Wikisource lawikisource https://la.wikisource.org/wiki/Pagina_prima MediaWiki 1.47.0-wmf.7 first-letter Media Specialis Disputatio Usor Disputatio Usoris Vicifons Disputatio Vicifontis Fasciculus Disputatio Fasciculi MediaWiki Disputatio MediaWiki Formula Disputatio Formulae Auxilium Disputatio Auxilii Categoria Disputatio Categoriae Scriptor Disputatio Scriptoris Pagina Disputatio Paginae Liber Disputatio Libri TimedText TimedText talk Modulus Disputatio Moduli Event Event talk 104 42277 272367 232509 2026-06-20T08:02:11Z SZC 03 22335 272367 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="GuilelmusDugard" /></noinclude>## problema ## istud philosophiae genus demigrare, fateor, et aurum et plumbum esse plumeae levitatis, si cum peccato conferatur. :{{sc|cu}}. Qui fiet igitur, ut qui hac sarcina sunt onusti, subvolent in coelum? :{{sc|al}}. Profecto non video. :{{sc|cu}}. At qui sese parant ad cursum saltumve, non solum quidquid est oneris abiiciunt, verum etiam contento spiritu sese reddunt levisculos; et ad hunc cursum saltumque, quo ferimur in coelum, non studemus illum abiicere, quod omni saxo, omni plumbo gravius est. :{{sc|al}}. Faceremus, si vel micae sanae mentis haberemus. ## epicureus ## {{c|{{x-larger|EPICUREUS}}}} {{c|{{sc|Hedonis, Spudaeus}}}} :{{sc|he}}. Quid venatur meus Spudaeus, quod sic totus incumbit libro, nescio quid secum murmurans? :{{sc|sp}}. Plane venor, Hedoni, sed nihil aliud quam venor. :{{sc|he}}. Quid voluminis est, quod habes in sinu? :{{sc|sp}}. Dialogi Ciceronis de finibus bonorum. :{{sc|he}}. At quanto satius esset quaerere bonorum initia quam fines? :{{sc|sp}}. Sed Marcus Tullius finem boni appellat bonum omnibus numeris absolutum, quod qui sit assequutus, praeterea nihil desideret. :{{sc|he}}. Opus cum primis eruditum et eloquens: sed num tibi videris aliquod operae precium fecisse, quod ad veri cognitionem attinet? :{{sc|sp}}. Hoc mihi videor fecisse lucri, quod nunc magis etiam ambigam de finibus, quam antea. :{{sc|he}}. Agricolarum est ambigere de finibus. :{{sc|sp}}. Nec satis queo mirari, de re tanta inter tantos viros tantam fuisse sententiarum pugnam. :{{sc|he}}. Nimirum, quia foecundus est error, quum simplex sit veritas. Quoniam totius negotii caput ac fontem ignorant, divinant ac delirant omnes. Sed quae sententia tibi videtur esse scopo vicinior? :{{sc|sp}}. Quum audio impugnantem M. Tullium, displicent singulae; rursus<noinclude><references/></noinclude> 7xmua7mat0rsn0qiyvlz85h9ppiaoeo 272368 272367 2026-06-20T08:03:17Z SZC 03 22335 272368 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="GuilelmusDugard" /></noinclude><section begin="problema"/>istud philosophiae genus demigrare, fateor, et aurum et plumbum esse plumeae levitatis, si cum peccato conferatur. :{{sc|cu}}. Qui fiet igitur, ut qui hac sarcina sunt onusti, subvolent in coelum? :{{sc|al}}. Profecto non video. :{{sc|cu}}. At qui sese parant ad cursum saltumve, non solum quidquid est oneris abiiciunt, verum etiam contento spiritu sese reddunt levisculos; et ad hunc cursum saltumque, quo ferimur in coelum, non studemus illum abiicere, quod omni saxo, omni plumbo gravius est. :{{sc|al}}. Faceremus, si vel micae sanae mentis haberemus. <section end="problema"/> <section begin="epicureus"/>{{c|{{x-larger|EPICUREUS}}}} {{c|{{sc|Hedonis, Spudaeus}}}} :{{sc|he}}. Quid venatur meus Spudaeus, quod sic totus incumbit libro, nescio quid secum murmurans? :{{sc|sp}}. Plane venor, Hedoni, sed nihil aliud quam venor. :{{sc|he}}. Quid voluminis est, quod habes in sinu? :{{sc|sp}}. Dialogi Ciceronis de finibus bonorum. :{{sc|he}}. At quanto satius esset quaerere bonorum initia quam fines? :{{sc|sp}}. Sed Marcus Tullius finem boni appellat bonum omnibus numeris absolutum, quod qui sit assequutus, praeterea nihil desideret. :{{sc|he}}. Opus cum primis eruditum et eloquens: sed num tibi videris aliquod operae precium fecisse, quod ad veri cognitionem attinet? :{{sc|sp}}. Hoc mihi videor fecisse lucri, quod nunc magis etiam ambigam de finibus, quam antea. :{{sc|he}}. Agricolarum est ambigere de finibus. :{{sc|sp}}. Nec satis queo mirari, de re tanta inter tantos viros tantam fuisse sententiarum pugnam. :{{sc|he}}. Nimirum, quia foecundus est error, quum simplex sit veritas. Quoniam totius negotii caput ac fontem ignorant, divinant ac delirant omnes. Sed quae sententia tibi videtur esse scopo vicinior? :{{sc|sp}}. Quum audio impugnantem M. Tullium, displicent singulae; rursus<section end="epicureus"/><noinclude><references/></noinclude> gxrewv8aecsg2fe83rd6xb0iy8idvxy 104 81221 272369 264002 2026-06-20T08:21:08Z SZC 03 22335 /* Proofread */ 272369 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{c|– 32 –}}</noinclude>quisque modus diceretur authenticus, id est, auctoralis {{et}} princeps; gravis autem plaga vocaretur, id est, lateralis {{et}} minor. Qui enim dicitur stare ad latus meum minor me est, caeterum si esset maior, ego aptius dicerer stare ad latus eius. Cum ergo dicatur authentus protus {{et}} plagis proti, similiter de reliquis, qui naturaliter in vocibus erant quatuor, in cantibus facti sunt octo. Abusio autem tradidit latinis dicere pro authento proto {{et}} plagis proti, primus {{et}} secundus, pro authento deutero {{et}} plagis deuteri tertius {{et}} quartus, pro authento triti {{et}} plagis triti quintus {{et}} sextus, pro authento tetrardo {{et}} plagis tetrardi septimus {{et}} octavus. {{ct|CAPUT {{§|XIII}}.}} {{ct|{{sc|de octo modorum agnitione, acumine et gravitate.}}}} Igitur octo sunt modi, ut octo partes orationis, {{et}} octo formae beatitudinis, per quos omnis cantilena discurrens octo dissimilibus qualitatibus variatur. Ad quos in cantibus discernendos etiam quaedam neumae inventae sunt, ex quarum aptitudine ita modum cantionis agnoscimus, sicut saepe ex aptitudine corporis, quae cuius sit tunica reperimus, ut: {| style="text-align: center;" |- | ''Da'' | ''c'' | ''a'' | ''G'' | ''FE'' | ''G'' | ''FE'' | ''DD'' | CFGaGaGFEFGaGFEFD |- | Pri | mum | que | ri | te | re | gnum | Dei | |} Mox enim ut cum fine alicuius antiphonae hanc neumam bene viderimus convenire, quod authenti proti sit, non est opus dubitare; sic {{et}} de reliquis. Ad hoc etiam cognoscendum plurimum valent {{et}} versus nocturnalium responsoriorum, {{et}} psalmi officiorum, {{et}} omnia, quae in modorum formulis praescribuntur, quas qui non novit, mirum est, si quam partem horum, quae dicuntur, intelligit. Ibi enim videtur, quibus in vocibus singulorum modorum cantus rarius saepiusve incipiant, {{et}} in quibus minime id fiat: ut in plagis<noinclude></noinclude> ts1v2l5p2xf1a7yxe7m4xz7ewc6067t 272370 272369 2026-06-20T08:25:18Z SZC 03 22335 272370 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{c|– 32 –}}</noinclude>quisque modus diceretur authenticus, id est, auctoralis {{et}} princeps; gravis autem plaga vocaretur, id est, lateralis {{et}} minor. Qui enim dicitur stare ad latus meum minor me est, caeterum si esset maior, ego aptius dicerer stare ad latus eius. Cum ergo dicatur authentus protus {{et}} plagis proti, similiter de reliquis, qui naturaliter in vocibus erant quatuor, in cantibus facti sunt octo. Abusio autem tradidit latinis dicere pro authento proto {{et}} plagis proti, primus {{et}} secundus, pro authento deutero {{et}} plagis deuteri tertius {{et}} quartus, pro authento triti {{et}} plagis triti quintus {{et}} sextus, pro authento tetrardo {{et}} plagis tetrardi septimus {{et}} octavus. {{ct|CAPUT {{§|XIII}}.}} {{ct|{{sc|de octo modorum agnitione, acumine et gravitate.}}}} Igitur octo sunt modi, ut octo partes orationis, {{et}} octo formae beatitudinis, per quos omnis cantilena discurrens octo dissimilibus qualitatibus variatur. Ad quos in cantibus discernendos etiam quaedam neumae inventae sunt, ex quarum aptitudine ita modum cantionis agnoscimus, sicut saepe ex aptitudine corporis, quae cuius sit tunica reperimus, ut: {| style="margin: auto; text-align: center;" |- | ''Da'' | ''c'' | ''a'' | ''G'' | ''FE'' | ''G'' | ''FE'' | ''DD'' | CFGaGaGFEFGaGFEFD |- | Pri | mum | que | ri | te | re | gnum | Dei | |} Mox enim ut cum fine alicuius antiphonae hanc neumam bene viderimus convenire, quod authenti proti sit, non est opus dubitare; sic {{et}} de reliquis. Ad hoc etiam cognoscendum plurimum valent {{et}} versus nocturnalium responsoriorum, {{et}} psalmi officiorum, {{et}} omnia, quae in modorum formulis praescribuntur, quas qui non novit, mirum est, si quam partem horum, quae dicuntur, intelligit. Ibi enim videtur, quibus in vocibus singulorum modorum cantus rarius saepiusve incipiant, {{et}} in quibus minime id fiat: ut in plagis<noinclude></noinclude> dzmebszvs0sh4hx2cc3k0qpdzpar6nf 104 82604 272345 272181 2026-06-19T20:15:12Z Erblanchard57 30712 272345 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Erblanchard57" />{{rvh|2|DE POLYGAMIA|DISCURSUS}} {{smaller-block/s}}</noinclude>hic contractus hoc peculiare, ut non mutuâ voluntate, {{ls}}ed nonni{{ls}}i per adulterium, ubi actu ip{{ls}}o di{{ls}}{{ls}}olvitur, de{{ls}}ertionem malitio{{ls}}am aut alias prægnanti{{ls}}{{ls}}imas cau{{ls}}as annihiletur. E{{ls}}t tamen & manet verus propriè, non analogicè & largè {{ls}}ic dictus contractus & quidem ''Politicus,'' uti in omnibus Compendiis Politicis, cum de Societatibus agitur, {{ls}}tatim ab initio an{{ls}}picium {{ls}}umitur ante omnia de {{ls}}ocietate conjugali, ceu fundamento omnis Politiæ, unde & po{{ls}}tea in Politicâ {{ls}}peciali {{ls}}eu jure no{{ls}}tro de hac conventione iterum incipitur, ita ut verum {{ls}}it: Ubi de{{ls}}init Politicus, ibi incipit ICTus) quando conjuges matrimonialem contractum: (''Do tibi amorem, corpus meum, ut des mihi iterum animum & corpus tuum:'' ineunt, conjugalique copulatione una caro efficiuntur Gen. {{SIC|11.|II.}} 24. ''Agatho{{ls}}a Can. 27. q. 2. Canone admonere 33. q. 2. Can. Porro 35. q. 5.'' Nec malè aliquis fecerit, {{ls}}i quis matrimonium ad contractus innominatos, ''Do ut des,'' {{ls}}alvo tamen aliorum judicio referat. Quinimò, utut permagna nuptiis cum aliis contractibus intercedat {{ls}}imilitudo, per{{ls}}onarum tamen, quæ matrimonium ineunt, libertas, & ip{{ls}}um in{{ls}}uper {{ls}}tipulationis nuptialis objectum, quatenus non de corporum tantùm, {{ls}}ed animorum etiam copulatione agitur id omnino efficiunt, ut matrimonium reliquos contractus omnes qua{{ls}}i tran{{ls}}cendat & {{ls}}upergrediatur. Unde illis non malè contradicit Chry{{ls}}o{{ls}}t. hom. 74. in Matth. qui nuptias {{ls}}impliciter {{graeca|συνάλλαγμα}} dicunt, ac curio{{ls}}è nimis tabulas & cautiones dotales, non aliter ac {{ls}}i de emendo & vendendo ageretur adhibent, Vid. ''Hahn. ad VVe{{ls}}enb. tit. de rit. nupt. n. 3.'' {{anchor|n2}}2. E{{ls}}t autem matrimonium & con{{ls}}equenter Polygamia ''contractus pure Politicus'' ad {{ls}}olam Politiam {{ls}}pectans, omnibus Politiis Gentilium, Judæorum, Mahumedanorum, ac Chri{{ls}}tianorum, quoad e{{ls}}{{ls}}entialia communis, uti in dedicatione & th. 90. a{{ls}}{{ls}}ertum à ''Theophilo,'' quod nonnulli ''Anti-Polygami'' maximopere, taxarunt, præ{{ls}}ertim ''Autor Monogamiæ victricis'' in {{ls}}uà ante triumphum decantatâ victoriâ, non in cerebro Jovis, ut Minerva {{ls}}ed Plutonis, ut Pro{{ls}}erpinâ, natâ, qui mirum in modum paratragædiatur, quod Theophilus vocet matrimonium ''contractum purè Politicum,'' & putat illum velle exinde {{ls}}tabilire {{ls}}uam Polygamiam. Quanquam enim verum {{ls}}it, quòd conventio po{{ls}}{{ls}}it fieri inter virum & uxorem, ut præter ip{{ls}}am aliæ quoque mulieres viri {{ls}}int maritæ, & nihil inique fieri, promi{{ls}}{{ls}}ione, quæ interce{{ls}}{{ls}}it {{ls}}ervatâ, nunquam tamen in mentem venit Theophilo, nec probari pote{{ls}}t ab ''Autore victoriæ cantatæ ante triumphum:'' quod Theophilus ex eo, quod matrimonium {{ls}}it ''contractus purè Politicus'' voluerit Polygamiam (neque etiam potuit, {{ls}}unt alia principia, ex quibus demon{{ls}}trat) probare, multo minus ex hoc ip{{ls}}o, quod {{ls}}it contractus Politicus, voluit deducere, ''ut autor victoria famo{{ls}}æ'' (qui {{ls}}en{{ls}}a animi, quod {{ls}}olius Dei e{{ls}}t, {{ls}}crutatur) autumat, quod {{SIC|hit|hic}} contractus mutuo di{{ls}}{{ls}}en{{ls}}u {{ls}}it di{{ls}}{{ls}}olubilis. Siquidem Theophilus expre{{ls}}{{ls}}e fatetur, atque {{graeca|πυξ καὶ λάξ}} defendit; quod hic contractus habeat hoc {{ls}}ingulare, ut reciprocâ voluntate non po{{ls}}{{ls}}it dirimi, Sicut enim omnes contractus in genere quidem conveniunt, ut ex definitione patet, in {{ls}}pecie vero differunt, & quilibet {{ls}}ibi aliquid particulare {{ls}}ervat, quod alter non habet, ita & contractus matrimonialis habet hoc eximium, ut nullo modo, ni{{ls}}i ob adulterium & malitio{{ls}}am de{{ls}}ertionem {{ls}}it di{{ls}}{{ls}}olubilis, adeoque non opus ut ab ''autore captatæ ante triumphum victoriæ'' adducantur dicta Matth. 5 & 19. Marc. 10. 1 Cor. 7. quod vir non debeat dimittere uxorem, {{ls}}iquidem Theophilus non negat, {{ls}}ed omnibus modis a{{ls}}truit indi{{ls}}{{ls}}olubilitatem, utpotè ex jure naturæ re{{ls}}ultantem, neque etiam negat, ''conjugium e{{ls}}{{ls}}e ordinationem & copulationem divinam, ac prudentem uxorem e{{ls}}{{ls}}e à Deo, Prov. 19.'' Rex Prudens etiam e{{ls}}t a Deo, & nexus inter Regem & {{ls}}ubditos e{{ls}}t etiam ordinatio & copulatio divina, nihilominus tamen etiam e{{ls}}t conventio inter Regem & {{ls}}ubditos purè Politica, non Eccle{{ls}}ia{{ls}}tica (invenitur enim quoque inter Gentiles, ubi nulla Eccle{{ls}}ia, uti matrimonium) Opponitur hic ''tò pure Politicum'' non divinæ providentiæ, ordinationi & directioni, quæ in omnibus rebus con{{ls}}picua admittenda e{{ls}}t, {{ls}}ed dependentiæ ab Eccle{{ls}}ia{{ls}}tico jure & Eccle{{ls}}iâ, quæ quidem inter Chri{{ls}}tianos in coronationibus Regum & copulationibus de{{ls}}pon{{ls}}atorum<noinclude>{{right|{{ls}}uas}} {{smaller-block/e}}</noinclude> bh2mxc5oatc2oq5biyk58656f8ym702 104 83697 272347 272341 2026-06-19T21:26:10Z Shenme 17647 Found lunate sigma &amp;#x03F2; , but Graeca template font displays it badly; in edit summary looks fine "Ἱπποϲύνῃ" vs. "Ἱπποcύνῃ" 272347 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shenme" /></noinclude>{{rh|50|NONIVS MARCELLVS|}} {{x-smaller|36. 37 M.}} {{indent|{{sc|adglomerare}}, inplicare, coniungere; dictum a glomere.{{gap|1em}}Vergilius Aeneidos lib. II:|2}} {{versus|20}}{{style|font-size:90%; margin-left:4em;|et lateri adglomerant nostro.}} {{indent|{{sc|collare}} est vinculi genus, quo collum adstringitur.{{gap|1em}}Lucilius lib. XXVIIII:|2}} {{style|font-size:90%; margin-left:4em;|cum manicis, catulo collareique, ut fugitivum, deportem.}} {{versus|25}}{{indent|{{sc|depilati}} dictum rarefacti.{{gap|1em}}Lucilius lib. XXVIIII:|2}} {{style|font-size:90%; margin-left:4em;|&#x201B;Gnató, quid actumst?&#x2019; — &#x201B;dépilati omnés sumus.&#x2019;}} {{indent|{{sc|excvriari}}, curia excludi.{{gap|1em}}Varro Hippocyne: Apollonium ideo excuriant, quia nihil habebat.|2}} {{indent|{{sc|pensum}} significat exaequatum, quod sine inclinatione sunt quae penduntur.{{versus|30}}{{gap|1em}}Lucilius lib. XXVIII:|2}} {{style|font-size:90%; margin-left:4em;|nil párvo huic pensi. haut litteras doceás lutum. {{!!}}}} {{versus|1}}{{indent|{{sc|aqva intercvs}}, hydropum morbus; quasi aqua inter cutem.{{gap|1em}}Lucilius lib. XXVIII:|2}} {{style|font-size:90%; margin-left:4em;|aquam te in ánimo habere intércutem.}} {{indent|M. Tullius de officiis lib. III: siquis medicamentum cuipiam dederit {{versus|5}} ad aquam intercutem.|2}} {{indent|{{sc|maltas}} veteres molles appellari voluerunt, a graeco, quasi ''{{graeca|μαλθακούς}}''.{{gap|1em}}Lucilius lib. XXVII:|2}} {{style|font-size:90%; margin-left:4em;|ínsanum vocant quem maltam ac féminam dicí vident.}} {{indent|{{sc|monogrammi}} dicti sunt homines macie pertenues ac decolores:|2}} {{regula|align=left|width=6em}} 19 II, 341 || 22 Luc. 1. XXVIIII || 25 1. XXVIIII || 27 Varro Hippocyne || 30 Luc. I. XXVIII || 2 1. XXVIII || 4 III, 24, 92 || 7 Luc. 1. XXVII. {{regula|align=left|width=6em}} '''18''' Adglomerare ''L''₁, Ho₂; Aggl. ''rel.'' — inplicare ''L''₁, ''Bamb.;'' impl. ''rel.;'' applicare ''Quicheratus''. — '''19''' id eneidos ''L''₁, in aeneidos ''id. 2;'' ''G;'' aeidos ''H''. — ''id''. lib. secundo. — '''20''' agglom. ''L''₂, ''H;'' aglom. ''G''. — '''21''' quod ''Bamb''. — asstr. ''L''₂; astr. ''H;'' adstringit (it ''in ras''.) ''Bamb''. — '''22''' XXVIII ''H''. — '''23''' collarique ''Iun.;'' collareque ''cdd''. — '''25. 26''' ''puto'' Dispalati; ''nisi n. N.'' — dicitur ''Bamb. m. 2.'' — Gnatho ''Me'', nato ''cdd''. — '''27''' ''{{graeca|Ἱππο&#x03F2;ύνῃ}} Iun.; sed cf. Gell. III, 18, 5.'' — Appollonium (Appollonio ''H''₁) ''C.'' — '''28''' qua ''L''₁. ''post'' nihil a ''litt. erasa in H.'' — '''29''' ''non l. nov. in L''. — '''30''' XXVIII ''ed. Bas.;'' XX. octavo ''L, H.'' — '''31''' nil parvo (''i. e.'' puero) huic ''M'', nihil parvi ac ''cdd''. — haut ''M'', uti ''cdd''. — littera ''id.'' (litera ''H''₁); litteras ''Gerlachius''. — ''lutum de homine dictum, ut ap. Plautum.'' — '''1''' ''non 1. nov. in L; om. Bamb.'' — est hydropum ''H''; est ''deinde deletum, sed rursus restitutum.'' — aquam ''cdd''. — '''3''' ''cf. comm. Luc. XXVIII, 18.'' — te ''om. G.'' — alnimo ''prius H.'' — '''4''' ''cf. 345'' me''dicamentum. — '''6''' altas ''G''; Multas ''Bamb.;'' Malthas ''ed. a. 1476.'' — greco'' L, H. — '''7''' ''{{graeca|μαλθακούς}} ed. 1476'' (''{{graeca|μαλακούς}} al.''), malacus ''cdd''. — '''8''' multam ''G.'' — vident ''Turnebus'', videt ''cdd''. — '''9''' onogrammi ''G.'' — maciae pertenuaes ''prius H.''<noinclude></noinclude> mjy9r65elxv8j8eujec2dhpiv527o0c 0 83711 272351 272331 2026-06-19T22:14:46Z Erblanchard57 30712 272351 wikitext text/x-wiki {{titulus |Scriptor=Johannes Lyserus |OperaeTitulus=Polygamia Triumphatrix |OperaeWikiPagina=Polygamia Triumphatrix |Annus= 1682 |SubTitulus= Thesis IΙ. |Liber=Polygamia Triumphatrix.pdf }} {{Liber |Ante= Thesis I |AnteNomen=Polygamia Triumphatrix/Thesis 1 |Post= Thesis III |PostNomen= Polygamia Triumphatrix/Thesis 3 }} <pages index="Polygamia Triumphatrix.pdf" from=23 to=32 fromsection=T2 tosection="T1" /> {{Liber |Ante=Thesis I |AnteNomen=Polygamia Triumphatrix/Thesis 1 |Post= Thesis III |PostNomen= Polygamia Triumphatrix/Thesis 3 }} djpkdgj7q3kyfp35ru9lx39lysiqeir 107 83712 272343 272333 2026-06-19T19:45:36Z Saumache 27923 /* Better scan */ Reply 272343 wikitext text/x-wiki == Better scan == [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5f/Noni_Marcelli_Compendiosa_Doctrina%2C_I.pdf This scan] at Wikimedia Commons looks so much better! [[Usor:Shenme|Shenme]] ([[Disputatio Usoris:Shenme|disputatio]]) 22:32, 18 Iunii 2026 (UTC) :It is the exact same, I uploaded it. [[Usor:Saumache|Saumache]] ([[Disputatio Usoris:Saumache|disputatio]]) 19:45, 19 Iunii 2026 (UTC) oj1f7fotiavkg8qqizsu8571fh35ukj 272344 272343 2026-06-19T19:49:48Z Saumache 27923 /* Better scan */ 272344 wikitext text/x-wiki == Better scan == [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5f/Noni_Marcelli_Compendiosa_Doctrina%2C_I.pdf This scan] at Wikimedia Commons looks so much better! [[Usor:Shenme|Shenme]] ([[Disputatio Usoris:Shenme|disputatio]]) 22:32, 18 Iunii 2026 (UTC) :It is the exact same but .pdf, what do you mean? I just realized I had uploaded it too. [[Usor:Saumache|Saumache]] ([[Disputatio Usoris:Saumache|disputatio]]) 19:45, 19 Iunii 2026 (UTC) kfpji086xsn3orhjvumov6o1uh74z9e 104 83715 272342 2026-06-19T17:00:26Z Erblanchard57 30712 /* Emendata */ 272342 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Erblanchard57" />{{rvh|20|DE POLYGAMIA.|DISCURSUS}} {{smaller-block/s}}</noinclude>adjutoria. Illud dubio procul omnium confe{{ls}}{{ls}}ione e{{ls}}t mon{{ls}}trum inter homines, qui plura habet capita & pectora, aut quadrupes, quadrimanus na{{ls}}citur, qui autem habet plures uxores tantum abe{{ls}}t, ut {{ls}}it mon{{ls}}trum, ut potius {{ls}}it felicior, beatior & pluribus beneficiis atque adjutoriis à Deo, omnium bonorum autore, donatus. Neque enim bonitas {{ls}}peciei communis in conjugali {{ls}}ocietate numero unius maris & unius fœminæ circum{{ls}}cripta e{{ls}}t, ita ut non po{{ls}}{{ls}}it admittere plures. Exclu{{ls}}io quippe plurium uxorum non e{{ls}}t fundata in primis nuptiis Adami Monogamicis, {{ls}}i quidem unius uxoris po{{ls}}itio non illicò excludit plures. Neque etiam probari pote{{ls}}t ex exemplo primo conjugii Adamitici, naturæ bonitatem ex perpetuâ naturæ conditoris lege debere e{{ls}}{{ls}}e contentam unicâ uxore. ''Exemplum'' enim ''non facit'' extemplò ''legem,'' alias exemplo Jacobi quadrigami aut Davidis octodecimgami, aut Salomonis millegami po{{ls}}{{ls}}et colligi, omnes debere e{{ls}}{{ls}}e millegamos, &c. Quod autem exemplum {{ls}}it {{ls}}equendum {{ppoem| ''Certabunt'' {{grc|ἄγαμοι}} ''& adhuc {{ls}}ub judice pugna.}} Neque enim Monogamia perpetuum {{ls}}peciei humanæ bonum e{{ls}}t, quod nullo po{{ls}}{{ls}}it modo aut tempore mutari. Potui{{ls}}{{ls}}et enim Deus, {{ls}}i volui{{ls}}{{ls}}et, {{ls}}tatim ab initio plures fœminas creare atque Monogamiam in Polygamiam mutare. Sicut & po{{ls}}tea in totâ {{ls}}pecie humanâ e{{ls}}t mutata, & apud omnes nationes in omnibus terræ partibus, præ{{ls}}ertim in populo Dei {{ls}}electi{{ls}}{{ls}}imo fuit u{{ls}}urpata Polygamia. {{anchor|n9}}9. Secundum argumentum Anti-Polygamicum quod à ''Defen{{ls}}ore unius'' ex naturâ affertur, e{{ls}}t de{{ls}}umtum ex Brocardicâ Naturæ in omnibus contractibus univer{{ls}}aliter, uti dicit, admi{{ls}}sâ: quod quis non habet in pote{{ls}}tate {{ls}}uâ, {{ls}}ed alteri jam dedit, tradidit, à quo etiam traditum & donatum po{{ls}}{{ls}}idetur legitimè, cum redditione mutuâ rei æquivalentis, illud alteri iterum donari vel po{{ls}}{{ls}}idenda tradi non pote{{ls}}t, {{ls}}ive, ut brevius aliàs effertur, quod quis non habet, alteri dare non pote{{ls}}t. Verum enim verò non jam di{{ls}}putabo an {{ls}}it regula Naturæ, ita ut qui peccet contia hanc regulam, peccet contra jus naturæ, neque etiam in medium afferam iterum quod matrimonium {{ls}}it verus, {{ls}}ed excellens contractus, qui reliquos omnes, qui mutuo con{{ls}}en{{ls}}u di{{ls}}{{ls}}olvantur, longo intervallo {{ls}}upergrediatur. Sed hoc tantum dico, totum argumentum illico ad incitas redigi {{ls}}i addatur, quod maritus non in {{ls}}olidum {{ls}}ed pro ratâ parte duntaxat tradiderit {{ls}}uum animum & corpus uxori, ita ut po{{ls}}{{ls}}it etiam communicare alteri. Non enim e{{ls}}t æquale hîc vinculum, nec eadem & æqualis oblligatio mariti & fœminæ in {{ls}}ocietate conjugali, nec eodem jure illicita Polygamia ex parte mariti, quo illa ex parte uxoris, {{ls}}ed e{{ls}}t contractus & pactum inæquale, (ut {{ls}}upra ad [[Polygamia Triumphatrix/Thesis 1|th. 1.]] prolixè mon{{ls}}tratum) ubi maritus citra & præter voluntatem uxoris pote{{ls}}t tradere {{ls}}uum corpus {{ls}}ecundæ & tertiæ uxori, quod mulier non pote{{ls}}t, nec mulier dicenda e{{ls}}t juri {{ls}}uo, quod non habet {{ls}}cil. totale, renuntiare, {{ls}}ed {{ls}}i quando illius con{{ls}}en{{ls}}us, ut in Sara, Rahele, Lea, uxore Comitis {{larger|{{blackletter|de Gleichen /}}}} accedat, {{ls}}it ex {{ls}}uperfluo, concordiæ eò melius {{ls}}ervandæ ergò. Maritus vero non pote{{ls}}t nec debet {{ls}}alvo jure divino & con{{ls}}cientiâ in uxoris {{ls}}uæ multiviratum concedere, nec tenetur etiam in malè promi{{ls}}{{ls}}is {{ls}}ervare fidem, fortean datam uxori primitus ductæ de non admittendis pluribus uxoribus. {{anchor|n10}}10. Tertium argumentum Anti-Polygamicum ab autore {{ls}}upra laudato adductum petitur à finibus matrimonii numero quaternario propo{{ls}}itis quorum primus dicitur e{{ls}}{{ls}}e ''procreatio,'' & ''educatio,'' alter ''mutuum adjutorium,'' tertius po{{ls}}t lap{{ls}}um, ''{{ls}}cortationis vitatio,'' & quartus ex revelatione Euangelii accedens ''typicus'' {{ls}}cil. Chri{{ls}}tum & Eccle{{ls}}iam adumbrans. Sed hi fines omnes melius in Polygamia reperiuntur, quàm in Monogamiâ, {{ls}}iquidem plures uxores plus po{{ls}}{{ls}}unt afferre adjumenti partim in procreando, partim in augendâ & cu{{ls}}todiendâ re familiari. Quò quis plures habet uxores, eò plures liberos pote{{ls}}t procreare. ''Lamech'' te{{ls}}te Zonarâ habuit. 77. ''Gideon 71.'' Jud. 8. ''Ahab 70. Artaxerxes'' Rex Per{{ls}}arum autore Ju{{ls}}tino l. 10. ex pellicibus 115. ex legitimâ verò tres {{ls}}u{{ls}}cepit liberos. ''Hierotimus'' Rex Arabiæ {{ls}}excentorum filiorum pater fui{{ls}}{{ls}}e dicitur.<noinclude>{{right|Nec}} {{smaller-block/e}}</noinclude> nbqxs1vjjma9ck25f6xbawozmugxpi8 104 83716 272346 2026-06-19T20:53:47Z Erblanchard57 30712 /* Emendata */ 272346 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Erblanchard57" />{{rvh|21|DE POLYGAMIA.|DISCURSUS}} {{smaller-block/s}}</noinclude>Nec obe{{ls}}t intemperantia cum pluribus, cum {{ls}}æpe in Monogamiâ major & damno{{ls}}ior uxori & infanti detur incontinentia. Præterea in re familiari plus vident oculi, quàm oculus, plus præ{{ls}}tant plura adjutoria, quàm unum. Evitabitur etiam magis {{ls}}cortatio, {{ls}}i ducere licet plures, et{{ls}}i Magi{{ls}}tratus, cum quis {{ls}}cortatus cum {{ls}}oluta, eum adigat, ut in matrimonium a{{ls}}ci{{ls}}cat, atque re{{ls}}tituat honorem ablatum fœminæ adimatque infamiam infanti deinceps obventuram. Non dicam jam de {{ls}}cortatione, quæ cum propriâ uxore juxta Patres & Morali{{ls}}tas committi pote{{ls}}t, cum non liberorum quærendorum causâ, {{ls}}ed ad explendam libidinem vel cum prægnante aut lactante res habetur. Neque etiam cogitur vir {{ls}}atisfacere uxori. Pe{{ls}}{{ls}}imum enim hoc e{{ls}}t principium, communi{{ls}}{{ls}}imum tamen, ortum ex Monogamiâ Exclu{{ls}}ivâ, & æquali illo jure commentitio, quod vir habet in corpus uxoris, & reciprocè uxor in corpus mariti. Si enim vir e{{ls}}t obligatus {{ls}}atisfacere uxoris inordinatis & carnalibus, contra animam juxta Paulum pugnantibus, affectibus, Polygamia muliebris e{{ls}}t introducenda, {{ls}}iquidem vix decem, vel viginti viri uni mulieri, quæ {{ls}}emper, {{ls}}i non e{{ls}}t prægnans, appetit, {{ls}}ufficient, unde {{ls}}æpè in conjugiorum au{{ls}}piciis inter Monogamos, cum intemperanter agatur, & mariti {{ls}}æpe numero putent, uxoribus non {{ls}}atisfactum, ni{{ls}}i {{ls}}ibi ip{{ls}}is {{ls}}atisfaciant, (cum juxta Terentium: ut {{ls}}uam qui{{ls}}que vult e{{ls}}{{ls}}e, ita e{{ls}}t) {{ls}}pectantes magis voluptatem, quàm {{ls}}obolis procreationem, non rarò accidit ut primo & {{ls}}ecundo anno non concipiant, donec dela{{ls}}{{ls}}ati nimio coitu aliquanti{{ls}}per remittant & moderatius agant. E{{ls}}t enim, ut apti{{ls}}{{ls}}. Arni{{ls}}æus de Jur. C. ait: ''Vis viri finita & à natura ad certum contracta terminum.'' Et Bodin. l. 5. de Rep. p. 792. dicit: ''Inopiam liberorum & di{{ls}}{{ls}}imilitudines à frequenti & promi{{ls}}cuo concubitu profici{{ls}}ci opinor'' Huc etiam Plutarchi Apophtegma ap. Rhodig. Lect. Antiqu. l. 4. c. 6. p. 471. quemadmodum illorum {{ls}}emen, qui {{ls}}e ad coitum intemperantes præ{{ls}}tant, infœcundum ut plurimum & {{ls}}ine fructu. Sic & loquendi intemperantia orationem. In Polygamiâ verò verus finis matrimonii procreatio {{ls}}obolis hominum animis deinde imprimitur, ita ut prudentes, qui ex pluribus tollere liberos amant, auream mediocritatem ob oculos habeant. Unde Lycurgus non incongruè {{ls}}uis in{{ls}}titutis hanc in{{ls}}eruit Sanctionem, ''ut non liceret viris cum mulieribus pernoctare,'' for{{ls}}itan ni{{ls}}i tentandæ prolis ergò. Quod hodie per con{{ls}}uetudinem inveteratam vix po{{ls}}{{ls}}et uxtirpari. Quod verò dicitur, Salomonem millegamum unicam tantum habui{{ls}}{{ls}}e {{ls}}obolem, Roboamum nempe, gratis a{{ls}}{{ls}}eritur, cum {{ls}}criptura etiam duarum Filiarum mentionem faciat, & prætereà ''à {{ls}}ilentio {{ls}}cripturæ in hi{{ls}}toricis non licet negativè argumentari.'' Quis v. 3. negabit, Rempublicam ædificari, {{ls}}i familiæ per Polygamiam ædificantur. Illa enim ex familiis con{{ls}}tat, & annon Re{{ls}}publica quò populo{{ls}}ior, eò felicior. Hoc verò nonni{{ls}}i mediante conjugio, & commodi{{ls}}{{ls}}imè Polygamia fieri pote{{ls}}t. Quo pacto etiam quarto probabitur, legitimam & hone{{ls}}tam propagationem prolis à naturâ intentam con{{ls}}i{{ls}}tere tantùm in matrimonio unius fœminæ; {{ls}}iquidem, ut hactenus demon{{ls}}tratum, & à Theophilo evictum contra nullam legem neque naturæ, neque revelationis e{{ls}}t Polygamia, & hone{{ls}}ta atque con{{ls}}ueta erat apud hone{{ls}}ti{{ls}}{{ls}}imam gentem à Deo ip{{ls}}o in omni hone{{ls}}tate informatam, populum nempe Judaicum. Nec ob{{ls}}tat ab{{ls}}urdum quod ''autor unius'' exinde deduci putat, quod {{ls}}cortatio promi{{ls}}cuahoc pacto etiam non e{{ls}}{{ls}}et contraria naturæ, quia per promi{{ls}}cuos concubitus etiam propagetur proles, cum ip{{ls}}e autor in antecedentibus a{{ls}}{{ls}}erat, non tantùm quòd {{ls}}corta & meretrices ob promi{{ls}}cuos concubitus {{ls}}int infœcundæ, & hac ratione potius impediatur proles, quàm promoveatur, {{ls}}ed etiam rectè doceat, {{ls}}cortationem inter {{ls}}umma {{ls}}celera gentibus etiam exo{{ls}}a e{{ls}}{{ls}}e numerandam. Multò minus ( 5 ) exinde probandum tanquam conveniens naturæ ''Amazonum'' in{{ls}}titutum, quæ cum per{{ls}}ua{{ls}}æ erant, claudos e{{ls}}{{ls}}e ad u{{ls}}us Venereos implendos maximè præpotentes, juxta ''Antoninæ'' Reginæ Amazonum adagium: ''optimè claudus init,'' con{{ls}}ueverunt maribus nates mutilare. Nullo enim pacto hæc in{{ls}}ana naturæ atque V. præcepto repugnans & cum læ{{ls}}ione proxim<noinclude>{{right|con-}} {{smaller-block/e}}</noinclude> hdsuh9dlqnqvbc9nwdq3gvhtb019tif 272348 272346 2026-06-19T22:08:22Z Erblanchard57 30712 272348 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Erblanchard57" />{{rvh|21|DE POLYGAMIA.|DISCURSUS}} {{smaller-block/s}}</noinclude>Nec obe{{ls}}t intemperantia cum pluribus, cum {{ls}}æpe in Monogamiâ major & damno{{ls}}ior uxori & infanti detur incontinentia. Præterea in re familiari plus vident oculi, quàm oculus, plus præ{{ls}}tant plura adjutoria, quàm unum. Evitabitur etiam magis {{ls}}cortatio, {{ls}}i ducere licet plures, et{{ls}}i Magi{{ls}}tratus, cum quis {{ls}}cortatus cum {{ls}}oluta, eum adigat, ut in matrimonium a{{ls}}ci{{ls}}cat, atque re{{ls}}tituat honorem ablatum fœminæ adimatque infamiam infanti deinceps obventuram. Non dicam jam de {{ls}}cortatione, quæ cum propriâ uxore juxta Patres & Morali{{ls}}tas committi pote{{ls}}t, cum non liberorum quærendorum causâ, {{ls}}ed ad explendam libidinem vel cum prægnante aut lactante res habetur. Neque etiam cogitur vir {{ls}}atisfacere uxori. Pe{{ls}}{{ls}}imum enim hoc e{{ls}}t principium, communi{{ls}}{{ls}}imum tamen, ortum ex Monogamiâ Exclu{{ls}}ivâ, & æquali illo jure commentitio, quod vir habet in corpus uxoris, & reciprocè uxor in corpus mariti. Si enim vir e{{ls}}t obligatus {{ls}}atisfacere uxoris inordinatis & carnalibus, contra animam juxta Paulum pugnantibus, affectibus, Polygamia muliebris e{{ls}}t introducenda, {{ls}}iquidem vix decem, vel viginti viri uni mulieri, quæ {{ls}}emper, {{ls}}i non e{{ls}}t prægnans, appetit, {{ls}}ufficient, unde {{ls}}æpè in conjugiorum au{{ls}}piciis inter Monogamos, cum intemperanter agatur, & mariti {{ls}}æpe numero putent, uxoribus non {{ls}}atisfactum, ni{{ls}}i {{ls}}ibi ip{{ls}}is {{ls}}atisfaciant, (cum juxta Terentium: ut {{ls}}uam qui{{ls}}que vult e{{ls}}{{ls}}e, ita e{{ls}}t) {{ls}}pectantes magis voluptatem, quàm {{ls}}obolis procreationem, non rarò accidit ut primo & {{ls}}ecundo anno non concipiant, donec dela{{ls}}{{ls}}ati nimio coitu aliquanti{{ls}}per remittant & moderatius agant. E{{ls}}t enim, ut apti{{ls}}{{ls}}. Arni{{ls}}æus de Jur. C. ait: ''Vis viri finita & à natura ad certum contracta terminum.'' Et Bodin. l. 5. de Rep. p. 792. dicit: ''Inopiam liberorum & di{{ls}}{{ls}}imilitudines à frequenti & promi{{ls}}cuo concubitu profici{{ls}}ci opinor'' Huc etiam Plutarchi Apophtegma ap. Rhodig. Lect. Antiqu. l. 4. c. 6. p. 471. quemadmodum illorum {{ls}}emen, qui {{ls}}e ad coitum intemperantes præ{{ls}}tant, infœcundum ut plurimum & {{ls}}ine fructu. Sic & loquendi intemperantia orationem. In Polygamiâ verò verus finis matrimonii procreatio {{ls}}obolis hominum animis deinde imprimitur, ita ut prudentes, qui ex pluribus tollere liberos amant, auream mediocritatem ob oculos habeant. Unde Lycurgus non incongruè {{ls}}uis in{{ls}}titutis hanc in{{ls}}eruit Sanctionem, ''ut non liceret viris cum mulieribus pernoctare,'' for{{ls}}itan ni{{ls}}i tentandæ prolis ergò. Quod hodie per con{{ls}}uetudinem inveteratam vix po{{ls}}{{ls}}et extirpari. Quod verò dicitur, Salomonem millegamum unicam tantum habui{{ls}}{{ls}}e {{ls}}obolem, Roboamum nempe, gratis a{{ls}}{{ls}}eritur, cum {{ls}}criptura etiam duarum Filiarum mentionem faciat, & prætereà ''à {{ls}}ilentio {{ls}}cripturæ in hi{{ls}}toricis non licet negativè argumentari.'' Quis v. 3. negabit, Rempublicam ædificari, {{ls}}i familiæ per Polygamiam ædificantur. Illa enim ex familiis con{{ls}}tat, & annon Re{{ls}}publica quò populo{{ls}}ior, eò felicior. Hoc verò nonni{{ls}}i mediante conjugio, & commodi{{ls}}{{ls}}imè Polygamia fieri pote{{ls}}t. Quo pacto etiam quarto probabitur, legitimam & hone{{ls}}tam propagationem prolis à naturâ intentam con{{ls}}i{{ls}}tere tantùm in matrimonio unius fœminæ; {{ls}}iquidem, ut hactenus demon{{ls}}tratum, & à Theophilo evictum contra nullam legem neque naturæ, neque revelationis e{{ls}}t Polygamia, & hone{{ls}}ta atque con{{ls}}ueta erat apud hone{{ls}}ti{{ls}}{{ls}}imam gentem à Deo ip{{ls}}o in omni hone{{ls}}tate informatam, populum nempe Judaicum. Nec ob{{ls}}tat ab{{ls}}urdum quod ''autor unius'' exinde deduci putat, quod {{ls}}cortatio promi{{ls}}cuahoc pacto etiam non e{{ls}}{{ls}}et contraria naturæ, quia per promi{{ls}}cuos concubitus etiam propagetur proles, cum ip{{ls}}e autor in antecedentibus a{{ls}}{{ls}}erat, non tantùm quòd {{ls}}corta & meretrices ob promi{{ls}}cuos concubitus {{ls}}int infœcundæ, & hac ratione potius impediatur proles, quàm promoveatur, {{ls}}ed etiam rectè doceat, {{ls}}cortationem inter {{ls}}umma {{ls}}celera gentibus etiam exo{{ls}}a e{{ls}}{{ls}}e numerandam. Multò minus ( 5 ) exinde probandum tanquam conveniens naturæ ''Amazonum'' in{{ls}}titutum, quæ cum per{{ls}}ua{{ls}}æ erant, claudos e{{ls}}{{ls}}e ad u{{ls}}us Venereos implendos maximè præpotentes, juxta ''Antoninæ'' Reginæ Amazonum adagium: ''optimè claudus init,'' con{{ls}}ueverunt maribus nates mutilare. Nullo enim pacto hæc in{{ls}}ana naturæ atque V. præcepto repugnans & cum læ{{ls}}ione proxim<noinclude>{{right|con-}} {{smaller-block/e}}</noinclude> qus8yn99i4xfn3cgnyy26x3s4vwkjk3 272349 272348 2026-06-19T22:10:29Z Erblanchard57 30712 272349 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Erblanchard57" />{{rvh|21|DE POLYGAMIA.|DISCURSUS}} {{smaller-block/s}}</noinclude>Nec obe{{ls}}t intemperantia cum pluribus, cum {{ls}}æpe in Monogamiâ major & damno{{ls}}ior uxori & infanti detur incontinentia. Præterea in re familiari plus vident oculi, quàm oculus, plus præ{{ls}}tant plura adjutoria, quàm unum. Evitabitur etiam magis {{ls}}cortatio, {{ls}}i ducere licet plures, et{{ls}}i Magi{{ls}}tratus, cum quis {{ls}}cortatus cum {{ls}}oluta, eum adigat, ut in matrimonium a{{ls}}ci{{ls}}cat, atque re{{ls}}tituat honorem ablatum fœminæ adimatque infamiam infanti deinceps obventuram. Non dicam jam de {{ls}}cortatione, quæ cum propriâ uxore juxta Patres & Morali{{ls}}tas committi pote{{ls}}t, cum non liberorum quærendorum causâ, {{ls}}ed ad explendam libidinem vel cum prægnante aut lactante res habetur. Neque etiam cogitur vir {{ls}}atisfacere uxori. Pe{{ls}}{{ls}}imum enim hoc e{{ls}}t principium, communi{{ls}}{{ls}}imum tamen, ortum ex Monogamiâ Exclu{{ls}}ivâ, & æquali illo jure commentitio, quod vir habet in corpus uxoris, & reciprocè uxor in corpus mariti. Si enim vir e{{ls}}t obligatus {{ls}}atisfacere uxoris inordinatis & carnalibus, contra animam juxta Paulum pugnantibus, affectibus, Polygamia muliebris e{{ls}}t introducenda, {{ls}}iquidem vix decem, vel viginti viri uni mulieri, quæ {{ls}}emper, {{ls}}i non e{{ls}}t prægnans, appetit, {{ls}}ufficient, unde {{ls}}æpè in conjugiorum au{{ls}}piciis inter Monogamos, cum intemperanter agatur, & mariti {{ls}}æpe numero putent, uxoribus non {{ls}}atisfactum, ni{{ls}}i {{ls}}ibi ip{{ls}}is {{ls}}atisfaciant, (cum juxta Terentium: ut {{ls}}uam qui{{ls}}que vult e{{ls}}{{ls}}e, ita e{{ls}}t) {{ls}}pectantes magis voluptatem, quàm {{ls}}obolis procreationem, non rarò accidit ut primo & {{ls}}ecundo anno non concipiant, donec dela{{ls}}{{ls}}ati nimio coitu aliquanti{{ls}}per remittant & moderatius agant. E{{ls}}t enim, ut apti{{ls}}{{ls}}. Arni{{ls}}æus de Jur. C. ait: ''Vis viri finita & à natura ad certum contracta terminum.'' Et Bodin. l. 5. de Rep. p. 792. dicit: ''Inopiam liberorum & di{{ls}}{{ls}}imilitudines à frequenti & promi{{ls}}cuo concubitu profici{{ls}}ci opinor'' Huc etiam Plutarchi Apophtegma ap. Rhodig. Lect. Antiqu. l. 4. c. 6. p. 471. quemadmodum illorum {{ls}}emen, qui {{ls}}e ad coitum intemperantes præ{{ls}}tant, infœcundum ut plurimum & {{ls}}ine fructu. Sic & loquendi intemperantia orationem. In Polygamiâ verò verus finis matrimonii procreatio {{ls}}obolis hominum animis deinde imprimitur, ita ut prudentes, qui ex pluribus tollere liberos amant, auream mediocritatem ob oculos habeant. Unde Lycurgus non incongruè {{ls}}uis in{{ls}}titutis hanc in{{ls}}eruit Sanctionem, ''ut non liceret viris cum mulieribus pernoctare,'' for{{ls}}itan ni{{ls}}i tentandæ prolis ergò. Quod hodie per con{{ls}}uetudinem inveteratam vix po{{ls}}{{ls}}et extirpari. Quod verò dicitur, Salomonem millegamum unicam tantum habui{{ls}}{{ls}}e {{ls}}obolem, Roboamum nempe, gratis a{{ls}}{{ls}}eritur, cum {{ls}}criptura etiam duarum Filiarum mentionem faciat, & prætereà ''à {{ls}}ilentio {{ls}}cripturæ in hi{{ls}}toricis non licet negativè argumentari.'' Quis v. 3. negabit, Rempublicam ædificari, {{ls}}i familiæ per Polygamiam ædificantur. Illa enim ex familiis con{{ls}}tat, & annon Re{{ls}}publica quò populo{{ls}}ior, eò felicior. Hoc verò nonni{{ls}}i mediante conjugio, & commodi{{ls}}{{ls}}imè Polygamia fieri pote{{ls}}t. Quo pacto etiam quarto probabitur, legitimam & hone{{ls}}tam propagationem prolis à naturâ intentam con{{ls}}i{{ls}}tere tantùm in matrimonio unius fœminæ; {{ls}}iquidem, ut hactenus demon{{ls}}tratum, & à Theophilo evictum contra nullam legem neque naturæ, neque revelationis e{{ls}}t Polygamia, & hone{{ls}}ta atque con{{ls}}ueta erat apud hone{{ls}}ti{{ls}}{{ls}}imam gentem à Deo ip{{ls}}o in omni hone{{ls}}tate informatam, populum nempe Judaicum. Nec ob{{ls}}tat ab{{ls}}urdum quod ''autor unius'' exinde deduci putat, quod {{ls}}cortatio promi{{ls}}cuahoc pacto etiam non e{{ls}}{{ls}}et contraria naturæ, quia per promi{{ls}}cuos concubitus etiam propagetur proles, cum ip{{ls}}e autor in antecedentibus a{{ls}}{{ls}}erat, non tantùm quòd {{ls}}corta & meretrices ob promi{{ls}}cuos concubitus {{ls}}int infœcundæ, & hac ratione potius impediatur proles, quàm promoveatur, {{ls}}ed etiam rectè doceat, {{ls}}cortationem inter {{ls}}umma {{ls}}celera gentibus etiam exo{{ls}}a e{{ls}}{{ls}}e numerandam. Multò minus ( 5 ) exinde probandum tanquam conveniens naturæ ''Amazonum'' in{{ls}}titutum, quæ cum per{{ls}}ua{{ls}}æ erant, claudos e{{ls}}{{ls}}e ad u{{ls}}us Venereos implendos maximè præpotentes, juxta ''Antoninæ'' Reginæ Amazonum adagium: ''optimè claudus init,'' con{{ls}}ueverunt maribus nates mutilare. Nullo enim pacto hæc in{{ls}}ana naturæ atque V. præcepto repugnans & cum læ{{ls}}ione {{SIC|proxim|proximi}}<noinclude>{{right|con-}} {{smaller-block/e}}</noinclude> n82yz8x0c1sucgz7ngoorkj58lg29b8 104 83717 272350 2026-06-19T22:14:06Z Erblanchard57 30712 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'conjuncta, aliàs inaudita con{{ls}}uetudo cum Polygamiâ nulli legi contrariâ e{{ls}}t comparanda, tantum abe{{ls}}t, ut illi {{ls}}it præferenda, cum per Polygamiam proximus non lædatur, nec membra ejus mutilentur, nec naturæ officiat, familiæ verò & Re{{ls}}publicæ hoc pacto ædificentur, uti jam probatum & in Amazonum {{SIC|in{{ls}}titüto|instituto}} {{ls}}pectetur tantùm voluptas vitio{{ls}}a & immoderata, quæ legitimæ {{ls}}obolis propagat... 272350 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Erblanchard57" />{{rvh|22|DE POLYGAMIA.|DISCURSUS}} {{smaller-block/s}}</noinclude>conjuncta, aliàs inaudita con{{ls}}uetudo cum Polygamiâ nulli legi contrariâ e{{ls}}t comparanda, tantum abe{{ls}}t, ut illi {{ls}}it præferenda, cum per Polygamiam proximus non lædatur, nec membra ejus mutilentur, nec naturæ officiat, familiæ verò & Re{{ls}}publicæ hoc pacto ædificentur, uti jam probatum & in Amazonum {{SIC|in{{ls}}titüto|instituto}} {{ls}}pectetur tantùm voluptas vitio{{ls}}a & immoderata, quæ legitimæ {{ls}}obolis propagationi directè repugnat, quod nullatenus de Polygamiam e{{ls}}{{ls}}e pejorem; quàm {{ls}}i membra viris ad augendos concubitus carnales amputentur. Hoc enim in V. & VI. præceptis, quæ {{ls}}unt præcepta naturæ prohibetur; Polygamia vero nullibi. Nec ( 6 ) impeditur per Polygamiam ''decéns liberorum educatio,'' {{ls}}ed potius promovetur, {{ls}}iquidem quando una uxor e{{ls}}t in templo, foro, aut apud parentes, cognatos, fratres & {{ls}}orores, vel ægrota, prægnans, & po{{ls}}t puerperium ceu vas debile, lecto affixa, pote{{ls}}t altera liberorum habere curam ex amore mariti, cujus liberi {{ls}}unt, multò melius, quàm ancillæ {{ls}}candalo{{ls}}æ in omnem nequitiam pronæ, pecunià conductæ; quæ liberos vel corrumpunt, à parentum amore ab{{ls}}trahendo, omnibu{{ls}}que liberorum de{{ls}}ideriis velificando, vel in ab{{ls}}entiâ parentum torvis oculis, alapis, verberibus excruciant.<noinclude>{{right|per-}} {{smaller-block/e}}</noinclude> o0e51mnzjrjuvia292s41kiteys0965 104 83718 272352 2026-06-20T02:13:00Z ~2026-22045-61 32244 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '208 annum ita diviserat, ut Romae sex mensibus cumstudiosis esset, sex mensibus secederet, et conscribendis libris operam daret. Itaque reliquit quadringenta <ref>quadraginta, Hal.</ref>(1) volumina, ex quibus plurima inter manus versantur. Hi duo primum veluti diversas sectas fecerunt; nam Ateius Capito in his,quae ei tradita fuerant, perseverabat; Labeo ingenii qualitate et fiducia doctrinae, qui et ceteris operis sapientiae operam dederat,... 272352 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="~2026-22045-61" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>208 annum ita diviserat, ut Romae sex mensibus cumstudiosis esset, sex mensibus secederet, et conscribendis libris operam daret. Itaque reliquit quadringenta <ref>quadraginta, Hal.</ref>(1) volumina, ex quibus plurima inter manus versantur. Hi duo primum veluti diversas sectas fecerunt; nam Ateius Capito in his,quae ei tradita fuerant, perseverabat; Labeo ingenii qualitate et fiducia doctrinae, qui et ceteris operis sapientiae operam dederat, plurima innovare instituit. Et ita Ateio Capitoni Massurius <ref>Masurius , Hal.</ref>(2) Sabinus successit, Labeoni Nerva <ref>qui, inserta Hal .</ref>(3) ; adhuc eas dissensiones auxerunt . Hic etiam Nerva Caesari familiarissimus fuit. Massurius Sabinus in equestri ordine fuit, et publice primus respondit<ref>Asi Taur. al márgen; en el texto, scripsit; Hal. respondit posteaquam, omitiendo hoc-erat.</ref>(4), posteaque hoc coepit beneficium dari a Tiberio Caesare; hoc tamen illi concessum erat. Et ut obiter sciamus, ante tempora Augusti publice respondendi ius non a Principibus dabatur, sed qui fiduciam studiorum suorum habebant, consulentibus respondebant. Neque responsa utique signata dabant, sed plerumque iudicibus ipsi <ref>ipsis, Hal.</ref> (5) scribebant, aut testabantur, qui illos consulebant. Primus Divus Augustus, ut maior iuris auctoritas haberetur,constituit, ut ex auctoritate eius responderent. Et ex illo tempore peti hoc pro beneficio coepit; et ideo optimus Princeps Hadrianus, quum ab eo viri praetorii peterent, ut sibi liceret respondere, rescripsit iis: hoc non peti,sed praestari solere; et ideo, si quis fiduciam sui haberet , delectari, si <ref>Corr. Krieg.; Taur. se; Hal. traspone bien de este modo</ref>(6) populo ad respondendum se praepararet. Ergo Sabino concessum est a Tiberio Caesare, ut populo responderet; qui in equestri ordine iam grandis natu et fere annorum quinquaginta receptus est; huic nec amplae facultates fuerunt, sed plurimum a suis auditoribus sustentatus est. Huic successit Caius Cassius Longinus, natus ex filia Tuberonis , quae fuit neptis Servii Sulpicii; et ideo proavum suum Servium Sulpicium appellat. Hic Consul fuit cum Quartino temporibus Tiberii, sed plurimum in civitate auctoritatis habuit eousque, donec eum Caesar civitate pelleret; expulsus ab eo in Sardiniam, revocatus a Vespasiano diem suum obiit. Nervae successit Proculus. Fuit eodem tempore et Nerva filius. Fuit et alius Longinus ex equestri quidem ordine, qui postea ad Praeturam usque pervenit. Sed Proculi auctoritas maior fuit, nam etiam plurimum potuit, appellatique sunt partim Cassiani, partim Proculiani <ref>Hal.; Fl. Proculeiani, aquí y en todas partes .</ref> (7); quae origo a Capitone et Labeone coeperat. Cassio Caelius Sabinus successit, qui plurimum temporibus Vespasiani potuit; Proculo Pegasus, qui temporibus Vespasiani Praefectus Urbi fuit; Caelio Sabino Priscus Iavolenus; Pegaso Celsus ; patri Celso Celsus filius et Priscus Neratius , qui utrique Consules fuerunt, Celsus quidem et iterum; Iavoleno <ref>fuerunt. Celso quidem et item Iabol., Hal.</ref>(8) Prisco Aburnus <ref> Aburnius, Hal., Eburnius, Vulg.</ref> (9) Valens et Tuscianus, item Salvius Iulianus . (1) quadraginta, Hal. (2) Masurius , Hal. (3) qui, inserta Hal . las palabras: solere. Et id. del. se: siqui fid. sui hab., pop. ad (4) Asi Taur. al márgen; en el texto, scripsit; Hal. respondit posteaquam, omitiendo hoc-erat. (5) ipsis, Hal. (6) Corr. Krieg.; Taur. se; Hal. traspone bien de este modo (7) Hal.; Fl. Proculeiani, aquí y en todas partes . (8) fuerunt. Celso quidem et item Iabol., Hal. (9) Aburnius, Hal., Eburnius, Vulg.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 96xr7lqmhyh3mj7hqfspas9om56177h 272353 272352 2026-06-20T02:14:10Z ~2026-22045-61 32244 272353 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="~2026-22045-61" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>208 annum ita diviserat, ut Romae sex mensibus cumstudiosis esset, sex mensibus secederet, et conscribendis libris operam daret. Itaque reliquit quadringenta <ref>quadraginta, Hal.</ref>volumina, ex quibus plurima inter manus versantur. Hi duo primum veluti diversas sectas fecerunt; nam Ateius Capito in his,quae ei tradita fuerant, perseverabat; Labeo ingenii qualitate et fiducia doctrinae, qui et ceteris operis sapientiae operam dederat, plurima innovare instituit. Et ita Ateio Capitoni Massurius <ref>Masurius , Hal.</ref>Sabinus successit, Labeoni Nerva <ref>qui, inserta Hal .</ref>; adhuc eas dissensiones auxerunt . Hic etiam Nerva Caesari familiarissimus fuit. Massurius Sabinus in equestri ordine fuit, et publice primus respondit<ref>Asi Taur. al márgen; en el texto, scripsit; Hal. respondit posteaquam, omitiendo hoc-erat.</ref>¨, posteaque hoc coepit beneficium dari a Tiberio Caesare; hoc tamen illi concessum erat. Et ut obiter sciamus, ante tempora Augusti publice respondendi ius non a Principibus dabatur, sed qui fiduciam studiorum suorum habebant, consulentibus respondebant. Neque responsa utique signata dabant, sed plerumque iudicibus ipsi <ref>ipsis, Hal.</ref> scribebant, aut testabantur, qui illos consulebant. Primus Divus Augustus, ut maior iuris auctoritas haberetur,constituit, ut ex auctoritate eius responderent. Et ex illo tempore peti hoc pro beneficio coepit; et ideo optimus Princeps Hadrianus, quum ab eo viri praetorii peterent, ut sibi liceret respondere, rescripsit iis: hoc non peti,sed praestari solere; et ideo, si quis fiduciam sui haberet , delectari, si <ref>Corr. Krieg.; Taur. se; Hal. traspone bien de este modo</ref>populo ad respondendum se praepararet. Ergo Sabino concessum est a Tiberio Caesare, ut populo responderet; qui in equestri ordine iam grandis natu et fere annorum quinquaginta receptus est; huic nec amplae facultates fuerunt, sed plurimum a suis auditoribus sustentatus est. Huic successit Caius Cassius Longinus, natus ex filia Tuberonis , quae fuit neptis Servii Sulpicii; et ideo proavum suum Servium Sulpicium appellat. Hic Consul fuit cum Quartino temporibus Tiberii, sed plurimum in civitate auctoritatis habuit eousque, donec eum Caesar civitate pelleret; expulsus ab eo in Sardiniam, revocatus a Vespasiano diem suum obiit. Nervae successit Proculus. Fuit eodem tempore et Nerva filius. Fuit et alius Longinus ex equestri quidem ordine, qui postea ad Praeturam usque pervenit. Sed Proculi auctoritas maior fuit, nam etiam plurimum potuit, appellatique sunt partim Cassiani, partim Proculiani <ref>Hal.; Fl. Proculeiani, aquí y en todas partes .</ref>; quae origo a Capitone et Labeone coeperat. Cassio Caelius Sabinus successit, qui plurimum temporibus Vespasiani potuit; Proculo Pegasus, qui temporibus Vespasiani Praefectus Urbi fuit; Caelio Sabino Priscus Iavolenus; Pegaso Celsus ; patri Celso Celsus filius et Priscus Neratius , qui utrique Consules fuerunt, Celsus quidem et iterum; Iavoleno <ref>fuerunt. Celso quidem et item Iabol., Hal.</ref>Prisco Aburnus <ref> Aburnius, Hal., Eburnius, Vulg.</ref> Valens et Tuscianus, item Salvius Iulianus . (1) quadraginta, Hal. (2) Masurius , Hal. (3) qui, inserta Hal . las palabras: solere. Et id. del. se: siqui fid. sui hab., pop. ad (4) Asi Taur. al márgen; en el texto, scripsit; Hal. respondit posteaquam, omitiendo hoc-erat. (5) ipsis, Hal. (6) Corr. Krieg.; Taur. se; Hal. traspone bien de este modo (7) Hal.; Fl. Proculeiani, aquí y en todas partes . (8) fuerunt. Celso quidem et item Iabol., Hal. (9) Aburnius, Hal., Eburnius, Vulg.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> dy59eurcxwwtr257r9890cm5832x0tl 272354 272353 2026-06-20T02:14:36Z ~2026-22045-61 32244 272354 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="~2026-22045-61" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>annum ita diviserat, ut Romae sex mensibus cumstudiosis esset, sex mensibus secederet, et conscribendis libris operam daret. Itaque reliquit quadringenta <ref>quadraginta, Hal.</ref>volumina, ex quibus plurima inter manus versantur. Hi duo primum veluti diversas sectas fecerunt; nam Ateius Capito in his,quae ei tradita fuerant, perseverabat; Labeo ingenii qualitate et fiducia doctrinae, qui et ceteris operis sapientiae operam dederat, plurima innovare instituit. Et ita Ateio Capitoni Massurius <ref>Masurius , Hal.</ref>Sabinus successit, Labeoni Nerva <ref>qui, inserta Hal .</ref>; adhuc eas dissensiones auxerunt . Hic etiam Nerva Caesari familiarissimus fuit. Massurius Sabinus in equestri ordine fuit, et publice primus respondit<ref>Asi Taur. al márgen; en el texto, scripsit; Hal. respondit posteaquam, omitiendo hoc-erat.</ref>¨, posteaque hoc coepit beneficium dari a Tiberio Caesare; hoc tamen illi concessum erat. Et ut obiter sciamus, ante tempora Augusti publice respondendi ius non a Principibus dabatur, sed qui fiduciam studiorum suorum habebant, consulentibus respondebant. Neque responsa utique signata dabant, sed plerumque iudicibus ipsi <ref>ipsis, Hal.</ref> scribebant, aut testabantur, qui illos consulebant. Primus Divus Augustus, ut maior iuris auctoritas haberetur,constituit, ut ex auctoritate eius responderent. Et ex illo tempore peti hoc pro beneficio coepit; et ideo optimus Princeps Hadrianus, quum ab eo viri praetorii peterent, ut sibi liceret respondere, rescripsit iis: hoc non peti,sed praestari solere; et ideo, si quis fiduciam sui haberet , delectari, si <ref>Corr. Krieg.; Taur. se; Hal. traspone bien de este modo</ref>populo ad respondendum se praepararet. Ergo Sabino concessum est a Tiberio Caesare, ut populo responderet; qui in equestri ordine iam grandis natu et fere annorum quinquaginta receptus est; huic nec amplae facultates fuerunt, sed plurimum a suis auditoribus sustentatus est. Huic successit Caius Cassius Longinus, natus ex filia Tuberonis , quae fuit neptis Servii Sulpicii; et ideo proavum suum Servium Sulpicium appellat. Hic Consul fuit cum Quartino temporibus Tiberii, sed plurimum in civitate auctoritatis habuit eousque, donec eum Caesar civitate pelleret; expulsus ab eo in Sardiniam, revocatus a Vespasiano diem suum obiit. Nervae successit Proculus. Fuit eodem tempore et Nerva filius. Fuit et alius Longinus ex equestri quidem ordine, qui postea ad Praeturam usque pervenit. Sed Proculi auctoritas maior fuit, nam etiam plurimum potuit, appellatique sunt partim Cassiani, partim Proculiani <ref>Hal.; Fl. Proculeiani, aquí y en todas partes .</ref>; quae origo a Capitone et Labeone coeperat. Cassio Caelius Sabinus successit, qui plurimum temporibus Vespasiani potuit; Proculo Pegasus, qui temporibus Vespasiani Praefectus Urbi fuit; Caelio Sabino Priscus Iavolenus; Pegaso Celsus ; patri Celso Celsus filius et Priscus Neratius , qui utrique Consules fuerunt, Celsus quidem et iterum; Iavoleno <ref>fuerunt. Celso quidem et item Iabol., Hal.</ref>Prisco Aburnus <ref> Aburnius, Hal., Eburnius, Vulg.</ref> Valens et Tuscianus, item Salvius Iulianus . (1) quadraginta, Hal. (2) Masurius , Hal. (3) qui, inserta Hal . las palabras: solere. Et id. del. se: siqui fid. sui hab., pop. ad (4) Asi Taur. al márgen; en el texto, scripsit; Hal. respondit posteaquam, omitiendo hoc-erat. (5) ipsis, Hal. (6) Corr. Krieg.; Taur. se; Hal. traspone bien de este modo (7) Hal.; Fl. Proculeiani, aquí y en todas partes . (8) fuerunt. Celso quidem et item Iabol., Hal. (9) Aburnius, Hal., Eburnius, Vulg.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 1ic38yd57lts3vh6pfa6bdyigh0albb 272355 272354 2026-06-20T02:15:45Z ~2026-22045-61 32244 272355 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="~2026-22045-61" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>annum ita diviserat, ut Romae sex mensibus cumstudiosis esset, sex mensibus secederet, et conscribendis libris operam daret. Itaque reliquit quadringenta <ref>quadraginta, Hal.</ref> volumina, ex quibus plurima inter manus versantur. Hi duo primum veluti diversas sectas fecerunt; nam Ateius Capito in his,quae ei tradita fuerant, perseverabat; Labeo ingenii qualitate et fiducia doctrinae, qui et ceteris operis sapientiae operam dederat, plurima innovare instituit. Et ita Ateio Capitoni Massurius <ref>Masurius , Hal.</ref> Sabinus successit, Labeoni Nerva <ref>qui, inserta Hal .</ref> ; adhuc eas dissensiones auxerunt . Hic etiam Nerva Caesari familiarissimus fuit. Massurius Sabinus in equestri ordine fuit, et publice primus respondit<ref>Asi Taur. al márgen; en el texto, scripsit; Hal. respondit posteaquam, omitiendo hoc-erat.</ref> ¨, posteaque hoc coepit beneficium dari a Tiberio Caesare; hoc tamen illi concessum erat. Et ut obiter sciamus, ante tempora Augusti publice respondendi ius non a Principibus dabatur, sed qui fiduciam studiorum suorum habebant, consulentibus respondebant. Neque responsa utique signata dabant, sed plerumque iudicibus ipsi <ref>ipsis, Hal.</ref> scribebant, aut testabantur, qui illos consulebant. Primus Divus Augustus, ut maior iuris auctoritas haberetur,constituit, ut ex auctoritate eius responderent. Et ex illo tempore peti hoc pro beneficio coepit; et ideo optimus Princeps Hadrianus, quum ab eo viri praetorii peterent, ut sibi liceret respondere, rescripsit iis: hoc non peti,sed praestari solere; et ideo, si quis fiduciam sui haberet , delectari, si <ref>Corr. Krieg.; Taur. se; Hal. traspone bien de este modo</ref> populo ad respondendum se praepararet. Ergo Sabino concessum est a Tiberio Caesare, ut populo responderet; qui in equestri ordine iam grandis natu et fere annorum quinquaginta receptus est; huic nec amplae facultates fuerunt, sed plurimum a suis auditoribus sustentatus est. Huic successit Caius Cassius Longinus, natus ex filia Tuberonis , quae fuit neptis Servii Sulpicii; et ideo proavum suum Servium Sulpicium appellat. Hic Consul fuit cum Quartino temporibus Tiberii, sed plurimum in civitate auctoritatis habuit eousque, donec eum Caesar civitate pelleret; expulsus ab eo in Sardiniam, revocatus a Vespasiano diem suum obiit. Nervae successit Proculus. Fuit eodem tempore et Nerva filius. Fuit et alius Longinus ex equestri quidem ordine, qui postea ad Praeturam usque pervenit. Sed Proculi auctoritas maior fuit, nam etiam plurimum potuit, appellatique sunt partim Cassiani, partim Proculiani <ref>Hal.; Fl. Proculeiani, aquí y en todas partes .</ref> ; quae origo a Capitone et Labeone coeperat. Cassio Caelius Sabinus successit, qui plurimum temporibus Vespasiani potuit; Proculo Pegasus, qui temporibus Vespasiani Praefectus Urbi fuit; Caelio Sabino Priscus Iavolenus; Pegaso Celsus ; patri Celso Celsus filius et Priscus Neratius , qui utrique Consules fuerunt, Celsus quidem et iterum; Iavoleno <ref>fuerunt. Celso quidem et item Iabol., Hal.</ref>Prisco Aburnus <ref> Aburnius, Hal., Eburnius, Vulg.</ref> Valens et Tuscianus, item Salvius Iulianus . (1) quadraginta, Hal. (2) Masurius , Hal. (3) qui, inserta Hal . las palabras: solere. Et id. del. se: siqui fid. sui hab., pop. ad (4) Asi Taur. al márgen; en el texto, scripsit; Hal. respondit posteaquam, omitiendo hoc-erat. (5) ipsis, Hal. (6) Corr. Krieg.; Taur. se; Hal. traspone bien de este modo (7) Hal.; Fl. Proculeiani, aquí y en todas partes . (8) fuerunt. Celso quidem et item Iabol., Hal. (9) Aburnius, Hal., Eburnius, Vulg.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> lliuno691e6dfzmvr8nn9rwt47fx0wj 272356 272355 2026-06-20T02:18:15Z ~2026-22045-61 32244 272356 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="~2026-22045-61" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>annum ita diviserat, ut Romae sex mensibus cumstudiosis esset, sex mensibus secederet, et conscribendis libris operam daret. Itaque reliquit quadringenta <ref>quadraginta, Hal.</ref> volumina, ex quibus plurima inter manus versantur. Hi duo primum veluti diversas sectas fecerunt; nam Ateius Capito in his,quae ei tradita fuerant, perseverabat; Labeo ingenii qualitate et fiducia doctrinae, qui et ceteris operis sapientiae operam dederat, plurima innovare instituit. Et ita Ateio Capitoni Massurius <ref>Masurius , Hal.</ref> Sabinus successit, Labeoni Nerva <ref>qui, inserta Hal .</ref> ; adhuc eas dissensiones auxerunt . Hic etiam Nerva Caesari familiarissimus fuit. Massurius Sabinus in equestri ordine fuit, et publice primus respondit<ref>Asi Taur. al márgen; en el texto, scripsit; Hal. respondit posteaquam, omitiendo hoc-erat.</ref> , posteaque hoc coepit beneficium dari a Tiberio Caesare; hoc tamen illi concessum erat. Et ut obiter sciamus, ante tempora Augusti publice respondendi ius non a Principibus dabatur, sed qui fiduciam studiorum suorum habebant, consulentibus respondebant. Neque responsa utique signata dabant, sed plerumque iudicibus ipsi <ref>ipsis, Hal.</ref> scribebant, aut testabantur, qui illos consulebant. Primus Divus Augustus, ut maior iuris auctoritas haberetur,constituit, ut ex auctoritate eius responderent. Et ex illo tempore peti hoc pro beneficio coepit; et ideo optimus Princeps Hadrianus, quum ab eo viri praetorii peterent, ut sibi liceret respondere, rescripsit iis: hoc non peti,sed praestari solere; et ideo, si quis fiduciam sui haberet , delectari, si <ref>Corr. Krieg.; Taur. se; Hal. traspone bien de este modo</ref> populo ad respondendum se praepararet. Ergo Sabino concessum est a Tiberio Caesare, ut populo responderet; qui in equestri ordine iam grandis natu et fere annorum quinquaginta receptus est; huic nec amplae facultates fuerunt, sed plurimum a suis auditoribus sustentatus est. Huic successit Caius Cassius Longinus, natus ex filia Tuberonis , quae fuit neptis Servii Sulpicii; et ideo proavum suum Servium Sulpicium appellat. Hic Consul fuit cum Quartino temporibus Tiberii, sed plurimum in civitate auctoritatis habuit eousque, donec eum Caesar civitate pelleret; expulsus ab eo in Sardiniam, revocatus a Vespasiano diem suum obiit. Nervae successit Proculus. Fuit eodem tempore et Nerva filius. Fuit et alius Longinus ex equestri quidem ordine, qui postea ad Praeturam usque pervenit. Sed Proculi auctoritas maior fuit, nam etiam plurimum potuit, appellatique sunt partim Cassiani, partim Proculiani <ref>Hal.; Fl. Proculeiani, aquí y en todas partes .</ref> ; quae origo a Capitone et Labeone coeperat. Cassio Caelius Sabinus successit, qui plurimum temporibus Vespasiani potuit; Proculo Pegasus, qui temporibus Vespasiani Praefectus Urbi fuit; Caelio Sabino Priscus Iavolenus; Pegaso Celsus ; patri Celso Celsus filius et Priscus Neratius , qui utrique Consules fuerunt, Celsus quidem et iterum; Iavoleno <ref>fuerunt. Celso quidem et item Iabol., Hal.</ref>Prisco Aburnus <ref> Aburnius, Hal., Eburnius, Vulg.</ref> Valens et Tuscianus, item Salvius Iulianus .<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> lh74fexvjs57wooi2trtl21cwy0g5uq 272357 272356 2026-06-20T02:19:35Z ~2026-22045-61 32244 272357 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="~2026-22045-61" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>annum ita diviserat, ut Romae sex mensibus cumstudiosis esset, sex mensibus secederet, et conscribendis libris operam daret. Itaque reliquit quadringenta <ref>quadraginta, Hal.</ref> volumina, ex quibus plurima inter manus versantur. Hi duo primum veluti diversas sectas fecerunt; nam Ateius Capito in his,quae ei tradita fuerant, perseverabat; Labeo ingenii qualitate et fiducia doctrinae, qui et ceteris operis sapientiae operam dederat, plurima innovare instituit. Et ita Ateio Capitoni Massurius <ref>Masurius , Hal.</ref> Sabinus successit, Labeoni Nerva <ref>qui, inserta Hal .</ref> ; adhuc eas dissensiones auxerunt . Hic etiam Nerva Caesari familiarissimus fuit. Massurius Sabinus in equestri ordine fuit, et publice primus respondit<ref> Asi Taur. al márgen; en el texto, scripsit; Hal. respondit posteaquam, omitiendo hoc-erat.</ref> , posteaque hoc coepit beneficium dari a Tiberio Caesare; hoc tamen illi concessum erat. Et ut obiter sciamus, ante tempora Augusti publice respondendi ius non a Principibus dabatur, sed qui fiduciam studiorum suorum habebant, consulentibus respondebant. Neque responsa utique signata dabant, sed plerumque iudicibus ipsi <ref>ipsis, Hal.</ref> scribebant, aut testabantur, qui illos consulebant. Primus Divus Augustus, ut maior iuris auctoritas haberetur,constituit, ut ex auctoritate eius responderent. Et ex illo tempore peti hoc pro beneficio coepit; et ideo optimus Princeps Hadrianus, quum ab eo viri praetorii peterent, ut sibi liceret respondere, rescripsit iis: hoc non peti,sed praestari solere; et ideo, si quis fiduciam sui haberet , delectari, si <ref>Corr. Krieg.; Taur. se; Hal. traspone bien de este modo</ref> populo ad respondendum se praepararet. Ergo Sabino concessum est a Tiberio Caesare, ut populo responderet; qui in equestri ordine iam grandis natu et fere annorum quinquaginta receptus est; huic nec amplae facultates fuerunt, sed plurimum a suis auditoribus sustentatus est. Huic successit Caius Cassius Longinus, natus ex filia Tuberonis , quae fuit neptis Servii Sulpicii; et ideo proavum suum Servium Sulpicium appellat. Hic Consul fuit cum Quartino temporibus Tiberii, sed plurimum in civitate auctoritatis habuit eousque, donec eum Caesar civitate pelleret; expulsus ab eo in Sardiniam, revocatus a Vespasiano diem suum obiit. Nervae successit Proculus. Fuit eodem tempore et Nerva filius. Fuit et alius Longinus ex equestri quidem ordine, qui postea ad Praeturam usque pervenit. Sed Proculi auctoritas maior fuit, nam etiam plurimum potuit, appellatique sunt partim Cassiani, partim Proculiani <ref>Hal.; Fl. Proculeiani, aquí y en todas partes .</ref> ; quae origo a Capitone et Labeone coeperat. Cassio Caelius Sabinus successit, qui plurimum temporibus Vespasiani potuit; Proculo Pegasus, qui temporibus Vespasiani Praefectus Urbi fuit; Caelio Sabino Priscus Iavolenus; Pegaso Celsus ; patri Celso Celsus filius et Priscus Neratius , qui utrique Consules fuerunt, Celsus quidem et iterum; Iavoleno <ref>fuerunt. Celso quidem et item Iabol., Hal.</ref> Prisco Aburnus <ref> Aburnius, Hal., Eburnius, Vulg.</ref> Valens et Tuscianus, item Salvius Iulianus .<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 5btygvjee187i48e9rw4p8hqweljmf2 272358 272357 2026-06-20T02:37:08Z ~2026-22045-61 32244 272358 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="~2026-22045-61" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>annum ita diviserat, ut Romae sex mensibus cumstudiosis esset, sex mensibus secederet, et conscribendis libris operam daret. Itaque reliquit quadringenta <ref>quadraginta, Hal.</ref> volumina, ex quibus plurima inter manus versantur. Hi duo primum veluti diversas sectas fecerunt; nam Ateius Capito in his,quae ei tradita fuerant, perseverabat; Labeo ingenii qualitate et fiducia doctrinae, qui et ceteris operis sapientiae operam dederat, plurima innovare instituit. Et ita Ateio Capitoni Massurius <ref>Masurius , Hal.</ref> Sabinus successit, Labeoni Nerva <ref>qui, inserta Hal .</ref> ; adhuc eas dissensiones auxerunt . Hic etiam Nerva Caesari familiarissimus fuit. Massurius Sabinus in equestri ordine fuit, et publice primus respondit<ref> Asi Taur. al márgen; en el texto, scripsit; Hal. respondit posteaquam, omitiendo hoc-erat.</ref> , posteaque hoc coepit beneficium dari a Tiberio Caesare; hoc tamen illi concessum erat. Et ut obiter sciamus, ante tempora Augusti publice respondendi ius non a Principibus dabatur, sed qui fiduciam studiorum suorum habebant, consulentibus respondebant. Neque responsa utique signata dabant, sed plerumque iudicibus ipsi <ref>ipsis, Hal.</ref> scribebant, aut testabantur, qui illos consulebant. Primus Divus Augustus, ut maior iuris auctoritas haberetur,constituit, ut ex auctoritate eius responderent. Et ex illo tempore peti hoc pro beneficio coepit; et ideo optimus Princeps Hadrianus, quum ab eo viri praetorii peterent, ut sibi liceret respondere, rescripsit iis: hoc non peti,sed praestari solere; et ideo, si quis fiduciam sui haberet , delectari, si <ref>Corr. Krieg.; Taur. se; Hal. traspone bien de este modo</ref> populo ad respondendum se praepararet. Ergo Sabino concessum est a Tiberio Caesare, ut populo responderet; qui in equestri ordine iam grandis natu et fere annorum quinquaginta receptus est; huic nec amplae facultates fuerunt, sed plurimum a suis auditoribus sustentatus est. Huic successit Caius Cassius Longinus, natus ex filia Tuberonis , quae fuit neptis Servii Sulpicii; et ideo proavum suum Servium Sulpicium appellat. Hic Consul fuit cum Quartino temporibus Tiberii, sed plurimum in civitate auctoritatis habuit eousque, donec eum Caesar civitate pelleret; expulsus ab eo in Sardiniam, revocatus a Vespasiano diem suum obiit. Nervae successit Proculus. Fuit eodem tempore et Nerva filius. Fuit et alius Longinus ex equestri quidem ordine, qui postea ad Praeturam usque pervenit. Sed Proculi auctoritas maior fuit, nam etiam plurimum potuit, appellatique sunt partim Cassiani, partim Proculiani <ref>Hal.; Fl. Proculeiani, aquí y en todas partes .</ref> ; quae origo a Capitone et Labeone coeperat. Cassio Caelius Sabinus successit, qui plurimum temporibus Vespasiani potuit; Proculo Pegasus, qui temporibus Vespasiani Praefectus Urbi fuit; Caelio Sabino Priscus Iavolenus; Pegaso Celsus ; patri Celso Celsus filius et Priscus Neratius , qui utrique Consules fuerunt, Celsus quidem et iterum; Iavoleno <ref> fuerunt. Celso quidem et item Iabol., Hal.</ref> Prisco Aburnus <ref> Aburnius, Hal., Eburnius, Vulg.</ref> Valens et Tuscianus, item Salvius Iulianus .<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> emlzxre9jqeqghlvu9774vjv9np76up 104 83719 272359 2026-06-20T02:46:23Z ~2026-22045-61 32244 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens ' {{t3|TIT . III}} {{c|{{sc|DE LEGIBUS SENATUSQUE CONSULTIS ET LONGA CONSUETUDINE . }}}} LA COSTUMBRE INMEMORIAL . [Cf. Cod. I. 14. 16. VIII. 58.] [Véase Cód. I. 14. 16. VIII. 53.] 1. PAPINIANUS libro I. Definitionum. - Lex est commune praeceptum, virorum prudentum concontrahuntur, coërcitio , communis reipublicae 1. PAPINIANO ; Definiciones, libro I.- La ley es precepto común, decreto de hombres prudentes, corrección de los delitos que... 272359 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="~2026-22045-61" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> {{t3|TIT . III}} {{c|{{sc|DE LEGIBUS SENATUSQUE CONSULTIS ET LONGA CONSUETUDINE . }}}} LA COSTUMBRE INMEMORIAL . [Cf. Cod. I. 14. 16. VIII. 58.] [Véase Cód. I. 14. 16. VIII. 53.] 1. PAPINIANUS libro I. Definitionum. - Lex est commune praeceptum, virorum prudentum concontrahuntur, coërcitio , communis reipublicae 1. PAPINIANO ; Definiciones, libro I.- La ley es precepto común, decreto de hombres prudentes, corrección de los delitos que por voluntad ó ignorancia se cometen, y pacto común de la repú sponsio. blica . sultum, delictorum, quae sponte vel ignorantia 2. MARCIANUS libro I. Institutionum .- Namet 2. MARCIANO; Instituciones, libro I.- Pues tam- Demosthenes orator sic definit ( 1): Τοῦτό ἐστι νόμος , ᾧ πάντας ἀνθρώπους προσήκει πείθεσθαι διὰ πολλά, καὶ μάλιστα, ὅτι πᾶς ἐστὶ νόμος εὕρημα μὲν καὶ δῶρον Θεοῦ (2), δόγμα δὲ ἀνθρώπων φρονίμων, ἐπανόρθωμα δὲ τῶν ἑκουσίων καὶ ἀκουσίων ἁμαρτημάτων, πόλεως δὲ συνθήκη bién la define así el orador Demóstenes: Ley es κοινὴ, καθ᾽ ἦν ἅπασι προσήκει ζῆν τοῖς ἐν τῇ πόλει. [Lex est, cui omnes obtemperare convenit, tum ob alia multa, tum vel maxime eo, quod omnis lex inventum et munus Dei est, decretum vero pru- aquello à que conviene que todos obedezcan, así por otras muchas razones, como principalisimamente porque toda ley es invención y don de Dios , decreto de hombres prudentes , corrección de los delitos que voluntaria ó involuntariamente se cometen, pacto común de la ciudad, a cuya prescripción deben ajustar su vida todos los que moran en aquella República. Mas también Crisipo, filó- dentum hominum, coërcitio eorum, quae sponte vel involuntarie delinquuntur, communis sponsio civitatis, ad cuius praescriptum omnes, qui in ea es reina de todas las cosas divinas y humanas . republica sunt, vitam instituere debent] (3). Sed et Conviene, pues, que para buenos y malos sea pre- sofo de la suma sabiduría estóica, comienza asi en un libro que compuso acerca de la ley: La ley philosophus summae Stoicae sapientiae Chrysip- sidente, y principe y caudillo; y que conforme a pus sic incipit libro, quem fecit περὶ νόμου [de lege]: Ο νόμος πάντων ἐστὶ βασιλεὺς θείων τε καὶ ἀνθρωπί- esto sea regla de justos é injustos, y de aquellos νων πραγμάτων . Δεῖ δὲ αὐτὸν προστάτην τε εἶναι τῶν καλῶν animados que por naturaleza viven vida civil, preceptora de lo que debe hacerse, y prohibidora καὶ τῶν αἰσχρῶν, καὶ ἀρχόντα, καὶ ηγεμόνα καὶ κατὰ τοῦτο de lo que no se debe ejecutar. κανόνα τε είναι δικαίων καὶ ἀδίκων, καὶ τῶν φύσει πολιτικῶν ζώων, προστακτικὸν μὲν ὧν ποι τέον (4 , ἀπαγορευτικὸν δὲ ὧν οὐ ποιητέον. [Lex est omnium divinarum et humanarum rerum regina. Oportet autem eam esse praesidem et bonis et malis, et principem et ducem esse; et secundum hoc regulam esse iustorum et iniustorum, eorum, quae quidem natura civilia sunt, animantium,etpraeceptricem faciendorum , prohibitricem autem non faciendorum] (5). 3. POMPONIUs libro XXV. ad Sabinum . - Iura 3. POMPONIO ; Comentarios á Sabino, libro XXV. constitui oportet, ut dixit Theophrastus, in his, quae ἐπὶ τὸ πλεῖστον ( ut plurimum] accidunt, non quae ἐκ παραλόγου (6) [ ex inopinato] . -Conviene que las leyes se establezcan , según 4. CELSUS libro V. Digestorum.-Ex his, quae forte uno aliquo casu accidere possunt, iura non dijo Teo rasto, sobre lo que muy frecuentemente sucede, no sobre lo inopinado. 4. CELSO; Digesto, libro V.-Sobre lo que por constituuntur . casualidad puede acontecer en algún que otro caso, no se establecen leyes . 5. IDEM libro XVII. (7) Digestorum. Nam ad ea potius debet aptari ius, quae et frequenter et facile, quam quae perraro eveniunt. 5. EL MISMO ; Digesto, libro XVII. - Porque la ley debe adaptarse á lo que acontece frecuente y facilmente, más bien que á lo que muy raras veces . 6. PAULUS libro XVII. ad Plautium (8).- Το 6. PAULO; Comentarios à Plaucio, libro XVII.- γὰρ ἅπαξ ἡ δὲς [quod enim semel, aut bis existit , ut Pues los legisladores omiten, según dice Teofras- ait Theophrastus, παραβαίνουσιν οἱ νομοθέται [prae- to, lo que una ó dos veces sucede . tereunt legislatores ] . 7. MODESTINUS libro I. Regularum. Legis vir- tus haec est: imperare,vetare,permittere, punire . 7. MODESTINO ; Reglas , libro I.- La virtud de la ley es esta: mandar, vedar, permitir, castigar. 8. ULPIANUs libro III. ad Sabinum .-Iura non 8. ULPIANO ; Comentarios á Sabino, libro III.- (5) (1) En su oración primera contra Aristogiton. (2) Θεῶν, Hal. (3) Versión de la Vulgata. (4) ποιητέων, y después οὐ ποιητέων, Vulg. Versión de la Vulgata. (6) in his quae ἐκ π. ἐπ. τὸ πλ. accidunt, Hal. (7) lib . XV. , Hal. (8) La Vulg. añade este fragmento al precedente, omitiendo la inscripción.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> o3ge8zpzqwab8ynz3zbsx5vdqyzxis3 272360 272359 2026-06-20T02:51:47Z ~2026-22045-61 32244 272360 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="~2026-22045-61" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> {{t3|TIT . III}} {{c|{{sc|DE LEGIBUS SENATUSQUE CONSULTIS ET LONGA CONSUETUDINE . }}}} [Cf. Cod. I. 14. 16. VIII. 58.] 1. PAPINIANUS libro I. Definitionum. - Lex est commune praeceptum, virorum prudentum concontrahuntur, coërcitio , communis reipublicae 1. PAPINIANO ; Definiciones, libro I.- La ley es precepto común, decreto de hombres prudentes, corrección de los delitos que por voluntad ó ignorancia se cometen, y pacto común de la repú sponsio. blica . sultum, delictorum, quae sponte vel ignorantia {{c|'''2. MARCIANUS libro I. Institutionum .- Namet Demosthenes orator sic definit ( 1):'''}} Τοῦτό ἐστι νόμος , ᾧ πάντας ἀνθρώπους προσήκει πείθεσθαι διὰ πολλά, καὶ μάλιστα, ὅτι πᾶς ἐστὶ νόμος εὕρημα μὲν καὶ δῶρον Θεοῦ (2), δόγμα δὲ ἀνθρώπων φρονίμων, ἐπανόρθωμα δὲ τῶν ἑκουσίων καὶ ἀκουσίων ἁμαρτημάτων, πόλεως δὲ συνθήκη bién la define así el orador Demóstenes: Ley es κοινὴ, καθ᾽ ἦν ἅπασι προσήκει ζῆν τοῖς ἐν τῇ πόλει. [Lex est, cui omnes obtemperare convenit, tum ob alia multa, tum vel maxime eo, quod omnis lex inventum et munus Dei est, decretum vero pru- aquello à que conviene que todos obedezcan, así por otras muchas razones, como principalisimamente porque toda ley es invención y don de Dios , decreto de hombres prudentes , corrección de los delitos que voluntaria ó involuntariamente se cometen, pacto común de la ciudad, a cuya prescripción deben ajustar su vida todos los que moran en aquella República. Mas también Crisipo, filó- dentum hominum, coërcitio eorum, quae sponte vel involuntarie delinquuntur, communis sponsio civitatis, ad cuius praescriptum omnes, qui in ea es reina de todas las cosas divinas y humanas . republica sunt, vitam instituere debent] (3). Sed et Conviene, pues, que para buenos y malos sea pre- sofo de la suma sabiduría estóica, comienza asi en un libro que compuso acerca de la ley: La ley philosophus summae Stoicae sapientiae Chrysip- sidente, y principe y caudillo; y que conforme a pus sic incipit libro, quem fecit περὶ νόμου [de lege]: Ο νόμος πάντων ἐστὶ βασιλεὺς θείων τε καὶ ἀνθρωπί- esto sea regla de justos é injustos, y de aquellos νων πραγμάτων . Δεῖ δὲ αὐτὸν προστάτην τε εἶναι τῶν καλῶν animados que por naturaleza viven vida civil, preceptora de lo que debe hacerse, y prohibidora καὶ τῶν αἰσχρῶν, καὶ ἀρχόντα, καὶ ηγεμόνα καὶ κατὰ τοῦτο de lo que no se debe ejecutar. κανόνα τε είναι δικαίων καὶ ἀδίκων, καὶ τῶν φύσει πολιτικῶν ζώων, προστακτικὸν μὲν ὧν ποι τέον (4 , ἀπαγορευτικὸν δὲ ὧν οὐ ποιητέον. [Lex est omnium divinarum et humanarum rerum regina. Oportet autem eam esse praesidem et bonis et malis, et principem et ducem esse; et secundum hoc regulam esse iustorum et iniustorum, eorum, quae quidem natura civilia sunt, animantium,etpraeceptricem faciendorum , prohibitricem autem non faciendorum] (5). 3. POMPONIUs libro XXV. ad Sabinum . - Iura 3. POMPONIO ; Comentarios á Sabino, libro XXV. constitui oportet, ut dixit Theophrastus, in his, quae ἐπὶ τὸ πλεῖστον ( ut plurimum] accidunt, non quae ἐκ παραλόγου (6) [ ex inopinato] . -Conviene que las leyes se establezcan , según 4. CELSUS libro V. Digestorum.-Ex his, quae forte uno aliquo casu accidere possunt, iura non dijo Teo rasto, sobre lo que muy frecuentemente sucede, no sobre lo inopinado. 4. CELSO; Digesto, libro V.-Sobre lo que por constituuntur . casualidad puede acontecer en algún que otro caso, no se establecen leyes . 5. IDEM libro XVII. (7) Digestorum. Nam ad ea potius debet aptari ius, quae et frequenter et facile, quam quae perraro eveniunt. 5. EL MISMO ; Digesto, libro XVII. - Porque la ley debe adaptarse á lo que acontece frecuente y facilmente, más bien que á lo que muy raras veces . 6. PAULUS libro XVII. ad Plautium (8).- Το 6. PAULO; Comentarios à Plaucio, libro XVII.- γὰρ ἅπαξ ἡ δὲς [quod enim semel, aut bis existit , ut Pues los legisladores omiten, según dice Teofras- ait Theophrastus, παραβαίνουσιν οἱ νομοθέται [prae- to, lo que una ó dos veces sucede . tereunt legislatores ] . 7. MODESTINUS libro I. Regularum. Legis vir- tus haec est: imperare,vetare,permittere, punire . 7. MODESTINO ; Reglas , libro I.- La virtud de la ley es esta: mandar, vedar, permitir, castigar. 8. ULPIANUs libro III. ad Sabinum .-Iura non 8. ULPIANO ; Comentarios á Sabino, libro III.- (5) (1) En su oración primera contra Aristogiton. (2) Θεῶν, Hal. (3) Versión de la Vulgata. (4) ποιητέων, y después οὐ ποιητέων, Vulg. Versión de la Vulgata. (6) in his quae ἐκ π. ἐπ. τὸ πλ. accidunt, Hal. (7) lib . XV. , Hal. (8) La Vulg. añade este fragmento al precedente, omitiendo la inscripción.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 3fl8i5b70j3kpaoorelku5b7uk5yjrk 272361 272360 2026-06-20T03:08:31Z ~2026-22045-61 32244 272361 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="~2026-22045-61" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> {{t3|TIT . III}} {{c|{{sc|DE LEGIBUS SENATUSQUE CONSULTIS ET LONGA CONSUETUDINE . }}}} [Cf. Cod. I. 14. 16. VIII. 58.] 1. PAPINIANUS libro I. Definitionum. - Lex est commune praeceptum, virorum prudentum concontrahuntur, coërcitio , communis reipublicae sponsio. {{c|'''2. MARCIANUS libro I. Institutionum .- Namet Demosthenes orator sic definit ( 1):'''}} Τοῦτό ἐστι νόμος , ᾧ πάντας ἀνθρώπους προσήκει πείθεσθαι διὰ πολλά, καὶ μάλιστα, ὅτι πᾶς ἐστὶ νόμος εὕρημα μὲν καὶ δῶρον Θεοῦ (2), δόγμα δὲ ἀνθρώπων φρονίμων, ἐπανόρθωμα δὲ τῶν ἑκουσίων καὶ ἀκουσίων ἁμαρτημάτων, πόλεως δὲ συνθήκη κοινὴ, καθ᾽ ἦν ἅπασι προσήκει ζῆν τοῖς ἐν τῇ πόλει. [Lex est, cui omnes obtemperare convenit, tum ob alia multa, tum vel maxime eo, quod omnis lex inventum et munus Dei est, decretum vero prudentum hominum, coërcitio eorum, quae sponte vel involuntarie delinquuntur, communis sponsio civitatis, ad cuius praescriptum omnes, qui in ea republica sunt, vitam instituere debent] (3). Sed et philosophus summae Stoicae sapientiae Chrysippus sic incipit libro, quem fecit περὶ νόμου [de lege]: Ο νόμος πάντων ἐστὶ βασιλεὺς θείων τε καὶ ἀνθρωπίνων πραγμάτων . Δεῖ δὲ αὐτὸν προστάτην τε εἶναι τῶν καλῶν καὶ τῶν αἰσχρῶν, καὶ ἀρχόντα, καὶ ηγεμόνα καὶ κατὰ τοῦτο κανόνα τε είναι δικαίων καὶ ἀδίκων, καὶ τῶν φύσει πολιτικῶν ζώων, προστακτικὸν μὲν ὧν ποι τέον (4 , ἀπαγορευτικὸν δὲ ὧν οὐ ποιητέον. [Lex est omnium divinarum et humanarum rerum regina. Oportet autem eam esse praesidem et bonis et malis, et principem et ducem esse; et secundum hoc regulam esse iustorum et iniustorum,et eorum, quae natura civilia sunt, animantium,etpraeceptricem quidem faciendorum , prohibitricem autem non faciendorum] (5). 3. POMPONIUs libro XXV. ad Sabinum . - Iura constitui oportet, ut dixit Theophrastus, in his,quae ἐπὶ τὸ πλεῖστον ( ut plurimum] accidunt, non quae ἐκ παραλόγου (6) [ ex inopinato] . 4. CELSUS libro V. Digestorum.-Ex his, quae forte uno aliquo casu accidere possunt, iura non constituuntur . 5. IDEM libro XVII. (7) Digestorum. Nam ad ea potius debet aptari ius, quae et frequenter et facile, quam quae perraro eveniunt. 6. PAULUS libro XVII. ad Plautium (8).- Το γὰρ ἅπαξ ἡ δὲς [quod enim semel, aut bis existit , ut ait Theophrastus, παραβαίνουσιν οἱ νομοθέται [praetereunt legislatores ] . 7. MODESTINUS libro I. Regularum. Legis virtus haec est: imperare,vetare,permittere, punire . 8. ULPIANUs libro III. ad Sabinum .-Iura non (1) En su oración primera contra Aristogiton. (2) Θεῶν, Hal. (3) Versión de la Vulgata. (4) ποιητέων, y después οὐ ποιητέων, Vulg. (5)Versión de la Vulgata. (6) in his quae ἐκ π. ἐπ. τὸ πλ. accidunt, Hal. (7) lib . XV. , Hal. (8) La Vulg. añade este fragmento al precedente, omitiendo la inscripción.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> s064w9noa0zjnf9qdpuhfrndc2la2rl 272362 272361 2026-06-20T03:09:15Z ~2026-22045-61 32244 272362 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="~2026-22045-61" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>{{t3|TIT . III}} {{c|{{sc|DE LEGIBUS SENATUSQUE CONSULTIS ET LONGA CONSUETUDINE . }}}} [Cf. Cod. I. 14. 16. VIII. 58.] 1. PAPINIANUS libro I. Definitionum. - Lex est commune praeceptum, virorum prudentum concontrahuntur, coërcitio , communis reipublicae sponsio. {{c|'''2. MARCIANUS libro I. Institutionum .- Nam et Demosthenes orator sic definit ( 1):'''}} Τοῦτό ἐστι νόμος , ᾧ πάντας ἀνθρώπους προσήκει πείθεσθαι διὰ πολλά, καὶ μάλιστα, ὅτι πᾶς ἐστὶ νόμος εὕρημα μὲν καὶ δῶρον Θεοῦ (2), δόγμα δὲ ἀνθρώπων φρονίμων, ἐπανόρθωμα δὲ τῶν ἑκουσίων καὶ ἀκουσίων ἁμαρτημάτων, πόλεως δὲ συνθήκη κοινὴ, καθ᾽ ἦν ἅπασι προσήκει ζῆν τοῖς ἐν τῇ πόλει. [Lex est, cui omnes obtemperare convenit, tum ob alia multa, tum vel maxime eo, quod omnis lex inventum et munus Dei est, decretum vero prudentum hominum, coërcitio eorum, quae sponte vel involuntarie delinquuntur, communis sponsio civitatis, ad cuius praescriptum omnes, qui in ea republica sunt, vitam instituere debent] (3). Sed et philosophus summae Stoicae sapientiae Chrysippus sic incipit libro, quem fecit περὶ νόμου [de lege]: Ο νόμος πάντων ἐστὶ βασιλεὺς θείων τε καὶ ἀνθρωπίνων πραγμάτων . Δεῖ δὲ αὐτὸν προστάτην τε εἶναι τῶν καλῶν καὶ τῶν αἰσχρῶν, καὶ ἀρχόντα, καὶ ηγεμόνα καὶ κατὰ τοῦτο κανόνα τε είναι δικαίων καὶ ἀδίκων, καὶ τῶν φύσει πολιτικῶν ζώων, προστακτικὸν μὲν ὧν ποι τέον (4 , ἀπαγορευτικὸν δὲ ὧν οὐ ποιητέον. [Lex est omnium divinarum et humanarum rerum regina. Oportet autem eam esse praesidem et bonis et malis, et principem et ducem esse; et secundum hoc regulam esse iustorum et iniustorum,et eorum, quae natura civilia sunt, animantium,etpraeceptricem quidem faciendorum , prohibitricem autem non faciendorum] (5). 3. POMPONIUs libro XXV. ad Sabinum . - Iura constitui oportet, ut dixit Theophrastus, in his,quae ἐπὶ τὸ πλεῖστον ( ut plurimum] accidunt, non quae ἐκ παραλόγου (6) [ ex inopinato] . 4. CELSUS libro V. Digestorum.-Ex his, quae forte uno aliquo casu accidere possunt, iura non constituuntur . 5. IDEM libro XVII. (7) Digestorum. Nam ad ea potius debet aptari ius, quae et frequenter et facile, quam quae perraro eveniunt. 6. PAULUS libro XVII. ad Plautium (8).- Το γὰρ ἅπαξ ἡ δὲς [quod enim semel, aut bis existit , ut ait Theophrastus, παραβαίνουσιν οἱ νομοθέται [praetereunt legislatores ] . 7. MODESTINUS libro I. Regularum. Legis virtus haec est: imperare,vetare,permittere, punire . 8. ULPIANUs libro III. ad Sabinum .-Iura non (1) En su oración primera contra Aristogiton. (2) Θεῶν, Hal. (3) Versión de la Vulgata. (4) ποιητέων, y después οὐ ποιητέων, Vulg. (5)Versión de la Vulgata. (6) in his quae ἐκ π. ἐπ. τὸ πλ. accidunt, Hal. (7) lib . XV. , Hal. (8) La Vulg. añade este fragmento al precedente, omitiendo la inscripción.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 4yi3o7h1y35yjjl22owh0p8pee4o913 272363 272362 2026-06-20T03:10:54Z ~2026-22045-61 32244 272363 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="~2026-22045-61" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>{{t3|TIT . III}} {{c|{{sc|DE LEGIBUS SENATUSQUE CONSULTIS ET LONGA CONSUETUDINE . }}}} [Cf. Cod. I. 14. 16. VIII. 58.] 1. PAPINIANUS libro I. Definitionum. - Lex est commune praeceptum, virorum prudentum concontrahuntur, coërcitio , communis reipublicae sponsio. 2. MARCIANUS libro I. Institutionum .- Nam et Demosthenes orator sic definit ( 1):Τοῦτό ἐστι νόμος , ᾧ πάντας ἀνθρώπους προσήκει πείθεσθαι διὰ πολλά, καὶ μάλιστα, ὅτι πᾶς ἐστὶ νόμος εὕρημα μὲν καὶ δῶρον Θεοῦ (2), δόγμα δὲ ἀνθρώπων φρονίμων, ἐπανόρθωμα δὲ τῶν ἑκουσίων καὶ ἀκουσίων ἁμαρτημάτων, πόλεως δὲ συνθήκη κοινὴ, καθ᾽ ἦν ἅπασι προσήκει ζῆν τοῖς ἐν τῇ πόλει. [Lex est, cui omnes obtemperare convenit, tum ob alia multa, tum vel maxime eo, quod omnis lex inventum et munus Dei est, decretum vero prudentum hominum, coërcitio eorum, quae sponte vel involuntarie delinquuntur, communis sponsio civitatis, ad cuius praescriptum omnes, qui in ea republica sunt, vitam instituere debent] (3). Sed et philosophus summae Stoicae sapientiae Chrysippus sic incipit libro, quem fecit περὶ νόμου [de lege]: Ο νόμος πάντων ἐστὶ βασιλεὺς θείων τε καὶ ἀνθρωπίνων πραγμάτων . Δεῖ δὲ αὐτὸν προστάτην τε εἶναι τῶν καλῶν καὶ τῶν αἰσχρῶν, καὶ ἀρχόντα, καὶ ηγεμόνα καὶ κατὰ τοῦτο κανόνα τε είναι δικαίων καὶ ἀδίκων, καὶ τῶν φύσει πολιτικῶν ζώων, προστακτικὸν μὲν ὧν ποι τέον (4 , ἀπαγορευτικὸν δὲ ὧν οὐ ποιητέον. [Lex est omnium divinarum et humanarum rerum regina. Oportet autem eam esse praesidem et bonis et malis, et principem et ducem esse; et secundum hoc regulam esse iustorum et iniustorum,et eorum, quae natura civilia sunt, animantium,etpraeceptricem quidem faciendorum , prohibitricem autem non faciendorum] (5). 3. POMPONIUs libro XXV. ad Sabinum . - Iura constitui oportet, ut dixit Theophrastus, in his,quae ἐπὶ τὸ πλεῖστον ( ut plurimum] accidunt, non quae ἐκ παραλόγου (6) [ ex inopinato] . 4. CELSUS libro V. Digestorum.-Ex his, quae forte uno aliquo casu accidere possunt, iura non constituuntur . 5. IDEM libro XVII. (7) Digestorum. Nam ad ea potius debet aptari ius, quae et frequenter et facile, quam quae perraro eveniunt. 6. PAULUS libro XVII. ad Plautium (8).- Το γὰρ ἅπαξ ἡ δὲς [quod enim semel, aut bis existit , ut ait Theophrastus, παραβαίνουσιν οἱ νομοθέται [praetereunt legislatores ] . 7. MODESTINUS libro I. Regularum. Legis virtus haec est: imperare,vetare,permittere, punire . 8. ULPIANUs libro III. ad Sabinum .-Iura non (1) En su oración primera contra Aristogiton. (2) Θεῶν, Hal. (3) Versión de la Vulgata. (4) ποιητέων, y después οὐ ποιητέων, Vulg. (5)Versión de la Vulgata. (6) in his quae ἐκ π. ἐπ. τὸ πλ. accidunt, Hal. (7) lib . XV. , Hal. (8) La Vulg. añade este fragmento al precedente, omitiendo la inscripción.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> ix8n2lcvl3eqs5fqhdutfpj0gty54nk 272364 272363 2026-06-20T03:11:16Z ~2026-22045-61 32244 272364 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="~2026-22045-61" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>{{t3|TIT . III}} {{c|{{sc|DE LEGIBUS SENATUSQUE CONSULTIS ET LONGA CONSUETUDINE . }}}} [Cf. Cod. I. 14. 16. VIII. 58.] 1. PAPINIANUS libro I. Definitionum. - Lex est commune praeceptum, virorum prudentum concontrahuntur, coërcitio , communis reipublicae sponsio. 2. MARCIANUS libro I. Institutionum .- Nam et Demosthenes orator sic definit ( 1):Τοῦτό ἐστι νόμος , ᾧ πάντας ἀνθρώπους προσήκει πείθεσθαι διὰ πολλά, καὶ μάλιστα, ὅτι πᾶς ἐστὶ νόμος εὕρημα μὲν καὶ δῶρον Θεοῦ (2), δόγμα δὲ ἀνθρώπων φρονίμων, ἐπανόρθωμα δὲ τῶν ἑκουσίων καὶ ἀκουσίων ἁμαρτημάτων, πόλεως δὲ συνθήκη κοινὴ, καθ᾽ ἦν ἅπασι προσήκει ζῆν τοῖς ἐν τῇ πόλει. [Lex est, cui omnes obtemperare convenit, tum ob alia multa, tum vel maxime eo, quod omnis lex inventum et munus Dei est, decretum vero prudentum hominum, coërcitio eorum, quae sponte vel involuntarie delinquuntur, communis sponsio civitatis, ad cuius praescriptum omnes, qui in ea republica sunt, vitam instituere debent] (3). Sed et philosophus summae Stoicae sapientiae Chrysippus sic incipit libro, quem fecit περὶ νόμου [de lege]: Ο νόμος πάντων ἐστὶ βασιλεὺς θείων τε καὶ ἀνθρωπίνων πραγμάτων . Δεῖ δὲ αὐτὸν προστάτην τε εἶναι τῶν καλῶν καὶ τῶν αἰσχρῶν, καὶ ἀρχόντα, καὶ ηγεμόνα καὶ κατὰ τοῦτο κανόνα τε είναι δικαίων καὶ ἀδίκων, καὶ τῶν φύσει πολιτικῶν ζώων, προστακτικὸν μὲν ὧν ποι τέον (4 , ἀπαγορευτικὸν δὲ ὧν οὐ ποιητέον. [Lex est omnium divinarum et humanarum rerum regina. Oportet autem eam esse praesidem et bonis et malis, et principem et ducem esse; et secundum hoc regulam esse iustorum et iniustorum,et eorum, quae natura civilia sunt, animantium,etpraeceptricem quidem faciendorum , prohibitricem autem non faciendorum] (5). 3. POMPONIUs libro XXV. ad Sabinum . - Iura constitui oportet, ut dixit Theophrastus, in his,quae ἐπὶ τὸ πλεῖστον ( ut plurimum] accidunt, non quae ἐκ παραλόγου (6) [ ex inopinato] . 4. CELSUS libro V. Digestorum.-Ex his, quae forte uno aliquo casu accidere possunt, iura non constituuntur . 5. IDEM libro XVII. (7) Digestorum. Nam ad ea potius debet aptari ius, quae et frequenter et facile, quam quae perraro eveniunt. 6. PAULUS libro XVII. ad Plautium (8).- Το γὰρ ἅπαξ ἡ δὲς [quod enim semel, aut bis existit , ut ait Theophrastus, παραβαίνουσιν οἱ νομοθέται [praetereunt legislatores ] . 7. MODESTINUS libro I. Regularum. Legis virtus haec est: imperare,vetare,permittere, punire . 8. ULPIANUs libro III. ad Sabinum .-Iura non (1) En su oración primera contra Aristogiton. (2) Θεῶν, Hal. (3) Versión de la Vulgata. (4) ποιητέων, y después οὐ ποιητέων, Vulg. (5)Versión de la Vulgata. (6) in his quae ἐκ π. ἐπ. τὸ πλ. accidunt, Hal. (7) lib . XV. , Hal. (8) La Vulg. añade este fragmento al precedente, omitiendo la inscripción.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> mtlbjohp6enzjcyver4g7iobgte4vu5 272365 272364 2026-06-20T03:19:34Z ~2026-22045-61 32244 272365 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="~2026-22045-61" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>{{t3|TIT . III}} {{c|{{sc|DE LEGIBUS SENATUSQUE CONSULTIS ET LONGA CONSUETUDINE . }}}} [Cf. Cod. I. 14. 16. VIII. 58.] 1. PAPINIANUS libro I. Definitionum. - Lex est commune praeceptum, virorum prudentum concontrahuntur, coërcitio , communis reipublicae sponsio. 2. MARCIANUS libro I. Institutionum .- Nam et Demosthenes orator sic definit<ref>''En su oración primera contra Aristogiton.''</ref>:Τοῦτό ἐστι νόμος , ᾧ πάντας ἀνθρώπους προσήκει πείθεσθαι διὰ πολλά, καὶ μάλιστα, ὅτι πᾶς ἐστὶ νόμος εὕρημα μὲν καὶ δῶρον Θεοῦ <ref>''Θεῶν, Hal.''</ref> , δόγμα δὲ ἀνθρώπων φρονίμων, ἐπανόρθωμα δὲ τῶν ἑκουσίων καὶ ἀκουσίων ἁμαρτημάτων, πόλεως δὲ συνθήκη κοινὴ, καθ᾽ ἦν ἅπασι προσήκει ζῆν τοῖς ἐν τῇ πόλει. [Lex est, cui omnes obtemperare convenit, tum ob alia multa, tum vel maxime eo, quod omnis lex inventum et munus Dei est, decretum vero prudentum hominum, coërcitio eorum, quae sponte vel involuntarie delinquuntur, communis sponsio civitatis, ad cuius praescriptum omnes, qui in ea republica sunt, vitam instituere debent] <ref>''Versión de la Vulgata.''</ref>. Sed et philosophus summae Stoicae sapientiae Chrysippus sic incipit libro, quem fecit περὶ νόμου [delege]: Ο νόμος πάντων ἐστὶ βασιλεὺς θείων τε καὶ ἀνθρωπίνων πραγμάτων . Δεῖ δὲ αὐτὸν προστάτην τε εἶναι τῶν καλῶν καὶ τῶν αἰσχρῶν, καὶ ἀρχόντα, καὶ ηγεμόνα καὶ κατὰ τοῦτο κανόνα τε είναι δικαίων καὶ ἀδίκων, καὶ τῶν φύσει πολιτικῶν ζώων, προστακτικὸν μὲν ὧν ποι τέον <ref>'' ποιητέων, y después οὐ ποιητέων, Vulg.''</ref>, ἀπαγορευτικὸν δὲ ὧν οὐ ποιητέον. [Lex est omnium divinarum et humanarum rerum regina. Oportet autem eam esse praesidem et bonis et malis, et principem et ducem esse; et secundum hoc regulam esse iustorum et iniustorum,et eorum, quae natura civilia sunt, animantium,etpraeceptricem quidem faciendorum , prohibitricem autem non faciendorum] <ref>''Versión de la Vulgata.''</ref>. 3. POMPONIUs libro XXV. ad Sabinum . - Iura constitui oportet, ut dixit Theophrastus, in his,quae ἐπὶ τὸ πλεῖστον ( ut plurimum] accidunt, non quae ἐκ παραλόγου <ref>''in his quae ἐκ π. ἐπ. τὸ πλ. accidunt, Hal.''</ref> [ ex inopinato] . 4. CELSUS libro V. Digestorum.-Ex his, quae forte uno aliquo casu accidere possunt, iura non constituuntur . 5. IDEM libro XVII. <ref>''lib . XV. , Hal.''</ref> (7) Digestorum. Nam ad ea potius debet aptari ius, quae et frequenter et facile, quam quae perraro eveniunt. 6. PAULUS libro XVII. ad Plautium <ref>'' La Vulg. añade este fragmento al precedente, omitiendo la inscripción.''</ref> (8).- Το γὰρ ἅπαξ ἡ δὲς [quod enim semel, aut bis existit , ut ait Theophrastus, παραβαίνουσιν οἱ νομοθέται [praetereunt legislatores] . 7. MODESTINUS libro I. Regularum. Legis virtus haec est: imperare,vetare,permittere, punire . 8. ULPIANUs libro III. ad Sabinum .-Iura non<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> injhibj5yt5h0j5zbgt8h1qf7i9yu6k 272366 272365 2026-06-20T03:20:46Z ~2026-22045-61 32244 272366 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="~2026-22045-61" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>{{t3|TIT . III}} {{c|{{sc|DE LEGIBUS SENATUSQUE CONSULTIS ET LONGA CONSUETUDINE . }}}} [Cf. Cod. I. 14. 16. VIII. 58.] 1. PAPINIANUS libro I. Definitionum. - Lex est commune praeceptum, virorum prudentum concontrahuntur, coërcitio , communis reipublicae sponsio. 2. MARCIANUS libro I. Institutionum .- Nam et Demosthenes orator sic definit<ref>''En su oración primera contra Aristogiton.''</ref>:Τοῦτό ἐστι νόμος , ᾧ πάντας ἀνθρώπους προσήκει πείθεσθαι διὰ πολλά, καὶ μάλιστα, ὅτι πᾶς ἐστὶ νόμος εὕρημα μὲν καὶ δῶρον Θεοῦ <ref>''Θεῶν, Hal.''</ref> , δόγμα δὲ ἀνθρώπων φρονίμων, ἐπανόρθωμα δὲ τῶν ἑκουσίων καὶ ἀκουσίων ἁμαρτημάτων, πόλεως δὲ συνθήκη κοινὴ, καθ᾽ ἦν ἅπασι προσήκει ζῆν τοῖς ἐν τῇ πόλει. [Lex est, cui omnes obtemperare convenit, tum ob alia multa, tum vel maxime eo, quod omnis lex inventum et munus Dei est, decretum vero prudentum hominum, coërcitio eorum, quae sponte vel involuntarie delinquuntur, communis sponsio civitatis, ad cuius praescriptum omnes, qui in ea republica sunt, vitam instituere debent] <ref>''Versión de la Vulgata.''</ref>. Sed et philosophus summae Stoicae sapientiae Chrysippus sic incipit libro, quem fecit περὶ νόμου [delege]: Ο νόμος πάντων ἐστὶ βασιλεὺς θείων τε καὶ ἀνθρωπίνων πραγμάτων . Δεῖ δὲ αὐτὸν προστάτην τε εἶναι τῶν καλῶν καὶ τῶν αἰσχρῶν, καὶ ἀρχόντα, καὶ ηγεμόνα καὶ κατὰ τοῦτο κανόνα τε είναι δικαίων καὶ ἀδίκων, καὶ τῶν φύσει πολιτικῶν ζώων, προστακτικὸν μὲν ὧν ποι τέον <ref>'' ποιητέων, y después οὐ ποιητέων, Vulg.''</ref>, ἀπαγορευτικὸν δὲ ὧν οὐ ποιητέον. [Lex est omnium divinarum et humanarum rerum regina. Oportet autem eam esse praesidem et bonis et malis, et principem et ducem esse; et secundum hoc regulam esse iustorum et iniustorum,et eorum, quae natura civilia sunt, animantium,etpraeceptricem quidem faciendorum , prohibitricem autem non faciendorum] <ref>''Versión de la Vulgata.''</ref>. 3. POMPONIUs libro XXV. ad Sabinum . - Iura constitui oportet, ut dixit Theophrastus, in his,quae ἐπὶ τὸ πλεῖστον ( ut plurimum] accidunt, non quae ἐκ παραλόγου <ref>''in his quae ἐκ π. ἐπ. τὸ πλ. accidunt, Hal.''</ref> [ ex inopinato] . 4. CELSUS libro V. Digestorum.-Ex his, quae forte uno aliquo casu accidere possunt, iura non constituuntur . 5. IDEM libro XVII. <ref>''lib . XV. , Hal.''</ref> Digestorum. Nam ad ea potius debet aptari ius, quae et frequenter et facile, quam quae perraro eveniunt. 6. PAULUS libro XVII. ad Plautium <ref>'' La Vulg. añade este fragmento al precedente, omitiendo la inscripción.''</ref>.- Το γὰρ ἅπαξ ἡ δὲς [quod enim semel, aut bis existit , ut ait Theophrastus, παραβαίνουσιν οἱ νομοθέται [praetereunt legislatores] . 7. MODESTINUS libro I. Regularum. Legis virtus haec est: imperare,vetare,permittere, punire . 8. ULPIANUs libro III. ad Sabinum .-Iura non<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> rmkch75h164gqkwo1oifbajpb63wotx