abbatissas atque moniales clericis quoque ipsis, quibus subest populus, dominari conspicimus, et tanto facilius eos ad prava desideria inducere posse quanto eis amplius habent preesse, et iugum illud in eos gravissimum exercere; quod satiricus ille considerans ait, &quot;Intolerabilius nichil est quam femina dives.&quot;

Hoc ego sepe apud me petractando, quantum mihi liceret sororibus illis providere et earum curam agere disposueram, et quo me amplius revererentur, corporali quoque presentia eis invigilare et sic etiam earum magis necessitudinibus subvenire. Et cum me nunc frequentior ac maior persecutio filiorum quam olim fratrum afligeret, ad eas de estu huius tempestatis quasi ad quendam tranquillitatis portum recurrerem atque ibi aliquantulum respirarem, et qui in monachis nullum, aliquem saltem in illis assequerer fructum; ac tanto id mihi fieret magis saluberrimum quanto id earum infirmitati magis esset neccessarium.

Nunc autem ita me Sathanas impedivit, ut ubi quiescere possim aut etiam vivere non inveniam, /f.17va/ sed vagus et profugus, ad instar maledicti Caym ubique circumferar; quem, ut supra memini, &quot;foris pugne, intus timores&quot; incessanter cruciant, immo tam foris quam intus pugne pariter et timores; et multo periculosior et crebrior persecutio filiorum adversum me sevit quam hostium. Istos quippe semper presentes habeo, et eorum insidias iugiter sustineo. Hostium violentiam in corporis mei periculum video, si a claustro procedam; in claustro autem filiorum, id est monachorum, mihi tanquam abbati, hoc est patri, commissorum, tam violenta quam dolosa incessanter sustineo machinamenta. O quotiens veneno me perdere temptaverunt, sicut et in beato factum est Benedicto, ac si hec ipsa causa, qua ille perversos deseruit filios, ad hoc ipsum me patenter tanti patris adhortaretur exemplo, ne me certo videlicet opponens periculo, temerarius Dei temptator potius quam amator, immo mei ipsius peremptor invenirer. A talibus autem cotidianis eorum insidiis cum mihi in administratione cibi vel potus quantum possem providerem, in ipso altaris sacrificio toxicare me moliti sunt, veneno scilicet calici immisso. Qui etiam quadam die, cum Namneti ad comitem in egritudine sua visitandum venissem, hospitatum me ibi in domo cuiusdam fratris mei carnalis per ipsum qui in co /f.17vb/ mitatu nostro erat famulum veneno interficere machinati sunt, ubi videlicet me minus a tali machinatione providere crediderunt. Divina autem dispositione tunc actum est, ut dum cibum mihi apparatum non curarem, frater quidam ex monachis quem mecum adduxeram hoc cibo per ignorantiam usus ibidem mortuus occumberet, et famulus ille qui hoc presumpserat tam conscientie sue quam testimonio ipsius rei perterritus aufugeret.

Ex tunc itaque manifesta omnibus eorum nequitia, patenter iam cepi eorum, prout poteram, insidias declinare, et iam a conventu abbatie me subtrahere et in cellulis cum paucis habitare. Qui si me transiturum aliquo presensissent, corruptos per pecuniam latrones in viis aut semitis ut me interficerent opponebant. Dum autem in istis laborarem periculis, forte me die quadam de nostra lapsum equitatura manus Domini vehementer collisit, colli videlicet mei canalem confringens. Et multo me amplius hec fractura afflixit et debilitavit quam prior plaga.

Quandoque horum indomitam rebellionem per excommunicationem cohercens, quosdam eorum, quos magis formidabam, ad hoc compuli ut fide sua seu sacramento publice mihi promitterent se ulterius ab abbatia penitus recessuros, nec me amplius in aliquo inquietaturos. Qui publice et impudentissime /f.17rc/ tam fidem datam quam sacramenta facta violantes, tandem per auctoritatem romani pontificis Innocentii, legato proprio ad hoc destinato, in presentia comitis et episcoporum hoc ipsum iurare compulsi sunt et pleraque alia; nec sic adhuc quieverunt. Nuper autem cum, illis quos predixi eiectis, ad conventum abbatie redissem et reliquis fratribus, quos minus suspicabar, me committerem, multo hos peiores quam illos reperi, quos iam quidem non de veneno sed de gladio in iugulum meum tractantes cuiusdam proceris terre conductu vix evasi. In quo adhuc etiam laboro periculo, et cotidie quasi cervici mee gladium imminentem suspitio, ut inter epulas vix respirem, sicut de illo legitur qui cum Dyonisii tiranni potentiam atque opes conquisitas maxime imputaret beatitudini, filo latenter apensum super se gladium suspitiens que terrenam potentiam felicitas consequatur edoctus est. Quod nunc quoque ipse de paupere monacho in abbatem promotus incessanter experior, tanto scilicet miserior quanto ditior effectus; ut nostro etiam exemplo eorum qui id sponte appetunt ambitio refrenetur.

Hec, dilectissime frater in Christo et ex divina conversatione familiarissime comes, de calamitatum mearum hystoria, in quibus quasi a cunabulis iugiter laboro, tue me desolationi atque iniurie illate scripsisse suffilciat: /f.17rd/ ut, sicut in exordio prefatus sum epistole, oppressionem tuam in comparatione mearum aut nullam aut modicam esse iudices, et tanto eam patientius feras quanto minorem consideras; illud semper in consolationem assumens, quod membris suis de membris diaboli Dominus predixit: &quot;Si me persecuti sunt, et vos persequentur. Si mundus vos odit, scitote quoniam me priorem vobis odio habuit. Si de mundo fuissetis, mundus quod suum erat diligeret.&quot; Et: &quot;Omnes, inquit Apostolus, qui volunt pie vivere in Christo, persequutionem patientur.&quot; Et alibi: &quot;Aut quero hominibus placere. Si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem.&quot; Et Psalmista: &quot;Confusi sunt, inquit, qui hominibus placent, quoniam Deus sprevit eos.&quot; Que diligenter beatus attendens Jheronimus, cuius me precipue in contumeliis detractionum heredem conspicio, ad Nepotianum scribens ait: &quot;Si adhuc, inquit Apostolus, hominibus placerem, Christi servus non essem. Desinit placere hominibus, et servus factus est Christi.&quot; Idem ad Asellam de fictis amicis: &quot;Gratias ago Deo meo quod dignus sim quem mundus oderit,&quot; et ad Heliodorum monachum: &quot;Erras, frater, erras si putas umquam Christianum persequutionem non pati. Adversarius noster, tanquam leo rugiens, devorare querens circuit, et tu pacem putas? Sedet in insidiis, cum divitibus, etc.&quot; His itaque documentis atque exemplis animati, tanto securius ista toleremus quanto /f.18va/ iniuriosius accidunt. Que si non ad meritum nobis, saltem ad purgationem aliquam proficere non dubitemus; et quoniam omnia divina dispositione geruntur, in hoc se saltem quisque fidelium in omni pressura consoletur, quod nichil inordinate fieri umquam summa Dei bonitas permittit, et quod quecumque perverse fiunt optimo fine ipse terminat; unde et ei de omnibus recte dicitur: &quot;Fiat voluntas tua&quot;. Quanta denique diligentium Deum illa est ex auctoritate apostolica consolatio, qua dicit: &quot;Scimus quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum, etc...!&quot; Quod diligenter ille sapientium sapientissimus attendebat, cum in Proverbiis diceret: &quot;Non contristabit iustum quicquid ei acciderit.&quot; Ex quo manifeste a iusticia eos recedere demonstrat quicunque pro aliquo sui gravamine his irascuntur que erga se divina dispensatione geri non dubitant, et se proprie voluntati magis quam divine subiciunt, et ei quod in verbis sonat: &quot;Fiat voluntas tua&quot; desideriis occultis repugnant, divine voluntati propriam anteponentes. Vale.

&lt;/div&gt;
{{finis}}</text>
      <sha1>ilfpfucngpl5n8igdvmr7v3j7ejz5k0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Scriptor:Aulus Persius Flaccus</title>
    <ns>102</ns>
    <id>1897</id>
    <revision>
      <id>264336</id>
      <parentid>178159</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T19:47:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Opera */</comment>
      <origin>264336</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="87" sha1="tuxxp26hqpy9tcff6a4kfaa600675yh" xml:space="preserve">{{Scriptor
|IndicisNomen= Persius Flaccus, Aules
}}
== Opera ==
* [[Saturae (Persius)]]</text>
      <sha1>tuxxp26hqpy9tcff6a4kfaa600675yh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ab Urbe Condita liber XLI</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8354</id>
    <redirect title="Ab urbe condita/Liber XLI" />
    <revision>
      <id>264349</id>
      <parentid>27713</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:55:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Ab urbe condita/Liber XLI]]</comment>
      <origin>264349</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="eqjcemz6l2b8cof35geys2p6qcscqku" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Ab urbe condita/Liber XLI]]</text>
      <sha1>eqjcemz6l2b8cof35geys2p6qcscqku</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sermones (Horatius) - Liber prior - Sermo I - Qui fit, Maecenas, ut nemo, quam sibi sortem</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8969</id>
    <redirect title="Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo I" />
    <revision>
      <id>264363</id>
      <parentid>29245</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:56:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo I]]</comment>
      <origin>264363</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49" sha1="7qfh7ao3wetdhaxt1p23loobevzfkth" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo I]]</text>
      <sha1>7qfh7ao3wetdhaxt1p23loobevzfkth</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Disputatio:Sermones (Horatius) - Liber prior - Sermo I - Qui fit, Maecenas, ut nemo, quam sibi sortem</title>
    <ns>1</ns>
    <id>8970</id>
    <redirect title="Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo I" />
    <revision>
      <id>264381</id>
      <parentid>29247</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:57:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo I]]</comment>
      <origin>264381</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60" sha1="edwlpgbf87umd73bjq38t3phkr2yplj" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo I]]</text>
      <sha1>edwlpgbf87umd73bjq38t3phkr2yplj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sermones (Horatius) - Liber prior - Sermo II - Ambubaiarum collegia, pharmacopolae</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8971</id>
    <redirect title="Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo II" />
    <revision>
      <id>264360</id>
      <parentid>29250</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:56:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo II]]</comment>
      <origin>264360</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50" sha1="2443oehagcz4p3xr4xoz149d381psi7" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo II]]</text>
      <sha1>2443oehagcz4p3xr4xoz149d381psi7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Disputatio:Sermones (Horatius) - Liber prior - Sermo II - Ambubaiarum collegia, pharmacopolae</title>
    <ns>1</ns>
    <id>8972</id>
    <redirect title="Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo II" />
    <revision>
      <id>264378</id>
      <parentid>29252</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:57:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo II]]</comment>
      <origin>264378</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61" sha1="d8i35g0lid3fj3a9ldgel3g4jzda2w6" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo II]]</text>
      <sha1>d8i35g0lid3fj3a9ldgel3g4jzda2w6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sermones (Horatius) - Liber prior - Sermo III - Omnibus hoc vitium est cantoribus, inter amicos</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8973</id>
    <redirect title="Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo III" />
    <revision>
      <id>264359</id>
      <parentid>29255</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:55:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo III]]</comment>
      <origin>264359</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51" sha1="3nkk3dw2004w35uib3meryyp14j2u1b" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo III]]</text>
      <sha1>3nkk3dw2004w35uib3meryyp14j2u1b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Disputatio:Sermones (Horatius) - Liber prior - Sermo III - Omnibus hoc vitium est cantoribus, inter amicos</title>
    <ns>1</ns>
    <id>8974</id>
    <redirect title="Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo III" />
    <revision>
      <id>264377</id>
      <parentid>29257</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:57:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo III]]</comment>
      <origin>264377</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="gjyk4mjqjtyuljkvysevnwhy2w5in77" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo III]]</text>
      <sha1>gjyk4mjqjtyuljkvysevnwhy2w5in77</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sermones (Horatius) - Liber prior - Sermo IV - Eupolis atque Cratinus Aristophanesque poetae</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8975</id>
    <redirect title="Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo IV" />
    <revision>
      <id>264361</id>
      <parentid>29260</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:56:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo IV]]</comment>
      <origin>264361</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50" sha1="bq0af330c1x887rmkb4mm0g6bt0hfvz" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo IV]]</text>
      <sha1>bq0af330c1x887rmkb4mm0g6bt0hfvz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Disputatio:Sermones (Horatius) - Liber prior - Sermo IV - Eupolis atque Cratinus Aristophanesque poetae</title>
    <ns>1</ns>
    <id>8976</id>
    <redirect title="Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo IV" />
    <revision>
      <id>264379</id>
      <parentid>29262</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:57:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo IV]]</comment>
      <origin>264379</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61" sha1="42v39y0ehzei08fm4d5d6u7jj91icr2" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo IV]]</text>
      <sha1>42v39y0ehzei08fm4d5d6u7jj91icr2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sermones (Horatius) - Liber prior - Sermo V - Egressum magna me accepit Aricia Roma</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8977</id>
    <redirect title="Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo V" />
    <revision>
      <id>264367</id>
      <parentid>29265</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:56:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo V]]</comment>
      <origin>264367</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49" sha1="aoicfdddkm8cqgzq99d2c6285rtrcc6" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo V]]</text>
      <sha1>aoicfdddkm8cqgzq99d2c6285rtrcc6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Disputatio:Sermones (Horatius) - Liber prior - Sermo V - Egressum magna me accepit Aricia Roma</title>
    <ns>1</ns>
    <id>8978</id>
    <redirect title="Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo V" />
    <revision>
      <id>264385</id>
      <parentid>29267</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:58:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo V]]</comment>
      <origin>264385</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60" sha1="o38pxassnz4nyhuzr2bh733e6713kj5" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo V]]</text>
      <sha1>o38pxassnz4nyhuzr2bh733e6713kj5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sermones (Horatius) - Liber prior - Sermo VI - Non quia, Maecenas, Lydorum quidquid Etruscos</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8979</id>
    <redirect title="Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo VI" />
    <revision>
      <id>264366</id>
      <parentid>29270</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:56:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo VI]]</comment>
      <origin>264366</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50" sha1="ec9yjdrcdsq6rt05ipb6p0f1qubqsui" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo VI]]</text>
      <sha1>ec9yjdrcdsq6rt05ipb6p0f1qubqsui</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Disputatio:Sermones (Horatius) - Liber prior - Sermo VI - Non quia, Maecenas, Lydorum quidquid Etruscos</title>
    <ns>1</ns>
    <id>8980</id>
    <redirect title="Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo VI" />
    <revision>
      <id>264384</id>
      <parentid>29272</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:58:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo VI]]</comment>
      <origin>264384</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61" sha1="hblpffs7qmbeu7675t6gj0y5qa2icf5" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo VI]]</text>
      <sha1>hblpffs7qmbeu7675t6gj0y5qa2icf5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sermones (Horatius) - Liber prior - Sermo VII - Proscripti Regis Rupili pus atque venenum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8981</id>
    <redirect title="Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo VII" />
    <revision>
      <id>264365</id>
      <parentid>29275</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:56:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo VII]]</comment>
      <origin>264365</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51" sha1="0wo2pqmrydofz9on2vcc0jus677fsrz" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo VII]]</text>
      <sha1>0wo2pqmrydofz9on2vcc0jus677fsrz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Disputatio:Sermones (Horatius) - Liber prior - Sermo VII - Proscripti Regis Rupili pus atque venenum</title>
    <ns>1</ns>
    <id>8982</id>
    <redirect title="Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo VII" />
    <revision>
      <id>264383</id>
      <parentid>29277</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:57:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo VII]]</comment>
      <origin>264383</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="bonubbyepmu6c7jxbwp1nqmyr5okjyj" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo VII]]</text>
      <sha1>bonubbyepmu6c7jxbwp1nqmyr5okjyj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sermones (Horatius) - Liber prior - Sermo VIII - Olim truncus eram ficulnus, inutile lignum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8983</id>
    <redirect title="Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo VIII" />
    <revision>
      <id>264364</id>
      <parentid>29280</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:56:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo VIII]]</comment>
      <origin>264364</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52" sha1="trkoddyywae940zwusv61k429zo367e" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo VIII]]</text>
      <sha1>trkoddyywae940zwusv61k429zo367e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Disputatio:Sermones (Horatius) - Liber prior - Sermo VIII - Olim truncus eram ficulnus, inutile lignum</title>
    <ns>1</ns>
    <id>8984</id>
    <redirect title="Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo VIII" />
    <revision>
      <id>264382</id>
      <parentid>29282</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:57:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo VIII]]</comment>
      <origin>264382</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63" sha1="k9xw1hqt5gviojtuy4n7fohkkltfjzf" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo VIII]]</text>
      <sha1>k9xw1hqt5gviojtuy4n7fohkkltfjzf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sermones (Horatius) - Liber prior - Sermo IX - Ibam forte via sacra, sicut meus est mos</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8985</id>
    <redirect title="Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo IX" />
    <revision>
      <id>264362</id>
      <parentid>29285</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:56:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo IX]]</comment>
      <origin>264362</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50" sha1="8qyxqihhfmm2gvtn676afmkhvuu7sap" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo IX]]</text>
      <sha1>8qyxqihhfmm2gvtn676afmkhvuu7sap</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Disputatio:Sermones (Horatius) - Liber prior - Sermo IX - Ibam forte via sacra, sicut meus est mos</title>
    <ns>1</ns>
    <id>8986</id>
    <redirect title="Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo IX" />
    <revision>
      <id>264380</id>
      <parentid>29287</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:57:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo IX]]</comment>
      <origin>264380</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61" sha1="tuy9bsxn8l02qzu3okmsxhynmzu52nr" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo IX]]</text>
      <sha1>tuy9bsxn8l02qzu3okmsxhynmzu52nr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sermones (Horatius) - Liber prior - Sermo X - Lucili, quam sis mendosus, teste Catone</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8987</id>
    <redirect title="Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo X" />
    <revision>
      <id>264368</id>
      <parentid>29290</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:56:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo X]]</comment>
      <origin>264368</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49" sha1="pz05fn60pielxyg7urcwujsw66mnuxf" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo X]]</text>
      <sha1>pz05fn60pielxyg7urcwujsw66mnuxf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Disputatio:Sermones (Horatius) - Liber prior - Sermo X - Lucili, quam sis mendosus, teste Catone</title>
    <ns>1</ns>
    <id>8988</id>
    <redirect title="Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo X" />
    <revision>
      <id>264386</id>
      <parentid>29292</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:58:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo X]]</comment>
      <origin>264386</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60" sha1="mnhwkbiies1urmq6aor4ekwpipi1xzo" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo X]]</text>
      <sha1>mnhwkbiies1urmq6aor4ekwpipi1xzo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sermones (Horatius) - Liber alter - Sermo I - Sunt quibus in satura videar nimis acer et ultra</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8989</id>
    <redirect title="Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo I" />
    <revision>
      <id>264354</id>
      <parentid>29295</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:55:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo I]]</comment>
      <origin>264354</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50" sha1="3ipghl2omcobn04xl8kinq9mxys31pm" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo I]]</text>
      <sha1>3ipghl2omcobn04xl8kinq9mxys31pm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Disputatio:Sermones (Horatius) - Liber alter - Sermo I - Sunt quibus in satura videar nimis acer et ultra</title>
    <ns>1</ns>
    <id>8990</id>
    <redirect title="Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo I" />
    <revision>
      <id>264372</id>
      <parentid>29297</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:57:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo I]]</comment>
      <origin>264372</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61" sha1="fhtp4vxbnr61lt8o088n9v3fayh8hrg" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo I]]</text>
      <sha1>fhtp4vxbnr61lt8o088n9v3fayh8hrg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sermones (Horatius) - Liber alter - Sermo II - Quae virtus et quanta, boni, sit vivere parvo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8991</id>
    <redirect title="Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo II" />
    <revision>
      <id>264352</id>
      <parentid>29300</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:55:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo II]]</comment>
      <origin>264352</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51" sha1="2hrw2hd3tm84mmpc1m15aaeu093c25z" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo II]]</text>
      <sha1>2hrw2hd3tm84mmpc1m15aaeu093c25z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Disputatio:Sermones (Horatius) - Liber alter - Sermo II - Quae virtus et quanta, boni, sit vivere parvo</title>
    <ns>1</ns>
    <id>8992</id>
    <redirect title="Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo II" />
    <revision>
      <id>264370</id>
      <parentid>29302</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:56:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo II]]</comment>
      <origin>264370</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="d8sw6vlpu2lacdlyfofh5zffpb0hvb3" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo II]]</text>
      <sha1>d8sw6vlpu2lacdlyfofh5zffpb0hvb3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sermones (Horatius) - Liber alter - Sermo III - Sic raro scribis, ut toto non quater anno</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8993</id>
    <redirect title="Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo III" />
    <revision>
      <id>264351</id>
      <parentid>29305</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:55:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo III]]</comment>
      <origin>264351</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52" sha1="s2ttjzi6x2xr3qszuna1ircamxyfb9v" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo III]]</text>
      <sha1>s2ttjzi6x2xr3qszuna1ircamxyfb9v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Disputatio:Sermones (Horatius) - Liber alter - Sermo III - Sic raro scribis, ut toto non quater anno</title>
    <ns>1</ns>
    <id>8994</id>
    <redirect title="Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo III" />
    <revision>
      <id>264369</id>
      <parentid>29307</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:56:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo III]]</comment>
      <origin>264369</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63" sha1="6vjg43sszm5cj9i42o8em317y8s7hyh" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo III]]</text>
      <sha1>6vjg43sszm5cj9i42o8em317y8s7hyh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sermones (Horatius) - Liber alter - Sermo IV - Unde et quo Catius? non est mihi tempus, aventi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8995</id>
    <redirect title="Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo IV" />
    <revision>
      <id>264353</id>
      <parentid>29310</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:55:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo IV]]</comment>
      <origin>264353</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51" sha1="4a4o64meur76is6pdidf2v9mqo2o5be" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo IV]]</text>
      <sha1>4a4o64meur76is6pdidf2v9mqo2o5be</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Disputatio:Sermones (Horatius) - Liber alter - Sermo IV - Unde et quo Catius? non est mihi tempus, aventi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>8996</id>
    <redirect title="Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo IV" />
    <revision>
      <id>264371</id>
      <parentid>29312</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:56:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo IV]]</comment>
      <origin>264371</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="ggd9t9ucrzbjjqigdisg0hir7zcrcfo" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo IV]]</text>
      <sha1>ggd9t9ucrzbjjqigdisg0hir7zcrcfo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sermones (Horatius) - Liber alter - Sermo V - Hoc quoque, Tiresia, praeter narrata petenti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8997</id>
    <redirect title="Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo V" />
    <revision>
      <id>264358</id>
      <parentid>29315</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:55:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo V]]</comment>
      <origin>264358</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50" sha1="4r9bw3hq0lsyvpce72zuf3z4go66uj1" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo V]]</text>
      <sha1>4r9bw3hq0lsyvpce72zuf3z4go66uj1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Disputatio:Sermones (Horatius) - Liber alter - Sermo V - Hoc quoque, Tiresia, praeter narrata petenti</title>
    <ns>1</ns>
    <id>8998</id>
    <redirect title="Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo V" />
    <revision>
      <id>264376</id>
      <parentid>29317</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:57:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo V]]</comment>
      <origin>264376</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61" sha1="bwzikj7premo7xwv6vpo86d38q4onhv" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo V]]</text>
      <sha1>bwzikj7premo7xwv6vpo86d38q4onhv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sermones (Horatius) - Liber alter - Sermo VI - Hoc erat in votis: modus agri non ita magnus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8999</id>
    <redirect title="Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo VI" />
    <revision>
      <id>264357</id>
      <parentid>29320</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:55:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo VI]]</comment>
      <origin>264357</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51" sha1="drex4jopz33c4b3pzngzm4osnf112hu" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo VI]]</text>
      <sha1>drex4jopz33c4b3pzngzm4osnf112hu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Disputatio:Sermones (Horatius) - Liber alter - Sermo VI - Hoc erat in votis: modus agri non ita magnus</title>
    <ns>1</ns>
    <id>9000</id>
    <redirect title="Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo VI" />
    <revision>
      <id>264375</id>
      <parentid>29322</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:57:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo VI]]</comment>
      <origin>264375</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="h2xdguiwzf5dzxub4q37n27usdoudf7" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo VI]]</text>
      <sha1>h2xdguiwzf5dzxub4q37n27usdoudf7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sermones (Horatius) - Liber alter - Sermo VII - Iamdudum ausculto et cupiens tibi dicere servus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9001</id>
    <redirect title="Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo VII" />
    <revision>
      <id>264356</id>
      <parentid>29325</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:55:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo VII]]</comment>
      <origin>264356</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52" sha1="n8jzce5rrau4r6ik0yw5hlvlane3x6u" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo VII]]</text>
      <sha1>n8jzce5rrau4r6ik0yw5hlvlane3x6u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Disputatio:Sermones (Horatius) - Liber alter - Sermo VII - Iamdudum ausculto et cupiens tibi dicere servus</title>
    <ns>1</ns>
    <id>9002</id>
    <redirect title="Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo VII" />
    <revision>
      <id>264374</id>
      <parentid>29327</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:57:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo VII]]</comment>
      <origin>264374</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63" sha1="b83v250w2i6ok46h3iwl6ax0hnadgel" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo VII]]</text>
      <sha1>b83v250w2i6ok46h3iwl6ax0hnadgel</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sermones (Horatius) - Liber alter - Sermo VIII - Vt Nasidieni iuvit te cena beati?</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9003</id>
    <redirect title="Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo VIII" />
    <revision>
      <id>264355</id>
      <parentid>29330</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:55:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo VIII]]</comment>
      <origin>264355</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53" sha1="33gummobve6b9ldkurf54bq67lfhmcn" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo VIII]]</text>
      <sha1>33gummobve6b9ldkurf54bq67lfhmcn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Disputatio:Sermones (Horatius) - Liber alter - Sermo VIII - Vt Nasidieni iuvit te cena beati?</title>
    <ns>1</ns>
    <id>9004</id>
    <redirect title="Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo VIII" />
    <revision>
      <id>264373</id>
      <parentid>29332</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:57:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo VIII]]</comment>
      <origin>264373</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64" sha1="q09q5z6vehhmlitv3x0fszqfrbyv4l6" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Disputatio:Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo VIII]]</text>
      <sha1>q09q5z6vehhmlitv3x0fszqfrbyv4l6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Saturae (Persius)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24624</id>
    <revision>
      <id>264337</id>
      <parentid>75685</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T19:48:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>264337</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="163" sha1="4m58823ecjxcjev93l0abg0o18nku9n" xml:space="preserve">*[[Saturae (Persius, Bucheler)]], Franz Bücheler curavit
*[[Saturae (Persius, Raoul)]], L.V.-Raoul curavit
*[[Saturae (Persius, Monti)]], Vincentius Monti curavit</text>
      <sha1>4m58823ecjxcjev93l0abg0o18nku9n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>264338</id>
      <parentid>264337</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T19:49:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>264338</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="178" sha1="b3gon7hexat5c4mqai4gdkr4fvuf0p6" xml:space="preserve">{{discretiva}}
*[[Saturae (Persius, Bucheler)]], Franz Bücheler curavit
*[[Saturae (Persius, Raoul)]], L.V.-Raoul curavit
*[[Saturae (Persius, Monti)]], Vincentius Monti curavit</text>
      <sha1>b3gon7hexat5c4mqai4gdkr4fvuf0p6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Concilium Basiliense</title>
    <ns>0</ns>
    <id>36131</id>
    <redirect title="Concilii Basiliensis Documenta" />
    <revision>
      <id>264350</id>
      <parentid>120483</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:55:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Concilii Basiliensis Documenta]]</comment>
      <origin>264350</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="9hpf8hfektm0hfd1vblhf40qfj8hf57" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Concilii Basiliensis Documenta]]</text>
      <sha1>9hpf8hfektm0hfd1vblhf40qfj8hf57</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Grammatica Germanicae Linguae 083.jpg</title>
    <ns>104</ns>
    <id>54616</id>
    <revision>
      <id>264392</id>
      <parentid>260518</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T11:05:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SZC 03</username>
        <id>22335</id>
      </contributor>
      <comment>/* Validated */</comment>
      <origin>264392</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1063" sha1="fzjj82p5n3o2yj3176lpwnu0dgdkh8c" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;SZC 03&quot; /&gt;{{c|67}}&lt;/noinclude&gt;{{center|&lt;big&gt;Paradigma in aliam Consonantem exeuntium.&lt;/big&gt;}}
{|
| colspan=&quot;3&quot;  style=&quot;text-align:center;&quot; | Singulariter.
|-
|  
| Liber.  
| Regio.
|-
| N.
| {{Bl|das buch,}}
| {{Bl|land.}}
|-
| G.
| {{Bl|des buchs,}}
| {{Bl|landes.}}
|-
| D.
| {{Bl|dem buch,}}
| {{Bl|lande.}}
|-
| A.
| {{Bl|das buch,}}
| {{Bl|land.}}
|-
| V.
| {{Bl|o du buch,}}
| {{Bl|land.}}
|-
| Ab.
| {{Bl|von dem buch.,}}
| {{Bl|lande.}}
|-
| colspan=&quot;3&quot;  style=&quot;text-align:center;&quot; |  Pluraliter.
|-
| N.
| {{Bl|die buecher,}} 
| {{Bl|lender.}}
|-
| G.
| {{Bl|der buecher,}}
| {{Bl|lender.}}
|-
| D.
| {{Bl|den buechern,}}
| {{Bl|lendern.}}
|-
| A.
| {{Bl|die buecher,}}
| {{Bl|lender.}}
|-
| V.
| {{Bl|o ihr buecher,}}
| {{Bl|lender.}}
|-
| Ab.
| {{Bl|von den buechern.}}
| {{Bl|lendern.}}
|}
{{center|&lt;big&gt;Paradigma in {{Bl|r}} {{et}} {{Bl|lein}} de{{s}}inentium.&lt;/big&gt;}}
{|
| colspan=&quot;3&quot;  style=&quot;text-align:center;&quot; | Singulariter.
|-
|  
| Aqua.  
| F{{oe}}mella.
|-
| N.
| {{Bl|das wasser,}}
| {{Bl|frewlein.}}
&lt;!--table end--&gt;&lt;noinclude&gt;|}

{{rh||E 2|G. {{Bl|des}}}}

&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fzjj82p5n3o2yj3176lpwnu0dgdkh8c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>264395</id>
      <parentid>264392</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T11:13:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SZC 03</username>
        <id>22335</id>
      </contributor>
      <origin>264395</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1065" sha1="b0o4w4so5xi2yhh8tndocdorr7138hm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;SZC 03&quot; /&gt;{{c|67}}&lt;/noinclude&gt;{{center|&lt;big&gt;Paradigma in aliam Consonantem exeuntium.&lt;/big&gt;}}
{|
| colspan=&quot;3&quot;  style=&quot;text-align:center;&quot; | Singulariter.
|-
|  
| Liber.  
| Regio.
|-
| N.
| {{Bl|das buch,}}
| {{Bl|land.}}
|-
| G.
| {{Bl|des buchs,}}
| {{Bl|landes.}}
|-
| D.
| {{Bl|dem buch,}}
| {{Bl|lande.}}
|-
| A.
| {{Bl|das buch,}}
| {{Bl|land.}}
|-
| V.
| {{Bl|o du buch,}}
| {{Bl|land.}}
|-
| Ab.
| {{Bl|von dem buch.,}}
| {{Bl|lande.}}
|-
| colspan=&quot;3&quot;  style=&quot;text-align:center;&quot; |  Pluraliter.
|-
| N.
| {{Bl|die buecher,}} 
| {{Bl|lender.}}
|-
| G.
| {{Bl|der buecher,}}
| {{Bl|lender.}}
|-
| D.
| {{Bl|den buechern,}}
| {{Bl|lendern.}}
|-
| A.
| {{Bl|die buecher,}}
| {{Bl|lender.}}
|-
| V.
| {{Bl|o ihr buecher,}}
| {{Bl|lender.}}
|-
| Ab.
| {{Bl|von den buechern.}}
| {{Bl|lendern.}}
|}
{{center|&lt;big&gt;Paradigma in {{Bl|r}} {{et}} {{Bl|lein}} de{{s}}inentium.&lt;/big&gt;}}
{|
| colspan=&quot;3&quot;  style=&quot;text-align:center;&quot; | Singulariter.
|-
|  
| Aqua.  
| F{{oe}}mella.
|-
| N.
| {{Bl|das waſſer,}}
| {{Bl|frewlein.}}
&lt;!--table end--&gt;&lt;noinclude&gt;|}

{{rh||E 2|G. {{Bl|des}}}}

&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b0o4w4so5xi2yhh8tndocdorr7138hm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Grammatica Germanicae Linguae 084.jpg</title>
    <ns>104</ns>
    <id>54617</id>
    <revision>
      <id>264393</id>
      <parentid>260538</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T11:12:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SZC 03</username>
        <id>22335</id>
      </contributor>
      <comment>/* Validated */</comment>
      <origin>264393</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1271" sha1="3w2x6ktegve7zqrklm96aeq1ur1kfr1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;SZC 03&quot; /&gt;{{c|68}}
{|&lt;/noinclude&gt;&lt;!--table start--&gt;
|-
| G.
| {{Bl|des wassers,}}
| {{Bl|frewleins.}}
|-
| D.
| {{Bl|dem wasser,}}
| {{Bl|frewlein.}}
|-
| A.
| {{Bl|das wasser,}}
| {{Bl|frewlein.}}
|-
| V.
| {{Bl|o du wasser,}}
| {{Bl|frewlein.}}
|-
| Ab.
| {{Bl|von dem wasser.}}
| {{Bl|frewlein.}}
|-
| colspan=&quot;3&quot;  style=&quot;text-align:center;&quot; |  Pluraliter.
|-
| N.
| {{Bl|die wasser,}} 
| {{Bl|frewlein.}}
|-
| G.
| {{Bl|der wasser,}}
| {{Bl|frewlein.}}
|-
| D.
| {{Bl|den wassern,}}
| {{Bl|frewlein.}}
|-
| A.
| {{Bl|die wasser,}}
| {{Bl|frewlein.}}
|-
| V.
| {{Bl|o ihr wasser,}}
| {{Bl|frewlein.}}
|-
| Ab.
| {{Bl|von den wassern.}}
| {{Bl|frewlein.}}
|}
Diminutiua in {{Bl|lein}} propter Genitiuum 
{{s}}ingularem prorsus sunt {{Graeca|ἄκλιτα.}}
{{center|&lt;big&gt;Paradigma in {{Bl|ins.}}&lt;/big&gt;}}
{|
|-
|
| Singulariter.  
| Pluraliter.
|-
| colspan=&quot;3&quot;  style=&quot;text-align:center;&quot; | Te{{s}}timonium.
|-
| N.
| {{Bl|das zeugnis.}}
| {{Bl|die zeugniſſe.}}
|-
| G.
| {{Bl|des zeugnis.}}
| {{Bl|der zeugniſſe.}}
|-
| D.
| {{Bl|dem zeugnis.}}
| {{Bl|den zeugniſſen.}}
|-
| A.
| {{Bl|das zeugnis.}}
| {{Bl|die zeugniſſe.}}
|-
| V.
| {{Bl|o du zeugnis.}}
| {{Bl|o ihr zeugniſſe.}}
|-
| Ab.
| {{Bl|von dem zeugnis.}}
| {{Bl|von den zeugniſſen.}}
|}&lt;noinclude&gt;{{rh|||Quarta}}

&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3w2x6ktegve7zqrklm96aeq1ur1kfr1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>264394</id>
      <parentid>264393</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T11:12:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SZC 03</username>
        <id>22335</id>
      </contributor>
      <origin>264394</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1293" sha1="hxqukvu2k2ixp7cjvqp360kboah134k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;SZC 03&quot; /&gt;{{c|68}}
{|&lt;/noinclude&gt;&lt;!--table start--&gt;
|-
| G.
| {{Bl|des waſſers,}}
| {{Bl|frewleins.}}
|-
| D.
| {{Bl|dem waſſer,}}
| {{Bl|frewlein.}}
|-
| A.
| {{Bl|das waſſer,}}
| {{Bl|frewlein.}}
|-
| V.
| {{Bl|o du waſſer,}}
| {{Bl|frewlein.}}
|-
| Ab.
| {{Bl|von dem waſſer.}}
| {{Bl|frewlein.}}
|-
| colspan=&quot;3&quot;  style=&quot;text-align:center;&quot; |  Pluraliter.
|-
| N.
| {{Bl|die waſſer,}} 
| {{Bl|frewlein.}}
|-
| G.
| {{Bl|der waſſer,}}
| {{Bl|frewlein.}}
|-
| D.
| {{Bl|den waſſern,}}
| {{Bl|frewlein.}}
|-
| A.
| {{Bl|die waſſer,}}
| {{Bl|frewlein.}}
|-
| V.
| {{Bl|o ihr waſſer,}}
| {{Bl|frewlein.}}
|-
| Ab.
| {{Bl|von den waſſern.}}
| {{Bl|frewlein.}}
|}
Diminutiua in {{Bl|lein}} propter Genitiuum 
{{s}}ingularem prorsus sunt {{Graeca|ἄκλιτα.}}
{{center|&lt;big&gt;Paradigma in {{Bl|ins.}}&lt;/big&gt;}}
{|
|-
|
| Singulariter.  
| Pluraliter.
|-
| colspan=&quot;3&quot;  style=&quot;text-align:center;&quot; | Te{{s}}timonium.
|-
| N.
| {{Bl|das zeugnis.}}
| {{Bl|die zeugniſſe.}}
|-
| G.
| {{Bl|des zeugnis.}}
| {{Bl|der zeugniſſe.}}
|-
| D.
| {{Bl|dem zeugnis.}}
| {{Bl|den zeugniſſen.}}
|-
| A.
| {{Bl|das zeugnis.}}
| {{Bl|die zeugniſſe.}}
|-
| V.
| {{Bl|o du zeugnis.}}
| {{Bl|o ihr zeugniſſe.}}
|-
| Ab.
| {{Bl|von dem zeugnis.}}
| {{Bl|von den zeugniſſen.}}
|}&lt;noinclude&gt;{{rh|||Quarta}}

&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hxqukvu2k2ixp7cjvqp360kboah134k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Grammatica Germanicae Linguae 290.jpg</title>
    <ns>104</ns>
    <id>54822</id>
    <revision>
      <id>264400</id>
      <parentid>261366</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T11:54:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zbigad1970</username>
        <id>32010</id>
      </contributor>
      <comment>/* Uwierzytelniona */</comment>
      <origin>264400</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="918" sha1="rym1lttyfk1snlu43bbx4lzrjax5w93" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Zbigad1970&quot; /&gt;{{rh||274}}&lt;/noinclude&gt;{{pt|que|ideóque}} nec po{{s}}itionem adiuuat, nec uocalem
ante uocalem impedit.

{{center|VI.}}
{{Bl|m}} non eliditur {{s}}ed corripitur, ni{{s}}i
pr{{ae}}cedat diphthongus, aut uocalis circumflexa,
tunc enim producitur.

{{center|VII.}}
Vocales in fine non eliduntur, {{s}}ed
per apocopen, {{s}}i fieri pote{{s}}t, abijciuntur,
aut corripiuntur.

{{center|VIII.}}
Pr{{ae}}po{{s}}itiones in{{s}}eparabiles {{Bl|ab, er,
ver, vn, weg, zer,}} {{s}}equente uocali corripiuntur.
Idem fit in {{s}}eparabilibus in
compo{{s}}itione {{et}} extra compo{{s}}itionem,
qu{{ae}} nec po{{s}}itione ne{{que}} diphthongo
producuntur.

{{center|IX.}}
Augmentum {{Bl|ge}} in pr{{ae}}teritis {{et}} uerbalibus
{{et}} his {{s}}imilibus, {{et}} pr{{ae}}po{{s}}itio
in{{s}}eparabilis {{Bl|be,}} natura corripiuntur.
Po{{s}}{{s}}unt tamen {{et}} produci, {{s}}i {{s}}equantur
du{{ae}} con{{s}}onantes.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|||Mono-}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rym1lttyfk1snlu43bbx4lzrjax5w93</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Liber:Grammatica Germanicae Linguae</title>
    <ns>106</ns>
    <id>57782</id>
    <revision>
      <id>264391</id>
      <parentid>261232</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T10:57:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SZC 03</username>
        <id>22335</id>
      </contributor>
      <origin>264391</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25179" sha1="8rcxvnv3hhy9o8o34jwgou86yz1sra1" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|Title=[[Grammatica Germanicae Linguae]]
|Language=la
|Volume=
|Author=Johannes Clajus
|Translator=
|Editor=
|Illustrator=
|Publisher=
|Address=
|Year=1578
|Source=https://diglib.hab.de/drucke/p-929-8f-helmst/start.htm
|Image=[[File:Grammatica Germanicae Linguae 001.jpg|180px]]
|Progress=X
|Pages='''PRAEFATIO.'''

[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  001.jpg|I]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  002.jpg|II]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  003.jpg|III]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  004.jpg|IV]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  005.jpg|V]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  006.jpg|VI]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  007.jpg|VII]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  008.jpg|VIII]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  009.jpg|IX]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  010.jpg|X]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  011.jpg|XI]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  012.jpg|XII]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  013.jpg|XIII]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  014.jpg|XIV]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  015.jpg|XV]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  016.jpg|XIV]]

'''DE GRAMMATICA GERMANICAE LINGUAE.'''

[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  017.jpg|1]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  018.jpg|2]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  019.jpg|3]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  020.jpg|4]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  021.jpg|5]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  022.jpg|6]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  023.jpg|7]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  024.jpg|8]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  025.jpg|9]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  026.jpg|10]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  027.jpg|11]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  028.jpg|12]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  029.jpg|13]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  030.jpg|14]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  031.jpg|15]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  032.jpg|16]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  033.jpg|17]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  034.jpg|18]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  035.jpg|19]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  036.jpg|20]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  037.jpg|21]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  038.jpg|22]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  039.jpg|23]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  040.jpg|24]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  041.jpg|25]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  042.jpg|26]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  043.jpg|27]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  044.jpg|28]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  045.jpg|29]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  046.jpg|30]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  047.jpg|31]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  048.jpg|32]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  049.jpg|33]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  050.jpg|34]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  051.jpg|35]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  052.jpg|36]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  053.jpg|37]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  054.jpg|38]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  055.jpg|39]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  056.jpg|40]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  057.jpg|41]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  058.jpg|42]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  059.jpg|43]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  060.jpg|44]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  061.jpg|45]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  062.jpg|46]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  063.jpg|47]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  064.jpg|48]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  065.jpg|49]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  066.jpg|50]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  067.jpg|51]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  068.jpg|52]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  069.jpg|53]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  070.jpg|54]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  071.jpg|55]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  072.jpg|56]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  073.jpg|57]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  074.jpg|58]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  075.jpg|59]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  076.jpg|60]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  077.jpg|61]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  078.jpg|62]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  079.jpg|63]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  080.jpg|64]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  081.jpg|65]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  082.jpg|66]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  083.jpg|67]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  084.jpg|68]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  085.jpg|69]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  086.jpg|70]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  087.jpg|71]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  088.jpg|72]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  089.jpg|73]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  090.jpg|74]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  091.jpg|75]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  092.jpg|76]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  093.jpg|77]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  094.jpg|78]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  095.jpg|79]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  096.jpg|80]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  097.jpg|81]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  098.jpg|82]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  099.jpg|83]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  100.jpg|84]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  101.jpg|85]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  102.jpg|86]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  103.jpg|87]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  104.jpg|88]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  105.jpg|89]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  106.jpg|90]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  107.jpg|91]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  108.jpg|92]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  109.jpg|93]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  110.jpg|94]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  111.jpg|95]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  112.jpg|96]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  113.jpg|97]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  114.jpg|98]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  115.jpg|99]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  116.jpg|100]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  117.jpg|101]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  118.jpg|102]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  119.jpg|103]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  120.jpg|104]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  121.jpg|105]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  122.jpg|106]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  123.jpg|107]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  124.jpg|108]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  125.jpg|109]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  126.jpg|110]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  127.jpg|111]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  128.jpg|112]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  129.jpg|113]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  130.jpg|114]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  131.jpg|115]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  132.jpg|116]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  133.jpg|117]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  134.jpg|118]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  135.jpg|119]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  136.jpg|120]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  137.jpg|121]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  138.jpg|122]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  139.jpg|123]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  140.jpg|124]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  141.jpg|125]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  142.jpg|126]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  143.jpg|127]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  144.jpg|128]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  145.jpg|129]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  146.jpg|130]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  147.jpg|131]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  148.jpg|132]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  149.jpg|133]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  150.jpg|134]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  151.jpg|135]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  152.jpg|136]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  153.jpg|137]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  154.jpg|138]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  155.jpg|139]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  156.jpg|140]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  157.jpg|141]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  158.jpg|142]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  159.jpg|143]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  160.jpg|144]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  161.jpg|145]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  162.jpg|146]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  163.jpg|147]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  164.jpg|148]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  165.jpg|149]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  166.jpg|150]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  167.jpg|151]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  168.jpg|152]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  169.jpg|153]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  170.jpg|154]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  171.jpg|155]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  172.jpg|156]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  173.jpg|157]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  174.jpg|158]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  175.jpg|159]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  176.jpg|160]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  177.jpg|161]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  178.jpg|162]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  179.jpg|163]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  180.jpg|164]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  181.jpg|165]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  182.jpg|166]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  183.jpg|167]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  184.jpg|168]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  185.jpg|169]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  186.jpg|170]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  187.jpg|171]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  188.jpg|172]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  189.jpg|173]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  190.jpg|174]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  191.jpg|175]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  192.jpg|176]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  193.jpg|177]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  194.jpg|178]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  195.jpg|179]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  196.jpg|180]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  197.jpg|181]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  198.jpg|182]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  199.jpg|183]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  200.jpg|184]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  201.jpg|185]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  202.jpg|186]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  203.jpg|187]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  204.jpg|188]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  205.jpg|189]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  206.jpg|190]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  207.jpg|191]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  208.jpg|192]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  209.jpg|193]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  210.jpg|194]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  211.jpg|195]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  212.jpg|196]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  213.jpg|197]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  214.jpg|198]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  215.jpg|199]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  216.jpg|200]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  217.jpg|201]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  218.jpg|202]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  219.jpg|203]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  220.jpg|204]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  221.jpg|205]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  222.jpg|206]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  223.jpg|207]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  224.jpg|208]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  225.jpg|209]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  226.jpg|210]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  227.jpg|211]]
&lt;!-- --&gt;
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  229.jpg|213]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  230.jpg|214]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  231.jpg|215]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  232.jpg|216]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  233.jpg|217]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  234.jpg|218]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  235.jpg|219]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  236.jpg|220]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  237.jpg|221]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  238.jpg|222]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  239.jpg|223]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  240.jpg|224]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  241.jpg|225]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  242.jpg|226]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  243.jpg|227]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  244.jpg|228]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  245.jpg|229]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  246.jpg|230]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  247.jpg|231]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  248.jpg|232]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  249.jpg|233]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  250.jpg|234]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  251.jpg|235]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  252.jpg|236]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  253.jpg|237]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  254.jpg|238]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  255.jpg|239]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  256.jpg|240]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  257.jpg|241]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  258.jpg|242]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  259.jpg|243]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  260.jpg|244]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  261.jpg|245]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  262.jpg|246]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  263.jpg|247]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  264.jpg|248]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  265.jpg|249]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  266.jpg|250]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  267.jpg|251]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  268.jpg|252]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  269.jpg|253]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  270.jpg|254]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  271.jpg|255]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  272.jpg|256]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  273.jpg|257]]
&lt;!-- --&gt;
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  274.jpg|258]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  275.jpg|259]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  276.jpg|260]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  277.jpg|261]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  278.jpg|262]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  279.jpg|263]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  280.jpg|264]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  281.jpg|265]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  282.jpg|266]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  283.jpg|267]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  284.jpg|268]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  285.jpg|269]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  286.jpg|270]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  287.jpg|271]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  288.jpg|272]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  289.jpg|273]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  290.jpg|274]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  291.jpg|275]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  292.jpg|276]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  293.jpg|277]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  294.jpg|278]]
[[Pagina:Grammatica Germanicae Linguae  295.jpg|279]]
|Remarks=&lt;poem&gt;
titulus
praefatio I
DE GRAMMATICA GERMANICÆ LINGVÆ. 1
    DE ORTOGRAPHIA. 2
        OBSERVATIONES. 4
        DE COGNATIONE LITERARVM. 7
    DE PROSODIA. 10
    DE ETYMOLOGIA. 15
        DE ARTICVLO. 16
            PARADIGMA ARTICVLI INDEFINITI. 16
            PARADIGMA ARTICVLI FINITI. 17
            OBSERVATIONES. 17
        DE NOMINE. 18
            MOTIO. 20
            DE MOTIONE SVBſtantiuorum. 22
            COMPARATIO. 23
            GENVS. 25
                REGVLÆ GENERALES. 27
                REGVLÆ SPECIALES. 33
                    Deſinentia in a.
                    Deſinentia in b.
                    Deſinentia in c. 34
                    Deſinentia in d. 
                    Deſinentia in e. 35
                    Deſinentia in f. 37
                    Deſinentia in g.
                    Deſinentia in ch. 39
                    Deſinentia in i. 40
                    Definentia in ck.
                    Deſinentia in l. 41
                    Deſinentia in m. 42
                    Deſinentia in n. 43
                    Deſinentia in o. 44
                    Deſinentia in p. 45
                    Deſinentia in q.
                    Deſinentia in r.
                    Deſinentia in s. 47
                    Deſinentia in t. 48
                    Deſinentia in u. 51
                    Deſinentia in w.
                    Deſinentia in x.
                    Deſinentia in y. 52
                    Deſinentia in tz.
            NVMERVS. 69/53
            FIGVRA. 71/51
            CASVS. 71/51
            DECLINATIONES. 72/56
                PRIMA DECLINATIO. 72/56
                    Paradigma in el, en, er. 58/74
                    Paradigma aliarum terminationum. 59/75
                    Paradigma geminantium Conſonantem. 60
                SECVNDA DECLINATIO. 61
                    Paradigma in Consonantem desinentium. 62
                    Paradigma in e, significantium substantiam. 62
                    Paradigma in e abstractorum à quantitatibus &amp; qualitatibus, item relatiuorum, &amp; tempus ignificantium. 63
                TERTIA DECLINATIO. 64
                    Paradigma in n, quod sequuntur desinentia in f, g, ck, l, r. 66
                    Paradigma in aliam Consonantem exeuntium. 67
                    Paradigma in r &amp; lein desinentium. 67
                    Paradigma in ins. 68
                QVARTA DECLINATIO. 69
                    Paradigma adiectiuorum trium generum. 71
                    Paradigma Masculinorum 71
                     Paradigma Neutrorum substantiuorum δικαταλήκτων. 72
                DE HETEROCLITIS.
                    Heteroclita seu anomala. 76
            DE SPECIEBVS NOMINVM. 76
                Adiectiuorum terminationes. 76
                Substantiuorum terminationes. 78
        DE PRONOMINE.
            SPECIES.
            GENVS. 82
            NVMERVS. 83
            FIGVRA.
            PERSONA.
            CASVS.
            DECLINATIO.
                Prima Declinatio. 85
                Secunda Declinatio. 86
                Tertia Declinatio. 87
                Obscruationes. 91
        DE VERBO. 93
            GENVS. 94
            TEMPVS. 96
            MODVS. 102
            FIGVRA.108
            PERSONA. 110
            NVMERVS. 113
            CONIVGATIO. 113
                PRIMA CONIVGATIO. 114
                    INDICATIVO.
                        Praesenti. 115
                        Imperfecto.
                        Perfecto.
                        Plusquamperfecto. 116
                        Futuro.
                    IMPERATIVO. 117
                        Praesenti.
                        Futuro.
                    OPTATIVO. 118
                        Praesenti &amp; Imperfecto.
                        Perfecto &amp; Pluſquamperfecto.
                        Futuro. 119
                    CONIVNCTIVO. 120
                        Praesenti.
                        Imperfecto.
                        Perfecto. 121
                        Plusquamperfecto. 122
                        Futuro.
                    INFINITIVO. 123
                SECVNDA CONIVGATIO. 124
                    INDICATIVO.
                        Praesenti.
                        Imperfecto.
                        Perfecto.
                        Plusquamperfecto.
                        Futuro.
                    IMPERATIVO.
                        Praesenti.
                        Futuro.
                    OPTATIVO. 128
                        Praesenti &amp; Imperfecto.
                        Perfecto &amp; Plusquamperfecto. 129
                        Futuro.
                    CONIVNCTIVO. 130
                        Praesenti.
                        Imperfecto.
                        Perfecto. 132
                        Plusquamperfecto. 133
                        Futuro. 134
                    INFINITIVO. 135
                TERTIA CONIVGATIO. 
                    INDICATIVO. 
                        Praesenti.
                        Imperfecto. 136
                        Perfecto.
                        Plusquamperfecto.
                        Futuro.
                    IMPERATIVO. 137
                        Praesenti.
                        Futuro.
                    OPTATIVO. 
                        Praesenti &amp; Imperfecto.
                        Futuro. 138
                    CONIUNCTIVO.
                        Praesenti.
                        Imperfecto. 139
                        Perfecto.
                        Plusquamperfecto.
                        Futuro.
                    INFINITIVO.
            DE FORMATIONE TEMPORVM. 
                DE MVTATIONE VOCALIVM &amp; Diphthongorum in formandis verborum temporibus.
                    en purum. 144
                    ben. 145
                    den. 148
                    ffen. 152
                    gen. 154
                    ben, chen, schen. 158
                    cken. 162
                    len / ln. 164
                    men. 166
                    nen. 167
                    pen. 169
                    ren/rn. 169
                    sen. 171
                    ten. 174
                    zen. 176
            VERBVM SVBSTANSTIVVM INCONSEQVENtis Coniugationis. 177
                INDICATIVO.
                    Praesenti.
                    Imperfecto.
                    Perfecto.
                    Plusquamperfecto.
                    Futuro.
                IMPERATIVO. 179
                    Praesenti.
                    Futuro.
                OPTATIVO.
                    Praesenti &amp; Imperfecto.
                    Perfecto &amp; Plusquamperfecto.
                    Futuro. 180
                CONIVNCTIVO.
                    Praesenti.
                    Imperfecto. 181
                    Perfecto.
                    Plusquamperfecto.
                    Futuro. 182
                INFINITIVO.
            DE IMPERSONALIBVS. 183
                Paradigma. 184
                    INDICATIVO.
                    IMPERATIVO. 185
                    OPTATIVO.
                    CONIVNCTIVO.
                    INFINITIVO. 186
                    DE PARTICIPIO.
        DE ADVERBIO. 188
        DE CONIVNCTIONE. 198
            POTESTAS.
            FIGVRA.
            ORDO.
        DE PRAEPOSISTIONE.
            Significationes Inseparabilium. 202
            Significationes Separabilium. 204
    DE SINTAXI QVARTA PARTE GRAMMATICES. 
        DE SYNTAXI articulorum.
        DE SYNTAXI NOMINVM. 215
            Substantiuorum. 216
            Adiectiuorum. 219
        DE SYNTAXI PRONOMINVM. 226
        DE SYNTAXI VERBORVM PERSONALIVM. 229
            Nominatiuus ante Verbum. 
            Vocatiuus ante verbum. 232
            Nominatiuus post verbum. 
            Genitiuus post verbum. 233
            Datiuus post verbum. 235
            Accusatiuus post verbum. 236
            Ablatiuus post verbum. 238
            Locorum nomina. 239
            Infinitiuus post verbum. 241
        DE SYNTAXI IMPERSONALIVM. 243
        DE SYNTAXI PARTICIPIORVM. 245
        DE SYNTAXI ADVERBIORVM. 246
        DE SYNTAXI CONIVNCTIONVM. 249
        DE SYNTAXI PRAEPOSITIONVM. 252
            Appendix. 256
DE METARAPLASMIS SEV FIGVRIS ORTHOGRAPHICIS 258
    πρόσθεσις.
    ἀφαίρεσις.
    ἐπένθεσις.
    συγκοπή.
    παραγωγή.
    ἀποκοπή.
    μετάθεσις.
    ἀντίθεσις. 261
DE RATIONE CARMINVM VETERI APVD GERMANOS.
    Monometer brachycatalectus 264
    Monometer catalectus 
    Monometer acatalectus 
    Monometer hypercatalectus 265
    Dimeter brachycatalectus 
    Dimeter catalectus
    Dimeter acatalectus 266
    Dimeter hypercatalectus 
    Trimeter brachicatalectus 267
    Trimeter catalectus 
    Trimeter acatalectus
    Trimeter hypercatalectus 268
DE RATIONE CARMINVM NOVA. 272
    Exemplum carminis. Heroici. 277
    Aliud. 278
    Exemplum carminis Elegiaci. 
    Aliud. 279
    Exemplum carminis Iambici dimetri. 
    Exemplum carminis hendecasyllabi. 
    Exemplum carminis Sapphici cum Adonico. 
&lt;/poem&gt;
|Header=
|Footer=
}}
[[Categoria:Grammatica Germanicae Linguae]]</text>
      <sha1>8rcxvnv3hhy9o8o34jwgou86yz1sra1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Formula:Ꝗ̈ue</title>
    <ns>10</ns>
    <id>71492</id>
    <redirect title="Formula:Ꝗ̃uam" />
    <revision>
      <id>264387</id>
      <parentid>233731</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:58:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Formula:Ꝗ̃uam]]</comment>
      <origin>264387</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30" sha1="o2kkfoi68qau2rxty1vqu4qvzuztsni" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Formula:Ꝗ̃uam]]</text>
      <sha1>o2kkfoi68qau2rxty1vqu4qvzuztsni</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Categoria:Poetae Croatici</title>
    <ns>14</ns>
    <id>80644</id>
    <redirect title="Categoria:Scriptores Croatiae" />
    <revision>
      <id>264388</id>
      <parentid>259652</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T06:58:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>25125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Categoria:Scriptores Croatiae]]</comment>
      <origin>264388</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="bhgkg4y5uxjj8bv1sgqgyqmggccqjqs" xml:space="preserve">#REDIRECT [[:Categoria:Scriptores Croatiae]]</text>
      <sha1>bhgkg4y5uxjj8bv1sgqgyqmggccqjqs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Hotman - Francogallia, 1586.djvu/128</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81004</id>
    <revision>
      <id>264306</id>
      <parentid>260595</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T15:00:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <origin>264306</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1440" sha1="06fxd8kai6xn62jb7hq9qo2ozor9lkm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh|114|{{lsp|{{sc|Hotomani}}}}|}}&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;13&quot;/&gt;Regis Franciæ cauffam profequerentur contra
Gafconem.
&lt;section end=&quot;13&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;14&quot;/&gt;&lt;i&gt;{{c|De facrofnita publici Concilij auctoritate : quibus de rebus in eo ageretur.}}&lt;/i&gt;
{{t3|{{sc|{{lsp|Сa}}p.{{gap}}{{lsp|xiii}}i.}}}}
{{is|D}}Einceps locus poftulat,vt quibus de rebus
in illo folenni Concilio ageretur,confide-
remus: Maiorumque noftrorum in conftitu-
enda Rep.fapientiam admiremur. Summatim
autem has ferè obferuauimus. Primum de cre-
ando vel abdicando Rege: tum de pace &amp; bel-
lo:de legibus publicis: de fummis honoribus,
præfecturis, &amp; procurationibus Reip. de affi.
gnanda patrimonij parte liberis defuncti Re-
gis,vel dote filiab.conftituenda:de re numaria,
&amp; monetæ rationibus: denique de iis rebus o-
mnibus, quæ vulgus etiam nunc Negotia Statu
um populari verbo appellat, quoniam fummo
multarum ætatum confenfu de nulla (vt dixi)
Reipubl.parte, nifi in Statuum fiue Ordinum
Concilio agi ius effet. Ac de creandis quidé aut
abdicandis Regibus fuperius, tu ex Caroli Ma-
gni teftamento tum etiam ex alijs auctoribus
fatis multa teftimonia protulimus. Neque ta-
men illud prætermittemus, ex Reginonis li. 2.
fub anno DcccvI. vbi de Carolo Magno feri-
bens: Cum primorib.inquit,&amp; optimatib. Frá
corú de pace conftituenda &amp; conferuada inter
filios fuos,&amp; de partitione regni placitum ha-
buit. Quo eodem modo Aimoinus li. 5.c.17.vbi
de&lt;section end=&quot;14&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>06fxd8kai6xn62jb7hq9qo2ozor9lkm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>264307</id>
      <parentid>264306</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T15:02:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <origin>264307</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1476" sha1="1p6dhj37631kjvp1zkxd8783ul8pmqw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh|114|{{lsp|{{sc|Hotomani}}}}|}}&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;13&quot;/&gt;Regis Franci{{ae}} cau{{s}}{{s}}am pro{{s}}equerentur contra Ga{{s}}conem.
&lt;section end=&quot;13&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;14&quot;/&gt;&lt;i&gt;{{c|De {{s}}acro{{s}}ancta publici Concilij auctoritate : {{et}} quibus de rebus in eo ageretur.}}&lt;/i&gt;
{{t3|{{sc|{{lsp|Сa}}p.{{gap}}{{lsp|xiii}}i.}}}}
{{is|D}}Einceps locus poftulat,vt quibus de rebus
in illo folenni Concilio ageretur,confide-
remus: Maiorumque noftrorum in conftitu-
enda Rep.fapientiam admiremur. Summatim
autem has ferè obferuauimus. Primum de cre-
ando vel abdicando Rege: tum de pace &amp; bel-
lo:de legibus publicis: de fummis honoribus,
præfecturis, &amp; procurationibus Reip. de affi.
gnanda patrimonij parte liberis defuncti Re-
gis,vel dote filiab.conftituenda:de re numaria,
&amp; monetæ rationibus: denique de iis rebus o-
mnibus, quæ vulgus etiam nunc Negotia Statu
um populari verbo appellat, quoniam fummo
multarum ætatum confenfu de nulla (vt dixi)
Reipubl.parte, nifi in Statuum fiue Ordinum
Concilio agi ius effet. Ac de creandis quidé aut
abdicandis Regibus fuperius, tu ex Caroli Ma-
gni teftamento tum etiam ex alijs auctoribus
fatis multa teftimonia protulimus. Neque ta-
men illud prætermittemus, ex Reginonis li. 2.
fub anno DcccvI. vbi de Carolo Magno feri-
bens: Cum primorib.inquit,&amp; optimatib. Frá
corú de pace conftituenda &amp; conferuada inter
filios fuos,&amp; de partitione regni placitum ha-
buit. Quo eodem modo Aimoinus li. 5.c.17.vbi
de&lt;section end=&quot;14&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1p6dhj37631kjvp1zkxd8783ul8pmqw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>264310</id>
      <parentid>264307</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T15:10:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <origin>264310</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1573" sha1="la180rxywv9fh4okxumja95vbp3ratp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh|114|{{lsp|{{sc|Hotomani}}}}|}}&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;13&quot;/&gt;Regis Franci{{ae}} cau{{s}}{{s}}am pro{{s}}equerentur contra Ga{{s}}conem.
&lt;section end=&quot;13&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;14&quot;/&gt;&lt;i&gt;{{c|De {{s}}acro{{s}}ancta publici Concilij auctoritate : {{et}} quibus de rebus in eo ageretur.}}&lt;/i&gt;
{{t3|{{sc|{{lsp|Сa}}p.{{gap}}{{lsp|xiii}}i.}}}}
{{is|D}}Einceps locus po{{s}}tulat, vt quibus de rebus
in illo {{s}}olenni Concilio ageretur, con{{s}}ideremus : Maiorumque no{{s}}trorum in con{{s}}tituenda
Rep. {{s}}apientiam admiremur. Summatim
autem has ferè ob{{s}}eruauimus. Primum de creando
vel abdicando Rege : tum de pace &amp; bello :
de legibus publicis : de {{s}}ummis honoribus,
pr{{ae}}fecturis, &amp; procurationibus Reip. de a{{s}}{{s}}ignanda patrimonij parte liberis defuncti Regis,
vel dote filiab. con{{s}}tituenda : de re numaria,
{{et}} monet{{ae}} rationibus : denique de iis rebus omnibus, qu{{ae}} vulgus etiam nunc Negotia Statuum
populari verbo appellat, quoniam {{s}}ummo
multarum {{ae}}tatum con{{s}}en{{s}}u de nulla (vt dixi)
Reipubl. parte, ni{{s}}i in Statuum {{s}}iue Ordinum
Concilio agi ius e{{s}}{{s}}et. Ac de creandis quid{{em}} aut

abdicandis Regibus fuperius, tu ex Caroli Ma-
gni teftamento tum etiam ex alijs auctoribus
fatis multa teftimonia protulimus. Neque ta-
men illud prætermittemus, ex Reginonis li. 2.
fub anno DcccvI. vbi de Carolo Magno feri-
bens: Cum primorib.inquit,&amp; optimatib. Frá
corú de pace conftituenda &amp; conferuada inter
filios fuos,&amp; de partitione regni placitum ha-
buit. Quo eodem modo Aimoinus li. 5.c.17.vbi
de&lt;section end=&quot;14&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>la180rxywv9fh4okxumja95vbp3ratp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>264313</id>
      <parentid>264310</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T15:15:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <origin>264313</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1641" sha1="6y6h97qzylsj1yvht721wi6qg1bxnvt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh|114|{{lsp|{{sc|Hotomani}}}}|}}&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;13&quot;/&gt;Regis Franci{{ae}} cau{{s}}{{s}}am pro{{s}}equerentur contra Ga{{s}}conem.
&lt;section end=&quot;13&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;14&quot;/&gt;&lt;i&gt;{{c|De {{s}}acro{{s}}ancta publici Concilij auctoritate : {{et}} quibus de rebus in eo ageretur.}}&lt;/i&gt;
{{t3|{{sc|{{lsp|Сa}}p.{{gap}}{{lsp|xiii}}i.}}}}
{{is|D}}Einceps locus po{{s}}tulat, vt quibus de rebus
in illo {{s}}olenni Concilio ageretur, con{{s}}ideremus : Maiorumque no{{s}}trorum in con{{s}}tituenda
Rep. {{s}}apientiam admiremur. Summatim
autem has ferè ob{{s}}eruauimus. Primum de creando
vel abdicando Rege : tum de pace &amp; bello :
de legibus publicis : de {{s}}ummis honoribus,
pr{{ae}}fecturis, &amp; procurationibus Reip. de a{{s}}{{s}}ignanda patrimonij parte liberis defuncti Regis,
vel dote filiab. con{{s}}tituenda : de re numaria,
{{et}} monet{{ae}} rationibus : denique de iis rebus omnibus, qu{{ae}} vulgus etiam nunc Negotia Statuum
populari verbo appellat, quoniam {{s}}ummo
multarum {{ae}}tatum con{{s}}en{{s}}u de nulla (vt dixi)
Reipubl. parte, ni{{s}}i in Statuum {{s}}iue Ordinum
Concilio agi ius e{{s}}{{s}}et. Ac de creandis quid{{em}} aut
abdicandis Regibus {{s}}uperius, t{{um}} ex Caroli Magni te{{s}}tamento tum etiam ex alijs auctoribus
fatis multa te{{s}}timonia protulimus. Neque tamen
illud pr{{ae}}termittemus, ex Reginonis li. 2.
{{s}}ub anno {{sc|dcccvi}}. vbi de Carolo Magno {{s}}cribens : Cum primorib. inquit, {{et}} optimatib. Fr{{an}}cor{{um}}
de pace con{{s}}tituenda &amp; con{{s}}eru{{an}}da inter
filios {{s}}uos, &amp; de partitione regni placitum habuit.
Quo eodem modo Aimoinus li. 5. c.17. vbi
{{d|de}}&lt;section end=&quot;14&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6y6h97qzylsj1yvht721wi6qg1bxnvt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>264314</id>
      <parentid>264313</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T15:16:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>264314</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1641" sha1="kt0ft5vrglvoy0rvvio9q39k76f6e16" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh|114|{{lsp|{{sc|Hotomani}}}}|}}&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;13&quot;/&gt;Regis Franci{{ae}} cau{{s}}{{s}}am pro{{s}}equerentur contra Ga{{s}}conem.
&lt;section end=&quot;13&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;14&quot;/&gt;&lt;i&gt;{{c|De {{s}}acro{{s}}ancta publici Concilij auctoritate : {{et}} quibus de rebus in eo ageretur.}}&lt;/i&gt;
{{t3|{{sc|{{lsp|Сa}}p.{{gap}}{{lsp|xiii}}i.}}}}
{{is|D}}Einceps locus po{{s}}tulat, vt quibus de rebus
in illo {{s}}olenni Concilio ageretur, con{{s}}ideremus : Maiorumque no{{s}}trorum in con{{s}}tituenda
Rep. {{s}}apientiam admiremur. Summatim
autem has ferè ob{{s}}eruauimus. Primum de creando
vel abdicando Rege : tum de pace &amp; bello :
de legibus publicis : de {{s}}ummis honoribus,
pr{{ae}}fecturis, &amp; procurationibus Reip. de a{{s}}{{s}}ignanda patrimonij parte liberis defuncti Regis,
vel dote filiab. con{{s}}tituenda : de re numaria,
{{et}} monet{{ae}} rationibus : denique de iis rebus omnibus, qu{{ae}} vulgus etiam nunc Negotia Statuum
populari verbo appellat, quoniam {{s}}ummo
multarum {{ae}}tatum con{{s}}en{{s}}u de nulla (vt dixi)
Reipubl. parte, ni{{s}}i in Statuum {{s}}iue Ordinum
Concilio agi ius e{{s}}{{s}}et. Ac de creandis quid{{em}} aut
abdicandis Regibus {{s}}uperius, t{{um}} ex Caroli Magni te{{s}}tamento tum etiam ex alijs auctoribus
fatis multa te{{s}}timonia protulimus. Neque tamen
illud pr{{ae}}termittemus, ex Reginonis li. 2.
{{s}}ub anno {{sc|dcccvi}}. vbi de Carolo Magno {{s}}cribens : Cum primorib. inquit, {{et}} optimatib. Fr{{an}}cor{{um}}
de pace con{{s}}tituenda &amp; con{{s}}eru{{an}}da inter
filios {{s}}uos, &amp; de partitione regni placitum habuit.
Quo eodem modo Aimoinus li. 5. c.17. vbi
{{d|de}}&lt;section end=&quot;14&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kt0ft5vrglvoy0rvvio9q39k76f6e16</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Hotman - Francogallia, 1586.djvu/138</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81006</id>
    <revision>
      <id>264330</id>
      <parentid>260614</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T15:48:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <origin>264330</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1383" sha1="ksemetuel39ngen8gj71tg189n91ffi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh|124|{{lsp|{{sc|Hotomani}}}}|}}&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;14&quot;/&gt;In noftro Capitulari de hac re communi con-
fulcu fidelium noftrorum ordinauimus. &amp; cap.
24. Volumus etiam, vt capitula quæ nunc &amp;
alio tempore confultu fidelium noftrorum à
nobis conftituta funt,à Cancellario noftro Ar-
chiepifcopi &amp; Comites accipiant. Poftremò
neillud quidem prætermittendum eft, tantam
huius Concilij apud exteras gentes auctoritaté
fuifle, vt etiam Principes exteri fi quid contro-
uerfiæ haberent, id interdum illius Concilijiu-
dicio permitterent. Appendix Gregor. Turon.
lib.11.cap.37. AnnoxII. regni Theodorici cu
Alfaciones, vbi fuerat enutritus, præcepto pa-
tris fui Childebertitenebat, ad Theodebertum
barbarico ritu peruaditur: vnde placitum inter
hos duos reges, vt Francorum iudicio finiretur,
Saloiffo caftro inftituunt.
&lt;section end=&quot;14&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;15&quot;/&gt;De Prefectis Regijs,qui Maiores do-
mus dicebantur.

C'a p. XV.

PRiufquam de continuata Publici Concilij
auctoritate plura exponamus,non præter-
mittenda commemoratio eft de Regijs Præfe-
&amp;tis,qui Merouingicis temporibus Maiores do-
mus, hoc eft, Magiftri Palatij dicebantur: qui
cum regiam poteftatem aliquádiu obfediffent.
aliquando tandem facultatem nacti, eam pro
fua occuparunt. Eorum video eandem propè
apud reges noftros dignitatem fuiffe, qualis
quondam apud Imperatores Romanos erat
Præfe-
&lt;section end=&quot;15&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ksemetuel39ngen8gj71tg189n91ffi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/176</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81783</id>
    <revision>
      <id>264299</id>
      <parentid>264216</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T13:40:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>264299</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2162" sha1="kvi062gfu23v9vhaebwhulj64defr4a" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|144|ΡRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;{{pt|nentium|pertinentium}}, masculina esse nulla est dubitatio: ‘scriba’, ‘lixa’, ‘collega’. quae vero, cum apud Graecos conmmunia sunt vel mobilia, apud Latinos in a desinunt tantum nec ex masculinis in ‘us’ desinentibus transformantur communia tantum et paene omnia a verbis sunt composita vel derivata, ‘hic’ et ‘haec agricola’, ‘caelicola’, ‘advena’, ‘parricida, ‘Graiugena’, ‘conviva’. {{spatium|{{wl|Q2240081|Pomponius}}}} in {{spatium|auctorato}}:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium|conveni omnes convivas meas}}.&lt;ref&gt;deest&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;{{spatium|{{wl|Q6197|Horatius}}}} in {{spatium|{{wl|Q1226154|sermonum}} I}}:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium|ut conviva satur}}.&lt;ref&gt;[[Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo I#115|Sermones (Horatius) 1.1.119]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;

&lt;p&gt;{{r|7}}Alia vero omnia propria sive appellativa in a desinentia feminina sunt ut ‘Musa‘, ‘curia’, ‘Roma’, ‘Ilia’. in promiscuis tamen invenimus quaedam auctoritate veterum secondum genus masculinum prolata. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in {{spatium|{{wl|Q674439|georgicon}} I}}:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium|Aut oculis capti fodere cubilia talpae}}.&lt;ref&gt;[[Georgicon (Greenough)/Liber I#180|Georgicon 1.183]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;idem in {{spatium|{{wl|Q546203|bucolico}}}}:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium|Cum canibus timidi venient ad pocula dammae}}.&lt;ref&gt;[[Eclogae vel bucolica/Ecloga VIII#25|Eclogae 8.28]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;{{spatium|{{wl|Q6197|Horatius}}}} tamen feminine hoc idem protulit in {{spatium|I {{wl|Q943884|carminum}}}}:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium|Et superiecto pavidae natarunt
{{gap|4em}}Aequore dammae}}.&lt;ref&gt;[[Carmina (Horatius)/Liber I/Carmen II#10|Carmina (Horatius) 1.2.11-12]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;item {{spatium|{{wl|Q6197|Horatius}}}} in {{spatium|II {{wl|Q1226213|epistularum}}}}:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium|Si foret in terris, rideret Democritus, seu
{{gap|4em}}Diversum confusa genus panthera camelo
{{gap|4em}}Sive elephas albus vulgi converterit ora}}.&lt;ref&gt;[[Epistulae (Horatius)/Liber II#190|Epistulae (Horatius) 2.1.194-196]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;et magis in quadrupedibus hoc invenis: nam in aliis animalibus, si sint&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kvi062gfu23v9vhaebwhulj64defr4a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/204</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81789</id>
    <revision>
      <id>264300</id>
      <parentid>264217</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T14:47:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>264300</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1935" sha1="20l12nepg7fymbatnusqx5kgzq7m1f9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|172|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;{{x-maior|{{c|{{anchor+|DE NVMERIS|'''DE NVMERIS.'''}}}}}} 

{{r|46|VIII 46}}Numerus est dictionis forma, quae discretionem quantitatis facere potest. est autem vel singularis vel pluralis, nam dualis apud Latinos non invenitur. singularis est, ut ‘homo’, pluralis, ut ‘homines’. et sciendum, quod in uno proprie numerus non dicitur, sed abusive, quomodo nominativus casus non est, sed abusive casus dicitur, quod facit alios casus, quamvis multi de hoc dicant, quod ideo casus sit dicendus, quod a generali nomine cadant omnium specialium nominativi. sed si ob hoc casus est dicendus, omnes partes orationis possunt videri casum habere: et verbum enim et adverbium et coniunctio a generali verbo et adverbio et coniunctione {{r|47}}cadunt in speciales positiones singularum. alii autem dicunt, quod ipsa terminatio nominativi cadens in alias diversas terminationes non incongrue casus nominatur, cum naturam habeat, ut cadere possit et cadendo faciat omnes casus; quippe si casus dicitur non solum illud, in quod cadit aliquid, sed etiam ipsa res, quae cadit. unde aptota dicunt illa nomina doctissimi artium scriptores, quae nominativum tantum habent casum, in quo refutatur illorum ratio, qui ideo putant eum casum nominatum, quod a generali nomine cadat. possumus autem et a maiore et frequentiore parte casuum, qui sunt obliqui, hunc quoque accipere nominatum, quomodo et syllabas ex singulis vocalibus dicimus, ergo singularis quoque numerus bene dicitur, quod ipse geminatus et multiplicatus facit omnes numeros et quod omnes numeri ex ipso componuntur et in ipsum dissolvuntur. 

&lt;p&gt;{{r|48}}Et singularis quidem numerus finitus est, pluralis vero infinitus. cum enim dico ‘homo’, certum est de uno dicere, cum vero ‘homines’, incertum est, de quot, nam a duobus usque ad innumerabiles extenditur significatio. itaque natura numerorum quoque certorum invenit nomina, quibus&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>20l12nepg7fymbatnusqx5kgzq7m1f9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/205</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81821</id>
    <revision>
      <id>264316</id>
      <parentid>264266</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T15:23:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>264316</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1913" sha1="nyveh0ealcdos71kyktzf56p7g64nz2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER V 46 — 50|173}}&lt;/noinclude&gt;adiunctis nihil ultra citraque intellegere liceat, ut ‘homines duo’, ‘centum’ vel ‘mille. ergo dubitatiorem pluralium discutit adiunctio eorum nominum, quae singulis numeris sunt propria suae cuiusdam positionis, quippe cum sint pluralia non a singularibus nata. 

&lt;p&gt;Numeros autem hae habent dictiones, quae personas quoque habent vel finitas vel infinitas, id est nomina, verba, participia, pronomina. unde si deficiat personis verbum, deficit etiam numero, qualia sunt infinita, impersonalia, gerundia vel supina. {{r|49}}adverbium vero, quamvis saepe demonstret numerum ad significationem nominum numeralium, non tamen quasi accidentem hunc habet: accidentia enim generalia fere sunt ad omnes species partium perfectarum. quod enim dicas singularis numeri adverbium vel quod pluralis? cum similiter omne adverbium tam singularibus quam pluralibus verbis adiungitur, etiam numerale quemcumque numerum significet – ut ‘singillatim circumeo’ et ‘singillatim circumimus’, ‘pluraliter loquor’ et ‘pluraliter loquimur’, ‘saepissime dico’ et ‘saepissime dicimus’ –, quod in nulla parte alia numerum possidente potest contingere nisi figurate, ut, cum sint numeri singularis, plurali addicantur vel, cum sint pluralis, singulari. praeterea nomen et pronomen et verbum et participium declinantur in numeros. {{r|50|X 50}}adverbium autem quicquid significet et quemcumque numerum, indeclinabile manet. hoc tamen interest inter numerorum nomina, quae sunt indeclinabilia, et inter adverbia, quod ea licet tam singularibus adiungere, ut praedixi, quam pluralibus, ut ‘milies dixi’ et ‘milies diximus’, illa vero non nisi pluralibus, ut ‘mille homines diximus’. nec praepositio igitur nec coniunctio nec interiectio numerum habent, quippe nec personas significant. 

&lt;p&gt;Inveniuntur quaedam nomina, quae utrumque numerum eadem voce&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nyveh0ealcdos71kyktzf56p7g64nz2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/206</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81822</id>
    <revision>
      <id>264322</id>
      <parentid>264267</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T15:31:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>264322</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2010" sha1="7q8uuef21f6dkwynctnnreri9h4swid" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|174|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;demonstrant, ut in prima declinatione singularis genetivus et dativus et pluralis nominativus et vocativus, ‘huius’ et ‘huic poetae’ ‘hi’ et ‘o poetae’. {{r|51}}et in mobilibus trium generum omnibus singularia feminina et pluralia neutra eandem vocem habent: ‘haec prima’ {{graeca|''ἡ πρώτη καὶ τὰ πρῶτα''}}, ‘sacra’ {{graeca|''ἡ ἱερὰ καὶ τὰ ἱερά''}}, ‘maxima’ {{graeca|''ἡ μεγίστη καὶ τὰ μέγιστα''}}. in secunda quoque declinatione genetivus singularis et nominativns et vocativus pluralis idem est: ‘huius docti’ et ‘hi docti et ‘o docti’. in tertia omnium in ‘es’ productam terminantium, cum pares habeat nominativo syllabas genetivus, nominativus quoque pluralis et accusativus et vocativus idem est, ut ‘hic verres’ ‘hi’ et ‘hos’ et ‘o verres’, ‘haec caedes’ ‘hae’ et ‘has’ et ‘o caedes’. in quarta etiam genetivus singularis et nominativus et accusativus et vocativus pluralis idem est, quippe in omnibus his casibus producitur ‘us’: ‘huius fluctus’ ‘hi’ et ‘hos’ et ‘o fluctus’. in quinta quoque declinatione omnis nominativus et vocativus singularis et nominativus et accusativus et vocativus pluralis idem est, ut ‘haec’ et ‘o res’, ‘spes’, ‘facies’, ‘hae’ et ‘has’ et ‘o res’, ‘spes’, ‘facies’. {{r|52}}nec solum in nominibus, sed etiam in pronominibus invenies quaedam communia utriusque numeri, ut in his, quae genetivum vel dativum singularem in i terminant et similiter nominativum pluralem: ‘meri’, ‘tu’, ‘sui’, ‘nostri’, ‘vestri’, ‘illi’, ‘isti’, ‘ipsi’, ‘ei’. ‘qui’ quoque tam singularis est nominativus quam pluralis. in participiis quoque mobilibus idem fit, quod in nominibus. nam in verbis nulla vox eadem apud Latinos singularis est et pluralis. 

&lt;p&gt;Sunt quaedam nomina semper singularia vel natura vel usu: natura,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7q8uuef21f6dkwynctnnreri9h4swid</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/207</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81823</id>
    <revision>
      <id>264324</id>
      <parentid>264268</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T15:36:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>264324</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1795" sha1="paq1wanwtdvd9uqf1iyq6hb8t6b6qfs" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER V 50 — 54|175}}&lt;/noinclude&gt;ut propria, quae naturaliter individua sunt: ‘Iuppiter’, ‘Venus’, ‘Ceres’, ‘Achilles’, ‘Hector’, ‘Sol’, ‘Luna’, ‘Italia’, ‘Sicilia’, ‘Cilicia’; usu, quae singulariter proferri tradidit usus, ut ‘sanguis’, ‘pulvis’. in his tamen ipsis est quando vel eventus vel partitio regionum vel diversae opiniones vel auctoritas veterum cogit vel quando pro appellativis quoque proferuntur, ut etiam plurali numero proferantur: eventus, quod evenit saepe eodem proprio nomine duos vel plures nuncupari, ut ‘Aeneas’ Anchisae filius et Silvius ‘Aeneas’, ‘Pyrrhus’ filius Achillis et ‘Pyrrhus’ rex Epirotarum, ‘Aiax’ Telamonius et ‘Aiax’ Oilei filius. {{r|53}}haec enim non naturaliter communia sunt, quippe nullam qualitatem communem significant, sed casu diversis contigere personis. idem facit partitio regionum, ut ‘Gallia’ citerior et 
‘Gallia’ ulterior, diversae opiniones, quod quidam multos soles et multas lunas esse putaverunt (‘terra’ quoque, ‘virtus’, ‘pietas’, ‘iustitia’, ‘probitas’ et similia, quando deas significant, propria sunt, quando vero partes vel in hominibus sitas res, appellativa sunt. {{r|54}}itaque si sint propria, non habent pluralem numerum, sin appellativa, habent); auctoritas, ut ‘mella’, ‘frumenta’, ‘ordea’, ‘farra’ plurali numero protulit {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}}, cum in usu frequentiore singularis numeri sunt, sicut alia quoque plurima, ut ‘sanguis’, ‘pulvis’, ‘pax’, quae tam singulariter quam pluraliter prolata idem possunt significare. sed pluraliter non utimur eis, quia auctoritas deficit, cui si collibuisset, quomodo ‘cruores’, dicere ‘sanguines’, vel quomodo {{pt|‘ci-}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>paq1wanwtdvd9uqf1iyq6hb8t6b6qfs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/208</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81824</id>
    <revision>
      <id>264308</id>
      <parentid>264269</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T15:07:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>264308</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1877" sha1="1p21542ufqd6ha3tfqssdns06osol0t" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|176|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;{{pt|neres’|‘cineres’}}, sic ‘pulveres’, nihil impediret. sciendum tamen, quod metallorum vel seminum vel umidorum ad mensuram vel ad pensum pertinentiam pleraque semper singularia inveniuntur, ut ‘aurum’, ‘argentum’, ‘aes’, ‘plumbum’, ‘stannum’, ‘vitrum’, ‘orichalcum’, ‘electrum’, ‘triticum’, ‘ervum’ {{graeca|''ὄρυζᾰ''}}, ‘faba’, ‘lens’, ‘pisa’, ‘conchis’, ‘acetum’, ‘liquamen’, ‘mulsum’, ‘oleum’. adeo autem haec usus, non regula prohibet etiam pluralia habere, quod quidam propria confisi auctoritate plurali quoque, ut dictum est, haec protulerunt numero, ut ‘ordea’, ‘frumenta’, ‘fabae’, ‘vina’, ‘mella’. {{r|55}}similiter sunt quaedam semper pluralia vel natura vel usu: natura, ut ‘Gemini’, proprium in signo caelesti, et ‘Pisces’, usu, ut ‘manes’, ‘arma’, ‘moenia’, ‘Floralia’, ‘Saturnalia’, ‘nundinae’, ‘Kalendae’, ‘Nonae’, ‘Idus’, ‘Compitalia’, ‘Neptunalia’ et omnia paene festorum dierum nomina. sunt quaedam singularia voce, intellectu pluralia, quae etiam comprehensiva dicuntur, id est {{graeca|''περεληπτικά''}}, ut ‘populus’, ‘exercitus’, ‘legio’; alia contra intellectu singularia, voce pluralia, ut ‘Athenae’, ‘Thebae’, ‘Mycenae’, ‘Maenala’, ‘Gargara’, ‘Tartara’, ‘Dindyma’, ‘Bactra’. inveniuntur tamen in his 
quaedam etiam singulariter prolata idem significantia. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in {{spatium|V}}:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium|Argolicove mari depressus et urbe Mycena}}.&lt;ref&gt;[[Aeneis/Liber V#50|Aeneis 5.52]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;{{spatium|{{wl|Q243203|Statius}}}} in {{spatium|VIII {{wl|Q2708117|Thebaidos}}}}:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium|Vive superstes, ait, diraeque ad moenia Thebes}}&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1p21542ufqd6ha3tfqssdns06osol0t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/209</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81825</id>
    <revision>
      <id>264305</id>
      <parentid>264271</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T14:58:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>264305</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1906" sha1="a3i1wl6fvm8b70n7zro1u67phnjef3y" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER V 54 — 56|177}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;{{gap|4em}}Solus abi.&lt;ref&gt;[[Thebais/IX#290|Thebais 294-295]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;‘Maenalus’ quoque dicitur et ‘Tartarus’ et ‘Gargarus’. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in {{spatium|{{wl|Q546203|bucolico}}}}:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium|Maenalus argutumque nemus pinosque loquentes 
{{gap|4em}}Semper habet}}.&lt;ref&gt;[[Eclogae vel bucolica/Ecloga VIII#20|Eclogae 8.22-23]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;idem in {{spatium|VI}}:&lt;poem&gt;{{gap|20em}}{{spatium|tum Tartarus ipse 
{{gap|4em}}Bis patet in praeceps tantum tenditque sub umbras}}.&lt;ref&gt;[[Aeneis/Liber VI#575|Aeneis 6.577-578]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt; 

{{x-maior|{{c|{{anchor+|DE FIGVRIS|'''DE FIGVRIS.'''}}}}}}

&lt;p&gt;{{r|56|XI 56}}Figura quoque dictionis in quantitate comprehenditur: vel enim simplex est, ut ‘magnus’, vel composita, ut ‘magnanimus’, vel decomposita, quam Graeci {{graeca|''παρασύνϑετον''}} vocant, id est a compositis derivata, ut ‘magnanimitas’, quae rationabiliter separatim accepta est figura a Graecis. neque enim simplex poterit esse, quae a composita derivatur dictione, neque composita, quia, quod suum est compositorum, non habet, id est ut ipsa per se ex diversis componatur dictionibus separatim intellegendis sub uno accentu et unam rem suppositam [id est significandam] accipiat, ut est ‘respublica’, ‘iusiurandum’ et talia. una est enim res supposita, duae vero voces diversae sub uno accentu prolatae, quas invenis separans compositum, etiamsi sit a corruptis compositum, ut est ‘parricida’. hoc enim 
ipsum per se compositum quaerentes ex quibus dictionibus est, invenimus divisione facta eas per se intellegendas: dicimus enim a parente et a verbo ‘caedere’, quae utraque per se integra sunt et intellectum habent plenum, quod in decompositis fieri non potest. si enim dicam ‘magnanimitas compositum est a magno et animitate’, nihil dico, ‘animitas’&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a3i1wl6fvm8b70n7zro1u67phnjef3y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>264309</id>
      <parentid>264305</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T15:08:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>264309</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1918" sha1="t1c08unbf8jqsu8yjz4i2gnivxo17n7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER V 54 — 56|177}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium|Solus abi}}.&lt;ref&gt;[[Thebais/IX#290|Thebais 294-295]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;‘Maenalus’ quoque dicitur et ‘Tartarus’ et ‘Gargarus’. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in {{spatium|{{wl|Q546203|bucolico}}}}:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium|Maenalus argutumque nemus pinosque loquentes 
{{gap|4em}}Semper habet}}.&lt;ref&gt;[[Eclogae vel bucolica/Ecloga VIII#20|Eclogae 8.22-23]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;idem in {{spatium|VI}}:&lt;poem&gt;{{gap|20em}}{{spatium|tum Tartarus ipse 
{{gap|4em}}Bis patet in praeceps tantum tenditque sub umbras}}.&lt;ref&gt;[[Aeneis/Liber VI#575|Aeneis 6.577-578]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt; 

{{x-maior|{{c|{{anchor+|DE FIGVRIS|'''DE FIGVRIS.'''}}}}}}

&lt;p&gt;{{r|56|XI 56}}Figura quoque dictionis in quantitate comprehenditur: vel enim simplex est, ut ‘magnus’, vel composita, ut ‘magnanimus’, vel decomposita, quam Graeci {{graeca|''παρασύνϑετον''}} vocant, id est a compositis derivata, ut ‘magnanimitas’, quae rationabiliter separatim accepta est figura a Graecis. neque enim simplex poterit esse, quae a composita derivatur dictione, neque composita, quia, quod suum est compositorum, non habet, id est ut ipsa per se ex diversis componatur dictionibus separatim intellegendis sub uno accentu et unam rem suppositam [id est significandam] accipiat, ut est ‘respublica’, ‘iusiurandum’ et talia. una est enim res supposita, duae vero voces diversae sub uno accentu prolatae, quas invenis separans compositum, etiamsi sit a corruptis compositum, ut est ‘parricida’. hoc enim 
ipsum per se compositum quaerentes ex quibus dictionibus est, invenimus divisione facta eas per se intellegendas: dicimus enim a parente et a verbo ‘caedere’, quae utraque per se integra sunt et intellectum habent plenum, quod in decompositis fieri non potest. si enim dicam ‘magnanimitas compositum est a magno et animitate’, nihil dico, ‘animitas’&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t1c08unbf8jqsu8yjz4i2gnivxo17n7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/210</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81826</id>
    <revision>
      <id>264327</id>
      <parentid>264272</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T15:42:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>264327</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1722" sha1="7y38kr7069624zbt1la1bq27ziwacij" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|178|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;enim per se non dicitur. necesse est ergo dicere, quod ‘magnanimus’ quidem compositum est a magno et animo, quae sunt intellegenda per se, a magnanimo autem derivatum est ‘magnanimitas’: quamvis inveniuntur multa dubia, utrum decomposita sint an composita, ut ‘impietas’, ‘infelicitas’, ‘perfectio’. quae si ab impio et infelice et perfecto dicamus {{r|57}}derivata, decomposita sunt, cum autem in duo separatim intellegenda possint dividi, videntur esse composita, quomodo etiam participia, quae a compositis verbis derivantur, ut ‘perficiens’, ‘neglegens’, ‘circumdans’, ‘anteveniens’. sunt tamen quaedam, quorum simplicia in usu frequenti non sunt, ut ‘defensor’, ‘repleo’, ‘compleo’, ‘suppleo’, ‘deleo’, ‘releo’, ‘defendo’, ‘offendo’, ‘respicio’, ‘aspicio’, ‘suspicio’, ‘despicio’. quod autem rationabiliter simplicia quoque horum possunt dici, ostendunt nomina ex eis nata: ‘plenus’ quasi a ‘pleo’ verbo, ‘letum’ quasi a ‘leo’ verbo et ‘leor’. ‘specto’ etiam verbum quasi a verbo ‘spicio’ natum est 
frequentativum.

&lt;p&gt;{{r|58}}Componuntur autem nomina modis quattuor: ex duobus integris, ut ‘tribunusplebis’, ‘iusiurandum’; ex duobus corruptis, ut ‘benivolus’, ‘pinnirapus’; ex integro et corrupto, ut ‘inimicus’, ‘extorris’; ex corrupto et integro, ut ‘efferus’, ‘impius’. et sciendum, quod omnes partes orationis habent composita absque interiectione et plerisque participiis. interiectiones enim semper simplices sunt, participia vero vel simplicia vel decomposita plerumque [id est a compositis verbis derivata] sunt: per se enim&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7y38kr7069624zbt1la1bq27ziwacij</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/211</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81827</id>
    <revision>
      <id>264328</id>
      <parentid>264273</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T15:46:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>264328</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1476" sha1="l4lpdbfemjhdshwhnxxuno6dlk3q2x5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER V 56 — 60|179}}&lt;/noinclude&gt;raro componitur participium. nam si quis dicat, ‘faciens’ participium compositum fieri ‘efficiens’, sciat hoc minime potuisse fieri, nisi prius verbum compositum fuerit, ut est ‘facio efficio’, et ex hoc verbo nasci participium ‘efficiens’. quae enim participia per se componuntur, pleraque amittentia vim participii transeunt in nomina, ut ‘potens impotens’, ‘doctus indoctus’. ideo autem diximus ‘pleraque’, quod illa participia videntur a simplicibus suis esse composita, quae non verborum sui temporis, sed participiorum simplicium regulam servant, ut ‘contigi contactus’ a simplici ‘tactus’, ‘coegi coactus’ a simplici ‘actus’, ‘contuli collatus’ a simplici ‘latus’.

&lt;p&gt;{{r|59|XII 59}}Nomina vero componuntur vel cum aliis nominibus, ut ‘omniparens’, ‘paterfamilias’, vel cum verbis, ut ‘armiger’, ‘lucifer’, vel participiis, ut ‘senatusdecretum’, ‘plebisscitum’, vel pronominibus, ut ‘huiuscemodi’, ‘illiusmodi’, vel adverbis, ut ‘satisfactio’, ‘beneficus’, ‘maledicus’, ‘causidicus’, vel praepositionibus, ut ‘impudens’, ‘perfidus’, vel coniunctionibus, ut ‘uterque’, ‘quisque’, ‘nequis’, ‘siquis’, quae composita esse ostenduntur a femininis in a desinentibus, ut ‘siqua’, ‘nequa’ quomodo ‘aliqua’. {{r|60}}et componuntur vel a duabus dictionibus, ut ‘septentrio’, ‘semivir’, vel a&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l4lpdbfemjhdshwhnxxuno6dlk3q2x5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/212</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81828</id>
    <revision>
      <id>264331</id>
      <parentid>264274</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T15:53:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>264331</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1952" sha1="rmdc3w82kmqlavla9edjc86zcxyqr0c" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|180|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;tribus, ut ‘imperterritus’, ‘inexpugnabilis’, ‘inextricabilis’, vel amplioribus, ut ‘cuiuscumquemodi’, quae tamen solent ex iam compositis secundam compositionem accipere. primo enim compositum est ‘perterritus’, ‘expugnabilis’, ‘extricabilis’, et post ‘imperterritus’, ‘inexpugnabilis’, ‘inextricabilis’, similiter ‘imperfectus’, ‘ineluctabilis’ et similia. est ergo illud quoque attendendum, quod separata composita non solum in simplices resolvuntur dictiones, sed etiam in ante compositas, sicut sunt ea, quae a tribus vel amplioribus componuntur. ipsa tamen quoque ante composita necesse est in duas intellegibiles dictiones resolvi. componuntur tamen 
etiam quaedam ex decompositis: ‘potens’ a verbo ‘potes’, quod est compositum. ex hoc componitur ‘impotens’, ‘omnipotens’, ‘ignipotens’, ‘viripotens’ ex simplici et decomposito. {{r|61}}et est sciendum, quod, si duo sint nominativi, ex utraque parte declinatur compositum, ut ‘respublica reipublicae’, ‘iusiurandum iurisiurandi’, quod Graeci numquam faciunt in compositis. dicunt enim, oportere compaginem, qua cohaerent in compositione dictiones, immobilem manere. hoc igitur non servantes [Latini] divisorum quidem utimur declinatione, accentu tamen compositorum. in omni enim casu sub uno accentu ea proferentes composita esse ostendimus, et possumus dicere, per singulos casus ea componi. quod dicentes non videmur contra supra dictam Graecorum de compagine rationem facere. nec mirum apud nos per singulos casus nomima componi, cum apud illos quoque inveniuntur etiam verba quaedam, quae per diversa tempora componuntur, ut {{graeca|''καταγράφω κατέγραφον''}}, {{graeca|''ἀναγινώσκω ἀνεγίνωσκον''}}. nam si a praesenti {{graeca|''καταγράφω''}} dicam nasci {{graeca|''κατέγραφον''}}, incipit labefactari compago&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rmdc3w82kmqlavla9edjc86zcxyqr0c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/213</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81829</id>
    <revision>
      <id>264332</id>
      <parentid>264275</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T16:02:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>264332</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2044" sha1="9hci2p4h7u5fuyezkttw9ze1ue3yqhq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER V 60 — 64|181}}&lt;/noinclude&gt;compositionis, quod recusat ratio. {{r|62}}unum apud Latinos invenitur nomen, quod quamvis ex duobus sit nominativis compositum, non ex utraque parte declinatur, id est ‘alteruter alterutrius’, quod tamen ipsum non absque ratione non declinatur. nam cum duae contra se pugnant regulae, ut unam servet, necessario perdidit alteram. omnia enim nomina vel pronomina, quae genetivum in ‘ius’ terminant, debent hunc communem habere 
trium generum: ‘unus unius, una unius, unum unius’; ‘solus solius, sola solius, solum solius’; ‘ille illius, illa illius, illud illius’. {{r|63}}cum igitur femininum et neutrum supra dicti nominis ex corrupto et integro sint composita hiatus causa et euphoniae – ‘alterutra’ pro ‘altera utra’ et ‘alterutrum’ pro ‘alterum utrum’ –, et necessario extrinsecus habuerint declinationem, id est ‘alterutrius’. unde {{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} {{wl|Q3406173|pro {{spatium|M. Marcello}}}}: {{spatium|quod si in alterutro peccandum sit, malim timidus quam parum prudens videri}}.&lt;ref&gt;[[Pro Marcello#21|Pro Marcello 7.21]]&lt;/ref&gt; itaque masculinum quoque eorum est declinationem secutum propter rationem supra dictam in ‘ius’ terminantis genetivi, qui communis trium vult esse generum. nec solum tamen in declinationibus nominum hoc contingit, sed etiam in accentibus, ut ‘utérque utráque utrúmque’, ‘plerúsque pleráque plerúmque’: femininum enim, quamvis paenultima brevis sit, accentum tamen in ea habuit acutum, sicut masculinum et neutrum: {{r|64}}‘que’ enim, nisi separata sit, si Graecos sequimur, coniunctio enclitica esse non debet, nisi illud dicamus, quod ‘que’, quando cum integris componitur dictionibus, quamvis significationem suam amittat [id est coniunctionis], tamen enclitici vim servat: ‘pleráque’, ‘ubíque’, 
‘utráque’, exceptis differentiae causa ‘ítaque’, ‘útique’; in his enim non solum coniunctio, sed etiam praeposita ei adverbia vim propriae {{pt|significa-}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9hci2p4h7u5fuyezkttw9ze1ue3yqhq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>264333</id>
      <parentid>264332</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T16:02:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>264333</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2043" sha1="4u9dqodspjl6zgqxi74l41xf04rijy9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER V 60 — 64|181}}&lt;/noinclude&gt;compositionis, quod recusat ratio. {{r|62}}unum apud Latinos invenitur nomen, quod quamvis ex duobus sit nominativis compositum, non ex utraque parte declinatur, id est ‘alteruter alterutrius’, quod tamen ipsum non absque ratione non declinatur. nam cum duae contra se pugnant regulae, ut unam servet, necessario perdidit alteram. omnia enim nomina vel pronomina, quae genetivum in ‘ius’ terminant, debent hunc communem habere 
trium generum: ‘unus unius, una unius, unum unius’; ‘solus solius, sola solius, solum solius’; ‘ille illius, illa illius, illud illius’. {{r|63}}cum igitur femininum et neutrum supra dicti nominis ex corrupto et integro sint composita hiatus causa et euphoniae – ‘alterutra’ pro ‘altera utra’ et ‘alterutrum’ pro ‘alterum utrum’ –, et necessario extrinsecus habuerint declinationem, id est ‘alterutrius’. unde {{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} {{wl|Q3406173|pro {{spatium|M. Marcello}}}}: {{spatium|quod si in alterutro peccandum sit, malim timidus quam parum prudens videri}}.&lt;ref&gt;[[Pro Marcello#21|Pro Marcello 7.21]]&lt;/ref&gt; itaque masculinum quoque eorum est declinationem secutum propter rationem supra dictam in ‘ius’ terminantis genetivi, qui communis trium vult esse generum. nec solum tamen in declinationibus nominum hoc contingit, sed etiam in accentibus, ut ‘utérque utráque utrúmque’, ‘plerúsque pleráque plerúmque’: femininum enim, quamvis paenultima brevis sit, accentum tamen in ea habuit acutum, sicut masculinum et neutrum: {{r|64}}‘que’ enim, nisi separata sit, si Graecos sequimur, coniunctio enclitica esse non debet, nisi illud dicamus, quod ‘que’, quando cum integris componitur dictionibus, quamvis significationem suam amittat [id est coniunctionis], tamen enclitici vim servat: ‘pleráque’, ‘ubíque’, ‘utráque’, exceptis differentiae causa ‘ítaque’, ‘útique’; in his enim non solum coniunctio, sed etiam praeposita ei adverbia vim propriae {{pt|significa-}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4u9dqodspjl6zgqxi74l41xf04rijy9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>264334</id>
      <parentid>264333</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T16:03:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>264334</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2042" sha1="ldhon9ya60s0w29j507olz1ugcvrzdq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER V 60 — 64|181}}&lt;/noinclude&gt;compositionis, quod recusat ratio. {{r|62}}unum apud Latinos invenitur nomen, quod quamvis ex duobus sit nominativis compositum, non ex utraque parte declinatur, id est ‘alteruter alterutrius’, quod tamen ipsum non absque ratione non declinatur. nam cum duae contra se pugnant regulae, ut unam servet, necessario perdidit alteram. omnia enim nomina vel pronomina, quae genetivum in ‘ius’ terminant, debent hunc communem habere trium generum: ‘unus unius, una unius, unum unius’; ‘solus solius, sola solius, solum solius’; ‘ille illius, illa illius, illud illius’. {{r|63}}cum igitur femininum et neutrum supra dicti nominis ex corrupto et integro sint composita hiatus causa et euphoniae – ‘alterutra’ pro ‘altera utra’ et ‘alterutrum’ pro ‘alterum utrum’ –, et necessario extrinsecus habuerint declinationem, id est ‘alterutrius’. unde {{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} {{wl|Q3406173|pro {{spatium|M. Marcello}}}}: {{spatium|quod si in alterutro peccandum sit, malim timidus quam parum prudens videri}}.&lt;ref&gt;[[Pro Marcello#21|Pro Marcello 7.21]]&lt;/ref&gt; itaque masculinum quoque eorum est declinationem secutum propter rationem supra dictam in ‘ius’ terminantis genetivi, qui communis trium vult esse generum. nec solum tamen in declinationibus nominum hoc contingit, sed etiam in accentibus, ut ‘utérque utráque utrúmque’, ‘plerúsque pleráque plerúmque’: femininum enim, quamvis paenultima brevis sit, accentum tamen in ea habuit acutum, sicut masculinum et neutrum: {{r|64}}‘que’ enim, nisi separata sit, si Graecos sequimur, coniunctio enclitica esse non debet, nisi illud dicamus, quod ‘que’, quando cum integris componitur dictionibus, quamvis significationem suam amittat [id est coniunctionis], tamen enclitici vim servat: ‘pleráque’, ‘ubíque’, ‘utráque’, exceptis differentiae causa ‘ítaque’, ‘útique’; in his enim non solum coniunctio, sed etiam praeposita ei adverbia vim propriae {{pt|significa-}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ldhon9ya60s0w29j507olz1ugcvrzdq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/214</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81830</id>
    <revision>
      <id>264335</id>
      <parentid>264276</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T16:25:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>264335</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1944" sha1="o9be1z4t860lvq33pvoe72zvoce75na" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|182|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;{{pt|tionis|interiectionis}} convertunt composita. vetustissimi tamen et ‘altera utra’ et ‘alterum utrum’ et ‘alterius utrius’ solebant proferre et ‘plerus plera pleram’ absque ‘que’ additione. – {{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} in {{spatium|Protagora: quae igitur potest esse indignitas voluptatis ad molestiam, nisi in magnitudine aut longitudine alterius utrius posita}}?&lt;ref&gt;deest&lt;/ref&gt; {{spatium|{{wl|Q180081|Cato}}}} de {{spatium|ambitu: sed sunt partim, qui duarum rerum alterius utrius causa magistratum petunt}}. {{r|65}}idem in {{spatium|I {{wl|Q204058|originum}}: agrum quem Volsci habuerunt campestris plerus Aboriginum fuit}}.&lt;ref&gt;deest&lt;/ref&gt; {{spatium|{{wl|Q314677|Pacuvius}}}} in {{spatium|{{wl|Q3716201|Duloreste}}}}:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium|Pater Achivos in Caphereis saxis pleros perdidit}}.&lt;ref&gt;deest&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;idem in {{spatium|{{wl|Q3985334|Teucro}}}}:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium|Periere Danai, plera pars pessumdata est}}.&lt;ref&gt;deest&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;{{spatium|{{wl|Q983260|Asellio}}}} in {{spatium|III historiarum}} adverbialiter sine ‘que’ extulit: {{spatium|ut fieri solet plerum, ut in victoria mitior mansuetiorque fiat}}.&lt;ref&gt;deest&lt;/ref&gt; – ergo nihil aliud est in his nominibus ‘que’ nisi syllabica epectasis, quomodo ‘ce’ in quibusdam pronominibus et adverbiis, ut ‘hisce’, ‘hosce’, ‘illice’. nam et ‘plerus plera plerum’ et ‘plerusque pleraque plerumque’ idem significant. ‘uter’ vero et ‘uterque’ diversas habent significationes. ‘uter’ enim, {{graeca|''πότερος''}}, dividuam vim habet, ‘uterque’, {{graeca|''ἑκάτερος''}}, collectivam; ‘ubi’, ‘{{graeca|''ποῦ''}}’ {{graeca|''ἢ''}} ‘{{graeca|''ὅπου''}}’, ‘ubique’, {{graeca|''πανταχοῦ''}}. in his ergo et similibus ‘que’ si coniunctionem accipiamus, composita sunt, sin syllabam, derivativa. similiter&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o9be1z4t860lvq33pvoe72zvoce75na</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/215</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81831</id>
    <revision>
      <id>264311</id>
      <parentid>264277</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T15:15:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>264311</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1692" sha1="7y2xck4p8s1j32rpeskwb67vpfwhiw7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER V 64 — 68|183}}&lt;/noinclude&gt;‘undique’, ‘denique’, ‘itaque’. {{r|66}}sin vero ex utroque casu obliquo sint composita. nomina, manent indeclinabilia, ut ‘huiusmodi’, ‘istiusmodi’, ‘illiusmodi’, ‘cuiusmodi’, ‘eiusmodi’, ‘cuimodi’; sin ex nominativo et obliquo vel obliquo et nominativo, nominativus tantum declinatur, ut ‘praefectusurbis’, ‘senatusconsultum’. et invenimus per omnes fere casus composita, ut ‘iurisperitus’, ‘legislator’, ‘praefectusurbis’ et ‘praefectusurbi’, ‘tribunusplebis’ et ‘tribunusplebi’, ‘agricola’ [agrum colens], ‘caelicola’ [caelum colens], ‘macte’ id est magis aucte –  antiqui tamen et ‘mactus’ dicebant –, ‘mentecaptus’. et singularia cum pluralibus componuntur, ut ‘orbisterrae’ et ‘orbisterrarum’, ‘paterfamilias’ et ‘paterfamiliarum’, ‘armipotens armorumpotens’, ‘magistermilitum, ‘asecretis’, ‘acalculis’, ‘aresponsis’, ‘abactis’. {{r|67}}possunt tamen haec eadem etiam separata esse, si diversos accentus his dederis vel interponas coniunctiones, ut ‘resque publica’, ‘populusque Romanus’, ‘tribunusque plebis’. ‘siquis’ ad imitationem {{graeca|''εἴτις''}} Graeci enclitice prolatum quidam putant, ut ‘numquis’, ‘nequis’. ostenduntur tamen ea sine dubio composita tam a feminino singulari quam a neutro plurali in a desinentibus. compositio enim, non enclisis, corrumpere dictiones solet: dicimus enim ‘siqua’, ‘nequa’, ut ‘aliqua’.

{{x-maior|{{c|{{anchor+|DE CASV|'''DE CASV.'''}}}}}}

&lt;p&gt;{{r|68|XIII 68}}Casus est dechnatio nominis vel aliarum casualium dictionum, quae&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7y2xck4p8s1j32rpeskwb67vpfwhiw7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>264312</id>
      <parentid>264311</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T15:15:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>264312</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1693" sha1="o7kel71v0brpvalgks93d4z88ulxz30" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER V 64 — 68|183}}&lt;/noinclude&gt;‘undique’, ‘denique’, ‘itaque’. {{r|66}}sin vero ex utroque casu obliquo sint composita. nomina, manent indeclinabilia, ut ‘huiusmodi’, ‘istiusmodi’, ‘illiusmodi’, ‘cuiusmodi’, ‘eiusmodi’, ‘cuimodi’; sin ex nominativo et obliquo vel obliquo et nominativo, nominativus tantum declinatur, ut ‘praefectusurbis’, ‘senatusconsultum’. et invenimus per omnes fere casus composita, ut ‘iurisperitus’, ‘legislator’, ‘praefectusurbis’ et ‘praefectusurbi’, ‘tribunusplebis’ et ‘tribunusplebi’, ‘agricola’ [agrum colens], ‘caelicola’ [caelum colens], ‘macte’ id est magis aucte –  antiqui tamen et ‘mactus’ dicebant –, ‘mentecaptus’. et singularia cum pluralibus componuntur, ut ‘orbisterrae’ et ‘orbisterrarum’, ‘paterfamilias’ et ‘paterfamiliarum’, ‘armipotens armorumpotens’, ‘magistermilitum, ‘asecretis’, ‘acalculis’, ‘aresponsis’, ‘abactis’. {{r|67}}possunt tamen haec eadem etiam separata esse, si diversos accentus his dederis vel interponas coniunctiones, ut ‘resque publica’, ‘populusque Romanus’, ‘tribunusque plebis’. ‘siquis’ ad imitationem {{graeca|''εἴτις''}} Graeci enclitice prolatum quidam putant, ut ‘numquis’, ‘nequis’. ostenduntur tamen ea sine dubio composita tam a feminino singulari quam a neutro plurali in a desinentibus. compositio enim, non enclisis, corrumpere dictiones solet: dicimus enim ‘siqua’, ‘nequa’, ut ‘aliqua’.

{{x-maior|{{c|{{anchor+|DE CASV|'''DE CASV.'''}}}}}}

&lt;p&gt;{{r|68|XIII 68}}Casus est declinatio nominis vel aliarum casualium dictionum, quae&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o7kel71v0brpvalgks93d4z88ulxz30</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/216</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81832</id>
    <revision>
      <id>264396</id>
      <parentid>264278</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T11:19:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>264396</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2009" sha1="q8ux62gc364o3arknvig2c0gw0qaomq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|184|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;fit maxime in fine. nominativus tamen sive rectus, velut quibusdam placet, quod a generali nomine in specialia cadit, casus appellatur – ut stilum quoque manu cadentem rectum cecidisse possumus dicere [vel abusive dicitur casus, quod ex ipso nascuntur omnes alii] –, vel quod cadens a sua terminatione in alias facit obliquos casus.

&lt;p&gt;Quaeritur autem, quid sit inter indeclinabilia et aptota et monoptota? et sciendum est, quod et aptota et monoptota indeclinabilia sunt: similiter enim non variant terminationem, sed immobilem eam servant. {{r|69}}aptota tamen sunt proprie dicenda, quae nominativum solum habent, qui plerumque et vocativus invenitur et non accipitur etiam pro obliquis, ut ‘Iuppiter’, ‘Diespiter’: non enim licet eodem pro genetivo vel alio casu obliquo uti (ideo dixi ‘proprie’ dicenda, quia inveniuntur antiqui aptota pro monoptotis et monoptota pro aptotis posuisse). neutrum vero si sit aptotum, necessario etiam pro accusativo et vocativo accipitur eius nominativus, quod generale est omnium neutrorum, ut ‘fas’, ‘nefas’, ‘ir‘, ‘pus’. {{r|70}}monoptota vero sunt, quae pro omni casu una eademque terminatione funguntur, qualia sunt nomina literarum et numerorum a ‘quattuor’ usque ad ‘centum’. ‘mille’ quoque indeclinabile est et siqua inveniuntur similia, ut ‘hoc a huius a’, ‘hoc alpha huius alpha’, ‘hi quattuor horum quattuor’, ‘hoc gummi huius gummi’, ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc nequam huius nequam’, ‘hi quot, tot, horum quot, tot’ et barbara plurima, sed magis omnia, nisi si ea ad Graecam vel nostram regulam flectamus vel ab auctoribus flexa inveniamus. in his ergo, id est carentibus declinatione finalium syllabarum, quae monoptota nominamus, videntur casus fieri non vocis, sed significationis dumtaxat. {{r|71}}itaque articulis diversis utimur pro varietate significationis nec non etiam structurae rationem servamus, sicut in declinabilibus per [sex] casus.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q8ux62gc364o3arknvig2c0gw0qaomq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/217</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81833</id>
    <revision>
      <id>264397</id>
      <parentid>264279</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T11:24:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>264397</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2006" sha1="euihk0ilv8csceaj3q9972h4n7iacve" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER V 68 — 72|185}}&lt;/noinclude&gt;&lt;br&gt;

&lt;p&gt;Velut autem una voce diversas possunt habere significationes tam declinabilia per quosdam casus quam indeclinabilia per omnes casus, sic e contrario diversis vocibus saepe invenimus unam eandemque fieri significationem , ut ‘labor’ et ‘labos’, ‘honor’ et ‘honos’, ‘huius cornus’ et ‘corni’, ‘pinus’ et ‘pini’, ‘huius quaestus’ vel ‘quaesti’, ‘ornatus’ vel ‘ornati’, ‘tumultus’ vel ‘tumulti’, ‘Achillis’ vel ‘Achilli’, ‘aulai’ et ‘aulae’, ‘a felice’ vel ‘felici’, ‘deis’ et ‘diis’, ‘sapientium’ et ‘sapientum’, nec solum in nominibus, sed etiam in aliis partibus, ut ‘amaverunt’ vel ‘amavere’, ‘amaveram’ vel ‘amaram’, ‘ei’ vel ‘ii’, ‘eis’ vel iis’, ‘nimium’ et ‘nimis’, ‘satis’ et ‘sat’.

&lt;p&gt;{{r|72}}Est autem rectus, qui et nominativus dicitur. per ipsum enim nominatio fit, ut ‘nominetur iste Homerus, ille Virgilius’. rectus autem dicitur, quod ipse primus natura nascitur vel positione et ab eo facta flexione nascuntur obliqui casus. genetivus autem, qui et possessivus et paternus appellatur, genetivus vel quod genus per ipsum significamus, ut ‘genus est Priami’, vel quod generalis videtur esse hic casus genetivus, ex quo fere omnes derivationes et maxime apud Graecos solent fieri; possessivus vero, quod possessionem quoque per eum [casum] significamus, ut ‘Priami regnum’, unde possessiva quoque per eum casum interpretantur. quid est enim ‘Priameium regnum’ nisi ‘Priami regnum’? paternus etiam dicitur, quod per eum casum pater demonstratur, ut ‘Priami filius’, unde patronymica pariter in eum resolvuntur. (quid est ‘Priamides’ nisi ‘Priami filius’?) post hunc est dativus, quem etiam commendativum quidam nuncupaverunt, ut ‘do homini illam rem’ et ‘commendo homini illam rem’. quarto loco est accusativus sive causativus: ‘accuso hominem’ et ‘in causa&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>euihk0ilv8csceaj3q9972h4n7iacve</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/218</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81834</id>
    <revision>
      <id>264398</id>
      <parentid>264280</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T11:31:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>264398</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1835" sha1="dqk49pnqshkmq0i47a34oobsoi3jj31" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|186|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;hominem facio’. {{r|73}}vocativus etiam salutatorius vocatur, ut ‘o Aenea’ et ‘salve Aenea’; ablativus etiam comparativus, ut ‘aufero ab Hectore’ et ‘fortior Hectore’.

&lt;p&gt;Multas tamen alias quoque et diversas unusquisque casus habet significationes, sed a notiorihus et frequentioribus acceperunt nominationem, sicut in aliiis quoque multis hoc invenimus, ut ‘patronymica’ vocamus non quod omnia, sed quod pleraque a patribus derivantur, ‘neutra’ dicimus verba, non quod solum ea in hac specie inveniuntur, quae neutram habent significationem [id est nec activam nec passivam, absolute dicta], sed quod ex maxima parte, ‘syllabas’ nominamus, non quod omnes comprehensione literarum constant, sed quod pleraeque: sic ergo etiam casus ab aliqua 
notabiliore significatione sunt nominati.

&lt;p&gt;{{r|74}}Ordo quoque naturalis eis datus est: quippe nominativus, quem primum natura protulit, ipse primum sibi locum defendit, unde verbis quoque intransitive iste quasi egregius adhaeret. genetivus secundum locum sibi defendit: hic quoque naturale vinculum generis possidet et nascitur quidem a nominativo, generat autem omnes obliquos sequentes; dativus, qui magis amicis convenit, tertium, et quod vel eandem habet vocem genetivo vel unius abiectione vel mutatione literae ab eo fit; qui vero magis ad inimicos attinet, id est accusativus, quartum; extremum apud Graecos obtinuit vocativus, quippe cum imperfectior ceteris esse videtur: nisi secundae enim personae coniungi non potest, cum superiores quattuor omnes personas possunt complecti figurate adiuncti pronominibus, ut ‘ego Priscianus scribo’, ‘tu Priscianus’ vel ‘Prisciane scribis’, ‘ille Priscianus scribit; ‘mei Prisciani eges’, ‘tui Prisciani egeo’, ‘illius Prisciani eget’; ‘mihi&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dqk49pnqshkmq0i47a34oobsoi3jj31</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/219</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81835</id>
    <revision>
      <id>264399</id>
      <parentid>264281</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T11:44:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>264399</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1583" sha1="m98xyx9ro8ml39kqpre67jqmll939rr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER V 73 — 76|187}}&lt;/noinclude&gt;Prisciano das’, ‘tibi Prisciano do’, ‘illi Prisciano placet’; ‘me Priscianum vide’, ‘te Priscianum video’, ‘illum Priscianum videt’. similiter ablativus tribus adiungitur personis: ‘a me Prisciano accipis’, ‘a te Prisciano accipio’, ‘ab illo Prisciano accipit’. non egent autem nomina pronominibus, quamvis omnes circumeant personas, si cum vocativis aut substantivis verbis coniungantur, ut ‘Virgilius nominor’ vel ‘sum’, ‘Virgilius nominaris’ vel ‘es’, ‘Virgilius nominatur’ vel ‘est’. {{r|75}}igitur ablativus proprius est Romanorum et, quamvis ipse quoque tribus sociari potest, ut diximus, personis, tamen, quia novus videtur a Latinis inventus, vetustati reliquorum casuum concessit, quamvis hunc quoque a vetustissimis Graecorum grammaticis accepisse videntur, qui sextum casum dicebant ‘{{graeca|''οὐρανόϑεν''}}’, ‘{{graeca|''ἐμέϑεν''}}’, ‘{{graeca|''σέθεν''}}’, ‘{{graeca|''ἕθεν''}}’, qui profecto ablativi vim possidet: nam etiam praepositionem assumit, ut {{graeca|''ἐξ ἐμέθεν''}}, {{graeca|''ἐξ οὐρανόθεν''}} {{spatium|{{wl|Q6691|Homerus}}}}. ({{graeca|''Ἐξ ἐμέϑεν 
γάρ φασι κάκ ἔμμεναι''}}.&lt;ref&gt;[[:el:Οδύσσεια/α#v30|Οδύσσεια α.33]]&lt;/ref&gt;)

&lt;p&gt;{{r|76|XIIII 76}}Sunt igitur formae casuales sex:
&lt;p&gt;Monoptota, quae una terminatione pro omni casu funguntur, ut supra dictum est, ut ‘nequam’, ‘gummi’, ‘alpha’, ‘beta’, ‘cornu’, ‘quattuor’,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m98xyx9ro8ml39kqpre67jqmll939rr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Hotman - Francogallia, 1586.djvu/123</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81842</id>
    <revision>
      <id>264297</id>
      <timestamp>2026-05-02T12:30:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'typo Regio, quod Magnum Cancellaria figil lum vulgò nominamus, vbi Rex non equo mi- litari infidens, aut triumphali more quadrigis inuehens: fed togatus &amp; coronatus, fedens in folio, dextraque fceptrum regale, finiftrafce. ptrum luftitię tenens, folennique concilio præ- fidens confpicitur. Et profectò ita eft,vtibide- mum Regalis maieftas verè proprieq; dicatur, vbi de fumma Reipub. confilium agitur: non, vtimperitum vulgus hodie vfurpare fol...</comment>
      <origin>264297</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1435" sha1="dyub5t49n57mjne1jq030kth788n3jy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh||{{sc|{{lsp|Francogalli}}a.}}|109}}&lt;/noinclude&gt;typo Regio, quod Magnum Cancellaria figil
lum vulgò nominamus, vbi Rex non equo mi-
litari infidens, aut triumphali more quadrigis
inuehens: fed togatus &amp; coronatus, fedens in
folio, dextraque fceptrum regale, finiftrafce.
ptrum luftitię tenens, folennique concilio præ-
fidens confpicitur. Et profectò ita eft,vtibide-
mum Regalis maieftas verè proprieq; dicatur,
vbi de fumma Reipub. confilium agitur: non,
vtimperitum vulgus hodie vfurpare folet, fiue
rex pila ludat fiue faltet ac tripudiet, fiue cũ mu-
lierculis garriat,ac nugas agat denique, vt fem-
per Maieftatem Regiam nominet. Harum au-
tem rerum omnium teftimonia è multis prica
proferemus. Primum ex hiftoria Eguina thi,
qui Caroli Magni Cancellarius fuit, ciufque vi-
tam confcripfit, &amp; Hunibaldi Appendice apud
Iohan. Tritenhemium: Quocunque,inquit,c-
undum erat,carpento ibat, quod bubus iunctis
&amp; bubulco ruſtico more agente trahebatur.
Sic ad palatium, ficad publicum populi fuicon-
uentum, qui ad Kalendas Maij annuatim ob
Regni vtilitatem celebrabatur, ire, fic domum
redire folebat. Quod idem totidem propè ver-
bis Iohannes Nauclerus in Chronologia Gene-
rat.2 6.commemorat. Itemque auctor magni
Chronici fub initium vitæ Caroli Magni, fol.
177. Neque verò nimioperè admirandum id
videtur.nam hunctemporum illorum morem
fuiffe,vt &amp; Reges &amp; Reginæ,&amp; Regij liberibu-
bus veherentur, argumento eft etiam ille Gres&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dyub5t49n57mjne1jq030kth788n3jy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>264298</id>
      <parentid>264297</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T12:30:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <origin>264298</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1438" sha1="mrjyqjm5bpo04ofy2299fd958xhti3d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh||{{sc|{{lsp|Francogalli}}a.}}|109}}&lt;/noinclude&gt;typo Regio, quod ''Magnum Cancellaria figillum''
vulgò nominamus, vbi Rex non equo mi-
litari infidens, aut triumphali more quadrigis
inuehens: fed togatus &amp; coronatus, fedens in
folio, dextraque fceptrum regale, finiftrafce.
ptrum luftitię tenens, folennique concilio præ-
fidens confpicitur. Et profectò ita eft,vtibide-
mum Regalis maieftas verè proprieq; dicatur,
vbi de fumma Reipub. confilium agitur: non,
vtimperitum vulgus hodie vfurpare folet, fiue
rex pila ludat fiue faltet ac tripudiet, fiue cũ mu-
lierculis garriat,ac nugas agat denique, vt fem-
per Maieftatem Regiam nominet. Harum au-
tem rerum omnium teftimonia è multis prica
proferemus. Primum ex hiftoria Eguina thi,
qui Caroli Magni Cancellarius fuit, ciufque vi-
tam confcripfit, &amp; Hunibaldi Appendice apud
Iohan. Tritenhemium: Quocunque,inquit,c-
undum erat,carpento ibat, quod bubus iunctis
&amp; bubulco ruſtico more agente trahebatur.
Sic ad palatium, ficad publicum populi fuicon-
uentum, qui ad Kalendas Maij annuatim ob
Regni vtilitatem celebrabatur, ire, fic domum
redire folebat. Quod idem totidem propè ver-
bis Iohannes Nauclerus in Chronologia Gene-
rat.2 6.commemorat. Itemque auctor magni
Chronici fub initium vitæ Caroli Magni, fol.
177. Neque verò nimioperè admirandum id
videtur.nam hunctemporum illorum morem
fuiffe,vt &amp; Reges &amp; Reginæ,&amp; Regij liberibu-
bus veherentur, argumento eft etiam ille Gres&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mrjyqjm5bpo04ofy2299fd958xhti3d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Hotman - Francogallia, 1586.djvu/124</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81843</id>
    <revision>
      <id>264301</id>
      <timestamp>2026-05-02T14:51:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'gorij Turon.locus lib. 3. cap. 26. Deuteria verò (hæc Childeberti regis vxor erat) cernens fili- am fuam ex fuperiore marito fufceptam, adul- tam valde effe,timens ne eam cócupifcens Rex fibi adfumeret, in bafterna pofitam indomitis bobus coniunctis eam de ponte præcipitauit. Iam verò de Tribunali aureo Aimoinus lib. 4. cap.30. ita fcribit, vbi de Rege Dagoberto com memorat: Generale indixit PLACITVM inlo- co nuncupato Bigargio: ad quod prope...</comment>
      <origin>264301</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1617" sha1="ac15krivqp5w74bw3i7y4gadfd0jukm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh|110|{{lsp|{{sc|Hotomani}}}}|}}&lt;/noinclude&gt;gorij Turon.locus lib. 3. cap. 26. Deuteria verò
(hæc Childeberti regis vxor erat) cernens fili-
am fuam ex fuperiore marito fufceptam, adul-
tam valde effe,timens ne eam cócupifcens Rex
fibi adfumeret, in bafterna pofitam indomitis
bobus coniunctis eam de ponte præcipitauit.
Iam verò de Tribunali aureo Aimoinus lib. 4.
cap.30. ita fcribit, vbi de Rege Dagoberto com
memorat: Generale indixit PLACITVM inlo-
co nuncupato Bigargio: ad quod properè con-
uenientibus cunctis Francia Primoribus Kal.
Maijs Rex folio refidens aureo, hoc apudeos
habuit orationis exordium. Item cap. 41. vbi
de Clodoueo Rege loquitur: Medius inter eos
folio reſidens aureo hoc habuit orationis exor-
dium. Item Sigebertus. in Chron. anni 662.
Francorum, inquit, Regibus moris erat, Kal.
Maij præfidere coram tota gente,&amp; falutare, &amp;
falutari, obfequia &amp; dona accipere. Quod Ge-
org.Cedrenus totidem propè verbis fic expo-
mit: Κατὰ ἢ τὸν Μάϊον μια προς καθέσεται από τους
τὸς τὸ ἔθνος καὶ προσκυνεῖν αὐτοῖς, καὶ αἱτπροσκισί
που έτσ' αυτών, δωροφορεί σαί τε και συνήθειαν, και ανύπο
Sidovy amis. Iam verò de popularium, qui ad
Concilium conuenerant, auctoritate, teftimo-
nium hoc extat apud Aimoinum lib. 4.cap.41.
vbi de Clodoueo fecundo loquitur: Quanqua
(inquit rex) Francigenæ ciues, terreninos cura
principatus admoneat, publicis vos confulto-
res rebus aduocare. Idem eodem lib. cap. 74.
lib.cap.
Eftatis initio in Saxoniã eundem,&amp; ibi (in Frá-
cia&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ac15krivqp5w74bw3i7y4gadfd0jukm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Hotman - Francogallia, 1586.djvu/125</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81844</id>
    <revision>
      <id>264302</id>
      <timestamp>2026-05-02T14:53:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'cia quotannis folebat) generalem conuentum quotannis habuit. Item lib.4.capite 1 3. vbi de Carolo Magno loquitur: Peracta venatione Aquifgrani,rediens generalem populi fui con- uentum more folenni habuit. Cap. 1 16.Impe- rator autem duobus conuentibus habitis, vno apud Nouiomagum, altero apud Compendiú, in quo &amp; annuadonafufcepit. Item capite 17. habi- Menfe Augufto Wormaciam venit, atq; to generali conuentu, &amp; oblata fibi annua do- namore fo...</comment>
      <origin>264302</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1406" sha1="5m24uxsspnc71nl0jhv52d9e7vh4na0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh||{{sc|{{lsp|Francogalli}}a.}}|111}}&lt;/noinclude&gt;cia quotannis folebat) generalem conuentum
quotannis habuit. Item lib.4.capite 1 3. vbi de
Carolo Magno loquitur: Peracta venatione
Aquifgrani,rediens generalem populi fui con-
uentum more folenni habuit. Cap. 1 16.Impe-
rator autem duobus conuentibus habitis, vno
apud Nouiomagum, altero apud Compendiú,
in quo &amp; annuadonafufcepit. Item capite 17.
habi-
Menfe Augufto Wormaciam venit, atq;
to generali conuentu, &amp; oblata fibi annua do-
namore folenni fulcepit, &amp; legationes pluri-
mas audiuit.Item lib. 5. cap.31. Generale PLA-
CITVM Idibus Iunijs in villa Duziaco tenuit: v-
bi&amp; annua dona fua fufcepit. Atque hæc qui-
dem de folenni Concilio, quod Hiftorici &amp;
Galli &amp; Germani deprauata Latin fermonis
confuetudine modò Curiam modò Conuen-
tum generalem,plerunque autem PLACITVM
appellarunt. Gregor,lib.7.cap. 14. Igitur adue-
niente PLACITO directi funt à Childeberto re-
ge,&amp;c.&amp; lib.8.cap.21. Sed cum ad PLACITVM
Childebertus cum proceribus fuis conue-
niffet, &amp;c. Aimoinus libro 4.capite centefimo
nono. Medio mente Conuentus generalis a-
pud Theodonis villam magna populi Fran-
corum frequétia celebrauit. Et mox: Eminuit
in hoc PLACITO piiffimi Imperatoris miſeri-
cordia fingularis. Nã moris fuit vt in illo Con-
cilio munera vndiq; Regi mitterentur,quod &amp;
alijs multis locis traditur: quibus Concilium il-
lud, Conuentus generalis appellatur. Aimoi.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5m24uxsspnc71nl0jhv52d9e7vh4na0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Hotman - Francogallia, 1586.djvu/126</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81845</id>
    <revision>
      <id>264303</id>
      <timestamp>2026-05-02T14:55:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'lib.4.cap.64.vbide Pipino Rege loquitur:Coë- git vt promitterent fe omnem voluntatem il- lius elle facturos: &amp; annis fingulis honoris cau- fa adgeneralem conuentum equos trecentos pro munere daturos. Item cap.85.Saxonum perfidiæ non immemor, conuentum generalé trans Rhenum in villa Cuffenften more folen- ni habuit. Iam verò Concilium illud alio quo- que vocabulo Curia dicebatur.vnde nata po- pularis locutio, cùm ad aulam &amp; Regiam itur, vt,iri...</comment>
      <origin>264303</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1430" sha1="41ekf3kfw0x43e0d6inqrhm2v244shv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh|112|{{lsp|{{sc|Hotomani}}}}|}}&lt;/noinclude&gt;lib.4.cap.64.vbide Pipino Rege loquitur:Coë-
git vt promitterent fe omnem voluntatem il-
lius elle facturos: &amp; annis fingulis honoris cau-
fa adgeneralem conuentum equos trecentos
pro munere daturos. Item cap.85.Saxonum
perfidiæ non immemor, conuentum generalé
trans Rhenum in villa Cuffenften more folen-
ni habuit. Iam verò Concilium illud alio quo-
que vocabulo Curia dicebatur.vnde nata po-
pularis locutio, cùm ad aulam &amp; Regiam itur,
vt,iri ad Curiam dicatur: propterea quòd rarò
adregem, nifi indicto publico gentis concilio
&amp; parlamento, magnifque de rebus adibatur.
Iuo Carnotenf.epift. 206. Rex conceffit, vt eú
ad Curiam fuam, quæ Aurelianis in Natali do-
minicongreganda erat, fecurè adduceremus:
&amp;ibicum eo,&amp; cum Principibus regni de hoc
negotio,quantú fieri poffet falua regni integri-
tate tractaremus. Factum eft, vt codictum erat,
&amp; conuenientes in Curiam petitionem noftrá
replicauimus. Sed reclamante Curia plenari-
am pacé impetrare nequiuimus, nifi prædictus
Metropolitanus per manum &amp; facramentum
eam fidelitatem Regi faceret, quam prædecef
foribus fuis Regibus Francorum antea fecerant
omnes Remenfes Archiepifcopi,&amp; ceteriregni
Francorum epifcopi. Quod perfuadentibus
omnibus Curiæ optimatibus factum eft. Ai-
moin.lib.5.cap.50. Carolus, inquit, Danorum
Regis filius Flandriæ Proceres quofdam iudicio
Curiæ conuenienter petebat. Item c. fequenti:
Defun-&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>41ekf3kfw0x43e0d6inqrhm2v244shv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Hotman - Francogallia, 1586.djvu/127</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81846</id>
    <revision>
      <id>264304</id>
      <timestamp>2026-05-02T14:57:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Defuncto Henrico Romanorum Rege, in ea quæ maxima &amp; generalis eft habita Maguntiæ Curia.Item Otto Frifing. libro Frider. 1,cap.40. Poft hæc Princeps Bauariam ingreditur,ibique menfe Februario generalem Curiam celebra- uit.Item cap.4 3.Conradus Romanorum Rex, Principes conuocans in oppido Orientalis Frá- cia Franconofurt generalem curiam celebrat. Pofterioribus autem feculis dicta eft Franciæ Curia: interdum Curia Parlamenti trium fta- tuum: i...</comment>
      <origin>264304</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1430" sha1="2w6xl4xks6f066ab655ycurzjm88tax" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh||{{sc|{{lsp|Francogalli}}a.}}|113}}&lt;/noinclude&gt;Defuncto Henrico Romanorum Rege, in ea
quæ maxima &amp; generalis eft habita Maguntiæ
Curia.Item Otto Frifing. libro Frider. 1,cap.40.
Poft hæc Princeps Bauariam ingreditur,ibique
menfe Februario generalem Curiam celebra-
uit.Item cap.4 3.Conradus Romanorum Rex,
Principes conuocans in oppido Orientalis Frá-
cia Franconofurt generalem curiam celebrat.
Pofterioribus autem feculis dicta eft Franciæ
Curia: interdum Curia Parlamenti trium fta-
tuum: interdum curia Regis Franciæ: interdú
præcisè Parlamētum ftatuam vt pofterius do-
cebimus. Hinc illud Speculatoris Iurifcont.fub
titulo De ferijs, ad finem: Poteft excularicon-
fuetudo CVRIÆ REGIS FRANCIÆ, quæ té-
poreParlamentorum omni die ius reddit:vt ve-
nientes de longinquis partibus citius expedi-
antur. Item illud loannis Fabri in Auth. hoc
nifi.C.de folut.Curia Francię confueuit ſtatue-
re,quod quando rex monetam debilitat, reci-
pitur pro forti: quando fortificat, habetur re-
fpectus ad tempus contractus. Thomas Wal-
fingham Hiftoriæ Angl. fub anno 1275. Sub
ijfden diebus Galco de Bierna à Rege Anglo-
rum obfeflus, fuper eo negotio quod inter Re-
gem Eduardum &amp; ipfum vertebatur, appella-
tionem interponit ad curiam Regis Francoru.
cui deferens Rex Eduardus, nolens Regem
Francorum (quem nuper dominum ſuum pro
terris in Francia recognouerat) contra fe par-
tem facere, miniftris fuis commifit, vt in curia
H&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2w6xl4xks6f066ab655ycurzjm88tax</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Hotman - Francogallia, 1586.djvu/129</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81847</id>
    <revision>
      <id>264315</id>
      <timestamp>2026-05-02T15:20:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'de rege Carolo Caluo commemorat: Generali (inquit) conuentuin Carifiaco habito filium fu- um Carolum armis virilibus,id eft enfe, cinxit: corona Regali caput infigniuit, &amp; Neuſtriam ei attribuit: Pipino, Aquitaniam. Nam (vt fupe- rius dictum eft) prærogatiuam quidem regis fi- lij magnam in illis comitijs habebant:fed tamé etiam fi à parentibus in fuo teftaméto defigna- tiheredes erant,à populo tamen eos confirma. ri oportebat: ex quo intellig...</comment>
      <origin>264315</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1475" sha1="jb8vbpwsj69rdxa2isrpwjdhnrlk382" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh||{{sc|{{lsp|Francogalli}}a.}}|115}}&lt;/noinclude&gt;de rege Carolo Caluo commemorat: Generali
(inquit) conuentuin Carifiaco habito filium fu-
um Carolum armis virilibus,id eft enfe, cinxit:
corona Regali caput infigniuit, &amp; Neuſtriam
ei attribuit: Pipino, Aquitaniam. Nam (vt fupe-
rius dictum eft) prærogatiuam quidem regis fi-
lij magnam in illis comitijs habebant:fed tamé
etiam fi à parentibus in fuo teftaméto defigna-
tiheredes erant,à populo tamen eos confirma.
ri oportebat: ex quo intelligitur,nuilam Regi-
bus de fuo Regnoteftamentifactionem fuille:
neque ipfo iureillam patris inftitutioneni valu-
iffe: fed à populo in communi Ordinum con-
uentu confirmanda fuiffe:quemadmodú in iu-
re Romano dicere folemus,quia curator tefta-
curatortefta-
mento patris inutiliter datur, iccirco datum à
Prætore confirmanda effe. Huncautem moré
non modo Occidentales noftri, fed etiam Ori-
entales Franci retinuerunt. cuius rei cùm alia
pleraque apud alios teftimonia extant, tum il-
lud fingulare apud Vitichindum Sax. lib. 2. vbi
cùm paulò antè fcripfiffet Henricum Imp. filiú
fuum Oddoné regni fui fuccefforem deſignaf-
fe,ita infert: Defuncto Henrico, omnis popu-
lus Francorum atque Saxonum iam olim de-
fignatum regem à patre, filium eius Oddo-
nem, elegit fibi in principem: vniuerfalifque
electionis notantes locuin, infferunt ad A-
quifgrani palatium. Et mox, Vbi Magontini
Epifcopi, qui cum infulis occurfum illius m
pompa &amp; proceffione expectabat, orationem&lt;noinclude&gt;H 2&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jb8vbpwsj69rdxa2isrpwjdhnrlk382</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Hotman - Francogallia, 1586.djvu/130</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81848</id>
    <revision>
      <id>264317</id>
      <timestamp>2026-05-02T15:23:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'ad populum exponit: En, inquit, adduco vobis à domino Henrico olim defignatum, nunc ve- ròà cunctis Principibus regern factum Oddo- nem. Si vobis ifta electio placeat,dextris in cœ. lum leuatis fignificate. Adhæcomnis populus dextras in excelfum leuans, cum clamore vali- do imprecati funt profpera nouo Regi.  Quib.&amp; fimilibus alijs ex locis facile intelle- &amp;tu eft,idem Francorum Orientalium &amp; Occi dentalium infti uum in fuis regibus deligen-...</comment>
      <origin>264317</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1452" sha1="rkau8cteen6on57uu1qiwn2jzoz36mh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh|116|{{lsp|{{sc|Hotomani}}}}|}}&lt;/noinclude&gt;ad populum exponit: En, inquit, adduco vobis
à domino Henrico olim defignatum, nunc ve-
ròà cunctis Principibus regern factum Oddo-
nem. Si vobis ifta electio placeat,dextris in cœ.
lum leuatis fignificate. Adhæcomnis populus
dextras in excelfum leuans, cum clamore vali-
do imprecati funt profpera nouo Regi.

Quib.&amp; fimilibus alijs ex locis facile intelle-
&amp;tu eft,idem Francorum Orientalium &amp; Occi
dentalium infti uum in fuis regibus deligen-
dis fuiffe: quippe, qui &amp; vnis ex fedibus patria-
que olim profecti,&amp; perquandiu fub ijfdem re-
gibus ac principibus ijfdem legibus ac moribus
vterentur. Iam de regni procuratione, infigne
illud teftimonium apud eundem auctorem ex-
tat,lib. 5. cap.35. vbi de eodem Carolo Caluo
loquitur: Carolus, inquit, Romam proficifcés,
Compendij Placitum generale Kalend. Iunij
habuit: vbi per capitula, qualiter regnum Frá-
ciæ filius fuus Ludouicus cum fidelibus eius &amp;
regni primoribus regeret, vfque dum ipfe Ro.
marediret, ordinat. Idem eodem lib.
cap. 42.
Cuius ætatem (de Carolo Simplice loquitur)
Franciæ primores incongruam,vt erat,exercé-
dæ dominationi arbitrati, concilium de fum-
mis ineunt rebus: Franci, Burgundiones, Aqui-
tanicnfefque proceres congregati in vnum, O-
donem tutorem Caroli, regnique elegere gu-
bernatorem. Iam verò de legibus &amp; conftitu
tionibus, vel vnus ille Gaguini locus in vita
Ludouici cognomento Sancti, teſtimonio eſſe
poteft:&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rkau8cteen6on57uu1qiwn2jzoz36mh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Hotman - Francogallia, 1586.djvu/131</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81849</id>
    <revision>
      <id>264318</id>
      <timestamp>2026-05-02T15:26:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'poteft: Cùm Parifium, inquit, Ludouicus ve miffet,conuentu generali habito, Remp.tefor- mauit,ſtatutis optimis legibus de iure à iudici- bus dicendo,&amp; de officijs non emédis,&amp;c. Por- rò de fummis honoribus,&amp; præfecturis ad pro- batos viros deferendis, teftimonium apud Ai- moinuɛn extat, libro 5.cap. 36. vbi de Carolo Caluo loquitur: qui cùm ante inaugurationem regni præfecturas arbitratu fuo diftribuiflet, Proceres folenne Concilium indicere...</comment>
      <origin>264318</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1446" sha1="3at6u77fz3ztlpiy0td308spy3x5eqd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh||{{sc|{{lsp|Francogalli}}a.}}|117}}&lt;/noinclude&gt;poteft: Cùm Parifium, inquit, Ludouicus ve
miffet,conuentu generali habito, Remp.tefor-
mauit,ſtatutis optimis legibus de iure à iudici-
bus dicendo,&amp; de officijs non emédis,&amp;c. Por-
rò de fummis honoribus,&amp; præfecturis ad pro-
batos viros deferendis, teftimonium apud Ai-
moinuɛn extat, libro 5.cap. 36. vbi de Carolo
Caluo loquitur: qui cùm ante inaugurationem
regni præfecturas arbitratu fuo diftribuiflet,
Proceres folenne Concilium indicere cœpe-
runt,legatofque ad regem mittere: neque pri-
us regem coronari paſſi ſunt, quàm illorum
Concilio atque auctoritate in illis mandandis
magiftratibus vfus effet. Regniprimores, in-
quit,indignati,quia quibufdam honores dede-
rat fine illorum confenfu, &amp; ob id aduerfum
ipſum conſpirarunt,&amp; conuentum fuum in vil-
la Witmariu conduxerunt: indeq; legatos fuos
ad Ludouicu direxerunt.fed &amp; Ludouicus lega-
tos fuos ad illos direxit,&amp;c. Item Regino lib.2.
Carolus placitum habuit in Compendio, ibiq;
cum optimatum confilio Rodiberto Comiti
ducatuminter Ligerim &amp; Sequanam commé-
dauit. Item Appendix Gregor. Turon. lib. 1 1.
cap.54. Eo anno, inquit, Clotharius cum pro-
ceribus &amp; leudibus Burgundię Trecaffinis con-
iungitur:cum cos folicitaffet,fi vellent,mortuo
iam Warnhario aliumin eius honoris gradum
fublimare: fed omnes vnanimiter denegantes,
fe nequaquam velle Maiorem domus eligere,
Regis gratiam obnixè petétes, cum rege tranf&lt;noinclude&gt;
H 3&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3at6u77fz3ztlpiy0td308spy3x5eqd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Hotman - Francogallia, 1586.djvu/132</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81850</id>
    <revision>
      <id>264319</id>
      <timestamp>2026-05-02T15:28:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'egere. Et cap. 101. Mortuo Theodorico rege, Franci Clodoueum filium eius paruulum cle- gerunt in regem. quo non multos poft annos mortuo, Childebertus frater eius in regnú re- fedit: Grimoaldus autem cũ Childeberto rege Maior domus palatij fuper Francos electus eft. Adeundem numerum referendæ funt Princi- pum contentiones, quæ Reip.perniciofæ futu- ræ videbantur,de quibus in eodem illo Conci- lio difceptabatur. Nam Aimoinus lib. 4.cap. 1. vbi...</comment>
      <origin>264319</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1445" sha1="kx32twktoe1mqi4yi7q7miblo80eykt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh|118|{{lsp|{{sc|Hotomani}}}}|}}&lt;/noinclude&gt;egere. Et cap. 101. Mortuo Theodorico rege,
Franci Clodoueum filium eius paruulum cle-
gerunt in regem. quo non multos poft annos
mortuo, Childebertus frater eius in regnú re-
fedit: Grimoaldus autem cũ Childeberto rege
Maior domus palatij fuper Francos electus eft.
Adeundem numerum referendæ funt Princi-
pum contentiones, quæ Reip.perniciofæ futu-
ræ videbantur,de quibus in eodem illo Conci-
lio difceptabatur. Nam Aimoinus lib. 4.cap. 1.
vbi de Clotario Chilperici filio commemorat,
à quo Brunechildis Auftrafiæ regnum poſtula-
bat,italoquitur: Clotarius refpondit,conuen-
tum nobilium debere eam aggregare Franco-
rum,&amp; communitractatu de comunibus con-
fulere rebus.fe verò iudicio illorum in omnibus
pariturum,nec præceptis promifit obftaturum.
Quodidem Appendix Gregor. lib. 11. comme-
morans: Clotarius,inquit,refpondebat, iudicio
Francorum electorum quicquid procedente
domino à Fracis inter eofdem iudicabitur, pol-
licitum effe implere. Eodemque modo apud e-
undem Gregorium lib.8.ca.21. Bofo Gunthran-
mus fepulchri violati in publico Francorum Có-
cilio accufatus damnatusque dicitur. Cumad
placitum,inquit,Childebertus cum proceribus
fuis conueniffet &amp; Gunthranus de his interpel
latus clã aufugiflet, ablatę funt ei õnes res, quas
in Aruerno de fifci munere promeruerat. Item
Aimoi.lib. 5.ca.12.vbide rege Ludouico Piolo-
quitur, qué filij odijs &amp; contentionib. exagita-
bant:&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kx32twktoe1mqi4yi7q7miblo80eykt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Hotman - Francogallia, 1586.djvu/133</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81851</id>
    <revision>
      <id>264320</id>
      <timestamp>2026-05-02T15:29:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'bant: Cùm autem inftaret Autumnalis tempe- ries,ij qui Imperatori contraria fentiebant, ali- cubi in Franciaconuentű fieri generalem vole- bant. Item cap. 1 3.In Theodonis villam conue nire generaliter fuum populum præcepit. Et paulò pòft:Sed poft paucum tempus idem ad fe ftum Sancti Martini populum conuocauit: fili- umq; Pipinum fugientem ad fe quoquomodo reuocare voluit.fed ille id refugiebat. Eademq; ipfa de re Gaguinus cómemorans: At coni...</comment>
      <origin>264320</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1443" sha1="mo68q3umrs3mgru5noxinp2fl5eq2sp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh||{{sc|{{lsp|Francogalli}}a.}}|119}}&lt;/noinclude&gt;bant: Cùm autem inftaret Autumnalis tempe-
ries,ij qui Imperatori contraria fentiebant, ali-
cubi in Franciaconuentű fieri generalem vole-
bant. Item cap. 1 3.In Theodonis villam conue
nire generaliter fuum populum præcepit. Et
paulò pòft:Sed poft paucum tempus idem ad fe
ftum Sancti Martini populum conuocauit: fili-
umq; Pipinum fugientem ad fe quoquomodo
reuocare voluit.fed ille id refugiebat. Eademq;
ipfa de re Gaguinus cómemorans: At coniurati,
inquit,cùm intelligerent abfq; procerum con-
uentu regem fe deijcere non poffe,magnis viri-
bus enituntur Conciliu in Francia habere. Re-
pugnabat tamen Ludouicus, quòd fciret Fran-
cos ab inimicis aduerfum fe perfuafos effe, Ma-
guntiæ propterea conuentum indixit: man-
datque neminem in Concilio cum armis ad◄
mitti. At ne publico auctoramento coniu-
rati aduerfus patrem filij deftituerentur, coa-
&amp;o apud Compendium ex toto regni Epiſco-
porum ProcerumqueConcilio, Lotharius edu-
&amp;tum de cuftodia patrem Compendium per-
duxit.Rurfus Aimoinus lib. 5. capite 38.vbide
rege Ludouico Balbo fcribit, qui Concilium
Marfuæ agebat, &amp; de pace cum fuo confo-
brino conferebat: In ipfo quidem placito,in-
quit, hæc quæ fequuntur inter eos confenfu fi-
delium fuorum feruanda conuenerunt. Nunc
cetera videamus.Ná illud pręterea reperio mo-
ris fuifle,vt fiquis Princeps atque illuftriore lo-
co natus criminis alicuius infimularetur,iniu-&lt;noinclude&gt;H 4&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mo68q3umrs3mgru5noxinp2fl5eq2sp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>264321</id>
      <parentid>264320</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T15:30:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <origin>264321</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1444" sha1="tk840i9erqzv4ttdo1lh10prvj8vx67" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh||{{sc|{{lsp|Francogalli}}a.}}|119}}&lt;/noinclude&gt;bant: Cùm autem inftaret Autumnalis tempe-
ries,ij qui Imperatori contraria fentiebant, ali-
cubi in Franciaconuentű fieri generalem vole-
bant. Item cap. 1 3.In Theodonis villam conue
nire generaliter fuum populum præcepit. Et
paulò pòft:Sed poft paucum tempus idem ad fe
ftum Sancti Martini populum conuocauit: fili-
umq; Pipinum fugientem ad fe quoquomodo
reuocare voluit.fed ille id refugiebat. Eademq;
ipfa de re Gaguinus cómemorans: At coniurati,
inquit,cùm intelligerent abfq; procerum con-
uentu regem fe deijcere non poffe,magnis viri-
bus enituntur Conciliu in Francia habere. Re-
pugnabat tamen Ludouicus, quòd fciret Fran-
cos ab inimicis aduerfum fe perfuafos effe, Ma-
guntiæ propterea conuentum indixit: man-
datque neminem in Concilio cum armis ad◄
mitti. At ne publico auctoramento coniu-
rati aduerfus patrem filij deftituerentur, coa-
&amp;o apud Compendium ex toto regni Epiſco-
porum ProcerumqueConcilio, Lotharius edu-
&amp;tum de cuftodia patrem Compendium per-
duxit.Rurfus Aimoinus lib. 5. capite 38.vbide
rege Ludouico Balbo fcribit, qui Concilium
Marfuæ agebat, &amp; de pace cum fuo confo-
brino conferebat: In ipfo quidem placito,in-
quit, hæc quæ fequuntur inter eos confenfu fi-
delium fuorum feruanda conuenerunt. Nunc
cetera videamus.Ná illud pręterea reperio mo-
ris fuifle,vt fiquis Princeps atque illuftriore lo-
co natus criminis alicuius infimularetur,iniu-&lt;noinclude&gt;
H 4&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tk840i9erqzv4ttdo1lh10prvj8vx67</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Hotman - Francogallia, 1586.djvu/134</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81852</id>
    <revision>
      <id>264323</id>
      <timestamp>2026-05-02T15:35:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'dicium ad illud Concilium vocaretur, ibique cauflam dicere cogeretur. Itaque regis Clotarij tempore cùm Brunechildis multorum capita- lium criminum accufata &amp; damnata eft, rex Concilio Francogalliæ indicto, ita cum ordini- bus loquitur,apud Aimoinum lib.4.cap. 1. Vos dulciflimi commilitones,&amp; præeminentes Frá- ciæ primores, decernite cui fubiaceat fupplicio tanti obnoxia fceleris. Et Ado Erat.v1. fuban- no583. In præfentia, inquit, regis iudi...</comment>
      <origin>264323</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1463" sha1="f39svpae7fv7lptgoxpn7hx60vlqu57" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh|120|{{lsp|{{sc|Hotomani}}}}|}}&lt;/noinclude&gt;dicium ad illud Concilium vocaretur, ibique
cauflam dicere cogeretur. Itaque regis Clotarij
tempore cùm Brunechildis multorum capita-
lium criminum accufata &amp; damnata eft, rex
Concilio Francogalliæ indicto, ita cum ordini-
bus loquitur,apud Aimoinum lib.4.cap. 1. Vos
dulciflimi commilitones,&amp; præeminentes Frá-
ciæ primores, decernite cui fubiaceat fupplicio
tanti obnoxia fceleris. Et Ado Erat.v1. fuban-
no583. In præfentia, inquit, regis iudicanti-
bus Francis, indomitis equis religata difcindi-
tur. De regalis verò patrimonij partitionibus
&amp;appannagijs,teftimonium extat apud Aimoi.
libro 5. ca. 94. vbi de Carolo Magno comme.
moransita loquitur: Illis abfolutis conuentum
habuit Imperator cum primoribus &amp; optima-
tibus Francorum de pace conftituenda,&amp; con-
feruandainter filios fuos,&amp; diuifione regnifa-
cienda in partes tres, vt vnufquifq; illoru fuam
partem tueri &amp; regere debuiffet, fi fuperftes illi
cueniret. Item eo loco vbide partitione inter
Ludouiciliberos facta loquitur,libro 5.cap.40.
Profecti Ambianos, &amp; ficut fideles illorum in-
uenerunt, legnum paternum inter fe diuiferút:
Item cap.4 1. vbi de Carolomanno fcribit, qui
Wormacia Concilium agebat. Ad quod Placi-
tum Hugo profectus pro petitione partis re-
gni, quam frater fuus Ludouicus in locarium
acceperat. Quinetiam ex alijs locis licet ani-
maduertere, fi quando rex maiores fſumptus
faccre inſtituiflet, velut in templis ædificandis
&amp;c&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f39svpae7fv7lptgoxpn7hx60vlqu57</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Hotman - Francogallia, 1586.djvu/135</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81853</id>
    <revision>
      <id>264325</id>
      <timestamp>2026-05-02T15:37:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '&amp; monafterijs fundandis, his de rebus ordinú confilium exquirebat. Nam Aimoinus libro 4. cap. 41. vbi de Clodoueo fecundo loquitur, qui in tribunali profolenni Concilio fedebat: Hochabuit,inquir,fe: monis exordium: Quan- quam Francigenæ ciues, terreni nos cura prin- cipatus admonet, publicis vos confultores re- bus aduocare. Atque hæc quidem hactenus. Ex quibus perfpicuum effe arbitramur, quod initio diximus, Maiores noftros,qui verèFran- ci...</comment>
      <origin>264325</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1436" sha1="f7k1n7gy40yma0pvv9ufwsi9s2zc6ap" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh||{{sc|{{lsp|Francogalli}}a.}}|121}}&lt;/noinclude&gt;&amp; monafterijs fundandis, his de rebus ordinú
confilium exquirebat. Nam Aimoinus libro
4. cap. 41. vbi de Clodoueo fecundo loquitur,
qui in tribunali profolenni Concilio fedebat:
Hochabuit,inquir,fe: monis exordium: Quan-
quam Francigenæ ciues, terreni nos cura prin-
cipatus admonet, publicis vos confultores re-
bus aduocare. Atque hæc quidem hactenus.
Ex quibus perfpicuum effe arbitramur, quod
initio diximus, Maiores noftros,qui verèFran-
ci ac libertatis cuftodes fuerunt,non Tyrannú
fibi aut carnificem impofuiffe, quifuos ciues in
pecudú loco ac numero haberet: ſed abomni
tyrannica &amp; Turcica dominádi libidine abhor-
ruiffe: diuinumq; illud præceptum arête reti-
nuiſſe: SALVS POPVLI SVPREMA LEX ES•
To.quippe,quiomnem planè regni adminiſtrá-
di poteftatem penes maximum comitiatum, &amp;
ordinum Concilium collocarunt: quod, vt an-
te diximus, Placitu appellabant.velut apud fcri-
ptorem Chronici Befnenfis: Anno DCCLXIIII
Pipinus Rex placitum magnum habuit cum
Francis apud villam Carifiacum. Huius autem
vocabuli origo hinc fluxit,quod Latina confue-
tudine Placitum id propriè dicitur, quod rein
multorum confilio quæfita &amp; deliberata,tan-
dem inter ipfos conuenit: vnde Placita philofo-
phorum apud Cicerone, &amp; alios auctores dicta
funt. Gellius li.18.ca.3.Populus,inquit,Lacedæ-
monius de fumma Rep. quidnam effet vtile &amp;
honeſtum deliberabat.Et mox: Confiliú quod&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f7k1n7gy40yma0pvv9ufwsi9s2zc6ap</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Hotman - Francogallia, 1586.djvu/136</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81854</id>
    <revision>
      <id>264326</id>
      <timestamp>2026-05-02T15:40:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'dabat acceptu ab vniuerfis &amp; complacitu eft.Sic Romæ quæ Senatus de maioris Senatoru partis fententia decreuerat, his perfcribebantur ver- bis: PLACERE SENATVI: vt cum ex alijs vete- ribus S.C. cuiuis notum eft, tum etiam ex ijs que in libris noftris extant: velut in l.item veni- unt, 20. §. præter hæc.D. de hered.petit. &amp; l.2. D.ad Velleian.neque quicquam in ijfdem libris frequentius eft, quàm Placitum appellari,quod inter aliquos conuenit....</comment>
      <origin>264326</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1471" sha1="t1rmw8eu93djkh2huh1phvd8qt0w7u0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh|112|{{lsp|{{sc|Hotomani}}}}|}}&lt;/noinclude&gt;dabat acceptu ab vniuerfis &amp; complacitu eft.Sic
Romæ quæ Senatus de maioris Senatoru partis
fententia decreuerat, his perfcribebantur ver-
bis: PLACERE SENATVI: vt cum ex alijs vete-
ribus S.C. cuiuis notum eft, tum etiam ex ijs
que in libris noftris extant: velut in l.item veni-
unt, 20. §. præter hæc.D. de hered.petit. &amp; l.2.
D.ad Velleian.neque quicquam in ijfdem libris
frequentius eft, quàm Placitum appellari,quod
inter aliquos conuenit. velut inl. vlt. C. de pi-
gnorib.Protenore communis militantium pla
citi vnde Placitum,pro conuentione in l. 33. C.
detranfact.1.j. C. de pact. 1.4. D. de feruitut.&amp;
alijs fexcentis locis, Quæ cùm ita fe habeant,
non abfurda, opinor, coniectura noftra vide-
bitur, quam alijs iam quibufdä in libris noftris
expofuimus, vulgatam formula,qua etiam núc
regij fcribæ in legum &amp; conftitutionum claufu-
lis vtuntur, ex illo PLACITI Vocabulo, natam
effe: QVIA TALE EST NOSTRVM PLACI-
TVM. Nam cùm illæ Latinis litteris ſcriberen-
tur(quod ex Aimoino &amp; Capitulari Caroli Ma-
gni,&amp; omnibus archijs, monimentifque Galli-
cis fatis conftat) poftea fcribæ regii, vbi popula-
ri fermone vti cœperunt, ita vel ignorantia,
vel malitia potius conuerterunt: Car tel est
noſtre plaiſir: Quoniam ita nobis placet. Nam
de populi quoque poteftate argumentum
in Caroli Capitulari hoc extat : Vt populus
interrogetur de capitulis, quæ in lege no-
uiter addita funt: &amp; poftquam omnes con-
fenfo-&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t1rmw8eu93djkh2huh1phvd8qt0w7u0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Hotman - Francogallia, 1586.djvu/137</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81855</id>
    <revision>
      <id>264329</id>
      <timestamp>2026-05-02T15:47:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Benoit Soubeyran</username>
        <id>25250</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'fenferint, fubfcriptiones &amp; manufirmationes fuas in ipfis capitulis faciant. Quibus ex verbis patet, populos Franciæ, iis demum olim legi- bus aftringi folitos quas in comitiis fuffragiis fuis fanxerant, quod ei legis definitioni confen- taneum eſt, quam iuris confultus Marcianus ex Demofthene protulit in l. 2. D. de Legib. vóµos i'sì mónews our thun noir: lex eft pactio &amp; conuentio ciuium, Reipubl. bonoq; publico confulen- tium.Eodemq; illud...</comment>
      <origin>264329</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1462" sha1="96pnl88stts9e4esz98usf9zkj7qma6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Benoit Soubeyran&quot; /&gt;{{Rh||{{sc|{{lsp|Francogalli}}a.}}|123}}&lt;/noinclude&gt;fenferint, fubfcriptiones &amp; manufirmationes
fuas in ipfis capitulis faciant. Quibus ex verbis
patet, populos Franciæ, iis demum olim legi-
bus aftringi folitos quas in comitiis fuffragiis
fuis fanxerant, quod ei legis definitioni confen-
taneum eſt, quam iuris confultus Marcianus ex
Demofthene protulit in l. 2. D. de Legib. vóµos
i'sì mónews our thun noir: lex eft pactio &amp; conuentio
ciuium, Reipubl. bonoq; publico confulen-
tium.Eodemq; illud pertinet in fine Legis Ale-
manica: Hoc decretum eft apud Regem, &amp;
Principes eius, &amp; apud cunctum populú Chri-
ſtianum, qui infra regnum Merouingorú con-
fiftunt.Item apud Aimon. lib. 5. cap. 38. In ipfo
Placito hæc quæ fequuntur, inter cos confenfu
fidelium fuorum feruanda conuenerunt. Con-
uentio quæ inter gloriofos reges &amp;c. &amp; ipfis &amp;
communibus fidelium ipforum fauentibus &amp;
confentientibus facta eft. Sed nullum certius
eius rei documentum eft, quam quod fuperius
ex libro Legis Frácica II protulimus: vbi Ludo-
uicus Pius vniuerfos Regni fui Ordines ſic affa-
tur:Quanquam fumma minifterij Regij in no-
ftra perfona confiftere videatur,tamen &amp; diui-
na auctoritate, &amp; humana ordinatione ita
per partes diuifum effe dignofcitur,vt vnufquif
que veftrum in fuo loco &amp; ordine partem
miniſterij noſtri habere cognofcatur.Item ca-
pite duodecimo, Vnufquifque veftrum par-
tem miniſterij noftri per partes habere di-
gnofcitur. Item capite vigefimo fecundo,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>96pnl88stts9e4esz98usf9zkj7qma6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/281</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81856</id>
    <revision>
      <id>264339</id>
      <timestamp>2026-05-02T20:57:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jhon Alex Sucasaca Yana</username>
        <id>32294</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'sunt liberi, qui contra formam humani generis converso more procreantur, veluti si mulier mon- strosum aliquid, aut prodigiosum enixa sit. Par- tus autem, qui membrorum humanorum officia ampliavit, aliquatenus &lt;ref&gt;''alicujus, Hal.''&lt;/ref&gt; videtur effectus; et ideo inter liberos connumerabitur.  '''15.''' TRYPHONINUS ''libro X. Disputationum''.— Arescusa, &lt;ref&gt;''Arethusa, Vulg.''&lt;/ref&gt;  si tres pepererit, libera esse testa- mento iussa, primo...</comment>
      <origin>264339</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2918" sha1="nkekhx7sugmzujwq87059v4k1drrkjy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Jhon Alex Sucasaca Yana&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;sunt liberi, qui contra formam humani generis
converso more procreantur, veluti si mulier mon-
strosum aliquid, aut prodigiosum enixa sit. Par-
tus autem, qui membrorum humanorum officia
ampliavit, aliquatenus &lt;ref&gt;''alicujus, Hal.''&lt;/ref&gt; videtur effectus; et
ideo inter liberos connumerabitur.

'''15.''' TRYPHONINUS ''libro X. Disputationum''.—
Arescusa, &lt;ref&gt;''Arethusa, Vulg.''&lt;/ref&gt;
 si tres pepererit, libera esse testa-
mento iussa, primo partu unum, secundo tres
peperit; quaesitum est, an et quis eorum liber
esset? Haec conditio libertati apposita iam im-
plenda mulieri est; sed non dubitari debet, quin
ultimus liber nascatur; nec enim natura permisit
simul uno impetu duos infantes de utero matris
excedere, ut ordine incerto nascentium non ap-
pareat, uter &lt;ref&gt;''utram, Hal.''&lt;/ref&gt; in servitute libertateve nasca-
tar. Incipiente igitur partu existens conditio
efficit, ut ex libera edatur, quod postea nascitur;
veluti si quaelibet alia conditio libertati mulie-
ris apposita parturiente ea existat, vel manumis-
sa aub hac conditione, si decem millia heredi
Titiove dederit, eo momento, quo parit, per
alium impleverit conditionem, iam libera pepe-
risse credenda est.

'''16.''' ULPIANUS ''libro VI. &lt;ref&gt;''VII., Hal.''&lt;/ref&gt; Disputationum''.—
Idem erit, si eadem Arescusa primo duo pepere-
rat, postea geminos ediderat; dicendum est enim,
non posse dici utrumque ingenuum nasci, sed
eum, qui posterior nascitur. Quaestio ergo facti
potius est, non iuris.

'''17.''' IDEM ''libro XXII. ad Edictum''.—In orbe
Romano &lt;ref&gt;''In urbe Roma, erradamente la Vulg.''&lt;/ref&gt; qui sunt, ex Constitutione Impera-
toris &lt;ref&gt;''Divi, inserta la Vulg.''&lt;/ref&gt; Antoníni cives Romani effecti sunt.&quot;

'''18.''' IDEM ''libro XXVII. ad Sabinum''.—Impera-
tor Hadrianus Publicio &lt;ref&gt;''Pubito, Hal.''&lt;/ref&gt; Marcello rescripsit,
liberam, quae praegnans ultimo supplicio da-
mnata est, liberum parere; et solitum esse serva-
ri eam, dum partum ederet. Sed &lt;ref&gt;''et, inserta Hal.''&lt;/ref&gt; si ei, quae
ex iustis nuptiis concepit, aqua et igni interdi-
ctum est, civem Romanum parit, et in potestate
patris.

'''19.''' CELSUS ''libro XXIX. Digestorum''.— Quum
legitimae nuptiae factae sint, patrem liberi se
quuntur; vulgo quaesitus matrem sequitur.

'''20.''' ULPIANUS ''libro XXXVIII. ad Sabinum''.—
Qui furere coepit, et statum, et dignitatem, in
qua fuit, et magistratum, et potestatem videtur
retinere, sicut rei suae dominium retinet.

'''21.''' MODESTINUS ''libro VII. Regularum.''—Homo
liber, qui se vendidit, manumissus non ad suum

_________________


(1) &lt;ref&gt;''alicujus, Hal.''&lt;/ref&gt;
(2) &lt;ref&gt;''Arethusa, Vulg.''&lt;/ref&gt;
(3) &lt;ref&gt;''utram, Hal.''&lt;/ref&gt;
(4) &lt;ref&gt;''VII., Hal.''&lt;/ref&gt;
(5) &lt;ref&gt;''In urbe Roma, erradamente la Vulg.''&lt;/ref&gt;
(6) &lt;ref&gt;''Divi, inserta la Vulg.''&lt;/ref&gt;
(7) &lt;ref&gt;''Pubito, Hal.''&lt;/ref&gt;
(8) &lt;ref&gt;''et, inserta Hal.''&lt;/ref&gt;&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nkekhx7sugmzujwq87059v4k1drrkjy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>264340</id>
      <parentid>264339</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T20:58:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jhon Alex Sucasaca Yana</username>
        <id>32294</id>
      </contributor>
      <origin>264340</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2621" sha1="jvbqx35nbdup5leiz6ik96gw7mfdt8s" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Jhon Alex Sucasaca Yana&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;sunt liberi, qui contra formam humani generis
converso more procreantur, veluti si mulier mon-
strosum aliquid, aut prodigiosum enixa sit. Par-
tus autem, qui membrorum humanorum officia
ampliavit, aliquatenus &lt;ref&gt;''alicujus, Hal.''&lt;/ref&gt; videtur effectus; et
ideo inter liberos connumerabitur.

'''15.''' TRYPHONINUS ''libro X. Disputationum''.—
Arescusa, &lt;ref&gt;''Arethusa, Vulg.''&lt;/ref&gt;
si tres pepererit, libera esse testa-
mento iussa, primo partu unum, secundo tres
peperit; quaesitum est, an et quis eorum liber
esset? Haec conditio libertati apposita iam im-
plenda mulieri est; sed non dubitari debet, quin
ultimus liber nascatur; nec enim natura permisit
simul uno impetu duos infantes de utero matris
excedere, ut ordine incerto nascentium non ap-
pareat, uter &lt;ref&gt;''utram, Hal.''&lt;/ref&gt; in servitute libertateve nasca-
tar. Incipiente igitur partu existens conditio
efficit, ut ex libera edatur, quod postea nascitur;
veluti si quaelibet alia conditio libertati mulie-
ris apposita parturiente ea existat, vel manumis-
sa aub hac conditione, si decem millia heredi
Titiove dederit, eo momento, quo parit, per
alium impleverit conditionem, iam libera pepe-
risse credenda est.

'''16.''' ULPIANUS ''libro VI. &lt;ref&gt;''VII., Hal.''&lt;/ref&gt; Disputationum''.—
Idem erit, si eadem Arescusa primo duo pepere-
rat, postea geminos ediderat; dicendum est enim,
non posse dici utrumque ingenuum nasci, sed
eum, qui posterior nascitur. Quaestio ergo facti
potius est, non iuris.

'''17.''' IDEM ''libro XXII. ad Edictum''.—In orbe
Romano &lt;ref&gt;''In urbe Roma, erradamente la Vulg.''&lt;/ref&gt; qui sunt, ex Constitutione Impera-
toris &lt;ref&gt;''Divi, inserta la Vulg.''&lt;/ref&gt; Antoníni cives Romani effecti sunt.&quot;

'''18.''' IDEM ''libro XXVII. ad Sabinum''.—Impera-
tor Hadrianus Publicio &lt;ref&gt;''Pubito, Hal.''&lt;/ref&gt; Marcello rescripsit,
liberam, quae praegnans ultimo supplicio da-
mnata est, liberum parere; et solitum esse serva-
ri eam, dum partum ederet. Sed &lt;ref&gt;''et, inserta Hal.''&lt;/ref&gt; si ei, quae
ex iustis nuptiis concepit, aqua et igni interdi-
ctum est, civem Romanum parit, et in potestate
patris.

'''19.''' CELSUS ''libro XXIX. Digestorum''.— Quum
legitimae nuptiae factae sint, patrem liberi se
quuntur; vulgo quaesitus matrem sequitur.

'''20.''' ULPIANUS ''libro XXXVIII. ad Sabinum''.—
Qui furere coepit, et statum, et dignitatem, in
qua fuit, et magistratum, et potestatem videtur
retinere, sicut rei suae dominium retinet.

'''21.''' MODESTINUS ''libro VII. Regularum.''—Homo
liber, qui se vendidit, manumissus non ad suum

_________________&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jvbqx35nbdup5leiz6ik96gw7mfdt8s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/297</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81857</id>
    <revision>
      <id>264341</id>
      <timestamp>2026-05-02T21:58:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jhon Alex Sucasaca Yana</username>
        <id>32294</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'sua pecunia emtos, ut manumittantur, de dominis querentes audiet.  § 2.—Sed et patronos egentes de suis libertis querentes audiet, maxime si aegros se esse dicant, desiderentque a libertis exhiberi.  § 3.—Relegandi deportandique in insulam, quam Imperator assignaverit, licentiam habet.  § 4.—Initio eiusdem Epistolae ita scriptum est: &lt;&lt;Quum Urbem nostram fidei tuae commiserimus». Quidquid igitur intra Urbem admittitur, ad Prae- fectum Urbi vi...</comment>
      <origin>264341</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2800" sha1="qbwbgqzjvk77b7y3d73rggl10wwul2z" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Jhon Alex Sucasaca Yana&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;sua pecunia emtos, ut manumittantur, de dominis
querentes audiet.

§ 2.—Sed et patronos egentes de suis libertis
querentes audiet, maxime si aegros se esse dicant,
desiderentque a libertis exhiberi.

§ 3.—Relegandi deportandique in insulam,
quam Imperator assignaverit, licentiam habet.

§ 4.—Initio eiusdem Epistolae ita scriptum est:
&lt;&lt;Quum Urbem nostram fidei tuae commiserimus».
Quidquid igitur intra Urbem admittitur, ad Prae-
fectum Urbi videtur pertinere; sed et si quid intra
centesimum milliarium admissum sit, ad Praefe-
etum Urbi pertinet, si ultra ipsum lapidem, egres-
sum est Praefecti Urbi notionem &lt;ref&gt;''lap. egr. est, praef. arb. notlo non est., Hal.''&lt;/ref&gt;.

§ 5.—Si quis servum suum adulterium commi-
sisse dicat in uxorem suam, apud Praefectum Ur-
bi erit audiendus.

§ 6.—Sed et ex interdictis «Quod vi aut clam»,
aut interdicto Unde vi» audire potest.

§ 7.—Solent ad Praefecturam &lt;ref&gt;''praefectum, Hal.''&lt;/ref&gt; Urbis remitti
etiam tutores sive curatores, qui male in tutela
sive cura versati graviore animadversione indi-
gent, quam ut sufficiat iis suspectorum infamia;
quos probari poterit vel numis datis tutelam occu-
passe, vel praemio accepto operam dedisse, ut
non idoneus tutor alicui daretur, vel consulto cir-
ca edendum patrimonium quantitatem minuisse,
vel evidenti fraude pupilli bona alienasse.

§ 8.—Quod autem dictum est, ut servos de do-
minis querentes Praefectus audiat, sic accipie-
mus: non accusantes dominos, hoc enim nequa-
quam servo permittendum est, nisi ex causis
receptis, sed si verecunde expostulent si saevi-
tiam, si duritiam, si famem, qua eos premant &lt;ref&gt;''af saevitia, si daritia, si fami eos premant, Fulg.''&lt;/ref&gt;,
si obscoenitatem, in qua eos compulerint vel com-
pellant, apud Praefectum Urbi exponant. Hoc
quoque officium Praefecto Urbi a Divo Severo da-
tum est, ut mancipia tueatur, ne prostituantur.

§ 9.—Praeterea curare debebit Praefectus Ur-
bi, ut numularii probe se agant circa omne nego-
tium suum, et temperent his, quae sunt prohibita.

§ 10.—Quum patronus contemui se a liberto
dixerit, vel contumeliosum sibi libertum quera-
tur, vel convicium se ab eo passum liberosque
suos vel uxorem, vel quid huic simile obiiciat &lt;ref&gt;''Hal.; obiicit, F.''&lt;/ref&gt;,
Praefectus Urbi adiri solet, et &lt;ref&gt;''pr. urb. aditus pro modo, Hal.''&lt;/ref&gt; pro modo que
relse corrigere eum, aut comminari, aut fustibus
castigare, aut ulterius procedere in poena eius
solet; nam et puniendi plerumque sunt liberti.
Certe si se delatum a liberto, vel conspirasse
eum contra se cum inimicis doceat, etiam metal-
li poena in eum statui debet.

§ 11.—Cura carnis omnis, ut iusto pretio prae-
beatur, ad curam Praefecturae pertinet; et ideo

____________________&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qbwbgqzjvk77b7y3d73rggl10wwul2z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/497</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81858</id>
    <revision>
      <id>264342</id>
      <timestamp>2026-05-03T05:07:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21968-70</username>
        <id>32249</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'cunt; quod plerumque faciunt maligne circa san- guinem suum inferentes iudicium, novercalibus delinimentis instigationibusve corrupti.  '''5.''' MARCELLUS (&lt;ref&gt;Μάρκου, en las Basil.&lt;/ref&gt;) ''libro III . Digestorum.-'' Nam et his, qui non ex masculis descendunt, fa- cultas est agendi, quum et de matris testamento agant, et obtinere assidue soleant. Huius autem verbi «de inofficioso» vis illa, ut dixi, est, docere immerentem se et ideo et indi...</comment>
      <origin>264342</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2883" sha1="0kzofthf29cnppy8ddr2b83pyhg9b3x" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;~2026-21968-70&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;cunt; quod plerumque faciunt maligne circa san-
guinem suum inferentes iudicium, novercalibus
delinimentis instigationibusve corrupti.

'''5.''' MARCELLUS (&lt;ref&gt;Μάρκου, en las Basil.&lt;/ref&gt;) ''libro III . Digestorum.-''
Nam et his, qui non ex masculis descendunt, fa-
cultas est agendi, quum et de matris testamento
agant, et obtinere assidue soleant. Huius autem
verbi «de inofficioso» vis illa, ut dixi, est, docere
immerentem se et ideo et indigne praeteritum,
vel etiam exheredatione summotum; resque illo
colore defenditur apud iudicem, ut videatur ille
quasi non sanae mentis fuisse, quum testamen-
tum inique ordinaret.

'''6.''' ULPIANUS ''libro XIV. ad Edictum.-''Postu-
mus inofficiosum testamentum potest dicere eo-
rum, quibus suus heres, vel legitimus potuisset
fieri, si in utero (&lt;ref&gt;non, inserta Hal.&lt;/ref&gt;) fuerit mortis eorum tempore;
sed et cognatorum, quia et horum ab intestato
potuit bonorum possessionem accipere. Quid er-
go iis imputatur, cur intestati non decesserant?
Sed hoc nemo apud iudicem potest impetrare,
non enim interdicitur testamenti factione. Hoc
plane ei imputare potest, cur eum heredem non
scripserit ; potuit enim scriptus heres in posses-
sionem mitti ex clausula «de ventre in possessio-
nem mittendo», item natus «secundum tabulas»
haberet. Simili modo et eum, qui post testamen-
tum matris factum exsecto ventre extractus est,
posse queri dico.


§ 1.-Si quis ex his personis , quae ad succes-
sionem ab intestato non admittuntur, de inofficio-
so egerit-nemo enim eum repellit - (&lt;ref&gt;si nemo eum repulerit , Vulg.&lt;/ref&gt;), et casu
obtinuerit, non ei proficit (&lt;ref&gt;Hal.; prosit, Fl.&lt;/ref&gt;) victoria, sed his,
qui habent ab intestato successionem; nam inte-
statum patremfamilias facit.

§ 2.-Si quis instituta accusatione inofficiosi
decesserit, an ad heredem suum querelam trans-
ferat? Papinianus respondit, quod et quibusdam
Rescriptis significatur, si post agnitam bonorum
possessionem decesserit, esse successionem accu-
sationis. Et si non sit petita bonorum possessio,
iam tamen coepta controversia vel praeparata,
vel si, quum venit ad movendam inofficiosi que-
relam, decessit, puto ad heredem transire.

'''7.''' PAULUS ''libro singulari de Septemviralibus''
(&lt;ref&gt;centumviralibus , Hal.&lt;/ref&gt;) ''iudiciis.-'' Quemadmodum praeparasse litem
quis videatur, ut possit transmittere actionem,
videamus; et ponamus in potestate fuisse eum, ut
neque bonorum possessio ei necessaria, et aditio
hereditatis supervacua sit, is, si comminatus tan-
tum accusationem fuerit, vel usque ad denuntia-
tionem, vel libelli dationem praecesserit, ad he-
redem suum accusationem transmittet; idque Di-
vus Pius de libelli datione et denuntiatione re-
scripsit. Quid ergo, si in potestate non fuerit, an
ad heredem (&lt;ref&gt;suum, inserta Hal.&lt;/ref&gt;) actionem transmittat? Et recte&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0kzofthf29cnppy8ddr2b83pyhg9b3x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/498</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81859</id>
    <revision>
      <id>264343</id>
      <timestamp>2026-05-03T05:20:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21968-70</username>
        <id>32249</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens ''''8.''' ULPIANUS ''libro XIV. ad Edictum.-'' Papi- nianus libro quinto Quaestionum recte scribit, inofficiosi querelam patrem filii sui nomine insti- tuere non posse invito eo; ipsius enim iniuria est. Sequenti loco scribit, si filius (&lt;ref&gt;familias, adicionan Hal. Vulg.&lt;/ref&gt;) post agnitam litis ordinandae gratia bonorum possessionem decesserit, finitam esse inofficiosi querelam, quae non patri (&lt;ref&gt;patris, Vulg.&lt;/ref&gt;), sed nomine dabatur...</comment>
      <origin>264343</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2479" sha1="471g3kw5mefej2sl2x96aq3xehyynoc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;~2026-21968-70&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;'''8.''' ULPIANUS ''libro XIV. ad Edictum.-'' Papi-
nianus libro quinto Quaestionum recte scribit,
inofficiosi querelam patrem filii sui nomine insti-
tuere non posse invito eo; ipsius enim iniuria est.
Sequenti loco scribit, si filius (&lt;ref&gt;familias, adicionan Hal. Vulg.&lt;/ref&gt;) post agnitam
litis ordinandae gratia bonorum possessionem
decesserit, finitam esse inofficiosi querelam, quae
non patri (&lt;ref&gt;patris, Vulg.&lt;/ref&gt;), sed nomine dabatur filii.

§ 1.-Si quis post rem inofficiosi ordinatam li-
tem dereliquerit, postea non audietur.

§ 2.-Si Imperator sit heres institutus, posse
inofficiosum dici testamentum, saepissime rescri-
ptum est.

§ 3.-Papinianus libro secundo Responsorum
ait, contra veterani patrisfamilias testamentum
esse inofficiosi querelam, etsi ea sola bona ha-
buit, quae in castris quaesierat.

§ 4.-Si quis in militia fecerit testamentum,
et intra annum post militiam decesserit, dubito,
an, quia ad hoc usque temporis iure militari te-
stamentum eius valeat, querela inofficiosi cesset;
et potest dici, querelam inofficiosi cessare.

§ 5.-Sed nec impuberis filii mater inofficiosum
testamentum dicit, quia pater ei hoc fecit, et ita
Papinianus respondit; nec patris frater, quia filii
testamentum est; ergo nec frater impuberis, si
patris non dixit. Sed si in patris obtentum est,
nec hoc valebit, nisi si pro parte patris rescissum
est; tunc enim pupillare valet.

§ 6.-Si quis mortis causa filio donaverit quar-
tam partem eius, quod ad eum esset perventu-
rum, si intestatus paterfamilias decessisset, puto
secure eum testari.

§ 7.-Si quis impuberi filio substituit secundas
tabulas faciendo, non ob hoc admittemus ipsum
impuberem ad inofficiosi querelam.

§ 8.-Quoniam autem quarta debitae portionis
sufficit ad excludendam querelam, videndum erit,
an exheredatus partem faciat, qui non queritur;
ut puta sumus duo filii exheredati; et utique fa-
ciet, ut Papinianus respondit; et si dicam inofficio-
sum, non totam hereditatem debeo, sed dimidiam
petere. Proinde si sint ex duobus filiis nepotes,
ex uno plures, tres puta, ex uno unus, unicum
sescuncia, unum ex illis semuncia querela ex-
cludit.

§ 9.-Quarta autem accipietur, scilicet dedu-
cto aere alieno et funeris impensa. Sed an et li-
bertates quartam minuant, videndum est; et
numquid minuant (&lt;ref&gt;et numquid minuant, omitelas Hal.&lt;/ref&gt;)? Nam si, quum quis ex asse
heres institutus est, ideo non potest dicere inoffi-&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>471g3kw5mefej2sl2x96aq3xehyynoc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>264344</id>
      <parentid>264343</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T05:21:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21968-70</username>
        <id>32249</id>
      </contributor>
      <origin>264344</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2555" sha1="6n97l3dhhl3yaqeq6g0nplgwldozwrs" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;~2026-21968-70&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;videtur litem praeparasse, si ea focerit, qourum
supra mentionem habuimus.

'''8.''' ULPIANUS ''libro XIV. ad Edictum.-'' Papi-
nianus libro quinto Quaestionum recte scribit,
inofficiosi querelam patrem filii sui nomine insti-
tuere non posse invito eo; ipsius enim iniuria est.
Sequenti loco scribit, si filius (&lt;ref&gt;familias, adicionan Hal. Vulg.&lt;/ref&gt;) post agnitam
litis ordinandae gratia bonorum possessionem
decesserit, finitam esse inofficiosi querelam, quae
non patri (&lt;ref&gt;patris, Vulg.&lt;/ref&gt;), sed nomine dabatur filii.

§ 1.-Si quis post rem inofficiosi ordinatam li-
tem dereliquerit, postea non audietur.

§ 2.-Si Imperator sit heres institutus, posse
inofficiosum dici testamentum, saepissime rescri-
ptum est.

§ 3.-Papinianus libro secundo Responsorum
ait, contra veterani patrisfamilias testamentum
esse inofficiosi querelam, etsi ea sola bona ha-
buit, quae in castris quaesierat.

§ 4.-Si quis in militia fecerit testamentum,
et intra annum post militiam decesserit, dubito,
an, quia ad hoc usque temporis iure militari te-
stamentum eius valeat, querela inofficiosi cesset;
et potest dici, querelam inofficiosi cessare.

§ 5.-Sed nec impuberis filii mater inofficiosum
testamentum dicit, quia pater ei hoc fecit, et ita
Papinianus respondit; nec patris frater, quia filii
testamentum est; ergo nec frater impuberis, si
patris non dixit. Sed si in patris obtentum est,
nec hoc valebit, nisi si pro parte patris rescissum
est; tunc enim pupillare valet.

§ 6.-Si quis mortis causa filio donaverit quar-
tam partem eius, quod ad eum esset perventu-
rum, si intestatus paterfamilias decessisset, puto
secure eum testari.

§ 7.-Si quis impuberi filio substituit secundas
tabulas faciendo, non ob hoc admittemus ipsum
impuberem ad inofficiosi querelam.

§ 8.-Quoniam autem quarta debitae portionis
sufficit ad excludendam querelam, videndum erit,
an exheredatus partem faciat, qui non queritur;
ut puta sumus duo filii exheredati; et utique fa-
ciet, ut Papinianus respondit; et si dicam inofficio-
sum, non totam hereditatem debeo, sed dimidiam
petere. Proinde si sint ex duobus filiis nepotes,
ex uno plures, tres puta, ex uno unus, unicum
sescuncia, unum ex illis semuncia querela ex-
cludit.

§ 9.-Quarta autem accipietur, scilicet dedu-
cto aere alieno et funeris impensa. Sed an et li-
bertates quartam minuant, videndum est; et
numquid minuant (&lt;ref&gt;et numquid minuant, omitelas Hal.&lt;/ref&gt;)? Nam si, quum quis ex asse
heres institutus est, ideo non potest dicere inoffi-&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6n97l3dhhl3yaqeq6g0nplgwldozwrs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>264345</id>
      <parentid>264344</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T05:23:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21968-70</username>
        <id>32249</id>
      </contributor>
      <origin>264345</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2555" sha1="glfk36fufhpyvl5vc91eu4rz0r8u64w" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;~2026-21968-70&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;videtur litem praeparasse, si ea focerit, qourum
supra mentionem habuimus.

'''8.''' ULPIANUS ''libro XIV. ad Edictum.-'' Papi-
nianus libro quinto Quaestionum recte scribit,
inofficiosi querelam patrem filii sui nomine insti-
tuere non posse invito eo; ipsius enim iniuria est.
Sequenti loco scribit, si filius (&lt;ref&gt;familias, adicionan Hal. Vulg.&lt;/ref&gt;) post agnitam
litis ordinandae gratia bonorum possessionem
decesserit, finitam esse inofficiosi querelam, quae
non patri (&lt;ref&gt;patris, Vulg.&lt;/ref&gt;), sed nomine dabatur filii.

§ 1.-Si quis post rem inofficiosi ordinatam li-
tem dereliquerit, postea non audietur.

§ 2.-Si Imperator sit heres institutus, posse
inofficiosum dici testamentum, saepissime rescri-
ptum est.

§ 3.-Papinianus libro secundo Responsorum
ait, contra veterani patrisfamilias testamentum
esse inofficiosi querelam, etsi ea sola bona ha-
buit, quae in castris quaesierat.

§ 4.-Si quis in militia fecerit testamentum,
et intra annum post militiam decesserit, dubito,
an, quia ad hoc usque temporis iure militari te-
stamentum eius valeat, querela inofficiosi cesset;
et potest dici, querelam inofficiosi cessare.

§ 5.-Sed nec impuberis filii mater inofficiosum
testamentum dicit, quia pater ei hoc fecit, et ita
Papinianus respondit; nec patris frater, quia filii
testamentum est; ergo nec frater impuberis, si
patris non dixit. Sed si in patris obtentum est,
nec hoc valebit, nisi si pro parte patris rescissum
est; tunc enim pupillare valet.

§ 6.-Si quis mortis causa filio donaverit quar-
tam partem eius, quod ad eum esset perventu-
rum, si intestatus paterfamilias decessisset, puto
secure eum testari.

§ 7.-Si quis impuberi filio substituit secundas
tabulas faciendo, non ob hoc admittemus ipsum
impuberem ad inofficiosi querelam.

§ 8.-Quoniam autem quarta debitae portionis
sufficit ad excludendam querelam, videndum erit,
an exheredatus partem faciat, qui non queritur;
ut puta sumus duo filii exheredati; et utique fa-
ciet, ut Papinianus respondit; et si dicam inofficio-
sum, non totam hereditatem debeo, sed dimidiam
petere. Proinde si sint ex duobus filiis nepotes,
ex uno plures, tres puta, ex uno unus, unicum
sescuncia, unum ex illis semuncia querela ex-
cludit.

§ 9.-Quarta autem accipietur, scilicet dedu-
cto aere alieno et funeris impensa. Sed an et li-
bertates quartam minuant, videndum est; et
numquid minuant (&lt;ref&gt;et numquid minuant, omitelas Hal.&lt;/ref&gt;)? Nam si, quum quis ex asse heres institutus est, ideo non potest dicere inoffi-&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>glfk36fufhpyvl5vc91eu4rz0r8u64w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>264346</id>
      <parentid>264345</parentid>
      <timestamp>2026-05-03T05:23:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21968-70</username>
        <id>32249</id>
      </contributor>
      <origin>264346</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2556" sha1="hog2ftxgb0uk9s6s86yhfyacsqq7x0j" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;~2026-21968-70&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;videtur litem praeparasse, si ea focerit, qourum
supra mentionem habuimus.

'''8.''' ULPIANUS ''libro XIV. ad Edictum.-'' Papi-
nianus libro quinto Quaestionum recte scribit,
inofficiosi querelam patrem filii sui nomine insti-
tuere non posse invito eo; ipsius enim iniuria est.
Sequenti loco scribit, si filius (&lt;ref&gt;familias, adicionan Hal. Vulg.&lt;/ref&gt;) post agnitam
litis ordinandae gratia bonorum possessionem
decesserit, finitam esse inofficiosi querelam, quae
non patri (&lt;ref&gt;patris, Vulg.&lt;/ref&gt;), sed nomine dabatur filii.

§ 1.-Si quis post rem inofficiosi ordinatam li-
tem dereliquerit, postea non audietur.

§ 2.-Si Imperator sit heres institutus, posse
inofficiosum dici testamentum, saepissime rescri-
ptum est.

§ 3.-Papinianus libro secundo Responsorum
ait, contra veterani patrisfamilias testamentum
esse inofficiosi querelam, etsi ea sola bona ha-
buit, quae in castris quaesierat.

§ 4.-Si quis in militia fecerit testamentum,
et intra annum post militiam decesserit, dubito,
an, quia ad hoc usque temporis iure militari te-
stamentum eius valeat, querela inofficiosi cesset;
et potest dici, querelam inofficiosi cessare.

§ 5.-Sed nec impuberis filii mater inofficiosum
testamentum dicit, quia pater ei hoc fecit, et ita
Papinianus respondit; nec patris frater, quia filii
testamentum est; ergo nec frater impuberis, si
patris non dixit. Sed si in patris obtentum est,
nec hoc valebit, nisi si pro parte patris rescissum
est; tunc enim pupillare valet.

§ 6.-Si quis mortis causa filio donaverit quar-
tam partem eius, quod ad eum esset perventu-
rum, si intestatus paterfamilias decessisset, puto
secure eum testari.

§ 7.-Si quis impuberi filio substituit secundas
tabulas faciendo, non ob hoc admittemus ipsum
impuberem ad inofficiosi querelam.

§ 8.-Quoniam autem quarta debitae portionis
sufficit ad excludendam querelam, videndum erit,
an exheredatus partem faciat, qui non queritur;
ut puta sumus duo filii exheredati; et utique fa-
ciet, ut Papinianus respondit; et si dicam inofficio-
sum, non totam hereditatem debeo, sed dimidiam
petere. Proinde si sint ex duobus filiis nepotes,
ex uno plures, tres puta, ex uno unus, unicum
sescuncia, unum ex illis semuncia querela ex-
cludit.

§ 9.-Quarta autem accipietur, scilicet dedu-
cto aere alieno et funeris impensa. Sed an et li-
bertates quartam minuant, videndum est; et
numquid minuant (&lt;ref&gt;et numquid minuant, omitelas Hal.&lt;/ref&gt;)? Nam si, quum quis ex asse 
heres institutus est, ideo non potest dicere inoffi-&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hog2ftxgb0uk9s6s86yhfyacsqq7x0j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/499</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81860</id>
    <revision>
      <id>264347</id>
      <timestamp>2026-05-03T05:36:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21968-70</username>
        <id>32249</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'ciosum, quia habet Falcidiam, Falcidia autem li- bertates non minuit, potest dici, deductis liber- tatibus quartam ineundam (&lt;ref&gt;minuendam, Vulg.&lt;/ref&gt;). Quum igitur pla- cet quartam minui per libertates, eveniet, ut qui servos tantum habet in patrimonio suo, dando iis libertatem inofficiosi querelam excludat; nisi for- te hic filius, si non fuit in potestate, a patre heres institutus merito omittit hereditatem, et ad sub- stitutum transmitt...</comment>
      <origin>264347</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2865" sha1="lf8a3fkntmerjaw8fgb4hogwv8dpafx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;~2026-21968-70&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;ciosum, quia habet Falcidiam, Falcidia autem li-
bertates non minuit, potest dici, deductis liber-
tatibus quartam ineundam (&lt;ref&gt;minuendam, Vulg.&lt;/ref&gt;). Quum igitur pla-
cet quartam minui per libertates, eveniet, ut qui
servos tantum habet in patrimonio suo, dando iis
libertatem inofficiosi querelam excludat; nisi for-
te hic filius, si non fuit in potestate, a patre heres
institutus merito omittit hereditatem, et ad sub-
stitutum transmittens querelam inofficiosi insti-
tuet; vel ab intestato citra Edicti poenam habeat
hereditatem.

§ 10.-Si conditioni parere testator heredem
iussit in persona filii vel alterius, qui eandem
querelam movere potest, et sciens is (&lt;ref&gt;id, Hal.&lt;/ref&gt;) accepit,
videndum, ne ab inofficiosi querela excludatur;
agnovit enim iudicium. Idem est, et si legatarius
ei, vel statuliber dedit. Et potest dici, excludi
eum, maxime si heredem ei iusserat dare; cete-
rum si legatarium, numquid semel natam inoffi-
ciosi querelam non perimat legatarii oblatio? Cur
ergo in herede (&lt;ref&gt;heredem, Vulg.&lt;/ref&gt;) absolute diximus? Quoniam
ante aditam hereditatem nec nascitur querela.
Ego eventum puto sequendum in hac re, ut, si
forte antequam iudicium moveatur, oblatio ei
fiat eius, quod relictum est, quasi ex voluntate
testatoris oblato eo satis ei factum videatur.

§ 11.-Unde si quis fuit institutus forte ex se-
misse, quum ei sextans ex substantia testatoris
deberetur, et rogatus esset post certum temporis
restituere hereditatem, merito dicendum est, nul-
lum iudicium movere, quum debitam portionem
et eius fructus habere possit; fructus enim solere
in Falcidiam imputari non est incognitum. Ergo
et si ab initio ex semisse heres institutus rogetur
post decennium restituere hereditatem, nihil ha-
bet, quod queratur; quoniam facile potest debi-
tam portionem eiusque fructus (&lt;ref&gt;vel ex fructibus, (en lugar de eiusque fructus), Hal.&lt;/ref&gt;) medio tempo-
re cogere.

§ 12.-Si quis et irritum dicat testamentum vel
ruptum, et (&lt;ref&gt;vel, (en lugar de et), Hal.&lt;/ref&gt;) inofficiosum, conditio ei deferri
debet, utrum prius movere volet.
§ 13.-Si filius exheredatus in possessione sit
hereditatis , scriptus quidem heres petet heredi-
tatem, filius vero in modum contradictionis que-
relam inducat; quemadmodum ageret, si non pos-
sideret, sed peteret.

§ 14.-Meminisse autem oportebit, eum, qui
testamentum inofficiosum improbe dixit, et non
obtinuit, id, quod in testamento accepit, perdere,
et id fisco vindicari, quasi indigno ablatum. Sed
ei demum aufertur quod testamento datum est,
qui usque ad sententiam iudicum lite improba
perseveraverit. Ceterum si ante sententiam de-
stitit vel decessit, non ei aufertur, quod datum
est; proinde, etsi absente eo secundum praesen-
tem pronuntietur, potest dici, conservandum ei,
quod accepit. Eo autem solo carere quis debet,&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lf8a3fkntmerjaw8fgb4hogwv8dpafx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/500</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81861</id>
    <revision>
      <id>264348</id>
      <timestamp>2026-05-03T06:03:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21968-70</username>
        <id>32249</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'cuius emolumentum ad eum pertinet. Ceterum si id rogatus fuit restituere, non debet iniuria fieri. Unde non male Papinianus libro secundo Respon- sorum refert, si heres fuit institutus, et rogatus restituere hereditatem, deinde in querela inoffi- ciosi non obtinuit, id, quod iure Falcidiae potuit habere, solum perdere.   § 15.—Si quis impubes arrogatus sit ex his personis, quae et citra adoptionem et emancipa- tionem queri de inofficioso poss...</comment>
      <origin>264348</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2710" sha1="sjpke8eldos9i7bjj7mays0uxgtw0t7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;~2026-21968-70&quot; /&gt;{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;cuius emolumentum ad eum pertinet. Ceterum si
id rogatus fuit restituere, non debet iniuria fieri.
Unde non male Papinianus libro secundo Respon-
sorum refert, si heres fuit institutus, et rogatus
restituere hereditatem, deinde in querela inoffi-
ciosi non obtinuit, id, quod iure Falcidiae potuit
habere, solum perdere.


§ 15.—Si quis impubes arrogatus sit ex his
personis, quae et citra adoptionem et emancipa-
tionem queri de inofficioso possunt, hunc puto
removendum a querela, quum habeat quartam
ex Constitutione Divi Pii. Quod si egit, nec obti-
nuit, an quartam perdat? et puto aut non admit-
tendum ad inofficiosum, aut, si admittatur, etsi
non obtinuerit, quartam ei, quasi aes alienum,
concedendam .

§ 16.—Si ex causa de inofficioso (&lt;ref&gt;Hal. Vulg.; inofficiosi, Fl. aquí y en la ley 14. de este titulo, y no sin razón, como se ve supliendo la palabra querela, ú otra semejante.&lt;/ref&gt;) cognoverit
iudex , et pronuntiaverit contra testamentum,
nec fuerit provocatum, ipso iure rescissum est,
et suus heres erit, secundum quem iudicatum
est, et bonorum possessor, si hoc se contendit; et
libertates ipso iure non valent, nec legata deben-
tur, sed soluta repetuntur aut ab eo, qui solvit,
aut ab eo, qui obtinuit; et haec utili actione re-
petuntur. Fere autem, si ante controversiam mo-
tam soluta sunt, qui obtinuit, repetit; et ita Di-
vus Hadrianus et Divus Pius rescripserunt.

§ 17.—Plane si post quinquennium inofficiosum
dici coeptum est ex magna et iusta causa, liber-
tates non esse revocandas , quae competierunt,
vel praestitae sunt, sed viginti aureos a singulis
praestandos victori;

'''9.''' MODESTINUS ''libro singulari de inofficioso
testamento.-'' si autem intra quinquennium ege-
rit, libertates non competunt. Sed Paulus ait,
praestiturum fideicommissas libertates, scilicet
(&lt;ref&gt;solum, Hal.&lt;/ref&gt;) viginti aureis et in hoc casu a singulis prae-
standis.

'''10.''' MARJELLUS (&lt;ref&gt;Μάρκου, Basil.&lt;/ref&gt;) ''libro III. Digestorum.-'' Si
pars iudicantium de inofficioso testamento con-
tra testamentum, pars secundum id sententiam
dederit, quod interdum fieri solet, humanius erit
sequi eius partis sententiam, quae secundum te-
stamentum spectavit, nisi si aperte iudices ini-
que secundum scriptum heredem pronuntiasse
apparebit.

§ 1.-Illud notissimum est, eum, qui legatum
perceperit, non recte de inofficioso testamento
dicturum, nisi id totum alii administravit.

'''11.''' MODESTINUS ''libro III. Responsorum.-''
Etiamsi querela inofficiosi testamenti obtinuerit,
non ideo t men donationes, quas vivus ei perfe-
cisse proponitur, infirmari, neque in dotem dato-
rum partem vindicari posse, respondi.&lt;noinclude&gt;{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sjpke8eldos9i7bjj7mays0uxgtw0t7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Catullus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>81862</id>
    <redirect title="Scriptor:Gaius Valerius Catullus" />
    <revision>
      <id>264401</id>
      <timestamp>2026-05-03T11:57:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>Redirigens ad [[Scriptor:Gaius Valerius Catullus]]</comment>
      <origin>264401</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46" sha1="feieyx2jp0oltvunpvdr50hz68ez2yq" xml:space="preserve">#redirect [[Scriptor:Gaius Valerius Catullus]]</text>
      <sha1>feieyx2jp0oltvunpvdr50hz68ez2yq</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>