Wikisource lawikisource https://la.wikisource.org/wiki/Pagina_prima MediaWiki 1.47.0-wmf.15 first-letter Media Specialis Disputatio Usor Disputatio Usoris Vicifons Disputatio Vicifontis Fasciculus Disputatio Fasciculi MediaWiki Disputatio MediaWiki Formula Disputatio Formulae Auxilium Disputatio Auxilii Categoria Disputatio Categoriae Scriptor Disputatio Scriptoris Pagina Disputatio Paginae Liber Disputatio Libri TimedText TimedText talk Modulus Disputatio Moduli Event Event talk 0 1439 275953 130574 2026-08-15T07:47:53Z Saumache 27923 assisted using [[Project:AWB|AWB]] 275953 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Cornelius Nepos |OperaeTitulus= De viris illustribus |OperaeWikiPagina= De viris illustribus (Cornelius Nepos) |Annus= |SubTitulus= Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium <br /> Praefatio }} {{Liber |Ante=Index |AnteNomen=De viris illustribus (Cornelius Nepos)/Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium |Post=I. Miltiades |PostNomen=../Miltiades }} {{pn|1}}Non dubito fore plerosque, Attice, qui hoc genus scripturae leve et non satis dignum summorum virorum personis iudicent, cum relatum legent, quis musicam docuerit Epaminondam, aut in eius virtutibus commemorari saltasse eum commode scienterque tibiis cantasse. {{pn|2}}Sed hi erunt fere, qui expertes litterarum Graecarum nihil rectum, nisi quod ipsorum moribus conveniat, putabunt. {{pn|3}}Hi si didicerint non eadem omnibus esse honesta atque turpia, sed omnia maiorum institutis iudicari, non admirabuntur nos in Graiorum virtutibus exponendis mores eorum secutos. {{pn|4}}Neque enim Cimoni fuit turpe, Atheniensium summo viro, sororem germanam habere in matrimonio, quippe cum cives eius eodem uterentur instituto. At id quidem nostris moribus nefas habetur. Laudi in Creta ducitur adulescentulis quam plurimos habuisse amatores. Nulla Lacedaemoni vidua tam est nobilis, quae non ad cenam eat mercede conducta. {{p|5}}Magnis in laudibus tota fere fuit Graecia victorem Olympiae citari; in scaenam vero prodire ac populo esse spectaculo nemini in eisdem gentibus fuit turpitudini. Quae omnia apud nos partim infamia, partim humilia atque ab honestate remota ponuntur. {{pn|6}}Contra ea pleraque nostris moribus sunt decora, quae apud illos turpia putantur. Quem enim Romanorum pudet uxorem ducere in convivium? Aut cuius non mater familias primum locum tenet aedium atque in celebritate versatur? {{pn|7}}Quod multo fit aliter in Graecia. Nam neque in convivium adhibetur nisi propinquorum, neque sedet nisi in interiore parte aedium, quae gynaeconitis appellatur; quo nemo accedit nisi propinqua cognatione coniunctus. {{pn|8}}Sed hic plura persequi cum magnitudo voluminis prohibet tum festinatio, ut ea explicem, quae exorsus sum. Quare ad propositum veniemus et in hoc exponemus libro de vita excellentium imperatorum. {{Liber |Ante=Index |AnteNomen=De viris illustribus (Cornelius Nepos)/Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium |Post=I. Miltiades |PostNomen=../Miltiades }} {{finis}} [[fr:Vies des grands capitaines/Préface]] jw9jw329q3029nlc6fcyodus3psx3rj 0 1440 275932 130673 2026-08-14T23:44:47Z Saumache 27923 assisted using [[Project:AWB|AWB]] 275932 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Cornelius Nepos |OperaeTitulus= De viris illustribus |OperaeWikiPagina= De viris illustribus (Cornelius Nepos) |Annus= |SubTitulus= [[Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium]] <br /> XXII. Hamilcar }} {{Liber |Ante=XXI. Reges |AnteNomen=../Reges |Post=XXIII. Hannibal |PostNomen=../Hannibal }} ==I.== {{pn|1.1|1}}Hamilcar, Hannibalis filius, cognomine Barca, Carthaginiensis, primo Poenico bello, sed temporibus extremis, admodum adulescentulus in Sicilia praeesse coepit exercitui. {{pn|1.2|2}}Cum ante eius adventum et mari et terra male res gererentur Carthaginiensium, ipse, ubi adfuit, numquam hosti cessit neque locum nocendi dedit saepeque e contrario occasione data lacessivit semperque superior discessit. Quo facto, cum paene omnia in Sicilia Poeni amisissent, ille Erycem sic defendit, ut bellum eo loco gestum non videretur. {{pn|1.3|3}}Interim Carthaginienses classe apud insulas Aegatis a C. Lutatio, consule Romanorum, superati statuerunt belli facere finem eamque rem arbitrio permiserunt Hamilcaris. Ille etsi flagrabat bellandi cupiditate, tamen paci serviundum putavit, quod patriam, exhaustam sumptibus, diutius calamitates belli ferre non posse intellegebat, {{pn|1.4|4}} sed ita, ut statim mente agitaret, si paulum modo res essent refectae, bellum renovare Romanosque armis persequi, donicum aut virtute vicissent aut victi manus dedissent {{pn|1.5|5}}Hoc consilio pacem conciliavit; in quo tanta fuit ferocia, cum Catulus negaret bellum compositurum, nisi ille cum suis, qui Erycem tenuerunt, armis relictis Sicilia decederent, ut succumbente patria ipse periturum se potius dixerit, quam cum tanto flagitio domum rediret. Non enim suae esse virtutis arma a patria accepta adversus hostis adversariis tradere. Huius pertinaciae cessit Catulus. ==II.== {{pn|2.1|1}}At ille ut Carthaginem venit, multo aliter, ac sperarat, rem publicam se habentem cognovit. Namque diuturnitate externi mali tantum exarsit intestinum bellum, ut numquam in pari periculo fuerit Carthago, nisi cum deleta est. {{pn|2.2|2}}Primo mercennarii milites, qui adversus Romanos fuerant, desciverunt; quorum numerus erat XX milium. Hi totam abalienarunt Africam, ipsam Carthaginem oppugnarunt. {{pn|2.3|3}}Quibus malis adeo sunt Poeni perterriti, ut etiam auxilia ab Romanis petierint eaque impetrarint. Sed extremo, cum prope iam ad desperationem pervenissent, Hamilcarem imperatorem fecerunt. {{pn|2.4|4}}Is non solum hostis a muris Carthaginis removit, cum amplius C milia facta essent armatorum, sed etiam eo compulit, ut locorum angustiis clausi plures fame quam ferro interirent. Omnia oppida abalienata, in his Uticam atque Hipponem, valentissima totius Africae, restituit patriae. {{pn|2.5|5}}Neque eo fuit contentus, sed etiam finis imperii propagavit, tota Africa tantum otium reddidit, ut nullum in ea bellum videretur multis annis fuisse. ==III.== {{pn|3.1|1}}Rebus his ex sententia peractis, fidenti animo atque infesto Romanis, quo facilius causam bellandi reperiret, effecit, ut imperator cum exercitu in Hispaniam mitteretur, eoque secum duxit filium Hannibalem annorum novem. {{pn|3.2|2}}Erat praeterea cum eo adulescens illustris, formosus, Hasdrubal; quem nonnulli diligi turpius, quam par erat, ab Hamilcare loquebantur. Non enim maledici tanto viro deesse poterant. Quo factum est, ut a praefecto morum Hasdrubal cum eo vetaretur esse. Huic ille filiam suam in matrimonium dedit, quod moribus eorum non poterat interdici socero genero. {{pn|3.3|3}}De hoc ideo mentionem fecimus, quod Hamilcare occiso ille exercitui praefuit resque magnas gessit et princeps largitione vetustos pervertit mores Carthaginiensium eiusdemque post mortem Hannibal ab exercitu accepit imperium. ==IV.== {{pn|4.1|1}}At Hamilcar posteaquam mare transiit in Hispaniamque venit, magnas res secunda gessit fortuna; maximas bellicosissimasque gentes subegit; equis, armis, viris, pecunia totam locupletavit Africam. {{pn|4.2|2}}Hic cum in Italiam bellum inferre meditaretur, nono anno, postquam in Hispaniam venerat, in proelio pugnans adversus Vettones occisus est. {{pn|4.3|3}}Huius perpetuum odium erga Romanos maxime concitasse videtur secundum bellum Poenicum. Namque Hannibal, filius eius, assiduis patris obtestationibus eo est perductus, ut interire quam Romanos non experiri mallet. {{finis}} {{Liber |Ante=XXI. Reges |AnteNomen=../Reges |Post=XXIII. Hannibal |PostNomen=../Hannibal }} [[fr:Vies des grands capitaines/Hamilcar]] 0xqxmlvwn4mxcnaa4foitq2r168588t 275946 275932 2026-08-14T23:58:38Z Saumache 27923 275946 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Cornelius Nepos |OperaeTitulus= De viris illustribus |OperaeWikiPagina= De viris illustribus (Cornelius Nepos) |Annus= |SubTitulus= [[Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium]] <br /> XXII. Hamilcar }} {{Liber |Ante=XXI. Reges |AnteNomen=../Reges |Post=XXIII. Hannibal |PostNomen=../Hannibal }} ==I.== {{pn|1.1|1}}Hamilcar, Hannibalis filius, cognomine Barca, Carthaginiensis, primo Poenico bello, sed temporibus extremis, admodum adulescentulus in Sicilia praeesse coepit exercitui. {{pn|1.2|2}}Cum ante eius adventum et mari et terra male res gererentur Carthaginiensium, ipse, ubi adfuit, numquam hosti cessit neque locum nocendi dedit saepeque e contrario occasione data lacessivit semperque superior discessit. Quo facto, cum paene omnia in Sicilia Poeni amisissent, ille Erycem sic defendit, ut bellum eo loco gestum non videretur. {{pn|1.3|3}}Interim Carthaginienses classe apud insulas Aegatis a C. Lutatio, consule Romanorum, superati statuerunt belli facere finem eamque rem arbitrio permiserunt Hamilcaris. Ille etsi flagrabat bellandi cupiditate, tamen paci serviundum putavit, quod patriam, exhaustam sumptibus, diutius calamitates belli ferre non posse intellegebat, {{pn|1.4|4}} sed ita, ut statim mente agitaret, si paulum modo res essent refectae, bellum renovare Romanosque armis persequi, donicum aut virtute vicissent aut victi manus dedissent {{pn|1.5|5}}Hoc consilio pacem conciliavit; in quo tanta fuit ferocia, cum Catulus negaret bellum compositurum, nisi ille cum suis, qui Erycem tenuerunt, armis relictis Sicilia decederent, ut succumbente patria ipse periturum se potius dixerit, quam cum tanto flagitio domum rediret. Non enim suae esse virtutis arma a patria accepta adversus hostis adversariis tradere. Huius pertinaciae cessit Catulus. ==II.== {{pn|2.1|1}}At ille ut Carthaginem venit, multo aliter, ac sperarat, rem publicam se habentem cognovit. Namque diuturnitate externi mali tantum exarsit intestinum bellum, ut numquam in pari periculo fuerit Carthago, nisi cum deleta est. {{pn|2.2|2}}Primo mercennarii milites, qui adversus Romanos fuerant, desciverunt; quorum numerus erat XX milium. Hi totam abalienarunt Africam, ipsam Carthaginem oppugnarunt. {{pn|2.3|3}}Quibus malis adeo sunt Poeni perterriti, ut etiam auxilia ab Romanis petierint eaque impetrarint. Sed extremo, cum prope iam ad desperationem pervenissent, Hamilcarem imperatorem fecerunt. {{pn|2.4|4}}Is non solum hostis a muris Carthaginis removit, cum amplius C milia facta essent armatorum, sed etiam eo compulit, ut locorum angustiis clausi plures fame quam ferro interirent. Omnia oppida abalienata, in his Uticam atque Hipponem, valentissima totius Africae, restituit patriae. {{pn|2.5|5}}Neque eo fuit contentus, sed etiam finis imperii propagavit, tota Africa tantum otium reddidit, ut nullum in ea bellum videretur multis annis fuisse. ==III.== {{pn|3.1|1}}Rebus his ex sententia peractis, fidenti animo atque infesto Romanis, quo facilius causam bellandi reperiret, effecit, ut imperator cum exercitu in Hispaniam mitteretur, eoque secum duxit filium Hannibalem annorum novem. {{pn|3.2|2}}Erat praeterea cum eo adulescens illustris, formosus, Hasdrubal; quem nonnulli diligi turpius, quam par erat, ab Hamilcare loquebantur. Non enim maledici tanto viro deesse poterant. Quo factum est, ut a praefecto morum Hasdrubal cum eo vetaretur esse. Huic ille filiam suam in matrimonium dedit, quod moribus eorum non poterat interdici socero genero. {{pn|3.3|3}}De hoc ideo mentionem fecimus, quod Hamilcare occiso ille exercitui praefuit resque magnas gessit et princeps largitione vetustos pervertit mores Carthaginiensium eiusdemque post mortem Hannibal ab exercitu accepit imperium. ==IV.== {{pn|4.1|1}}At Hamilcar posteaquam mare transiit in Hispaniamque venit, magnas res secunda gessit fortuna; maximas bellicosissimasque gentes subegit; equis, armis, viris, pecunia totam locupletavit Africam. {{pn|4.2|2}}Hic cum in Italiam bellum inferre meditaretur, nono anno, postquam in Hispaniam venerat, in proelio pugnans adversus Vettones occisus est. {{pn|4.3|3}}Huius perpetuum odium erga Romanos maxime concitasse videtur secundum bellum Poenicum. Namque Hannibal, filius eius, assiduis patris obtestationibus eo est perductus, ut interire quam Romanos non experiri mallet. {{Liber |Ante=XXI. Reges |AnteNomen=../Reges |Post=XXIII. Hannibal |PostNomen=../Hannibal }} {{finis}} [[fr:Vies des grands capitaines/Hamilcar]] 1xv4uyu0rcq0reuhbwobtu18nir8nhw 0 2525 275947 264524 2026-08-15T00:05:22Z AntiquatedMan2025 30940 275947 wikitext text/x-wiki {{titulus |Scriptor= Marcus Tullius Cicero |OperaeTitulus= Tusculanae disputationes |OperaeWikiPagina= Tusculanae disputationes |SubTitulus=Liber V |Annus= 45–44 a.Ch.n. |Fons=[https://www.google.com/books/edition/M_Tullii_Ciceronis_Scripta_quae_manserun/1YE0AQAAMAAJ?gbpv=1&pg=PA425 google books] |Editio=1878, Lipsiae: B. G. Teubner; [[w:de:Carl Friedrich Wilhelm Müller|Carl Friedrich Wilhelm Müller]] }} {{Liber |Ante=Liber IV |AnteNomen=../Liber IV }} ==I.== {{pn|1}} Quintus hic dies, Brute, finem faciet Tusculanarum disputationum, quo die est a nobis ea de re, quam tu ex omnibus maxime probas, disputatum. Placere enim tibi admodum sensi et ex eo libro, quem ad me accuratissime scripsisti, et ex multis sermonibus tuis virtutem ad beate vivendum se ipsa esse contentam. Quod etsi difficile est probatu propter tam varia et tam multa tormenta fortunae, tale tamen est, ut elaborandum sit, quo facilius probetur. Nihil est enim omnium, quae in philosophia tractantur, quod gravius magnificentiusque dicatur. {{pn|2}} Nam cum ea causa impulerit eos, qui primi se ad philosophiae studium contulerunt, ut omnibus rebus posthabitis totos se in optumo vitae statu exquirendo conlocarent, profecto spe beate vivendi tantam in eo studio curam operamque posuerunt. Quodsi ab iis inventa et perfecta virtus est, et si praesidii ad beate vivendum in virtute satis est, quis est, qui non praeclare et ab illis positam et a nobis susceptam operam philosophandi arbitretur? Sin autem virtus subiecta sub varios incertosque casus famula fortunae est nec tantarum virium est, ut se ipsa tueatur, vereor, ne non tam virtutis fiducia nitendum nobis ad spem beate vivendi quam vota facienda videantur. {{pn|3}} Equidem eos casus, in quibus me fortuna vehementer exercuit, mecum ipse considerans huic incipio sententiae diffidere interdum et humani generis imbecillitatem fragilitatemque extimescere. Vereor enim, ne natura, cum corpora nobis infirma dedisset iisque et morbos insanabilis et dolores intolerabilis adiunxisset, animos quoque dederit et corporum doloribus congruentis et separatim suis angoribus et molestiis implicatos. {{pn|4}} Sed in hoc me ipse castigo, quod ex aliorum et ex nostra fortasse mollitia, non ex ipsi virtute, de virtutis robore existumo. Illa enim, si modo est ulla virtus, quam dubitationem avunculus tuus, Brute, sustulit, omnia, quae cadere in hominem possunt, subter se habet eaque despiciens casus contemnit humanos culpaque omni carens praeter se ipsam nihil censet ad se pertinere. Nos autem omnia adversa cum venientia metu augentes, tum maerore praesentia rerum naturam quam errorem nostrum damnare malumus. ==II.== {{pn|5}} Sed et huius culpae et ceterorum vitiorum peccatorumque nostrorum omnis a philosophia petenda correctio est. Cuius in sinum cum a primis temporibus aetatis nostra voluntas studiumque nos compulisset, his gravissimis casibus in eundem portum, ex quo eramus egressi, magna iactati tempestate confugimus. O vitae philosophia dux, o virtutis indagatrix expultrixque vitiorum! quid non modo nos, sed omnino vita hominum sine te esse potuisset? tu urbis peperisti, tu dissipatos homines in societatem vitae convocasti, tu eos inter se primo domiciliis, deinde coniugiis, tum litterarum et vocum communione iunxisti, tu inventrix legum, tu magistra morum et disciplinae fuisti; ad te confugimus, a te opem petimus, tibi nos, ut antea magna ex parte, sic nunc penitus totosque tradimus. Est autem unus dies bene et ex praeceptis tuis actus peccanti inmortalitati anteponendus. Cuius igitur potius opibus utamur quam tuis, quae et vitae tranquillitatem largita nobis es et terrorem mortis sustulisti? {{pn|6}} Ac philosophia quidem tantum abest ut proinde ac de hominum est vita merita, laudetur, ut a plerisque neglecta a multis etiam vituperetur. Vituperare quisquam vitae parentem et hoc parricidio se inquinare audet et tam impie ingratus esse, ut eam accuset, quam vereri deberet, etiamsi minus percipere potuisset? Sed, ut opinor, hic error et haec indoctorum animis offusa caligo est, quod tam longe retro respicere non possunt nec eos, a quibus vita hominum instructa primis sit, fuisse philosophos arbitrantur. ==III.== {{pn|7}} Quam rem antiquissimam cum videamus, nomen tamen esse confitemur recens. Nam sapientiam quidem ipsam quis negare potest non modo re esse antiquam, verum etiam nomine? quae divinarum humanarumque rerum, tum initiorum causarumque cuiusque rei cognitione hoc pulcherrimum nomen apud antiquos adsequebatur. Itaque et illos septem, qui a Graecis {{Graeca|σοφοί}}, sapientes a nostris et habebantur et nominabantur, et multis ante saeculis Lycurgum, cuius temporibus Homerus etiam fuisse ante hanc urbem conditam traditur, et iam heroicis aetatibus Ulixem et Nestorem accepimus et fuisse et habitos esse sapientis. {{pn|8}} Nec vero Atlans sustinere caelum nec Prometheus adfixus Caucaso nec stellatus Cepheus cum uxore, genero, filia traderetur, nisi caelestium divina cognitio nomen eorum ad errorem fabulae traduxisset. A quibus ducti deinceps omnes, qui in rerum contemplatione studia ponebant, sapientes et habebantur et nominabantur, idque eorum nomen usque ad Pythagorae manavit aetatem, quem, ut scribit auditor Platonis Ponticus Heraclides, vir doctus in primis, Phliuntem ferunt venisse, eumque cum Leonte, principe Phliasiorum, docte et copiose disseruisse quaedam; cuius ingenium et eloquentiam cum admiratus esset Leon, quaesivisse ex eo, qua maxime arte confideret; at illum artem quidem se scire nullam, sed esse philosophum. Admiratum Leontem novitatem nominis quaesivisse, quinam essent philosophi, et quid inter eos et reliquos interesset; {{pn|9}} Pythagoram autem respondisse similem sibi videri vitam hominum et mercatum eum, qui haberetur maximo ludorum apparatu totius Graeciae celebritate; nam ut illic alii corporibus exercitatis gloriam et nobilitatem coronae peterent, alii emendi aut vendendi quaestu et lucro ducerentur, esset autem quoddam genus eorum, idque vel maxime ingenuum, qui nec plausum nec lucrum quaererent, sed visendi causa venirent studioseque perspicerent, quid ageretur et quo modo, item nos quasi in mercatus quandam celebritatem ex urbe aliqua sic in hanc vitam ex alia vita et natura profectos alios gloriae servire, alios pecuniae; raros esse quosdam, qui ceteris omnibus pro nihilo habitis rerum naturam studiose intuerentur; hos se appellare sapientiae studiosos (id est enim philosophos); et ut illic liberalissimum esset spectare nihil sibi adquirentem, sic in vita longe omnibus studiis contemplationem rerum cognitionemque praestare. ==IV.== {{pn|10}} Nec vero Pythagoras nominis solum inventor, sed rerum etiam ipsarum amplificator fuit. Qui cum post hunc Phliasium sermonem in Italiam venisset, exornavit eam Graeciam, quae magna dicta est, et privatim et publice praestantissimis et institutis et artibus. Cuius de disciplina aliud tempus fuerit fortasse dicendi. Sed ab antiqua philosophia usque ad Socratem, qui Archelaum, Anaxagorae discipulum, audierat, numeri motusque tractabantur, et unde omnia orerentur quove reciderent, studioseque ab iis siderum magnitudines, intervalla, cursus anquirebantur et cuncta caelestia. Socrates autem primus philosophiam devocavit e caelo et in urbibus conlocavit et in domus etiam introduxit et coëgit de vita et moribus rebusque bonis et malis quaerere. {{pn|11}} Cuius multiplex ratio disputandi rerumque varietas et ingenii magnitudo Platonis memoria et litteris consecrata plura genera effecit dissentientium philosophorum, e quibus nos id potissimum consecuti sumus, quo Socratem usum arbitrabamur, ut nostram ipsi sententiam tegeremus, errore alios levaremus et in omni disputatione, quid esset simillimum veri, quaereremus. Quem morem cum Carneades acutissime copiosissimeque tenuisset, fecimus et alias saepe et nuper in Tusculano, ut ad eam consuetudinem disputaremus. Et quadridui quidem sermonem superioribus ad te perscriptum libris misimus, quinto autem die cum eodem in loco consedissemus, sic est propositum, de quo disputaremus: ==V.== {{indent|{{pn|12}} '''A'''. Non mihi videtur ad beate vivendum satis posse virtutem.<br>&emsp;&emsp;'''M'''. At hercule Bruto meo videtur, cuius ego iudicium, pace tua dixerim, longe antepono tuo.<br>&emsp;&emsp;'''A'''. Non dubito, nec id nunc agitur, tu illum quantum ames, sed hoc, quod mihi dixi videri, quale sit, de quo a te disputari volo.<br>&emsp;&emsp;'''M'''. Nempe negas ad beate vivendum satis posse virtutem?<br>&emsp;&emsp;'''A'''. Prorsus nego.<br>&emsp;&emsp;'''M'''. Quid? ad recte, honeste, laudabiliter, postremo ad bene vivendum satisne est praesidi in virtute?<br>&emsp;&emsp;'''A'''. Certe satis.<br>&emsp;&emsp;'''M'''. Potes igitur aut, qui male vivat, non eum miserum dicere aut, quem bene fateare, eum negare beate vivere?<br>&emsp;&emsp;'''A'''. Quidni possim? nam etiam in tormentis recte, honeste, laudabiliter et ob eam rem bene vivi potest, dum modo intellegas, quid nunc dicam ‘bene.’ Dico enim constanter, graviter, sapienter, fortiter. Haec etiam in eculeum coiciuntur, quo vita non adspirat beata.<br>{{pn|13}} '''M'''. Quid igitur? solane beata vita, quaeso, relinquitur extra ostium limenque carceris, cum constantia, gravitas, fortitudo, sapientia reliquaeque virtutes rapiantur ad tortorem nullumque recusent nec supplicium nec dolorem?<br>&emsp;&emsp;'''A'''. Tu, si quid es facturus, nova aliqua conquiras oportet; ista me minime movent, non solum quia pervulgata sunt, sed multo magis, quia, tamquam levia quaedam vina nihil valent in aqua, sic Stoicorum ista magis gustata quam potata delectant. Velut iste chorus virtutum in eculeum impositus imagines constituit ante oculos cum amplissima dignitate, ut ad eas cursim perrectura nec eas beata vita a se desertas passura videatur; {{pn|14}} cum autem animum ab ista pictura imaginibusque virtutum ad rem veritatemque traduxeris, hoc nudum relinquitur, possitne quis beatus esse, quam diu torqueatur. Quam ob rem hoc nunc quaeramus; virtutes autem noli vereri ne expostulent et querantur se a beata vita esse relictas. Si enim nulla virtus prudentia vacat, prudentia ipsa hoc videt, non omnis bonos esse etiam beatos, multaque de M. Atilio, Q. Caepione, M’. Aquilio recordatur, beatamque vitam, si imaginibus potius uti quam rebus ipsis placet, conantem ire in eculeum retinet ipsa prudentia negatque ei cum dolore et cruciatu quicquam esse commune.|0}} ==VI.== {{indent|{{pn|15}} '''M'''. Facile patior te isto modo agere, etsi iniquum est praescribere mihi te, quem ad modum a me disputari velis. Sed quaero, utrum aliquid actum superioribus diebus an nihil arbitremur.<br>&emsp;&emsp;'''A'''. Actum vero, et aliquantum quidem.<br>&emsp;&emsp;'''M'''. Atqui, si ita est, profligata iam haec et paene ad exitum adducta quaestio est.<br>&emsp;&emsp;'''A'''. Quo tandem modo?<br>&emsp;&emsp;'''M'''. Quia motus turbulenti iactationesque animorum incitatae et impetu inconsiderato elatae rationem omnem repellentes vitae beatae nullam partem relinquunt. Quis enim potest mortem aut dolorem metuens, quorum alterum saepe adest, alterum semper inpendet, esse non miser? Quid, si idem, quod plerumque fit, paupertatem, ignominiam, infamiam timet, si debilitatem, caecitatem, si denique, quod non singulis hominibus, sed potentibus populis saepe contigit, servitutem? potest ea timens esse quisquam beatus? {{pn|16}} Quid, qui non modo ea futura timet, verum etiam fert sustinetque praesentia? adde eodem exilia, luctus, orbitates; qui rebus his fractus aegritudine eliditur, potest tandem esse non miserrimus? Quid vero? illum, quem libidinibus inflammatum et furentem videmus, omnia rabide adpetentem cum inexplebili cupiditate, quoque affluentius voluptates undique hauriat, eo gravius ardentiusque sitientem, nonne recte miserrimum dixeris? Quid? elatus ille levitate inanique laetitia exultans et temere gestiens nonne tanto miserior, quanto sibi videtur beatior? Ergo ut hi miseri, sic contra illi beati, quos nulli metus terrent, nullae aegritudines exedunt, nullae libidines incitant, nullae futtiles laetitiae exultantes languidis liquefaciunt voluptatibus. Ut maris igitur tranquillitas intellegitur nulla ne minima quidem aura fluctus commovente, sic animi quietus et placatus status cernitur, cum perturbatio nulla est, qua moveri queat. {{pn|17}} Quodsi est, qui vim fortunae, qui omnia humana, quae cuique accidere possunt, tolerabilia ducat, ex quo nec timor eum nec angor attingat, idemque si nihil concupiscat, nulla ecferatur animi inani voluptate, quid est, cur is non beatus sit? et si haec virtute efficiuntur, quid est, cur virtus ipsa per se non efficiat beatos?|0}} ==VII.== {{indent|&emsp;&emsp;'''A'''. Atqui alterum dici non potest, quin ii, qui nihil metuant, nihil angantur, nihil concupiscant, nulla impotenti laetitia ecferantur, beati sint, itaque id tibi concedo; alterum autem iam integrum non est. Superioribus enim disputationibus effectum est vacare omni animi perturbatione sapientem.<br>{{pn|18}} '''M'''. Nimirum igitur confecta res est; videtur enim ad exitum venisse quaestio.<br>&emsp;&emsp;'''A'''. Propemodum id quidem.<br>&emsp;&emsp;'''M'''. Verum tamen mathematicorum iste mos est, non est philosophorum. Nam geometrae cum aliquid docere volunt, si quid ad eam rem pertinet eorum, quae ante docuerunt, id sumunt pro concesso et probato, illud modo explicant, de quo ante nihil scriptum est; philosophi quamcumque rem habent in manibus, in eam quae conveniunt, congerunt omnia, etsi alio loco disputata sunt. Quod ni ita esset, cur Stoicus, si esset quaesitum, satisne ad beate vivendum virtus posset, multa diceret? cui satis esset respondere se ante docuisse nihil bonum esse, nisi quod honestum esset, hoc probato consequens esse beatam vitam virtute esse contentam, et quo modo hoc sit consequens illi, sic illud huic, ut, si beata vita virtute contenta sit, nisi honestum quod sit, nihil aliud sit bonum. {{pn|19}} Sed tamen non agunt sic; nam et de honesto et de summo bono separatim libri sunt, et cum ex eo efficiatur satis magnam in virtute ad beate vivendum esso vim, nihilo minus hoc agunt separatim. Propriis enim et suis argumentis et admonitionibus tractanda quaeque res est, tanta praesertim. Cave enim putes ullam in philosophia vocem emissam clariorem, ullumve esse philosophiae promissum uberius aut maius. Nam quid profitetur? o di boni! perfecturam se, qui legibus suis paruisset, ut esset contra fortunam semper armatus, ut omnia praesidia haberet in se bene beateque vivendi, ut esset semper denique beatus. {{pn|20}} Sed videro, quid efficiat; tantisper hoc ipsum magni aestumo, quod pollicetur. Nam Xerxes quidem refertus omnibus praemiis donisque fortunae, non equitatu, non pedestribus copiis, non navium multitudine, non infinito pondere auri contentus, praemium proposuit, qui invenisset novam voluptatem; qua ipsa non fuit contentus; neque enim umquam finem inveniet libido. Nos vellem praemio elicere possemus, qui nobis aliquid attulisset, quo hoc firmius crederemus.|0}} ==VIII.== {{indent|{{pn|21}} '''A'''. Vellem id quidem, sed habeo paulum, quod requiram. Ego enim adsentior eorum, quae posuisti, alterum alteri consequens esse, ut, quem ad modum, si, quod honestum sit, id solum sit bonum, sequatur vitam beatam virtute confici, sic, si vita beata in virtute sit, nihil esse nisi virtutem bonum. Sed Brutus tuus auctore Aristo et Antiocho non sentit hoc; putat enim, etiamsi sit bonum aliquod praeter virtutem.<br>&emsp;&emsp;'''M'''. Quid igitur? contra Brutumne me dicturum putas?<br>&emsp;&emsp;'''A'''. Tu vero, ut videtur; nam praefinire non est meum.<br>{{pn|22}} '''M'''. Quid cuique igitur consentaneum sit, alio loco. Nam ista mihi et cum Antiocho saepe et cum Aristo nuper, cum Athenis imperator apud eum deversarer, dissensio fuit. Mihi enim non videbatur quisquam esse beatus posse, cum in malis esset; in malis autem sapientem esse posse, si essent ulla corporis aut fortunae mala. Dicebantur haec, quae scripsit etiam Antiochus locis pluribus, virtutem ipsam per se beatam vitam efficere posse neque tamen beatissimam; deinde ex maiore parte plerasque res nominari, etiamsi quae pars abesset, ut vires, ut valetudinem, ut divitias, ut honorem, ut gloriam, quae genere, non numero cernerentur; item beatam vitam, etiamsi ex aliqua parte clauderet, tamen ex multo maiore parte obtinere nomen suum. {{pn|23}} Haec nunc enucleare non ita necesse est, quamquam non constantissime dici mihi videntur. Nam et, qui beatus est, non intellego, quid requirat, ut sit beatior (si est enim, quod desit, ne beatus quidem est), et, quod ex maiore parte unam quamque rem appellari spectarique dicunt, est ubi id isto modo valeat; cum vero tria genera malorum esse dicant, qui duorum generum malis omnibus urgeatur, ut omnia advorsa sint in fortuna, omnibus oppressum corpus et confectum doloribus, huic paulumne ad beatam vitam deesse dicemus, non modo ad beatissimam?|0}} ==IX.== {{pn|24}} Hoc illud est, quod Theophrastus sustinere non potuit. Nam cum statuisset verbera, tormenta, cruciatus, patriae eversiones, exilia, orbitates magnam vim habere ad male misereque vivendum, non est ausus elate et ample loqui, cum humiliter demisseque sentiret; quam bene, non quaeritur, constanter quidem certe. Itaque mihi placere non solet consequentia reprehendere, cum prima concesseris. Hic autem elegantissimus omnium philosophorum et eruditissimus non magnopere reprehenditur, cum tria genera dicit bonorum, vexatur autem ab omnibus primum in eo libro, quem scripsit de vita beata, in quo multa disputat, quam ob rem is, qui torqueatur, qui crucietur, beatus esse non possit. In eo etiam putatur dicere in rotam [id est genus quoddam tormenti apud Graecos] beatam vitam non escendere. Non usquam id quidem dicit omnino, sed, quae dicit, idem valent. {{pn|25}} Possum igitur, cui concesserim in malis esse dolores corporis, in malis naufragia fortunae, huic suscensere dicenti non omnis bonos esse beatos, cum in omnis bonos ea, quae ille in malis numerat, cadere possint? Vexatur idem Theophrastus et libris et scholis omnium philosophorum, quod in Callisthene suo laudarit illam sententiam: ::Vitám regit fortúna, non sapiéntia. {{indent|Negant ab ullo philosopho quicquam dictum esse languidius. Recte id quidem, sed nihil intellego dici potuisse constantius. Si enim tot sunt in corpore bona, tot extra corpus in casu atque fortuna, nonne consentaneum est plus fortunam, quae domina rerum sit et externarum et ad corpus pertinentium, quam consilium valere? {{pn|26}} An malumus Epicurum imitari? qui multa praeclare saepe dicit; quam enim sibi constanter convenienterque dicat, non laborat. Laudat tenuem victum. Philosophi id quidem, sed si Socrates aut Antisthenes diceret, non is, qui finem bonorum voluptatem esse dixerit. Negat quemquam iucunde posse vivere, nisi idem honeste, sapienter iusteque vivat. Nihil gravius, nihil philosophia dignius, nisi idem hoc ipsum ‘honeste, sapienter, iuste’ ad voluptatem referret. Quid melius quam fortunam exiguam intervenire sapienti? sed hoc isne dicit, qui, cum dolorem non modo maxumum malum, sed solum malum etiam dixerit, toto corpore opprimi possit doloribus acerrumis tum, cum maxime contra fortunam glorietur? {{pn|27}} Quod idem melioribus etiam verbis Metrodorus: ‘Occupavi te’, inquit, ‘Fortuna, atque cepi omnisque aditus tuos interclusi, ut ad me adspirare non posses.’ Praeclare, si Aristo Chius aut si Stoicus Zenon diceret, qui, nisi quod turpe esset, nihil malum duceret; tu vero, Metrodore, qui omne bonum in visceribus medullisque condideris et definieris summum bonum firma corporis adfectione explorataque ''eius'' spe contineri, Fortunae aditus interclusisti? Quo modo? isto enim bono iam expoliari potes.|0}} ==X.== {{pn|28}} Atqui his capiuntur imperiti, et propter huius modi sententias istorum hominum est multitudo; acute autem disputantis illud est, non quid quisque dicat, sed quid cuique dicendum sit, videre. Velut in ea ipsa sententia, quam in hac disputatione suscepimus, omnis bonos semper beatos volumus esse. Quos dicam bonos, perspicuum est; omnibus enim virtutibus instructos et ornatos tum sapientis, tum viros bonos dicimus. Videamus, qui dicendi sint beati. Equidem eos existimo, qui sint in bonis nullo adiuncto malo; neque ulla alia huic verbo, cum beatum dicimus, subiecta notio est nisi secretis malis omnibus cumulata bonorum complexio. Hanc assequi virtus, si quicquam praeter ipsam boni est, non potest. Aderit enim malorum, si mala illa ducimus, turba quaedam, paupertas, ignobilitas, humilitas, solitudo, amissio suorum, graves dolores corporis, perdita valetudo, debilitas, caecitas, interitus patriae, exilium, servitus denique. In his tot et tantis (atque etiam plura possunt accidere) potest esse sapiens; nam haec casus importat, qui in sapientem potest incurrere. At si ea mala sunt, quis potest praestare semper sapientem beatum fore, cum vel in omnibus his uno tempore esse possit? {{pn|30}} Non igitur facile concedo neque Bruto meo neque communibus magistris nec veteribus illis, Aristoteli, Speusippo, Xenocrati, Polemoni, ut, cum ea, quae supra enumeravi in malis numerent, idem dicant semper beatum esse sapientem. Quos si titulus hic delectat insignis et pulcher, Pythagora, Socrate, Platone dignissimus, inducant animum illa, quorum splendore capiuntur, vires, valetudinem, pulchritudinem, divitias, honores, opes contemnere eaque, quae his contraria sunt, pro nihilo ducere; tum poterunt clarissima voce profiteri se neque fortunae impetu nec multitudinis opinione nec dolore nec paupertate terreri, omniaque sibi in sese esse posita, nec esse quicquam extra suam potestatem, quod ducant in bonis. {{pn|31}} Nunc et haec loqui, quae sunt magni cuiusdam et alti viri, et eadem, quae vulgus, in malis et bonis numerare concedi nullo modo potest. Qua gloria commotus Epicurus exoritur; cui etiam, si dis placet, videtur semper sapiens beatus. Hic dignitate huius sententiae capitur, sed numquam id diceret, si ipse se audiret. Quid est enim, quod minus conveniat, quam ut is, qui vel summum vel solum malum dolorem esse dicat, idem censeat ‘Quam hoc suave est!’ tum, cum dolore crucietur, dicturum esse sapientem? Non igitur ex singulis vocibus philosophi spectandi sunt, sed ex perpetuitate atque constantia. ==XI.== {{indent|{{pn|32}} '''A'''. Adducis me, ut tibi adsentiar. Sed tua quoque vide ne desideretur constantia.<br>&emsp;&emsp;'''M'''. Quonam modo?<br>&emsp;&emsp;'''A'''. Quia legi tuum nuper quartum de finibus; in eo mihi videbare contra Catonem disserens hoc velle ostendere, quod mihi quidem probatur, inter Zenonem et Peripateticos nihil praeter verborum novitatem interesse. Quod si ita est, quid est causae, quin, si Zenonis rationi consentaneum sit satis magnam vim in virtute esse ad beate vivendum, liceat idem Peripateticis dicere? Rem enim opinor spectari oportere, non verba.<br>{{pn|33}} '''M'''. Tu quidem tabellis obsignatis agis mecum et testificaris, quid dixerim aliquando aut scripserim. Cum aliis isto modo, qui legibus impositis disputant; nos in diem vivimus; quodcumque nostros animos probabilitate percussit, id dicimus, itaque soli sumus liberi. Verum tamen, quoniam de constantia paulo ante diximus, non ego hoc loco id quaerendum puto, verumne sit, quod Zenoni placuerit quodque eius auditori Aristoni, bonum esse solum, quod honestum esset, sed, si ita esset, † tum ut totum hoc beate vivere in una virtute poneret. {{pn|34}} Quare demus hoc sane Bruto, ut sit beatus semper sapiens; quam sibi conveniat, ipse viderit; gloria quidem huius sententiae quis est illo viro dignior? Nos tamen teneamus, ut sit idem beatissimus.|0}} ==XII.== Et, si Zeno Citieus, advena quidam et ignobilis verborum opifex, insinuasse se in antiquam philosophiam videtur, huius sententiae gravitas a Platonis auctoritate repetatur, apud quem saepe haec oratio usurpata est, ut nihil praeter virtutem diceretur bonum. {{pn|35}} Velut in Gorgia Socrates, cum esset ex eo quaesitum, Archelaum, Perdiccae filium, qui tum fortunatissimus haberetur, nonne beatum putaret, {{style|letter-spacing: 0.09rem|Haud scio}}, inquit; {{style|letter-spacing: 0.09rem|numquam enim cum eo conlocutus sum. — Ain tu? aliter id scire non potes? — Nullo modo. — Tu igitur ne de Persarum quidem rege magno potes dicere, beatusne sit? — An ego possim, cum ignorem, quam sit doctus, quam vir bonus? — Quid? tu in eo sitam vitam beatam putas? — Ita prorsus existimo, bonos beatos, improbos miseros. — Miser ergo Archelaus? — Certe, si iniustus.}} — Videturne omnem hic beatam vitam in una virtute ponere? {{pn|36}} Quid vero? in Epitaphio quo modo idem? ‘{{style|letter-spacing: 0.09rem|Nam cui viro}}’, inquit, ‘{{style|letter-spacing: 0.09rem|ex se ipso apta sunt omnia, quae ad beate vivendum ferunt, nec suspensa aliorum aut bono casu aut contrario pendere ex alterius eventis et errare coguntur, huic optume vivendi ratio comparata est. Hic est ille moderatus, hic fortis, hic sapiens, hic et nascentibus et cadentibus cum reliquis commodis, tum maxime liberis parebit et oboediet praecepto illi veteri; neque enim laetabitur umquam nec maerebit nimis, quod semper in se ipse omnem spem reponet sui}}.’ Ex hoc igitur Platonis quasi quodam sancto augustoque fonte nostra omnis manabit oratio. ==XIII.== {{pn|37}} Unde igitur ordiri rectius possumus quam a communi parente natura? quae, quicquid genuit, non modo animal, sed etiam quod ita ortum esset e terra, ut stirpibus suis niteretur, in suo quidque genere perfectum esse voluit. Itaque et arbores et vites et ea, quae sunt humiliora neque se tollere a terra altius possunt, alia semper virent, alia hieme nudata verno tempore tepefacta frondescunt, neque est ullum, quod non ita vigeat interiore quodam motu et suis in quoque seminibus inclusis, ut aut flores aut fruges fundat aut bacas, omniaque in omnibus, quantum in ipsis sit, nulla vi impediente perfecta sint. {{pn|38}} Facilius vero etiam in bestiis, quod iis sensus a natura est datus, vis ipsius naturae perspici potest. Namque alias bestias nantis aquarum incolas esse voluit, alias volucres caelo frui libero, serpentis quasdam, quasdam esse gradientis; earum ipsarum partim solivagas, partim congregatas, inmanis alias, quasdam autem cicures, non nullas abditas terraque tectas. Atque earum quaeque suum tenens munus, cum in disparis animantis vitam transire non possit, manet in lege naturae. Et ut bestiis aliud alii praecipui a natura datum est, quod suum quaeque retinet nec discedit ab eo, sic homini multo quiddam praestantius; etsi praestantia debent ea dici, quae habent aliquam comparationem, humanus autem animus decerptus ex mente divina cum alio nullo nisi cum ipso deo, si hoc fas est dictu, comparari potest. {{pn|39}} Hic igitur si est excultus, et si eius acies ita curata est, ut ne caecaretur erroribus, fit perfecta mens, id est absoluta ratio, quod est idem virtus. Et si omne beatum est, cui nihil deest, et quod in suo genere expletum atque cumulatum est, idque virtutis est proprium, certe omnes virtutis compotes beati sunt. Et hoc quidem mihi cum Bruto convenit, id est cum Aristotele, Xenocrate, Speusippo, Polemone. {{pn|40}} Sed mihi videntur etiam beatissimi. Quid enim deest ad beate vivendum ei, qui confidit suis bonis? aut, qui diffidit, beatus esse qui potest? At diffidat necesse est, qui bona dividit tripertito. ==XIV.== Qui enim poterit aut corporis firmitate aut fortunae stabilitate confidere? Atqui nisi stabili et fixo et permanente bono beatus esse nemo potest. Quid ergo eius modi istorum est? ut mihi Laconis illud dictum in hos cadere videatur, qui glorianti cuidam mercatori, quod multas navis in omnem oram maritimam dimisisset, ‘{{style|letter-spacing:0.09rem|Non sane optabilis ista quidem}}’, inquit, ‘{{style|letter-spacing:0.09rem|rudentibus apta fortuna}}.’ An dubium est, quin nihil sit habendum in eo genere, quo vita beata compleatur, si id possit amitti? Nihil enim interarescere, nihil extingui, nihil cadere debet eorum, in quibus vita beata consistit. Nam qui timebit, ne quid ex his deperdat, beatus esse non poterit. {{pn|41}} Volumus enim eum, qui beatus sit, tutum esse, inexpugnabilem, saeptum atque munitum, non ut parvo metu praeditus sit, sed ut nullo. Ut enim innocens is dicitur, non qui leviter nocet, sed qui nihil nocet, sic sine metu is habendus est, non qui parva metuit, sed qui omnino metu vacat. Quae est enim alia fortitudo nisi animi adfectio cum in adeundo periculo et in labore ac dolore patiens, tum procul ab omni metu? {{pn|42}} Atque haec certe non ita se haberent, nisi omne bonum in una honestate consisteret. Qui autem illam maxume optatam et expetitam securitatem (securitatem autem nunc appello vacuitatem aegritudinis, in qua vita beata posita est) habere quisquam potest, cui aut adsit aut adesse possit multitudo malorum? Qui autem poterit esse celsus et erectus et ea, quae homini accidere possunt, omnia parva ducens, qualem sapientem esse volumus, nisi omnia sibi in se posita censebit? An Lacedaemonii Philippo minitante per litteras se omnia, quae conarentur, prohibiturum quaesiverunt, num se esset etiam mori prohibiturus; vir is, quem quaerimus, non multo facilius tali animo reperietur quam civitas universa? Quid? ad hanc fortitudinem, de qua loquimur, temperantia adiuncta, quae sit moderatrix omnium commotionum, quid potest ad beate vivendum deesse ei, quem fortitudo ab aegritudine et a metu vindicet, temperantia cum a libidine avocet, tum insolenti alacritate gestire non sinat? Haec efficere virtutem ostenderem, nisi superioribus diebus essent explicata. ==XV.== {{pn|43}} Atque cum perturbationes animi miseriam, sedationes autem vitam efficiant beatam, duplexque ratio perturbationis sit, quod aegritudo et metus in malis opinatis, in bonorum autem errore laetitia gestiens libidoque versetur, cum omnia ''ea'' cum consilio et ratione pugnent, his tu tam gravibus concitationibus tamque ipsis inter se dissentientibus atque distractis quem vacuum, solutum, liberum videris, hunc dubitabis beatum dicere? Atqui sapiens semper ita adfectus est; semper igitur sapiens beatus est. Atque etiam omne bonum laetabile est; quod autem laetabile, id praedicandum et prae se ferendum; quod tale autem, id etiam gloriosum; si vero gloriosum, certe laudabile; quod laudabile autem, profecto etiam honestum; quod bonum igitur, id honestum. {{pn|44}} At quae isti bona numerant, ne ipsi quidem honesta dicunt; solum igitur bonum, quod honestum; ex quo efficitur honestate una vitam contineri beatam. Non sunt igitur ea bona dicenda nec habenda, quibus abundantem licet esse miserrimum. {{pn|45}} An dubitas, quin praestans valetudine, viribus, forma, acerrumis integerrumisque sensibus, adde etiam, si lubet, pernicitatem et velocitatem, da divitias, honores, imperia, opes, gloriam: si fuerit is, qui haec habet, iniustus, intemperans, timidus, hebeti ingenio atque nullo, dubitabisne eum miserum dicere? Qualia igitur ista bona sunt, quae qui habeat, miserrimus esse possit? Videamus, ne, ut acervus ex sui generis granis, sic beata vita ex sui similibus partibus effici debeat. Quod si ita est, ex bonis, quae sola honesta sunt, efficiendum est beatum; ea mixta ex dissimilibus si erunt, honestum ex iis effici nihil poterit; quo detracto quid poterit beatum intellegi? Etenim, quicquid est, quod bonum sit, id expetendum est; quod autem expetendum, id certe adprobandum; quod vero adprobaris, id gratum acceptumque habendum; ergo etiam dignitas ei tribuenda est. Quod si ita est, laudabile sit necesse est; bonum igitur omne laudabile. Ex quo efficitur, ut, quod sit honestum, id sit solum bonum. ==XVI.== {{pn|46}} Quod ni ita tenebimus, multa erunt, quae nobis bona dicenda sint; omitto divitias (quas cum quivis quamvis indignus habere possit, in bonis non numero; quod enim est bonum, id non quivis habere potest), omitto nobilitatem famamque popularem stultorum inproborumque consensu excitatam; haec, quae sunt minima, tamen bona dicantur necesse est: candiduli dentes, venusti oculi, color suavis et ea, quae Anticlea laudat Ulixi pedes abluens: ::Lénitudo orátionis, móllitudo córporis. {{indent|Ea si bona ducemus, quid erit in philosophi gravitate quam in volgi opinione stultorumque turba quod dicatur aut gravius aut grandius? {{pn|47}} At enim eadem Stoici ‘praecipua’ vel ‘producta’ dicunt, quae ‘bona’ isti. Dicunt illi quidem, sed iis vitam beatam compleri negant; hi autem sine iis esse nullam putant aut, si sit beata, beatissimam certe negant. Nos autem volumus beatissimam, idque nobis Socratica illa conclusione confirmatur. Sic enim princeps ille philosophiae disserebat: qualis cuiusque animi adfectus esset, talem esse hominem; qualis autem homo ipse esset, talem eius esse orationem; orationi autem facta similia, factis vitam. Adfectus autem animi in bono viro laudabilis, et vita igitur laudabilis boni viri, et honesta ergo, quoniam laudabilis. Ex quibus bonorum beatam vitam esse concluditur. {{pn|48}} Etenim, pro deorum atque hominum fidem! parumne cognitum est superioribus nostris disputationibus, an delectationis et otii consumendi causa locuti sumus sapientem ab omni concitatione animi, quam perturbationem voco, semper vacare, semper in animo eius esse placidissimam pacem? Vir igitur temperatus, constans, sine metu, sine aegritudine, sine alacritate ulla, sine libidine nonne beatus? at semper sapiens talis; semper igitur beatus. Iam vero qui potest vir bonus non ad id, quod laudabile sit, omnia referre, quae agit quaeque sentit? refert autem omnia ad beate vivendum; beata igitur vita laudabilis; nec quicquam sine virtute laudabile; beata igitur vita virtute conficitur.|0}} ==XVII.== {{pn|49}} Atque hoc sic etiam concluditur: Nec in misera vita quicquam est praedicabile aut gloriandum nec in ea, quae nec misera sit nec beata. Et est in aliqua vita praedicabile aliquid et gloriandum ac prae se ferendum, ut Epaminondas: ::Consiliis nostris laus est attonsa Laconum, {{indent|ut Africanus:|0}} <poem>:::A sole exoriente supra Maeotis paludes ::::Nemo est, qui factis aequiperare queat.</poem> {{indent|{{pn|50}} Quod si ''est'', beata vita glorianda et praedicanda et prae se ferenda est; nihil est enim aliud, quod praedicandum et prae se ferendum sit. Quibus positis intellegis quid sequatur; et quidem, nisi ea vita beata est, quae est eadem honesta, sit aliud necesse est melius vita beata; quod erit enim honestum, certe fatebuntur esse melius. Ita erit beata vita melius aliquid; quo quid potest dici perversius? Quid? cum fatentur satis magnam vim esse in vitiis ad miseram vitam, nonne fatendum est eandem vim ''in'' virtute esse ad beatam vitam? Contrariorum enim contraria sunt consequentia. {{pn|51}} Quo loco quaero, quam vim habeat libra illa Critolai, qui cum in alteram lancem animi bona imponat, in alteram corporis et externa, tantum propendere illam [boni lancem] putet, ut terram et maria deprimat.|0}} ==XVIII.== Quid ergo aut hunc prohibet aut etiam Xenocratem illum gravissumum philosophorum, exaggerantem tantopere virtutem, extenuantem cetera et abicientem, in virtute non beatam modo vitam, sed etiam beatissimam ponere? quod quidem nisi fit, virtutum interitus consequetur. {{pn|52}} Nam in quem cadit aegritudo, in eundem metum cadere necesse est; est enim metus futurae aegritudinis sollicita exspectatio; in quem autem metus, in eundem formido, timiditas, pavor, ignavia; ergo, ut idem vincatur interdum nec putet ad se praeceptum illud Atrei pertinere: ::Proinde íta parent se in víta, ut vinci nésciant. {{indent|Hic autem vincetur, ut dixi, nec modo vincetur, sed etiam serviet; at nos virtutem semper liberam volumus, semper invictam; quae nisi sunt, sublata virtus est. {{pn|53}} Atque si in virtute satis est praesidii ad bene vivendum, satis est etiam ad beate; satis est enim certe in virtute, ut fortiter vivamus; si fortiter, etiam ut magno animo, et quidem ut nulla re umquam terreamur semperque simus invicti. Sequitur, ut nihil paeniteat, nihil desit, nihil obstet; ergo omnia profluenter, absolute, prospere, igitur beate. Satis autem virtus ad fortiter vivendum potest; satis ergo etiam ad beate. {{pn|54}} Etenim ut stultitia, etsi adepta est, quod concupivit, numquam se tamen satis consecutam putat, sic sapientia semper eo contenta est, quod adest, neque eam umquam sui paenitet.|0}} ==XIX.== Similemne putas C. Laelii unum consulatum fuisse, et eum quidem cum repulsa (si, cum sapiens et bonus vir, qualis ille fuit, suffragiis praeteritur, non populus [a bono consule] potius quam ille [a bono populo] repulsam fert) — sed tamen utrum malles te, si potestas esset, semel ut Laelium consulem an ut Cinnam quater? {{pn|55}} Non dubito, tu quid responsurus sis; itaque video, cui committam. Non quemvis hoc idem interrogarem; responderet enim alius fortasse se non modo quattuor consulatus uni anteponere, sed unum diem Cinnae multorum et clarorum virorum totis aetatibus. Laelius si digito quem attigisset, poenas dedisset; at Cinna collegae sui, consulis Cn. Octavii, praecidi caput iussit, P. Crassi, L. Caesaris, nobilissimorum hominum, quorum virtus fuerat domi militiaeque cognita, M. Antonii, omnium eloquentissimi, quos ego audierim, C. Caesaris, in quo mihi videtur specimen fuisse humanitatis, salis, suavitatis, leporis. Beatusne igitur, qui hos interfecit? Mihi contra non solum eo videtur miser, quod ea fecit, sed etiam quod ita se gessit, ut ea facere ei liceret. Etsi peccare nemini licet; sed sermonis errore labimur; id enim licere dicimus, quod cuique conceditur. {{pn|56}} Utrum tandem beatior C. Marius tum, cum Cimbricae victoriae gloriam cum collega Catulo communicavit, paene altero Laelio (nam hunc illi duco simillimum), an cum civili bello victor iratus necessariis Catuli deprecantibus non semel respondit, sed saepe: ‘Moriatur’? In quo beatior ille, qui huic nefariae voci paruit, quam is, qui tam scelerate imperavit. Nam cum accipere quam facere praestat iniuriam, tum morti iam ipsi adventanti paulum procedere ob viam, quod fecit Catulus, quam quod Marius, talis viri interitu sex suos obruere consulatus et contaminare extremum tempus aetatis. ==XX.== {{pn|57}} Duodequadraginta annos tyrannus Syracusanorum fuit Dionysius, cum quinque et viginti natus annos dominatum occupavisset. Qua pulchritudine urbem, quibus autem opibus praeditam servitute oppressam tenuit civitatem! Atqui de hoc homine a bonis auctoribus sic scriptum accepimus, summam fuisse eius in victu temperantiam in rebusque gerundis virum acrem et industrium, eundem tamen maleficum natura et iniustum. Ex quo omnibus bene veritatem intuentibus videri necesse est miserrimum. Ea enim ipsa, quae concupierat, ne tum quidem, cum omnia se posse censebat, consequebatur. {{pn|58}} Qui cum esset bonis parentibus atque honesto loco natus (etsi id quidem alius alio modo tradidit) abundaretque et aequalium familiaritatibus et consuetudine propinquorum, haberet etiam more Graeciae quosdam adulescentis amore coniunctos, credebat eorum nemini, sed iis, quos ex familiis locupletium servos delegerat, quibus nomen servitutis ipse detraxerat, et quibusdam convenis et feris barbaris corporis custodiam committebat. Ita propter iniustam dominatus cupiditatem in carcerem quodam modo ipse se incluserat. Quin etiam, ne tonsori collum committeret, tondere filias suas docuit. Ita sordido ancillarique artificio regiae virgines ut tonstriculae tondebant barbam et capillum patris. Et tamen ab his ipsis, cum iam essent adultae, ferrum removit instituitque, ut candentibus iuglandium putaminibus barbam sibi et capillum adurerent. {{pn|59}} Cumque duas uxores haberet, Aristomachen, civem suam, Doridem autem Locrensem, sic noctu ad eas ventitabat, ut omnia specularetur et perscrutaretur ante. Et cum fossam latam cubiculari lecto circumdedisset eiusque fossae transitum ponticulo ligneo coniunxisset, eum ipsum, cum forem cubiculi clauserat, detorquebat. Idemque cum in communibus suggestis consistere non auderet, contionari ex turri alta solebat. {{pn|60}} Atque is cum pila ludere vellet (studiose enim id factitabat) tunicamque poneret, adulescentulo, quem amabat, tradidisse gladium dicitur. Hic cum quidam familiaris iocans dixisset: ‘{{style|letter-spacing:0.09rem|Huic quidem certe vitam tuam committis}}’, adrisissetque adulescens, utrumque iussit interfici, alterum, quia viam demonstravisset interimendi sui, alterum, quia dictum id risu adprobavisset. Atque eo facto sic doluit, nihil ut tulerit gravius in vita; quem enim vehementer amarat, occiderat. Sic distrahuntur in contrarias partis impotentium cupiditates. Cum huic obsecutus sis, illi est repugnandum. ==XXI.== {{pn|61}} Quamquam hic quidem tyrannus ipse iudicavit, quam esset beatus. Nam cum quidam ex eius adsentatoribus, Damocles, commemoraret in sermone copias eius, opes, maiestatem dominatus, rerum abundantiam, magnificentiam aedium regiarum negaretque umquam beatiorem quemquam fuisse, ‘{{style|letter-spacing:0.09rem|Visne igitur}}’ inquit, ‘{{style|letter-spacing:0.09rem|o Damocle, quoniam te haec vita delectat, ipse eam degustare et fortunam experiri meam}}?’ Cum se ille cupere dixisset, conlocari iussit hominem in aureo lecto strato pulcherrimo textili stragulo, magnificis operibus picto, abacosque compluris ornavit argento auroque caelato. Tum ad mensam eximia forma pueros delectos iussit consistere eosque nutum illius intuentis diligenter ministrare. {{pn|62}} Aderant unguenta, coronae, incendebantur odores, mensae conquisitissimis epulis extruebantur. Fortunatus sibi Damocles videbatur. In hoc medio apparatu fulgentem gladium e lacunari saeta equina aptum demitti iussit, ut impenderet illius beati cervicibus. Itaque nec pulchros illos ministratores aspiciebat nec plenum artis argentum nec manum porrigebat in mensam, iam ipsae defluebant coronae; denique exoravit tyrannum, ut abire liceret, quod iam beatus nollet esse. Satisne videtur declarasse Dionysius nihil esse ei beatum, cui semper aliqui terror impendeat? Atque ei ne integrum quidem erat, ut ad iustitiam remigraret, civibus libertatem et iura redderet; iis enim se adulescens inprovida aetate inretierat erratis eaque commiserat, ut salvus esse non posset, si sanus esse coepisset. ==XXII.== {{pn|63}} Quantopere vero amicitias desideraret, quarum infidelitatem extimescebat, declaravit in Pythagoriis duobus illis, quorum cum alterum vadem mortis accepisset, alter, ut vadem suum liberaret, praesto fuisset ad horam mortis destinatam, ‘{{style|letter-spacing:0.09rem|Utinam ego}}’, inquit, ‘{{style|letter-spacing:0.09rem|tertius vobis amicus adscriberer}}!’ Quam huic erat miserum carere consuetudine amicorum, societate victus, sermone omnino familiari, homini praesertim docto a puero et artibus ingenuis erudito! Musicorum vero perstudioso; poëtam etiam tragicum (quam bonum, nihil ad rem; in hoc enim genere nescio quo pacto magis quam in aliis suum cuique pulchrum est. Adhuc neminem cognovi poëtam (et mihi fuit cum Aquinio amicitia), qui sibi non optumus videretur. Sic se res habet: te tua, me delectant mea) — sed ut ad Dionysium redeamus, omni cultu et victu humano carebat; vivebat cum fugitivis, cum facinerosis, cum barbaris; neminem, qui aut libertate dignus esset aut vellet omnino liber esse, sibi amicum arbitrabatur. ==XXIII.== {{pn|64}} Non ego iam cum huius vita, qua taetrius, miserius, detestabilius excogitare nihil possum, Platonis aut Archytae vitam comparabo, doctorum hominum et plane sapientium; ex eadem urbe humilem homunculum a pulvere et radio excitabo, qui multis annis post fuit, Archimedem. Cuius ego quaestor ignoratum ab Syracusanis, cum esse omnino negarent, saeptum undique et vestitum vepribus et dumetis indagavi sepulcrum. Tenebam enim quosdam senariolos, quos in eius monumento esse inscriptos acceperam, qui declarabant in summo sepulcro sphaeram esse positam cum cylindro. {{pn|65}} Ego autem cum omnia conlustrarem oculis (est enim ad portas Agragentinas magna frequentia sepulcrorum), animum adverti columellam non multum e dumis eminentem, in qua inerat sphaerae figura et cylindri. Atque ego statim Syracusanis (erant autem principes mecum) dixi me illud ipsum arbitrari esse, quod quaererem. Inmissi cum falcibus multi purgarunt et aperuerunt locum. {{pn|66}} Quo cum patefactus esset aditus, ad adversam basim accessimus. Apparebat epigramma exesis posterioribus partibus versiculorum dimidiatis fere. Ita nobilissima Graeciae civitas, quondam vero etiam doctissima, sui civis unius acutissimi monumentum ignorasset, nisi ab homine Arpinate didicisset. Sed redeat, unde aberravit oratio. Quis est omnium, qui modo cum Musis, id est cum humanitate et cum doctrina, habeat aliquod commercium, qui se non hunc mathematicum malit quam illum tyrannum? Si vitae modum actionemque quaerimus, alterius mens rationibus agitandis exquirendisque alebatur cum oblectatione sollertiae, qui est unus suavissimus pastus animorum, alterius in caede et iniuriis cum et diurno et nocturno metu. Age confer Democritum, Pythagoram, Anaxagoram; quae regna, quas opes studiis eorum et delectationibus antepones? {{pn|67}} Etenim, quae pars optuma est in homine, in ea situm esse necesse est illud, quod quaeris, optumum. Quid est autem in homine sagaci ac bona mente melius? Eius bono fruendum est igitur, si beati esse volumus; bonum autem mentis est virtus; ergo hac beatam vitam contineri necesse est. Hinc omnia, quae pulchra, honesta, praeclara sunt, ut supra dixi, sed dicendum idem illud paulo uberius videtur, plena gaudiorum sunt. Ex perpetuis autem plenisque gaudiis cum perspicuum sit vitam beatam existere, sequitur, ut ea existat ex honestate. ==XXIV.== {{pn|68}} Sed ne verbis solum attingamus ea, quae volumus ostendere, proponenda quaedam quasi moventia sunt, quae nos magis ad cognitionem intellegentiamque convertant. Sumatur enim nobis quidam praestans vir optumis artibus, isque animo parumper et cogitatione fingatur. Primum ingenio eximio sit necesse est; tardis enim mentibus virtus non facile comitatur; deinde ad investigandam veritatem studio incitato. Ex quo triplex ille animi fetus existet, unus in cognitione rerum positus et in explicatione naturae, alter in discriptione expetendarum fugiendarumque rerum ''et in ratione'' vivendi, tertius in iudicando, quid cuique rei sit consequens, quid repugnans, in quo inest omnis cum subtilitas disserendi, tum veritas iudicandi. {{pn|69}} Quo tandem igitur gaudio adfici necesse est sapientis animum cum his habitantem pernoctantemque curis! ut cum totius mundi motus conversionesque perspexerit sideraque viderit innumerabilia caelo inhaerentia cum eius ipsius motu congruere certis infixa sedibus, septem alia suos quaeque tenere cursus multum inter se aut altitudine aut humilitate distantia, quorum vagi motus rata tamen et certa sui cursus spatia definiant. Horum nimirum aspectus impulit illos veteres et admonuit, ut plura quaererent. Inde est indagatio nata initiorum et tamquam seminum, unde essent omnia orta, generata, concreta, quaeque cuiusque generis vel inanimi vel animantis vel muti vel loquentis origo, quae vita, qui interitus quaeque ex alio in aliud vicissitudo atque mutatio, unde terra et quibus librata ponderibus, quibus cavernis maria sustineantur, qua omnia delata gravitate medium mundi locum semper expetant, qui est idem infimus in rotundo. ==XXV.== {{pn|70}} Haec tractanti animo et noctes et dies cogitanti existit illa ''a'' deo Delphis praecepta cognitio, ut ipsa se mens agnoscat coniunctamque cum divina mente se sentiat, ex quo insatiabili gaudio compleatur. Ipsa enim cogitatio de vi et natura deorum studium incendit illius aeternitatem imitandi neque se in brevitate vitae conlocatam putat, cum rerum causas alias ex aliis aptas et necessitate nexas videt, quibus ab aeterno tempore fluentibus in aeternum ratio tamen mensque moderatur. {{pn|71}} Haec ille intuens atque suspiciens vel potius omnis partis orasque circumspiciens quanta rursus animi tranquillitate humana et citeriora considerat! Hinc illa cognitio virtutis existit, efflorescunt genera partesque virtutum, invenitur, quid sit, quod natura spectet extremum in bonis, quid in malis ultumum, quo referenda sint officia, quae degendae aetatis ratio deligenda. Quibus et talibus rebus exquisitis hoc vel maxime efficitur, quod hac disputatione agimus, ut virtus ad beate vivendum sit se ipsa contenta. {{pn|72}} Sequitur tertia, quae per omnis partis sapientiae manat et funditur, quae rem definit, genera dispertit, sequentia adiungit, perfecta concludit, vera et falsa diiudicat, disserendi ratio et scientia. Ex qua cum summa utilitas existit ad res ponderandas, tum maxume ingenua delectatio et digna sapientia. Sed haec otii. Transeat idem iste sapiens ad rem publicam tuendam. Quid eo possit esse praestantius, cum [contineri] prudentia utilitatem civium cernat, iustitia nihil in suam domum inde derivet, reliquis utatur tot tam variisque virtutibus? Adiunge fructum amicitiarum, in quo doctis positum est cum consilium omnis vitae consentiens et paene conspirans, tum summa iucunditas e cotidiano cultu atque victu. Quid haec tandem vita desiderat, quo sit beatior? cui refertae tot tantisque gaudiis Fortuna ipsa cedat necesse est. Quodsi gaudere talibus bonis animi, id est virtutibus, beatum est omnesque sapientes his gaudiis perfruuntur, omnis eos beatos esse confiteri necesse est. ==XXVI.== {{indent|{{pn|73}} '''A'''. Etiamne in cruciatu atque tormentis?<br>&emsp;&emsp;'''M'''. An tu me in viola putabas aut in rosa dicere? An Epicuro, qui tantum modo induit personam philosophi et sibi ipse hoc nomen inscripsit, dicere licebit, quod quidem, ut habet se res, me tamen plaudente dicit, nullum sapienti esse tempus, etiamsi uratur, torqueatur, secetur, quin possit esclamare: ‘Quam pro nihilo puto!’ cum praesertim omne malum dolore definiat, bonum voluptate, haec nostra honesta, turpia inrideat dicatque nos in vocibus occupatos inanis sonos fundere, neque quicquam ad nos pertinere, nisi quod aut leve aut asperum in corpore sentiatur: huic ergo, ut dixi, non multum differenti a iudicio ferarum oblivisci licebit sui et tum fortunam contemnere, cum sit omne et bonum eius et malum in potestate fortunae, tum dicere se beatum in summo cruciatu atque tormentis, cum constituerit non modo summum malum esse dolorem, sed etiam solum? {{pn|74}} Nec vero illa sibi remedia comparavit ad tolerandum dolorem, firmitatem animi, turpitudinis verecundiam, exercitationem consuetudinemque patiendi, [praecepta fortitudinis,] duritiam virilem, sed una se dicit recordatione adquiescere praeteritarum voluptatium, ut si quis aestuans, cum vim caloris non facile patiatur, recordari velit sese aliquando in Arpinati nostro gelidis fluminibus circumfusum fuisse. Non enim video, quo modo sedare possint mala praesentia praeteritae voluptates. {{pn|75}} Sed cum is dicat semper beatum esse sapientem, cui dicere hoc, si sibi constare vellet, non liceret, quidnam faciendum est iis, qui nihil expetendum, nihil in bonis ducendum, quod honestate careat, existumant? Me quidem auctore etiam Peripatetici veteresque Academici balbutire aliquando desinant aperteque et clara voce audeant dicere beatam vitam in Phalaridis taurum descensuram.|0}} ==XXVII.== {{pn|76}} Sint enim tria genera bonorum, ut iam a laqueis Stoicorum, quibus usum me pluribus, quam soleo, intellego, recedamus, sint sane illa genera bonorum, dum corporis ''et'' externa iaceant humi et tantum modo, quia sumenda sint, appellentur bona, alia autem illa divina longe lateque se pandant caelumque contingant; ea qui adeptus sit, cur eum beatum modo et non beatissimum etiam dixerim? Dolorem vero sapiens extimescet? is enim huic maxime sententiae repugnat. Nam contra mortem nostram atque nostrorum contraque aegritudinem et reliquas animi perturbationes satis esse videmur superiorum dierum disputationibus armati et parati; dolor esse videtur acerrumus virtutis adversarius; is ardentes faces intentat, is fortitudinem, magnitudinem animi, patientiam se debilitaturum minatur. {{pn|77}} Huic igitur succumbet virtus, huic beata sapientis et constantis viri vita cedet? Quam turpe, o di boni! Pueri Spartiatae non ingemescunt verberum dolore laniati. Adulescentium greges Lacedaemone vidimus ipsi incredibili contentione certantis pugnis, calcibus, unguibus, morsu denique, cum exanimarentur prius, quam victos se faterentur. Quae barbaria India vastior aut agrestior? in ea tamen gente primum ei, qui sapientes habentur, nudi aetatem agunt et Caucasi nives hiemalemque vim perferunt sine dolore, cumque ad flammam se adplicaverunt, sine gemitu aduruntur. {{pn|78}} Mulieres vero in India, cum est communis earum vir mortuus, in certamen iudiciumque veniunt, quam plurimum ille dilexerit (plures enim singulis solent esse nuptae); quae est victrix, ea laeta prosequentibus suis una cum viro in rogum imponitur, illa victa maesta discedit. Numquam naturam mos vinceret; est enim ea semper invicta; sed nos umbris, deliciis, otio, languore, desidia animum infecimus, opinionibus maloque more delenitum mollivimus. Aegyptiorum morem quis ignorat? quorum inbutae mentes pravitatis erroribus quamvis carnificinam prius subierint, quam ibim aut aspidem aut faelem aut canem aut corcodilum violent, quorum etiamsi inprudentes quippiam fecerint, poenam nullam recusent. {{pn|79}} De hominibus loquor; quid? bestiae non frigus, non famem, non montivagos atque silvestris cursus lustrationesque patiuntur? non pro suo partu ita propugnant, ut vulnera excipiant, nullos impetus, nullos ictus reformident? Omitto, quae perferant quaeque patiantur ambitiosi honoris causa, laudis studiosi gloriae gratia, amore incensi cupiditatis. Plena vita exemplorum est. ==XXVIII.== {{pn|80}} Sed adhibeat oratio modum et redeat illuc, unde deflexit. Dabit, inquam, se in tormenta vita beata nec iustitiam, temperantiam in primisque fortitudinem, magnitudinem animi, patientiam prosecuta, cum tortoris os viderit, consistet virtutibusque omnibus sine ullo animi terrore ad cruciatum profectis resistet extra fores, ut ante dixi, limenque carceris. Quid enim ea foedius, quid deformius sola relicta, ''a'' comitatu pulcherrimo segregata? quod tamen fieri nullo pacto potest; nec enim virtutes sine beata vita cohaerere possunt nec illa sine virtutibus. {{pn|81}} Itaque eam tergiversari non sinent secumque rapient, ad quemcumque ipsae dolorem cruciatumque ducentur. Sapientis est enim proprium nihil, quod paenitere possit, facere, nihil invitum, splendide, constanter, graviter, honeste omnia, nihil ita exspectare quasi certo futurum, nihil, cum acciderit, admirari, ut inopinatum ac novum accidisse videatur, omnia ad suum arbitrium referre, suis stare iudiciis. Quo quid sit beatius, mihi certe in mentem venire non potest. {{pn|82}} Stoicorum quidem facilis conclusio est; qui cum finem bonorum esse senserint congruere naturae cumque ea convenienter vivere, cum id sit in sapientis situm non officio solum, verum etiam potestate, sequatur necesse est, ut, cuius in potestate summum bonum, in eiusdem vita beata sit. Ita fit semper vita beata sapientis. Habes, quae fortissime de beata vita dici putem et, quo modo nunc est, nisi quid tu melius attuleris, etiam verissime. ==XXIX.== '''A'''. Melius equidem adferre nihil possum, sed a te impetrarim lubenter, ut, nisi molestum sit, quoniam te nulla vincula impediunt ullius certae disciplinae libasque ex omnibus, quodcumque te maxime specie veritatis movet, — quod paulo ante Peripateticos veteremque Academiam hortari videbare, ut sine retractatione libere dicere auderent sapientis esse semper beatissimos, id velim audire, quem ad modum his putes consentaneum esse id dicere. Multa enim a te contra istam sententiam dicta sunt et Stoicorum ratione conclusa. {{indent|{{pn|83}} '''M'''. Utamur igitur libertate, qua nobis solis in philosophia licet uti, quorum oratio nihil ipsa iudicat, sed habetur in omnis partis, ut ab aliis possit ipsa per sese nullius auctoritate adiuncta iudicari. Et quoniam videris hoc velle, ut, quaecumque dissentientium philosophorum sententia sit de finibus, tamen virtus satis habeat ad vitam beatam praesidii, quod quidem Carneadem disputare solitum accepimus; sed is, ut contra Stoicos, quos studiosissime semper refellebat, et contra quorum disciplinam ingenium eius exarserat, nos quidem illud cum pace agemus. Si enim Stoici finis bonorum recte posiverunt, confecta res est: necesse est semper beatum esse sapientem. {{pn|84}} Sed quaeramus unam quamque reliquorum sententiam, si fieri potest, ut hoc praeclarum quasi decretum beatae vitae possit omnium sententiis et disciplinis convenire.|0}} ==XXX.== Sunt autem haec de finibus, ut opinor, retentae defensaeque sententiae: primum simplices quattuor, nihil bonum nisi honestum, ut Stoici, nihil bonum nisi voluptatem, ut Epicurus, nihil bonum nisi vacuitatem ''doloris'', ut Hieronymus, nihil bonum nisi naturae primis bonis aut omnibus aut maxumis frui, ut Carneades contra Stoicos disserebat. {{pn|85}} Haec igitur simplicia, illa mixta: tria genera bonorum, maxuma animi, secunda corporis, externa tertia, ut Peripatetici nec multo veteres Academici secus; voluptatem cum honestate Dinomachus et Callipho copulavit, indolentiam autem honestati Peripateticus Diodorus adiunxit. Hae sunt sententiae, quae stabilitatis aliquid habeant; nam Aristonis, Pyrrhonis, Erilli non nullorumque aliorum evanuerunt. Hi quid possint obtinere, videamus omissis Stoicis, quorum satis videor defendisse sententiam. Et Peripateticorum quidem explicata causa est praeter Theophrastum, et si qui illum secuti imbecillius horrent dolorem et reformidant; reliquis quidem licet facere id, quod fere faciunt, ut gravitatem dignitatemque virtutis exaggerent. Quam cum ad caelum extulerunt, quod facere eloquentes homines copiose solent, reliqua ex conlatione facile est conterere atque contemnere. Nec enim licet iis, qui laudem cum dolore petendam esse dicant, negare eos esse beatos, qui illam adepti sunt. Quamquam enim sint in quibusdam malis, tamen hoc nomen beati longe et late patet. ==XXXI.== {{pn|86}} Nam ut quaestuosa mercatura, fructuosa aratio dicitur, non si altera semper omni damno, altera omni tempestatis calamitate semper vacat, sed si multo maiore ex parte exstat in utraque felicitas, sic vita non solum si undique referta bonis est, sed si multo maiore et graviore ex parte bona propendent, beata recte dici potest. {{pn|87}} Sequetur igitur horum ratione vel ad supplicium beata vita virtutem cumque ea descendet in taurum Aristotele, Xenocrate, Speusippo, Polemone auctoribus nec eam minis, blandimentis corrupta deseret. Eadem Calliphontis erit Diodorique sententia, quorum uterque honestatem sic complectitur, ut omnia, quae sine ea sint, longe retro ponenda censeat. Reliqui habere se videntur angustius, enatant tamen, Epicurus, Hieronymus, et si qui sunt, qui desertum illud Carneadeum curent defendere. Nemo est enim eorum, quin bonorum animum putet esse iudicem eumque condocefaciat, ut ea, quae bona malave videantur, possit contemnere. {{pn|88}} Nam quae tibi Epicuri videtur, eadem erit Hieronymi et Carneadis causa et hercule omnium reliquorum. Quis enim parum est contra mortem aut dolorem paratus? Ordiamur ab eo, si placet, quem mollem, quem voluptarium dicimus. Quid? is tibi mortemne videtur aut dolorem timere? qui eum diem, quo moritur, beatum appellat maxumisque doloribus adfectus eos ipsos inventorum suorum memoria et recordatione confutat nec haec sic agit, ut ex tempore quasi effuttire videatur? De morte enim ita sentit, ut dissoluto animante sensum extinctum putet, quod autem sensu careat, nihil ad nos id iudicet pertinere. Item ''de'' dolore certa habet, quae sequatur, cuius magnitudinem brevitate consolatur, longinquitatem levitate. {{pn|89}} Qui tandem isti grandiloqui contra haec duo, quae maxime angunt, melius se habent quam Epicurus? an ad cetera, quae mala putantur, non et Epicurus et reliqui philosophi satis parati videntur? Quis non paupertatem extimescit? neque tamen quisquam philosophorum. ==XXXII.== Hic vero ipse quam parvo est contentus! Nemo de tenui victu plura dixit. Etenim, quae res pecuniae cupiditatem adferunt, ut amori, ut ambitioni, ut cotidianis sumptibus copiae suppetant, cum procul ab his omnibus rebus absit, cur pecuniam magnopere desideret vel potius cur curet omnino? {{pn|90}} An Scythes Anacharsis potuit pro nihilo pecuniam ducere, nostrates philosophi facere non poterunt? Illius epistula fertur his verbis: ‘{{style|letter-spacing:0.09rem|Anacharsis Hannoni salutem. Mihi amictui est Scythicum tegimen, calciamentum solorum callum, cubile terra, pulpamentum fames, lacte, caseo, carne vescor. Quare ut ad quietum me licet venias. Munera autem ista, quibus es delectatus, vel civibus tuis vel dis immortalibus dona}}.’ Omnes fere philosophi omnium disciplinarum, nisi quos a recta ratione natura vitiosa detorsisset, eodem hoc animo esse potuerunt. {{pn|91}} Socrates, in pompa cum magna vis auri argentique ferretur, ‘{{style|letter-spacing:0.09rem|Quam multa non desidero}}!’ inquit. Xenocrates, cum legati ab Alexandro quinquaginta ei talenta attulissent, quae erat pecunia temporibus illis, Athenis praesertim, maxuma, abduxit legatos ad cenam in Academiam; iis apposuit tantum, quod satis esset, nullo apparatu. Cum postridie rogarent eum, cui numerari iuberet, ‘{{style|letter-spacing:0.09rem|Quid? vos hesterna}},’ inquit, ‘{{style|letter-spacing:0.09rem|cenula non intellexistis me pecunia non egere}}?’ Quos cum tristioris vidisset, triginta minas accepit, ne aspernari regis liberalitatem videretur. {{pn|92}} At vero Diogenes liberius, ut Cynicus, Alexandro roganti, ut diceret, si quid opus esset, ‘{{style|letter-spacing:0.09rem|Nunc quidem paululum}}’, inquit, ‘a {{style|letter-spacing:0.09rem|sole}}.’ Offecerat videlicet apricanti. Et hic quidem disputare solebat, quanto regem Persarum vita fortunaque superaret; sibi nihil deesse, illi nihil satis umquam fore; se eius voluptates non desiderare, quibus numquam satiari ille posset, suas eum consequi nullo modo posse. ==XXXIII.== {{pn|93}} Vides, credo, ut Epicurus cupiditatum genera diviserit, non nimis fortasse subtiliter, utiliter tamen, partim esse naturales et necessarias, partim naturales et non necessarias, partim neutrum; necessarias satiari posse paene nihilo; divitias enim naturae esse parabiles; secundum autem genus cupiditatum nec ad potiendum difficile esse censet nec vero ad carendum; tertias, quod essent plane inanes neque necessitatem modo, sed ne naturam quidem attingerent, funditus eiciendas putavit. {{pn|94}} Hoc loco multa ab Epicureis disputantur, eaeque voluptates singillatim extenuantur; quarum genera non contemnunt, quaerunt tamen copiam. Nam et obscenas voluptates, de quibus multa ab illis habetur oratio, facilis, communis, in medio sitas esse dicunt, easque si natura requirat, non genere aut loco aut ordine, sed forma, aetate, figura metiendas putant, ab iisque abstinere minime esse difficile, si aut valetudo aut officium aut fama postulet, omninoque genus hoc voluptatum optabile esse, si non obsit, prodesse numquam. {{pn|95}} Totumque hoc de voluptate sic ille praecipit, ut voluptatem ipsam per se, quia voluptas sit, semper optandam ''et'' expetendam putet, eademque ratione dolorem ob id ipsum, quia dolor sit, semper esse fugiendum; itaque hac usurum compensatione sapientem, ut et voluptatem fugiat, si ea maiorem dolorem effectura sit, et dolorem suscipiat maiorem efficientem voluptatem, omniaque iucunda, quamquam sensu corporis iudicentur, ad animum referri tamen. {{pn|96}} Quocirca corpus gaudere tam diu, dum praesentem sentiret voluptatem, animum et praesentem percipere pariter cum corpore et prospicere venientem nec praeteritam praeterfluere sinere. Ita perpetuas et contextas voluptates in sapiente fore semper, cum expectatio speratarum voluptatum ''cum'' perceptarum memoria iungeretur. ==XXXIV.== {{pn|97}} Atque his similia ad victum etiam transferuntur, extenuaturque magnificentia et sumptus epularum, quod parvo cultu natura contenta sit. Etenim quis hoc non videt, desideriis omnia ista condiri? Darius in fuga cum aquam turbidam et cadaveribus inquinatam bibisset, negavit umquam se bibisse iucundius. Numquam videlicet sitiens biberat. Nec esuriens Ptolomaeus ederat; cui cum peragranti Aegyptum comitibus non consecutis cibarius in casa panis datus esset, nihil visum est illo pane iucundius. Socraten ferunt, cum usque ad vesperum contentius ambularet quaesitumque esset ex eo, quare id faceret, respondisse se, quo melius cenaret, obsonare ambulando famem. {{pn|98}} Quid? victum Lacedaemoniorum in philitiis nonne videmus? Ubi cum tyrannus cenavisset Dionysius, negavit se iure illo nigro, quod cenae caput erat, delectatum. Tum is, qui illa coxerat: ‘{{style|letter-spacing:0.09rem|Minime mirum; condimenta enim defuerunt}}.’ ‘{{style|letter-spacing:0.09rem|Quae tandem}}?’ inquit ille. ‘{{style|letter-spacing:0.09rem|Labor in venatu, sudor, cursus ad Eurotam, fames, sitis. His enim rebus Lacedaemoniorum epulae condiuntur}}.’ Atque hoc non ex hominum more solum, sed etiam ex bestiis intellegi potest, quae, ut quicquid obiectum est, quod modo a natura non sit alienum, eo contentae non quaerunt amplius. {{pn|99}} Civitates quaedam universae more doctae parsimonia delectantur, ut de Lacedaemoniis paulo ante diximus. Persarum a Xenophonte victus exponitur, quos negat ad panem adhibere quicquam praeter nasturcium. Quamquam, si quaedam etiam suaviora natura desideret, quam multa ex terra arboribusque gignuntur cum copia facili, tum suavitate praestanti! Adde siccitatem, quae consequitur hanc continentiam in victu, adde integritatem valetudinis; {{pn|100}} confer sudantis, ructantis, refertos epulis tamquam opimos boves; tum intelleges, qui voluptatem maxime sequantur, eos minime consequi, iucunditatemque victus esse in desiderio, non in satietate. ==XXXV.== Timotheum, clarum hominem Athenis et principem civitatis, ferunt, cum cenavisset apud Platonem eoque convivio admodum delectatus esset vidissetque eum postridie, dixisse: ‘{{style|letter-spacing:0.09rem|Vestrae quidem cenae non solum in praesentia, sed etiam postero die iucundae sunt}}.’ Quid, quod ne mente quidem recte uti possumus multo cibo et potione completi? Est praeclara epistula Platonis ad Dionis propinquos, in qua scriptum est his fere verbis: ‘{{style|letter-spacing:0.09rem|Quo cum venissem, vita illa beata, quae ferebatur, plena Italicarum Syracusiarumque mensarum, nullo modo mihi placuit, bis in die saturum fieri nec umquam pernoctare solum ceteraque, quae comitantur huic vitae, in qua sapiens nemo efficietur umquam, moderatus vero multo minus}}. {{pn|101}} {{style|letter-spacing:0.09rem|Quae enim natura tam mirabiliter temperari potest}}?’ Quo modo igitur iucunda vita potest esse, a qua absit prudentia, absit moderatio? Ex quo Sardanapalli, opulentissimi Syriae regis, error adgnoscitur, qui incidi iussit in busto: {{block center|<poem>Haec habeo, quae edi, quaeque exsaturata libido Hausit; at illa iacent multa et praeclara relicta.</poem>}} {{indent|‘{{style|letter-spacing:0.09rem|Quid aliud}}’, inquit Aristoteles, ‘{{style|letter-spacing:0.09rem|in bovis, non in regis sepulcro inscriberes? Haec habere se mortuum dicit, quae ne vivus quidem diutius habebat quam fruebatur}}.’ {{pn|102}} Cur igitur divitiae desiderentur, aut ubi paupertas beatos esse non sinit? Signis, credo, ''et'' tabulis studes. Si quis est, qui his delectetur, nonne melius tenues homines fruuntur quam illi, qui is abundant? Est enim earum rerum omnium ''in'' nostra urbe summa in publico copia. Quae qui privatim habent, nec tam multa et raro vident, cum in sua rura venerunt; quos tamen pungit aliquid, cum, illa unde habeant, recordantur. Dies deficiat, si velim paupertatis causam defendere. Aperta enim res est, et cotidie nos ipsa natura admonet, quam paucis, quam parvis rebus egeat, quam vilibus.|0}} ==XXXVI.== {{pn|103}} Num igitur ignobilitas aut humilitas aut etiam popularis offensio sapientem beatum esse prohibebit? Vide, ne plus commendatio in vulgus et haec, quae expetitur, gloria molestiae habeat quam voluptatis. Leviculus sane noster Demosthenes, qui illo susurro delectari se dicebat aquam ferentis mulierculae, ut mos in Graecia est, insusurrantisque alteri: ‘{{style|letter-spacing:0.09rem|Hic est ille Demosthenes}}.’ Quid hoc levius? At quantus orator! Sed apud alios loqui videlicet didicerat, non multum ipse secum. {{pn|104}} Intellegendum est igitur nec gloriam popularem ipsam per sese expetendam nec ignobilitatem extimescendam. ‘{{style|letter-spacing:0.09rem|Veni Athenas}}’, inquit Democritus, ‘{{style|letter-spacing:0.09rem|neque me quisquam ibi adgnovit}}.’ Constantem hominem et gravem, qui glorietur a gloria se afuisse! An tibicines iique, qui fidibus utuntur, suo, non multitudinis arbitrio cantus numerosque moderantur, vir sapiens, multo arte maiore praeditus, non quid verissimum sit, sed quid velit vulgus, exquiret? An quicquam stultius quam, quos singulos sicut operarios barbarosque contemnas, eos aliquid putare esse universos? Ille vero nostras ambitiones levitatesque contemnet honoresque populi etiam ultro delatos repudiabit; nos autem eos nescimus, ante quam paenitere coepit, contemnere. {{pn|105}} Est apud Heraclitum physicum de principe Ephesiorum Hermodoro; universos ait Ephesios esse morte multandos, quod, cum civitate expellerent Hermodorum, ita locuti sint: ‘{{style|letter-spacing:0.09rem|Nemo de nobis unus excellat; sin quis extiterit, alio in loco et apud alios sit}}.’ An hoc non ita fit omni in populo? nonne omnem exsuperantiam virtutis oderunt? Quid? Aristides (malo enim Graecorum quam nostra proferre) nonne ob eam causam expulsus est patria, quod praeter modum iustus esset? Quantis igitur molestiis vacant, qui nihil omnino cum populo contrahunt! Quid est enim dulcius otio litterato? iis dico litteris, quibus infinitatem rerum atque naturae et in hoc ipso mundo caelum, terras, maria cognoscimus. ==XXXVII.== {{pn|106}} Contempto igitur honore, contempta etiam pecunia quid relinquitur, quod extimescendum sit? Exilium, credo, quod in maxumis malis ducitur. Id si propter alienam et offensam populi voluntatem malum est, quam sit ea contemnenda, paulo ante dictum est. Sin abesse patria miserum est, plenae miserorum provinciae sunt, ex quibus admodum pauci in patriam revertuntur. {{pn|107}} At multantur bonis exules. Quid tum? parumne multa de toleranda paupertate dicuntur? Iam vero exilium, si rerum naturam, non ignominiam nominis quaerimus, quantum a perpetua peregrinatione differt? in qua aetates suas philosophi nobilissimi consumpserunt, Xenocrates, Crantor, Arcesilas, Lacydes, Aristoteles, Theophrastus, Zeno, Cleanthes, Chrysippus, Antipater, Carneades, Clitomachus, Philo, Antiochus, Panaetius, Posidonius, innumerabiles alii, qui semel egressi numquam domum reverterunt. At enim sine ignominia… adficere sapientem? de sapiente enim haec omnis oratio est, cui iure id accidere non possit; nam iure exulantem consolari non oportet. {{pn|108}} Postremo ad omnis casus facillima ratio est eorum, qui ad voluptatem ea referunt, quae sequuntur in vita, ut, quocumque haec loco suppeditetur, ibi beate queant vivere. Itaque ad omnem rationem Teucri vox accommodari potest: ::Pátria est, ubicumque ést bene. {{indent|Socrates quidem cum rogaretur, cuiatem se esse diceret, ‘{{style|letter-spacing:0.09rem|Mundanum}}’ inquit; totius enim mundi se incolam et civem arbitrabatur. Quid? T. Albucius nonne animo aequissimo Athenis exul philosophabatur? cui tamen illud ipsum non accidisset, si in re publica quiescens Epicuri legibus paruisset. {{pn|109}} Qui enim beatior Epicurus, quod in patria vivebat, quam, quod Athenis, Metrodorus? aut Plato Xenocratem vincebat aut Polemo Arcesilam, quo esset beatior? Quanti vero ista civitas aestimanda est, ex qua boni sapientesque pelluntur? Damaratus quidem, Tarquinii nostri regis pater, tyrannum Cypselum quod ferre non poterat, fugit Tarquinios Corintho et ibi suas fortunas constituit ac liberos procreavit. Num stulte anteposuit exilii libertatem domesticae servituti?|0}} ==XXXVIII.== {{pn|110}} Iam vero motus animi, sollicitudines aegritudinesque oblivione leniuntur traductis animis ad voluptatem. Non sine causa igitur Epicurus ausus est dicere semper in pluribus bonis esse sapientem, quia semper sit in voluptatibus. Ex quo effici putat ille, quod quaerimus, ut sapiens semper beatus sit. {{pn|111}} Etiamne, si sensibus carebit oculorum, si aurium? Etiam; nam ista ipsa contemnit. Primum enim horribilis ista caecitas quibus tandem caret voluptatibus? cum quidam etiam disputent ceteras voluptates in ipsis habitare sensibus; quae autem aspectu percipiantur, ea non versari in oculorum ulla iucunditate, ut ea, quae gustemus, olfaciamus, tractemus, audiamus, in ea ipsa, ubi sentimus, parte versentur. In oculis tale nil fit; animus accipit, quae videmus. Animo autem multis modis variisque delectari licet, etiamsi non adhibeatur aspectus. Loquor enim de docto homine et erudito, cui vivere est cogitare. Sapientis autem cogitatio non ferme ad investigandum adhibet oculos advocatos. {{pn|112}} Etenim si nox non adimit vitam beatam, cur dies nocti similis adimat? Nam illud Antipatri Cyrenaici est ''id'' quidem paulo obscenius, sed non absurda sententia est; cuius caecitatem cum mulierculae lamentarentur, ‘{{style|letter-spacing:0.09rem|Quid agitis}}?’ inquit, ‘{{style|letter-spacing:0.09rem|an vobis nulla videtur voluptas esse nocturna}}?’ Appium quidem veterem illum, qui caecus annos multos fuit; et ex magistratibus et ex rebus gestis intellegimus in illo suo casu nec privato nec publico muneri defuisse. C. Drusi domum compleri a consultoribus solitam accepimus; cum, quorum res esset, sua ipsi non videbant, caecum adhibebant ducem. Pueris nobis Cn. Aufidius praetorius et in senatu sententiam dicebat nec amicis deliberantibus deerat et Graecam scribebat historiam et videbat in litteris. ==XXXIX.== {{pn|113}} Diodotus Stoicus caecus multos annos nostrae domi vixit. Is vero, quod credibile vix esset, cum in philosophia multo etiam magis adsidue quam antea versaretur et cum fidibus Pythagoreorum more uteretur, cumque ei libri noctes et dies legerentur, quibus in studiis oculis non egebat, tum, quod sine oculis fieri posse vix videtur, geometriae munus tuebatur verbis praecipiens discentibus, unde quo quamque lineam scriberent. Asclepiadem ferunt, non ignobilem Eretricum philosophum, cum quidam quaereret, quid ei caecitas attulisset, respondisse, puero ut uno esset comitatior. Ut enim vel summa paupertas tolerabilis sit, si liceat, quod quibusdam Graecis cotidie, sic caecitas ferri facile possit, si non desint subsidia valetudinum. {{pn|114}} Democritus luminibus amissis alba scilicet discernere et atra non poterat, at vero bona mala, aequa iniqua, honesta turpia, utilia inutilia, magna parva poterat, et sine varietate colorum licebat vivere beate, sine notione rerum non licebat. Atque hic vir impediri etiam animi aciem aspectu oculorum arbitrabatur, et cum alii saepe, quod ante pedes esset, non viderent, ille ''in'' infinitatem omnem peregrinabatur, ut nulla in extremitate consisteret. Traditum est etiam Homerum caecum fuisse; at eius picturam, non poësin videmus. Quae regio, quae ora, qui locus Graeciae, quae species formaque pugnae, quae acies, quod remigium, qui motus hominum, qui ferarum non ita expictus est, ut, quae ipse non viderit, nos ut videremus, effecerit? Quid ergo? aut Homero delectationem animi ac voluptatem aut cuiquam docto defuisse umquam arbitramur? {{pn|115}} aut, ni ita se res haberet, Anaxagoras aut hic ipse Democritus agros et patrimonia sua reliquissent, huic discendi quaerendique divinae delectationi toto se animo dedissent? Itaque augurem Tiresiam, quem sapientem fingunt poëtae, numquam inducunt deplorantem caecitatem suam. At vero Polyphemum Homerus cum inmanem ferumque finxisset, cum ariete etiam conloquentem facit eiusque laudare fortunas, quod, qua vellet, ingredi posset et, quae vellet, attingere. Recte hic quidem; nihilo enim erat ipse Cyclops quam aries ille prudentior. ==XL.== {{pn|116}} In surditate vero quidnam est mali? Erat surdaster M. Crassus, sed aliud molestius, quod male audiebat, etiamsi, ut mihi videbatur, iniuria. Nostri Graece fere nesciunt nec Graeci Latine. Ergo hi in illorum et illi in horum sermone surdi, omnesque item nos in iis linguis, quas non intellegimus, quae sunt innumerabiles, surdi profecto sumus. At vocem citharoedi non audiunt. Ne stridorem quidem serrae, tum cum acuitur, aut grunditum, cum iugulatur, suis nec, cum quiescere volunt, fremitum murmurantis maris; et si cantus eos forte delectant, primum cogitare debent, ante quam hi sint inventi, multos beate vixisse sapientes, deinde multo maiorem percipi posse legendis his quam audiendis voluptatem. {{pn|117}} Tum, ut paulo ante caecos ad aurium traducebamus voluptatem, sic licet surdos ad oculorum. Etenim, qui secum loqui poterit, sermonem alterius non requiret. Congerantur in unum omnia, ut idem oculis et auribus captus sit, prematur etiam doloribus acerrumis corporis. Qui primum per se ipsi plerumque conficiunt hominem; sin forte longinquitate producti vehementius tamen torquent, quam ut causa sit, cur ferantur, quid est tandem, di boni, quod laboremus? Portus enim praesto est, [quoniam mors ibidem est] aeternum nihil sentiendi receptaculum. Theodorus Lysimacho mortem minitanti ‘{{style|letter-spacing:0.09rem|Magnum vero}}’, inquit, ‘{{style|letter-spacing:0.09rem|effecisti, si cantharidis vim consecutus es}}’. {{pn|118}} Paulus Persi deprecanti, ne in triumpho duceretur, ‘{{style|letter-spacing:0.09rem|In tua id quidem potestate est}}.’ Multa primo die, cum de ipsa morte quaereremus, non pauca etiam postero, cum ageretur de dolore, sunt dicta de morte, quae qui recordetur, haud sane periculum est, ne non mortem aut optandam aut certe non timendam putet. ==XLI.== Mihi quidem in vita servanda videtur illa lex, quae in Graecorum conviviis obtinetur: ‘{{style|letter-spacing:0.09rem|Aut bibat}}’, inquit, ‘{{style|letter-spacing:0.09rem|aut abeat}}’. Et recte. Aut enim fruatur aliquis pariter cum aliis voluptate potandi aut, ne sobrius in violentiam vinulentorum incidat, ante discedat. Sic iniurias fortunae, quas ferre nequeas, defugiendo relinquas. Haec eadem, quae Epicurus, totidem verbis dicit Hieronymus. {{pn|119}} Quodsi ii philosophi, quorum ea sententia est, ut virtus per se ipsa nihil valeat, omneque, quod honestum nos et laudabile esse dicimus, id illi cassum quiddam et inani vocis sono decoratum esse dicant, ei tamen semper beatum censent esse sapientem, quid tandem a Socrate et Platone profectis philosophis faciendum iudicas? quorum alii tantam praestantiam in bonis animi esse dicunt, ut ab his corporis et externa obscurentur, alii autem haec ne bona quidem ducunt, in animo reponunt omnia. {{pn|120}} Quorum controversiam solebat tamquam honorarius arbiter iudicare Carneades. Nam cum, quaecumque bona Peripateticis, eadem Stoicis commoda viderentur, neque tamen Peripatetici plus tribuerent divitiis, bonae valetudini, ceteris rebus generis eiusdem quam Stoici, cum ea re, non verbis ponderarentur, causam esse dissidendi negabat. Quare hunc locum ceterarum disciplinarum philosophi quem ad modum optinere possint, ipsi viderint; mihi tamen gratum est, quod de sapientium perpetua bene vivendi facultate dignum quiddam philosophorum voce profitentur. {{pn|121}} Sed quoniam mane est eundum, has quinque dierum disputationes memoria comprehendamus. Equidem me etiam conscripturum arbitror (ubi enim melius uti possumus hoc, cuicuimodi est, otio?), ad Brutumque nostrum hos libros alteros quinque mittemus, a quo non modo inpulsi sumus ad philosophiae scriptiones, verum etiam lacessiti. In quo quantum ceteris profuturi simus, non facile dixerim, nostris quidem acerbissimis doloribus variisque et undique circumfusis molestiis alia nulla potuit inveniri levatio. {{Liber |Ante=Liber IV |AnteNomen=../Liber IV }} p7hapgfq7ulvfsfofylx5qsxig4xxbu 0 5537 275933 130657 2026-08-14T23:45:58Z Saumache 27923 assisted using [[Project:AWB|AWB]] 275933 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Cornelius Nepos |OperaeTitulus= De viris illustribus |OperaeWikiPagina= De viris illustribus (Cornelius Nepos) |Annus= |SubTitulus= [[Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium]] <br /> VII. Alcibiades }} {{Liber |Ante=VI. Lysander |AnteNomen=../Lysande |Post=VIII. Thracybulus |PostNomen=../Thracybulus }} ==I.== {{pn|1.1|1}}Alcibiades, Cliniae filius, Atheniensis. in hoc quid natura efficere possit videtur experta. constat enim inter omnes, qui de eo memoriae prodiderunt, nihil illo fuisse excellentius vel in vitiis vel in virtutibus. {{pn|1.2|2}}natus in amplissima civitate summo genere, omnium aetatis suae multo formosissimus; ad omnes res aptus consiliique plenus - namque imperator fuit summus et mari et terra -, disertus, ut in primis dicendo valeret, quod tanta erat commendatio oris atque orationis, ut nemo ei dicendo posset resistere, {{pn|1.3|3}}dives, cum tempus posceret, laboriosus, patiens, liberalis, splendidus non minus in vita quam victu, affabilis, blandus, temporibus callidissime serviens: {{pn|1.4|4}}idem, simulac se remiserat neque causa suberat qua re animi laborem perferret, luxuriosus, dissolutus, libidinosus, intemperans reperiebatur, ut omnes admirarentur in uno homine tantam esse dissimilitudinem tamque diversam naturam. ==II.== {{pn|2.1|1}}educatus est in domo Pericli - privignus enim eius fuisse dicitur -, eruditus a Socrate; socerum habuit Hipponicum, omnium Graeca lingua loquentium ditissimum, ut, si ipse fingere vellet, neque plura bona reminisci neque maiora posset consequi, quam vel natura vel fortuna tribuerat. {{pn|2.2|2}}ineunte adulescentia amatus est a multis more Graecorum, in eis Socrate, de quo mentionem facit Plato in Symposio. namque eum induxit commemorantem se pernoctasse cum Socrate neque aliter ab eo surrexisse, ac filius a parente debuerit. {{pn|2.3|3}}posteaquam robustior est factus, non minus multos amavit, in quorum amore, quoad licitum est odiosa, multa delicate iocoseque fecit: quae referremus, nisi maiora potiora haberemus. ==III.== {{pn|3.1|1}}bello Peloponnesio huius consilio atque auctoritate Athenienses bellum Syracusanis indixerunt. ad quod gerendum ipse dux delectus est, duo praeterea collegae dati, Nicias et Lamachus. {{pn|3.2|2}}id cum appararetur, priusquam classis exiret, accidit ut una nocte omnes hermae, qui in oppido erant Athenis, deicerentur praeter unum, qui ante ianuam erat Andocidi - itaque ille postea Mercurius Andocidi vocitatus est -. {{pn|3.3|3}}hoc cum appareret non sine magna multorum consensione esse factum, quae non ad privatam, sed publicam rem pertineret, magnus multitudini timor est iniectus, ne qua repentina vis in civitate exsisteret, quae libertatem opprimeret populi. {{pn|3.4|4}}hoc maxime convenire in Alcibiadem videbatur, quod et potentior et maior quam privatus existimabatur: multos enim liberalitate devinxerat, plures etiam opera forensi suos reddiderat. {{pn|3.5|5}}qua re fiebat, ut omnium oculos, quotienscumque in publicum prodisset, ad se converteret neque ei par quisquam in civitate poneretur. itaque non solum spem in eo habebant maximam, sed etiam timorem, quod et obesse plurimum et prodesse poterat. {{pn|3.6|6}}aspergebatur etiam infamia, quod in domo sua facere mysteria dicebatur - quod nefas erat more Atheniensium -; idque non ad religionem, sed ad coniurationem pertinere existimabatur. ==IV.== {{pn|4.1|1}}hoc crimine in contione ab inimicis compellabatur. sed instabat tempus ad bellum proficiscendi. id ille intuens neque ignorans civium suorum consuetudinem postulabat, si quid de se agi vellent, potius de praesente quaestio haberetur, quam absens invidiae crimine accusaretur. {{pn|4.2|2}}inimici vero eius quiescendum in praesenti, quia noceri non posse intellegebant, et illud tempus exspectandum decreverunt, quo exisset, ut absentem aggrederentur; itaque fecerunt. {{pn|4.3|3}}nam postquam in Siciliam eum pervenisse crediderunt, absentem, quod sacra violasset, reum fecerunt. qua de re cum ei nuntius a magistratu in Siciliam missus esset, ut domum ad causam dicendam rediret, essetque in magna spe provinciae bene administrandae, non parere noluit et in trierem, quae ad eum erat deportandum missa, ascendit. {{pn|4.4|4}}hac Thurios in Italiam pervectus, multa secum reputans de immoderata civium suorum licentia crudelitateque erga nobiles, utilissimum ratus impendentem evitare tempestatem, clam se ab custodibus subduxit et inde primum Elidem, dein Thebas venit. {{pn|4.5|5}}postquam autem se capitis damnatum bonis publicatis audivit, et, id quod usu venerat, Eumolpidas sacerdotes a populo coactos, ut se devoverent, eiusque devotionis quo testatior esset memoria, exemplum in pila lapidea incisum esse positum in publico, Lacedaemonem demigravit. {{pn|4.6|6}}ibi, ut ipse praedicare consuerat, non adversus patriam, sed inimicos suos bellum gessit, quod eidem hostes essent civitati: nam cum intellegerent se plurimum prodesse posse rei publicae, ex ea eiecisse plusque irae suae quam utilitati communi paruisse. {{pn|4.7|7}}itaque huius consilio Lacedaemonii cum Perse rege amicitiam fecerunt, dein Deceleam in Attica munierunt praesidioque ibi perpetuo posito in obsidione Athenas tenuerunt. eiusdem opera Ioniam a societate averterunt Atheniensium. quo facto multo superiores bello esse coeperunt. ==V.== {{pn|5.1|1}}neque vero his rebus tam amici Alcibiadi sunt facti quam timore ab eo alienati. nam cum acerrimi viri praestantem prudentiam in omnibus rebus cognoscerent, pertimuerunt, ne caritate patriae ductus aliquando ab ipsis descisceret et cum suis in gratiam rediret. itaque tempus eius interficiundi quaerere instituerunt. {{pn|5.2|2}}id Alcibiades diutius celari non potuit: erat enim ea sagacitate, ut decipi non posset, praesertim cum animum attendisset ad cavendum. itaque ad Tissaphernem, praefectum regis Darii, se contulit. {{pn|5.3|3}}cuius cum in intimam amicitiam pervenisset et Atheniensium male gestis in Sicilia rebus opes senescere, contra Lacedaemoniorum crescere videret, initio cum Pisandro praetore, qui apud Samum exercitum habebat, per internuntios colloquitur et de reditu suo facit mentionem. erat enim eodem, quo Alcibiades, sensu, populi potentiae non amicus et optimatium fautor. {{pn|5.4|4}}ab hoc destitutus primum per Thrasybulum, Lyci filium, ab exercitu recipitur praetorque fit apud Samum, post suffragante Theramene populi scito restituitur parique absens imperio praeficitur simul cum Thrasybulo et Theramene. {{pn|5.5|5}}horum in imperio tanta commutatio rerum facta est, ut Lacedaemonii, qui paulo ante victores viguerant, perterriti pacem peterent. victi enim erant quinque proeliis terrestribus, tribus navalibus, in quibus ducentas naves triremes amiserant, quae captae in hostium venerant potestatem. {{pn|5.6|6}}Alcibiades simul cum collegis receperat Ioniam, Hellespontum, multas praeterea urbes Graecas, quae in ora sitae sunt Asiae, quarum expugnarant complures, in his Byzantium, neque minus multas consilio ad amicitiam adiunxerant, quod in captos clementia fuerant usi. {{pn|5.7|7}}ita praeda onusti, locupletato exercitu, maximis rebus gestis Athenas venerunt. ==VI.== {{pn|6.1|1}}his cum obviam universa civitas in Piraeum descendisset, tanta fuit omnium exspectatio visendi Alcibiadis, ut ad eius triremem vulgus conflueret, proinde ac si solus advenisset. {{pn|6.2|2}}sic enim populo erat persuasum, et adversas superiores et praesentes secundas res accidisse eius opera. itaque et Siciliae amissum et Lacedaemoniorum victorias culpae suae tribuebant, quod talem virum e civitate expulissent. neque id sine causa arbitrari videbantur. nam postquam exercitui praeesse coeperat, neque terra neque mari hostes pares esse potuerant. {{pn|6.3|3}}hic ut e navi egressus est, quamquam Theramenes et Thrasybulus eisdem rebus praefuerant simulque venerant in Piraeum, tamen unum omnes illum prosequebantur, et, id quod numquam antea usu venerat nisi Olympiae victoribus, coronis aureis aeneisque vulgo donabatur. ille lacrumans talem benevolentiam civium suorum accipiebat, reminiscens pristini temporis acerbitatem. {{pn|6.4|4}}postquam astu venit, contione advocata sic verba fecit, ut nemo tam ferus fuerit, quin eius casum lacrumarit inimicumque iis se ostenderit, quorum opera patria pulsus fuerat, proinde ac si alius populus, non ille ipse, qui tum flebat, eum sacrilegii damnasset. {{pn|6.5|5}}restituta ergo huic sunt publice bona, eidemque illi Eumolpidae sacerdotes rursus resacrare sunt coacti, qui eum devoverant, pilaeque illae, in quibus devotio fuerat scripta, in mare praecipitatae. ==VII.== {{pn|7.1|1}}haec Alcibiadi laetitia non nimis fuit diuturna. nam cum ei omnes essent honores decreti totaque res publica domi bellique tradita, ut unius arbitrio gereretur, et ipse postulasset, ut duo sibi collegae darentur, Thrasybulus et Adimantus, neque id negatum esset, classe in Asiam profectus, quod apud Cymen minus ex sententia rem gesserat, in invidiam recidit: {{pn|7.2|2}}nihil enim eum non efficere posse ducebant. ex quo fiebat ut omnia minus prospere gesta culpae tribuerent, cum aut eum neglegenter aut malitiose fecisse loquerentur, sicut tum accidit: nam corruptum a rege capere Cymen noluisse arguebant. {{pn|7.3|3}}itaque huic maxime putamus malo fuisse nimiam opinionem ingenii atque virtutis: timebatur enim non minus quam diligebatur, ne secunda fortuna magnisque opibus elatus tyrannidem concupisceret. quibus rebus factum est, ut absenti magistratum abrogarent et alium in eius locum substituerent. {{pn|7.4|4}}id ille ut audivit, domum reverti noluit et se Pactyen contulit ibique tria castella communiit, Ornos, Bizanthen, Neontichos, manuque collecta primus Graecae civitatis in Thraeciam introiit, gloriosius existimans barbarum praeda locupletari quam Graiorum. qua ex re creverat cum fama tum opibus, magnamque amicitiam sibi cum quibusdam regibus Thraeciae pepererat. ==VIII.== {{pn|8.1|1}}neque tamen a caritate patriae potuit recedere. nam cum apud Aegos flumen Philocles, praetor Atheniensium, classem constituisset suam neque longe abesset Lysander, praetor Lacedaemoniorum, qui in eo erat occupatus, ut bellum quam diutissime duceret, quod ipsis pecunia a rege suppeditabatur, contra Atheniensibus exhaustis praeter arma et naves nihil erat super, Alcibiades ad exercitum venit Atheniensium ibique praesente vulgo agere coepit: si vellent, {{pn|8.2|2}}se coacturum Lysandrum dimicare aut pacem petere; Lacedaemonios eo nolle classe confligere, quod pedestribus copiis plus quam navibus valerent; {{pn|8.3|3}}sibi autem esse facile Seuthem, regem Thraecum, deducere, ut eum terra depelleret: quo facto necessario aut classe conflicturum aut bellum compositurum. {{pn|8.4|4}}id etsi vere dictum Philocles animadvertebat, tamen postulata facere noluit, quod sentiebat se Alcibiade recepto nullius momenti apud exercitum futurum et, si quid secundi evenisset, nullam in ea re suam partem fore, contra ea, si quid adversi accidisset, se unum eius delicti futurum reum. {{pn|8.5|5}}ab hoc discedens Alcibiades «quoniam» inquit «victoriae patriae repugnas, illud moneo, iuxta hostem castra habeas nautica: periculum est enim, ne immodestia militum vestrorum occasio detur Lysandro vestri opprimendi exercitus». {{pn|8.6|6}}neque ea res illum fefellit. nam Lysander, cum per speculatores comperisset vulgum Atheniensium in terram praedatum exisse navesque paene inanes relictas, tempus rei gerendae non dimisit eoque impetu bellum totum delevit. ==IX.== {{pn|9.1|1}}at Alcibiades, victis Atheniensibus, non satis tuta eadem loca sibi arbitrans, penitus in Thraeciam se supra Propontidem abdidit, sperans ibi facillime suam fortunam occuli posse. falso. {{pn|9.2|2}}nam Thraeces, postquam eum cum magna pecunia venisse senserunt, insidias fecerunt: qui ea, quae apportarat, abstulerunt, ipsum capere non potuerunt. {{pn|9.3|3}}ille cernens nullum locum sibi tutum in Graecia propter potentiam Lacedaemoniorum, ad Pharnabazum in Asiam transiit, quem quidem adeo sua cepit humanitate, ut eum nemo in amicitia antecederet. namque ei Grynium dederat, in Phrygia castrum, ex quo quinquagena talenta vectigalis capiebat. {{pn|9.4|4}}qua fortuna Alcibiades non erat contentus neque Athenas victas Lacedaemoniis servire poterat pati. itaque ad patriam liberandam omni ferebatur cogitatione. {{pn|9.5|5}}sed videbat id sine rege Perse non posse fieri, ideoque eum amicum sibi cupiebat adiungi neque dubitabat facile se consecuturum, si modo eius conveniundi habuisset potestatem. nam Cyrum fratrem ei bellum clam parare Lacedaemoniis adiuvantibus sciebat: id si aperuisset, magnam se initurum gratiam videbat. ==X.== {{pn|10.1|1}}hoc cum moliretur peteretque a Pharnabazo, ut ad regem mitteretur, eodem tempore Critias ceterique tyranni Atheniensium certos homines ad Lysandrum in Asiam miserant, qui eum certiorem facerent, nisi Alcibiadem sustulisset, nihil earum rerum fore ratum, quas ipse Athenis constituisset: qua re, si suas res gestas manere vellet, illum persequeretur. {{pn|10.2|2}}his Laco rebus commotus statuit accuratius sibi agendum cum Pharnabazo. huic ergo renuntiat, quae regi cum Lacedaemoniis essent, nisi Alcibiadem vivum aut mortuum sibi tradidisset. {{pn|10.3|3}}non tulit hunc satrapes et violare clementiam quam regis opes minui maluit. itaque misit Susamithrem et Bagaeum ad Alcibiadem interficiendum, cum ille esset in Phrygia iterque ad regem compararet. {{pn|10.4|4}}missi clam vicinitati, in qua tum Alcibiades erat, dant negotium, ut eum interficiant. illi cum ferro aggredi non auderent, noctu ligna contulerunt circa casam eam, in qua quiescebat, eamque succenderunt, ut incendio conficerent, quem manu superari posse diffidebant. {{pn|10.5|5}}ille autem, ut sonitu flammae est excitatus, etsi gladius ei erat subductus, familiaris sui subalare telum eripuit. namque erat cum eo quidam ex Arcadia hospes, qui numquam discedere voluerat. hunc sequi se iubet et id, quod in praesentia vestimentorum fuit, arripit. his in ignem coniectis flammae vim transiit. {{pn|10.6|6}}quem ut barbari incendium effugisse viderunt, telis eminus missis interfecerunt caputque eius ad Pharnabazum rettulerunt. at mulier, quae cum eo vivere consuerat, muliebri sua veste contectum aedificii incendio mortuum cremavit, quod ad vivum interimendum erat comparatum. sic Alcibiades annos circiter quadraginta natus diem obiit supremum. ==XI.== {{pn|11.1|1}}hunc infamatum a plerisque tres gravissimi historici summis laudibus extulerunt: Thucydides, qui eiusdem aetatis fuit, Theopompus, post aliquanto natus, et Timaeus: qui quidem duo maledicentissimi nescio quo modo in illo uno laudando consenserunt. {{pn|11.2|2}}namque ea, quae supra scripsimus, de eo praedicarunt atque hoc amplius: cum Athenis, splendidissima civitate, natus esset, omnes splendore ac dignitate superasse vitae; {{pn|11.3|3}}postquam inde expulsus Thebas venerit, adeo studiis eorum inservisse, ut nemo eum labore corporisque viribus posset aequiperare - omnes enim Boeotii magis firmitati corporis quam ingenii acumini inserviunt -; {{pn|11.4|4}}eundem apud Lacedaemonios, quorum moribus summa virtus in patientia ponebatur, sic duritiae se dedisse, ut parsimonia victus atque cultus omnes Lacedaemonios vinceret; fuisse apud Thraecas, homines vinolentos rebusque veneriis deditos: {{pn|11.5|5}}hos quoque in his rebus antecessisse; venisse ad Persas, apud quos summa laus esset fortiter venari, luxuriose vivere: horum sic imitatum consuetudinem, ut illi ipsi eum in his maxime admirarentur. {{pn|11.6|6}}quibus rebus effecisse ut, apud quoscumque esset, princeps poneretur habereturque carissimus. sed satis de hoc: reliquos ordiamur. {{Liber |Ante=VI. Lysander |AnteNomen=../Lysande |Post=VIII. Thracybulus |PostNomen=../Thracybulus }} </div> {{finis}} [[en:Lives of the Eminent Commanders/Alcibiades]] [[fr:Vies des grands capitaines/Alcibiade]] mcfuzmc8igr1trn9bcfzfiuxgjaw2ua 275934 275933 2026-08-14T23:46:58Z Saumache 27923 275934 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Cornelius Nepos |OperaeTitulus= De viris illustribus |OperaeWikiPagina= De viris illustribus (Cornelius Nepos) |Annus= |SubTitulus= [[Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium]] <br /> VII. Alcibiades }} {{Liber |Ante=VI. Lysander |AnteNomen=../Lysander |Post=VIII. Thrasybulus |PostNomen=../Thrasybulus }} ==I.== {{pn|1.1|1}}Alcibiades, Cliniae filius, Atheniensis. in hoc quid natura efficere possit videtur experta. constat enim inter omnes, qui de eo memoriae prodiderunt, nihil illo fuisse excellentius vel in vitiis vel in virtutibus. {{pn|1.2|2}}natus in amplissima civitate summo genere, omnium aetatis suae multo formosissimus; ad omnes res aptus consiliique plenus - namque imperator fuit summus et mari et terra -, disertus, ut in primis dicendo valeret, quod tanta erat commendatio oris atque orationis, ut nemo ei dicendo posset resistere, {{pn|1.3|3}}dives, cum tempus posceret, laboriosus, patiens, liberalis, splendidus non minus in vita quam victu, affabilis, blandus, temporibus callidissime serviens: {{pn|1.4|4}}idem, simulac se remiserat neque causa suberat qua re animi laborem perferret, luxuriosus, dissolutus, libidinosus, intemperans reperiebatur, ut omnes admirarentur in uno homine tantam esse dissimilitudinem tamque diversam naturam. ==II.== {{pn|2.1|1}}educatus est in domo Pericli - privignus enim eius fuisse dicitur -, eruditus a Socrate; socerum habuit Hipponicum, omnium Graeca lingua loquentium ditissimum, ut, si ipse fingere vellet, neque plura bona reminisci neque maiora posset consequi, quam vel natura vel fortuna tribuerat. {{pn|2.2|2}}ineunte adulescentia amatus est a multis more Graecorum, in eis Socrate, de quo mentionem facit Plato in Symposio. namque eum induxit commemorantem se pernoctasse cum Socrate neque aliter ab eo surrexisse, ac filius a parente debuerit. {{pn|2.3|3}}posteaquam robustior est factus, non minus multos amavit, in quorum amore, quoad licitum est odiosa, multa delicate iocoseque fecit: quae referremus, nisi maiora potiora haberemus. ==III.== {{pn|3.1|1}}bello Peloponnesio huius consilio atque auctoritate Athenienses bellum Syracusanis indixerunt. ad quod gerendum ipse dux delectus est, duo praeterea collegae dati, Nicias et Lamachus. {{pn|3.2|2}}id cum appararetur, priusquam classis exiret, accidit ut una nocte omnes hermae, qui in oppido erant Athenis, deicerentur praeter unum, qui ante ianuam erat Andocidi - itaque ille postea Mercurius Andocidi vocitatus est -. {{pn|3.3|3}}hoc cum appareret non sine magna multorum consensione esse factum, quae non ad privatam, sed publicam rem pertineret, magnus multitudini timor est iniectus, ne qua repentina vis in civitate exsisteret, quae libertatem opprimeret populi. {{pn|3.4|4}}hoc maxime convenire in Alcibiadem videbatur, quod et potentior et maior quam privatus existimabatur: multos enim liberalitate devinxerat, plures etiam opera forensi suos reddiderat. {{pn|3.5|5}}qua re fiebat, ut omnium oculos, quotienscumque in publicum prodisset, ad se converteret neque ei par quisquam in civitate poneretur. itaque non solum spem in eo habebant maximam, sed etiam timorem, quod et obesse plurimum et prodesse poterat. {{pn|3.6|6}}aspergebatur etiam infamia, quod in domo sua facere mysteria dicebatur - quod nefas erat more Atheniensium -; idque non ad religionem, sed ad coniurationem pertinere existimabatur. ==IV.== {{pn|4.1|1}}hoc crimine in contione ab inimicis compellabatur. sed instabat tempus ad bellum proficiscendi. id ille intuens neque ignorans civium suorum consuetudinem postulabat, si quid de se agi vellent, potius de praesente quaestio haberetur, quam absens invidiae crimine accusaretur. {{pn|4.2|2}}inimici vero eius quiescendum in praesenti, quia noceri non posse intellegebant, et illud tempus exspectandum decreverunt, quo exisset, ut absentem aggrederentur; itaque fecerunt. {{pn|4.3|3}}nam postquam in Siciliam eum pervenisse crediderunt, absentem, quod sacra violasset, reum fecerunt. qua de re cum ei nuntius a magistratu in Siciliam missus esset, ut domum ad causam dicendam rediret, essetque in magna spe provinciae bene administrandae, non parere noluit et in trierem, quae ad eum erat deportandum missa, ascendit. {{pn|4.4|4}}hac Thurios in Italiam pervectus, multa secum reputans de immoderata civium suorum licentia crudelitateque erga nobiles, utilissimum ratus impendentem evitare tempestatem, clam se ab custodibus subduxit et inde primum Elidem, dein Thebas venit. {{pn|4.5|5}}postquam autem se capitis damnatum bonis publicatis audivit, et, id quod usu venerat, Eumolpidas sacerdotes a populo coactos, ut se devoverent, eiusque devotionis quo testatior esset memoria, exemplum in pila lapidea incisum esse positum in publico, Lacedaemonem demigravit. {{pn|4.6|6}}ibi, ut ipse praedicare consuerat, non adversus patriam, sed inimicos suos bellum gessit, quod eidem hostes essent civitati: nam cum intellegerent se plurimum prodesse posse rei publicae, ex ea eiecisse plusque irae suae quam utilitati communi paruisse. {{pn|4.7|7}}itaque huius consilio Lacedaemonii cum Perse rege amicitiam fecerunt, dein Deceleam in Attica munierunt praesidioque ibi perpetuo posito in obsidione Athenas tenuerunt. eiusdem opera Ioniam a societate averterunt Atheniensium. quo facto multo superiores bello esse coeperunt. ==V.== {{pn|5.1|1}}neque vero his rebus tam amici Alcibiadi sunt facti quam timore ab eo alienati. nam cum acerrimi viri praestantem prudentiam in omnibus rebus cognoscerent, pertimuerunt, ne caritate patriae ductus aliquando ab ipsis descisceret et cum suis in gratiam rediret. itaque tempus eius interficiundi quaerere instituerunt. {{pn|5.2|2}}id Alcibiades diutius celari non potuit: erat enim ea sagacitate, ut decipi non posset, praesertim cum animum attendisset ad cavendum. itaque ad Tissaphernem, praefectum regis Darii, se contulit. {{pn|5.3|3}}cuius cum in intimam amicitiam pervenisset et Atheniensium male gestis in Sicilia rebus opes senescere, contra Lacedaemoniorum crescere videret, initio cum Pisandro praetore, qui apud Samum exercitum habebat, per internuntios colloquitur et de reditu suo facit mentionem. erat enim eodem, quo Alcibiades, sensu, populi potentiae non amicus et optimatium fautor. {{pn|5.4|4}}ab hoc destitutus primum per Thrasybulum, Lyci filium, ab exercitu recipitur praetorque fit apud Samum, post suffragante Theramene populi scito restituitur parique absens imperio praeficitur simul cum Thrasybulo et Theramene. {{pn|5.5|5}}horum in imperio tanta commutatio rerum facta est, ut Lacedaemonii, qui paulo ante victores viguerant, perterriti pacem peterent. victi enim erant quinque proeliis terrestribus, tribus navalibus, in quibus ducentas naves triremes amiserant, quae captae in hostium venerant potestatem. {{pn|5.6|6}}Alcibiades simul cum collegis receperat Ioniam, Hellespontum, multas praeterea urbes Graecas, quae in ora sitae sunt Asiae, quarum expugnarant complures, in his Byzantium, neque minus multas consilio ad amicitiam adiunxerant, quod in captos clementia fuerant usi. {{pn|5.7|7}}ita praeda onusti, locupletato exercitu, maximis rebus gestis Athenas venerunt. ==VI.== {{pn|6.1|1}}his cum obviam universa civitas in Piraeum descendisset, tanta fuit omnium exspectatio visendi Alcibiadis, ut ad eius triremem vulgus conflueret, proinde ac si solus advenisset. {{pn|6.2|2}}sic enim populo erat persuasum, et adversas superiores et praesentes secundas res accidisse eius opera. itaque et Siciliae amissum et Lacedaemoniorum victorias culpae suae tribuebant, quod talem virum e civitate expulissent. neque id sine causa arbitrari videbantur. nam postquam exercitui praeesse coeperat, neque terra neque mari hostes pares esse potuerant. {{pn|6.3|3}}hic ut e navi egressus est, quamquam Theramenes et Thrasybulus eisdem rebus praefuerant simulque venerant in Piraeum, tamen unum omnes illum prosequebantur, et, id quod numquam antea usu venerat nisi Olympiae victoribus, coronis aureis aeneisque vulgo donabatur. ille lacrumans talem benevolentiam civium suorum accipiebat, reminiscens pristini temporis acerbitatem. {{pn|6.4|4}}postquam astu venit, contione advocata sic verba fecit, ut nemo tam ferus fuerit, quin eius casum lacrumarit inimicumque iis se ostenderit, quorum opera patria pulsus fuerat, proinde ac si alius populus, non ille ipse, qui tum flebat, eum sacrilegii damnasset. {{pn|6.5|5}}restituta ergo huic sunt publice bona, eidemque illi Eumolpidae sacerdotes rursus resacrare sunt coacti, qui eum devoverant, pilaeque illae, in quibus devotio fuerat scripta, in mare praecipitatae. ==VII.== {{pn|7.1|1}}haec Alcibiadi laetitia non nimis fuit diuturna. nam cum ei omnes essent honores decreti totaque res publica domi bellique tradita, ut unius arbitrio gereretur, et ipse postulasset, ut duo sibi collegae darentur, Thrasybulus et Adimantus, neque id negatum esset, classe in Asiam profectus, quod apud Cymen minus ex sententia rem gesserat, in invidiam recidit: {{pn|7.2|2}}nihil enim eum non efficere posse ducebant. ex quo fiebat ut omnia minus prospere gesta culpae tribuerent, cum aut eum neglegenter aut malitiose fecisse loquerentur, sicut tum accidit: nam corruptum a rege capere Cymen noluisse arguebant. {{pn|7.3|3}}itaque huic maxime putamus malo fuisse nimiam opinionem ingenii atque virtutis: timebatur enim non minus quam diligebatur, ne secunda fortuna magnisque opibus elatus tyrannidem concupisceret. quibus rebus factum est, ut absenti magistratum abrogarent et alium in eius locum substituerent. {{pn|7.4|4}}id ille ut audivit, domum reverti noluit et se Pactyen contulit ibique tria castella communiit, Ornos, Bizanthen, Neontichos, manuque collecta primus Graecae civitatis in Thraeciam introiit, gloriosius existimans barbarum praeda locupletari quam Graiorum. qua ex re creverat cum fama tum opibus, magnamque amicitiam sibi cum quibusdam regibus Thraeciae pepererat. ==VIII.== {{pn|8.1|1}}neque tamen a caritate patriae potuit recedere. nam cum apud Aegos flumen Philocles, praetor Atheniensium, classem constituisset suam neque longe abesset Lysander, praetor Lacedaemoniorum, qui in eo erat occupatus, ut bellum quam diutissime duceret, quod ipsis pecunia a rege suppeditabatur, contra Atheniensibus exhaustis praeter arma et naves nihil erat super, Alcibiades ad exercitum venit Atheniensium ibique praesente vulgo agere coepit: si vellent, {{pn|8.2|2}}se coacturum Lysandrum dimicare aut pacem petere; Lacedaemonios eo nolle classe confligere, quod pedestribus copiis plus quam navibus valerent; {{pn|8.3|3}}sibi autem esse facile Seuthem, regem Thraecum, deducere, ut eum terra depelleret: quo facto necessario aut classe conflicturum aut bellum compositurum. {{pn|8.4|4}}id etsi vere dictum Philocles animadvertebat, tamen postulata facere noluit, quod sentiebat se Alcibiade recepto nullius momenti apud exercitum futurum et, si quid secundi evenisset, nullam in ea re suam partem fore, contra ea, si quid adversi accidisset, se unum eius delicti futurum reum. {{pn|8.5|5}}ab hoc discedens Alcibiades «quoniam» inquit «victoriae patriae repugnas, illud moneo, iuxta hostem castra habeas nautica: periculum est enim, ne immodestia militum vestrorum occasio detur Lysandro vestri opprimendi exercitus». {{pn|8.6|6}}neque ea res illum fefellit. nam Lysander, cum per speculatores comperisset vulgum Atheniensium in terram praedatum exisse navesque paene inanes relictas, tempus rei gerendae non dimisit eoque impetu bellum totum delevit. ==IX.== {{pn|9.1|1}}at Alcibiades, victis Atheniensibus, non satis tuta eadem loca sibi arbitrans, penitus in Thraeciam se supra Propontidem abdidit, sperans ibi facillime suam fortunam occuli posse. falso. {{pn|9.2|2}}nam Thraeces, postquam eum cum magna pecunia venisse senserunt, insidias fecerunt: qui ea, quae apportarat, abstulerunt, ipsum capere non potuerunt. {{pn|9.3|3}}ille cernens nullum locum sibi tutum in Graecia propter potentiam Lacedaemoniorum, ad Pharnabazum in Asiam transiit, quem quidem adeo sua cepit humanitate, ut eum nemo in amicitia antecederet. namque ei Grynium dederat, in Phrygia castrum, ex quo quinquagena talenta vectigalis capiebat. {{pn|9.4|4}}qua fortuna Alcibiades non erat contentus neque Athenas victas Lacedaemoniis servire poterat pati. itaque ad patriam liberandam omni ferebatur cogitatione. {{pn|9.5|5}}sed videbat id sine rege Perse non posse fieri, ideoque eum amicum sibi cupiebat adiungi neque dubitabat facile se consecuturum, si modo eius conveniundi habuisset potestatem. nam Cyrum fratrem ei bellum clam parare Lacedaemoniis adiuvantibus sciebat: id si aperuisset, magnam se initurum gratiam videbat. ==X.== {{pn|10.1|1}}hoc cum moliretur peteretque a Pharnabazo, ut ad regem mitteretur, eodem tempore Critias ceterique tyranni Atheniensium certos homines ad Lysandrum in Asiam miserant, qui eum certiorem facerent, nisi Alcibiadem sustulisset, nihil earum rerum fore ratum, quas ipse Athenis constituisset: qua re, si suas res gestas manere vellet, illum persequeretur. {{pn|10.2|2}}his Laco rebus commotus statuit accuratius sibi agendum cum Pharnabazo. huic ergo renuntiat, quae regi cum Lacedaemoniis essent, nisi Alcibiadem vivum aut mortuum sibi tradidisset. {{pn|10.3|3}}non tulit hunc satrapes et violare clementiam quam regis opes minui maluit. itaque misit Susamithrem et Bagaeum ad Alcibiadem interficiendum, cum ille esset in Phrygia iterque ad regem compararet. {{pn|10.4|4}}missi clam vicinitati, in qua tum Alcibiades erat, dant negotium, ut eum interficiant. illi cum ferro aggredi non auderent, noctu ligna contulerunt circa casam eam, in qua quiescebat, eamque succenderunt, ut incendio conficerent, quem manu superari posse diffidebant. {{pn|10.5|5}}ille autem, ut sonitu flammae est excitatus, etsi gladius ei erat subductus, familiaris sui subalare telum eripuit. namque erat cum eo quidam ex Arcadia hospes, qui numquam discedere voluerat. hunc sequi se iubet et id, quod in praesentia vestimentorum fuit, arripit. his in ignem coniectis flammae vim transiit. {{pn|10.6|6}}quem ut barbari incendium effugisse viderunt, telis eminus missis interfecerunt caputque eius ad Pharnabazum rettulerunt. at mulier, quae cum eo vivere consuerat, muliebri sua veste contectum aedificii incendio mortuum cremavit, quod ad vivum interimendum erat comparatum. sic Alcibiades annos circiter quadraginta natus diem obiit supremum. ==XI.== {{pn|11.1|1}}hunc infamatum a plerisque tres gravissimi historici summis laudibus extulerunt: Thucydides, qui eiusdem aetatis fuit, Theopompus, post aliquanto natus, et Timaeus: qui quidem duo maledicentissimi nescio quo modo in illo uno laudando consenserunt. {{pn|11.2|2}}namque ea, quae supra scripsimus, de eo praedicarunt atque hoc amplius: cum Athenis, splendidissima civitate, natus esset, omnes splendore ac dignitate superasse vitae; {{pn|11.3|3}}postquam inde expulsus Thebas venerit, adeo studiis eorum inservisse, ut nemo eum labore corporisque viribus posset aequiperare - omnes enim Boeotii magis firmitati corporis quam ingenii acumini inserviunt -; {{pn|11.4|4}}eundem apud Lacedaemonios, quorum moribus summa virtus in patientia ponebatur, sic duritiae se dedisse, ut parsimonia victus atque cultus omnes Lacedaemonios vinceret; fuisse apud Thraecas, homines vinolentos rebusque veneriis deditos: {{pn|11.5|5}}hos quoque in his rebus antecessisse; venisse ad Persas, apud quos summa laus esset fortiter venari, luxuriose vivere: horum sic imitatum consuetudinem, ut illi ipsi eum in his maxime admirarentur. {{pn|11.6|6}}quibus rebus effecisse ut, apud quoscumque esset, princeps poneretur habereturque carissimus. sed satis de hoc: reliquos ordiamur. {{Liber |Ante=VI. Lysander |AnteNomen=../Lysander |Post=VIII. Thrasybulus |PostNomen=../Thrasybulus }} </div> {{finis}} [[en:Lives of the Eminent Commanders/Alcibiades]] [[fr:Vies des grands capitaines/Alcibiade]] fngwrmyddi8z7smg5zspb0bulxflopc 0 10311 275964 130674 2026-08-15T09:21:37Z Saumache 27923 assisted using [[Project:AWB|AWB]] 275964 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Cornelius Nepos |OperaeTitulus= De viris illustribus |OperaeWikiPagina= De viris illustribus (Cornelius Nepos) |Annus= |SubTitulus= [[Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium]] <br /> XXIII. Hannibal }} {{Liber |Ante=XXII. Hamilcar |AnteNomen=../Hamilcar }} ==I.== {{pn|1.1|1}}Hannibal, Hamilcaris filius, Karthaginiensis. si verum est, quod nemo dubitat, ut populus Romanus omnes gentes virtute superarit, non est infitiandum Hannibalem tanto praestitisse ceteros imperatores prudentia, quanto populus Romanus antecedat fortitudine cunctas nationes. {{pn|1.2|2}}Nam quotienscumque cum eo congressus est in Italia, semper discessit superior. Quod nisi domi civium suorum invidia debilitatus esset, Romanos videtur superare potuisse. Sed multorum obtrectatio devicit unius virtutem. {{pn|1.3|3}}Hic autem velut hereditate relictum odium paternum erga Romanos sic conservavit, ut prius animam quam id deposuerit, qui quidem, cum patria pulsus esset et alienarum opum indigeret, numquam destiterit animo bellare cum Romanis. ==II.== {{pn|2.1|1}}Nam ut omittam Philippum, quem absens hostem reddidit Romanis, omnium iis temporibus potentissimus rex Antiochus fuit. hunc tanta cupiditate incendit bellandi, ut usque a rubro mari arma conatus sit inferre Italiae. {{pn|2.2|2}}Ad quem cum legati venissent Romani, qui de eius voluntate explorarent darentque operam consiliis clandestinis ut Hannibalem in suspicionem regi adducerent, tamquam ab ipsis corruptus alia atque antea sentiret, neque id frustra fecissent idque Hannibal comperisset seque ab interioribus consiliis segregari vidisset, {{pn|2.3|3}}tempore dato adiit ad regem, eique cum multa de fide sua et odio in Romanos commemorasset, hoc adiunxit: “pater meus” inquit “Hamilcar puerulo me, utpote non amplius novem annos nato, in Hispaniam imperator proficiscens Karthagine Iovi optimo maximo hostias immolavit. {{pn|2.4|4}}quae divina res dum conficiebatur, quaesivit a me vellemne secum in castra proficisci. id cum libenter accepissem atque ab eo petere coepissem ne dubitaret ducere, tum ille ''faciam'' inquit, ''si mihi fidem quam postulo dederis''. Simul me ad aram adduxit, apud quam sacrificare instituerat, eamque ceteris remotis tenentem iurare iussit numquam me in amicitia cum Romanis fore. {{pn|2.5|5}}Id ego iusiurandum patri datum usque ad hanc aetatem ita conservavi, ut nemini dubium esse debeat, quin reliquo tempore eadem mente sim futurus. {{pn|2.6|6}}Quare si quid amice de Romanis cogitabis, non imprudenter feceris, si me celaris; cum quidem bellum parabis, te ipsum frustraberis, si non me in eo principem posueris”. ==III.== {{pn|3.1|1}}Hac ergo qua diximus aetate cum patre in Hispaniam profectus est, cuius post obitum, Hasdrubale imperatore suffecto, equitatui omni praefuit. hoc quoque interfecto exercitus summam imperii ad eum detulit. {{pn|3.2|2}}Id Karthaginem delatum publice comprobatum est. Sic Hannibal minor quinque et viginti annis natus imperator factus proximo triennio omnes gentes Hispaniae bello subegit, Saguntum, foederatam civitatem, vi expugnavit, tres exercitus maximos comparavit. {{pn|3.3|3}}ex his unum in Africam misit, alterum cum Hasdrubale fratre in Hispania reliquit, tertium in Italiam secum duxit. saltum Pyrenaeum transiit. Quacumque iter fecit, cum omnibus incolis conflixit: neminem nisi victum dimisit. {{pn|3.4|4}}Ad Alpes posteaquam venit, quae Italiam ab Gallia seiungunt, quas nemo umquam cum exercitu ante eum praeter Herculem Graium transierat (quo facto is hodie saltus Graius appellatur), Alpicos conantes prohibere transitu concidit, loca patefecit, itinera muniit, effecit ut ea elephantus ornatus ire posset, qua antea unus homo inermis vix poterat repere. Hac copias traduxit in Italiamque pervenit. ==IV.== {{pn|4.1|1}}Conflixerat apud Rhodanum cum P. Cornelio Scipione consule eumque pepulerat. Cum hoc eodem Clastidii apud Padum decernit sauciumque inde ac fugatum dimittit. {{pn|4.2|2}}Tertio idem Scipio cum collega Tiberio Longo apud Trebiam adversus eum venit. Cum his manum conseruit, utrosque profligavit. Inde per Ligures Appenninum transiit, petens Etruriam. {{pn|4.3|3}}Hoc itinere adeo gravi morbo adficitur oculorum, ut postea numquam dextro aeque bene usus sit. Qua valetudine cum etiamnum premeretur lecticaque ferretur, C. Flaminium consulem apud Trasumenum cum exercitu insidiis circumventum occidit, neque multo post C. Centenium praetorem cum delecta manu saltus occupantem. {{pn|4.4|4}}Hinc in Apuliam pervenit. Ibi obviam ei venerunt duo consules, C. Terentius et L. Aemilius. utriusque exercitus uno proelio fugavit, Paulum consulem occidit et aliquot praeterea consulares, in his Cn. Servilium Geminum, qui superiore anno fuerat consul. ==V.== {{pn|5.1|1}}Hac pugna pugnata Romam profectus est nullo resistente. In propinquis urbi montibus moratus est. cum aliquot ibi dies castra habuisset et Capuam reverteretur, Q. Fabius Maximus, dictator Romanus, in agro Falerno ei se obiecit. {{pn|5.2|2}}Hic clausus locorum angustiis noctu sine ullo detrimento exercitus se expedivit Fabioque, callidissimo imperatori, dedit verba. Namque obducta nocte sarmenta in cornibus iuvencorum deligata incendit eiusque generis multitudinem magnam dispalatam immisit. Quo repentino obiecto visu tantum terrorem iniecit exercitui Romanorum, ut egredi extra vallum nemo sit ausus. {{pn|5.3|3}}Hanc post rem gestam non ita multis diebus M. Minucium Rufum, magistrum equitum pari ac dictatorem imperio, dolo productum in proelium fugavit. Tiberium Sempronium Gracchum, iterum consulem, in Lucanis absens in insidias inductum sustulit. M. Claudium Marcellum, quinquies consulem, apud Venusiam pari modo interfecit. {{pn|5.4|4}}Longum est omnia enumerare proelia. quare unum hoc satis erit dictum, ex quo intellegi possit, quantus ille fuerit: quamdiu in Italia fuit, nemo ei in acie restitit, nemo adversus eum post Cannensem pugnam in campo castra posuit. ==VI.== {{pn|6.1|1}}Hinc invictus patriam defensum revocatus bellum gessit adversus P. Scipionem filium eius Scipionis, quem ipse primo apud Rhodanum, iterum apud Padum, tertio apud Trebiam fugarat. {{pn|6.2|2}}Cum hoc exhaustis iam patriae facultatibus cupivit impraesentiarum bellum componere, quo valentior postea congrederetur. In colloquium convenit, condiciones non convenerunt. {{pn|6.3|3}}Post id factum paucis diebus apud Zamam cum eodem conflixit; pulsus (incredibile dictu) biduo et duabus noctibus Hadrumetum pervenit, quod abest ab Zama circiter milia passuum trecenta. {{pn|6.4|4}}In hac fuga Numidae, qui simul cum eo ex acie excesserant, insidiati sunt ei, quos non solum effugit, sed etiam ipsos oppressit. Hadrumeti reliquos e fuga collegit, novis dilectibus paucis diebus multos contraxit. [23,7] (1) Cum in apparando acerrime esset occupatus, Karthaginienses bellum cum Romanis composuerunt. Ille nihilo setius exercitui postea praefuit resque in Africa gessit usque ad P. Sulpicium C. Aurelium consules. (2) His enim magistratibus legati Karthaginienses Romam venerunt, qui senatui populoque Romano gratias agerent, quod cum iis pacem fecissent, ob eamque rem corona aurea eos donarent simulque peterent, ut obsides eorum Fregellis essent captivique redderentur. (3) His ex senatus consulto responsum est: munus eorum gratum acceptumque esse; obsides, quo loco rogarent, futuros; captivos non remissuros, quod Hannibalem, cuius opera susceptum bellum foret, inimicissimum nomini Romano, etiamnunc cum imperio apud exercitum haberent itemque fratrem eius Magonem. (4) Hoc responso Karthaginienses cognito Hannibalem domum et Magonem revocarunt. huc ut rediit, rex factus est, postquam praetor fuerat, anno secundo et vicesimo: ut enim Romae consules, sic Karthagine quotannis annui bini reges creabantur. (5) in eo magistratu pari diligentia se Hannibal praebuit, ac fuerat in bello. Namque effecit ex novis vectigalibus non solum ut esset pecunia, quae Romanis ex foedere penderetur, sed etiam superesset, quae in aerario reponeretur. (6) Deinde anno post M. Claudio L. Furio consulibus Roma legati Karthaginem venerunt. Hos Hannibal ratus sui exposcendi gratia missos, priusquam iis senatus daretur, navem ascendit clam atque in Syriam ad Antiochum profugit. (7) Hac re palam facta Poeni naves duas, quae eum comprehenderent, si possent consequi, miserunt, bona eius publicarunt, domum a fundamentis disiecerunt, ipsum exulem iudicarunt. ==VIII.== {{pn|8.1|1}}At Hannibal anno tertio, postquam domo profugerat, L. Cornelio Q. Minucio consulibus, cum quinque navibus Africam accessit in finibus Cyrenaeorum, si forte Karthaginienses ad bellum Antiochi spe fiduciaque ''incitarentur'', cui iam persuaserat ut cum exercitibus in Italiam proficisceretur. {{pn|8.2|2}}Huc Magonem fratrem excivit. id ubi Poeni resciverunt, Magonem eadem, qua fratrem, absentem adfecerunt poena. Illi desperatis rebus cum solvissent naves ac vela ventis dedissent, Hannibal ad Antiochum pervenit. de Magonis interitu duplex memoria prodita est: namque alii naufragio, alii a servulis ipsius interfectum eum scriptum reliquerunt. {{pn|8.3|3}}Antiochus autem si tam in agendo bello consiliis eius parere voluisset, quam in suscipiendo instituerat, propius Tiberi quam Thermopylis de summa imperii dimicasset. quem etsi multa stulte conari videbat, tamen nulla deseruit in re. {{pn|8.4|4}}Praefuit paucis navibus, quas ex Syria iussus erat in Asiam ducere, iisque adversus Rhodiorum classem in Pamphylio mari conflixit. cum multitudine adversariorum sui superarentur, ipse quo cornu rem gessit fuit superior. ==IX.== {{pn|9.1|1}}Antiocho fugato verens ne dederetur, quod sine dubio accidisset, si sui fecisset potestatem, Cretam ad Gortynios venit, ut ibi, quo se conferret, consideraret. {{pn|9.2|2}}Vidit autem vir omnium callidissimus magno se fore periculo, nisi quid providisset, propter avaritiam Cretensium: magnam enim secum pecuniam portabat, de qua sciebat exisse famam. {{pn|9.3|3}}Itaque capit tale consilium. amphoras complures complet plumbo, summas operit auro et argento. Has praesentibus principibus deponit in templo Dianae, simulans se suas fortunas illorum fidei credere. His in errorem inductis statuas aeneas, quas secum portabat, omnes sua pecunia complet easque in propatulo domi abicit. {{pn|9.4|4}}Gortynii templum magna cura custodiunt, non tam a ceteris quam ab Hannibale, ne ille inscientibus iis tolleret secumque duceret. ==X.== {{pn|10.1|1}}Sic conservatis suis rebus Poenus illusis Cretensibus omnibus ad Prusiam in Pontum pervenit. Apud quem eodem animo fuit erga Italiam neque aliud quicquam egit quam regem armavit et exercuit adversus Romanos. {{pn|10.2|2}}quem cum videret domesticis opibus minus esse robustum, conciliabat ceteros reges, adiungebat bellicosas nationes. Dissidebat ab eo Pergamenus rex Eumenes, Romanis amicissimus, bellumque inter eos gerebatur et mari et terra. {{pn|10.3|3}}Sed utrobique Eumenes plus valebat propter Romanorum societatem; quo magis cupiebat eum Hannibal opprimi. Quem si removisset, faciliora sibi cetera fore arbitrabatur. {{pn|10.4|4}}Ad hunc interficiundum talem iniit rationem. Classe paucis diebus erant decreturi. Superabatur navium multitudine: dolo erat pugnandum, cum par non esset armis. Imperavit quam plurimas venenatas serpentes vivas colligi easque in vasa fictilia conici. {{pn|10.5|5}}Harum cum effecisset magnam multitudinem, die ipso, quo facturus erat navale proelium, classiarios convocat iisque praecipit, omnes ut in unam Eumenis regis concurrant navem, a ceteris tantum satis habeant se defendere. {{pn|10.6|6}}Id illos facile serpentium multitudine consecuturos. Rex autem in qua nave veheretur, ut scirent, se facturum: quem si aut cepissent aut interfecissent, magno iis pollicetur praemio fore ==XI.== {{pn|11.1|1}}tali cohortatione militum facta classis ab utrisque in proelium deducitur. Quarum acie constituta, priusquam signum pugnae daretur, Hannibal, ut palam faceret suis, quo loco Eumenes esset, tabellarium in scapha cum caduceo mittit. {{pn|11.2|2}}Qui ubi ad naves adversariorum pervenit epistulamque ostendens se regem professus est quaerere, statim ad Eumenem deductus est, quod nemo dubitabat quin aliquid de pace esset scriptum. Tabellarius ducis nave declarata suis eodem, unde erat egressus, se recepit. {{pn|11.3|3}}At Eumenes soluta epistula nihil in ea repperit nisi quae ad irridendum eum pertinerent. Cuius etsi causam mirabatur neque reperiebat, tamen proelium statim committere non dubitavit. {{pn|11.4|4}}Horum in concursu Bithynii Hannibalis praecepto universi navem Eumenis adoriuntur. Quorum vim rex cum sustinere non posset, fuga salutem petit, quam consecutus non esset, nisi intra sua praesidia se recepisset, quae in proximo litore erant collocata. {{pn|11.5|5}}Reliquae Pergamenae naves cum adversarios premerent acrius, repente in eas vasa fictilia, de quibus supra mentionem fecimus, conici coepta sunt. Quae iacta initio risum pugnantibus concitarunt, neque quare id fieret poterat intellegi. {{pn|11.6|6}}postquam autem naves suas oppletas conspexerunt serpentibus, nova re perterriti, cum, quid potissimum vitarent, non viderent, puppes averterunt seque ad sua castra nautica rettulerunt. {{pn|11.7|7}}Sic Hannibal consilio arma Pergamenorum superavit, neque tum solum, sed saepe alias pedestribus copiis pari prudentia pepulit adversarios. ==XII.== {{pn|12.1|1}}Quae dum in Asia geruntur, accidit casu ut legati Prusiae Romae apud T. Quintium Flamininum consularem cenarent, atque ibi de Hannibale mentione facta ex iis unus diceret eum in Prusiae regno esse. {{pn|12.2|2}}Id postero die Flamininus senatui detulit. Patres conscripti, qui Hannibale vivo numquam se sine insidiis futuros existimarent, legatos in Bithyniam miserunt, in his Flamininum, qui ab rege peterent, ne inimicissimum suum secum haberet sibique dederet. {{pn|12.3|3}}His Prusia negare ausus non est; illud recusavit, ne id a se fieri postularent, quod adversus ius hospitii esset: ipsi, si possent, comprehenderent: locum, ubi esset, facile inventuros. Hannibal enim uno loco se tenebat, in castello quod ei a rege datum erat muneri, idque sic aedificarat, ut in omnibus partibus aedificii exitus haberet, scilicet verens ne usu veniret, quod accidit. {{pn|12.4|4}}Huc cum legati Romanorum venissent ac multitudine domum eius circumdedissent, puer ab ianua prospiciens Hannibali dixit plures praeter consuetudinem armatos apparere. Qui imperavit ei, ut omnes fores aedificii circumiret ac propere sibi nuntiaret, num eodem modo undique obsideretur. {{pn|12.5|5}}Puer cum celeriter, quid esset, renuntiasset omnisque exitus occupatos ostendisset, sensit id non fortuito factum, sed se peti neque sibi diutius vitam esse retinendam. Quam ne alieno arbitrio dimitteret, memor pristinarum virtutum venenum, quod semper secum habere consuerat, sumpsit. ==XIII.== {{pn|13.1|1}}Sic vir fortissimus, multis variisque perfunctus laboribus, anno acquievit septuagesimo. Quibus consulibus interierit, non convenit. namque Atticus M. Claudio Marcello Q. Fabio Labeone consulibus mortuum in annali suo scriptum reliquit, at Polybius L. Aemilio Paulo Cn. Baebio Tamphilo, Sulpicius autem Blitho P. Cornelio Cethego M. Baebio Tamphilo. {{pn|13.2|2}}Atque hic tantus vir tantisque bellis districtus nonnihil temporis tribuit litteris. namque aliquot eius libri sunt, Graeco sermone confecti, in eis ad Rhodios de Cn. Manlii Volsonis in Asia rebus gestis. {{pn|13.3|3}}Huius belli gesta multi memoriae prodiderunt, sed ex his duo, qui cum eo in castris fuerunt simulque vixerunt, quamdiu fortuna passa est, Silenus et Sosylus Lacedaemonius. atque hoc Sosylo Hannibal litterarum Graecarum usus est doctore. {{pn|13.4|4}}Sed nos tempus est huius libri facere finem et Romanorum explicare imperatores, quo facilius collatis utrorumque factis, qui viri praeferendi sint, possit iudicari. {{Liber |Ante=XXII. Hamilcar |AnteNomen=../Hamilcar }} {{finis}} [[fr:Vies des grands capitaines/Hannibal]] 67brycj9k6mvr4ugzjk4ggnxz51mmc4 0 35490 275935 130650 2026-08-14T23:47:55Z Saumache 27923 assisted using [[Project:AWB|AWB]] 275935 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Cornelius Nepos |OperaeTitulus= De viris illustribus |OperaeWikiPagina= De viris illustribus (Cornelius Nepos) |Annus= |SubTitulus= [[Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium]] <br /> I. Miltiades }} {{Liber |Ante=Praefatio |AnteNomen=../Praefatio |Post=II. Themistocles |PostNomen=../Themistocles }} ==I.== {{pn|1.1|1}}Miltiades, Cimonis filius, Atheniensis, cum et antiquitate generis et gloria maiorum et sua modestia unus omnium maxime floreret eaque esset aetate, ut non iam solum de eo bene sperare, sed etiam confidere cives possent sui, talem eum futurum, qualem cognitum iudicarunt, accidit ut Athenienses Chersonesum colonos vellent mittere. {{pn|1.2|2}}cuius generis cum magnus numerus esset et multi eius demigrationis peterent societatem, ex iis delecti Delphos deliberatum missi sunt qui consulerent Apollinem, quo potissimum duce uterentur. namque tum Thraeces eas regiones tenebant cum quibus armis erat dimicandum. {{pn|1.3|3}}his consulentibus nominatim Pythia praecepit, ut Miltiadem imperatorem sibi sumerent: id si fecissent, incepta prospera futura. {{pn|1.4|4}}hoc oraculi responso Miltiades cum delecta manu classe Chersonesum profectus cum accessisset Lemnum et incolas eius insulae sub potestatem redigere vellet Atheniensium, idque Lemnii sua sponte facerent postulasset, {{pn|1.5|5}}illi irridentes responderunt tum id se facturos, cum ille domo navibus proficiscens vento aquilone venisset Lemnum. hic enim ventus ab septentrionibus oriens adversum tenet Athenis proficiscentibus. {{pn|1.6|6}}Miltiades morandi tempus non habens cursum direxit, quo tendebat, pervenitque Chersonesum. ==II.== {{pn|2.1|1}}ibi brevi tempore barbarorum copiis disiectis, tota regione, quam petierat potitus, loca castellis idonea communiit, multitudinem, quam secum duxerat, in agris collocavit crebrisque excursionibus locupletavit. {{pn|2.2|2}}neque minus in ea re prudentia quam felicitate adiutus est. nam cum virtute militum devicisset hostium exercitus, summa aequitate res constituit atque ipse ibidem manere decrevit. {{pn|2.3|3}}erat enim inter eos dignitate regia, quamquam carebat nomine, neque id magis imperio quam iustitia consecutus. neque eo setius Atheniensibus, a quibus erat profectus, officia praestabat. quibus rebus fiebat ut non minus eorum voluntate perpetuo imperium obtineret, qui miserant, quam illorum, cum quibus erat profectus. {{pn|2.4|4}}Chersoneso tali modo constituta Lemnum revertitur et ex pacto postulat ut sibi urbem tradant: illi enim dixerant, cum vento borea domo profectus eo pervenisset, sese dedituros; se autem domum Chersonesi habere. {{pn|2.5|5}}Cares, qui tum Lemnum incolebant, etsi praeter opinionem res ceciderat, tamen non dicto, sed secunda fortuna adversariorum capti resistere ausi non sunt atque ex insula demigrarunt. pari felicitate ceteras insulas, quae Cyclades nominantur, sub Atheniensium redegit potestatem. ==III.== {{pn|3.1|1}}eisdem temporibus Persarum rex Darius ex Asia in Europam exercitu traiecto Scythis bellum inferre decrevit. pontem fecit in Histro flumine, qua copias traduceret. eius pontis, dum ipse abesset, custodes reliquit principes, quos secum ex Ionia et Aeolide duxerat, quibus singulis ipsarum urbium perpetua dederat imperia. {{pn|3.2|2}}sic enim facillime putavit se Graecia lingua loquentes qui Asiam incolerent, sub sua retenturum potestate, si amicis suis oppida tuenda tradidisset, quibus se oppresso nulla spes salutis relinqueretur. in hoc fuit tum numero Miltiades, cui illa custodia crederetur. {{pn|3.3|3}}hic, cum crebri afferrent nuntii male rem gerere Darium premique a Scythis, Miltiades hortatus est pontis custodes, ne a fortuna datam occasionem liberandae Graeciae dimitterent. {{pn|3.4|4}}nam si cum iis copiis, quas secum transportarat, interiisset Darius, non solum Europam fore tutam, sed etiam eos, qui Asiam incolerent Graeci genere, liberos a Persarum futuros dominatione et periculo. id et facile effici posse. ponte enim rescisso regem vel hostium ferro vel inopia paucis diebus interiturum. {{pn|3.5|5}}ad hoc consilium cum plerique accederent, Hestiaeus Milesius, ne res conficeretur, obstitit, dicens non idem ipsis, qui summas imperi tenerent, expedire et multitudini, quod Darii regno ipsorum niteretur dominatio: quo exstincto ipsos potestate expulsos civibus suis poenas daturos. itaque adeo se abhorrere a ceterorum consilio, ut nihil putet ipsis utilius quam confirmari regnum Persarum. {{pn|3.6|6}}huius cum sententiam plurimi essent secuti, Miltiades non dubitans tam multis consciis ad regis aures consilia sua perventura, Chersonesum reliquit ac rursus Athenas demigravit. cuius ratio etsi non valuit, tamen magno opere est laudanda, cum amicior omnium libertati quam suae fuerit dominationi. ==IV.== {{pn|4.1|1}}Darius autem, cum ex Europa in Asiam redisset, hortantibus amicis, ut Graeciam redigeret in suam potestatem, classem quingentarum navium comparavit eique Datim praefecit et Artaphernem, hisque ducenta peditum decem milia equitum dedit, causam interserens se hostem esse Atheniensibus, quod eorum auxilio Iones Sardis expugnassent suaque praesidia interfecissent. {{pn|4.2|2}}illi praefecti regii classe ad Euboeam appulsa celeriter Eretriam ceperunt, omnesque eius gentis cives abreptos in Asiam ad regem miserunt. inde ad Atticam accesserunt ac suas copias in campum Marathona deduxerunt. is est ab oppido circiter milia passuum decem. {{pn|4.3|3}}hoc tumultu Athenienses tam propinquo tamque magno permoti auxilium nusquam nisi a Lacedaemoniis petiverunt; Phidippumque, cursorem eius generis, qui hemerodromoe vocantur, Lacedaemonem miserunt, ut nuntiaret quam celeri opus esse auxilio. {{pn|4.4|4}}domi autem creant decem praetores, qui exercitui praeessent, in eis Miltiadem. inter quos magna fuit contentio, utrum moenibus se defenderent an obviam irent hostibus acieque decernerent. {{pn|4.5|5}}unus Miltiades maxime nitebatur, ut primo quoque tempore castra fierent; id si factum esset, et civibus animum accessurum, cum viderent de eorum virtute non desperari, et hostes eadem re fore tardiores, si animadverterent auderi adversus se tam exiguis copiis dimicari. ==V.== {{pn|5.1|1}}hoc in tempore nulla civitas Atheniensibus auxilio fuit praeter Plataeenses. ea mille misit militum. itaque horum adventu decem milia armatorum completa sunt, quae manus mirabili flagrabat pugnandi cupiditate. {{pn|5.2|2}}quo factum est, ut plus quam collegae Miltiades valeret. eius ergo auctoritate impulsi Athenienses copias ex urbe eduxerunt locoque idoneo castra fecerunt. {{pn|5.3|3}}dein postero die sub montis radicibus acie regione instructa non apertissuma - namque arbores multis locis erant rarae -, proelium commiserunt hoc consilio, ut et montium altitudine tegerentur et arborum tractu equitatus hostium impediretur, ne multitudine clauderentur. {{pn|5.4|4}}Datis etsi non aequum locum videbat suis, tamen fretus numero copiarum suarum confligere cupiebat, eoque magis quod, priusquam Lacedaemonii subsidio venirent, dimicare utile arbitrabatur. itaque in aciem peditum centum, equitum decem milia produxit proeliumque commisit. {{pn|5.5|5}}in quo tanto plus virtute valuerunt Athenienses, ut decemplicem numerum hostium profligarint, adeoque eos perterruerunt, ut Persae non castra, sed navis petierint. qua pugna nihil adhuc exstitit nobilius; nulla enim umquam tam exigua manus tantas opes prostravit. ==VI.== {{pn|6.1|1}}cuius victoriae non alienum videtur quale praemium Miltiadi sit tributum docere, quo facilius intellegi possit eandem omnium civitatem esse naturam. {{pn|6.2|2}}ut enim populi Romani honores quondam fuerunt rari et tenues ob eamque causam gloriosi, nunc autem effusi atque obsoleti, sic olim apud Athenienses fuisse reperimus. {{pn|6.3|3}}namque huic Miltiadi, qui Athenas totamque Graeciam liberarat, talis honos tributus est, in porticu, quae Poecile vocatur, cum pugna depingeretur Marathonia, ut in decem praetorum numero prima eius imago poneretur isque hortaretur milites proeliumque committeret. {{pn|6.4|4}}idem ille populus, posteaquam maius imperium est nactus et largitione magistratuum corruptus est, trecentas statuas Demetrio Phalereo decrevit. ==VII.== {{pn|7.1|1}}post hoc proelium classem septuaginta navium Athenienses eidem Miltiadi dederunt, ut insulas, quae barbaros adiuverant, bello persequeretur. quo in imperio plerasque ad officium redire coegit, nonnullas vi expugnavit. {{pn|7.2|2}}ex his Parum insulam opibus elatam cum oratione reconciliare non posset, copias e navibus eduxit, urbem operibus clausit omnique commeatu privavit, dein vineis ac testudinibus constitutis propius muros accessit. {{pn|7.3|3}}cum iam in eo esset, ut oppido potiretur, procul in continenti lucus, qui ex insula conspiciebatur, nescio quo casu nocturno tempore incensus est. cuius flamma ut ab oppidanis et oppugnatoribus est visa, utrisque venit in opinionem signum a classiariis regiis datum. {{pn|7.4|4}}quo factum est, ut et Parii a deditione deterrerentur et Miltiades, timens ne classis regia adventaret, incensis operibus, quae statuerat, cum totidem navibus atque erat profectus, Athenas magna cum offensione civium suorum rediret. {{pn|7.5|5}}accusatus ergo est proditionis, quod, cum Parum expugnare posset, a rege corruptus infectis rebus discessisset. eo tempore aeger erat vulneribus, quae in oppugnando oppido acceperat. itaque quoniam ipse pro se dicere non posset, verba fecit frater eius Stesagoras. {{pn|7.6|6}}causa cognita capitis absolutus pecunia multatus est, eaque lis quinquaginta talentis aestimata est, quantus in classem sumptus factus erat. hanc pecuniam quod solvere in praesentia non poterat, in vincla publica coniectus est ibique diem obiit supremum. ==VIII.== {{pn|8.1|1}}hic etsi crimine Pario est accusatus, tamen alia causa fuit damnationis. namque Athenienses propter Pisistrati tyrannidem, quae paucis annis ante fuerat, omnium civium suorum potentiam extimescebant. {{pn|8.2|2}}Miltiades, multum in imperiis magistratibusque versatus, non videbatur posse esse privatus, praesertim cum consuetudine ad imperii cupiditatem trahi videretur. {{pn|8.3|3}}nam Chersoneso omnes illos quos habitarat annos perpetuam obtinuerat dominationem tyrannusque fuerat appellatus, sed iustus. non erat enim vi consecutus, sed suorum voluntate, eamque potestatem bonitate retinebat. omnes autem et dicuntur et habentur tyranni, qui potestate sunt perpetua in ea civitate, quae libertate usa est. {{pn|8.4|4}}sed in Miltiade erat cum summa humanitas tum mira communitas, ut nemo tam humilis esset, cui non ad eum aditus pateret; magna auctoritas apud omnis civitatis, nobile nomen, laus rei militaris maxima. haec populus respiciens maluit illum innoxium plecti quam se diutius esse in timore. {{Liber |Ante=Praefatio |AnteNomen=../Praefatio |Post=II. Themistocles |PostNomen=../Themistocles }} inwygr0c250ksey9h05wg1ut823n6t3 275936 275935 2026-08-14T23:48:12Z Saumache 27923 275936 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Cornelius Nepos |OperaeTitulus= De viris illustribus |OperaeWikiPagina= De viris illustribus (Cornelius Nepos) |Annus= |SubTitulus= [[Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium]] <br /> I. Miltiades }} {{Liber |Ante=Praefatio |AnteNomen=../Praefatio |Post=II. Themistocles |PostNomen=../Themistocles }} ==I.== {{pn|1.1|1}}Miltiades, Cimonis filius, Atheniensis, cum et antiquitate generis et gloria maiorum et sua modestia unus omnium maxime floreret eaque esset aetate, ut non iam solum de eo bene sperare, sed etiam confidere cives possent sui, talem eum futurum, qualem cognitum iudicarunt, accidit ut Athenienses Chersonesum colonos vellent mittere. {{pn|1.2|2}}cuius generis cum magnus numerus esset et multi eius demigrationis peterent societatem, ex iis delecti Delphos deliberatum missi sunt qui consulerent Apollinem, quo potissimum duce uterentur. namque tum Thraeces eas regiones tenebant cum quibus armis erat dimicandum. {{pn|1.3|3}}his consulentibus nominatim Pythia praecepit, ut Miltiadem imperatorem sibi sumerent: id si fecissent, incepta prospera futura. {{pn|1.4|4}}hoc oraculi responso Miltiades cum delecta manu classe Chersonesum profectus cum accessisset Lemnum et incolas eius insulae sub potestatem redigere vellet Atheniensium, idque Lemnii sua sponte facerent postulasset, {{pn|1.5|5}}illi irridentes responderunt tum id se facturos, cum ille domo navibus proficiscens vento aquilone venisset Lemnum. hic enim ventus ab septentrionibus oriens adversum tenet Athenis proficiscentibus. {{pn|1.6|6}}Miltiades morandi tempus non habens cursum direxit, quo tendebat, pervenitque Chersonesum. ==II.== {{pn|2.1|1}}ibi brevi tempore barbarorum copiis disiectis, tota regione, quam petierat potitus, loca castellis idonea communiit, multitudinem, quam secum duxerat, in agris collocavit crebrisque excursionibus locupletavit. {{pn|2.2|2}}neque minus in ea re prudentia quam felicitate adiutus est. nam cum virtute militum devicisset hostium exercitus, summa aequitate res constituit atque ipse ibidem manere decrevit. {{pn|2.3|3}}erat enim inter eos dignitate regia, quamquam carebat nomine, neque id magis imperio quam iustitia consecutus. neque eo setius Atheniensibus, a quibus erat profectus, officia praestabat. quibus rebus fiebat ut non minus eorum voluntate perpetuo imperium obtineret, qui miserant, quam illorum, cum quibus erat profectus. {{pn|2.4|4}}Chersoneso tali modo constituta Lemnum revertitur et ex pacto postulat ut sibi urbem tradant: illi enim dixerant, cum vento borea domo profectus eo pervenisset, sese dedituros; se autem domum Chersonesi habere. {{pn|2.5|5}}Cares, qui tum Lemnum incolebant, etsi praeter opinionem res ceciderat, tamen non dicto, sed secunda fortuna adversariorum capti resistere ausi non sunt atque ex insula demigrarunt. pari felicitate ceteras insulas, quae Cyclades nominantur, sub Atheniensium redegit potestatem. ==III.== {{pn|3.1|1}}eisdem temporibus Persarum rex Darius ex Asia in Europam exercitu traiecto Scythis bellum inferre decrevit. pontem fecit in Histro flumine, qua copias traduceret. eius pontis, dum ipse abesset, custodes reliquit principes, quos secum ex Ionia et Aeolide duxerat, quibus singulis ipsarum urbium perpetua dederat imperia. {{pn|3.2|2}}sic enim facillime putavit se Graecia lingua loquentes qui Asiam incolerent, sub sua retenturum potestate, si amicis suis oppida tuenda tradidisset, quibus se oppresso nulla spes salutis relinqueretur. in hoc fuit tum numero Miltiades, cui illa custodia crederetur. {{pn|3.3|3}}hic, cum crebri afferrent nuntii male rem gerere Darium premique a Scythis, Miltiades hortatus est pontis custodes, ne a fortuna datam occasionem liberandae Graeciae dimitterent. {{pn|3.4|4}}nam si cum iis copiis, quas secum transportarat, interiisset Darius, non solum Europam fore tutam, sed etiam eos, qui Asiam incolerent Graeci genere, liberos a Persarum futuros dominatione et periculo. id et facile effici posse. ponte enim rescisso regem vel hostium ferro vel inopia paucis diebus interiturum. {{pn|3.5|5}}ad hoc consilium cum plerique accederent, Hestiaeus Milesius, ne res conficeretur, obstitit, dicens non idem ipsis, qui summas imperi tenerent, expedire et multitudini, quod Darii regno ipsorum niteretur dominatio: quo exstincto ipsos potestate expulsos civibus suis poenas daturos. itaque adeo se abhorrere a ceterorum consilio, ut nihil putet ipsis utilius quam confirmari regnum Persarum. {{pn|3.6|6}}huius cum sententiam plurimi essent secuti, Miltiades non dubitans tam multis consciis ad regis aures consilia sua perventura, Chersonesum reliquit ac rursus Athenas demigravit. cuius ratio etsi non valuit, tamen magno opere est laudanda, cum amicior omnium libertati quam suae fuerit dominationi. ==IV.== {{pn|4.1|1}}Darius autem, cum ex Europa in Asiam redisset, hortantibus amicis, ut Graeciam redigeret in suam potestatem, classem quingentarum navium comparavit eique Datim praefecit et Artaphernem, hisque ducenta peditum decem milia equitum dedit, causam interserens se hostem esse Atheniensibus, quod eorum auxilio Iones Sardis expugnassent suaque praesidia interfecissent. {{pn|4.2|2}}illi praefecti regii classe ad Euboeam appulsa celeriter Eretriam ceperunt, omnesque eius gentis cives abreptos in Asiam ad regem miserunt. inde ad Atticam accesserunt ac suas copias in campum Marathona deduxerunt. is est ab oppido circiter milia passuum decem. {{pn|4.3|3}}hoc tumultu Athenienses tam propinquo tamque magno permoti auxilium nusquam nisi a Lacedaemoniis petiverunt; Phidippumque, cursorem eius generis, qui hemerodromoe vocantur, Lacedaemonem miserunt, ut nuntiaret quam celeri opus esse auxilio. {{pn|4.4|4}}domi autem creant decem praetores, qui exercitui praeessent, in eis Miltiadem. inter quos magna fuit contentio, utrum moenibus se defenderent an obviam irent hostibus acieque decernerent. {{pn|4.5|5}}unus Miltiades maxime nitebatur, ut primo quoque tempore castra fierent; id si factum esset, et civibus animum accessurum, cum viderent de eorum virtute non desperari, et hostes eadem re fore tardiores, si animadverterent auderi adversus se tam exiguis copiis dimicari. ==V.== {{pn|5.1|1}}hoc in tempore nulla civitas Atheniensibus auxilio fuit praeter Plataeenses. ea mille misit militum. itaque horum adventu decem milia armatorum completa sunt, quae manus mirabili flagrabat pugnandi cupiditate. {{pn|5.2|2}}quo factum est, ut plus quam collegae Miltiades valeret. eius ergo auctoritate impulsi Athenienses copias ex urbe eduxerunt locoque idoneo castra fecerunt. {{pn|5.3|3}}dein postero die sub montis radicibus acie regione instructa non apertissuma - namque arbores multis locis erant rarae -, proelium commiserunt hoc consilio, ut et montium altitudine tegerentur et arborum tractu equitatus hostium impediretur, ne multitudine clauderentur. {{pn|5.4|4}}Datis etsi non aequum locum videbat suis, tamen fretus numero copiarum suarum confligere cupiebat, eoque magis quod, priusquam Lacedaemonii subsidio venirent, dimicare utile arbitrabatur. itaque in aciem peditum centum, equitum decem milia produxit proeliumque commisit. {{pn|5.5|5}}in quo tanto plus virtute valuerunt Athenienses, ut decemplicem numerum hostium profligarint, adeoque eos perterruerunt, ut Persae non castra, sed navis petierint. qua pugna nihil adhuc exstitit nobilius; nulla enim umquam tam exigua manus tantas opes prostravit. ==VI.== {{pn|6.1|1}}cuius victoriae non alienum videtur quale praemium Miltiadi sit tributum docere, quo facilius intellegi possit eandem omnium civitatem esse naturam. {{pn|6.2|2}}ut enim populi Romani honores quondam fuerunt rari et tenues ob eamque causam gloriosi, nunc autem effusi atque obsoleti, sic olim apud Athenienses fuisse reperimus. {{pn|6.3|3}}namque huic Miltiadi, qui Athenas totamque Graeciam liberarat, talis honos tributus est, in porticu, quae Poecile vocatur, cum pugna depingeretur Marathonia, ut in decem praetorum numero prima eius imago poneretur isque hortaretur milites proeliumque committeret. {{pn|6.4|4}}idem ille populus, posteaquam maius imperium est nactus et largitione magistratuum corruptus est, trecentas statuas Demetrio Phalereo decrevit. ==VII.== {{pn|7.1|1}}post hoc proelium classem septuaginta navium Athenienses eidem Miltiadi dederunt, ut insulas, quae barbaros adiuverant, bello persequeretur. quo in imperio plerasque ad officium redire coegit, nonnullas vi expugnavit. {{pn|7.2|2}}ex his Parum insulam opibus elatam cum oratione reconciliare non posset, copias e navibus eduxit, urbem operibus clausit omnique commeatu privavit, dein vineis ac testudinibus constitutis propius muros accessit. {{pn|7.3|3}}cum iam in eo esset, ut oppido potiretur, procul in continenti lucus, qui ex insula conspiciebatur, nescio quo casu nocturno tempore incensus est. cuius flamma ut ab oppidanis et oppugnatoribus est visa, utrisque venit in opinionem signum a classiariis regiis datum. {{pn|7.4|4}}quo factum est, ut et Parii a deditione deterrerentur et Miltiades, timens ne classis regia adventaret, incensis operibus, quae statuerat, cum totidem navibus atque erat profectus, Athenas magna cum offensione civium suorum rediret. {{pn|7.5|5}}accusatus ergo est proditionis, quod, cum Parum expugnare posset, a rege corruptus infectis rebus discessisset. eo tempore aeger erat vulneribus, quae in oppugnando oppido acceperat. itaque quoniam ipse pro se dicere non posset, verba fecit frater eius Stesagoras. {{pn|7.6|6}}causa cognita capitis absolutus pecunia multatus est, eaque lis quinquaginta talentis aestimata est, quantus in classem sumptus factus erat. hanc pecuniam quod solvere in praesentia non poterat, in vincla publica coniectus est ibique diem obiit supremum. ==VIII.== {{pn|8.1|1}}hic etsi crimine Pario est accusatus, tamen alia causa fuit damnationis. namque Athenienses propter Pisistrati tyrannidem, quae paucis annis ante fuerat, omnium civium suorum potentiam extimescebant. {{pn|8.2|2}}Miltiades, multum in imperiis magistratibusque versatus, non videbatur posse esse privatus, praesertim cum consuetudine ad imperii cupiditatem trahi videretur. {{pn|8.3|3}}nam Chersoneso omnes illos quos habitarat annos perpetuam obtinuerat dominationem tyrannusque fuerat appellatus, sed iustus. non erat enim vi consecutus, sed suorum voluntate, eamque potestatem bonitate retinebat. omnes autem et dicuntur et habentur tyranni, qui potestate sunt perpetua in ea civitate, quae libertate usa est. {{pn|8.4|4}}sed in Miltiade erat cum summa humanitas tum mira communitas, ut nemo tam humilis esset, cui non ad eum aditus pateret; magna auctoritas apud omnis civitatis, nobile nomen, laus rei militaris maxima. haec populus respiciens maluit illum innoxium plecti quam se diutius esse in timore. {{Liber |Ante=Praefatio |AnteNomen=../Praefatio |Post=II. Themistocles |PostNomen=../Themistocles }} 98f3mg1zwgi3og9xo5yxb7ihbvyx41k 0 35491 275959 192516 2026-08-15T08:44:15Z Saumache 27923 assisted using [[Project:AWB|AWB]] 275959 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Cornelius Nepos |OperaeTitulus= De viris illustribus |OperaeWikiPagina= De viris illustribus (Cornelius Nepos) |Annus= |SubTitulus= [[Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium]] <br /> II Themistocles }} {{Liber |Ante=I. Miltiades |AnteNomen=../Miltiades |Post=III. Aristides |PostNomen=../Aristides }} ==I.== {{pn|1.1|1}}Themistocles, Neocli filius, Atheniensis. huius vitia ineuntis adulescentiae magnis sunt emendata virtutibus, adeo ut anteferatur huic nemo, pauci pares putentur. sed ab initio est ordiendus. {{pn|1.2|2}}pater eius Neocles generosus fuit. is uxorem Acarnanam civem duxit, ex qua natus est Themistocles. qui cum minus esset probatus parentibus, quod et liberius vivebat et rem familiarem neglegebat, a patre exheredatus est. {{pn|1.3|3}}quae contumelia non fregit eum, sed erexit. nam cum iudicasset sine summa industria non posse eam exstingui, totum se dedidit rei publicae, diligentius amicis famaeque serviens. multum in iudiciis privatis versabatur, saepe in contionem populi prodibat; nulla res maior sine eo gerebatur; celeriter quae opus erant reperiebat, facile eadem oratione explicabat. {{pn|1.4|4}}neque minus in rebus gerendis promptus quam excogitandis erat, quod et de instantibus, ut ait Thucydides, verissime iudicabat et de futuris callidissime coniciebat. quo factum est, ut brevi tempore illustraretur. ==II.== {{pn|2.1|1}}primus autem gradus fuit capessendae rei publicae bello Corcyraeo. ad quod gerendum praetor a populo factus non solum praesenti bello, sed etiam reliquo tempore ferociorem reddidit civitatem. {{pn|2.2|2}}nam cum pecunia publica, quae ex metallis redibat, largitione magistratuum quotannis interiret, ille persuasit populo, ut ea pecunia classis centum navium aedificaretur. {{pn|2.3|3}}qua celeriter effecta primum Corcyraeos fregit, deinde maritimos praedones consectando mare tutum reddidit. in quo cum divitiis ornavit, tum etiam peritissimos belli navalis fecit Athenienses. {{pn|2.4|4}}id quantae saluti fuerit universae Graeciae, bello cognitum est Persico. nam cum Xerxes et mari et terra bellum universae inferret Europae, cum tantis copiis eam invasit, quantas neque ante nec postea habuit quisquam. {{pn|2.5|5}}huius enim classis mille et ducentarum navium longarum fuit, quam duo milia onerariarum sequebantur, terrestris autem exercitus septingenta peditum, equitum quadringenta milia fuerunt. {{pn|2.6|6}}cuius de adventu cum fama in Graeciam esset perlata et maxime Athenienses peti dicerentur propter pugnam Marathoniam, miserunt Delphos consultum, quidnam facerent de rebus suis. deliberantibus Pythia respondit, ut moenibus ligneis se munirent. {{pn|2.7|7}}id responsum quo valeret cum intellegeret nemo, Themistocles persuasit consilium esse Apollinis, ut in navis se suaque conferrent; eum enim a deo significari murum ligneum. {{pn|2.8|8}}tali consilio probato addunt ad superiores totidem naves triremes, suaque omnia, quae moveri poterant, partim Salamina, partim Troezena deportant; arcem sacerdotibus paucisque maioribus natu ad sacra procuranda tradunt, reliquum oppidum relinquunt. ==III.== {{pn|3.1|1}}huius consilium plerisque civitatibus displicebat et in terra dimicari magis placebat. itaque missi sunt delecti cum Leonida, Lacedaemoniorum rege, qui Thermopylas occuparent longiusque barbaros progredi non paterentur. hi vim hostium non sustinuerunt eoque loco omnes interierunt. {{pn|3.2|2}}at classis communis Graeciae trecentarum navium, in qua ducentae erant Atheniensium, primum apud Artemisium inter Euboeam continentemque terram cum classiariis regiis conflixit. angustias enim Themistocles quaerebat, ne multitudine circumiretur. {{pn|3.3|3}}hic etsi pari proelio discesserant, tamen eodem loco non sunt ausi manere, quod erat periculum, ne, si pars navium adversariorum Euboeam superasset, ancipiti premerentur periculo. {{pn|3.4|4}}quo factum est, ut ab Artemisio discederent et exadversum Athenas apud Salamina classem suam constituerent. ==IV.== {{pn|4.1|1}}at Xerxes Thermopylis expugnatis protinus accessit astu idque nullis defendentibus, interfectis sacerdotibus, quos in arce invenerat, incendio delevit. {{pn|4.2|2}}cuius flamma perterriti classiarii cum manere non auderent et plurimi hortarentur, ut domos suas discederent moenibusque se defenderent, Themistocles unus restitit et universos pares esse posse aiebat, dispersos testabatur perituros, idque Eurybiadi, regi Lacedaemoniorum, qui tum summae imperii praeerat, fore affirmabat. {{pn|4.3|3}}quem cum minus quam vellet moveret, noctu de servis suis quem habuit fidelissimum ad regem misit, ut ei nuntiaret suis verbis, adversarios eius in fuga esse; {{pn|4.4|4}}qui si discessissent, maiore cum labore et longinquiore tempore bellum confecturum, cum singulos consectari cogeretur; quos si statim aggrederetur, brevi universos oppressurum. hoc eo valebat, ut ingratiis ad depugnandum omnes cogerentur. {{pn|4.5|5}}hac re audita barbarus, nihil doli subesse credens, postridie alienissimo sibi loco, contra opportunissimo hostibus adeo angusto mari conflixit, ut eius multitudo navium explicari non potuerit. victus ergo est magis etiam consilio Themistocli quam armis Graeciae. ==V.== {{pn|5.1|1}}hic etsi male rem gesserat, tamen tantas habebat reliquias copiarum, ut etiam tum iis opprimere posset hostes. iterum ab eodem gradu depulsus est. nam Themistocles, verens ne bellare perseveraret, certiorem eum fecit id agi, ut pons, quem ille in Hellesponto fecerat, dissolveretur ac reditu in Asiam excluderetur, idque ei persuasit. {{pn|5.2|2}}itaque qua sex mensibus iter fecerat, eadem minus diebus triginta in Asiam reversus est seque a Themistocle non superatum, sed conservatum iudicavit. {{pn|5.3|3}}sic unius viri prudentia Graecia liberata est Europaeque succubuit Asia. haec altera victoria, quae cum Marathonio possit comparari tropaeo. nam pari modo apud Salamina parvo numero navium maxima post hominum memoriam classis est devicta. ==VI.== {{pn|6.1|1}}magnus hoc bello Themistocles fuit neque minor in pace. cum enim Phalerico portu neque magno neque bono Athenienses uterentur, huius consilio triplex Piraei portus constitutus est isque moenibus circumdatus, ut ipsam urbem dignitate aequiperaret, utilitate superaret. {{pn|6.2|2}}idem muros Atheniensium restituit praecipuo suo periculo. namque Lacedaemonii causam idoneam nacti propter barbarorum excursiones, qua negarent oportere extra Peloponnesum ullam urbem muros habere, ne essent loca munita, quae hostes possiderent, Athenienses aedificantes prohibere sunt conati. hoc longe alio spectabat atque videri volebant. {{pn|6.3|3}}Athenienses enim duabus victoriis, Marathonia et Salaminia, tantam gloriam apud omnes gentes erant consecuti, ut intellegerent Lacedaemonii de principatu sibi cum iis certamen fore. {{pn|6.4|4}}qua re eos quam infirmissimos esse volebant. postquam autem audierunt muros strui, legatos Athenas miserunt qui id fieri vetarent. his praesentibus desierunt ac se de ea re legatos ad eos missuros dixerunt. {{pn|6.5|5}}hanc legationem suscepit Themistocles et solus primo profectus est. reliqui legati ut tum exirent, cum satis altitudo muri exstructa videretur, praecepit; interim omnes, servi atque liberi, opus facerent neque ulli loco parcerent, sive sacer sive privatus esset sive publicus, et undique, quod idoneum ad muniendum putarent, congererent. quo factum est, ut Atheniensium muri ex sacellis sepulcrisque constarent. ==VII.== {{pn|7.1|1}}Themistocles autem, ut Lacedaemonem venit, adire ad magistratus noluit et dedit operam, ut quam longissime tempus duceret, causam interponens se collegas exspectare. {{pn|7.2|2}}cum Lacedaemonii quererentur opus nihilo minus fieri eumque in ea re conari fallere, interim reliqui legati sunt consecuti. a quibus cum audisset non multum superesse munitionis, ad ephoros Lacedaemoniorum accessit, penes quos summum erat imperium, atque apud eos contendit falsa iis esse delata; qua re aequum esse illos viros bonos nobilesque mittere, quibus fides haberetur, qui rem explorarent; interea se obsidem retinerent. {{pn|7.3|3}}gestus est ei mos, tresque legati functi summis honoribus Athenas missi sunt. cum his collegas suos Themistocles iussit proficisci iisque praedixit, ut ne prius Lacedaemoniorum legatos dimitterent, quam ipse esset remissus. {{pn|7.4|4}}hos postquam Athenas pervenisse ratus est, ad magistratus senatumque Lacedaemoniorum adiit et apud eos liberrime professus est: Athenienses suo consilio, quod communi iure gentium facere possent, deos publicos suosque patrios ac penates, quo facilius ab hoste possent defendere, muris saepsisse neque in eo, quod inutile esset Graeciae, fecisse. {{pn|7.5|5}}nam illorum urbem ut propugnaculum oppositum esse barbaris, apud quam iam bis classes regias fecisse naufragium. {{pn|7.6|6}}Lacedaemonios autem male et iniuste facere, qui id potius intuerentur, quod ipsorum dominationi quam quod universae Graeciae utile esset. qua re, si suos legatos recipere vellent, quos Athenas miserant, se remitterent: aliter illos numquam in patriam essent recepturi. ==VIII.== {{pn|8.1|1}}tamen non effugit civium suorum invidiam. namque ob eundem timorem, quo damnatus erat Miltiades, testularum suffragiis e civitate eiectus Argos habitatum concessit. {{pn|8.2|2}}hic cum propter multas virtutes magna cum dignitate viveret, Lacedaemonii legatos Athenas miserunt, qui eum adsentem accusarent, quod societatem cum rege Perse ad Graeciam opprimendam fecisset. {{pn|8.3|3}}hoc crimine absens proditionis damnatus est. id ut audivit, quod non satis tutum se Argis videbat, Corcyram demigravit. ibi cum eius principes civitatis animadvertisset timere, ne propter se bellum iis Lacedaemonii et Athenienses indicerent, ad Admetum, Molossum regem, cum quo ei hospitium non erat, confugit. {{pn|8.4|4}}huc cum venisset et in praesentia rex abesset, quo maiore religione se receptum tueretur, filiam eius parvulam arripuit et cum ea se in sacrarium, quod summa colebatur caerimonia, coniecit. inde non prius egressus est, quam rex eum data dextra in fidem reciperet, quam praestitit. {{pn|8.5|5}}nam cum ab Atheniensibus et Lacedaemoniis exposceretur publice, supplicem non prodidit monuitque ut consuleret sibi; difficile enim esse in tam propinquo loco tuto eum versari. itaque Pydnam eum deduci iussit et, quod satis esset praesidii, dedit. hic in navem omnibus ignotus nautis escendit. {{pn|8.6|6}}quae cum tempestate maxima Naxum ferretur, ubi tum Atheniensium erat exercitus, sensit Themistocles, si eo pervenisset, sibi esse pereundum. hac necessitate coactus domino navis, quis sit, aperit, multa pollicens, si se conservasset. {{pn|8.7|7}}at ille clarissimi viri captus misericordia diem noctemque procul ab insula in salo navem tenuit in ancoris neque quemquam ex ea exire passus est. inde Ephesum pervenit ibique Themistoclen exponit. cui ille pro meritis postea gratiam rettulit. ==IX.== {{pn|9.1|1}}scio plerosque ita scripsisse, Themistoclen Xerxe regnante in Asiam transisse. sed ego potissimum Thucydidi credo, quod aetate proximus de iis, qui illorum temporum historiam reliquerunt, et eiusdem civitatis fuit. is autem ait ad Artaxerxen eum venisse atque his verbis epistulam misisse: {{pn|9.2|2}}«Themistocles veni ad te, qui plurima mala omnium Graiorum in domum tuam intuli, quam diu mihi necesse fuit adversum patrem tuum bellare patriamque meam defendere. {{pn|9.3|3}}idem multo plura bona feci, postquam in tuto ipse et ille in periculo esse coepit. nam cum in Asiam reverti vellet proelio apud Salamina facto, litteris eum certiorem feci id agi, ut pons, quem in Hellesponto fecerat, dissolveretur atque ab hostibus circumiretur; quo nuntio ille periculo est liberatus. {{pn|9.4|4}}nunc autem confugi ad te exagitatus a cuncta Graecia, tuam petens amicitiam; quam si ero adeptus, non minus me bonum amicum habebis, quam fortem inimicum ille expertus est. ea autem rogo, ut de iis rebus, quas tecum colloqui volo, annuum mihi tempus des eoque transacto ad te venire patiaris». ==X.== {{pn|10.1|1}}huius rex animi magnitudinem admirans cupiensque talem virum sibi conciliari veniam dedit. ille omne illud tempus litteris sermonique Persarum se dedidit; quibus adeo eruditus est, ut multo commodius dicatur apud regem verba fecisse, quam ii poterant, qui in Perside erant nati. {{pn|10.2|2}}hic cum multa regi esset pollicitus gratissimumque illud, si suis uti consiliis vellet, illum Graeciam bello oppressurum, magnis muneribus ab Artaxerxe donatus in Asiam rediit domiciliumque Magnesiae sibi constituit. {{pn|10.3|3}}namque hanc urbem ei rex donarat, his quidem verbis, quae ei panem praeberet - ex qua regione quinquaginta talenta quotannis redibant -; Lampsacum autem, unde vinum sumeret, Myunta, ex qua obsonium haberet. huius ad nostram memoriam monumenta manserunt duo: sepulcrum prope oppidum, in quo est sepultus, statua in foro Magnesiae. {{pn|10.4|4}}de cuius morte multimodis apud plerosque scriptum est, sed nos eundem potissimum Thucydidem auctorem probamus, qui illum ait Magnesiae morbo mortuum neque negat fuisse famam, venenum sua sponte sumpsisse, cum se, quae regi de Graecia opprimenda pollicitus esset, praestare posse desperaret. {{pn|10.5|5}}idem ossa eius clam in Attica ab amicis sepulta, quoniam legibus non concederetur, quod proditionis esset damnatus, memoriae prodidit. {{Liber |Ante=I. Miltiades |AnteNomen=../Miltiades |Post=III. Aristides |PostNomen=../Aristides }} 2cmre4a12b91gchy75aamydnzhqperi 275967 275959 2026-08-15T09:39:09Z Saumache 27923 275967 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Cornelius Nepos |OperaeTitulus= De viris illustribus |OperaeWikiPagina= De viris illustribus (Cornelius Nepos) |Annus= |SubTitulus= [[Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium]] <br /> II. Themistocles }} {{Liber |Ante=I. Miltiades |AnteNomen=../Miltiades |Post=III. Aristides |PostNomen=../Aristides }} ==I.== {{pn|1.1|1}}Themistocles, Neocli filius, Atheniensis. huius vitia ineuntis adulescentiae magnis sunt emendata virtutibus, adeo ut anteferatur huic nemo, pauci pares putentur. sed ab initio est ordiendus. {{pn|1.2|2}}pater eius Neocles generosus fuit. is uxorem Acarnanam civem duxit, ex qua natus est Themistocles. qui cum minus esset probatus parentibus, quod et liberius vivebat et rem familiarem neglegebat, a patre exheredatus est. {{pn|1.3|3}}quae contumelia non fregit eum, sed erexit. nam cum iudicasset sine summa industria non posse eam exstingui, totum se dedidit rei publicae, diligentius amicis famaeque serviens. multum in iudiciis privatis versabatur, saepe in contionem populi prodibat; nulla res maior sine eo gerebatur; celeriter quae opus erant reperiebat, facile eadem oratione explicabat. {{pn|1.4|4}}neque minus in rebus gerendis promptus quam excogitandis erat, quod et de instantibus, ut ait Thucydides, verissime iudicabat et de futuris callidissime coniciebat. quo factum est, ut brevi tempore illustraretur. ==II.== {{pn|2.1|1}}primus autem gradus fuit capessendae rei publicae bello Corcyraeo. ad quod gerendum praetor a populo factus non solum praesenti bello, sed etiam reliquo tempore ferociorem reddidit civitatem. {{pn|2.2|2}}nam cum pecunia publica, quae ex metallis redibat, largitione magistratuum quotannis interiret, ille persuasit populo, ut ea pecunia classis centum navium aedificaretur. {{pn|2.3|3}}qua celeriter effecta primum Corcyraeos fregit, deinde maritimos praedones consectando mare tutum reddidit. in quo cum divitiis ornavit, tum etiam peritissimos belli navalis fecit Athenienses. {{pn|2.4|4}}id quantae saluti fuerit universae Graeciae, bello cognitum est Persico. nam cum Xerxes et mari et terra bellum universae inferret Europae, cum tantis copiis eam invasit, quantas neque ante nec postea habuit quisquam. {{pn|2.5|5}}huius enim classis mille et ducentarum navium longarum fuit, quam duo milia onerariarum sequebantur, terrestris autem exercitus septingenta peditum, equitum quadringenta milia fuerunt. {{pn|2.6|6}}cuius de adventu cum fama in Graeciam esset perlata et maxime Athenienses peti dicerentur propter pugnam Marathoniam, miserunt Delphos consultum, quidnam facerent de rebus suis. deliberantibus Pythia respondit, ut moenibus ligneis se munirent. {{pn|2.7|7}}id responsum quo valeret cum intellegeret nemo, Themistocles persuasit consilium esse Apollinis, ut in navis se suaque conferrent; eum enim a deo significari murum ligneum. {{pn|2.8|8}}tali consilio probato addunt ad superiores totidem naves triremes, suaque omnia, quae moveri poterant, partim Salamina, partim Troezena deportant; arcem sacerdotibus paucisque maioribus natu ad sacra procuranda tradunt, reliquum oppidum relinquunt. ==III.== {{pn|3.1|1}}huius consilium plerisque civitatibus displicebat et in terra dimicari magis placebat. itaque missi sunt delecti cum Leonida, Lacedaemoniorum rege, qui Thermopylas occuparent longiusque barbaros progredi non paterentur. hi vim hostium non sustinuerunt eoque loco omnes interierunt. {{pn|3.2|2}}at classis communis Graeciae trecentarum navium, in qua ducentae erant Atheniensium, primum apud Artemisium inter Euboeam continentemque terram cum classiariis regiis conflixit. angustias enim Themistocles quaerebat, ne multitudine circumiretur. {{pn|3.3|3}}hic etsi pari proelio discesserant, tamen eodem loco non sunt ausi manere, quod erat periculum, ne, si pars navium adversariorum Euboeam superasset, ancipiti premerentur periculo. {{pn|3.4|4}}quo factum est, ut ab Artemisio discederent et exadversum Athenas apud Salamina classem suam constituerent. ==IV.== {{pn|4.1|1}}at Xerxes Thermopylis expugnatis protinus accessit astu idque nullis defendentibus, interfectis sacerdotibus, quos in arce invenerat, incendio delevit. {{pn|4.2|2}}cuius flamma perterriti classiarii cum manere non auderent et plurimi hortarentur, ut domos suas discederent moenibusque se defenderent, Themistocles unus restitit et universos pares esse posse aiebat, dispersos testabatur perituros, idque Eurybiadi, regi Lacedaemoniorum, qui tum summae imperii praeerat, fore affirmabat. {{pn|4.3|3}}quem cum minus quam vellet moveret, noctu de servis suis quem habuit fidelissimum ad regem misit, ut ei nuntiaret suis verbis, adversarios eius in fuga esse; {{pn|4.4|4}}qui si discessissent, maiore cum labore et longinquiore tempore bellum confecturum, cum singulos consectari cogeretur; quos si statim aggrederetur, brevi universos oppressurum. hoc eo valebat, ut ingratiis ad depugnandum omnes cogerentur. {{pn|4.5|5}}hac re audita barbarus, nihil doli subesse credens, postridie alienissimo sibi loco, contra opportunissimo hostibus adeo angusto mari conflixit, ut eius multitudo navium explicari non potuerit. victus ergo est magis etiam consilio Themistocli quam armis Graeciae. ==V.== {{pn|5.1|1}}hic etsi male rem gesserat, tamen tantas habebat reliquias copiarum, ut etiam tum iis opprimere posset hostes. iterum ab eodem gradu depulsus est. nam Themistocles, verens ne bellare perseveraret, certiorem eum fecit id agi, ut pons, quem ille in Hellesponto fecerat, dissolveretur ac reditu in Asiam excluderetur, idque ei persuasit. {{pn|5.2|2}}itaque qua sex mensibus iter fecerat, eadem minus diebus triginta in Asiam reversus est seque a Themistocle non superatum, sed conservatum iudicavit. {{pn|5.3|3}}sic unius viri prudentia Graecia liberata est Europaeque succubuit Asia. haec altera victoria, quae cum Marathonio possit comparari tropaeo. nam pari modo apud Salamina parvo numero navium maxima post hominum memoriam classis est devicta. ==VI.== {{pn|6.1|1}}magnus hoc bello Themistocles fuit neque minor in pace. cum enim Phalerico portu neque magno neque bono Athenienses uterentur, huius consilio triplex Piraei portus constitutus est isque moenibus circumdatus, ut ipsam urbem dignitate aequiperaret, utilitate superaret. {{pn|6.2|2}}idem muros Atheniensium restituit praecipuo suo periculo. namque Lacedaemonii causam idoneam nacti propter barbarorum excursiones, qua negarent oportere extra Peloponnesum ullam urbem muros habere, ne essent loca munita, quae hostes possiderent, Athenienses aedificantes prohibere sunt conati. hoc longe alio spectabat atque videri volebant. {{pn|6.3|3}}Athenienses enim duabus victoriis, Marathonia et Salaminia, tantam gloriam apud omnes gentes erant consecuti, ut intellegerent Lacedaemonii de principatu sibi cum iis certamen fore. {{pn|6.4|4}}qua re eos quam infirmissimos esse volebant. postquam autem audierunt muros strui, legatos Athenas miserunt qui id fieri vetarent. his praesentibus desierunt ac se de ea re legatos ad eos missuros dixerunt. {{pn|6.5|5}}hanc legationem suscepit Themistocles et solus primo profectus est. reliqui legati ut tum exirent, cum satis altitudo muri exstructa videretur, praecepit; interim omnes, servi atque liberi, opus facerent neque ulli loco parcerent, sive sacer sive privatus esset sive publicus, et undique, quod idoneum ad muniendum putarent, congererent. quo factum est, ut Atheniensium muri ex sacellis sepulcrisque constarent. ==VII.== {{pn|7.1|1}}Themistocles autem, ut Lacedaemonem venit, adire ad magistratus noluit et dedit operam, ut quam longissime tempus duceret, causam interponens se collegas exspectare. {{pn|7.2|2}}cum Lacedaemonii quererentur opus nihilo minus fieri eumque in ea re conari fallere, interim reliqui legati sunt consecuti. a quibus cum audisset non multum superesse munitionis, ad ephoros Lacedaemoniorum accessit, penes quos summum erat imperium, atque apud eos contendit falsa iis esse delata; qua re aequum esse illos viros bonos nobilesque mittere, quibus fides haberetur, qui rem explorarent; interea se obsidem retinerent. {{pn|7.3|3}}gestus est ei mos, tresque legati functi summis honoribus Athenas missi sunt. cum his collegas suos Themistocles iussit proficisci iisque praedixit, ut ne prius Lacedaemoniorum legatos dimitterent, quam ipse esset remissus. {{pn|7.4|4}}hos postquam Athenas pervenisse ratus est, ad magistratus senatumque Lacedaemoniorum adiit et apud eos liberrime professus est: Athenienses suo consilio, quod communi iure gentium facere possent, deos publicos suosque patrios ac penates, quo facilius ab hoste possent defendere, muris saepsisse neque in eo, quod inutile esset Graeciae, fecisse. {{pn|7.5|5}}nam illorum urbem ut propugnaculum oppositum esse barbaris, apud quam iam bis classes regias fecisse naufragium. {{pn|7.6|6}}Lacedaemonios autem male et iniuste facere, qui id potius intuerentur, quod ipsorum dominationi quam quod universae Graeciae utile esset. qua re, si suos legatos recipere vellent, quos Athenas miserant, se remitterent: aliter illos numquam in patriam essent recepturi. ==VIII.== {{pn|8.1|1}}tamen non effugit civium suorum invidiam. namque ob eundem timorem, quo damnatus erat Miltiades, testularum suffragiis e civitate eiectus Argos habitatum concessit. {{pn|8.2|2}}hic cum propter multas virtutes magna cum dignitate viveret, Lacedaemonii legatos Athenas miserunt, qui eum adsentem accusarent, quod societatem cum rege Perse ad Graeciam opprimendam fecisset. {{pn|8.3|3}}hoc crimine absens proditionis damnatus est. id ut audivit, quod non satis tutum se Argis videbat, Corcyram demigravit. ibi cum eius principes civitatis animadvertisset timere, ne propter se bellum iis Lacedaemonii et Athenienses indicerent, ad Admetum, Molossum regem, cum quo ei hospitium non erat, confugit. {{pn|8.4|4}}huc cum venisset et in praesentia rex abesset, quo maiore religione se receptum tueretur, filiam eius parvulam arripuit et cum ea se in sacrarium, quod summa colebatur caerimonia, coniecit. inde non prius egressus est, quam rex eum data dextra in fidem reciperet, quam praestitit. {{pn|8.5|5}}nam cum ab Atheniensibus et Lacedaemoniis exposceretur publice, supplicem non prodidit monuitque ut consuleret sibi; difficile enim esse in tam propinquo loco tuto eum versari. itaque Pydnam eum deduci iussit et, quod satis esset praesidii, dedit. hic in navem omnibus ignotus nautis escendit. {{pn|8.6|6}}quae cum tempestate maxima Naxum ferretur, ubi tum Atheniensium erat exercitus, sensit Themistocles, si eo pervenisset, sibi esse pereundum. hac necessitate coactus domino navis, quis sit, aperit, multa pollicens, si se conservasset. {{pn|8.7|7}}at ille clarissimi viri captus misericordia diem noctemque procul ab insula in salo navem tenuit in ancoris neque quemquam ex ea exire passus est. inde Ephesum pervenit ibique Themistoclen exponit. cui ille pro meritis postea gratiam rettulit. ==IX.== {{pn|9.1|1}}scio plerosque ita scripsisse, Themistoclen Xerxe regnante in Asiam transisse. sed ego potissimum Thucydidi credo, quod aetate proximus de iis, qui illorum temporum historiam reliquerunt, et eiusdem civitatis fuit. is autem ait ad Artaxerxen eum venisse atque his verbis epistulam misisse: {{pn|9.2|2}}«Themistocles veni ad te, qui plurima mala omnium Graiorum in domum tuam intuli, quam diu mihi necesse fuit adversum patrem tuum bellare patriamque meam defendere. {{pn|9.3|3}}idem multo plura bona feci, postquam in tuto ipse et ille in periculo esse coepit. nam cum in Asiam reverti vellet proelio apud Salamina facto, litteris eum certiorem feci id agi, ut pons, quem in Hellesponto fecerat, dissolveretur atque ab hostibus circumiretur; quo nuntio ille periculo est liberatus. {{pn|9.4|4}}nunc autem confugi ad te exagitatus a cuncta Graecia, tuam petens amicitiam; quam si ero adeptus, non minus me bonum amicum habebis, quam fortem inimicum ille expertus est. ea autem rogo, ut de iis rebus, quas tecum colloqui volo, annuum mihi tempus des eoque transacto ad te venire patiaris». ==X.== {{pn|10.1|1}}huius rex animi magnitudinem admirans cupiensque talem virum sibi conciliari veniam dedit. ille omne illud tempus litteris sermonique Persarum se dedidit; quibus adeo eruditus est, ut multo commodius dicatur apud regem verba fecisse, quam ii poterant, qui in Perside erant nati. {{pn|10.2|2}}hic cum multa regi esset pollicitus gratissimumque illud, si suis uti consiliis vellet, illum Graeciam bello oppressurum, magnis muneribus ab Artaxerxe donatus in Asiam rediit domiciliumque Magnesiae sibi constituit. {{pn|10.3|3}}namque hanc urbem ei rex donarat, his quidem verbis, quae ei panem praeberet - ex qua regione quinquaginta talenta quotannis redibant -; Lampsacum autem, unde vinum sumeret, Myunta, ex qua obsonium haberet. huius ad nostram memoriam monumenta manserunt duo: sepulcrum prope oppidum, in quo est sepultus, statua in foro Magnesiae. {{pn|10.4|4}}de cuius morte multimodis apud plerosque scriptum est, sed nos eundem potissimum Thucydidem auctorem probamus, qui illum ait Magnesiae morbo mortuum neque negat fuisse famam, venenum sua sponte sumpsisse, cum se, quae regi de Graecia opprimenda pollicitus esset, praestare posse desperaret. {{pn|10.5|5}}idem ossa eius clam in Attica ab amicis sepulta, quoniam legibus non concederetur, quod proditionis esset damnatus, memoriae prodidit. {{Liber |Ante=I. Miltiades |AnteNomen=../Miltiades |Post=III. Aristides |PostNomen=../Aristides }} lngl92t6uebrl3uz4vr4ly8pho43am8 0 35493 275930 130653 2026-08-14T23:39:20Z Saumache 27923 assisted using [[Project:AWB|AWB]] 275930 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Cornelius Nepos |OperaeTitulus= De viris illustribus |OperaeWikiPagina= De viris illustribus (Cornelius Nepos) |Annus= |SubTitulus= [[Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium]] <br /> III. Aristides }} {{Liber |Ante=II. Themistocles |AnteNomen=../Themistocles |Post=IV. Pausanias |PostNomen=../Pausanias }} ==I.== {{pn|1.1|1}}Aristides, Lysimachi filius, Atheniensis, aequalis fere fuit Themistocli. itaque cum eo de principatu contendit; namque obtrectarunt inter se. {{pn|1.2|2}}in his autem cognitum est, quanto antestaret eloquentia innocentiae. quamquam enim adeo excellebat Aristides abstinentia, ut unus post hominum memoriam, quem quidem nos audierimus, cognomine Iustus sit appellatus, tamen a Themistocle collabefactus testula illa exilio decem annorum multatus est. {{pn|1.3|3}}qui quidem cum intellegeret reprimi concitatam multitudinem non posse, cedensque animadvertisset quendam scribentem, ut patria pelleretur, quaesisse ab eo dicitur, qua re id faceret aut quid Aristides commisisset, cur tanta poena dignus duceretur. {{pn|1.4|4}}cui ille respondit se ignorare Aristiden, sed sibi non placere, quod tam cupide elaborasset, ut praeter ceteros Iustus appellaretur. {{pn|1.5|5}}hic decem annorum legitimam poenam non pertulit. nam postquam Xerxes in Graeciam descendit, sexto fere anno quam erat expulsus, populi scito in patriam restitutus est. ==II.== {{pn|2.1|1}}interfuit autem pugnae navali apud Salamina, quae facta est prius quam poena liberaretur. idem praetor fuit Atheniensium apud Plataeas in proelio, quo Mardonius fusus barbarorumque exercitus interfectus est. {{pn|2.2|2}}neque aliud est ullum huius in re militari illustre factum quam huius imperii memoria, iustitiae vero et aequitatis et innocentiae multa, in primis quod eius aequitate factum est, cum in communi classe esset Graeciae simul cum Pausania, quo duce Mardonius erat fugatus, ut summa imperii maritimi ab Lacedaemoniis transferretur ad Athenienses. {{pn|2.3|3}}namque ante id tempus et mari et terra duces erant Lacedaemonii. tum autem et intemperantia Pausaniae et iustitia factum est Aristidis, ut omnes fere civitates Graeciae ad Atheniensium societatem se applicarent et adversus barbaros hos duces deligerent sibi. ==III.== {{pn|3.1|1}}quos quo facilius repellerent, si forte bellum renovare conarentur, ad classis aedificandas exercitusque comparandos quantum pecuniae quaeque civitas daret, Aristides delectus est qui constitueret, eiusque arbitrio quadringena et sexagena talenta quotannis Delum sunt collata; id enim commune aerarium esse voluerunt. quae omnis pecunia postero tempore Athenas translata est. {{pn|3.2|2}}hic qua fuerit abstinentia, nullum est certius indicium quam quod, cum tantis rebus praefuisset, in tanta paupertate decessit, ut, qui efferretur, vix reliquerit. {{pn|3.3|3}}quo factum est, ut filiae eius publice alerentur et de communi aerario dotibus datis collocarentur. decessit autem fere post annum quartum quam Themistocles Athenis erat expulsus. {{Liber |Ante=II. Themistocles |AnteNomen=../Themistocles |Post=IV. Pausanias |PostNomen=../Pausanias }} 4hxql1lqf8i441o7bq3ccyafmpww0fd 0 35494 275955 130654 2026-08-15T07:52:58Z Saumache 27923 assisted using [[Project:AWB|AWB]] 275955 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Cornelius Nepos |OperaeTitulus= De viris illustribus |OperaeWikiPagina= De viris illustribus (Cornelius Nepos) |Annus= |SubTitulus= [[Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium]] <br /> IV. Pausanias }} {{Liber |Ante=III. Aristides |AnteNomen=../Aristides |Post=V. Cimon |PostNomen=../Cimon }} ==I.== {{pn|1.1|1}}Pausanias Lacedaemonius magnus homo, sed varius in omni genere vitae fuit; nam ut virtutibus eluxit, sic vitiis est obrutus. {{pn|1.2|2}}huius illustrissimum est proelium apud Plataeas. namque illo duce Mardonius, satrapes regius, natione Medus, regis gener, in primis omnium Persarum et manu fortis et consilii plenus, cum ducentis milibus peditum, quos viritim legerat, et viginti equitum haud ita magna manu Graeciae fugatus est, eoque ipse dux cecidit proelio. {{pn|1.3|3}}qua victoria elatus plurima miscere coepit et maiora concupiscere. sed primum in eo est reprehensus, quod ex praeda tripodem aureum Delphis posuisset epigrammate inscripto, in quo haec erat sententia: suo ductu barbaros apud Plataeas esse deletos eiusque victoriae ergo Apollini donum dedisse. {{pn|1.4|4}}hos versus Lacedaemonii exsculpserunt neque aliud scripserunt quam nomina earum civitatum, quarum auxilio Persae erant victi. ==II.== {{pn|2.1|1}}post id proelium eundem Pausaniam cum classe communi Cyprum atque Hellespontum miserunt, ut ex iis regionibus barbarorum praesidia depelleret. {{pn|2.2|2}}pari felicitate in ea re usus elatius se gerere coepit maioresque appetere res. nam cum Byzantio expugnato cepisset complures Persarum nobilis atque in his nonnullos regis propinquos, hos clam Xerxi remisit, simulans ex vinclis publicis effugisse, et cum his Gongylum Eretriensem, qui litteras regi redderet, in quibus haec fuisse scripta Thucydides memoriae prodidit: {{pn|2.3|3}}«Pausanias, dux Spartae, quos Byzantii ceperat, postquam propinquos tuos cognovit, tibi muneri misit seque tecum affinitate coniungi cupit. qua re, si tibi videtur, des ei filiam tuam nuptum. {{pn|2.4|4}}id si feceris, et Spartam et ceteram Graeciam sub tuam potestatem se, adiuvante te, redacturum pollicetur. his de rebus si quid geri volueris, certum hominem ad eum mittas face, cum quo colloquatur». {{pn|2.5|5}}rex tot hominum salute tam sibi necessariorum magnopere gavisus confestim cum epistula Artabazum ad Pausaniam mittit, in qua eum collaudat; petit, ne cui rei parcat ad ea efficienda, quae polliceretur; si perfecerit, nullius rei a se repulsam laturum. {{pn|2.6|6}}huius Pausanias voluntate cognita alacrior ad rem gerendam factus in suspicionem cecidit Lacedaemoniorum. in quo facto domum revocatus, accusatus capitis absolvitur, multatur tamen pecunia, quam ob causam ad classem remissus non est. ==III.== {{pn|3.1|1}}at ille post non multo sua sponte ad exercitum rediit et ibi non callida, sed dementi ratione cogitata patefecit; non enim mores patrios solum, sed etiam cultum vestitumque mutavit. {{pn|3.2|2}}apparatu regio utebatur, veste Medica; satellites Medi et Aegyptii sequebantur; epulabatur more Persarum luxuriosius, quam qui aderant perpeti possent; {{pn|3.3|3}}aditum petentibus conveniundi non dabat, superbe respondebat, crudeliter imperabat. Spartam redire nolebat; Colonas, qui locus in agro Troade est, se contulerat; ibi consilia cum patriae tum sibi inimica capiebat. {{pn|3.4|4}}id postquam Lacedaemonii rescierunt, legatos cum clava ad eum miserunt, in qua more illorum erat scriptum, nisi domum reverteretur, se capitis eum damnaturos. {{pn|3.5|5}}hoc nuntio commotus, sperans se etiam tum pecunia et potentia instans periculum posse depellere, domum rediit. huc ut venit, ab ephoris in vincla publica est coniectus; licet enim legibus eorum cuivis ephoro hoc facere regi. hinc tamen se expedivit, neque eo magis carebat suspicione; nam opinio manebat eum cum rege habere societatem. {{pn|3.6|6}}est genus quoddam hominum, quod Hilotae vocatur, quorum magna multitudo agros Lacedaemoniorum colit servorumque munere fungitur. hos quoque sollicitare spe libertatis existimabatur. {{pn|3.7|7}}sed quod harum rerum nullum erat apertum crimen, quo argui posset, non putabant de tali tamque claro viro suspicionibus oportere iudicari, et exspectandum, dum se ipsa res aperiret. ==IV.== {{pn|4.1|1}}interim Argilius quidam adulescentulus, quem puerum Pausanias amore venerio dilexerat, cum epistulam ab eo ad Artabazum accepisset eique in suspicionem venisset aliquid in ea de se esse scriptum, quod nemo eorum redisset qui eodem missi erant, vincla epistulae laxavit signoque detracto cognovit, si pertulisset, sibi esse pereundum. {{pn|4.2|2}}erant in eadem epistula, quae ad ea pertinebant, quae inter regem Pausaniamque convenerant. has ille litteras ephoris tradidit. {{pn|4.3|3}}non est praetereunda gravitas Lacedaemoniorum hoc loco. nam ne huius quidem indicio impulsi sunt, ut Pausaniam comprehenderent, neque prius vim adhibendam putaverunt quam se ipse indicasset. {{pn|4.4|4}}itaque huic indici, quid fieri vellent, praeceperunt. fanum Neptuni est Taenari, quod violari nefas putant Graeci. eo ille index confugit in araque consedit. hanc iuxta locum fecerunt sub terra, ex quo posset audiri, si quis quid loqueretur cum Argilio. {{pn|4.5|5}}huc ex ephoris quidam descenderunt. Pausanias, ut audivit Argilium confugisse in aram, perturbatus venit eo. quem cum supplicem dei videret in ara sedentem, quaerit, causae quid sit tam repentini consilii. huic ille, quid ex litteris comperisset, aperit. {{pn|4.6|6}}modo magis Pausanias perturbatus orare coepit, ne enuntiaret nec se meritum de illo optime proderet; quodsi eam veniam sibi dedisset tantisque implicatum rebus sublevasset, magno ei praemio futurum. ==V.== {{pn|5.1|1}}his rebus ephori cognitis satius putarunt in urbe eum comprehendi. quo cum essent profecti et Pausanias placato Argilio, ut putabat, Lacedaemonem reverteretur, in itinere, cum iam in eo esset, ut comprehenderetur, ex vultu cuiusdam ephori, qui eum admoneri cupiebat insidias sibi fieri intellexit. {{pn|5.2|2}}itaque paucis ante gradibus, quam qui eum sequebantur, in aedem Minervae, quae Chalcioicos vocatur, confugit. hinc ne exire posset, statim ephori valvas eius aedis obstruxerunt tectumque sunt demoliti, quo celerius sub divo interiret. {{pn|5.3|3}}dicitur eo tempore matrem Pausaniae vixisse eamque iam magno natu, postquam de scelere filii comperit, in primis ad filium claudendum lapidem ad introitum aedis attulisse. {{pn|5.4|4}}sic Pausanias magnam belli gloriam turpi morte maculavit. hic cum semianimis de templo elatus esset, confestim animam efflavit. {{pn|5.5|5}}cuius mortui corpus cum eodem nonnulli dicerent inferri oportere, quo ii qui ad supplicium essent dati, displicuit pluribus, et procul ad eo loco infoderunt, quo erat mortuus. inde posterius <dei> Delphici responso erutus atque eodem loco sepultus <est>, ubi vitam posuerat. {{Liber |Ante=III. Aristides |AnteNomen=../Aristides |Post=V. Cimon |PostNomen=../Cimon }} 8o0t14q31g2h3hbbthb3czbbx5x2eqm 0 35495 275965 130655 2026-08-15T09:28:09Z Saumache 27923 assisted using [[Project:AWB|AWB]] 275965 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Cornelius Nepos |OperaeTitulus= De viris illustribus |OperaeWikiPagina= De viris illustribus (Cornelius Nepos) |Annus= |SubTitulus= [[Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium]] <br /> V. Cimon }} {{Liber |Ante=IV. Pausanias |AnteNomen=../Pausanias |Post=VI. Lysander |PostNomen=../Lysander }} ==I.== {{pn|1.1|1}}Cimon, Miltiades filius, Atheniensis, duro admodum initio usus est adulescentiae. nam cum pater eius litem aestimatam populo solvere non potuisset ob eamque causam in vinclis publicis decessisset, Cimon eadem custodia tenebatur neque legibus Atheniensium emitti poterat, nisi pecuniam, qua pater multatus erat, solvisset. {{pn|1.2|2}}habebat autem in matrimonio sororem germanam suam, nomine Elpinicen, non magis amore quam more ductus: namque Atheniensibus licet eodem patre natas uxores ducere. {{pn|1.3|3}}huius coniugi cupidus Callias quidam, non tam generosus quam pecuniosus, qui magnas pecunias ex metallis fecerat, egit cum Cimone, ut eam sibi uxorem daret; id si impetrasset, se pro illo pecuniam soluturum. {{pn|1.4|4}}is cum talem condicionem aspernaretur, Elpinice negavit se passuram Miltiadis progeniem in vinclis publicis interire, quoniam prohibere posset, seque Calliae nupturam, si ea, quae polliceretur, praestitisset. ==II.== {{pn|2.1|1}}tali modo custodia liberatus Cimon celeriter ad principatum pervenit. habebat enim satis eloquentiae, summam liberalitatem, magnam prudentiam cum iuris civilis tum rei militaris, quod cum patre a puero in exercitibus fuerat versatus. itaque hic et populum urbanum in sua tenuit potestate et apud exercitum plurimum valuit auctoritate. {{pn|2.2|2}}primum imperator apud flumen Strymona magnas copias Thraecum fugavit, oppidum Amphipolim constituit eoque decem milia Atheniensium in coloniam misit. idem iterum apud Mycalen Cypriorum et Phoenicum ducentarum navium classem devictam cepit, eodemque die pari fortuna in terra usus est. {{pn|2.3|3}}namque hostium navibus captis statim ex classe copias suas eduxit barbarorumque maximam vim uno concursu prostravit. {{pn|2.4|4}}qua victoria magna praeda potitus cum domum reverteretur, quod iam nonnullae insulae propter acerbitatem imperii defecerant, bene animatas confirmavit, alienatas ad officium redire coegit. {{pn|2.5|5}}Scyrum, quam eo tempore Dolopes incolebant, quod contumacius se gesserant, vacuefecit, sessores veteres urbe insulaque eiecit, agros civibus divisit. Thasios opulentia fretos suo adventu fregit. his ex manubiis arx Athenarum, qua ad meridiem vergit, est ornata. ==III.== {{pn|3.1|1}}quibus rebus cum unus in civitate maxime floreret, incidit in eandem invidiam quam pater suus ceterique Atheniensium principes; nam testarum suffragiis [quod illi ostrakismos vocant] decem annorum exilio multatus est. {{pn|3.2|2}}cuius facti celerius Athenienses quam ipsum paenituit. nam cum ille animo forti invidiae ingratorum civium cessisset bellumque Lacedaemonii Atheniensibus indixissent, confestim notae eius virtutis desiderium consecutum est. {{pn|3.3|3}}itaque post annum quintum, quam expulsus erat, in patriam revocatus est. ille, quod hospitio Lacedaemoniorum utebatur, satius existimans *** contendere, Lacedaemonem sua sponte est profestus pacemque inter duas potentissimas civitates conciliavit. {{pn|3.4|4}}post, neque ita multo, Cyprum cum ducentis navibus imperator missus, cum eius maiorem partem insulae devicisset, in morbum implicitus in oppugnando oppido Citio est mortuus. ==IV.== {{pn|4.1|1}}hunc Athenienses non solum in bello, set etiam in pace diu desideraverunt. fuit enim tanta liberalitate, cum compluribus locis praedia hortosque haberet, ut numquam in eis custodem imposuerit fructus servandi gratia, ne quis impediretur, quominus eius rebus, quibus quisque vellet frueretur. {{pn|4.2|2}}semper eum pedisequi cum nummis sunt secuti, ut, si quis opis eius indigeret, haberet quod statim daret, ne differendo videretur negare. saepe cum aliquem offensum fortunae videret minus bene vestitum, suum amiculum dedit. {{pn|4.3|3}}cottidie sic cena ei coquebatur, ut quos invocatos vidisset in foro, omnis devocaret, quod facere nullum diem praetermittebat. nulli fides eius, nulli opera, nulli res familiaris defuit; multos locupletavit, compluris pauperes mortuos, qui unde efferrentur non reliquissent, suo sumptu extulit. {{pn|4.4|4}}sic se gerendo minime est mirandum, si et vita eius fuit secura et mors acerba. {{Liber |Ante=IV. Pausanias |AnteNomen=../Pausanias |Post=VI. Lysander |PostNomen=../Lysander }} fixy490v44gq7ycygsnq9b4cukaw5sv 0 35496 275926 130656 2026-08-14T23:36:14Z Saumache 27923 assisted using [[Project:AWB|AWB]] 275926 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Cornelius Nepos |OperaeTitulus= De viris illustribus |OperaeWikiPagina= De viris illustribus (Cornelius Nepos) |Annus= |SubTitulus= [[Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium]] <br /> VI. Lysander }} {{Liber |Ante=V. Cimon |AnteNomen=../Cimon |Post=VII. Alcibiades |PostNomen=../Alcibiades }} ==I.== {{pn|1.1|1}}Lysander Lacedaemonius magnam reliquit sui famam, magis felicitate quam virtute partam. Atheniensis enim in Peloponnesios sexto et vicesimo anno bellum gerentes confecisse apparet. {{pn|1.2|2}}id qua ratione consecutus sit, non latet. non enim virtute sui exercitus, sed immodestia factum est adversariorum, qui, quod dicto audientes imperatoribus suis non erant, dispalati in agris relictis navibus in hostium venerunt potestatem. quo facto Athenienses se Lacedaemoniis dederunt. {{pn|1.3|3}}hac victoria Lysander elatus, cum antea semper factiosus audaxque fuisset, sic sibi indulsit, ut eius opera in maximum odium Graeciae Lacedaemonii pervenerint. {{pn|1.4|4}}nam cum hanc causam Lacedaemonii dictitassent sibi esse belli, ut Atheniensium impotentem dominationem refringerent, postquam apud Aegos flumen Lysander classis hostium est potitus, nihil aliud molitus est, quam ut omnes civitates in sua teneret potestate, cum id se Lacedaemoniorum causa facere simularet. {{pn|1.5|5}}namque undique qui Atheniensium rebus studuissent, eiectis, decem delegerat in una quaque civitate, quibus summum imperium potestatemque omnium rerum committeret. horum in numerum nemo admittebatur, nisi qui aut eius hospitio contineretur aut se illius fore proprium fide confirmarat. ==II.== {{pn|2.1|1}}ita decemvirali potestate in omnibus urbibus constituta ipsius nutu omnia gerebantur. cuius de crudelitate ac perfidia satis est unam rem exempli gratia proferre, ne de eodem plura enumerando defatigemus lectores. {{pn|2.2|2}}victor ex Asia cum reverteretur Thasumque divertisset, quod ea civitas praecipua fide fuerat erga Athenienses, proinde ac si idem firmissimi solerent esse amici, qui constantes fuissent inimici, pervertere eam concupivit. {{pn|2.3|3}}vidit autem nisi in eo occultasset voluntatem, futurum ut Thasii dilaberentur consulerentque rebus suis *** ==III.== {{pn|3.1|1}}itaque hi decemviralem illam potestatem ab illo constitutam sustulerunt. quo dolore incensus iniit consilia reges Lacedaemoniorum tollere. sed sentiebat id se sine ope deorum facere non posse, quod Lacedaemonii omnia ad oracula referre consuerant. {{pn|3.2|2}}primum Delphicum corrumpere est conatus. cum id non potuisset, Dodonam adortus est. hinc quoque repulsus dixit se vota suscepisse, quae Iovi Hammoni solveret, existimans se Afros facilius corrupturum. {{pn|3.3|3}}hac spe cum profectus esset in Africam, multum eum antistites Iovis fefellerunt. nam non solum corrumpi non potuerunt, sed etiam legatos Lacedaemonem miserunt, qui Lysandrum accusarent, quod sacerdotes fani corrumpere conatus esset. {{pn|3.4|4}}accusatus hoc crimine iudicumque absolutus sententiis, Orchomeniis missus subsidio occisus est a Thebanis apud Haliartum. {{pn|3.5|5}}quam vere de eo secus foret iudicatum, oratio, indicio fuit, quae post mortem in domo eius reperta est, in qua suadet Lacedaemoniis, ut regia potestate dissoluta ex omnibus dux deligatur ad bellum gerendum, sed sic scripta, ut deum videretur congruere sententiae, quam ille se habiturum pecunia fidens non dubitarat. hanc ei scripsisse Cleon Halicarnasius dicitur. ==IV.== {{pn|4.1|1}}atque hoc loco non est praetereundum factum Pharnabazi, satrapis regii. nam cum Lysander praefectus classis in bello multa crudeliter avareque fecisset deque iis rebus suspicaretur ad cives suos esse perlatum, petiit a Pharnabazo, ut ad ephoros sibi testimonium daret, quanta sanctitate bellum gessisset sociosque tractasset, deque ea re accurate scriberet; magnam enim eius auctoritatem in ea re futuram. {{pn|4.2|2}}huic ille liberaliter pollicetur; librum grandem verbis multis conscripsit, in quibus summis eum fert laudibus. quem cum legisset probassetque, dum signatur, alterum pari magnitudine, tanta similitudine, ut discerni non posset, signatum subiecit, in quo accuratissime eius avaritiam perfidiamque accusarat. {{pn|4.3|3}}hunc Lysander domum cum redisset, postquam de suis rebus gestis apud maximum magistratum, quae voluerat dixerat, testimoni loco librum a Pharnabazo datum tradidit. hunc summoto Lysandro cum ephori cognossent, ipsi legendum dederunt. ita ille imprudens ipse suus fuit accusator. {{Liber |Ante=V. Cimon |AnteNomen=../Cimon |Post=VII. Alcibiades |PostNomen=../Alcibiades }} 6e9tm16wjha4bmmmwlikut7x113jttv 275927 275926 2026-08-14T23:36:33Z Saumache 27923 275927 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Cornelius Nepos |OperaeTitulus= De viris illustribus |OperaeWikiPagina= De viris illustribus (Cornelius Nepos) |Annus= |SubTitulus= [[Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium]] <br /> VI. Lysander }} {{Liber |Ante=V. Cimon |AnteNomen=../Cimon |Post=VII. Alcibiades |PostNomen=../Alcibiades }} ==I.== {{pn|1.1|1}}Lysander Lacedaemonius magnam reliquit sui famam, magis felicitate quam virtute partam. Atheniensis enim in Peloponnesios sexto et vicesimo anno bellum gerentes confecisse apparet. {{pn|1.2|2}}id qua ratione consecutus sit, non latet. non enim virtute sui exercitus, sed immodestia factum est adversariorum, qui, quod dicto audientes imperatoribus suis non erant, dispalati in agris relictis navibus in hostium venerunt potestatem. quo facto Athenienses se Lacedaemoniis dederunt. {{pn|1.3|3}}hac victoria Lysander elatus, cum antea semper factiosus audaxque fuisset, sic sibi indulsit, ut eius opera in maximum odium Graeciae Lacedaemonii pervenerint. {{pn|1.4|4}}nam cum hanc causam Lacedaemonii dictitassent sibi esse belli, ut Atheniensium impotentem dominationem refringerent, postquam apud Aegos flumen Lysander classis hostium est potitus, nihil aliud molitus est, quam ut omnes civitates in sua teneret potestate, cum id se Lacedaemoniorum causa facere simularet. {{pn|1.5|5}}namque undique qui Atheniensium rebus studuissent, eiectis, decem delegerat in una quaque civitate, quibus summum imperium potestatemque omnium rerum committeret. horum in numerum nemo admittebatur, nisi qui aut eius hospitio contineretur aut se illius fore proprium fide confirmarat. ==II.== {{pn|2.1|1}}ita decemvirali potestate in omnibus urbibus constituta ipsius nutu omnia gerebantur. cuius de crudelitate ac perfidia satis est unam rem exempli gratia proferre, ne de eodem plura enumerando defatigemus lectores. {{pn|2.2|2}}victor ex Asia cum reverteretur Thasumque divertisset, quod ea civitas praecipua fide fuerat erga Athenienses, proinde ac si idem firmissimi solerent esse amici, qui constantes fuissent inimici, pervertere eam concupivit. {{pn|2.3|3}}vidit autem nisi in eo occultasset voluntatem, futurum ut Thasii dilaberentur consulerentque rebus suis *** ==III.== {{pn|3.1|1}}itaque hi decemviralem illam potestatem ab illo constitutam sustulerunt. quo dolore incensus iniit consilia reges Lacedaemoniorum tollere. sed sentiebat id se sine ope deorum facere non posse, quod Lacedaemonii omnia ad oracula referre consuerant. {{pn|3.2|2}}primum Delphicum corrumpere est conatus. cum id non potuisset, Dodonam adortus est. hinc quoque repulsus dixit se vota suscepisse, quae Iovi Hammoni solveret, existimans se Afros facilius corrupturum. {{pn|3.3|3}}hac spe cum profectus esset in Africam, multum eum antistites Iovis fefellerunt. nam non solum corrumpi non potuerunt, sed etiam legatos Lacedaemonem miserunt, qui Lysandrum accusarent, quod sacerdotes fani corrumpere conatus esset. {{pn|3.4|4}}accusatus hoc crimine iudicumque absolutus sententiis, Orchomeniis missus subsidio occisus est a Thebanis apud Haliartum. {{pn|3.5|5}}quam vere de eo secus foret iudicatum, oratio, indicio fuit, quae post mortem in domo eius reperta est, in qua suadet Lacedaemoniis, ut regia potestate dissoluta ex omnibus dux deligatur ad bellum gerendum, sed sic scripta, ut deum videretur congruere sententiae, quam ille se habiturum pecunia fidens non dubitarat. hanc ei scripsisse Cleon Halicarnasius dicitur. ==IV.== {{pn|4.1|1}}atque hoc loco non est praetereundum factum Pharnabazi, satrapis regii. nam cum Lysander praefectus classis in bello multa crudeliter avareque fecisset deque iis rebus suspicaretur ad cives suos esse perlatum, petiit a Pharnabazo, ut ad ephoros sibi testimonium daret, quanta sanctitate bellum gessisset sociosque tractasset, deque ea re accurate scriberet; magnam enim eius auctoritatem in ea re futuram. {{pn|4.2|2}}huic ille liberaliter pollicetur; librum grandem verbis multis conscripsit, in quibus summis eum fert laudibus. quem cum legisset probassetque, dum signatur, alterum pari magnitudine, tanta similitudine, ut discerni non posset, signatum subiecit, in quo accuratissime eius avaritiam perfidiamque accusarat. {{pn|4.3|3}}hunc Lysander domum cum redisset, postquam de suis rebus gestis apud maximum magistratum, quae voluerat dixerat, testimoni loco librum a Pharnabazo datum tradidit. hunc summoto Lysandro cum ephori cognossent, ipsi legendum dederunt. ita ille imprudens ipse suus fuit accusator. {{Liber |Ante=V. Cimon |AnteNomen=../Cimon |Post=VII. Alcibiades |PostNomen=../Alcibiades }} 443nvzad2w7j7bbt8gzopj1ol48fyiw 0 35497 275954 130659 2026-08-15T07:49:28Z Saumache 27923 assisted using [[Project:AWB|AWB]] 275954 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Cornelius Nepos |OperaeTitulus= De viris illustribus |OperaeWikiPagina= De viris illustribus (Cornelius Nepos) |Annus= |SubTitulus= [[Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium]] <br /> VIII. Thrasybulus }} {{Liber |Ante=VII. Alcibiades |AnteNomen=../Alcibiades |Post=IX. Conon |PostNomen=../Conon }} ==I.== {{pn|1.1|1}}Thrasybulus, Lyci filius, Atheniensis. si per se virtus sine fortuna ponderanda est, dubito an hunc primum omnium ponam. illud sine dubio: neminem huic praefero fide, constantia, magnitudine animi, in patriam amore. {{pn|1.2|2}}nam quod multi voluerunt paucique potuerunt, ab uno tyranno patriam liberare, huic contigit, ut a triginta oppressam tyrannis e servitute in libertatem vindicaret. {{pn|1.3|3}}sed nescio quo modo, cum eum nemo anteiret his virtutibus, multi nobilitate praecucurrerunt. primum Peloponnesio bello multa hic sine Alcibiade gessit, ille nullam rem sine hoc: quae ille universa naturali quodam bono fecit lucri. {{pn|1.4|4}}sed illa tamen omnia communia imperatoribus cum militibus et fortuna, quod in proelii concursu abit res a consilio ad vires +vimque+ pugnantium. itaque iure suo nonnulla ab imperatore miles, plurima vero fortuna vindicat seque hic plus valuisse quam ducis prudentiam vere potest praedicare. {{pn|1.5|5}}qua re illud magnificentissimum factum proprium est Thrasybuli. nam cum triginta tyranni praepositi a Lacedaemoniis servitute oppressas tenerent Athenas, plurimos civis quibus in bello parserat fortuna, partim patria expulissent partim interfecissent, plurimorum bona publicata inter se divisissent, non solum princeps, sed etiam solus initio bellum iis indixit. ==II.== {{pn|2.1|1}}hic enim cum Phylen confugisset, quod est castellum in Attica munitissimum, non plus habuit secum triginta de suis. hoc initium fuit salutis Actaeorum, hoc robur libertatis clarissimae civitatis. {{pn|2.2|2}}neque vero hic non contemptus est primo a tyrannis atque eius solitudo. quae quidem res et illis contemnentibus pernicii et huic despecto saluti fuit; haec enim illos segnes ad persequendum, hos autem tempore ad comparandum dato fecit robustiores. {{pn|2.3|3}}quo magis praeceptum illud omnium in animis esse debet, nihil in bello oportere contemni, neque sine causa dici matrem timidi flere non solere. {{pn|2.4|4}}neque tamen pro opinione Thrasybuli auctae sunt opes: nam iam tum illis temporibus fortius boni pro libertate loquebantur quam pugnabant. {{pn|2.5|5}}hinc in Piraeum transiit Munychiamque munivit. hanc bis tyranni oppugnare sunt adorti, ab eaque turpiter repulsi protinus in urbem armis impedimentisque amissis refugerunt. {{pn|2.6|6}}usus est Thrasybulus non minus prudentia quam fortitudine. nam cedentes violari vetuit - cives enim civibus parcere aequum censebat -, neque quisquam est vulneratus nisi qui prior impugnare voluit. neminem iacentem veste spoliavit, nil attigit nisi arma, quorum indigebat, quaeque ad victum pertinebant. {{pn|2.7|7}}in secundo proelio cecidit Critias, dux tyrannorum, cum quidem exadversus Thrasybulum fortissime pugnaret. ==III.== {{pn|3.1|1}}hoc deiecto Pausanias venit Atticis auxilio, rex Lacedaemoniorum. is inter Thrasybulum et eos, qui urbem tenebant, fecit pacem his condicionibus: ne qui praeter triginta tyrannos et decem, qui postea praetores creati superioris more crudelitatis erant usi, afficerentur exilio neve bona publicarentur; rei publicae procuratio pupulo redderetur. {{pn|3.2|2}}praeclarum hoc quoque Thrasybuli, quod reconciliata pace, cum plurimum in civitate posset, legem tulit, ne quis ante actarum rerum accusaretur neve multaretur, eamque illi oblivionis appellarunt. {{pn|3.3|3}}neque vero hanc tantum ferendam curavit, sed etiam ut valeret effecit. nam cum quidam ex iis, qui simul cum eo in exilio fuerant, caedem facere eorum vellent, cum quibus in gratiam reditum erat publice, prohibuit et id, quod pollicitus erat, praestitit. ==IV.== {{pn|4.1|1}}huic pro tantis meritis honoris causa corona a populo data est, facta duabus virgulis oleaginis. quam quod amor civium et non vis expresserat, nullam habuit invidiam magnaque fuit gloria. {{pn|4.2|2}}bene ergo Pittacus ille, qui septem sapientium numero est habitus, cum Mytilenaei multa milia iugerum agri ei muneri darent, «nolite, oro vos», inquit, «id mihi dare, quod multi invideant, plures etiam concupiscant. qua re ex istis nolo amplius quam centum iugera, quae et meam animi aequitatem et vestram voluntatem indicent». nam parva munera diutina, locupletia non propia esse consuerunt. {{pn|4.3|3}}illa igitur corona contentus Thrasybulus neque amplius requisivit neque quemquam honore se antecessisse existimavit. {{pn|4.4|4}}hic sequenti tempore, cum praetor classem ad Ciliciam appulisset neque satis diligenter in castris eius agerentur vigiliae, a barbaris ex oppido noctu eruptione facta in tabernaculo interfectus est. {{Liber |Ante=VII. Alcibiades |AnteNomen=../Alcibiades |Post=IX. Conon |PostNomen=../Conon }} 7gdkc57kid8f97zv3e1ni9v1gw68c7f 0 35498 275938 130660 2026-08-14T23:50:05Z Saumache 27923 assisted using [[Project:AWB|AWB]] 275938 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Cornelius Nepos |OperaeTitulus= De viris illustribus |OperaeWikiPagina= De viris illustribus (Cornelius Nepos) |Annus= |SubTitulus= [[Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium]] <br /> IX. Conon }} {{Liber |Ante=VIII. Thrasybulus |AnteNomen=../Thrasybulus |Post=X. Dion |PostNomen=../Dion }} ==I.== {{pn|1.1|1}}Conon Atheniensis Peloponnesio bello accessit ad rem publicam, in eoque eius opera magni fuit. nam et praetor pedestribus exercitibus praefuit et praefectus classis magnas mari res gessit. quas ob causas praecipuus ei honos habitus est. namque omnibus unus insulis praefuit, in qua potestate Pheras cepit, coloniam Lacedaemoniorum. {{pn|1.1|1}}fuit etiam extremo Peloponnesio bello praetor, cum apud Aegos flumen copiae Athensiensium ab Lysandro sunt devictae. sed tum afuit, eoque peius res administrata est; nam et prudens rei militaris et diligens erat imperator. {{pn|1.3|3}}itaque nemini erat his temporibus dubium, si affuisset, illam Atheniensis calamitatem accepturos non fuisse. ==II.== {{pn|2.1|1}}rebus autem afflictis, cum patriam obsideri audisset, non quaesivit, ubi ipse tuto viveret, sed unde praesidio posset esse civibus suis. itaque contulit se ad Pharnabazum, satrapem Ioniae et Lydiae eundemque generum regis et propinquum; apud quem ut multum gratia valeret, multo labore multisque effecit periculis. {{pn|2.2|2}}nam cum Lacedaemonii Atheniensibus devictis in societate non manerent, quam cum Artaxerxe fecerant, Agesilaumque bellatum misissent in Asiam, maxime impulsi a Tissapherne, qui ex intimis regis ab amicitia eius defecerat et cum Lacedaemoniis coierat societatem, hunc adversus Pharnabazus habitus est imperator, re quidem vera exercitui praefuit Conon eiusque omnia arbitrio gesta sunt. {{pn|2.3|3}}hic multum ducem summum Agesilaum impedivit saepeque eius consiliis obstitit, neque vero non fuit apertum, si ille non fuisset, Agesilaum Asiam Tauro tenus regi fuisse erepturum. {{pn|2.4|4}}qui posteaquam domum a suis civibus revocatus est, quod Boeotii et Athenienses Lacedaemoniis bellum indixerant, Conon nihilo setius apud praefectos regis versabatur iisque omnibus magno erat usui. ==III.== {{pn|3.1|1}}defecerat a rege Tissaphernes, neque id tam Artaxerxi quam ceteris erat apertum; multis enim magnisque meritis apud regem, etiam cum in officio non maneret, valebat. neque id erat mirandum, si non facile ad credendum adducebatur, reminiscens eius se opera Cyrum fratrem superasse. {{pn|3.2|2}}huius accusandi gratia Conon a Pharnabazo ad regem missus posteaquam venit, primum ex more Persarum ad chiliarchum, qui secundum gradum imperii tenebat, Tithraustem accessit seque ostendit cum rege colloqui velle: nemo enim sine hoc admittitur. {{pn|3.3|3}}huic ille, «nulla» inquit «mora est, sed tu delibera, utrum colloqui malis an per litteras agere, quae cogitas. necesse est enim, si in conspectum veneris, venerari te regem - quod proskynæsin illi vocant -. hoc si tibi grave est, per me nihilo setius editis mandatis conficies, quod studes». {{pn|3.4|4}}tum Conon «mihi vero» inquit «non est grave quemvis honorem habere regi, sed vereor, ne civitati meae sit opprobrio, si, cum ex ea sim profectus, quae ceteris gentibus imperare consuerit, potius barbarorum quam illius more fungar». itaque quae huic volebat scripta tradidit. ==IV.== {{pn|4.1|1}}quibus cognitis rex tantum auctoritate eius motus est, ut et Tissaphernem hostem iudicarit, et Lacedaemonios bello persequi iusserit, et ei permiserit quem vellet eligere ad dispensandam pecuniam. id arbitrium Conon negavit sui esse consilii, sed ipsius, qui optime suos nosse deberet, sed se suadere, Pharnabazo id negotii daret. {{pn|4.2|2}}hinc magnis muneribus donatus ad mare est missus, ut Cypriis et Phoenicibus ceterisque maritimis civitatibus navis longas imperaret classemque, qua proxima aestate mare tueri posset, compararet, dato adiutore Pharnabazo, sicut ipse voluerat. {{pn|4.3|3}}id ut Lacedaemoniis est nuntiatum, non sine cura rem administrant, quod maius bellum imminere arbitrabantur, quam si cum barbaro solum contenderent. nam ducem fortem, prudentem regiis opibus praefuturum ac secum dimicaturum videbant, quem neque consilio neque copiis superare possent. {{pn|4.4|4}}hac mente magnam contrahunt classem; proficiscuntur Pisandro duce. hos Conon apud Cnidum adortus magno proelio fugat, multas naves capit, complures deprimit. qua victoria non solum Athenae, sed etiam cuncta Graecia, quae sub Lacedaemoniorum fuerat imperio, liberata est. {{pn|4.5|5}}Conon cum parte navium in patriam venit, muros dirutos a Lysandro utrosque, et Piraei et Athenarum, reficiendos curat, pecuniaeque quinquaginta talenta, quae a Pharnabazo acceperat, civibus suis donat. ==V.== {{pn|5.1|1}}accidit huic, quod ceteris mortalibus, ut inconsideratior in secunda quam in adversa esset fortuna. nam classe Peloponnesiorum devicta, cum ultum se iniurias patriae putaret, plura concupivit quam efficere potuit. {{pn|5.2|2}}neque tamen ea non pia et probanda fuerunt, quod potius patriae opes augeri quam regis maluit. nam cum magnam auctoritatem sibi pugna illa navali, quam apud Cnidum fecerat, constituisset non solum inter barbaros, sed etiam omnis Graeciae civitates, clam dare operam coepit, ut Ioniam et Aeoliam restitueret Atheniensibus. {{pn|5.3|3}}id cum minus diligenter esset celatum, Tiribazus, qui Sardibus praeerat, Cononem evocavit, simulans ad regem eum se mittere velle magna de re. huius nuntio parens cum venisset, in vincla coniectus est, in quibus aliquamdiu fuit. {{pn|5.4|4}}inde nonnulli eum ad regem abductum ibique eum perisse scriptum reliquerunt. contra ea Dinon historicus, cui nos plurimum de Persicis rebus credimus, effugisse scripsit; illud addubitat, utrum Tiribazo sciente an imprudente sit factum. {{Liber |Ante=VIII. Thrasybulus |AnteNomen=../Thrasybulus |Post=X. Dion |PostNomen=../Dion }} c7c5g82mt7gly2us9x1nqrlyc97t2l7 0 35499 275928 130661 2026-08-14T23:37:30Z Saumache 27923 assisted using [[Project:AWB|AWB]] 275928 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Cornelius Nepos |OperaeTitulus= De viris illustribus |OperaeWikiPagina= De viris illustribus (Cornelius Nepos) |Annus= |SubTitulus= [[Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium]] <br /> X. Dion }} {{Liber |Ante=IX. Conon |AnteNomen=../Conon |Post=XI. Iphicrates |PostNomen=../Iphicrates }} ==I.== {{pn|1.1|1}}Dion, Hipparini filius, Syracusanus, nobili genere natus, utraque implicatus tyrannide Dionysiorum. namque ille superior Aristomachen, sororem Dionis, habuit in matrimonio, ex qua duos filios, Hipparinum et Nisaeum, procreavit totidemque filias, nomine Sophrosynen et Areten, quarum priorem Dionysio filio, eidem cui regnum reliquit, nuptum dedit, alteram, Areten, Dioni. {{pn|1.2|2}}Dion autem praeter nobilem propinquitatem generosamque maiorum famam multa alia ab natura habuit bona, in his ingenium docile, come, aptum ad artes optimas, magnam corporis dignitatem, quae non minimum commendat, magnas praeterea divitias a patre relictas, quas ipse tyranni muneribus auxerat. {{pn|1.1|1}}erat intimus Dionysio priori, neque minus propter mores quam affinitatem. namque etsi Dionysii crudelitas ei displicebat, tamen salvum propter necessitudinem, magis etiam suorum causa studebat. aderat in magnis rebus, eiusque consilio multum movebatur tyrannus, nisi qua in re maior ipsius cupiditas intercesserat. {{pn|1.4|4}}legationes vero omnes, quae essent inlustriores, per Dionem administrabantur; quas quidem ille diligenter obeundo, fideliter administrando crudelissimum nomen tyranni sua humanitate tegebat. hunc a Dionysio missum Carthaginienses sic suspexerunt, {{pn|1.5|5}}ut neminem umquam Graeca lingua loquentem magis sint admirati. ==II.== {{pn|2.1|1}}neque vero haec Dionysium fugiebant; nam quanto esset sibi ornamento, sentiebat. quo fiebat, ut uni huic maxime indulgeret neque eum secus diligeret ac filium; {{pn|2.2|2}}qui quidem, cum Platonem Tarentum venisse fama in Siciliam esset perlata, adulescenti negare non potuerit, quin eum accerseret, cum Dion eius audiendi cupiditate flagraret. dedit ergo huic veniam magnaque eum ambitione Syracusas perduxit. {{pn|2.3|3}}quem Dion adeo admiratus est atque adamavit, ut se ei totum traderet. neque vero minus ipse Plato delectatus est Dione. itaque cum a tyranno crudeliter violatus esset, quippe qui eum venumdari iussisset, tamen eodem rediit eiusdem Dionis precibus adductus. {{pn|2.4|4}}interim in morbum incidit Dionysius. quo cum gravi conflictaretur, quaesivit a medicis Dion, quem ad modum se haberet, simulque ab iis petiit, si forte in maiori esset periculo, ut sibi faterentur; nam velle se cum eo colloqui de partiendo regno, quod sororis suae filios ex illo natos partem regni putabat debere habere. {{pn|2.5|5}}id medici non tacuerunt et ad Dionysium filium sermonem rettulerunt. quo ille commotus, ne agendi esset Dioni potestas, patri soporem medicos dare coegit. hoc aeger sumpto ut somno sopitus diem obiit supremum. ==III.== {{pn|3.1|1}}tale initium fuit Dionis et Dionysi simultatis, eaque multis rebus aucta est. sed tamen primis temporibus aliquamdiu simulata inter eos amicitia mansit. sicut cum Dion non desisteret obsecrare Dionysium, ut Platonem Athenis arcesseret et eius consiliis uteretur, ille, qui in aliqua re vellet patrem imitari, morem ei gessit. {{pn|3.2|2}}eodemque tempore Philistum historicum Syracusas reduxit, hominem amicum non magis tyranno quam tyrannis. sed de hoc in eo libro plura sunt exposita, qui de historicis Graecis conscriptus est. {{pn|3.3|3}}Plato autem tantum apud Dionysium auctoritate potuit valuitque eloquentia, ut ei persuaserit tyrannidis facere finem libertatemque reddere Syracusanis. a qua voluntate Philisti consilio deterritus aliquanto crudelior esse coepit. ==IV.== {{pn|4.1|1}}qui quidem, cum a Dione se superari videret ingenio, auctoritate, amore populi, verens ne, si eum secum haberet, aliquam occasionem sui daret opprimendi, navem ei triremem dedit, qua Corinthum deveheretur, ostendens se id utriusque facere causa, ne, cum inter se timerent, alteruter alterum praeoccuparet. {{pn|4.2|2}}id cum factum multi indignarentur magnaeque esset invidiae tyranno, Dionysius omnia, quae moveri poterant Dionis, in navis imposuit ad eumque misit. sic enim existimari volebat, id se non odio hominis, sed suae salutis fecisse causa. {{pn|4.3|3}}postea vero quam audivit eum in Peloponneso manum comparare sibique bellum facere conari, Areten, Dionis uxorem, alii nuptum dedit filiumque eius sic educari iussit, ut indulgendo turpissimis imbueretur cupiditatibus. {{pn|4.4|4}}nam puero, priusquam pubes esset, scorta adducebantur, vino epulisque obruebatur, neque ullum tempus sobrio relinquebatur. {{pn|4.5|5}}is usque eo vitae statum commutatum ferre non potuit, postquam in patriam rediit pater - namque appositi erant custodes, qui eum a pristino victu deducerent -, ut se de superiore parte aedium deiecerit atque ita interierit. sed illuc revertor. ==V.== {{pn|5.1|1}}postquam Corinthum pervenit Dion et eodem perfugit Heraclides ab eodem expulsus Dionysio, qui praefectus fuerat equitum, omni ratione bellum comparare coeperunt. {{pn|5.2|2}}sed non multum proficiebant, quod multorum annorum tyrannis magnarum opum putabatur; quam ob causam pauci ad societatem periculi perducebantur. {{pn|5.3|3}}sed Dion, fretus non tam suis copiis quam odio tyranni, maximo animo duabus onerariis navibus quinquaginta annorum imperium, munitum quingentis longis navibus, decem equitum centumque peditum milibus, profectus oppugnatum, quod omnibus gentibus admirabile est visum, adeo facile perculit, ut post diem tertium, quam Siciliam attigerat, Syracusas introierit. ex quo intellegi potest nullum esse imperium tutum nisi benevolentia munitum. {{pn|5.4|4}}eo tempore aberat Dionysius et in Italia classem opperiebatur adversariorum, ratus neminem sine magnis copiis ad se venturum. quae res eum fefellit. {{pn|5.5|5}}nam Dion iis ipsis, qui sub adversarii fuerant potestate, regios spiritus repressit totiusque eius partis Siciliae potitus est, quae sub Dionysii fuerat potestate, parique modo urbis Syracusarum praeter arcem et insulam adiunctam oppido, {{pn|5.6|6}}eoque rem perduxit, ut talibus pactionibus pacem tyrannus facere vellet: Siciliam Dion obtineret, Italiam Dionysius, Syracusas Apollocrates, cui maximam fidem uni habebat. ==VI.== {{pn|6.1|1}}has tam prosperas tamque inopinatas res consecuta est subita commutatio, quod fortuna sua mobilitate, quem paulo ante extulerat, demergere est adorta. {{pn|6.2|2}}primum in filio, de quo commemoravi supra, suam vim exercuit. nam cum uxorem reduxisset, quae alii fuerat tradita, filiumque vellet revocare ad virtutem a perdita luxuria, accepit gravissimum parens vulnus morte filii. {{pn|6.3|3}}deinde orta dissensio est inter eum et Heraclidem, qui, quod ei principatum non concedebat, factionem comparavit. neque is minus valebat apud optimates, quorum consensu praeerat classi, cum Dion exercitum pedestrem teneret. {{pn|6.4|4}}non tulit hoc animo aequo Dion, et versum illum Homeri rettulit ex secunda rhapsodia, in quo haec sententia est: non posse bene geri rem publicam multorum imperiis. quod dictum magna invidia consecuta est; namque aperuisse videbatur omnia in sua potestate esse velle. {{pn|6.5|5}}hanc ille non lenire obsequio, sed acerbitate opprimere studuit, Heraclidemque, cum Syracusas venisset, interficiendum curavit. ==VII.== {{pn|7.1|1}}quod factum omnibus maximum timorem iniecit: nemo enim illo interfecto se tutum putabat. ille autem adversario remoto licentius eorum bona, quos sciebat adversus se sensisse, militibus dispertivit. {{pn|7.2|2}}quibus divisis, cum cottidiani maximi fierent sumptus, celeriter pecunia deesse coepit, neque quo manus porrigeret suppetebat nisi in amicorum possessiones. id eius modi erat, ut, cum milites reconciliasset, amitteret optimates. {{pn|7.3|3}}quarum rerum cura frangebatur, et insuetus male audiendi non animo aequo ferebat de se ab iis male existimari, quorum paulo ante in caelum fuerat elatus laudibus. vulgus autem offensa in eum militum voluntate liberius loquebatur et tyrannum non ferendum dictitabat. ==VIII.== {{pn|8.1|1}}haec ille intuens cum, quem ad modum sedaret, nesciret et, quorsum evaderent, timeret, Callicrates quidam, civis Atheniensis, qui simul cum eo ex Peloponneso in Siciliam venerat, homo et callidus et ad fraudem acutus, sine ulla religione ac fide, adit ad Dionem et ait: {{pn|8.2|2}}eum magno in periculo esse propter offensionem populi et odium militum, quod nullo modo evitare posset, nisi alicui suorum negotium daret, qui se simularet illi inimicum. quem si invenisset idoneum, facile omnium animos cogniturum adversariosque sublaturum, quod inimici eius dissidenti suos sensus aperturi forent. {{pn|8.3|3}}tali consilio probato excepit has partes ipse Callicrates et se armat imprudentia Dionis. ad eum interficiundum socios conquirit, adversarios eius convenit, coniuratione confirmat. {{pn|8.4|4}}res multis consciis quae gereretur, elata defertur ad Aristomachen, sororem Dionis, uxoremque Areten. illae timore perterritae conveniunt, cuius de periculo timebant. at ille negat a Callicrate fieri sibi insidias, sed illa, quae agerentur, fieri praecepto suo. {{pn|8.5|5}}mulieres nihilo setius Callicratem in aedem Proserpinae deducunt ac iurare cogunt, nihil ab illo periculi fore Dioni. ille hac religione non modo non est deterritus, sed ad maturandum concitatus est, verens ne prius consilium aperiretur suum, quam cogitata perfecisset. ==IX.== {{pn|9.1|1}}hac mente proximo die festo, cum a conventu se remotum Dion domi teneret atque in conclavi edito recubuisset, consciis facinoris loca munitiora oppidi tradit, domum custodiis saepit, {{pn|9.2|2}}a foribus qui non discedant, certos praeficit, navem triremem armatis ornat Philostratoque, fratri suo, tradit eamque in portu agitare iubet, ut si exercere remiges vellet, cogitans, si forte consiliis obstitisset fortuna, ut haberet, qua fugeret ad salutem. {{pn|9.3|3}}suorum autem e numero Zacynthios adulescentes quosdam eligit cum audacissimos tum viribus maximis, hisque dat negotium, ad Dionem eant inermes, sic ut conveniendi eius gratia viderentur venire. hi propter notitiam sunt intromissi. {{pn|9.4|4}}at illi, ut limen eius intrarant, foribus obseratis in lecto cubantem invadunt, colligant; fit strepitus, adeo ut exaudiri posset foris. {{pn|9.5|5}}hic autem, sicut ante saepe dictum est, quam invisa sit singularis potentia et miseranda vita, qui se metui quam amari malunt, cuivis facile intellectu fuit. {{pn|9.6|6}}namque illi ipsi custodes, si propria fuissent voluntate, foribus effractis servare eum potuissent, quod illi inermes telum foris flagitantes vivum tenebant. cui cum succurreret nemo, Lyco quidam Syracusanus per fenestram gladium dedit, quo Dion interfectus est. ==X.== {{pn|10.1|1}}confecta caede, cum multitudo visendi gratia introisset, nonnulli ab insciis pro noxiis conciduntur. nam celeri rumore dilato, Dioni vim allatam, multi concurrerant, quibus tale facinus displicebat. hi falsa suspicione ducti immerentes ut sceleratos occidunt. {{pn|10.2|2}}huius de morte ut palam factum est, mirabiliter vulgi mutata est voluntas. nam qui vivum eum tyrannum vocitarant, eidem liberatorem patriae tyrannique expulsorem praedicabant. sic subito misericordia odio successerat, ut eum suo sanguine ab Acherunte, si possent, cuperent redimere. {{pn|10.3|3}}itaque in urbe celeberrimo loco, elatus publice, sepulcri monumento donatus est. diem obiit circiter annos quinquaginta quinque natus, quartum post annum, quam ex Peloponneso in Siciliam redierat. {{Liber |Ante=IX. Conon |AnteNomen=../Conon |Post=XI. Iphicrates |PostNomen=../Iphicrates }} 3cwdtknzdhuxfodjnxeay2s05cpocd5 0 35500 275961 130662 2026-08-15T09:00:24Z Saumache 27923 assisted using [[Project:AWB|AWB]] 275961 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Cornelius Nepos |OperaeTitulus= De viris illustribus |OperaeWikiPagina= De viris illustribus (Cornelius Nepos) |Annus= |SubTitulus= [[Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium]] <br /> XI. Iphicrates }} {{Liber |Ante=X. Dion |AnteNomen=../Dion |Post=XII. Chabrias |PostNomen=../Chabrias }} ==I.== {{pn|1.1|1}}Iphicrates Atheniensis non tam magnitudine rerum gestarum quam disciplina militari nobilitatus est. fuit enim talis dux, ut non solum aetatis suae cum primis compararetur, sed ne de maioribus natu quidem quisquam antiponeretur. {{pn|1.2|2}}multum vero in bello est versatus, saepe exercitibus praefuit, nusquam culpa male rem gessit, semper consilio vicit tantumque eo valuit, ut multa in re militari partim nova attulerit, partim meliora fecerit. {{pn|1.3|3}}namque ille pedestria arma mutavit. cum ante illum imperatorem maximis clipeis, brevibus hastis, minutis gladiis uterentur, {{pn|1.4|4}}ille e contrario peltam pro parma fecit - a quo postea peltastae pedites appellabantur -, ut ad motus concursusque essent leviores, hastae modum duplicavit, gladios longiores fecit. idem genus loricarum mutavit et pro sertis atque aeneis linteas dedit. quo facto expeditiores milites reddidit; nam pondere detracto, quod aeque corpus tegeret et leve esset, curavit. ==II.== {{pn|2.1|1}}bellum cum Thraecibus gessit; Seuthem, socium Atheniensium, in regnum restituit. apud Corinthum tanta severitate exercitui praefuit, ut nullae umquam in Graecia neque exercitatiores copiae neque magis dicto audientes fuerint duci; 2) in eamque consuetudinem induxit, ut, cum proelii signum ab imperatore esset datum, sine ducis opera sic ordinatae consisterent, ut singuli a peritissimo imperatore dispositi viderentur. {{pn|2.3|3}}hoc exercitu moram Lacedaemoniorum interfecit, quod maxime tota celebratum est Graecia. iterum eodem bello omnes copias eorum fugavit, quo facto magnam adeptus est gloriam. {{pn|2.4|4}}cum Artaxerxes Aegyptio regi bellum inferre voluit, Iphicraten ab Atheniensibus ducem petivit, quem praeficeret exercitui conducticio, cuius numerus duodecim milium fuit. quem quidem sic omni disciplina miltari erudivit, ut, quem ad modum quondam Fabiani milites Romani appellati sunt, sic Iphicratenses apud Graecos in summa laude fuerint. {{pn|2.5|5}}idem subsidio Lacedaemoniis profectus Epaminondae retardavit inceptus. nam nisi eius adventus appropinquasset, non prius Thebani Sparta abscessissent, quam captam incendio delessent. ==III.== {{pn|3.1|1}}fuit autem et animo magno et corpore imperatoriaque forma, ut ipso aspectu cuivis iniceret admirationem sui, {{pn|3.2|2}}sed in labore nimis remissus parumque patiens, ut Theopompus memoriae prodidit; bonus vero civis fideque magna. quod cum in aliis rebus declaravit, tum maxime in Amyntae Macedonis liberis tuendis. namque Eurydice, mater Perdiccae et Philippi, cum his duobus pueris Amynta mortuo ad Iphicraten confugit eiusque opibus defensa est. {{pn|3.3|3}}vixit ad senectutem placatis in se suorum civium animis. causam capitis semel dixit, bello sociali, simul cum Timotheo, eoque iudicio est absolutus. {{pn|3.4|4}}Menesthea filium reliquit ex Thressa natum, Coti regis filia. is cum interrogaretur, utrum pluris patrem matremne faceret, «matrem» inquit. id cum omnibus mirum videretur, at ille «merito» inquit «facio: nam pater, quantum in se fuit, Thraecem me genuit, contra ea mater Atheniensem». {{Liber |Ante=X. Dion |AnteNomen=../Dion |Post=XII. Chabrias |PostNomen=../Chabrias }} 05e5lidyclrspqsli9xq3v7y08clt01 0 35501 275957 130663 2026-08-15T08:24:48Z Saumache 27923 assisted using [[Project:AWB|AWB]] 275957 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Cornelius Nepos |OperaeTitulus= De viris illustribus |OperaeWikiPagina= De viris illustribus (Cornelius Nepos) |Annus= |SubTitulus= [[Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium]] <br /> XII. Chabrias }} {{Liber |Ante=XI. Iphicrates |AnteNomen=../Iphicrates |Post=XIII. Timotheus |PostNomen=../Timotheus }} ==I.== {{pn|1.1|1}}Chabrias Atheniensis. hic quoque in summis habitus est ducibus resque multas memoria dignas gessit. sed ex iis elucet maxime inventum eius in proelio, quod apud Thebas fecit, cum Boeotiis subsidio venisset. {{pn|1.2|2}}namque in eo victoria fidentem summum ducem Agesilaum retardavit, fugatis iam ab eo conducticiis catervis, reliquam phalangem loco vetuit cedere obnixoque genu scuto proiecta hasta impetum excipere hostium docuit. id novum Agesilaus contuens progredi non est ausus suosque iam incurrentes tuba revocavit. {{pn|1.3|3}}hoc usque eo tota Graecia fama celebratum est, ut illo statu Chabrias sibi statuam fieri voluerit, quae publice ei ab Atheniensibus in foro consituta est. ex quo factum est, ut postea athletae ceterique artifices iis statibus in statuis ponendis uterentur, quibus victoriam essent adepti. ==II.== {{pn|2.1|1}}Chabrias autem multa in Europa bella administravit, cum dux Atheniensium esset; in Aegypto sua sponte gessit; nam Nectenebin adiutum profectus regnum ei constituit. {{pn|2.2|2}}fecit idem Cypri, sed publice ab Atheniensibus Evagorae adiutor datus, neque prius inde discessit quam totam insulam bello devinceret; qua ex re Athenienses magnam gloriam sunt adepti. {{pn|2.3|3}}interim bellum inter Aegyptios et Persas conflatum est. Athenienses cum Artaxerxe societatem habebant, Lacedaemonii cum Aegyptiis, a quibus magnas praedas Agesilaus, rex eorum, faciebat. id intuens Chabrias, cum in re nulla Agesilao cederet, sua sponte eos adiutum profectus Aegyptiae classi praefuit, pedestribus copiis Agesilaus. ==III.== {{pn|3.1|1}}tum praefecti regis Persae legatos miserunt Athenas questum, quod Chabrias adversum regem bellum gereret cum Aegyptiis. Athenienses diem certam Chabriae praestituerunt, quam ante domum nisi redisset, capitis se illum damnaturos denuntiarunt. hoc ille nuntio Athenis rediit, neque ibi diutius est moratus, quam fuit necesse. {{pn|3.2|2}}non enim libenter erat ante oculos suorum civium, quod et vivebat laute et indulgebat sibi liberalius, quam ut invidiam vulgi posset effugere. {{pn|3.3|3}}est enim hoc commune vitium in magnis liberisque civitatibus, ut invidia gloriae comes sit, et libenter de iis detrahant, quos eminere videant altius, neque animo aequo pauperes alienam [opulentium] intueantur fortunam. itaque Chabrias, quoad ei licebat, plurimum aberat. {{pn|3.4|4}}neque vero solus ille aberat Athenis libenter, sed omnes fere principes fecerunt idem, quod tantum se ab invidia putabant futuros quantum a conspectu suorum recesserint. itaque Conon plurimum Cypri vixit, Iphicrates in Thraecia, Timotheus Lesbi, Chares in Sigeo; dissimilis quidem Chares horum et factis et moribus, sed tamen Athenis et honoratus et potens. ==IV.== {{pn|4.1|1}}Chabrias autem periit bello sociali tali modo. oppugnabant Athenienses Chium. erat in classe Chabrias privatus, sed omnis, qui in magistratu erant, auctoritate anteibat, eumque magis milites quam qui praeerant aspiciebant. {{pn|4.2|2}}quae res ei maturavit mortem. nam dum primus studet portum intrare gubernatoremque iubet eo derigere navem, ipse sibi perniciei fuit: cum enim eo penetrasset, ceterae non sunt secutae. quo facto circumfusus hostium concursu, cum fortissime pugnaret, navis rostro percussa coepit sidere. {{pn|4.3|3}}hinc refugere cum posset, si se in mare deiecisset, quod suberat classis Atheniensium, quae exciperet natantis, perire maluit quam armis abiectis navem relinquere, in qua fuerat vectus. id ceteri facere noluerunt, qui nando in tutum pervenerunt. at ille, praestare honestam mortem existimans turpi vitae, comminus pugnans telis hostium interfectus est. {{Liber |Ante=XI. Iphicrates |AnteNomen=../Iphicrates |Post=XIII. Timotheus |PostNomen=../Timotheus }} 9bqpuu13asd95tinilpbcykmci3y4zs 0 35502 275960 130664 2026-08-15T08:59:03Z Saumache 27923 assisted using [[Project:AWB|AWB]] 275960 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Cornelius Nepos |OperaeTitulus= De viris illustribus |OperaeWikiPagina= De viris illustribus (Cornelius Nepos) |Annus= |SubTitulus= [[Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium]] <br /> XIII. Timotheus }} {{Liber |Ante=XII. Chabrias |AnteNomen=../Chabrias |Post=XIV. Datames |PostNomen=../Datames }} ==I.== {{pn|1.1|1}}Timotheus, Cononis filius, Atheniensis. hic a patre acceptam gloriam multis auxit virtutibus: fuit enim disertus, impiger, laboriosus, rei militaris peritus neque minus civitatis regendae. {{pn|1.2|2}}multa huius sunt praeclare facta, sed haec maxime illustria. Olynthios et Byzantios bello subegit. Samum cepit, in quo oppugnando superiori bello Atheniensis mille et ducenta talenta consumpserant: id ille sine ulla publica impensa populo restituit. adversus Cotum bella gessit ab eoque mille et ducenta talenta praedae in publicum rettulit. Cyzicum obsidione liberavit. {{pn|1.3|3}}Ariobarzani simul cum Agesilao auxilio profectus est, a quo cum Laco pecuniam numeratam accepisset, ille civis suos agro atque urbibus augeri maluit quam id sumere, cuius partem domum suam ferre posset. itaque accepit Crithoten et Sestum. ==II.== {{pn|2.1|1}}idem classi praefectus circumvehens Peloponnesum, Laconicen populatus, classem eorum fugavit, Corcyram sub imperium Atheniensium redegit sociosque idem adiunxit Epirotas, Athamanas, Chaonas omnesque eas gentes, quae mare illud adiacent. {{pn|2.2|2}}quo facto Lacedaemonii de diutina contentione destiterunt et sua sponte Atheniensibus imperii maritimi principatum concesserunt, pacemque iis legibus constituerunt, ut Athenienses mari duces essent. quae victoria tantae fuit Atticis laetitiae, ut tum primum arae Paci publice sint factae eique deae pulvinar sit institutum. {{pn|2.3|3}}cuius laudis ut memoria maneret, Timotheo publice statuam in foro posuerunt. qui honos huic uni ante id tempus contigit, ut, cum patri populus statuam posuisset, filio quoque daret. sic iuxta posita recens filii veterem patris renovavit memoriam. ==III.== {{pn|3.1|1}}hic cum esset magno natu et magistratus gerere desisset, bello Athenienses undique premi sunt coepti. defecerat Samus, descierat Hellespontus, Philippus iam tum valens, Macedo, multa moliebatur: cui oppositus Chares cum esset, non satis in eo praesidii putabatur. {{pn|3.2|2}}fit Menestheus praetor, filius Iphicratis, gener Timothei, et, ut ad bellum proficiscatur, decernitur. huic in consilium dantur duo usu sapientiaque praestantes, pater et socer, quod in his tanta erat auctoritas, ut magna spes esset per eos amissa posse recuperari. {{pn|3.3|3}}hi cum Samum profecti essent et eodem Chares illorum adventu cognito cum suis copiis proficisceretur, ne quid absente se gestum videretur, accidit, cum ad insulam appropinquarent, ut magna tempestas oriretur: quam evitare duo veteres imperatores utile arbitrati suam classem suppresserunt. {{pn|3.4|4}}at ille temeraria usus ratione non cessit maiorum natu auctoritati, et, ut si in sua manu esset fortuna, quo contenderat, pervenit, eodemque ut sequerentur, ad Timotheum et Iphicraten nuntium misit. hinc male re gesta, compluribus amissis navibus eo, unde erat profectus, se recepit litterasque Athenas publice misit, sibi proclive fuisse Samum capere, nisi a Timotheo et Iphicrate desertus esset. {{pn|3.5|5}}populus acer, suspicax ob eamque rem mobilis, adversarius, invidus - etiam potentiae in crimen vocabantur - domum revocat: accusantur proditionis. hoc iudicio damnatur Timotheus lisque eius aestimatur centum talentis. ille odio ingratae civitatis coactus Chalcidem se contulit. ==IV.== {{pn|4.1|1}}huius post mortem cum populum iudicii sui paeniteret, multae novem partis detraxit et decem talenta Cononem, filium eius, ad muri quandam partem reficiendam iussit dare. in quo fortunae varietas est animadversa. nam quos avus Conon muros ex hostium praeda patriae restituerat, eosdem nepos cum summa ignominia familiae ex sua re familiari reficere coactus est. {{pn|4.2|2}}Timothei autem moderatae sapientisque vitae cum pleraque possimus proferre testimonia, uno erimus contenti, quod ex eo facile conici poterit, quam carus suis fuerit. cum Athenis adulescentulus causam diceret, non solum amici privatique hospites ad eum defendendum convenerunt, sed etiam in eis Iason, tyrannus Thessaliae, qui illo tempore fuit omnium potentissimus. {{pn|4.3|3}}hic cum in patria sine satellitibus se tutum non arbitraretur, Athenas sine ullo praesidio venit tantique hospitem fecit, ut mallet se capitis periculum adire quam Timotheo de fama dimicanti deesse. hunc adversus tamen Timotheus postea populi iussu bellum gessit: patriae sanctiora iura quam hospitii esse duxit. {{pn|4.4|4}}haec extrema fuit aetas imperatorum Atheniensium, Iphicratis, Chabriae, Timothei, neque post illorum obitum quisquam dux in illa urbe fuit dignus memoria. {{pn|4.5|5}}venio nunc ad fortissimum virum maximique consilii omnium barbarorum, exceptis duobus Carthaginiensibus, Hamilcare et Hannibale. {{pn|4.6|6}}de quo hoc plura referemus, quod et obscuriora sunt eius gesta pleraque et ea, quae prospere ei cesserunt, non magnitudine copiarum, sed consilii, quo tum omnes superabat, acciderunt: quorum nisi ratio explicata fuerit, res apparere non poterunt. {{Liber |Ante=XII. Chabrias |AnteNomen=../Chabrias |Post=XIV. Datames |PostNomen=../Datames }} 6ak2o1lo1p9008jtu4byrxgql31pbh7 0 35503 275920 130665 2026-08-14T23:17:09Z Saumache 27923 275920 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Cornelius Nepos |OperaeTitulus= De viris illustribus |OperaeWikiPagina= De viris illustribus (Cornelius Nepos) |Annus= |SubTitulus= [[Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium]] <br /> XIV. Datames }} {{Liber |Ante=XIII. Timotheus |AnteNomen=../Timotheus |Post=XV. Epaminondas |PostNomen=../Epaminondas }} ==I.== {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|I}}.1|1}}Datames, patre Camisare, natione Care, matre Scythissa natus, primum in militum numero fuit apud Artaxerxen eorum, qui regiam tuebantur. pater eius Camisares, quod et manu fortis et bello strenuus et regi multis locis fidelis erat repertus, habuit provinciam partem Ciliciae iuxta Cappadociam, quam incolunt Leucosyri. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|I}}.2|2}}Datames militare munus fungens primum, qualis esset, aperuit in bello, quod rex adversus Cadusios gessit. namque hic multis milibus regiorum interfectis, magni fuit eius opera. quo factum est, cum in eo bello cecidisset Camisares, paterna ei <ut> traderetur provincia. ==II.== {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|II}}.1|1}}pari se virtute postea praebuit, cum Autophrodates iussu regis bello persequeretur eos, qui defecerant. namque huius opera hostes, cum castra iam intrassent, profligati sunt exercitusque reliquus conservatus regis est: qua ex re maioribus rebus praeesse coepit. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|II}}.2|2}}erat eo tempore Thuys dynastes Paphlagoniae, antiquo genere, ortus a Pylaemene illo, quem Homerus Troico bello a Patroclo interfectum ait. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|II}}.3|3}}is regi dicto audiens non erat. quam ob causam bello eum persequi constituit eique rei praefecit Datamen, propinquum Paphlagonis: namque ex fratre et sorore erant nati. quam ob causam Datames primum experiri voluit, ut sine armis propinquum ad officium reduceret. ad quem cum venisset sine praesidio, quod ab amico nullas vereretur insidias, paene interiit: nam Thuys eum clam interficere voluit. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|II}}.4|4}}erat mater cum Datame, amita Paphlagonis. ea quid ageretur resciit filiumque monuit. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|II}}.5|5}}ille fuga periculum evitavit bellumque indixit Thuyni. in quo cum ab Ariobarzane, praefecto Lydiae et Ioniae totiusque Phrygiae, desertus esset, nihilo segnius perseveravit vivumque Thuyn cepit cum uxore et liberis. ==III.== {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|III}}.1|1}}cuius facti ne prius fama ad regem quam ipse perveniret, dedit operam. itaque omnibus insciis eo, ubi erat rex, venit posteroque die Thuyn, hominem maximi corporis terribilique facie, quod et niger et capillo longo barbaque erat promissa, optima veste texit, quam satrapae regii gerere consuerant, ornavit etiam torque atque armillis aureis ceteroque regio cultu, {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|III}}.2|2}}ipse agresti duplici amiculo circumdatus hirtaque tunica, gerens in capite galeam venatoriam, dextra manu clavam, sinistra copulam, qua vinctum ante se Thuynem agebat, ut si feram bestiam captam duceret. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|III}}.3|3}}quem cum omnes conspicerent propter novitatem ornatus ignotamque formam ob eamque rem magnus esset concursus, fuit nonnemo qui agnosceret Thuyn regique nuntiaret. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|III}}.4|4}}primo non accredidit; itaque Pharnabazum misit exploratum. a quo ut rem gestam comperit, statim admitti iussit, magnopere delectatus cum facto tum ornatu, in primis quod nobilis rex in potestatem inopinanti venerat. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|III}}.5|5}}itaque magnifice Datamen donatum ad exercitum misit, qui tum contrahebatur duce Pharnabazo et Tithrauste ad bellum Aegyptium, parique eum atque illos imperio esse iussit. postea vero quam Pharnabazum rex revocavit, illi summa imperii tradita est. ==IV.== {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|IV}}.1|1}}hic cum maximo studio compararet exercitum Aegyptumque proficisci pararet, subito a rege litterae sunt ei missae, ut Aspim aggrederetur, qui Cataoniam tenebat: quae gens iacet supra Ciliciam, confinis Cappadociae. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|IV}}.2|2}}namque Aspis, saltuosam regionem castellisque munitam incolens, non solum imperio regis non parebat, sed etiam finitimas regiones vexabat et, quae regi portarentur, abripiebat. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|IV}}.3|3}}Datames etsi longe aberat ab his regionibus et a maiore re abstrahebatur, tamen regis voluntati morem gerendum putavit. itaque cum paucis, sed viris fortibus navem conscendit, existimans, quod accidit, facilius se imprudentem parva manu oppressurum quam paratum quamvis magno exercitu. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|IV}}.4|4}}hac delatus in Ciliciam, egressus inde, dies noctesque iter faciens Taurum transiit eoque, quo studuerat, venit. quaerit quibus locis sit Aspis: cognoscit haud longe abesse profectumque eum venatum. quem dum speculatur, adventus eius causa cognoscitur. Pisidas cum eis, quos secum habebat, ad resistendum Aspis comparat. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|IV}}.5|5}}id Datames ubi audivit, arma sumit, suos sequi iubet; ipse equo concitato ad hostem vehitur. quem procul Aspis conspiciens ad se ferentem pertimescit atque a conatu resistendi deterritus sese dedidit. hunc Datames vinctum ad regem ducendum tradit Mithridati. ==V.== {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|V}}.1|1}}haec dum geruntur, Artaxerxes reminiscens, a quanto bello ad quam parvam rem principem ducum misisset, se ipse reprehendit et nuntium ad exercitum Acen misit, quod nondum Datamen profectum putabat, qui diceret, ne ab exercitu discederet. hic priusquam perveniret, quo erat profectus, in itinere convenit, qui Aspim ducebant. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|V}}.2|2}}qua celeritate cum magnam benivolentiam regis Datames consecutus esset, non minorem invidiam aulicorum excepit, quod illum unum pluris quam se omnes fieri videbant. quo facto cuncti ad eum opprimendum consenserunt. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|V}}.3|3}}haec Pandantes, gazae custos regiae, amicus Datami, perscripta ei mittit, in quibus docet eum magno fore periculo, si quid illo imperante adversi in Aegypto accidisset. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|V}}.4|4}}namque eam esse consuetudinem regiam, ut casus adversos hominibus tribuant, secundos fortunae suae: quo fieri ut facile impellantur ad eorum perniciem, quorum ductu res male gestae nuntientur. illum hoc maiore fore in discrimine, quod, quibus rex maxime oboediat, eos habeat inimicissimos. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|V}}.5|5}}talibus ille litteris cognitis, cum iam ad exercitum Acen venisset, quod non ignorabat ea vere scripta, desciscere a rege constituit. neque tamen quicquam fecit, quod fide sua esset indignum. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|V}}.6|6}}nam Mandroclen Magnetem exercitui praefecit; ipse cum suis in Cappadociam discedit coniunctamque huic Paphlagoniam occupat, celans, qua voluntate esset in regem. clam cum Ariobarzane facit amicitiam, manum comparat, urbes munitas suis tuendas tradit. ==VI.== {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|VI}}.1|1}}sed haec propter hiemale tempus minus prospere procedebant. audit Pisidas quasdam copias adversus se parare. filium eo Arsideum cum exercitu mittit; cadit in proelio adulescens. proficiscitur eo pater non ita cum magna manu, celans, quantum vulnus accepisset, quod prius ad hostem pervenire cupiebat, quam de male re gesta fama ad suos perveniret, ne cognita filii morte animi debilitarentur militum. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|VI}}.2|2}}quo contenderat, pervenit iisque locis castra ponit, ut neque circumiri multitudine adversariorum posset neque impediri, quominus ipse ad dimicandum manum haberet expeditam. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|VI}}.3|3}}erat cum eo Mithrobarzanes, socer eius, praefectus equitum. is desperatis generi rebus ad hostes transfugit. id Datames ut audivit, sensit, si in turbam exisset ab homine tam necessario se relictum, futurum ut ceteri consilium sequerentur. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|VI}}.4|4}}in vulgus edit suo iussu Mithrobarzanem profectum pro perfuga, quo facilius receptus interficeret hostes: qua re relinqui eum par non esse et omnes confestim sequi. quod si animo strenuo fecissent, futurum ut adversarii non possent resistere, cum et intra vallum et foris caederentur. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|VI}}.5|5}}hac re probata exercitum educit, Mithrobarzanem persequitur tantum; qui cum ad hostes pervenerat, Datames signa inferri iubet. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|VI}}.6|6}}Pisidae nova re commoti in opinionem adducuntur perfugas mala fide compositoque fecisse, ut recepti maiori essent calamitati. primum eos adoriuntur. illi cum, quid ageretur aut qua re fieret, ignorarent, coacti sunt cum eis pugnare, ad quos transierant, ab iisque stare, quos reliquerant: quibus cum neutri parcerent, celeriter sunt concisi. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|VI}}.7|7}}reliquos Pisidas resistentis Datames invadit: primo impetu pellit, fugientis persequitur, multos interficit, castra hostium capit. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|VI}}.8|8}}tali consilio uno tempore et proditores perculit et hostis profligavit, et, quod ad perniciem suam fuerat cogitatum, id ad salutem convertit. quo neque acutius ullius imperatoris cogitatum neque celerius factum usquam legimus. ==VII.== {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|VII}}.1|1}}ab hoc tamen viro Sysinas, maximo natu filius, desciit adque regem transiit et de defectione patris detulit. quo nuntio Artaxerxes commotus, quod intellegebat sibi cum viro forti ac strenuo negotium esse, qui cum cogitasset, facere auderet et prius cogitare quam conari consuesset, Autophrodatem in Cappadociam mittit. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|VII}}.2|2}}hic ne intrare posset, saltum, in quo Ciliciae portae sunt sitae, Datames praeoccupare studuit. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|VII}}.3|3}}sed tam subito copias contrahere non potuit. a qua re depulsus cum ea manu, quam contraxerat, locum delegit talem, ut neque circumiretur ab hostibus neque praeteriret adversarius, quin ancipitibus locis premeretur, et, si dimicare eo vellet, non multum obesse multitudo hostium suae paucitati posset. ==VIII.== {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|VIII}}.1|1}}haec etsi Autophrodates videbat, tamen statuit congredi quam cum tantis copiis refugere aut tam diu uno loco sedere. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|VIII}}.2|2}}habebat barbarorum equitum viginti, peditum centum milia, quos illi Cardacas appellant, eiusdemque generis tria milia funditorum, praeterea Cappadocum octo milia, Armeniorum decem milia, Paphlagonum quinque milia, Phrygum decem milia, Lydorum quinque milia, Aspendiorum et Pisidarum circiter tria milia, Cilicum duo milia, Captianorum totidem, ex Graecia conductorum tria milia, levis armaturae maximum numerum. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|VIII}}.3|3}}has adversus copias spes omnis consistebat Datami in se locique natura: namque huius partem non habebat vicesimam militum. quibus fretus conflixit adversariorumque multa milia concidit, cum de ipsius exercitu non amplius hominum mille cecidisset. quam ob causam postero die tropaeum posuit, quo loco pridie pugnatum erat. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|VIII}}.4|4}}hinc cum castra movisset semperque inferior copiis superior omnibus proeliis discederet, quod numquam manum consereret, nisi cum adversarios locorum angustiis clausisset, quod perito regionum callideque cogitanti saepe accidebat, {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|VIII}}.5|5}}Autophrodates, cum bellum duci maiore regis calamitate quam adversariorum videret, pacem amicitiamque hortatus est, ut cum rege in gratiam rediret. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|VIII}}.6|6}}quam ille etsi fidam non fore putabat, tamen condicionem accepit seque ad Artaxerxem legatos missurum dixit. sic bellum, quod rex adversus Datamen susceperat, sedatum est. Autophrodates in Phrygiam se recepit. ==IX.== {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|IX}}.1|1}}at rex, quod implacabile odium in Datamen susceperat, postquam bello eum opprimi non posse animadvertit, insidiis interficere studuit: quas ille plerasque vitavit. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|IX}}.2|2}}sicut, cum ei nuntiatum esset quosdam sibi insidiari, qui in amicorum erant numero - de quibus, quod inimici detulerant, neque credendum neque neglegendum putavit -, experiri voluit, verum falsumne sibi esset relatum. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|IX}}.3|3}}itaque eo profectus est, in quo itinere futuras insidias dixerant. sed elegit corpore ac statura simillimum sui eique vestitum suum dedit atque eo loco ire, quo ipse consuerat, iussit; ipse autem ornatu vestituque militari inter corporis custodes iter facere coepit. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|IX}}.4|4}}at insidiatores, postquam in eum locum agmen pervenit, decepti ordine atque vestitu impetum in eum faciunt, qui suppositus erat. praedixerat autem iis Datames, cum quibus iter faciebat, ut parati essent facere, quod ipsum vidissent. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|IX}}.5|5}}ipse, ut concurrentis insidiatores animum advertit, tela in eos coniecit. hoc idem cum universi fecissent, priusquam pervenirent ad eum, quem aggredi volebant, confixi conciderunt. ==X.== {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|X}}.1|1}}hic tamen tam callidus vir extremo tempore captus est Mithridatis, Ariobarzanis filii, dolo. namque is pollicitus est regi se eum interfecturum, si ei rex permitteret, ut, quodcumque vellet, liceret impune facere, fidemque de ea re more Persarum dextra dedisset. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|X}}.2|2}}hanc ut accepit a rege missam, copias parat et absens amicitiam cum Datame facit, regis provincias vexat, castella expugnat, magnas praedas capit, quarum partim suis dispertit, partim ad Datamen mittit; pari modo complura castella ei tradit. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|X}}.3|3}}haec diu faciendo persuasit homini se infinitum adversus regem suscepisse bellum, cum nihilo magis, ne quam suspicionem illi praeberet insidiarum, neque colloquium eius petivit neque in conspectum venire studuit. sic absens amicitiam gerebat, ut non beneficiis mutuis, sed communi odio, quod erga regem susceperant, contineri viderentur. ==XI.== {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|XI}}.1|1}}id cum satis se confirmasse arbitratus est, certiorem facit Datamen, tempus esse maioris exercitus parari et bellum cum ipso rege suscipi, deque ea re, si ei videretur, quo loco vellet, in colloquium veniret. probata re colloquendi tempus sumitur locusque, quo conveniretur. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|XI}}.2|2}}huc Mithridates cum uno, cui maxime habebat fidem, ante aliquot dies venit compluribusque locis separatim gladios obruit eaque loca diligenter notat. ipso autem colloquii die utrique, locum qui explorarent atque ipsos scrutarentur, mittunt; deinde ipsi sunt congressi. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|XI}}.3|3}}hic cum aliquamdiu in colloquio fuissent et diverse discessissent iamque procul Datames abesset, Mithridates, priusquam ad suos perveniret, ne quam suspicionem pareret, in eundem locum revertitur atque ibi, ubi telum erat infossum, resedit, ut si lassitudine cuperet acquiescere, Datamenque revocavit, simulans se quiddam in colloquio esse oblitum. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|XI}}.4|4}}interim telum, quod latebat, protulit nudatumque vagina veste texit ac Datami venienti ait, digredientem se animadvertisse locum quendam, qui erat in conspectu, ad castra ponenda esse idoneum. {{pn|{{#invoke:Romanus|Numeral|XI}}.5|5}}quem cum digito demonstraret et ille respiceret, aversum ferro transfixit priusque, quam quisquam posset succurrere, interfecit. ita ille vir, qui multos consilio, neminem perfidia ceperat, simulata captus est amicitia. {{Liber |Ante=XIII. Timotheus |AnteNomen=../Timotheus |Post=XV. Epaminondas |PostNomen=../Epaminondas }} peu0xc0ptiwx283afmw5qy6lv6xhuvg 275921 275920 2026-08-14T23:18:27Z Saumache 27923 275921 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Cornelius Nepos |OperaeTitulus= De viris illustribus |OperaeWikiPagina= De viris illustribus (Cornelius Nepos) |Annus= |SubTitulus= [[Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium]] <br /> XIV. Datames }} {{Liber |Ante=XIII. Timotheus |AnteNomen=../Timotheus |Post=XV. Epaminondas |PostNomen=../Epaminondas }} ==I.== {{pn|nil.1|1}}Datames, patre Camisare, natione Care, matre Scythissa natus, primum in militum numero fuit apud Artaxerxen eorum, qui regiam tuebantur. pater eius Camisares, quod et manu fortis et bello strenuus et regi multis locis fidelis erat repertus, habuit provinciam partem Ciliciae iuxta Cappadociam, quam incolunt Leucosyri. {{pn|nil.2|2}}Datames militare munus fungens primum, qualis esset, aperuit in bello, quod rex adversus Cadusios gessit. namque hic multis milibus regiorum interfectis, magni fuit eius opera. quo factum est, cum in eo bello cecidisset Camisares, paterna ei <ut> traderetur provincia. ==II.== {{pn|nil.1|1}}pari se virtute postea praebuit, cum Autophrodates iussu regis bello persequeretur eos, qui defecerant. namque huius opera hostes, cum castra iam intrassent, profligati sunt exercitusque reliquus conservatus regis est: qua ex re maioribus rebus praeesse coepit. {{pn|nil.2|2}}erat eo tempore Thuys dynastes Paphlagoniae, antiquo genere, ortus a Pylaemene illo, quem Homerus Troico bello a Patroclo interfectum ait. {{pn|nil.3|3}}is regi dicto audiens non erat. quam ob causam bello eum persequi constituit eique rei praefecit Datamen, propinquum Paphlagonis: namque ex fratre et sorore erant nati. quam ob causam Datames primum experiri voluit, ut sine armis propinquum ad officium reduceret. ad quem cum venisset sine praesidio, quod ab amico nullas vereretur insidias, paene interiit: nam Thuys eum clam interficere voluit. {{pn|nil.4|4}}erat mater cum Datame, amita Paphlagonis. ea quid ageretur resciit filiumque monuit. {{pn|nil.5|5}}ille fuga periculum evitavit bellumque indixit Thuyni. in quo cum ab Ariobarzane, praefecto Lydiae et Ioniae totiusque Phrygiae, desertus esset, nihilo segnius perseveravit vivumque Thuyn cepit cum uxore et liberis. ==III.== {{pn|nil.1|1}}cuius facti ne prius fama ad regem quam ipse perveniret, dedit operam. itaque omnibus insciis eo, ubi erat rex, venit posteroque die Thuyn, hominem maximi corporis terribilique facie, quod et niger et capillo longo barbaque erat promissa, optima veste texit, quam satrapae regii gerere consuerant, ornavit etiam torque atque armillis aureis ceteroque regio cultu, {{pn|nil.2|2}}ipse agresti duplici amiculo circumdatus hirtaque tunica, gerens in capite galeam venatoriam, dextra manu clavam, sinistra copulam, qua vinctum ante se Thuynem agebat, ut si feram bestiam captam duceret. {{pn|nil.3|3}}quem cum omnes conspicerent propter novitatem ornatus ignotamque formam ob eamque rem magnus esset concursus, fuit nonnemo qui agnosceret Thuyn regique nuntiaret. {{pn|nil.4|4}}primo non accredidit; itaque Pharnabazum misit exploratum. a quo ut rem gestam comperit, statim admitti iussit, magnopere delectatus cum facto tum ornatu, in primis quod nobilis rex in potestatem inopinanti venerat. {{pn|nil.5|5}}itaque magnifice Datamen donatum ad exercitum misit, qui tum contrahebatur duce Pharnabazo et Tithrauste ad bellum Aegyptium, parique eum atque illos imperio esse iussit. postea vero quam Pharnabazum rex revocavit, illi summa imperii tradita est. ==IV.== {{pn|nil.1|1}}hic cum maximo studio compararet exercitum Aegyptumque proficisci pararet, subito a rege litterae sunt ei missae, ut Aspim aggrederetur, qui Cataoniam tenebat: quae gens iacet supra Ciliciam, confinis Cappadociae. {{pn|nil.2|2}}namque Aspis, saltuosam regionem castellisque munitam incolens, non solum imperio regis non parebat, sed etiam finitimas regiones vexabat et, quae regi portarentur, abripiebat. {{pn|nil.3|3}}Datames etsi longe aberat ab his regionibus et a maiore re abstrahebatur, tamen regis voluntati morem gerendum putavit. itaque cum paucis, sed viris fortibus navem conscendit, existimans, quod accidit, facilius se imprudentem parva manu oppressurum quam paratum quamvis magno exercitu. {{pn|nil.4|4}}hac delatus in Ciliciam, egressus inde, dies noctesque iter faciens Taurum transiit eoque, quo studuerat, venit. quaerit quibus locis sit Aspis: cognoscit haud longe abesse profectumque eum venatum. quem dum speculatur, adventus eius causa cognoscitur. Pisidas cum eis, quos secum habebat, ad resistendum Aspis comparat. {{pn|nil.5|5}}id Datames ubi audivit, arma sumit, suos sequi iubet; ipse equo concitato ad hostem vehitur. quem procul Aspis conspiciens ad se ferentem pertimescit atque a conatu resistendi deterritus sese dedidit. hunc Datames vinctum ad regem ducendum tradit Mithridati. ==V.== {{pn|nil.1|1}}haec dum geruntur, Artaxerxes reminiscens, a quanto bello ad quam parvam rem principem ducum misisset, se ipse reprehendit et nuntium ad exercitum Acen misit, quod nondum Datamen profectum putabat, qui diceret, ne ab exercitu discederet. hic priusquam perveniret, quo erat profectus, in itinere convenit, qui Aspim ducebant. {{pn|nil.2|2}}qua celeritate cum magnam benivolentiam regis Datames consecutus esset, non minorem invidiam aulicorum excepit, quod illum unum pluris quam se omnes fieri videbant. quo facto cuncti ad eum opprimendum consenserunt. {{pn|nil.3|3}}haec Pandantes, gazae custos regiae, amicus Datami, perscripta ei mittit, in quibus docet eum magno fore periculo, si quid illo imperante adversi in Aegypto accidisset. {{pn|nil.4|4}}namque eam esse consuetudinem regiam, ut casus adversos hominibus tribuant, secundos fortunae suae: quo fieri ut facile impellantur ad eorum perniciem, quorum ductu res male gestae nuntientur. illum hoc maiore fore in discrimine, quod, quibus rex maxime oboediat, eos habeat inimicissimos. {{pn|nil.5|5}}talibus ille litteris cognitis, cum iam ad exercitum Acen venisset, quod non ignorabat ea vere scripta, desciscere a rege constituit. neque tamen quicquam fecit, quod fide sua esset indignum. {{pn|nil.6|6}}nam Mandroclen Magnetem exercitui praefecit; ipse cum suis in Cappadociam discedit coniunctamque huic Paphlagoniam occupat, celans, qua voluntate esset in regem. clam cum Ariobarzane facit amicitiam, manum comparat, urbes munitas suis tuendas tradit. ==VI.== {{pn|nil.1|1}}sed haec propter hiemale tempus minus prospere procedebant. audit Pisidas quasdam copias adversus se parare. filium eo Arsideum cum exercitu mittit; cadit in proelio adulescens. proficiscitur eo pater non ita cum magna manu, celans, quantum vulnus accepisset, quod prius ad hostem pervenire cupiebat, quam de male re gesta fama ad suos perveniret, ne cognita filii morte animi debilitarentur militum. {{pn|nil.2|2}}quo contenderat, pervenit iisque locis castra ponit, ut neque circumiri multitudine adversariorum posset neque impediri, quominus ipse ad dimicandum manum haberet expeditam. {{pn|nil.3|3}}erat cum eo Mithrobarzanes, socer eius, praefectus equitum. is desperatis generi rebus ad hostes transfugit. id Datames ut audivit, sensit, si in turbam exisset ab homine tam necessario se relictum, futurum ut ceteri consilium sequerentur. {{pn|nil.4|4}}in vulgus edit suo iussu Mithrobarzanem profectum pro perfuga, quo facilius receptus interficeret hostes: qua re relinqui eum par non esse et omnes confestim sequi. quod si animo strenuo fecissent, futurum ut adversarii non possent resistere, cum et intra vallum et foris caederentur. {{pn|nil.5|5}}hac re probata exercitum educit, Mithrobarzanem persequitur tantum; qui cum ad hostes pervenerat, Datames signa inferri iubet. {{pn|nil.6|6}}Pisidae nova re commoti in opinionem adducuntur perfugas mala fide compositoque fecisse, ut recepti maiori essent calamitati. primum eos adoriuntur. illi cum, quid ageretur aut qua re fieret, ignorarent, coacti sunt cum eis pugnare, ad quos transierant, ab iisque stare, quos reliquerant: quibus cum neutri parcerent, celeriter sunt concisi. {{pn|nil.7|7}}reliquos Pisidas resistentis Datames invadit: primo impetu pellit, fugientis persequitur, multos interficit, castra hostium capit. {{pn|nil.8|8}}tali consilio uno tempore et proditores perculit et hostis profligavit, et, quod ad perniciem suam fuerat cogitatum, id ad salutem convertit. quo neque acutius ullius imperatoris cogitatum neque celerius factum usquam legimus. ==VII.== {{pn|nil.1|1}}ab hoc tamen viro Sysinas, maximo natu filius, desciit adque regem transiit et de defectione patris detulit. quo nuntio Artaxerxes commotus, quod intellegebat sibi cum viro forti ac strenuo negotium esse, qui cum cogitasset, facere auderet et prius cogitare quam conari consuesset, Autophrodatem in Cappadociam mittit. {{pn|nil.2|2}}hic ne intrare posset, saltum, in quo Ciliciae portae sunt sitae, Datames praeoccupare studuit. {{pn|nil.3|3}}sed tam subito copias contrahere non potuit. a qua re depulsus cum ea manu, quam contraxerat, locum delegit talem, ut neque circumiretur ab hostibus neque praeteriret adversarius, quin ancipitibus locis premeretur, et, si dimicare eo vellet, non multum obesse multitudo hostium suae paucitati posset. ==VIII.== {{pn|nil.1|1}}haec etsi Autophrodates videbat, tamen statuit congredi quam cum tantis copiis refugere aut tam diu uno loco sedere. {{pn|nil.2|2}}habebat barbarorum equitum viginti, peditum centum milia, quos illi Cardacas appellant, eiusdemque generis tria milia funditorum, praeterea Cappadocum octo milia, Armeniorum decem milia, Paphlagonum quinque milia, Phrygum decem milia, Lydorum quinque milia, Aspendiorum et Pisidarum circiter tria milia, Cilicum duo milia, Captianorum totidem, ex Graecia conductorum tria milia, levis armaturae maximum numerum. {{pn|nil.3|3}}has adversus copias spes omnis consistebat Datami in se locique natura: namque huius partem non habebat vicesimam militum. quibus fretus conflixit adversariorumque multa milia concidit, cum de ipsius exercitu non amplius hominum mille cecidisset. quam ob causam postero die tropaeum posuit, quo loco pridie pugnatum erat. {{pn|nil.4|4}}hinc cum castra movisset semperque inferior copiis superior omnibus proeliis discederet, quod numquam manum consereret, nisi cum adversarios locorum angustiis clausisset, quod perito regionum callideque cogitanti saepe accidebat, {{pn|nil.5|5}}Autophrodates, cum bellum duci maiore regis calamitate quam adversariorum videret, pacem amicitiamque hortatus est, ut cum rege in gratiam rediret. {{pn|nil.6|6}}quam ille etsi fidam non fore putabat, tamen condicionem accepit seque ad Artaxerxem legatos missurum dixit. sic bellum, quod rex adversus Datamen susceperat, sedatum est. Autophrodates in Phrygiam se recepit. ==IX.== {{pn|nil.1|1}}at rex, quod implacabile odium in Datamen susceperat, postquam bello eum opprimi non posse animadvertit, insidiis interficere studuit: quas ille plerasque vitavit. {{pn|nil.2|2}}sicut, cum ei nuntiatum esset quosdam sibi insidiari, qui in amicorum erant numero - de quibus, quod inimici detulerant, neque credendum neque neglegendum putavit -, experiri voluit, verum falsumne sibi esset relatum. {{pn|nil.3|3}}itaque eo profectus est, in quo itinere futuras insidias dixerant. sed elegit corpore ac statura simillimum sui eique vestitum suum dedit atque eo loco ire, quo ipse consuerat, iussit; ipse autem ornatu vestituque militari inter corporis custodes iter facere coepit. {{pn|nil.4|4}}at insidiatores, postquam in eum locum agmen pervenit, decepti ordine atque vestitu impetum in eum faciunt, qui suppositus erat. praedixerat autem iis Datames, cum quibus iter faciebat, ut parati essent facere, quod ipsum vidissent. {{pn|nil.5|5}}ipse, ut concurrentis insidiatores animum advertit, tela in eos coniecit. hoc idem cum universi fecissent, priusquam pervenirent ad eum, quem aggredi volebant, confixi conciderunt. ==X.== {{pn|nil.1|1}}hic tamen tam callidus vir extremo tempore captus est Mithridatis, Ariobarzanis filii, dolo. namque is pollicitus est regi se eum interfecturum, si ei rex permitteret, ut, quodcumque vellet, liceret impune facere, fidemque de ea re more Persarum dextra dedisset. {{pn|nil.2|2}}hanc ut accepit a rege missam, copias parat et absens amicitiam cum Datame facit, regis provincias vexat, castella expugnat, magnas praedas capit, quarum partim suis dispertit, partim ad Datamen mittit; pari modo complura castella ei tradit. {{pn|nil.3|3}}haec diu faciendo persuasit homini se infinitum adversus regem suscepisse bellum, cum nihilo magis, ne quam suspicionem illi praeberet insidiarum, neque colloquium eius petivit neque in conspectum venire studuit. sic absens amicitiam gerebat, ut non beneficiis mutuis, sed communi odio, quod erga regem susceperant, contineri viderentur. ==XI.== {{pn|nil.1|1}}id cum satis se confirmasse arbitratus est, certiorem facit Datamen, tempus esse maioris exercitus parari et bellum cum ipso rege suscipi, deque ea re, si ei videretur, quo loco vellet, in colloquium veniret. probata re colloquendi tempus sumitur locusque, quo conveniretur. {{pn|nil.2|2}}huc Mithridates cum uno, cui maxime habebat fidem, ante aliquot dies venit compluribusque locis separatim gladios obruit eaque loca diligenter notat. ipso autem colloquii die utrique, locum qui explorarent atque ipsos scrutarentur, mittunt; deinde ipsi sunt congressi. {{pn|nil.3|3}}hic cum aliquamdiu in colloquio fuissent et diverse discessissent iamque procul Datames abesset, Mithridates, priusquam ad suos perveniret, ne quam suspicionem pareret, in eundem locum revertitur atque ibi, ubi telum erat infossum, resedit, ut si lassitudine cuperet acquiescere, Datamenque revocavit, simulans se quiddam in colloquio esse oblitum. {{pn|nil.4|4}}interim telum, quod latebat, protulit nudatumque vagina veste texit ac Datami venienti ait, digredientem se animadvertisse locum quendam, qui erat in conspectu, ad castra ponenda esse idoneum. {{pn|nil.5|5}}quem cum digito demonstraret et ille respiceret, aversum ferro transfixit priusque, quam quisquam posset succurrere, interfecit. ita ille vir, qui multos consilio, neminem perfidia ceperat, simulata captus est amicitia. {{Liber |Ante=XIII. Timotheus |AnteNomen=../Timotheus |Post=XV. Epaminondas |PostNomen=../Epaminondas }} kszts23f37d6yfp4kk9u0rabflfn6xl 275922 275921 2026-08-14T23:19:55Z Saumache 27923 Abrogans recensionem [[Special:Diff/275921|275921]] ab usore [[Special:Contributions/Saumache|Saumache]] ([[User talk:Saumache|Disputatio]]) 275922 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Cornelius Nepos |OperaeTitulus= De viris illustribus |OperaeWikiPagina= De viris illustribus (Cornelius Nepos) |Annus= |SubTitulus= [[Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium]] <br /> XIV. Datames }} {{Liber |Ante=XIII. Timotheus |AnteNomen=../Timotheus |Post=XV. Epaminondas |PostNomen=../Epaminondas }} ==I.== {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|I}}.1|1}}Datames, patre Camisare, natione Care, matre Scythissa natus, primum in militum numero fuit apud Artaxerxen eorum, qui regiam tuebantur. pater eius Camisares, quod et manu fortis et bello strenuus et regi multis locis fidelis erat repertus, habuit provinciam partem Ciliciae iuxta Cappadociam, quam incolunt Leucosyri. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|I}}.2|2}}Datames militare munus fungens primum, qualis esset, aperuit in bello, quod rex adversus Cadusios gessit. namque hic multis milibus regiorum interfectis, magni fuit eius opera. quo factum est, cum in eo bello cecidisset Camisares, paterna ei <ut> traderetur provincia. ==II.== {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|II}}.1|1}}pari se virtute postea praebuit, cum Autophrodates iussu regis bello persequeretur eos, qui defecerant. namque huius opera hostes, cum castra iam intrassent, profligati sunt exercitusque reliquus conservatus regis est: qua ex re maioribus rebus praeesse coepit. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|II}}.2|2}}erat eo tempore Thuys dynastes Paphlagoniae, antiquo genere, ortus a Pylaemene illo, quem Homerus Troico bello a Patroclo interfectum ait. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|II}}.3|3}}is regi dicto audiens non erat. quam ob causam bello eum persequi constituit eique rei praefecit Datamen, propinquum Paphlagonis: namque ex fratre et sorore erant nati. quam ob causam Datames primum experiri voluit, ut sine armis propinquum ad officium reduceret. ad quem cum venisset sine praesidio, quod ab amico nullas vereretur insidias, paene interiit: nam Thuys eum clam interficere voluit. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|II}}.4|4}}erat mater cum Datame, amita Paphlagonis. ea quid ageretur resciit filiumque monuit. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|II}}.5|5}}ille fuga periculum evitavit bellumque indixit Thuyni. in quo cum ab Ariobarzane, praefecto Lydiae et Ioniae totiusque Phrygiae, desertus esset, nihilo segnius perseveravit vivumque Thuyn cepit cum uxore et liberis. ==III.== {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|III}}.1|1}}cuius facti ne prius fama ad regem quam ipse perveniret, dedit operam. itaque omnibus insciis eo, ubi erat rex, venit posteroque die Thuyn, hominem maximi corporis terribilique facie, quod et niger et capillo longo barbaque erat promissa, optima veste texit, quam satrapae regii gerere consuerant, ornavit etiam torque atque armillis aureis ceteroque regio cultu, {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|III}}.2|2}}ipse agresti duplici amiculo circumdatus hirtaque tunica, gerens in capite galeam venatoriam, dextra manu clavam, sinistra copulam, qua vinctum ante se Thuynem agebat, ut si feram bestiam captam duceret. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|III}}.3|3}}quem cum omnes conspicerent propter novitatem ornatus ignotamque formam ob eamque rem magnus esset concursus, fuit nonnemo qui agnosceret Thuyn regique nuntiaret. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|III}}.4|4}}primo non accredidit; itaque Pharnabazum misit exploratum. a quo ut rem gestam comperit, statim admitti iussit, magnopere delectatus cum facto tum ornatu, in primis quod nobilis rex in potestatem inopinanti venerat. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|III}}.5|5}}itaque magnifice Datamen donatum ad exercitum misit, qui tum contrahebatur duce Pharnabazo et Tithrauste ad bellum Aegyptium, parique eum atque illos imperio esse iussit. postea vero quam Pharnabazum rex revocavit, illi summa imperii tradita est. ==IV.== {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|IV}}.1|1}}hic cum maximo studio compararet exercitum Aegyptumque proficisci pararet, subito a rege litterae sunt ei missae, ut Aspim aggrederetur, qui Cataoniam tenebat: quae gens iacet supra Ciliciam, confinis Cappadociae. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|IV}}.2|2}}namque Aspis, saltuosam regionem castellisque munitam incolens, non solum imperio regis non parebat, sed etiam finitimas regiones vexabat et, quae regi portarentur, abripiebat. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|IV}}.3|3}}Datames etsi longe aberat ab his regionibus et a maiore re abstrahebatur, tamen regis voluntati morem gerendum putavit. itaque cum paucis, sed viris fortibus navem conscendit, existimans, quod accidit, facilius se imprudentem parva manu oppressurum quam paratum quamvis magno exercitu. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|IV}}.4|4}}hac delatus in Ciliciam, egressus inde, dies noctesque iter faciens Taurum transiit eoque, quo studuerat, venit. quaerit quibus locis sit Aspis: cognoscit haud longe abesse profectumque eum venatum. quem dum speculatur, adventus eius causa cognoscitur. Pisidas cum eis, quos secum habebat, ad resistendum Aspis comparat. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|IV}}.5|5}}id Datames ubi audivit, arma sumit, suos sequi iubet; ipse equo concitato ad hostem vehitur. quem procul Aspis conspiciens ad se ferentem pertimescit atque a conatu resistendi deterritus sese dedidit. hunc Datames vinctum ad regem ducendum tradit Mithridati. ==V.== {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|V}}.1|1}}haec dum geruntur, Artaxerxes reminiscens, a quanto bello ad quam parvam rem principem ducum misisset, se ipse reprehendit et nuntium ad exercitum Acen misit, quod nondum Datamen profectum putabat, qui diceret, ne ab exercitu discederet. hic priusquam perveniret, quo erat profectus, in itinere convenit, qui Aspim ducebant. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|V}}.2|2}}qua celeritate cum magnam benivolentiam regis Datames consecutus esset, non minorem invidiam aulicorum excepit, quod illum unum pluris quam se omnes fieri videbant. quo facto cuncti ad eum opprimendum consenserunt. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|V}}.3|3}}haec Pandantes, gazae custos regiae, amicus Datami, perscripta ei mittit, in quibus docet eum magno fore periculo, si quid illo imperante adversi in Aegypto accidisset. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|V}}.4|4}}namque eam esse consuetudinem regiam, ut casus adversos hominibus tribuant, secundos fortunae suae: quo fieri ut facile impellantur ad eorum perniciem, quorum ductu res male gestae nuntientur. illum hoc maiore fore in discrimine, quod, quibus rex maxime oboediat, eos habeat inimicissimos. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|V}}.5|5}}talibus ille litteris cognitis, cum iam ad exercitum Acen venisset, quod non ignorabat ea vere scripta, desciscere a rege constituit. neque tamen quicquam fecit, quod fide sua esset indignum. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|V}}.6|6}}nam Mandroclen Magnetem exercitui praefecit; ipse cum suis in Cappadociam discedit coniunctamque huic Paphlagoniam occupat, celans, qua voluntate esset in regem. clam cum Ariobarzane facit amicitiam, manum comparat, urbes munitas suis tuendas tradit. ==VI.== {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|VI}}.1|1}}sed haec propter hiemale tempus minus prospere procedebant. audit Pisidas quasdam copias adversus se parare. filium eo Arsideum cum exercitu mittit; cadit in proelio adulescens. proficiscitur eo pater non ita cum magna manu, celans, quantum vulnus accepisset, quod prius ad hostem pervenire cupiebat, quam de male re gesta fama ad suos perveniret, ne cognita filii morte animi debilitarentur militum. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|VI}}.2|2}}quo contenderat, pervenit iisque locis castra ponit, ut neque circumiri multitudine adversariorum posset neque impediri, quominus ipse ad dimicandum manum haberet expeditam. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|VI}}.3|3}}erat cum eo Mithrobarzanes, socer eius, praefectus equitum. is desperatis generi rebus ad hostes transfugit. id Datames ut audivit, sensit, si in turbam exisset ab homine tam necessario se relictum, futurum ut ceteri consilium sequerentur. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|VI}}.4|4}}in vulgus edit suo iussu Mithrobarzanem profectum pro perfuga, quo facilius receptus interficeret hostes: qua re relinqui eum par non esse et omnes confestim sequi. quod si animo strenuo fecissent, futurum ut adversarii non possent resistere, cum et intra vallum et foris caederentur. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|VI}}.5|5}}hac re probata exercitum educit, Mithrobarzanem persequitur tantum; qui cum ad hostes pervenerat, Datames signa inferri iubet. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|VI}}.6|6}}Pisidae nova re commoti in opinionem adducuntur perfugas mala fide compositoque fecisse, ut recepti maiori essent calamitati. primum eos adoriuntur. illi cum, quid ageretur aut qua re fieret, ignorarent, coacti sunt cum eis pugnare, ad quos transierant, ab iisque stare, quos reliquerant: quibus cum neutri parcerent, celeriter sunt concisi. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|VI}}.7|7}}reliquos Pisidas resistentis Datames invadit: primo impetu pellit, fugientis persequitur, multos interficit, castra hostium capit. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|VI}}.8|8}}tali consilio uno tempore et proditores perculit et hostis profligavit, et, quod ad perniciem suam fuerat cogitatum, id ad salutem convertit. quo neque acutius ullius imperatoris cogitatum neque celerius factum usquam legimus. ==VII.== {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|VII}}.1|1}}ab hoc tamen viro Sysinas, maximo natu filius, desciit adque regem transiit et de defectione patris detulit. quo nuntio Artaxerxes commotus, quod intellegebat sibi cum viro forti ac strenuo negotium esse, qui cum cogitasset, facere auderet et prius cogitare quam conari consuesset, Autophrodatem in Cappadociam mittit. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|VII}}.2|2}}hic ne intrare posset, saltum, in quo Ciliciae portae sunt sitae, Datames praeoccupare studuit. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|VII}}.3|3}}sed tam subito copias contrahere non potuit. a qua re depulsus cum ea manu, quam contraxerat, locum delegit talem, ut neque circumiretur ab hostibus neque praeteriret adversarius, quin ancipitibus locis premeretur, et, si dimicare eo vellet, non multum obesse multitudo hostium suae paucitati posset. ==VIII.== {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|VIII}}.1|1}}haec etsi Autophrodates videbat, tamen statuit congredi quam cum tantis copiis refugere aut tam diu uno loco sedere. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|VIII}}.2|2}}habebat barbarorum equitum viginti, peditum centum milia, quos illi Cardacas appellant, eiusdemque generis tria milia funditorum, praeterea Cappadocum octo milia, Armeniorum decem milia, Paphlagonum quinque milia, Phrygum decem milia, Lydorum quinque milia, Aspendiorum et Pisidarum circiter tria milia, Cilicum duo milia, Captianorum totidem, ex Graecia conductorum tria milia, levis armaturae maximum numerum. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|VIII}}.3|3}}has adversus copias spes omnis consistebat Datami in se locique natura: namque huius partem non habebat vicesimam militum. quibus fretus conflixit adversariorumque multa milia concidit, cum de ipsius exercitu non amplius hominum mille cecidisset. quam ob causam postero die tropaeum posuit, quo loco pridie pugnatum erat. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|VIII}}.4|4}}hinc cum castra movisset semperque inferior copiis superior omnibus proeliis discederet, quod numquam manum consereret, nisi cum adversarios locorum angustiis clausisset, quod perito regionum callideque cogitanti saepe accidebat, {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|VIII}}.5|5}}Autophrodates, cum bellum duci maiore regis calamitate quam adversariorum videret, pacem amicitiamque hortatus est, ut cum rege in gratiam rediret. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|VIII}}.6|6}}quam ille etsi fidam non fore putabat, tamen condicionem accepit seque ad Artaxerxem legatos missurum dixit. sic bellum, quod rex adversus Datamen susceperat, sedatum est. Autophrodates in Phrygiam se recepit. ==IX.== {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|IX}}.1|1}}at rex, quod implacabile odium in Datamen susceperat, postquam bello eum opprimi non posse animadvertit, insidiis interficere studuit: quas ille plerasque vitavit. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|IX}}.2|2}}sicut, cum ei nuntiatum esset quosdam sibi insidiari, qui in amicorum erant numero - de quibus, quod inimici detulerant, neque credendum neque neglegendum putavit -, experiri voluit, verum falsumne sibi esset relatum. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|IX}}.3|3}}itaque eo profectus est, in quo itinere futuras insidias dixerant. sed elegit corpore ac statura simillimum sui eique vestitum suum dedit atque eo loco ire, quo ipse consuerat, iussit; ipse autem ornatu vestituque militari inter corporis custodes iter facere coepit. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|IX}}.4|4}}at insidiatores, postquam in eum locum agmen pervenit, decepti ordine atque vestitu impetum in eum faciunt, qui suppositus erat. praedixerat autem iis Datames, cum quibus iter faciebat, ut parati essent facere, quod ipsum vidissent. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|IX}}.5|5}}ipse, ut concurrentis insidiatores animum advertit, tela in eos coniecit. hoc idem cum universi fecissent, priusquam pervenirent ad eum, quem aggredi volebant, confixi conciderunt. ==X.== {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|X}}.1|1}}hic tamen tam callidus vir extremo tempore captus est Mithridatis, Ariobarzanis filii, dolo. namque is pollicitus est regi se eum interfecturum, si ei rex permitteret, ut, quodcumque vellet, liceret impune facere, fidemque de ea re more Persarum dextra dedisset. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|X}}.2|2}}hanc ut accepit a rege missam, copias parat et absens amicitiam cum Datame facit, regis provincias vexat, castella expugnat, magnas praedas capit, quarum partim suis dispertit, partim ad Datamen mittit; pari modo complura castella ei tradit. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|X}}.3|3}}haec diu faciendo persuasit homini se infinitum adversus regem suscepisse bellum, cum nihilo magis, ne quam suspicionem illi praeberet insidiarum, neque colloquium eius petivit neque in conspectum venire studuit. sic absens amicitiam gerebat, ut non beneficiis mutuis, sed communi odio, quod erga regem susceperant, contineri viderentur. ==XI.== {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|XI}}.1|1}}id cum satis se confirmasse arbitratus est, certiorem facit Datamen, tempus esse maioris exercitus parari et bellum cum ipso rege suscipi, deque ea re, si ei videretur, quo loco vellet, in colloquium veniret. probata re colloquendi tempus sumitur locusque, quo conveniretur. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|XI}}.2|2}}huc Mithridates cum uno, cui maxime habebat fidem, ante aliquot dies venit compluribusque locis separatim gladios obruit eaque loca diligenter notat. ipso autem colloquii die utrique, locum qui explorarent atque ipsos scrutarentur, mittunt; deinde ipsi sunt congressi. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|XI}}.3|3}}hic cum aliquamdiu in colloquio fuissent et diverse discessissent iamque procul Datames abesset, Mithridates, priusquam ad suos perveniret, ne quam suspicionem pareret, in eundem locum revertitur atque ibi, ubi telum erat infossum, resedit, ut si lassitudine cuperet acquiescere, Datamenque revocavit, simulans se quiddam in colloquio esse oblitum. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|XI}}.4|4}}interim telum, quod latebat, protulit nudatumque vagina veste texit ac Datami venienti ait, digredientem se animadvertisse locum quendam, qui erat in conspectu, ad castra ponenda esse idoneum. {{pn|{{#invoke:Romanus|Arabic|XI}}.5|5}}quem cum digito demonstraret et ille respiceret, aversum ferro transfixit priusque, quam quisquam posset succurrere, interfecit. ita ille vir, qui multos consilio, neminem perfidia ceperat, simulata captus est amicitia. {{Liber |Ante=XIII. Timotheus |AnteNomen=../Timotheus |Post=XV. Epaminondas |PostNomen=../Epaminondas }} t1p6mn39kfuomlyc3sf3gzp490z9y4u 0 35504 275969 275824 2026-08-15T09:48:40Z Saumache 27923 /* X. */ 275969 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Cornelius Nepos |OperaeTitulus= De viris illustribus |OperaeWikiPagina= De viris illustribus (Cornelius Nepos) |Annus= |SubTitulus= [[Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium]] <br /> XV. Epaminondas }} {{Liber |Ante=XIV. Datames |AnteNomen=../Datames |Post=XVI. Pelopidas |PostNomen=../Pelopidas }} ==I.== {{pn|1.1|1}}Epaminondas, Polymnii filius, Thebanus. de hoc priusquam scribimus, haec praecipienda videntur lectoribus, ne alienos mores ad suos referant, neve ea, quae ipsis leviora sunt, pari modo apud ceteros fuisse arbitrentur. {{pn|1.2|2}}scimus enim musicen nostris moribus abesse a principis persona, saltare vero etiam in vitiis poni: quae omnia apud Graecos et grata et laude digna ducuntur. {{pn|1.3|3}}cum autem exprimere imaginem consuetudinis atque vitae velimus Epaminondae, nihil videmur debere praetermittere, quod pertineat ad eam declarandam. {{pn|1.4|4}}qua re dicemus primum de genere eius, deinde quibus disciplinis et a quibus sit eruditus, tum de moribus ingeniique facultatibus et si qua alia memoria digna erunt, postremo de rebus gestis, quae a plurimis animi anteponuntur virtutibus. ==II.== {{pn|2.1|1}}natus igitur patre, quo diximus, genere honesto, pauper iam a maioribus relictus, eruditus autem sic, ut nemo Thebanus magis. nam et citharizare et cantare ad chordarum sonum doctus est a Dionysio, qui non minore fuit in musicis gloria quam Damon aut Lamprus, quorum pervulgata sunt nomina; cantare tibiis ab Olympiodoro, saltare a Calliphrone. {{pn|2.2|2}}at philosophiae praeceptorem habuit Lysim Tarentinum, Pythagoreum; cui quidem sic fuit deditus, ut adulescens tristem ac severum senem omnibus aequalibus suis in familiaritate anteposuerit; neque prius eum a se dimisit, quam in doctrinis tanto antecessit condiscipulos, ut facile intellegi posset pari modo superaturum omnis in ceteris artibus. {{pn|2.3|3}}atque haec ad nostram consuetudinem sunt levia et potius contemnenda; at in Graecia, utique olim, magnae laudi erant. {{pn|2.4|4}}postquam ephebus est factus et palaestrae dare operam coepit, non tam magnitudini virium servivit quam velocitati: illam enim ad athletarum usum, hanc ad belli existimabat utilitatem pertinere. {{pn|2.5|5}}itaque exercebatur plurimum currendo et luctando ad eum finem, quoad stans complecti posset atque contendere. in armis vero plurimum studi consumebat. ==III.== {{pn|3.1|1}}ad hanc corporis firmitatem plura etiam animi bona accesserant. erat enim modestus, prudens, gravis, temporibus sapienter utens, peritus belli, fortis manu, animo maximo, adeo veritatis diligens, ut ne ioco quidem mentiretur. {{pn|3.2|2}}idem continens, clemens patiensque admirandum in modum, non solum populi, sed etiam amicorum ferens iniurias, in primis commissa celans, quod interdum non minus prodest quam diserte dicere, studiosus audiendi: ex hoc enim facillime disci arbitrabatur. {{pn|3.3|3}}itaque cum in circulum venisset, in quo aut de re publica disputaretur aut de philosophia sermo haberetur, numquam inde prius discessit, quam ad finem sermo esset adductus. {{pn|3.4|4}}paupertatem adeo facile perpessus est, ut de re publica nihil praeter gloriam ceperit. amicorum in se tuendo caruit facultatibus, fide ad alios sublevandos saepe sic usus est, ut iudicari possit omnia ei cum amicis fuisse communia. {{pn|3.5|5}}nam cum aut civium suorum aliquis ab hostibus esset captus aut virgo amici nubilis quae propter paupertatem collocari non posset, amicorum concilium habebat et, quantum quisque daret, pro facultatibus imperabat: {{pn|3.6|6}}eamque summam cum fecerat, priusquam acciperet pecuniam, adducebat eum, qui quaerebat, ad eos, qui conferebant, eique ut ipsi numerarent faciebat, ut ille, ad quem ea res perveniebat, sciret, quantum cuique deberet. ==IV.== {{pn|4.1|1}}tentata autem eius est abstinentia a Diomedonte Cyziceno: namque is rogatu Artaxerxis regis Epaminondam pecunia corrumpendum susceperat. hic magno cum pondere auri Thebas venit et Micythum adulescentulum quinque talentis ad suam perduxit voluntatem, quem tum Epaminondas plurimum diligebat. Micythus Epaminondam convenit et causam adventus Diomedontis ostendit. {{pn|4.2|2}}at ille Diomedonti coram «nihil,» inquit «opus pecunia est: nam si rex ea vult, quae Thebanis sunt utilia, gratis facere sum paratus, sin autem contraria, non habet auri atque argenti satis. namque orbis terrarum divitias accipere nolo pro patriae caritate. {{pn|4.3|3}}tu quod me incognitum tentasti tuique similem existimasti, non miror tibique ignosco; sed egredere propere, ne alios corrumpas, cum me non potueris. et tu, Micythe, argentum huic redde, aut, nisi id confestim facis, ego te tradam magistratui». {{pn|4.4|4}}hunc Diomedon cum rogaret, ut tuto exiret suaque, quae attulerat, liceret effere, «istud quidem» inquit «faciam, neque tua causa, sed mea, ne, si tibi sit pecunia adempta, aliquis dicat id ad me ereptum pervenisse, quod delatum accipere noluissem». {{pn|4.5|5}}a quo cum quaesisset, quo se deduci vellet, et ille Athenas dixisset, praesidium dedit, ut tuto perveniret. neque vero id satis habuit, sed etiam, ut inviolatus in navem escenderet, per Chabriam Atheniensem, de quo supra mentionem fecimus, effecit. abstinentiae erit hoc satis testimonium. {{pn|4.6|6}}plurima quidem proferre possimus, sed modus adhibendus est, quoniam uno hoc volumine vitam excellentium virorum complurium concludere constituimus, quorum separatim multis milibus versuum complures scriptores ante nos explicarunt. ==V.== {{pn|5.1|1}}fuit etiam disertus, ut nemo ei Thebanus par esset eloquentia, neque minus concinnus in brevitate respondendi quam in perpetua oratione ornatus. {{pn|5.2|2}}habuit obtrectatorem Menecliden quendam, indidem Thebis, et adversarium in administranda re publica, satis exercitatum in dicendo, ut Thebanum scilicet: namque illi genti plus inest virium quam ingenii. {{pn|5.3|3}}is, quod in re militari florere Epaminondam videbat, hortari solebat Thebanos, ut pacem bello anteferrent, ne illius imperatoris opera desideraretur. huic ille «fallis» inquit «verbo civis tuos, quod hos a bello avocas: otii enim nomine servitutem concilias. {{pn|5.4|4}}nam paritur pax bello. itaque qui ea diutina volunt frui, bello exercitati esse debent. qua re si principes Graeciae vultis esse, castris est vobis utendum, non palaestra». {{pn|5.5|5}}idem ille Meneclides cum huic obiceret,quod liberos non haberet neque uxorem duxisset, maximeque insolentiam, quod sibi Agamemnonis belli gloriam videretur consecutus: at ille «desine», inquit, «Meneclida, de uxore mihi exprobrare: nam nullius in ista re minus uti consilio volo» - habebat enim Meneclides suspicionem adulteri -; {{pn|5.2|2}}«quod autem me Agamemnonem aemulari putas, falleris. namque ille cum universa Graecia vix decem annis unam cepit urbem, ego contra ea una urbe nostra dieque uno totam Graeciam Lacedaemoniis fugatis liberavi». ==VI.== {{pn|6.1|1}}idem cum in conventum venisset Arcadum, petens ut societatem cum Thebanis et Argivis facerent, contraque Callistratus, Atheniensium legatus, qui eloquentia omnis eo praestabat tempore, postularet, ut potius amicitiam sequerentur Atticorum, et in oratione sua multa invectus esset in Thebanos et Argivos in eisque hoc posuisset, {{pn|6.2|2}}animum advertere debere Arcadas, qualis utraque civitas civis procreasset, ex quibus de ceteris possent iudicare: Argivos enim fuisse Orestem et Alcmaeonem matricidas, Thebis Oedipum natum, qui cum patrem suum interfecisset, ex matre liberos procreasse: {{pn|6.3|3}}huic in respondendo Epaminondas, cum de ceteris perorasset, postquam ad illa duo opprobria pervenit, admirari se dixit stultitiam rhetoris Attici, qui non animadverterit, innocentes illos natos domi, scelere admisso cum patria essent expulsi, receptos esse ab Atheniensibus. {{pn|6.4|4}}sed maxime eius eloquentia eluxit Spartae legati ante pugnam Leuctricam. quo cum omnium sociorum convenissent legati, coram frequentissimo legationum conventu sic Lacedaemoniorum tyrannidem coarguit, ut non minus illa oratione opes eorum concusserit quam Leuctrica pugna. tum enim perfecit, quod post apparuit, ut auxilio Lacedaemonii sociorum privarentur. ==VII.== {{pn|7.1|1}}fuisse patientem suorumque iniurias ferentem civium, quod se patriae irasci nefas esse duceret, haec sunt testimonia. cum eum propter invidiam cives sui praeficere exercitui noluissent duxque esset delectus belli imperitus, cuius errore res eo esset deducta illa multitudo militum, ut omnes de salute pertimescerent, quod locorum angustiis clausi ab hostibus obsidebantur, desiderari coepta est Epaminondae diligentia: erat enim ibi privatus numero militis. {{pn|7.2|2}}a quo cum peterent opem, nullam adhibuit memoriam contumeliae et exercitum obsidione liberatum domum reduxit incolumem. nec vero hoc semel fecit, sed saepius. {{pn|7.3|3}}maxime autem fuit illustre, cum Peloponnesum exercitum duxisset adversus Lacedaemonios haberetque collegas duos, quorum alter erat Pelopidas, vir fortis ac strenuus. hi cum criminibus adversariorum omnes in invidiam venissent ob eamque rem imperium iis esset abrogatum atque in eorum locum alii praetores successissent, {{pn|7.4|4}}Epaminondas populi scito non paruit idemque ut facerent, persuasit collegis et bellum, quod susceperat, gessit. namque animadvertebat, nisi id fecisset, totum exercitum propter praetorum imprudentiam inscitiamque belli periturum. {{pn|7.5|5}}lex erat Thebis, quae morte multabat, si quis imperium diutius retinuisset, quam lege praefinitum foret. hanc Epaminondas cum rei publicae conservandae causa latam videret, ad perniciem civitatis conferre noluit et quattuor mensibus diutius, quam populus iusserat, gessit imperium. ==VIII.== {{pn|8.1|1}}postquam domum reditum est, collegae eius hoc crimine accusabantur. quibus ille permisit, ut omnem causam in se transferrent suaque opera factum contenderent, ut legi non oboedirent. qua defensione illis periculo liberatis nemo Epaminondam responsurum putabat, quod, quid diceret, non haberet. {{pn|8.2|2}}at ille in iudicium venit, nihil eorum negavit, quae adversarii crimini dabant, omniaque, quae collegae dixerant, confessus est neque recusavit quominus legis poenam subiret, sed unum ab iis petivit, ut in periculo suo inscriberent: «Epaminondas a Thebanis morte multatus est, quod eos coegit apud Leuctra superare Lacedaemonios, quos ante se imperatorem nemo Boeotorum ausus fuit aspicere in acie, {{pn|8.4|4}}quodque uno proelio non solum Thebas ad interitu retraxit, sed etiam universam Graeciam in libertatem vindicavit, eoque res utrorumque perduxit, ut Thebani Spartam oppugnarent, Lacedaemonii satis haberent, si salvi esse possent, {{pn|8.5|5}}neque prius bellare destitit, quam Messene restituta urbem eorum obsidione clausit». haec cum dixisset, risus omnium cum hilaritate coortus est, neque quisquam iudex ausus est de eo ferre suffragium. sic a iudicio capitis maxima discessit gloria. ==IX.== {{pn|9.1|1}}hic extremo tempore imperator apud Mantineam cum acie instructa audacius instaret hostis, cognitus a Lacedaemoniis, quod in unius pernicie eius patriae sitam putabant salutem, universi in unum impetum fecerunt, neque prius abscesserunt, quam magna caede multisque occisis fortissime ipsum Epaminondam pugnantem, sparo eminus percussum, concidere viderunt. {{pn|9.2|2}}huius casu aliquantum retardati sunt Boeotii neque tamen prius pugna excesserunt, quam repugnantis profligarunt. {{pn|9.3|3}}at Epaminondas, cum animadverteret mortiferum se vulnus accepisse simulque, si ferrum, quod ex hastili in corpore remanserat, extraxisset, animam statim emissurum, usque eo retinuit, quoad renuntiatum est vicisse Boeotios. {{pn|9.4|4}}id postquam audivit, «satis» inquit «vixi: invictus enim morior». tum ferro extracto confestim exanimatus est. ==X.== {{pn|10.1|1}}hic uxorem numquam duxit. in quo cum reprehenderetur, quod liberos non relinqueret, a Pelopida, qui filium habebat infamem, maleque eum in eo patriae consulere diceret «vide» inquit «ne tu peius consulas, qui talem ex te natum relicturus sis. {{pn|10.2|2}}neque vero stirps potest mihi deesse: namque ex me natam relinquo pugnam Leuctricam, quae non modo mihi superstes, sed etiam immortalis sit necesse est». {{pn|10.3|3}}quo tempore duce Pelopida exsules Thebas occuparunt et praesidium Lacedaemoniorum ex arce expulerunt, Epaminondas, quamdiu facta est caedes civium, domo se tenuit, quod neque defendere malos volebat neque impugnare, ne manus suorum sanguine cruentaret: namque omnem civilem victoriam funestam putabat. idem, postquam apud Cadmeam cum Lacedaemoniis pugnari coeptum est, in primis stetit. {{pn|10.4|4}}huius de virtutibus vitaque satis erit dictum, si hoc unum adiunxero, quod nemo ibit infitias, Thebas et ante Epaminondam natum et post eiusdem interitum perpetuo alieno paruisse imperio, contra ea, quamdiu ille praefuerit rei publicae, caput fuisse totius Graeciae. ex quo intellegi potest unum hominem pluris quam civitatem fuisse. {{Liber |Ante=XIV. Datames |AnteNomen=../Datames |Post=XVI. Pelopidas |PostNomen=../Pelopidas }} pu9o5qihmycwb40jtu14eqycwh92hoj 0 35505 275970 275827 2026-08-15T10:02:36Z Saumache 27923 275970 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Cornelius Nepos |OperaeTitulus= De viris illustribus |OperaeWikiPagina= De viris illustribus (Cornelius Nepos) |Annus= |SubTitulus= [[Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium]] <br /> XVI. Pelopidas }} {{Liber |Ante = XV. Epaminondas |AnteNomen = ../Epaminondas |Post = XVII. Agesilaus |PostNomen = ../Agesilaus }} ==I.== {{pn|1.1|1}}Pelopidas Thebanus, magis historicis quam vulgo notus. cuius de virtutibus dubito quem ad modum exponam, quod vereor, si res explicare incipiam, ne non vitam eius enarrare, sed historiam videar scribere, si tantummodo summas attigero, ne rudibus Graecarum litterarum minus dilucide appareat, quantus fuerit ille vir. itaque utrique rei occurram, quantum potuero, et medebor cum satietati tum ignorantiae lectorum. {{pn|1.2|2}}Phoebidas Lacedaemonius cum exercitum Olynthum duceret iterque per Thebas faceret, arcem oppidi, quae Cadmea nominatur, occupavit impulsu paucorum Thebanorum, qui adversariae factioni quo facilius resisterent, Laconum rebus studebant, idque suo privato, non publico fecit consilio. {{pn|1.3|3}}quo facto eum Lacedaemonii ab exercitu removerunt pecuniaque multarunt, neque eo magis arcem Thebanis reddiderunt, quod susceptis inimicitiis satius ducebant eos obsideri quam liberari. nam post Peloponnesium bellum Athenasque devictas cum Thebanis sibi rem esse existimabant et eos esse solos, qui adversus resistere auderent. {{pn|1.4|4}}hac mente amicis suis summas potestates dederant alteriusque factionis principes partim interfecerant, alios in exilium eiecerant: in quibus Pelopidas hic, de quo scribere exorsi sumus, pulsus patria carebat. ==II.== {{pn|2.1|1}}hi omnes fere Athenas se contulerant, non quo sequerentur otium, sed ut quemque ex proximo locum fors obtulisset, eo patriam recuperare niterentur. {{pn|2.2|2}}itaque cum tempus est visum rei gerendae, communiter cum iis, qui Thebis idem sentiebant, diem delegerunt ad inimicos opprimendos civitatemque liberandam eum, quo maximi magistratus simul consuerant epulari. {{pn|2.3|3}}magnae saepe res non ita magnis copiis sunt gestae, sed profecto numquam tam ab tenui initio tantae opes sunt profligatae. nam duodecim adulescentuli coierunt ex iis, qui exilio erant multati, cum omnino non essent amplius centum, qui tanto se offerrent periculo. qua paucitate percussa est Lacedaemoniorum potentia. {{pn|2.4|4}}hi enim non magis adversariorum factioni quam Spartanis eo tempore bellum intulerunt, qui principes erant totius Graeciae: quorum imperii maiestas, neque ita multo post, Leuctrica pugna ab hoc initio perculsa concidit. {{pn|2.5|5}}illi igitur duodecim, quorum dux erat Pelopidas, cum Athenis interdiu exissent, ut vesperascente caelo Thebas possent pervenire, cum canibus venaticis exierunt, retia ferentes, vestitu agresti, quo minore suspicione facerent iter. qui cum tempore ipso, quo studuerant, pervenissent, domum Charonis deverterunt, a quo et tempus et dies erat datus. ==III.== {{pn|3.1|1}}hoc loco libet interponere, etsi seiunctum ab re proposita est, nimia fiducia quantae calamitati soleat esse. nam magistratuum Thebanorum statim ad auris pervenit exules in urbem venisse. id illi vino epulisque dediti usque eo despexerunt, ut ne quaerere quidem de tanta re laborarint. {{pn|3.2|2}}accessit etiam, quod magis aperiret eorum dementiam. allata est enim epistula Athenis ab Archino uni ex his Archiae, qui tum maximum magistratum Thebis obtinebat, in qua omnia de profectione eorum perscripta erant. quae cum iam accubanti in convivio esset data, sicut erat signata, sub pulvinum subiciens «in crastinum» inquit «differo res severas». {{pn|3.3|3}}at illi omnes, cum iam nox processisset, vinolenti ab exulibus duce Pelopida sunt interfecti. quibus rebus confectis, vulgo ad arma libertatemque vocato, non solum qui in urbe erant, sed etiam undique ex agris concurrerunt, praesidium Lacedaemoniorum ex arce pepulerunt, patriam obsidione liberarunt, auctores Cadmeae occupandae partim occiderunt, partim in exilium eiecerunt. ==IV.== {{pn|4.1|1}}hoc tam turbido tempore, sicut supra docuimus, Epaminondas, quoad cum civibus dimicatum est, domi quietus fuit. itaque haec liberatarum Thebarum propria laus est Pelopidae, ceterae fere communes cum Epaminonda. {{pn|4.2|2}}namque Leuctrica pugna imperatore Epaminonda hic fuit dux delectae manus, quae prima phalangem prostravit Laconum. {{pn|4.3|3}}omnibus praeterea periculis affuit - sicut, Spartam cum oppugnavit, alterum tenuit cornu -, quoque Messena celerius restitueretur, legatus in Persas est profectus. denique haec fuit altera persona Thebis, sed tamen secunda ita, ut proxima esset Epaminondae. ==V.== {{pn|5.1|1}}conflictatus autem est cum adversa fortuna. nam et initio, sicut ostendimus, exul patria caruit et, cum Thessaliam in potestatem Thebanorum cuperet redigere legationisque iure satis tectum se arbitraretur, quod apud omnes gentes sanctum esse consuesset, a tyranno Alexandro Pheraeo simul cum Ismenia comprehensus in vincla coniectus est. {{pn|5.2|2}}hunc Epaminondas recuperavit, bello persequens Alexandrum. post id factum numquam animo placari potuit in eum, a quo erat violatus. itaque persuasit Thebanis, ut subsidio Thessaliae proficiscerentur tyrannosque eius expellerent. {{pn|5.3|3}}cuius belli cum ei summa esset data eoque cum exercitu profectus esset, non dubitavit, simulac conspexit hostem, confligere. {{pn|5.4|4}}in quo proelio Alexandrum ut animadvertit, incensus ira equum in eum concitavit proculque digressus a suis coniectu telorum confossus concidit. atque hoc secunda victoria accidit: nam iam inclinatae erant tyrannorum copiae. {{pn|5.5|5}}quo facto omnes Thessaliae civitates interfectum Pelopidam coronis aureis et statuis aeneis liberosque eius multo agro donarunt. {{Liber |Ante = XV. Epaminondas |AnteNomen = ../Epaminondas |Post = XVII. Agesilaus |PostNomen = ../Agesilaus }} 8shwe29chx9sohtry0jkydixw92prxx 0 35506 275937 265124 2026-08-14T23:49:16Z Saumache 27923 assisted using [[Project:AWB|AWB]] 275937 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Cornelius Nepos |OperaeTitulus= De viris illustribus |OperaeWikiPagina= De viris illustribus (Cornelius Nepos) |Annus= |SubTitulus= [[Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium]] <br /> XVIII. Eumenes }} {{Liber |Ante=XVII. Agesilaus |AnteNomen=../Agesilaus |Post=XIX. Phocion |PostNomen=../Phocion }} ==I.== {{pn|1.1|1}}Eumenes Cardianus. huius si virtuti par data esset fortuna, non ille quidem maior, sed multo illustrior atque etiam honoratior, quod magnos homines virtute metimur, non fortuna. {{pn|1.2|2}}nam cum aetas eius incidisset in ea tempora, quibus Macedones florerent, multum ei detraxit inter eos viventi, quod alienae erat civitatis, neque aliud huic defuit quam generosa stirps. {{pn|1.3|3}}etsi ille domestico summo genere erat, tamen Macedones eum sibi aliquando anteponi indigne ferebant, neque tamen non patiebantur: vincebat enim omnes cura, vigilantia, patientia, calliditate et celeritate ingenii. {{pn|1.4|4}}hic peradulescentulus ad amicitiam accessit Philippi, Amyntae filii, brevique tempore in intimam pervenit familiaritatem: fulgebat enim iam in adulescentulo indoles virtutis. {{pn|1.5|5}}itaque eum habuit ad manum scribae loco, quod multo apud Graios honorificentius est quam apud Romanos. namque apud nos, re vera sicut sunt, mercennarii scribae existimantur; at apud illos e contrario nemo ad id officium admittitur nisi honesto loco, et fide et industria cognita, quod necesse est omnium consiliorum eum esse participem. {{pn|1.6|6}}hunc locum tenuit amicitiae apud Philippum annos septem. illo interfecto eodem gradu fuit apud Alexandrum annos tredecim. novissimo tempore praefuit etiam alterae equitum alae, quae Hetaerice appellabatur. utrique autem in consilio semper affuit et omnium rerum habitus est particeps. ==II.== {{pn|2.1|1}}Alexandro Babylone mortuo, cum regna singulis familiaribus dispertirentur et summa rerum tradita esset tuenda eidem, {{pn|2.2|2}}cui Alexander moriens anulum suum dederat, Perdiccae - ex quo omnes coniecerant eum regnum ei commisisse, quoad liberi eius in suam tutelam pervenissent: aberat enim Crateros et Antipater, qui antecedere hunc videbantur; mortuus erat Hephaestio, quem unum Alexander, quod facile intellegi posset, plurimi fecerat -, hoc tempore data est Eumeni Cappadocia sive potius dicta: nam tum in hostium erat potestate. {{pn|2.3|3}}hunc sibi Perdiccas adiunxerat magno studio, quod in homine fidem et industriam magnam videbat, non dubitans, si eum pellexisset, magno usui fore sibi in iis rebus quas apparabat. cogitabat enim, quod fere omnes in magnis imperiis concupiscunt, omnium partis corripere atque complecti. {{pn|2.4|4}}neque vero hoc ille solus fecit, sed ceteri quoque omnes, qui Alexandri fuerant amici. primus Leonnatus Macedoniam praeoccupare destinavit. is multis magnisque pollicitationibus persuadere Eumeni studuit, ut Perdiccam desereret ac secum faceret societatem. {{pn|2.5|5}}cum perducere eum non posset, interficere conatus est, et fecisset, nisi ille clam noctu ex praesidiis eius effugisset. ==III.== {{pn|3.1|1}}interim conflata sunt illa bella, quae ad internecionem post Alexandri mortem gesta sunt, omnesque concurrerunt ad Perdiccam opprimendum. quem etsi infirmum videbat, quod unus omnibus resistere cogebatur, tamen amicum non deseruit neque salutis quam fidei fuit cupidior. {{pn|3.2|2}}praefecerat hunc Perdiccas ei parti Asiae, quae inter Taurum montem iacet atque Hellespontum, et illum unum opposuerat Europaeis adversariis; ipse Aegyptum oppugnatum adversum Ptolemaeum erat profectus. {{pn|3.3|3}}Eumenes cum neque magnas copias neque firmas haberet, quod et inexercitatae et non multo ante erant contractae, adventare autem dicerentur Hellespontumque transisse Antipater et Crateros magno cum exercitu Macedonum, {{pn|3.4|4}}viri cum claritate tum usu belli praestantes - Macedones vero milites ea tum erant fama, qua nunc Romani feruntur: etenim semper habiti sunt fortissimi, qui summam imperii potirentur -: Eumenes intellegebat, si copiae suae cognossent, adversus quos ducerentur, non modo non ituras, sed simul cum nuntio dilapsuras. {{pn|3.5|5}}itaque hoc eius fuit prudentissimum, ut deviis itineribus milites duceret, in quibus vera audire non possent, et iis persuaderet se contra quosdam barbaros proficisci. {{pn|3.6|6}}itaque tenuit hoc propositum et prius in aciem exercitum eduxit proeliumque commisit, quam milites sui scirent, cum quibus arma conferrent. effecit etiam illud locorum praeoccupatione, ut equitatu potius dimicaret, quo plus valebat, quam peditatu, quo erat deterior. ==IV.== {{pn|4.1|1}}quorum acerrimo concursu cum magnam partem diei esset oppugnatum, cadit Crateros dux et Neoptolemus, qui secundum locum imperii tenebat. cum hoc concurrit ipse Eumenes. {{pn|4.2|2}}qui cum inter se complexi in terram ex equis decidissent, ut facile intellegi possent inimica mente contendisse animoque magis etiam pugnasse quam corpore, non prius distracti sunt, quam alterum anima relinqueret. ab hoc aliquot plagis Eumenes vulneratur, neque eo magis ex proelio excessit, sed acrius hostis institit. {{pn|4.3|3}}hic equitibus profligatis, interfecto duce Cratero, multis praeterea et maxime nobilibus captis pedester exercitus, quod in ea loca erat deductus, ut invito Eumene elabi non posset, pacem ab eo petit. quam cum impetrasset, in fide non mansit et se, simulac potuit, ad Antipatrum recepit. {{pn|4.4|4}}Eumenes Craterum ex acie semivivum elatum recreare studuit; cum id non posset, pro hominis dignitate proque pristina amicitia - namque illo usus erat Alexandro vivo familiariter - amplo funere extulit ossaque in Macedoniam uxori eius ac liberis remisit. ==V.== {{pn|5.1|1}}haec dum apud Hellespontum geruntur, Perdiccas apud Nilum flumen interficitur ab Seleuco et Antigene, rerumque summa ad Antipatrum defertur. hic qui deseruerant, exercitu suffragium ferente capitis absentes damnantur, in his Eumenes. hac ille perculsus plaga non succubuit neque eo setius bellum administravit. sed exiles res animi magnitudinem, etsi non frangebant, tamen minuebant. {{pn|5.2|2}}hunc persequens Antigonus, cum omni genere copiarum abundaret, saepe in itineribus vexabatur, neque umquam ad manum accedere licebat nisi iis locis, quibus pauci multis possent resistere. {{pn|5.3|3}}sed extremo tempore, cum consilio capi non posset, multitudine circumitus est. hinc tamen multis suis amissis se expedivit et in castellum Phrygiae, quod Nora appellatur, confugit. {{pn|5.4|4}}in quo cum circumsederetur et vereretur, ne uno loco manens equos militares perderet, quod spatium non esset agitandi, callidum fuit eius inventum, quem ad modum stans iumentum concalfieri exercerique posset, quo libentius et cibo uteretur et a corporis motu non removeretur. {{pn|5.5|5}}substringebat caput loro altius, quam ut prioribus pedibus plane terram posset attingere, deinde post verberibus cogebat exsultare et calces remittere: qui motus non minus sudorem excutiebat, quam si in spatio decurreret. {{pn|5.6|6}}quo factum est, quod omnibus mirabile est visum, ut aeque iumenta nitida ex castello educeret, cum complures menses in obsidione fuisset, ac si in campestribus ea locis habuisset. {{pn|5.7|7}}in hac conclusione, quotienscumque voluit, apparatum et munitiones Antigoni alias incendit, alias disiecit tenuit autem se uno loco, quamdiu hiems fuit, quod castra sub divo habere non poterat. ver appropinquabat: simulata deditione, dum de condicionibus tractat, praefectis Antigoni imposuit seque ac suos omnis extraxit incolumis. ==VI.== {{pn|6.1|1}}ad hunc Olympias, mater quae fuerat Alexandri, cum litteras et nuntios misisset in Asiam consultum, utrum repetitum in Macedoniam veniret - nam tum in Epiro habitabat - et eas res occuparet, {{pn|6.2|2}}huic ille primum suasit, ne se moveret et exspectaret, quoad Alexandri filius regnum adipisceretur; sin aliqua cupiditate raperetur in Macedoniam, oblivisceretur omnium iniuriarum et in neminem acerbiore uteretur imperio. {{pn|6.3|3}}horum illa nihil fecit: nam et in Macedoniam profecta est et ibi crudelissime se gessit. petit autem ab Eumene absente, ne pateretur Philippi domus ac familiae inimicissimos stirpem quoque interimere, ferretque opem liberis Alexandri. {{pn|6.4|4}}quam veniam si daret, quam primum exercitus pararet, quos sibi subsidio adduceret. id quo facilius faceret, se omnibus praefectis, qui in officio manebant, misisse litteras, ut ei parerent eiusque consiliis uterentur. {{pn|6.5|5}}his rebus Eumenes permotus satius duxit, si ita tulisset fortuna, perire bene meritis referentem gratiam quam ingratum vivere. ==VII.== {{pn|7.1|1}}itaque copias contraxit, bellum adversus Antigonum comparavit. quod una erant Macedones complures nobiles, in his Peucestes, qui corporis custos fuerat Alexandri, tum autem obtinebat Persidem, et Antigenes, cuius sub imperio phalanx erat Macedonum, invidiam verens - quam tamen effugere non potuit -, si potius ipse alienigena summi imperii potiretur quam alii Macedonum, quorum ibi erat multitudo, {{pn|7.2|2}}in principiis Alexandri nomine tabernaculum statuit in eoque sellam auream cum sceptro ac diademate iussit poni eoque omnes cottidie convenire, ut ibi de summis rebus consilia caperentur, credens minore se invidia fore, si specie imperii nominisque simulatione Alexandri bellum videretur administrare. quod effecit. {{pn|7.3|3}}nam cum non ad Eumenis principia, sed ad regia conveniretur atque ibi de rebus deliberaretur, quodam modo latebat, cum tamen per eum unum gererentur omnia. ==VIII.== {{pn|8.1|1}}hic in Paraetacis cum Antigono conflixit, non acie instructa, sed in itinere, eumque male acceptum in Mediam hiematum coegit redire. ipse in finitima regione Persidis hiematum copias divisit, non ut voluit, sed ut militum cogebat voluntas. {{pn|8.2|2}}namque illa phalanx Alexandri Magni, quae Asiam peragrarat deviceratque Persas, inveterata cum gloria tum etiam licentia, non parere se ducibus, sed imperare postulabat, ut nunc veterani faciunt nostri. itaque periculum est, ne faciant, quod illi fecerunt, sua intemperantia nimiaque licentia ut omnia perdant neque minus eos, cum quibus steterint, quam adversus quos fecerint. {{pn|8.3|3}}quod si quis illorum veteranorum legat facta, paria horum cognoscat neque rem ullam nisi tempus interesse iudicet. sed ad illos revertar. hiberna sumpserant non ad usum belli, sed ad ipsorum luxuriam, longeque inter se discesserant. {{pn|8.4|4}}haec Antigonus cum comperisset intellegeretque se parem non esse paratis adversariis, statuit aliquid sibi consilii novi esse capiendum. duae erant viae, qua ex Medis, ubi ille hiemabat, ad adversariorum hibernacula posset perveniri. {{pn|8.5|5}}quarum brevior per loca deserta, quae nemo incolebat propter aquae inopiam, ceterum dierum erat fere decem; illa autem, qua omnes commeabant, altero tanto longiorem habebat anfractum, sed erat copiosa omniumque rerum abundans. {{pn|8.6|6}}hac si proficisceretur, intellegebat prius adversarios rescituros de suo adventu, quam ipse tertiam partem confecisset itineris; sin per loca sola contenderet, sperabat se imprudentem hostem oppressurum. {{pn|8.7|7}}ad hanc rem conficiendam imperavit quam plurimos utris atque etiam culleos comparari, post haec pabulum, praeterea cibaria cocta dierum decem, ut quam minime fieret ignis in castris. iter quo habeat, omnis celat. sic paratus, qua constituerat, proficiscitur. ==IX.== {{pn|9.1|1}}dimidium fere spatium confecerat, cum ex fumo castrorum eius suspicio allata est ad Eumenem hostem appropinquare. conveniunt duces: quaeritur, quid opus sit facto. intellegebant omnes tam celeriter copias ipsorum contrahi non posse, quam Antigonus affuturus videbatur. {{pn|9.2|2}}hic omnibus titubantibus et de rebus summis desperantibus Eumenes ait, si celeritatem velint adhibere et imperata facere, quod antea non fecerint, se rem expediturum. nam quod diebus quinque hostis transisse posset, se effecturum ut non minus totidem dierum spatio retardaretur: qua re circumirent, suas quisque contraheret copias. {{pn|9.3|3}}ad Antigoni autem refrenandum impetum tale capit consilium. certos mittit homines ad infimos montes, qui obvii erant itineri adversariorum, iisque praecipit ut prima nocte, quam latissime possint, ignis faciant quam maximos atque hos secunda vigilia minuant, tertia perexiguos reddant, {{pn|9.4|4}}et assimulata castrorum consuetudine suspicionem iniciant hostibus, iis locis esse castra ac de eorum adventu esse praenuntiatum; idemque postera nocte faciant. {{pn|9.5|5}}quibus imperatum erat, diligenter praeceptum curant. Antigonus tenebris obortis ignis conspicatur: credit de suo adventu esse auditum et adversarios illuc suas contraxisse copias. {{pn|9.6|6}}mutat consilium et, quoniam imprudentes adoriri non possit, flectit iter suum et illum anfractum longiorem copiosae viae capit ibique diem unum opperitur ad lassitudinem sedandam militum ac reficienda iumenta, quo integriore exercitu decerneret. ==X.== {{pn|10.1|1}}sic Eumenes callidum imperatorem vicit consilio celeritatemque impedivit eius, neque tamen multum profecit. {{pn|10.2|2}}nam invidia ducum, cum quibus erat, perfidiaque Macedonum veteranorum, cum superior proelio discessisset, Antigono est deditus, cum exercitus ei ter ante separatis temporibus iurasset se eum defensurum neque umquam deserturum. sed tanta fuit nonnullorum virtutis obtrectatio, ut fidem amittere mallent quam eum non perdere. {{pn|10.3|3}}atque hunc Antigonus, cum ei fuisset infestissimus, conservasset, si per suos esset licitum, quod a nullo se plus adiuvari posse intellegebat in iis rebus, quas impendere iam apparebat omnibus. imminebant enim Seleucus, Lysimachus, Ptolemaeus, opibus iam valentes, cum quibus ei de summis rebus erat dimicandum. {{pn|10.4|4}}sed non passi sunt ii, qui circa erant, quod videbant Eumene recepto omnis prae illo parvi futuros. ipse autem Antigonus adeo erat incensus, ut nisi magna spe maximarum rerum leniri non posset. ==XI.== {{pn|11.1|1}}itaque cum eum in custodiam dedisset et praefectus custodum quaesisset, quem ad modum servari vellet, «ut acerrimum» inquit «leonem aut ferocissimum elephantum»: nondum enim statuerat, conservaret eum necne. {{pn|11.2|2}}veniebat autem ad Eumenem utrumque genus hominum, et qui propter odium fructum oculis ex eius casu capere vellent, et qui propter veterem amicitiam colloqui consolarique cuperent, multi etiam, qui eius formam cognoscere studebant, qualis esset, quem tam diu tamque valde timuissent, cuius in pernicie positam spem habuissent victoriae. {{pn|11.3|3}}at Eumenes, cum diutius in vinclis esset, ait Onomarcho, penes quem summa imperii erat custodiae, se mirari, qua re iam tertium diem sic teneretur: non enim hoc convenire Antigoni prudentiae, ut sic deuteretur victo: quin aut interfici aut missum fieri iuberet. {{pn|11.4|4}}hic cum ferocius Onomarcho loqui videretur, «quid? tu» inquit «animo si isto eras, cur non in proelio cecidisti potius quam in potestatem inimici venires?» {{pn|11.5|5}}huic Eumenes «utinam quidem istuc evenisset! sed eo non accidit, quod numquam cum fortiore sum congressus: non enim cum quoquam arma contuli, quin is mihi succubuerit. non enim virtute hostium, sed amicorum perfidia decidi». neque id erat falsum. *** nam et dignitate fuit honesta et viribus ad laborem ferendum firmis neque tam magno corpore quam figura venusta. ==XII.== {{pn|12.1|1}}de hoc Antigonus cum solus constituere non auderet, ad consilium rettulit. hic cum omnes primo perturbati admirarentur non iam de eo sumptum esse supplicium, a quo tot annos adeo essent male habiti, ut saepe ad desperationem forent adducti, quique maximos duces interfecisset, {{pn|12.2|2}}denique in quo uno tantum esset, ut, quoad ille viveret, ipsi securi esse non possent, interfecto nihil habituri negotii essent: postremo, si illi redderet salutem, quaerebant, quibus amicis esset usurus: sese enim cum Eumene apud eum non futuros. {{pn|12.3|3}}hic cognita consilii voluntate tamen usque ad septimum diem deliberandi sibi spatium reliquit. tum autem, cum iam vereretur ne qua seditio exercitus oriretur, vetuit quemquam ad eum admitti et cottidianum victum removeri iussit: nam negabat se ei vim allaturum, qui aliquando fuisset amicus. {{pn|12.4|4}}hic tamen non amplius quam triduum fame fatigatus, cum castra moverentur, insciente Antigono iugulatus est a custodibus. ==XIII.== {{pn|13.1|1}}sic Eumenes annorum quinque et quadraginta, cum ab anno vicesimo, uti supra ostendimus, septem annos Philippo apparuisset, tredecim apud Alexandrum eundem locum obtinuisset, in his unum equitum alae praefuisset, post autem Alexandri Magni mortem imperator exercitus duxisset summosque duces partim reppulisset, partim interfecisset, captus non Antigoni virtute, sed Macedonum periurio talem habuit exitum vitae. {{pn|13.2|2}}in quo quanta omnium fuerit opinio eorum, qui post Alexandrum Magnum reges sunt appellati, ex hoc facillime potest iudicari, quod, <quorum> nemo Eumene vivo rex appellatus est, {{pn|13.3|3}}sed praefectus, eidem post huius occasum statim regium ornatum nomenque sumpserunt neque, quod initio praedicarant, se Alexandri liberis regnum servare, praestare voluerunt et uno propugnatore sublato, quid sentirent, aperuerunt. huius sceleris principes fuerunt Antigonus, Ptolemaeus, Seleucus, Lysimachus, Cassandrus. {{pn|13.4|4}}Antigonus autem Eumenem mortuum propinquis eius sepeliundum tradidit. hi militari honestoque funere, comitante toto exercitu, humaverunt ossaque eius in Cappadociam ad matrem atque uxorem liberosque eius deportanda curarunt. {{Liber |Ante=XVII. Agesilaus |AnteNomen=../Agesilaus |Post=XIX. Phocion |PostNomen=../Phocion }} 02x6zpj2et7823ri6n1s7pesilu4hb9 0 35507 275939 130668 2026-08-14T23:51:49Z Saumache 27923 assisted using [[Project:AWB|AWB]] 275939 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Cornelius Nepos |OperaeTitulus= De viris illustribus |OperaeWikiPagina= De viris illustribus (Cornelius Nepos) |Annus= |SubTitulus= [[Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium]] <br /> XVII. Agesilaus }} {{Liber |Ante=XVI. Pelopidas |AnteNomen=../Pelopidas |Post=XVIII. Eumenes |PostNomen=../Eumenes }} ==I.== {{pn|1.1|1}}Agesilaus Lacedaemonius cum a ceteris scriptoribus tum eximie a Xenophonte Socratico collaudatus est: eo enim usus est familiarissime. {{pn|1.2|2}}hic primum de regno cum Leotychide, fratris filio, habuit contentionem. mos erat enim Lacedaemoniis a maioribus traditus, ut duos haberent semper reges, nomine magis quam imperio, ex duabus familiis Procli et Eurysthenis, qui principes ex progenie Herculis Spartae reges fuerunt. {{pn|1.3|3}}horum ex altera in alterius familiae locum fieri non licebat: ita utraque suum retinebat ordinem. primum ratio habebatur, qui maximus natu esset ex liberis eius, qui regnans decessisset; sin is virilem sexum non reliquisset, tum deligebatur, qui proximus esset propinquitate. {{pn|1.4|4}}mortuus erat Agis rex, frater Agesilai: filium reliquerat Leotychidem. quem ille natum non agnorat, eundem moriens suum esse dixerat. is de honore regni cum Agesilao, patruo suo, contendit neque id, quod petivit, consecutus est. {{pn|1.5|5}}nam Lysandro suffragante, homine, ut ostendimus supra, factioso et iis temporibus potente, Agesilaus antelatus est. ==II.== {{pn|2.1|1}}hic simulatque imperii potitus est, persuasit Lacedaemoniis, ut exercitum emitterent in Asiam bellumque regi facerent, docens satius esse in Asia quam in Europa dimicari. namque fama exierat Artaxerxen comparare classis pedestrisque exercitus, quos in Graeciam mitteret. {{pn|2.2|2}}data potestate tanta celeritate usus est, ut prius in Asiam cum copiis pervenerit, quam regii satrapae eum scirent profectum. quo factum est, ut omnis imparatos imprudentesque offenderet. {{pn|2.3|3}}id ut cognovit Tissaphernes, qui summum imperium tum inter praefectos habebat regios, indutias a Lacone petivit, simulans se dare operam, ut Lacedaemoniis cum rege conveniret, re autem vera ad copias comparandas, easque impetravit trimenstris. {{pn|2.4|4}}iuravit autem uterque se sine dolo indutias conservaturum. in qua pactione summa fide mansit Agesilaus, contra ea Tissaphernes nihil aliud quam bellum comparavit. {{pn|2.5|5}}id etsi sentiebat Laco, tamen ius iurandum servabat multumque in eo se consequi dicebat, quod Tissaphernes periurio suo et homines suis rebus abalienaret et deos sibi iratos redderet, se autem conservata religione confirmare exercitum, cum animadverteret deum numen facere secum, hominesque sibi conciliare amiciores, quod iis studere consuessent, quos conservare fidem viderent. ==III.== {{pn|3.1|1}}postquam indutiarum praeteriit dies, barbarus non dubitans, quod ipsius erant plurima domicilia in Caria et ea regio iis temporibus multo putabatur locupletissima, eo potissimum hostis impetum facturos, omnis suas copias eo contraxerat. {{pn|3.2|2}}at Agesilaus in Phrygiam se convertit eamque prius depopulatus est, quam Tissaphernes usquam se moveret. magna praeda militibus locupletatis Ephesum hiematum exercitum reduxit atque ibi officinis armorum institutis magna industria bellum apparavit. et quo studiosius armarentur insigniusque ornarentur, praemia proposuit, quibus donarentur, quorum egregia in ea re fuisset industria. {{pn|3.3|3}}fecit idem in exercitationum generibus, ut, qui ceteris praestitissent, eos magnis afficeret muneribus. his igitur rebus effecit, ut et ornatissimum et exercitatissimum haberet exercitum. {{pn|3.4|4}}huic cum tempus esset visum copias extrahere ex hibernaculis, vidit, si, quo esset iter facturus, palam pronuntiasset, hostis non credituros aliasque regiones praesidiis occupaturos neque dubitaturos aliud eum facturum ac pronuntiasset. {{pn|3.5|5}}itaque cum ille Sardis iturum se dixisset, Tissaphernes eandem Cariam defendendam putavit. in quo cum eum opinio fefellisset victumque se vidisset consilio, sero suis praesidio profectus est. nam cum illo venisset, iam Agesilaus multis locis expugnatis magna erat praeda potitus. {{pn|3.6|6}}Laco autem cum videret hostis equitatu superare, numquam in campo sui fecit potestatem et iis locis manum conseruit, quibus plus pedestres copiae valerent. pepulit ergo, quotienscumque congressus est, multo maiores adversariorum copias et sic in Asia versatus est ut omnium opinione victor duceretur. ==IV.== {{pn|4.1|1}}hic cum iam animo meditaretur proficisci in Persas et ipsum regem adoriri, nuntius ei domo venit ephororum missu, bellum Athenienses et Boeotos indixisse Lacedaemoniis; qua re venire ne dubitaret. {{pn|4.2|2}}in hoc non minus eius pietas suspicienda est quam virtus bellica: qui cum victori praeesset exercitui maximamque haberet fiduciam regni Persarum potiundi, tanta modestia dicto audiens fuit iussis absentium magistratuum, ut si privatus in comitio esset Spartae. cuius exemplum utinam imperatores nostri sequi voluissent! sed illuc redeamus. {{pn|4.3|3}}Agesilaus opulentissimo regno praeposuit bonam existimationem multoque gloriosius duxit, si institutis patriae paruisset, quam si bello superasset Asiam. {{pn|4.4|4}}hac igitur mente Hellespontum copias traiecit tantaque usus est celeritate, ut, quod iter Xerxes anno vertente confecerat, hic transierit triginta diebus. {{pn|4.5|5}}cum iam haud ita longe abesset a Peloponneso, obsistere ei conati sunt Athenienses et Boeotii ceterique eorum socii apud Coroneam: quos omnis gravi proelio vicit. {{pn|4.6|6}}huius victoriae vel maxima fuit laus, quod cum plerique ex fuga se in templum Minervae coniecissent quaerereturque ab eo, quid iis vellet fieri, etsi aliquot vulnera acceperat eo proelio et iratus videbatur omnibus, qui adversus arma tulerant, tamen antetulit irae religionem et eos vetuit violari. {{pn|4.7|7}}neque vero hoc solum in Graecia fecit, ut templa deorum sancta haberet, sed etiam apud barbaros summa religione omnia simulacra arasque conservavit. {{pn|4.8|8}}itaque praedicabat mirari se, non sacrilegorum numero haberi, qui supplicibus deorum nocuissent, aut non gravioribus poenis affici, qui religionem minuerent, quam qui fana spoliarent. ==V.== {{pn|5.1|1}}post hoc proelium collatum omne bellum est circa Corinthum ideoque Corinthium est appellatum. {{pn|5.2|2}}hic cum una pugna decem milia hostium Agesilao duce cecidissent eoque facto opes adversariorum debilitatae viderentur, tantum afuit ab insolentia gloriae, ut commiseratus sit fortunam Graeciae, quod tam multi a se victi vitio adversariorum concidissent: namque illa multitudine, si sana mens esset, Graeciae supplicium Persas dare potuisse. {{pn|5.3|3}}idem cum adversarios intra moenia compulisset et, ut Corinthum oppugnaret, multi hortarentur, negavit id suae virtuti convenire: se enim eum esse dixit, qui ad officium peccantis redire cogeret, non qui urbes nobilissimas expugnaret Graeciae. {{pn|5.4|4}}«nam si» inquit «eos exstinguere voluerimus, qui nobiscum adversus barbaros steterunt, nosmet ipsi nos expugnaverimus illis quiescentibus. quo facto sine negotio, cum voluerint, nos oppriment». ==VI.== {{pn|6.1|1}}interim accidit illa calamitas apud Leuctra Lacedaemoniis. quo ne proficisceretur, cum a plerisque ad exeundum premeretur, ut si de exitu divinaret, exire noluit. idem, cum Epaminondas Spartam oppugnaret essetque sine muris oppidum, talem se imperatorem praebuit, ut eo tempore omnbus apparuerit, nisi ille fuisset, Spartam futuram non fuisse. {{pn|6.2|2}}in quo quidem discrimine celeritas eius consili saluti fuit universis. nam cum quidam adulescentuli hostium adventu perterriti ad Thebanos transfugere vellent et locum extra urbem editum cepissent, Agesilaus, qui perniciosissimum fore videret, si animadversum esset quemquam ad hostis transfugere conari, cum suis eo venit atque, ut si bono animo fecissent, laudavit consilium eorum, quod eum locum occupassent: [et] se quoque id fieri debere animadvertisse. {{pn|6.3|3}}sic adulescentis simulata laudatione recuperavit et adiunctis de suis comitibus locum tutum reliquit. namque illi aucto numero eorum, qui expertes erant consilii, commovere se non sunt ausi eoque libentius, quod latere arbitrabantur quae cogitaverant. ==VII.== {{pn|7.1|1}}sine dubio post Leuctricam pugnam Lacedaemonii se numquam refecerunt neque pristinum imperium recuperarunt, cum interim numquam Agesilaus destitit, quibuscumque rebus posset, patriam iuvare. {{pn|7.2|2}}nam cum praecipue Lacedaemonii indigerent pecunia, ille omnibus, qui a rege defecerant, praesidio fuit: a quibus magna donatus pecunia patriam sublevavit. {{pn|7.3|3}}atque in hoc illud in primis fuit admirabile, cum maxima munera ei ab regibus ac dynastis civitatibusque conferrentur, quod nihil umquam domum suam contulit, nihil de victu, nihil de vestitu Laconum mutavit. {{pn|7.4|4}}domo eadem fuit contentus, qua Eurysthenes, progenitor maiorum suorum, fuerat usus: quam qui intrarat, nullum signum libidinis, nullum luxuriae videre poterat, contra ea plurima patentiae atque abstinentiae. sic enim erat instructa, ut in nulla re differret a cuiusvis inopis atque privati. ==VIII.== {{pn|8.1|1}}atque hic tantus vir ut naturam fautricem habuerat in tribuendis animi virtutibus, sic maleficam nactus est in corpore fingendo. nam et statura fuit humili et corpore exiguo et claudus altero pede. quae res etiam nonnullam afferebat deformitatem, atque ignoti, faciem eius cum intuerentur, contemnebant; qui autem virtutes noverant, non poterant admirari satis. {{pn|8.2|2}}quod ei usu venit, cum annorum octoginta subsidio Tacho in Aegyptum iisset et in acta cum suis accubuisset sine ullo tecto stratumque haberet tale, ut terra tecta esset stramentis neque huc amplius quam pellis esset iniecta, eodemque comites omnes accubuissent vestitu humili atque obsoleto, ut eorum ornatus non modo in his regem neminem significaret, sed homines esse non beatissimos suspicionem praeberet. {{pn|8.3|3}}huius de adventu fama cum ad regios esset perlata, celeriter munera eo cuiusque generis sunt adlata. his quaerentibus Agesilaum vix fides facta est, unum esse ex iis, qui tum accubabant. {{pn|8.4|4}}qui cum regis verbis, quae attulerant, dedissent, ille praeter vitulinam et eius modi genera obsonii, quae praesens tempus desiderabat, nihil accepit: unguenta, coronas secundamque mensam servis dispertiit, cetera referri iussit. {{pn|8.5|5}}quo facto eum barbari magis etiam contempserunt, quod eum ignorantia bonarum rerum illa potissimum sumpsisse arbitrabantur. {{pn|8.6|6}}hic cum ex Aegypto reverteretur, donatus a rege Nectanabide ducentis viginti talentis, quae ille muneri populo suo daret, venissetque in portum, qui Menelai vocatur, iacens inter Cyrenas et Aegyptum, in morbum implicitus decessit. {{pn|8.7|7}}ibi eum amici, quo Spartam facilius perferre possent, quod mel non habebant, cera circumfuderunt atque ita domum rettulerunt. {{Liber |Ante=XVI. Pelopidas |AnteNomen=../Pelopidas |Post=XVIII. Eumenes |PostNomen=../Eumenes }} 4jh1t8jy2at7r6d6r4mbs5xzeobrj1d 0 35508 275929 130670 2026-08-14T23:38:26Z Saumache 27923 assisted using [[Project:AWB|AWB]] 275929 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Cornelius Nepos |OperaeTitulus= De viris illustribus |OperaeWikiPagina= De viris illustribus (Cornelius Nepos) |Annus= |SubTitulus= [[Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium]] <br /> XIX. Phocion }} {{Liber |Ante=XVIII. Eumenes |AnteNomen=../Eumenes |Post=XX. Timoleon |PostNomen=../Timoleon }} ==I.== {{pn|1.1|1}}Phocion Atheniensis etsi saepe exercitibus praefuit summosque magistratus cepit, tamen multo eius notior integritas vitae quam rei militaris labor. itaque huius memoria est nulla, illius autem magna fama, ex quo cognomine Bonus est appellatus. {{pn|1.2|2}}fuit enim perpetuo pauper, cum divitissimus esse posset propter frequentis delatos honores potestatesque summas, quae ei a populo dabantur. {{pn|1.3|3}}hic cum a rege Philippo munera magnae pecuniae repudiaret legatique hortarentur accipere simulque admonerent, si ipse iis facile careret, liberis tamen suis prospiceret, quibus difficile esset in summa paupertate tantam paternam tueri gloriam, {{pn|1.4|4}}his ille «si mei similes erunt, idem hic» inquit «agellus illos alet, qui me ad hanc dignitatem perduxit; sin dissimiles sunt futuri, nolo meis impensis illorum ali augerique luxuriam». ==II.== {{pn|2.1|1}}idem cum prope ad annum octogesimum prospera pervenisset fortuna, extremis temporibus magnum in odium pervenit suorum civium, {{pn|2.2|2}}primo quod cum Demade de urbe tradenda Antipatro consenserat eiusque consilio Demosthenes cum ceteris, qui bene de re publica meriti existimabantur, populi scito in exilium erant expulsi. neque in eo solum offenderat, quod patriae male consuluerat, sed etiam quod amicitiae fidem non praestiterat. {{pn|2.3|3}}namque auctus adiutusque a Demosthene eum, quem tenebat, ascenderat gradum, cum adversus Charetem eum subornaret: ab eodem in iudiciis, cum capitis causam diceret, defensus aliquotiens, liberatus discesserat. hunc non solum in periculis non defendit, sed etiam prodidit. {{pn|2.4|4}}concidit autem maxime uno crimine, quod, cum apud eum summum esset imperium populi et Nicanorem, Cassandri praefectum, insidiari Piraeo Atheniensium a Dercylo moneretur idemque postularet, ut provideret, ne commeatibus civitas privaretur, huic audiente populo Phocion negavit esse periculum seque eius rei obsidem fore pollicitus est. {{pn|2.5|5}}neque ita multo post Nicanor Piraeo est potitus, sine quo Athenae omnino esse non possunt. ad quem recuperandum cum populus armatus concurrisset, ille non modo neminem ad arma vocavit, sed ne armatis quidem praeesse voluit. ==III.== {{pn|3.1|1}}erant eo tempore Athenis duae factiones, quarum una populi causam agebat, altera optimatium. in hac erat Phocion et Demetrius Phalereus. harum utraque Macedonum patrociniis utebatur: nam populares Polyperchonti favebant, optimates cum Cassandro sentiebant. {{pn|3.2|2}}interim a Polyperchonte Cassandrus Macedonia pulsus est. quo facto populus superior factus statim duces adversariae factionis capitis damnatos patria propulit, in his Phocionem et Demetrium Phalereum, deque ea re legatos ad Polyperchontem misit, qui ab eo peterent, ut sua decreta confirmaret. {{pn|3.3|3}}huc eodem profectus est Phocion. quo ut venit, causam apud Philippum regem verbo, re ipsa quidem apud Polyperchontem iussus est dicere: namque is tum regis rebus praeerat. {{pn|3.4|4}}hic ab Agnone accusatus, quod Piraeum Nicanori prodidisset, ex consilii sententia in custodiam coniectus Athenas deductus est, ut ibi de eo legibus fieret iudicium. ==IV.== {{pn|4.1|1}}huc ut perventum est, cum propter aetatem pedibus iam non valeret vehiculoque portaretur, magni concursus sunt facti, cum alii, reminiscentes veteris famae, aetatis misererentur, plurimi vero ira exacuerentur propter proditionis suspicionem Piraei maximeque quod adversus populi commoda in senectute steterat. {{pn|4.2|2}}quam ob rem ne perorandi quidem ei data est facultas et dicendi causam. inde iudicio, legitimis quibusdam confectis, damnatus, traditus est undecimviris, quibus ad supplicium more Atheniensium publice damnati tradi solent. {{pn|4.3|3}}hic cum ad mortem duceretur, obvius ei fuit Euphiletus, quo familiariter fuerat usus. is cum lacrimans dixisset: «o quam indigna perpeteris, Phocion!» huic ille «at non inopinata» inquit: «hunc enim exitum plerique clari viri habuerunt Athenienses». in hoc tantum fuit odium multitudinis, ut nemo ausus sit eum liber sepelire. itaque a servis sepultus est. {{Liber |Ante=XVIII. Eumenes |AnteNomen=../Eumenes |Post=XX. Timoleon |PostNomen=../Timoleon }} 7n2i18h44apk53qgzj4qzwsedab1gfg 0 35509 275944 130671 2026-08-14T23:56:44Z Saumache 27923 275944 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Cornelius Nepos |OperaeTitulus= De viris illustribus |OperaeWikiPagina= De viris illustribus (Cornelius Nepos) |Annus= |SubTitulus= [[Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium]] <br /> XX. Timoleon }} [20.1] (1) Timoleon Corinthius. sine dubio magnus omnium iudicio hic vir exstitit. namque huic uni contigit, quod nescio an nulli, ut et patriam, in qua erat natus, oppressam a tyranno liberaret, et a Syracusanis, quibus auxilio erat missus, iam inveteratam servitutem depelleret totamque Siciliam, multos annos bello vexatam a barbarisque oppressam, suo adventu in pristinum restitueret. (2) sed in his rebus non simplici fortuna conflictatus est et, id quod difficilius putatur, multo sapientius tulit secundam quam adversam fortunam. (3) nam cum frater eius Timophanes, dux a Corinthiis delectus, tyrannidem per milites mercennarios occupasset particepsque regni posset esse, tantum afuit a societate sceleris, ut antetulerit civium suorum libertatem fratris saluti et parere legibus quam imperare patriae satius duxerit. (4) hac mente per haruspicem communemque affinem, cui soror ex eisdem parentibus nata nupta erat, fratrem tyrannum interficiundum curavit. ipse non modo manus non attulit, sed ne aspicere quidem fraternum sanguinem voluit. nam dum res conficeretur, procul in praesidio fuit, ne quis satelles posset succurrere. (5) hoc praeclarissimum eius factum non pari modo probatum est ab omnibus: nonnulli enim laesam ab eo pietatem putabant et invidia laudem virtutis obterebant. mater vero post id factum neque domum ad se filium admisit neque aspexit, quin eum fratricidam impiumque detestans compellaret. (6) quibus rebus ille adeo est commotus, ut nonnumquam vitae finem facere voluerit atque ex ingratorum hominum conspectu morte decedere. [20.2] (1) interim Dione Syracusis interfecto Dionysius rursus Syracusarum potitus est. cuius adversarii opem a Corinthiis petierunt ducemque, quo in bello uterentur, postularunt. huc Timoleon missus incredibili felicitate Dionysium tota Sicilia depulit. (2) cum interficere posset, noluit, tutoque ut Corinthum perveniret, effecit, quod utrorumque Dionysiorum opibus Corinthii saepe adiuti fuerant, cuius benignitatis memoriam volebat exstare, eamque praeclaram victoriam ducebat, in qua plus esset clementiae quam crudelitatis, postremo, ut non solum auribus acciperetur, sed etiam oculis cerneretur, quem ex quanto regno ad quam fortunam detulisset. (3) post Dionysii decessum cum Hiceta bellavit, qui adversatus erat Dionysio: quem non odio tyrannidis dissensisse, sed cupiditate indicio fuit, quod ipse expulso Dionysio imperium dimittere noluit. (4) hoc superato Timoleon maximas copias Carthaginiensium apud Crinissum flumen fugavit ac satis habere coegit, si liceret Africam obtinere, qui iam complures annos possessionem Siciliae tenebant. cepit etiam Mamercum, Italicum ducem, hominem bellicosum et potentem, qui tyrannos adiutum in Siciliam venerat. [20.3] (1) quibus rebus confectis cum propter diuturnitatem belli non solum regiones, sed etiam urbes desertas videret, conquisivit quos potuit, primum Siculos, dein Corintho arcessivit colonos, quod ab iis initio Syracusae erant conditae. (2) civibus veteribus sua restituit, novis bello vacuefactas possessiones divisit, urbium moenia disiecta fanaque deserta refecit, civitatibus leges libertatemque reddidit; ex maximo bello tantum otium totae insulae conciliavit, ut hic conditor urbium earum, non illi qui initio deduxerant, videretur. (3) arcem Syracusis, quam munierat Dionysius ad urbem obsidendam, a fundamentis disiecit, cetera tyrannidis propugnacula demolitus est deditque operam, ut quam minime multa vestigia servitutis manerent. (4) cum tantis esset opibus, ut etiam invitis imperare posset, tantum autem amorem haberet omnium Siculorum, ut nullo recusante regnum obtinere, maluit se diligi quam metui. itaque, cum primum potuit, imperium deposuit ac privatus Syracusis, quod reliquum vitae fuit, vixit. (5) neque vero id imperite fecit: nam quod ceteri reges imperio potuerunt, hic benevolentia tenuit. nullus honos huic defuit, neque postea res ulla Syracusis gesta est publice, de qua prius sit decretum quam Timoleontis sententia cognita. (6) nullius umquam consilium non modo antelatum, sed ne comparatum quidem est. neque id magis benevolentia factum est quam prudentia. [20.4] (1) hic cum aetate iam provectus esset, sine ullo morbo lumina oculorum amisit. quam calamitatem ita moderate tulit, ut neque eum querentem quisquam audierit neque eo minus privatis publicisque rebus interfuerit. (2) veniebat autem in theatrum, cum ibi concilium populi haberetur, propter valetudinem vectus iumentis iunctis, atque ita de vehiculo, quae videbantur, dicebat. neque hoc illi quisquam tribuebat superbiae: nihil enim umquam neque insolens neque gloriosum ex ore eius exiit. (3) qui quidem, cum suas laudes audiret praedicari, numquam aliud dixit quam se in ea re maxime deis agere gratias atque habere, quod, cum Siciliam recreare constituissent, tum se potissimum ducem esse voluissent. nihil enim rerum humanarum sine deorum numine geri putabat; itaque suae domi sacellum Automatias constituerat idque sanctissime colebat. [20.5] (1) ad hanc hominis excellentem bonitatem mirabiles accesserant casus. nam proelia maxima natali suo die fecit omnia: quo factum est, ut eius diem natalem festum haberet universa Sicilia. (2) huic quidam Laphystius, homo petulans et ingratus, vadimonium cum vellet imponere, quod cum illo se lege agere diceret, et complures concurrissent, qui procacitatem hominis manibus coercere conarentur, Timoleon oravit omnes, ne id facerent. namque id ut Laphystio et cuivis liceret, se maximos labores summaque adisse pericula. hanc enim speciem libertatis esse, si omnibus, quod quisque vellet, legibus experiri liceret. (3) idem, cum quidam Laphystii similis, nomine Demaenetus, in contione populi de rebus gestis eius detrahere coepisset ac nonnulla inveheretur in Timoleonta, dixit nunc demum se voti esse damnatum: namque hoc a deis immortalibus semper precatum, ut talem libertatem restitueret Syracusanis, in qua cuivis liceret, de quo vellet, impune dicere. (4) hic cum diem supremum obisset, publice a Syracusanis in gymnasio, quod Timoleonteum appellatur, tota celebrante Sicilia sepultus est. d2xfceglt8ywaz37fk0u933lse6hg03 275958 275944 2026-08-15T08:37:06Z Saumache 27923 assisted using [[Project:AWB|AWB]] 275958 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Cornelius Nepos |OperaeTitulus= De viris illustribus |OperaeWikiPagina= De viris illustribus (Cornelius Nepos) |Annus= |SubTitulus= [[Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium]] <br /> XX. Timoleon }} {{Liber |Ante=XIX. Phocion |AnteNomen=../Phocion |Post=XXI. Reges |PostNomen=../Reges }} ==I.== {{pn|1.1|1}}Timoleon Corinthius. sine dubio magnus omnium iudicio hic vir exstitit. namque huic uni contigit, quod nescio an nulli, ut et patriam, in qua erat natus, oppressam a tyranno liberaret, et a Syracusanis, quibus auxilio erat missus, iam inveteratam servitutem depelleret totamque Siciliam, multos annos bello vexatam a barbarisque oppressam, suo adventu in pristinum restitueret. {{pn|1.2|2}}sed in his rebus non simplici fortuna conflictatus est et, id quod difficilius putatur, multo sapientius tulit secundam quam adversam fortunam. {{pn|1.3|3}}nam cum frater eius Timophanes, dux a Corinthiis delectus, tyrannidem per milites mercennarios occupasset particepsque regni posset esse, tantum afuit a societate sceleris, ut antetulerit civium suorum libertatem fratris saluti et parere legibus quam imperare patriae satius duxerit. {{pn|1.4|4}}hac mente per haruspicem communemque affinem, cui soror ex eisdem parentibus nata nupta erat, fratrem tyrannum interficiundum curavit. ipse non modo manus non attulit, sed ne aspicere quidem fraternum sanguinem voluit. nam dum res conficeretur, procul in praesidio fuit, ne quis satelles posset succurrere. {{pn|1.5|5}}hoc praeclarissimum eius factum non pari modo probatum est ab omnibus: nonnulli enim laesam ab eo pietatem putabant et invidia laudem virtutis obterebant. mater vero post id factum neque domum ad se filium admisit neque aspexit, quin eum fratricidam impiumque detestans compellaret. {{pn|1.6|6}}quibus rebus ille adeo est commotus, ut nonnumquam vitae finem facere voluerit atque ex ingratorum hominum conspectu morte decedere. ==II.== {{pn|2.1|1}}interim Dione Syracusis interfecto Dionysius rursus Syracusarum potitus est. cuius adversarii opem a Corinthiis petierunt ducemque, quo in bello uterentur, postularunt. huc Timoleon missus incredibili felicitate Dionysium tota Sicilia depulit. {{pn|2.2|2}}cum interficere posset, noluit, tutoque ut Corinthum perveniret, effecit, quod utrorumque Dionysiorum opibus Corinthii saepe adiuti fuerant, cuius benignitatis memoriam volebat exstare, eamque praeclaram victoriam ducebat, in qua plus esset clementiae quam crudelitatis, postremo, ut non solum auribus acciperetur, sed etiam oculis cerneretur, quem ex quanto regno ad quam fortunam detulisset. {{pn|2.3|3}}post Dionysii decessum cum Hiceta bellavit, qui adversatus erat Dionysio: quem non odio tyrannidis dissensisse, sed cupiditate indicio fuit, quod ipse expulso Dionysio imperium dimittere noluit. {{pn|2.4|4}}hoc superato Timoleon maximas copias Carthaginiensium apud Crinissum flumen fugavit ac satis habere coegit, si liceret Africam obtinere, qui iam complures annos possessionem Siciliae tenebant. cepit etiam Mamercum, Italicum ducem, hominem bellicosum et potentem, qui tyrannos adiutum in Siciliam venerat. ==III.== {{pn|3.1|1}}quibus rebus confectis cum propter diuturnitatem belli non solum regiones, sed etiam urbes desertas videret, conquisivit quos potuit, primum Siculos, dein Corintho arcessivit colonos, quod ab iis initio Syracusae erant conditae. {{pn|3.2|2}}civibus veteribus sua restituit, novis bello vacuefactas possessiones divisit, urbium moenia disiecta fanaque deserta refecit, civitatibus leges libertatemque reddidit; ex maximo bello tantum otium totae insulae conciliavit, ut hic conditor urbium earum, non illi qui initio deduxerant, videretur. {{pn|3.3|3}}arcem Syracusis, quam munierat Dionysius ad urbem obsidendam, a fundamentis disiecit, cetera tyrannidis propugnacula demolitus est deditque operam, ut quam minime multa vestigia servitutis manerent. {{pn|3.4|4}}cum tantis esset opibus, ut etiam invitis imperare posset, tantum autem amorem haberet omnium Siculorum, ut nullo recusante regnum obtinere, maluit se diligi quam metui. itaque, cum primum potuit, imperium deposuit ac privatus Syracusis, quod reliquum vitae fuit, vixit. {{pn|3.5|5}}neque vero id imperite fecit: nam quod ceteri reges imperio potuerunt, hic benevolentia tenuit. nullus honos huic defuit, neque postea res ulla Syracusis gesta est publice, de qua prius sit decretum quam Timoleontis sententia cognita. {{pn|3.6|6}}nullius umquam consilium non modo antelatum, sed ne comparatum quidem est. neque id magis benevolentia factum est quam prudentia. ==IV.== {{pn|4.1|1}}hic cum aetate iam provectus esset, sine ullo morbo lumina oculorum amisit. quam calamitatem ita moderate tulit, ut neque eum querentem quisquam audierit neque eo minus privatis publicisque rebus interfuerit. {{pn|4.2|2}}veniebat autem in theatrum, cum ibi concilium populi haberetur, propter valetudinem vectus iumentis iunctis, atque ita de vehiculo, quae videbantur, dicebat. neque hoc illi quisquam tribuebat superbiae: nihil enim umquam neque insolens neque gloriosum ex ore eius exiit. {{pn|4.3|3}}qui quidem, cum suas laudes audiret praedicari, numquam aliud dixit quam se in ea re maxime deis agere gratias atque habere, quod, cum Siciliam recreare constituissent, tum se potissimum ducem esse voluissent. nihil enim rerum humanarum sine deorum numine geri putabat; itaque suae domi sacellum Automatias constituerat idque sanctissime colebat. ==V.== {{pn|5.1|1}}ad hanc hominis excellentem bonitatem mirabiles accesserant casus. nam proelia maxima natali suo die fecit omnia: quo factum est, ut eius diem natalem festum haberet universa Sicilia. {{pn|5.2|2}}huic quidam Laphystius, homo petulans et ingratus, vadimonium cum vellet imponere, quod cum illo se lege agere diceret, et complures concurrissent, qui procacitatem hominis manibus coercere conarentur, Timoleon oravit omnes, ne id facerent. namque id ut Laphystio et cuivis liceret, se maximos labores summaque adisse pericula. hanc enim speciem libertatis esse, si omnibus, quod quisque vellet, legibus experiri liceret. {{pn|5.3|3}}idem, cum quidam Laphystii similis, nomine Demaenetus, in contione populi de rebus gestis eius detrahere coepisset ac nonnulla inveheretur in Timoleonta, dixit nunc demum se voti esse damnatum: namque hoc a deis immortalibus semper precatum, ut talem libertatem restitueret Syracusanis, in qua cuivis liceret, de quo vellet, impune dicere. {{pn|5.4|4}}hic cum diem supremum obisset, publice a Syracusanis in gymnasio, quod Timoleonteum appellatur, tota celebrante Sicilia sepultus est. {{Liber |Ante=XIX. Phocion |AnteNomen=../Phocion |Post=XXI. Reges |PostNomen=../Reges }} 2wrkype31cdpt4zc1nubhx1h2jegoyz 0 35510 275940 130672 2026-08-14T23:52:53Z Saumache 27923 assisted using [[Project:AWB|AWB]] 275940 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Cornelius Nepos |OperaeTitulus= De viris illustribus |OperaeWikiPagina= De viris illustribus (Cornelius Nepos) |Annus= |SubTitulus= [[Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium]] <br /> XXI. Reges }} {{Liber |Ante=XX. Timoleon |AnteNomen=../Timoleon |Post=XXII. Hamilcar |PostNomen=../Hamilcar }} ==I.== {{pn|1.2|2}}Lacedaemonius autem Agesilaus nomine, non potestate fuit rex, sicut ceteri Spartani. ex iis vero, qui dominatum imperio tenuerunt, excellentissimi fuerunt, ut nos iudicamus, Persarum Cyrus et Darius, Hystaspi filius, quorum uterque privatus virtute regnum est adeptus. prior horum apud Massagetas in proelio cecidit, Darius senectute diem obiit supremum. {{pn|1.3|3}}tres sunt praeterea eiusdem gentis: Xerxes et duo Artaxerxae, Macrochir cognomine et Mnemon. Xerxi maxime est illustre, quod maximis post hominum memoriam exercitibus terra marique bellum intulit Graeciae. {{pn|1.4|4}}at Macrochir praecipuam habet laudem amplissimae pulcherrimaeque corporis formae, quam incredibili ornavit virtute belli: namque illo Perses nemo manu fuit fortior. Mnemon autem iustitiae fama floruit. nam cum matris suae scelere amisisset uxorem, tantum indulsit dolori, ut eum pietas vinceret. {{pn|1.5|5}}ex his duo eodem nomine morbo naturae debitum reddiderunt, tertius ab Artabano praefecto ferro interemptus est. ==II.== {{pn|2.1|1}}ex Macedonum autem gente duo multo ceteros antecesserunt rerum gestarum gloria: Philippus, Amyntae filius, et Alexander Magnus. horum alter Babylone morbo consumptus est, Philippus Aegiis a Pausania, cum spectatum ludos iret, iuxta theatrum occisus est. {{pn|2.2|2}}unus Epirotes, Pyrrhus, qui cum populo Romano bellavit. is cum Argos oppidum oppugnaret in Peloponneso, lapide ictus interiit. unus item Siculus, Dionysius prior. nam et manu fortis et belli peritus fuit et, id quod in tyranno non facile reperitur, minime libidinosus, non luxuriosus, non avarus, nullius denique rei cupidus nisi singularis perpetuique imperii ob eamque rem crudelis: nam dum id studuit munire, nullius pepercit vitae, quem eius insidiatorem putaret. {{pn|2.3|3}}hic cum virtute tyrannidem sibi peperisset, magna retinuit felicitate: maior enim annos sexaginta natus decessit florente regno. neque in tam multis annis cuiusquam ex sua stirpe funus vidit, cum ex tribus uxoribus liberos procreasset multique ei nati essent nepotes. ==III.== {{pn|3.1|1}}Fuerunt praeterea magni reges ex amicis Alexandri Magni, qui post obitum eius imperia ceperunt, in his Antigonus et huius filius Demetrius, Lysimachus, Seleucus, Ptolemaeus. {{pn|3.2|2}}ex his Antigonus in proelio, cum adversus Seleucum et Lysimachum dimicaret, occisus est. pari leto affectus est Lysimachus ab Seleuco: namque societate dissoluta bellum inter se gesserunt. {{pn|3.3|3}}at Demetrius, cum filiam suam Seleuco in matrimonium dedisset neque eo magis fida inter eos amicitia manere potuisset, captus bello in custodia socer generi periit a morbo. {{pn|3.4|4}}neque ita multo post Seleucus a Ptolemaeo Cerauno dolo interfectus est, quem ille a patre expulsum Alexandrea alienarum opum indigentem receperat. ipse autem Ptolemaeus, cum vivus filio regnum tradidisset, ab illo eodem vita privatus dicitur. {{pn|3.5|5}}de quibus quoniam satis dictum putamus. {{Liber |Ante=XX. Timoleon |AnteNomen=../Timoleon |Post=XXII. Hamilcar |PostNomen=../Hamilcar }} p1fsxj4cwv4ont1jej1p2owhwlniyv0 275943 275940 2026-08-14T23:55:20Z Saumache 27923 275943 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Cornelius Nepos |OperaeTitulus= De viris illustribus |OperaeWikiPagina= De viris illustribus (Cornelius Nepos) |Annus= |SubTitulus= [[Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium]] <br /> XXI. Reges }} {{Liber |Ante=XX. Timoleon |AnteNomen=../Timoleon |Post=XXII. Hamilcar |PostNomen=../Hamilcar }} ==I.== {{pn|1.1|1}}hi fere fuerunt Graecae gentis duces, qui memoria digni videantur, praeter reges: namque eos attingere noluimus, quod omnium res gestae separatim sunt relatae. neque tamen ii admodum sunt multi. {{pn|1.2|2}}Lacedaemonius autem Agesilaus nomine, non potestate fuit rex, sicut ceteri Spartani. ex iis vero, qui dominatum imperio tenuerunt, excellentissimi fuerunt, ut nos iudicamus, Persarum Cyrus et Darius, Hystaspi filius, quorum uterque privatus virtute regnum est adeptus. prior horum apud Massagetas in proelio cecidit, Darius senectute diem obiit supremum. {{pn|1.3|3}}tres sunt praeterea eiusdem gentis: Xerxes et duo Artaxerxae, Macrochir cognomine et Mnemon. Xerxi maxime est illustre, quod maximis post hominum memoriam exercitibus terra marique bellum intulit Graeciae. {{pn|1.4|4}}at Macrochir praecipuam habet laudem amplissimae pulcherrimaeque corporis formae, quam incredibili ornavit virtute belli: namque illo Perses nemo manu fuit fortior. Mnemon autem iustitiae fama floruit. nam cum matris suae scelere amisisset uxorem, tantum indulsit dolori, ut eum pietas vinceret. {{pn|1.5|5}}ex his duo eodem nomine morbo naturae debitum reddiderunt, tertius ab Artabano praefecto ferro interemptus est. ==II.== {{pn|2.1|1}}ex Macedonum autem gente duo multo ceteros antecesserunt rerum gestarum gloria: Philippus, Amyntae filius, et Alexander Magnus. horum alter Babylone morbo consumptus est, Philippus Aegiis a Pausania, cum spectatum ludos iret, iuxta theatrum occisus est. {{pn|2.2|2}}unus Epirotes, Pyrrhus, qui cum populo Romano bellavit. is cum Argos oppidum oppugnaret in Peloponneso, lapide ictus interiit. unus item Siculus, Dionysius prior. nam et manu fortis et belli peritus fuit et, id quod in tyranno non facile reperitur, minime libidinosus, non luxuriosus, non avarus, nullius denique rei cupidus nisi singularis perpetuique imperii ob eamque rem crudelis: nam dum id studuit munire, nullius pepercit vitae, quem eius insidiatorem putaret. {{pn|2.3|3}}hic cum virtute tyrannidem sibi peperisset, magna retinuit felicitate: maior enim annos sexaginta natus decessit florente regno. neque in tam multis annis cuiusquam ex sua stirpe funus vidit, cum ex tribus uxoribus liberos procreasset multique ei nati essent nepotes. ==III.== {{pn|3.1|1}}Fuerunt praeterea magni reges ex amicis Alexandri Magni, qui post obitum eius imperia ceperunt, in his Antigonus et huius filius Demetrius, Lysimachus, Seleucus, Ptolemaeus. {{pn|3.2|2}}ex his Antigonus in proelio, cum adversus Seleucum et Lysimachum dimicaret, occisus est. pari leto affectus est Lysimachus ab Seleuco: namque societate dissoluta bellum inter se gesserunt. {{pn|3.3|3}}at Demetrius, cum filiam suam Seleuco in matrimonium dedisset neque eo magis fida inter eos amicitia manere potuisset, captus bello in custodia socer generi periit a morbo. {{pn|3.4|4}}neque ita multo post Seleucus a Ptolemaeo Cerauno dolo interfectus est, quem ille a patre expulsum Alexandrea alienarum opum indigentem receperat. ipse autem Ptolemaeus, cum vivus filio regnum tradidisset, ab illo eodem vita privatus dicitur. {{pn|3.5|5}}de quibus quoniam satis dictum putamus. {{Liber |Ante=XX. Timoleon |AnteNomen=../Timoleon |Post=XXII. Hamilcar |PostNomen=../Hamilcar }} 33tpgwl2miw5fvt35tdv544ekb62l0i 275945 275943 2026-08-14T23:58:17Z Saumache 27923 /* III. */ 275945 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Cornelius Nepos |OperaeTitulus= De viris illustribus |OperaeWikiPagina= De viris illustribus (Cornelius Nepos) |Annus= |SubTitulus= [[Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium]] <br /> XXI. Reges }} {{Liber |Ante=XX. Timoleon |AnteNomen=../Timoleon |Post=XXII. Hamilcar |PostNomen=../Hamilcar }} ==I.== {{pn|1.1|1}}hi fere fuerunt Graecae gentis duces, qui memoria digni videantur, praeter reges: namque eos attingere noluimus, quod omnium res gestae separatim sunt relatae. neque tamen ii admodum sunt multi. {{pn|1.2|2}}Lacedaemonius autem Agesilaus nomine, non potestate fuit rex, sicut ceteri Spartani. ex iis vero, qui dominatum imperio tenuerunt, excellentissimi fuerunt, ut nos iudicamus, Persarum Cyrus et Darius, Hystaspi filius, quorum uterque privatus virtute regnum est adeptus. prior horum apud Massagetas in proelio cecidit, Darius senectute diem obiit supremum. {{pn|1.3|3}}tres sunt praeterea eiusdem gentis: Xerxes et duo Artaxerxae, Macrochir cognomine et Mnemon. Xerxi maxime est illustre, quod maximis post hominum memoriam exercitibus terra marique bellum intulit Graeciae. {{pn|1.4|4}}at Macrochir praecipuam habet laudem amplissimae pulcherrimaeque corporis formae, quam incredibili ornavit virtute belli: namque illo Perses nemo manu fuit fortior. Mnemon autem iustitiae fama floruit. nam cum matris suae scelere amisisset uxorem, tantum indulsit dolori, ut eum pietas vinceret. {{pn|1.5|5}}ex his duo eodem nomine morbo naturae debitum reddiderunt, tertius ab Artabano praefecto ferro interemptus est. ==II.== {{pn|2.1|1}}ex Macedonum autem gente duo multo ceteros antecesserunt rerum gestarum gloria: Philippus, Amyntae filius, et Alexander Magnus. horum alter Babylone morbo consumptus est, Philippus Aegiis a Pausania, cum spectatum ludos iret, iuxta theatrum occisus est. {{pn|2.2|2}}unus Epirotes, Pyrrhus, qui cum populo Romano bellavit. is cum Argos oppidum oppugnaret in Peloponneso, lapide ictus interiit. unus item Siculus, Dionysius prior. nam et manu fortis et belli peritus fuit et, id quod in tyranno non facile reperitur, minime libidinosus, non luxuriosus, non avarus, nullius denique rei cupidus nisi singularis perpetuique imperii ob eamque rem crudelis: nam dum id studuit munire, nullius pepercit vitae, quem eius insidiatorem putaret. {{pn|2.3|3}}hic cum virtute tyrannidem sibi peperisset, magna retinuit felicitate: maior enim annos sexaginta natus decessit florente regno. neque in tam multis annis cuiusquam ex sua stirpe funus vidit, cum ex tribus uxoribus liberos procreasset multique ei nati essent nepotes. ==III.== {{pn|3.1|1}}Fuerunt praeterea magni reges ex amicis Alexandri Magni, qui post obitum eius imperia ceperunt, in his Antigonus et huius filius Demetrius, Lysimachus, Seleucus, Ptolemaeus. {{pn|3.2|2}}ex his Antigonus in proelio, cum adversus Seleucum et Lysimachum dimicaret, occisus est. pari leto affectus est Lysimachus ab Seleuco: namque societate dissoluta bellum inter se gesserunt. {{pn|3.3|3}}at Demetrius, cum filiam suam Seleuco in matrimonium dedisset neque eo magis fida inter eos amicitia manere potuisset, captus bello in custodia socer generi periit a morbo. {{pn|3.4|4}}neque ita multo post Seleucus a Ptolemaeo Cerauno dolo interfectus est, quem ille a patre expulsum Alexandrea alienarum opum indigentem receperat. ipse autem Ptolemaeus, cum vivus filio regnum tradidisset, ab illo eodem vita privatus dicitur. {{pn|3.5|5}}de quibus quoniam satis dictum putamus, non incommodum videtur non praeterire Hamilcarem et Hannibalem, quos et animi magnitudine et calliditate omnes in Africa natos praestitisse constat. {{Liber |Ante=XX. Timoleon |AnteNomen=../Timoleon |Post=XXII. Hamilcar |PostNomen=../Hamilcar }} 0gelklxadv44vvzev1fq2jp34yqn6n0 0 66008 275867 214997 2026-08-14T15:47:58Z SZC 03 22335 275867 wikitext text/x-wiki {{titulus |Scriptor=Leonardus Aretinus |OperaeTitulus=Dialogi ad Petrum Paulum Histrum |OperaeWikiPagina=Dialogi ad Petrum Histrum |Editio=ex ''I dialogi ad Petrum Histrum'', Raff. Giusti, Livorno 1889 |Recensor=Iosephus Kirner |Fons= |Liber=I dialogi ad Petrum Histrum, Livorno 1889.pdf |Annus= 1406 <!-- hic annus est editionis principis; Iosephus Kirner (qui hanc editionem recensuit) credit opus scriptum esse iam anno 1401 (vide p. VIII), attamen non omnes ei consentiunt (cf. Domenico Vittorini, «Dialogi ad Petrum Histrum di Leonardo Bruni Aretino» in PMLA 55, 1940, p. 715, nota 3).--> |SubTitulus= |Genera=Dialogi }} * [[/Liber I|Liber I]] * [[/Liber II|Liber II]] <pages index="I dialogi ad Petrum Histrum, Livorno 1889.pdf" include=14/> 4ixfgru32z3r1bqh7tb4nq2dp6tfnmz 2 66965 275865 216838 2026-08-14T15:42:39Z SZC 03 22335 275865 wikitext text/x-wiki <p align="center" style="font-size: 140%; font-family: serif;">GUTTA CAVAT LAPIDEM, <br>NON VI SED SAEPE CADENDO.</p> == Quaedam opera quae trascripsi == *[[Micrologus]] [[Scriptor:Guido Aretinus|Guidonis Aretini]] (s. XI) *[[Dialogi ad Petrum Histrum]] [[Scriptor:Leonardus Aretinus|Leonardi Aretini]] (s. XV) *[[De Motu]] [[Scriptor:Galilaeus Galilaei|Galilaei Galilaei]] (s. XVI) qrq83ogbnuvt2e8ctdgw3u48zs869l7 275866 275865 2026-08-14T15:42:49Z SZC 03 22335 275866 wikitext text/x-wiki <p align="center" style="font-size: 140%; font-family: serif;">GUTTA CAVAT LAPIDEM, <br>NON VI SED SAEPE CADENDO.</p> == Quaedam opera quae trascripsi == *[[Micrologus]] [[Scriptor:Guido Aretinus|Guidonis Aretini]] (s. XI) *[[Dialogi ad Petrum Histrum]] [[Scriptor:Leonardus Aretinus|Leonardi Aretini]] (s. XV) *[[De motu]] [[Scriptor:Galilaeus Galilaei|Galilaei Galilaei]] (s. XVI) 3caqs96hf0lyswkekgtimi6ik8njh9e 275990 275866 2026-08-15T11:34:01Z SZC 03 22335 275990 wikitext text/x-wiki <p align="center" style="font-size: 140%; font-family: serif;">GUTTA CAVAT LAPIDEM, <br>NON VI SED SAEPE CADENDO.</p> == Quaedam opera quae trascripsi == *[[Micrologus]] [[Scriptor:Guido Aretinus|Guidonis Aretini]] (s. XI) *[[Dialogi ad Petrum Histrum]] [[Scriptor:Leonardus Aretinus|Leonardi Aretini]] (s. XV) *[[De motu]] [[Scriptor:Galilaeus Galilaei|Galilaei Galilaei]] (s. XVI) *[[Euripus]] [[Scriptor:Marcus Antonius de Dominis|Marci Antonii de Dominis]] (s. XVII) kf8c60bkajdmy3u5yqcu5132gtpzjpv 10 73836 275889 243603 2026-08-14T17:40:43Z SZC 03 22335 275889 wikitext text/x-wiki <includeonly><span lang="he" dir="rtl" xml:lang="he" style="font-family: Taamey Frank CLM, Keter Aram Tsova, Taamey Ashkenaz, Taamey David CLM, Frank Ruehl CLM, Keter YG, Shofar, Ezra SIL, Ezra SIL SR, SBL BibLit, SBL Hebrew, Cardo, Chrysanthi Unicode, ALPHABETUM Unicode, TITUS Cyberbit Basic, Times New Roman, Arial, Narkisim; {{#ifeq:{{{2|}}}|?|color:red;}} ">{{{1}}}</span>{{#ifeq:{{{2|}}}|?|[[Category:Verba Hebraea dubia|{{PAGENAME}}]]}}</includeonly><noinclude>Derived from [[Template:Greek]]. Example: <nowiki>{{Hebrew|בראשית}}</nowiki> renders {{Hebrew|בראשית}}. [[Categoria:Formulae linguarum]] </noinclude> b9zosajkrb0cmy7o90f2vfqpzs56qsu 104 82533 275980 271454 2026-08-15T10:48:56Z Saumache 27923 275980 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" />{{rh||LIBER VII 11—16|299}}</noinclude>{{pt|cativus|vocativus}} nominativum suum sequitur, de quo mox docebimus: sed prius de accusativo tractemus. {{c|{{ancora+|DE ACCVSATIVO SINGVLARE SECVNDAE DECLINATIONIS|'''DE ACCVSATIVO SINGVLARE SECVNDAE DECLINATIONIS.'''}}}} <p>{{r|16|V 16}}Accusativus quoque a genetivo fit mutåtione i in ‘um’, ut ‘huius Priami hunc Priamum’, ‘luciferi luciferum’, ‘Tydei Tydeum’. in huiuscemodi tamen nominibus, id est in ‘cus’ desinentibus, Graeco magis accusativo utuntur auctores. {{spatium||{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in {{spatium||I}}: Ilionea petit dextra laevaque Serestum. idem: 19 | et amicum Crethea Musis, Crethea Musarum comitem. {{spatium||{{wl|Q243203|Statius}}}} in {1: . nec non et viribus infra Tydea fert animus. 's invenitur tamen in usu etiam in ‘um’ accusativus huiuscemodi nominum. {{spatium||{{wl|Q1541|Cicero}}}} de natura deoråm III: Theseum, Iippolytum. {{spatium||{{wl|Q193058|Livius}}}} in XL {{spatium||{{wl|Q1155892|ab urbe condita}}}}<ref>[[Ab urbe condita]]</ref>: odio, cui Perseus [jindulgeret. in eodem: Perseo sese adiungunt. in eodem: totus in Perseum versus. in eodem: ad Perseum misit. in eodem: transgressus Perseum 20 filium. in eodem: Perseum Amphipolim mittit. idem in XXXVIIII: Areus οἱ Alcibiades. in eodem: quod Areum et<noinclude><references/></noinclude> gx7uzxtq23jm1pyhc4i24zy68ss0tjf 0 83915 275845 274389 2026-08-14T14:14:59Z Coronus Tenebrosius 31709 275845 wikitext text/x-wiki [[Carmina non adlecta]] <poem> '''QUAESTIO''' 𝐌ultus in corde fuit mihi motus, In historiam et mythos perspexi. Causam universi quaerebam, Et quaesivi rerum intimam mentem. Sacras perlegi sapientum chartas, Multa didici, sed cura crescebat. Maior scientia maiores fert curas, Veritatem tamen in corde non repperi. Cum omnes dubitationes solvissem, Menti lux veritatis affulsit. Sed cor dubitationis semen spargit, Et mens in incerto iterum perit. </poem> 5t9az47n16x8uu7g80ia2klywujsqkg 0 84237 275838 273912 2026-08-14T12:41:24Z Coronus Tenebrosius 31709 275838 wikitext text/x-wiki [[Carmina non adlecta]] <poem> '''ODOR AMORIS''' Odorabat amor. Nox e stellis fulgentibus leniter descendit, velut ros. Digitis percurrit per crines meos hirsutos. Molliter me complexa est, velut aurora aestiva. Profundius immergebam: infinitum est mare! Deinde: evigilavi. Dies purus et fulgens erat. Sole perfusa recentia. </poem> 8h85485sat08pxq1dq4mwxxt9gtka9q 275839 275838 2026-08-14T12:53:51Z Coronus Tenebrosius 31709 275839 wikitext text/x-wiki [[Carmina non adlecta]] <poem> '''ODOR AMORIS''' Odorabat amor. Nox e stellis fulgentibus leniter descendit, velut ros. Digitis percurrit per crines meos hirsutos. Molliter me complexa est, velut aurora aestiva. Profundius immergebam: infinitum est mare! Deinde: evigilavi. Dies purus et fulgens erat. Recentia sole perfusa. </poem> cd9jy748915eweatvg22ekx4gw521j4 275840 275839 2026-08-14T13:01:11Z Coronus Tenebrosius 31709 275840 wikitext text/x-wiki [[Carmina non adlecta]] <poem> '''ODOR AMORIS''' Odorabat amor. Nox e stellis fulgentibus leniter descendit, velut ros. Digitis percurrit per crines meos hirsutos. Molliter me complexa est, velut aurora aestiva. Profundius immergebam: infinitum est mare! Deinde: evigilavi. Dies purus et fulgens erat, recentia sole perfusa. </poem> n44mwmto347hduhdtnmd28rao7bvi3k 104 84743 275956 274997 2026-08-15T08:09:37Z LihachevAnthon1971 32937 graeca 275956 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="LihachevAnthon1971" />__NOEDITSECTION____NOTOC__{{rh|551 {{left sidenote|AUCTORE J. P.}}|DIE DECIMA TERTIA JULII.}} {| class="table-text" |-</noinclude>| {{left sidenote|'''A'''}} {{graeca|τάξει ταθήσεται ἡ σελήνη ἣ τοὺς θεσμοὺς / αὐτῆς , ἣ ὅρους ἀκλινῶς ἀποτέμνει , τὴν ἀγνω‑ / πάτων , φημὶ , ἐκκλησίαν , ἥτις ἐξ αἰεὶ διαλέλοιπε , / πολεμουμένη ἢ νικσα · σπερ οὐδέ‑ / ποτε τὴν θάλασσαν τὰ κύματα διαλείπει , / οὐδὲ τοὺς ἐκ Θεοῦ ἀληθεῖς ἀρχιερεῖς πό‑ / λεμος · εἰ δὲ καὶ παραχωρήσει τὸ θεῖον / ἔσεσθαι τοῦτο κατά τινα προνοίας ἄῤῥη‑ / τον τρόπον , ἀλλ᾽ ἐν ἐπιτρέψει τὸ δικαίωμα / τῷ ἰδίῳ τόπῳ . / 48 Ταῦτα ὁ Θεόδωρος ἀκούσας , τὴν κενο‑ / δοξίαν προκέκρουεν τῆς σωτηρίας , ὡς ἵππος ἀ‑ / γέρωχος , τῇ δόξῃ γαυριῶν , ἀχαλινώτως κα‑ / τακρημνῶν ἑαυτὸν εἰσωθέμην⊠ · ὁ δὲ τὴν αὐτοῦ διάνοιαν τῷ θείῳ φόβ κεχαλίνωκεν · ἐσκοτίσθη / δὲ ἡ ἀσύνετος αὐτῷ καρδία , ἣ παρομοιώθη / τοῖς κτήνεσι τοῖς ἀνοήτοις , ἣ ὡμοιώθη αὐτοῖς , ἣ / τ πατρὶ αὐτοῦ τῷ σατανᾷ , τ τῆς μεγαλαυχί‑ / ας ἐπώμνυον φρονήματι . Ὃς τὴν κεφαλὴν βε‑ / βαρημένος ἐπὶ τὴν γῆν νενευκῆαν ἔχων , τίς ἐπυν‑ / θάνετο , εἰ παρακεχώρηται αὐτ τινα χρόνον λως /}} {{left sidenote|'''B'''}} {{graeca|ἐπικρατῆναι ἐκ θεαδελφικοῦ προτερήματος . Γνω‑ / είσαντος ἐν αὐτῷ ὁ Γέρων , ἐπανῆλθεν ὁ παν‑ / άθλιος , ἣ τὸ σύμβολον τοῖς δώροις θέλγειν ἣ πείθειν / αὐτίκα ἀπήρξατο , ἣ φίλος σὺν τῷ ἀδελφῷ / διεγείρειν πρὸς αὐτὸν παρακλητήρια , ἣ οὐ πρότε‑ / ρον ἐπαύσατο , πρὶν ἂν δι᾽ ἐξουσιαστικῆς τυραννίδος / τὸν θρόνον παρέλαβε , τὸν ἀγιώτατον πατριάρχην , / κύριον Ἠλίαν , ἐξορίσας ἀνοσίως ἢ ἀθέως . / 49 Μετὰ δὲ τινα βραχύτατον χρόνον , / ἣ τὴν θεόσδοτον ἐν ἁγίῳ Γέροντι προῤῥησιν / πάντα πέπονθεν ὁ ἀλαζὼν ἢ αὐτάδης Θεό‑ / δωρος , ἑκουσίως ἑαυτὸν καταβαλὼν εἰς ἁ‑ / μαρτιῶν βαθύτατον βάραθρον , δικαίαις καθ‑ / υποβληθεὶς κατάραις ἢ ἀναθέμασι , ἣ κα‑ / κῶς ἐν Περσίδι τὸν βίον καταλύσας . Ὁ δὲ ἀ‑ / γιώτατος πατριάρχης , κύριος Ἠλίας , ἐπὶ τὸν ἴδιον θρόνον ἐπανῆλθεν ἐν χαρμοσύνῃ ἣ / καλῇ ἐπαναλύσει , ἣ πολυμερῶς τῆς πατρι‑ / αρχικῆς ἀπέλαυσεν ἀξίας ἐπὶ ἐνιαυτοὺς ἱκα‑ / νούς , ἣ τῇδε ὁσίως πρὸς τν Θεὸν ἐκδημή‑ / σας , τὸν σύγκελλον αὐτῷ , κύριον Γεώργιον , / ἐκ θεαδελφικοῦ θρόνου κατέλειψεν διάδο‑ / χον .}} {{left sidenote|'''C'''}} {{graeca|50 Μιᾷ δὲ τῶν ἡμερῶν ἐν κύριος Ἠλίας / ἱεραρχούντος , ἣ το ἐν ἁγίῳ Γέροντι προγνώ‑ / σεως τελεσθείσης , τινὲς τῶν πατέρων προσελθόν‑ / τες τῷ Γέροντι , ἐπηρώτων αὐτὸν , λέγοντες · Πῶς , / πάτερ ἁγιώτατε , ἀπεκάλυψέ σοι ὁ Θεὸς , ἡνί‑ / κα σοί ποτε προσῆλθε πευσόμενος ὁ κακόμνη‑ / στος ἐκεῖνος Θεόδωρος , ὅπερ ἀνόμως τὸ Ἱε‑ / ροσολύμων ἐπισκοπήσας , τὸ ἐκ τῆς ἀρχῆς αὐτοῦ / ἣ ἐπισκοπῆς γεγενημένον , καὶ πρὶν αὐτὸν / ἐκφράσαι σοι τὸ ζητούμενον ; Πρὸς ὃς τὰ πρῶ‑ / τα μὲν δυσχεραίνας τοιοῦτον αὐτοῖς μυστήριον / ἀποφήνασθαι , εἶτα δὲ πλεῖστα παρακληθείς / ὑπ᾽ αὐτν , μετὰ πολλῆς μετριοφροσύνης εἶ‑ / πεν · Ἐκεῖνος , περὶ οὗ πυνθάνεσθε , ὦ πατέ‑/ρες , πολλά με δυσωπήσας? , ἐπείσθην , καὶ / εἶπον αὐτῷ μετὰ τινα προθεσμίαν ὑποστρέψαι / πρὸς με , καὶ εὐθέως? ἠρξάμην πρεσβεύειν τὸν / Φιλάνθρωπον Θεὸν γνωρίσαι μοι διὰ ποίαν / ἀφίκετο χρείαν , καὶ τὸ ἐξ αὐτῆς γενησό‑/μενον . / 51 Πρεσβεύσας? δὲ , ὡς ἐν ἐκστάσει ἐγενό‑/μην , καὶ θεωρῶ ἐμαυτὸν ὡς ἐπὶ κύριον? τῆς / δόξης ἐν τόπῳ φωτεινῷ καὶ ὑπερενδόξῳ , τι? / τὸ σέλας ἦν? ἐκδιήγητον ὡς? τὸ κάλλος? ἀ‑/μήχανον? , πᾶσαν ὑπερεκπίπτον αἴσθησίν τε καὶ / ννοιαν · ὑπῆρχε δὲ ἐν αὐτῷ πέτρα διαπρεπεσ‑}} | {{right sidenote|'''A''' LEONTIO DISC. EX MS.GR.}} luna conſiſtet, legeſque ſuas ac fines nullo pacto pervertet; ſanctiſſimam dico Eccleſiam quæ nul-lis retro ſeculis defecit, impugnata ſemper & victrix. Quemadmodum enim fluctus nullo um-quam tempore mare deſtituunt; ita neque ge-nuinos ſacerdotii Principes hoſtilis incurſio. Nam quantumvis pro ineffabili quadam providentiæ ratione commiſſurum ſit divinum numen, ut iſtud eveniat; faciet nihilominus, ut ſuum tan-dem juſtitia locum obtineat. {{right sidenote|''Pontificatûs igitur à Sa-tanæ rebus obti-net :'' '''E'''}} 48 Hiſce auditis, Theodorus inanem gloriam Pontificatûs antepoſuit aluti, adinſtar equi ferocis, ſuperbi, eſfrenatè in præcipitium ſemetipſum ruentis. Et-enim animum ſuum timoris divini freno non coërcuit: Obſcuratum eſt enim inſipiens cor e-jus, & comparatus eſt jumentis inſipientibus, & ſimilis factus eſt eis, imò & ſatanæ patri ſuo, jactantiæ ſpiritui victum ſe dedidit. Itaque gra-vato capite in terram defixo, ter quærebat, datumne ſibi eſſet, Theadelphicum omnino pri-matum aliquamdiu obtinere; quod cum ei Se-nex affirmasset, diſceſſit infelix; ſymbolum-que demereri donis, & in partes ſuas pertræ-here ſine mora cœpit, adhibere inſuper apud eum amicos, qui unà cum fratre cauſam ora-rent ſuam; nec ante deſtitit, quam per domi-nantem tyrannidem, exterminato impiè ac ſa-crilegè Helia, ſanctiſſimo Patriarcha, cathe-dram eſt adeptus. {{right sidenote|''iterumque privatur, He-lia reſtituto.''}} 49 Vix itaque breviſſimum tempus effluxe-rat, cum & faſtu, & ſui amore tumenti Theo-doro, juxta ſancti Senis inſpiratam divinitus prædictionem evenerunt omnia, cum ultro ſeſe in altiſſimam peccatorum voraginem dedit præ-cipitem, meritiſque adeò imprecantium atque execrantium vocibus exagitatus, ac in Perſide infelici tandem fato defunctus eſt. Sanctiſimus verò Patriarcha, domnus Helias, cum gaudio atque honorifico reditu propriam ſedem poſtlimi-nio repetiit, diuturnáque dignitate patriarchali ad annos ſatis multos gaviſus eſt, & cum hinc ad Deum ſanctè migraret, domnum Georgium, ſyncellum e ſuum in cathedram Theadelphi-cam ſucceſſorem reliquit. {{right sidenote|''Quærentibus Patribus de-clarat S. Ste-phanus.'' '''F'''}} 50 Quadam ergo die, patriarchatum admi-niſtrante domno Helia, & vaticinio ſancti Senis impleto, adeuntes ad hunc patrem ali-qui, interrogabant eum, dicentes: Quomodo, pater ſanctiſſime, cum infelicis memoriæ Theo-dorus ille, qui Hieroſolymis nuper tam injuſtè præſedit, mentem tuam aliquando exploratu-rus veniret, manifeſtavit tibi Deus, quod prin-cipatu ejus & epiſcopatu factum eſt, etiam an-tequam elocutus tibi eſſet ipſe, quid quæreret? Quibus quidem cum hujusmodi myſterium ape-rire gravaretur in principio, poſtmodum tamen vi multa precum ab iis exoratus, ait: Quoniam ille, o patres, de quo quæritis, importuna me flagitatione fatigabat, expugnari me paſſus ſum, præcepíque homini, poſt certos dies ut rediret ad me: è veſtigio benigniſſimum erga homines Deum orare inſtituo, ut revelet mihi, & qua-lem ob cauſam adveniſſet, & quid ex illa eſſet eventurum. {{right sidenote|''quomodo ea ſibi fuerint per viſionem revelata,''}} 51 Inſtituta ad hunc modum oratione, in ec-ſtaſim raptus memetipſe contemplor quaſi apud Dominum gloriæ, illuſtri atque infinitæ pleno perviſionem magnificentie loco, cujus ſplendor inenarra-bilis, ac ſublimis pulcritudo omnem & ſenſum exſuperat & cogitationem: erat quippe in illo petra<noinclude><!-- --> |} <references /></noinclude> 59rkxp1deylakvqtgc32oxd7nic861y 104 84744 275962 274998 2026-08-15T09:03:43Z LihachevAnthon1971 32937 graeca 275962 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="LihachevAnthon1971" />__NOEDITSECTION____NOTOC__{{rh|552 {{right sidenote|AUCTORE J. P.}}|VITA S. STEPHANI SABAIT. THAUM. MON.}} {| class="table-text" |-</noinclude>| {{right sidenote|'''A''' LEONTIO DISC. EX MS.GR.}} petra lucidior, præclarior, auguſtior ceteris, quæ videbam: in hac porro locus quidam erat extenſus, planus, æquabilis, firmus, & ad ſedendum accommodus; ad radicem vero petræ conſpicio mendaci nomine Theodorum, tumultuantem, commotum, deſudantem, obnixéque in eam luctantem evadere; & poſt multum laboris aſcendentem, at non quâ firmum, aptumque ſeſſioni petra ſolum præbebat, collocantem ſeſe; ſed quâ exeſa erat ac prærupta, fallendiſque opportuna veſtigiis, præcipitio ſe exponentem, palmiſque & manibus atque artubus omnibus prenſare molientem ſaxa, ſeſeque à lapſu ac ruinâ, quoquo poterat modo, tuentem: cumque id ne ad breviſſimæ quidem horæ ſpatium poſſet, ſed inde perpetuò rueret, ubi uncis ſe digitis applicuerat, nec jam eſſet, in quo poſſet coniſtere, tandem ex alto præcipitem ad imum uſque collapſum & miſerabiliter contritum aſpexi.{{right sidenote|''cujus ſignificationem exponit.'' '''B'''}} 52 Hæc igitur ubi contemplatus eſſem, perpendere cœpi ac viſa diſcutere, Deíque ſtatim lumine colluſtratus ſic reputabam; petram quidem illam eſſe Chriſtianorum fidem; per planum autem illum & commodum verticem, Præſulis deſignari cathedram; Theodori vero laborem improbum ac deſatigationem, atque ingenium, ut continere ſe poſſet in petra, colluctationem, deſiderium ejus fuiſſe Patriarchali ſede potiendi, quam ſcilicet neque legitima ſuffragatione, neque electione divina, ſed permiſſione tantummodo potuit involare: quandoquidem non in plano petræ, ſed in præcipiti cavoque conſedit loco, ubi ſolidè conſiſtere nequaquam diu potuit, ſed è ſublimi amifſus ad terram eſt; quia recipere ipſum Dei Eccleſia non ſuſtinuit, ſed abjicere, & ſanctiſſimum polluto ejus impuroque putore thronum repurgare. Patres itaque puram Senis mentem ſuſpicientes, collaudarunt Dominum noſtrum Jeſum Chriſtum. 53 Rurſum alio tempore abbas, cujus paulo ante memini, Baſilius, fatuo Theodoro quondam familiariter uſus, deinde verò, propter ejus audaciam impiamque præſumptionem proſcribendo à ſe illum ac faceſere jubendo, ſapienter adverſatus; ex quo nempe vaticinantem de eo præſcium futuri ſenem audierat; hic, inquam, Baſilius deiſerum ſenem adiit, orans ac dicens: Sanctiſſime pater Stephane, obſecro te, ut expedias mihi, quanam huc de cauſa acceſſerim; tum quid illa portendat: novi etenim, novi, quidquid à Deo poſtulas, dari tibi. Ac primò quidem tergiverſabatur Senex; poſtmodum tamen bona ejus propenſaque voluntate exorari ſe paſſus, duorum ab eo dierum intervallum dari ſibi petiit; poſt quod revertenti ait ſanctus Presbyter: Ad epiſcopatum rogaris, eoque jam huc recurris, quod ſcire aveas, numnam id expediat: quapropter edico tibi:{{right sidenote|'''C'''}} 54 Epiſcopatum quidem ingentem, ac ſublimem, ſupráque mundi dignitates poſitum, ſupernis æternorum bonorum remunerationibus eos honorare, qui ad miniſterium ſuum caſtè integréque obeundum incumbunt, & concreditam ſibi navim prudenter tranquillum in portum dirigunt, ac præſtant incolumem. Rerum omnium nihil eſt ſummo ſacerdotio melius: nimirum quod ad ſupremum virtutum apicem eos{{right sidenote|''audit ſibi minus convenire epiſcopatum;''}} | {{right sidenote|'''D'''}} {{graeca|εστε ἣ ἀπλεεστέρα ἣ ἐνδοξοτέρα , ἐν ᾗ / χῶρος ἰδὲ λεῖός τε ἣ ὁμαλὸς ἣ ἐπίπεδος / καὶ ἀκάθεδρος , καὶ κάτωθεν τῆς πέτρας / βλέπω τὸ ψευδώνυμον Θεόδωρον , πολὺ θορυ‑ / βούμενόν τε ἣ κλονούμενον , μοχθοῦντά τε ἣ / μέγαν ἀγῶνα περιβαλλόμενον ἐπ᾽ αὐτῷ ἀν‑ / ιέναι , ἣ μὴ πολλῷ ἀνελθόντα μόχθῳ , οὐ μὲν / τῷ ἐπιπέδῳ τε καὶ ἀκαθέδρῳ τς πέτρας / τόπῳ ἐνιδρυμένον , ἀλλ᾽ ἐν κοιλώτει? βαθεῖ / ἣ ὀλίσθῳ , αυτὸν κατακρημνῆσαι πηρώ‑ / μενον , ἣ παλάμαις τε ἣ χερσὶ ἣ πᾶσι / τοῖς μέλεσι δεράξασθαι τῆς πέτρας μηχανώ‑ / μενον , ἣ ἑαυτὸν ἀνεκπλώτως καὶ ἀνολί‑ / σθως κατορθῶσαι προπόμενον , καὶ παντελῶς / οὐκ ἰσχύοντα πρὸς βραχυτάτης μιᾶς ὥρας , ἀλλὰ διηνεκῶς λισθαίνοντα , ὅθεν / ἄκροις δακτύλοις ἥπτετο , ἣ ἄνεσιν τὸ / παράπαν οὐκ ἔχοντα · ὕστερον ἣ πεπτωκό‑ / τα ἄνωθεν ἕως κάτω , καὶ δεινῶς συντετρι‑ / βέντα .}} {{right sidenote|'''E'''}} {{graeca|52 Θεασάμενοι δὲ ταῦτα , διενοόμεθα συγκεί‑ / νων τὰ ὀφθέντα , ᾗ πρὸς αὐτὰ τῇ τοῦ Θεοῦ / φωταγωγηθείς ἐλάμψει ἐνόησα , ὅτι ἡ μὲν / πέτρα τῶν Χριστιανῶν ἐστιν ἡ πίστις · ὁ δὲ ἐπί‑ / πεδος αὐτῆς ἣ ἀκάθεδρος λόφος τῇ προεδρίᾳ / καθέστηκε θῶνης? · ὁ δὲ τῷ Θεοδώρῳ πολὺς κό‑ / πος τε ἣ μόχθος , ἣ τὸ μέγα κλυδώνιον ἐπὶ τῇ / πέτρᾳ καθεσῆναι σπευδάζοντος , πόθῳ ἰδὲ ἄρ‑ / ξαι πατριαρχικοῦ θώκου , ὃν οὐ τῇ δικαίᾳ δη‑ / λαδὴ ψήφῳ , ὅτε κα ἐκλογ θείᾳ , ἀλλὰ / τῇ προχώρησιν ἐφθασέναι ἴσχυσεν · ἐπειδὴ οὐκ / ἐν ὁμαλ τῇ πέτρας , ἀλλ᾽ ἐν τῷ ὀλισθηρῷ / κοίλ ἐκάθισε τόπῳ , περ οὐδαμῶς βεβαίως / ἐπὶ πολὺ ἐφιζάνειν δεδιωήπη? , ἀλλ᾽ ὕψωθεν χα‑ / μαὶ κατέπεσεν , ὅτι ἡ τοῦ Θεοῦ ἐκκλησία οὐ‑ / δέξασθαι αὐτὸν οὐκ ἀνέχεται , ἀλλ᾽ ἀπεῤῥίψειν? / αὐτὸν , ᾗ τὸ ἀειότατον? ἀποκλύσειν? θρόνον τῆς / αὐτοῦ βεβήλου ἣ μιαρᾶς δυσωδίας . Τεθαυ‑ / μακότες δὲ ἐπὶ τούτοις οἱ πατέρες τὴν τοῦ / Γέροντος καθαρότητα , δόξαν τῷ κυρίῳ ‑ / μῶν Ἰησοῦ Χριστῷ ἀνέπεμψαν .}} {{right sidenote|'''F'''}} {{graeca|53 Ἄλλοτε ἣ αὖθις ὁ πρὸ μικροῦ μνημονευ‑ / σθείς ἀββᾶς Βασίλειος , ὅστις ἰδὲ ποτε φίλος τοῦ / ματαιόφρονος Θεοδώρῳ? , ὕστερον ἣ ἀλόγως γε‑ / γονὼς ἀντίπαλος διὰ τὴν ἄθεον αὐτοῦ τόλμαν / ἣ θρασύτητα αὐτοῦ τελείως ἀποκόψας ἣ ἐκ‑ / σήσας ἑαυτὸν ἐξ ὅτε τῷ ἰδὲ αὐτῷ προῤῥήσε‑ / ως πρὸς τοῦ προγνώστου Γέροντος ἀκήκοεν · ὅτε? / τοίνυν ὁ Βασίλειος προσῆλθεν τῷ θεοφόρῳ Γέ‑ / ροντι λισσόμενος ἣ λέγων · Πάτερ ἀγιώτατε / Στέφανε , ἐκλιπαρῶ σε προφᾶναι? , τίνος ἕνεκεν ἐν‑ / ταῦθα ἐλήλυθα χρείας , ἣ ὅτι τὸ ἐξ αὐτῆς φα‑ / νησόμενον · οἶδα γὰρ , οἶδα , ὅτι πᾶν , ὃ ἂν αἰτεῖς / τὸν Θεόν σου , δίδοταί σοι . Καὶ πρῶτον μὲν / ὁ Γέρων παρῃτήσατο , ὕστερον ἣ προσκληθείς / ὑπὸ τῆς ἀγαθῆς αὐτοῦ ἣ ἀπροαιρέτου διαθέ‑ / σεως , ἠτήσατο παρ᾽ αὐτοῦ δύο ἡμερῶν δι‑ / ωχείαν? , ἧς πληρωθείσης , ἐπανελθόντι φησὶν / ὁ ὅσιος πρεσβύτης · Ἐπίσκοπος ἐζητήθης γενέ‑ / σθαι , ἣ εἰ συμφέρει καταμαθεῖν ζητήσων ἐλήλυ‑ / θας · διὸ λέγω σοι .}} {{graeca|54 Ὅτι ἡ μὲν ἐπισκοπὴ μεγάλη καὶ ὑψη‑ / λὴ καὶ ὑπερκόσμιος καθέστηκε , ὑπερτέραις ἀμει‑ / βομένη τοὺς τὸ ἔργον αὐτῆς εἰλικρινῶς καὶ ὁσίως / μετιόντας , καὶ τὴν ἐμπεπιστευμένην ὀλκάδα ἐπ᾽ / ἀίδιον λιμένα σοφῶς ἐξιθύνοντάς τε καὶ διασώ‑ / ζοντας , αἰωνίων ἀγαθῶν ἀντιδόσεσιν . Οὐδὲν τῶν / ὄντων τῆς ἀρχιεροσύνης ἄμεινον · ἐπ᾽ αὐτῶν γὰρ / τῶν ἀρετῶν ἀκρότητα ἀνάγει τοὺς θε‑ / οφρόνως καὶ ἀνεπιλήπτως πηδαλιουχῶντας τοὺς / ἀκεχει‑ …}}<noinclude><!-- --> |} <references /></noinclude> m4kremmybq3ub05iolzskuytvi5cqa5 275963 275962 2026-08-15T09:13:48Z LihachevAnthon1971 32937 275963 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="LihachevAnthon1971" />__NOEDITSECTION____NOTOC__{{rh|552 {{right sidenote|AUCTORE J. P.}}|VITA S. STEPHANI SABAIT. THAUM. MON.}} {| class="table-text" |-</noinclude>| {{left sidenote|'''A''' LEONTIO DISC. EX MS.GR.}} petra lucidior, præclarior, auguſtior ceteris, quæ videbam: in hac porro locus quidam erat extenſus, planus, æquabilis, firmus, & ad ſedendum accommodus; ad radicem vero petræ conſpicio mendaci nomine Theodorum, tumultuantem, commotum, deſudantem, obnixéque in eam luctantem evadere; & poſt multum laboris aſcendentem, at non quâ firmum, aptumque ſeſſioni petra ſolum præbebat, collocantem ſeſe; ſed quâ exeſa erat ac prærupta, fallendiſque opportuna veſtigiis, præcipitio ſe exponentem, palmiſque & manibus atque artubus omnibus prenſare molientem ſaxa, ſeſeque à lapſu ac ruinâ, quoquo poterat modo, tuentem: cumque id ne ad breviſſimæ quidem horæ ſpatium poſſet, ſed inde perpetuò rueret, ubi uncis ſe digitis applicuerat, nec jam eſſet, in quo poſſet coniſtere, tandem ex alto præcipitem ad imum uſque collapſum & miſerabiliter contritum aſpexi.{{left sidenote|''cujus ſignificationem exponit.'' '''B'''}} 52 Hæc igitur ubi contemplatus eſſem, perpendere cœpi ac viſa diſcutere, Deíque ſtatim lumine colluſtratus ſic reputabam; petram quidem illam eſſe Chriſtianorum fidem; per planum autem illum & commodum verticem, Præſulis deſignari cathedram; Theodori vero laborem improbum ac deſatigationem, atque ingenium, ut continere ſe poſſet in petra, colluctationem, deſiderium ejus fuiſſe Patriarchali ſede potiendi, quam ſcilicet neque legitima ſuffragatione, neque electione divina, ſed permiſſione tantummodo potuit involare: quandoquidem non in plano petræ, ſed in præcipiti cavoque conſedit loco, ubi ſolidè conſiſtere nequaquam diu potuit, ſed è ſublimi amifſus ad terram eſt; quia recipere ipſum Dei Eccleſia non ſuſtinuit, ſed abjicere, & ſanctiſſimum polluto ejus impuroque putore thronum repurgare. Patres itaque puram Senis mentem ſuſpicientes, collaudarunt Dominum noſtrum Jeſum Chriſtum. 53 Rurſum alio tempore abbas, cujus paulo ante memini, Baſilius, fatuo Theodoro quondam familiariter uſus, deinde verò, propter ejus audaciam impiamque præſumptionem proſcribendo à ſe illum ac faceſere jubendo, ſapienter adverſatus; ex quo nempe vaticinantem de eo præſcium futuri ſenem audierat; hic, inquam, Baſilius deiſerum ſenem adiit, orans ac dicens: Sanctiſſime pater Stephane, obſecro te, ut expedias mihi, quanam huc de cauſa acceſſerim; tum quid illa portendat: novi etenim, novi, quidquid à Deo poſtulas, dari tibi. Ac primò quidem tergiverſabatur Senex; poſtmodum tamen bona ejus propenſaque voluntate exorari ſe paſſus, duorum ab eo dierum intervallum dari ſibi petiit; poſt quod revertenti ait ſanctus Presbyter: Ad epiſcopatum rogaris, eoque jam huc recurris, quod ſcire aveas, numnam id expediat: quapropter edico tibi:{{left sidenote|'''C'''}} 54 Epiſcopatum quidem ingentem, ac ſublimem, ſupráque mundi dignitates poſitum, ſupernis æternorum bonorum remunerationibus eos honorare, qui ad miniſterium ſuum caſtè integréque obeundum incumbunt, & concreditam ſibi navim prudenter tranquillum in portum dirigunt, ac præſtant incolumem. Rerum omnium nihil eſt ſummo ſacerdotio melius: nimirum quod ad ſupremum virtutum apicem eos{{left sidenote|''audit ſibi minus convenire epiſcopatum;''}} | {{right sidenote|'''D'''}} {{graeca|εστε ἣ ἀπλεεστέρα ἣ ἐνδοξοτέρα , ἐν ᾗ / χῶρος ἰδὲ λεῖός τε ἣ ὁμαλὸς ἣ ἐπίπεδος / καὶ ἀκάθεδρος , καὶ κάτωθεν τῆς πέτρας / βλέπω τὸ ψευδώνυμον Θεόδωρον , πολὺ θορυ‑ / βούμενόν τε ἣ κλονούμενον , μοχθοῦντά τε ἣ / μέγαν ἀγῶνα περιβαλλόμενον ἐπ᾽ αὐτῷ ἀν‑ / ιέναι , ἣ μὴ πολλῷ ἀνελθόντα μόχθῳ , οὐ μὲν / τῷ ἐπιπέδῳ τε καὶ ἀκαθέδρῳ τς πέτρας / τόπῳ ἐνιδρυμένον , ἀλλ᾽ ἐν κοιλώτει? βαθεῖ / ἣ ὀλίσθῳ , αυτὸν κατακρημνῆσαι πηρώ‑ / μενον , ἣ παλάμαις τε ἣ χερσὶ ἣ πᾶσι / τοῖς μέλεσι δεράξασθαι τῆς πέτρας μηχανώ‑ / μενον , ἣ ἑαυτὸν ἀνεκπλώτως καὶ ἀνολί‑ / σθως κατορθῶσαι προπόμενον , καὶ παντελῶς / οὐκ ἰσχύοντα πρὸς βραχυτάτης μιᾶς ὥρας , ἀλλὰ διηνεκῶς λισθαίνοντα , ὅθεν / ἄκροις δακτύλοις ἥπτετο , ἣ ἄνεσιν τὸ / παράπαν οὐκ ἔχοντα · ὕστερον ἣ πεπτωκό‑ / τα ἄνωθεν ἕως κάτω , καὶ δεινῶς συντετρι‑ / βέντα .}} {{right sidenote|'''E'''}} {{graeca|52 Θεασάμενοι δὲ ταῦτα , διενοόμεθα συγκεί‑ / νων τὰ ὀφθέντα , ᾗ πρὸς αὐτὰ τῇ τοῦ Θεοῦ / φωταγωγηθείς ἐλάμψει ἐνόησα , ὅτι ἡ μὲν / πέτρα τῶν Χριστιανῶν ἐστιν ἡ πίστις · ὁ δὲ ἐπί‑ / πεδος αὐτῆς ἣ ἀκάθεδρος λόφος τῇ προεδρίᾳ / καθέστηκε θῶνης? · ὁ δὲ τῷ Θεοδώρῳ πολὺς κό‑ / πος τε ἣ μόχθος , ἣ τὸ μέγα κλυδώνιον ἐπὶ τῇ / πέτρᾳ καθεσῆναι σπευδάζοντος , πόθῳ ἰδὲ ἄρ‑ / ξαι πατριαρχικοῦ θώκου , ὃν οὐ τῇ δικαίᾳ δη‑ / λαδὴ ψήφῳ , ὅτε κα ἐκλογ θείᾳ , ἀλλὰ / τῇ προχώρησιν ἐφθασέναι ἴσχυσεν · ἐπειδὴ οὐκ / ἐν ὁμαλ τῇ πέτρας , ἀλλ᾽ ἐν τῷ ὀλισθηρῷ / κοίλ ἐκάθισε τόπῳ , περ οὐδαμῶς βεβαίως / ἐπὶ πολὺ ἐφιζάνειν δεδιωήπη? , ἀλλ᾽ ὕψωθεν χα‑ / μαὶ κατέπεσεν , ὅτι ἡ τοῦ Θεοῦ ἐκκλησία οὐ‑ / δέξασθαι αὐτὸν οὐκ ἀνέχεται , ἀλλ᾽ ἀπεῤῥίψειν? / αὐτὸν , ᾗ τὸ ἀειότατον? ἀποκλύσειν? θρόνον τῆς / αὐτοῦ βεβήλου ἣ μιαρᾶς δυσωδίας . Τεθαυ‑ / μακότες δὲ ἐπὶ τούτοις οἱ πατέρες τὴν τοῦ / Γέροντος καθαρότητα , δόξαν τῷ κυρίῳ ‑ / μῶν Ἰησοῦ Χριστῷ ἀνέπεμψαν .}} {{right sidenote|'''F'''}} {{graeca|53 Ἄλλοτε ἣ αὖθις ὁ πρὸ μικροῦ μνημονευ‑ / σθείς ἀββᾶς Βασίλειος , ὅστις ἰδὲ ποτε φίλος τοῦ / ματαιόφρονος Θεοδώρῳ? , ὕστερον ἣ ἀλόγως γε‑ / γονὼς ἀντίπαλος διὰ τὴν ἄθεον αὐτοῦ τόλμαν / ἣ θρασύτητα αὐτοῦ τελείως ἀποκόψας ἣ ἐκ‑ / σήσας ἑαυτὸν ἐξ ὅτε τῷ ἰδὲ αὐτῷ προῤῥήσε‑ / ως πρὸς τοῦ προγνώστου Γέροντος ἀκήκοεν · ὅτε? / τοίνυν ὁ Βασίλειος προσῆλθεν τῷ θεοφόρῳ Γέ‑ / ροντι λισσόμενος ἣ λέγων · Πάτερ ἀγιώτατε / Στέφανε , ἐκλιπαρῶ σε προφᾶναι? , τίνος ἕνεκεν ἐν‑ / ταῦθα ἐλήλυθα χρείας , ἣ ὅτι τὸ ἐξ αὐτῆς φα‑ / νησόμενον · οἶδα γὰρ , οἶδα , ὅτι πᾶν , ὃ ἂν αἰτεῖς / τὸν Θεόν σου , δίδοταί σοι . Καὶ πρῶτον μὲν / ὁ Γέρων παρῃτήσατο , ὕστερον ἣ προσκληθείς / ὑπὸ τῆς ἀγαθῆς αὐτοῦ ἣ ἀπροαιρέτου διαθέ‑ / σεως , ἠτήσατο παρ᾽ αὐτοῦ δύο ἡμερῶν δι‑ / ωχείαν? , ἧς πληρωθείσης , ἐπανελθόντι φησὶν / ὁ ὅσιος πρεσβύτης · Ἐπίσκοπος ἐζητήθης γενέ‑ / σθαι , ἣ εἰ συμφέρει καταμαθεῖν ζητήσων ἐλήλυ‑ / θας · διὸ λέγω σοι .}} {{graeca|54 Ὅτι ἡ μὲν ἐπισκοπὴ μεγάλη καὶ ὑψη‑ / λὴ καὶ ὑπερκόσμιος καθέστηκε , ὑπερτέραις ἀμει‑ / βομένη τοὺς τὸ ἔργον αὐτῆς εἰλικρινῶς καὶ ὁσίως / μετιόντας , καὶ τὴν ἐμπεπιστευμένην ὀλκάδα ἐπ᾽ / ἀίδιον λιμένα σοφῶς ἐξιθύνοντάς τε καὶ διασώ‑ / ζοντας , αἰωνίων ἀγαθῶν ἀντιδόσεσιν . Οὐδὲν τῶν / ὄντων τῆς ἀρχιεροσύνης ἄμεινον · ἐπ᾽ αὐτῶν γὰρ / τῶν ἀρετῶν ἀκρότητα ἀνάγει τοὺς θε‑ / οφρόνως καὶ ἀνεπιλήπτως πηδαλιουχῶντας τοὺς / ἀκεχει‑ …}}<noinclude><!-- --> |} <references /></noinclude> gebj4jn0cwerznn4j11ygrhmz8ck8m2 104 84746 275966 275000 2026-08-15T09:28:42Z LihachevAnthon1971 32937 graeca 275966 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="LihachevAnthon1971" />__NOEDITSECTION____NOTOC__{{rh|553 {{left sidenote|AUCTORE J. P.}}|DIE DECIMA TERTIA JULII.}} {| class="table-text" |-</noinclude>| {{left sidenote|'''A'''}} {{graeca|ἐγκεχειρισμένως ἐκκλησιαστικοὺς οἴακας · ἀλλ᾽ / επερ μοι ἀκούσῃς , ὃ μὴ παρέψῃ τος σε / ἐπιζητῶσιν , ἐδ᾽ ὃ μὴ ὑποκλίνῃς τ σὸν αὐ‑ / χένα δέξασθαι τοῦτο τὸ ἐπαχθέστατον ζύγον , / ἀλλὰ τὸ ἐλαφρὸν , ὃν πέπεισαι? , διαμένεις ἀεὶ / τηρῶν · ὃ γὰρ ἐσί? σοι ἐπισκοπῆσαι συμφέ‑ / ρον · ἀλλ᾽ ὅμως ἐπείσαμαι? , εἰκαίπερ κεκώ‑ / λυκά σε , ὅτι πάντως οὐ πεισθήσῃ , ἀλλ᾽ / ἐπισκοπήσῃς · οὐ γὰρ ὑπὸ ἀνάγκην ὑπάρ‑ / χεις , καὶ βίαιον ὅρον , ἀλλὰ τῷ αὐτεξουσίῳ / πεπίμησαι? .}} {{left sidenote|'''B'''}} {{graeca|55 Ἀγαθες? δὲ ἐπὶ τούτοις ὁ ἀββᾶς Βα‑ / σίλειος εἶπεν · Πῶς , ἀγιώτατε πάτερ , θεόθεν με‑ / μαθηκὼς , ὅτι πάντως ἐπίσκοπος γενήσομαι , κω‑ / λύεις με δὲ? γνέσθαι περαινῶν? ; Πρὸς ὃν ἀπο‑ / κελθεὶς ὁ Γέρων ἔφη · ὅπερ μοι ὑπὸ το Θεοῦ / ἀπεφάνθη , οὐκ ἀπέκρυψά σε , εἰρηκὼς ὅτι οὐδα‑ / μῶς ὑπὸ βίαν τε ἢ ἀνάγκην καθέστηκας , ἀλλὰ / τῷ αὐτεξουσίῳ πεπίμησαι? , γνωρίσας , ὅτι ὁ βί‑ / οὗτος? , ὃν μετέρχῃ , σοὶ μᾶλλον τῆς ἐπισκοπῆς / ἐστι συμφερώτερος · Ἀκηκοὼς δὲ ταῦτα ὁ Βασί‑ / λειος ἠξίωσεν αὐτὸν φανερῶσαι? , πῶς αὐτῷ ταῦτα? / ὑπὸ τοῦ Θεοῦ πεφανέρωται? . Καὶ φησὶ / πρὸς ατὸν ὁ θεοφόρος · Γεγονὼς ἐν ἐκστάσει / ἐμαυτόν τε ἢ σὲ , ἢ μοναχῶν πληθὺν? ἐν / ἐπιρριδίῳ? τε καὶ χ᾽ ἐῤῥωμένῳ κάστρῳ καθω‑ / ραισμένῳ? τε καὶ παντοίως πεποικιλμένῳ ὡ‑ / ραιότητι , ἐκλαμπρῷ? τε καὶ ἀκαταγωνίστῳ ὁ‑ / ρῶ · ς ἂν καθήμενοι ἤμεθα ἐν αὐτῷ , δὲ / διήχθη? ἐκ κάστρου ἔρχεται φωνὴ · Δεῦρ᾽ θι / πρὸς ἡμᾶς , ἀββᾶ Βασίλειε , Δεῦρ᾽ θι / βοῶσα .}} {{left sidenote|'''C'''}} {{graeca|56 Παρακεκυφότες δὲ ἀμφὼ ἐγώ τε καὶ / σὺ ἐγνωκέναι? , πόθεν γέγονεν ἡ αὐδὴ , θεωροῦμεν? / θάλασσαν σφόδρα κυμαινομένην? , ἀνθρώπους τε / ἐν αὐτ πολλοὺς νηχομένους , ἢ ὑπὸ τῶν παρεγ‑ / χωδῶν? κυμάτων κλυδωνιζομένους , καὶ χειμά‑ / ζομένους , ἢ τούτων τινὰς μὲν καταποντιζομένους? , / τινὰς δὲ κοπιῶντας , ἢ τς ποθουμένης ἀποχῶν‑ / τας · ἑτέρους δὲ ἐκ τῆς ἀνωφελοῦς ἐκείνης ἰλύος / φύρσεως ἀμογητὶ ἐκ ζητουμένης μετάληψιν? μεταληφότας? . Ἀφ᾽ / ν τινος βραχέος ὄχλου , ἐξηχεῖτο φωνὴ κεκρά‑ / ζουσα? · Ὀρέγε χεῖρα ἡμῖν , ἀββᾶ Βασίλειε , ὀρέγε? . / Τῆς φωνῆς ἐν ἔτει? ὀλίγῳ κεκρατηδὸν? ἐξηχούσης? , / πάντες οἱ σὺν σοὶ ἐν τῷ διαπρεπεῖ καὶ ἀσφαλεῖ / ὀχυρώματι ἔνδοθεν διατετειχισμένοι? διδασκα‑ / λικαῖς ὀφθαινέντες? διανοίαις ἐκωλύομέν? σε τῆς / ἐκείνης ἀκαλαμαχήτου κάστρου λαμ‑ / πρότητά τε ἢ γαληνότητα μὴ καταλιπεῖν , ἢ / πρὸς τῷ σαλώδῃ πεπαρεῦσθαι? θλίψεσι καὶ / πολύκλονον σύγχυσιν? · σὺ δὲ ἀκούσας τῆς / προσκαλούντων ἀκροώμενος φωνῆς , ὀνόματι φω‑ / νούσης? · Μὴ ἐγκαταλίπῃς ἡμᾶς , ἀββᾶ Βασί‑ / λειε , σὸν ποιμένα σε ἢ προστάτην ἐπιποθοῦν‑ / τας · τῆς μετέρας μέλησας? νουθεσίας , τῇ ποι‑ / μαντικῇ μᾶλλον ἀρχῇ ἐνηδόμθως? , καὶ πρὸς / αὐτοὺς ἀβιάσως πεπόρευσαι? , τῷ ἐν κάστρῳ ἐν αὐτοῖς? / τερπνοτάτῳ? ἀσφάλειαν? .}} {{graeca|57 Ἐγὼ δὲ τῶν ὀπτασιῶν τούτων ἀνακρί‑ / νας , οὐδὲν κατανοῆσαι πλέον δεδύνημαι , ἢ ὅτι / τὸ μὲν πολύφωτον καὶ ὡραῖον? ἀῤῥαγέστατον / κάστρον τὸ τς ἁγς μονήρους? βίου? ἀείσης δια‑ / γωγῆς εἰκὼν καθέστηκεν · ἡ δὲ πολυτάραχος καὶ / κυματώδης θάλασσα τοῦ? κόσμου ἰνδάλμα τέ τε? καὶ / ὁμοίωμα πέφυκεν ἐξεικονίζων τὸ πολυμέριμνον / τῶν ἀνθρώπων φυρμόν , καὶ τ τῶν βιωτικῶν / πραγμάτων ἀκατάπαυστον χειμῶνα · τὸ δὲ? μέ‑ / τριον ἐκεῖνο? σύλλογον? , τόν σε πρὸς ἑαυτὸν / ἐγκαλουμένων? , καὶ τὸ τῶν σῶν χειρῶν ὄ‑ / ρεξιν ἐξαιτούμενον , Χριστιανῶν εἶναι μέρος .}} | {{right sidenote|'''A''' LEONTIO DISC. EX MS.GR.}} attollit, qui religiosè, ac sanctè commiſſa ſibi eccleſiaſtica gubernacula moderantur. Verumtamen, ſi me audis, cavebis illos ſequi, qui te requirunt, graviſſimoque hoc premendam jugo inclinare cervicem; ſed leve illud, quod geſtas modo, ſervare in perpetuum perges; nam Epiſcopum agere non expedit tibi. Scio tamen; quantumvis inhibeam, nequaquam acquieſces, ſed ultro admittes epiſcopatum: quippe nec imponitur tibi neceſſitas, nec vis affertur, ſed honor volenti oblatus eſt.{{right sidenote|''& intelligit, illum à ſe admittendum ex S. Stephani viſione;'' '''E'''}} 55 Demiratus hæc itaque Pater Baſilius ait: Quid hoc ſibi velle dicam, pater ſanctiſſime, quod edoctus à Deo, Epiſcopum omnino fore ex mè, prohibes tamen hortariſque ne fiam? Cui Senex repoſuit: Quodcumque divinitus oſtenſum eſt mihi, non te celavi, cum te dixi neque vi, neque neceſſitate ad honores, ſed tua voluntate adductum eſſe, & ſignificavi vitam iſtam, quam agis modo, magis tibi, quam Epiſcopatum, conducere. Quibus intellectis, obteſtatus eſt illum Baſilius; explicare ſibi ut vellet, qua ratione hæc à Deo manifeſtata ei fuiſſent. Reſpondet illi vir Deo plenus: Abreptus ſpiritu & memetipſe, & te, & monachorum turbam in arce edita atque egregiè munita, ſpectabili inſuper, omniſque generis ornamentis decorata, ſplendida denique & inexpugnabili videbam. In ea porro ubi conſediſſemus, ecce tibi; quaſi à caſtri foribus allapſa vox eſt, Adeſdum huc ad nos, adeſdum huc, abbà Baſili, ingeminans.{{right sidenote|'''B'''}} 56 Reſpectantes ambo, ego ac tu, ut, unde proveniſſet clamor, diſcernere poſſemus, mare conſpicimus vehementer agitatum, homineſque in eo natantes complures turbulentis abripi fluctibus, ac fœda tempeſtate jactari; & quoſdam quidem eorum peſſum abeuntes, quoſdam verò fatigatos miſerè, atque inde, quo avebant pertingere, penitus in diverſa conjectos; alios autem, ex inerti illo craſſoque limo emerſos, nullo negotio id conſequentes, quod expectabant. Ab horum exiguo numero vox audiebatur inclamantium: Protende nobis manum, pater Baſili, protende manum. Cumque diu ita clamoſè vox inſonaret, interceſſimus quotquot præclariſſimo tutiſſimoque occluſi tecum in munimento eramus, ſapienti te benevolentiâ exhortantes, ne illuſtris & inexpugnabilis illius arcis ſplendorem ſecuritatemque relinqueres, nec in tribulationis procellas ac multiplicem te tumultum injiceres. At tu auſcultare maluîſti invocantium vocibus, nomine te compellantibus: Ne deſere nos, pater Baſili, paſtorem te ac præſidem exoptantes; noſtrorum interim ſecurus monitorum, paſtorali magis principatu ineſcatus; & ad illos te liberè contuliſti, jucundiſſima caſtri ſecuritate poſthabita.{{right sidenote|'''F'''}} 57 Ego verò, cum viſionem hanc expendiſſem, diſquirere ultrà nihil potui; conjeci que continuò, ſplendidissimam, illuſtrem, firmiſſimam hanc arcem optimum vitæ ſolitariæ ac beatæ inſtitutum referre; mare contrà tumultuans, atque undis furens mundi ſpeciem ac ſimilitudinem exhibuiſſe, agitatam tot curis hominum perturbationem exprimens, & irrequietam negotiorum ad hanc vitam pertinentium tempeſtatem: modicum autem eorum, qui te advocabant, ac porrigi ſibi à te manus poſcebant, globum, Chriſtianorum eſſe partem {{small|Aaaa}} {{small|pu-}}<noinclude><!-- --> |} <references /></noinclude> dkr522q9p5e9lvhhs8v4hf8xxx6pahs 104 84747 275972 275001 2026-08-15T10:13:07Z LihachevAnthon1971 32937 graeca 275972 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="LihachevAnthon1971" />__NOEDITSECTION____NOTOC__{{rh|554 {{right sidenote|AUCTORE J. P.}}|VITA S. STEPHANI SABAIT. THAUMAT. MON.}} {| class="table-text" |-</noinclude>| {{left sidenote|'''A''' LEONTIO DISC. EX MS.GR.}} putavi; porrò eos, qui juxta mecum obnitebantur, ne ſequereris, judicavi eſſe monachos; denique ubi te videbam iſtorum invocationibus delectari, ſic apud me ſtatui, ſectari tibi illos potius eſſe, quam nos, ſalutaria tibi toto pectore ac meliora ſuadentes. Unde vetui, ne cum illis abires, tametſi non obtemperaturum præſcirem.{{left sidenote|''ad iſtum tamen proximorum miſeratione maluit accedere, factus Epiſcopus Tiberiadis.'' '''f'''}} 58 Quibus quidem percuſſus Baſilius bonorum datori, ac Deo numquam ſat laudando euchariſticum carmen direxit, ſtupendam Senis virtutem extollens: nam præviſione hac ad apicem impleta, eáque pluribus narratâ, Hierichuntinæ eccleſiæ adminiſtranda uſcepit negotia, atque inde ſanctum eumdem Senem inviſit, Tiberiadis {{left sidenote|'''f'''}}, dilectæ Chriſto civitatis, per id tempus Epiſcopus, deiferi Senis indigno me ac minimo tunc agente diſcipulum, eique, dum in Ducæ {{left sidenote|'''g'''}} ſpeluncis ageret, interveniente; quem, ut æquum erat, ſalutatum, obſecrare uſque eo non deſtitit, donec perpuli veraci ſua ſinceráque lingua geminam, quam ſcripſi modo, atque utilem animis mirabilium narrationum coram me inutili, & iis, qui aderant, ſeriem retexere; cujus ipſe auditor factus etiam hoc nomine Deo gratias egi, qui favorem ſuum copiosè iis offert, qui cum fideliter toto corde magnificant.{{right sidenote|'''B'''}} | {{right sidenote|'''D'''}} {{graeca|ὑπετόπασα . Τὸς? ᾗ σὺν ἐμοὶ? σε ἀκολουθῆσαι κω‑ / λύσας , μοναχὸς ὑπάρχειν ὑπέλαβον · σὲ δὲ? βλέπων ταῖς κλήσεσιν ἐκείνων ἐπιγαννύμενον? , λε‑ / λόγισμαι , ὅτι μλλον αὐτοῖς ἠκολουθηκέναι προ‑ / αιρεῖς , εἴπερ ἡμῖν τὸ σωτήριόν τε καὶ βέλ‑ / τιον φιλοφρόνως συμβουλεύουσιν? , ὅθεν σε συμ‑ / πορευθῆναι κεκώλυκα , καίπερ σε γινώσκων ἀπει‑ / θήσοντα? μέλλοντα? .}} {{right sidenote|'''E'''}} {{graeca|58 Λίαν μέντοι ἐπὶ τούτοις ἀγαθεὶς? ὁ Βασίλειος , τῷ τῶν ἀγαθῶν δοτῆρι ᾗ ὑπεραινίῳ? Θεῷ χαριστήριον ὕμνον ἀνέπεμψε , τὸν ἀξιάζων? ἅμα? τῷ Γέροντι? ἐγκωμιάζων? · ὕστερον ᾗ ταυτησὶ τῆς προοράσεως ἀκριβῶς? τελεσθείσης , πολλοῖς αὐτῷ? διηγησάμην? , τὸ Ἱεραρχῶ? διοικεῖν? κατήντησε χρεία? , κἀκεῖθεν πρὸς αὐτὸν τὸ ἅγιον Γέροντα παρεγένετο τῆς Φιλοχρίστου? πόλεως Τιβεριάδος ὑπάρχων ἐπίσκοπος , ἐμοῦ τότε δὲ ἀναξίως? ᾗ ἐλαχίστῳ τῷ θεοφόρῳ πρεσβύτῃ μαθητεύοντος , ᾗ διακονοῦντος? ἐν τοῖς δὲ Δεκᾶ σπηλαίοις διατρίβοντος? · ὃν , ὡς εἰκὸς , ἀσπασάμην , ᾗ πολλὰ λιπαρήσας ἐβίασα μὲν διηγήσασθαι ταύτην τὴν προγεγραφεῖσαν? τῶν θαυμαστῶν διηγημάτων ψυχωφελῆ ξυνορίδα διὰ τὸ ἰδίας αὐτοῦ φιλανθρώπως? ᾗ ἀπεριβδήλῳ? γλώσσῃ πάλιν ἐπὶ ἐμ δὲ ἀρχες? τῶν παρόντων , ἧς ἐκόντως ἀκροατὴς γεγόνως , χάριν τῷ Θεῷ ἐν τούτ προσήνεγκα , τῷ τὴν χάριν αὐτοῦ πλουσίως παρέχοντι τοῖς αὐτὸν ὁλοψύχως ἐν πίστει μεγαλύνουσιν .}} |} == ANNOTATA == {{left sidenote|'''a'''}} ''A αὐτοδάζω, ſtudeo. Nos ſtudium medio ævo invenimus appellatum; quod nunc malunt academiam dicere: qualem aliquam erectam Hieroſolymis tamquam in civitate Patriarchali juxta primariam urbis eccleſiam, ſaltem ad Cleri inſtructionem, monachorumque ſacrarum litterarum perdiſcendarum gratiâ eò confluentium, ex his apparet.'' {{left sidenote|'''b'''}} ''Vox hæc donum Dei, ſeu à Deo datum ſignificat.'' {{left sidenote|'''c'''}} ''Ita cognominatur propter Jacobum fratrem Domini, primum urbis Hieroſolymitanæ Epiſcopum; quaſi dicas Dei fratris thronus.'' {{left sidenote|'''d'''}} ''Arcem præſidio Saracenorum infeſtam intellige ad urbis tutelam: de qua voce diximus ad Acta Martyrum Sabaitarum num. 6.'' {{left sidenote|'''e'''}} ''Quaſi cella ſeu throni conſortem dicas. Proximus hic Patriarchæ erat & ſucceſſor quoque mortuo, inquit ex Cedreno & Zonara Menrſius in Gloſſario. Eccleſia Occidentalis coadjutorem nominat.'' {{left sidenote|'''f'''}} ''Eſt Palæſtinæ ſecunda civitas ad mare Galilææ, ab ipſa cognominatum. Hujus Epiſcopus Joannes invenitur in Concilio Hieroſolymitano, anno 536 celebrato, tertio poſt Petrum Epiſcopum loco ſubſcripſiſſe ejusdem ſententiæ contra Anthimum.''{{right sidenote|'''F'''}} {{left sidenote|'''g'''}} ''Nullam hic notitiam habere potui: eadem ſpeluncæ recurrunt num. 92.''{{left sidenote|'''C'''}} == CAPUT VI. == ''Abſentia videt; futura prædicit; ſecreta cordium cognoſcit.'' {| | {{left sidenote|''Petronæ procul abſentis unitus, ſanitatem, reditum fratri ejus declarat.'' '''C'''}} '''A'''Liàs alius quiſpiam ex maxima metropoli Damaſco, illuſtris genere, in contemplationis exercitio ſolidus, neque profana leviter tinctus eruditione, vir & in religione, & in præſtantiſſima monachorum diſciplina doctiſſimus, qualis etiam à ſanctis patribus privatim ac publicè probabatur, nomine Marianus, Stephano, divinâ prædito ſapientiâ ſeni, ad promovendum ſpiritum haud ſegniter vacabat. Quem cum die quadam in heſychaſterio ſuo commorantem, pro more ſuper aliqua ſpeculatione conſuluiſſet, diſcedere cogitabat. Conſurgentibus igitur ipſis, gratiſſimus Deo Senex apprehenſum cum veſtibus retrahit inhibetque dicens: | {{graeca|Ἄλλοτε ᾗ ἄλλος τις ἀπὸ τῆς μεγίστης μητροπό‑ / λεως Δαμασκοῦ? , ἐμφανὴς τῷ γένει , πρακτικῇ? θεωρίᾳ ἐνιδρυμένος? , ᾗ τ δύναθεν? οὐκ ἀμύητος? παιδεύσεως , σοφώτατος ἀνὴρ ἐπὶ διλαβείᾳ τε βελτιωτάτῃ? μοναχικῇ πολιτείᾳ · τοιοῦτος ἦν ὑπὸ τῶν ὁσίων πατέρων κρυβδίως? τε καὶ διαῤῥήδην μεμαρτυρημένος , τῇ προσηγορίᾳ Μαριανὸς , ἔνεκεν ψυχικῆς ὠφελείας τῷ θεοσόφῳ ἀοκνοτέρως ἐσχόλαζε? γέροντι Στεφάνῳ , ὃν ἐν μιᾷ τῶν ἡμερῶν ἐν τῷ συχαστηρίῳ αὐτοῦ πεφυκότα? , ὡς ἔθος , ὑπέρ τινος ἐρωτήσεως θεωρίας? , παλινορῆσαι? βεβούλευται? . Αὐτν δὲ ἐξανισταμένων , τῶν ἱματίων αὐτοῦ λαβόμενος ὁ θεοχαρέστατος Γέρων ἀνεσπάσατό τε καὶ ἀνεσχόμενος? λέγων · Ὁ}}<noinclude><!-- --> |} <references /></noinclude> g5rt5nhan84f55vewmpdquv0djcrw99 104 84748 275978 275002 2026-08-15T10:37:21Z LihachevAnthon1971 32937 graeca 275978 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="LihachevAnthon1971" />__NOEDITSECTION____NOTOC__{{rh|555 {{left sidenote|AUCTORE J. P.}}|DIE DECIMA TERTIA JULII.}} {| class="table-text" |-</noinclude>| {{left sidenote|'''A'''}} {{graeca|Ὁ κύριος Πετρωνᾶς , ὁ σὸς ἀδελφὸς , ἕνεκεν / φοινίκων ἐμπορίας ὑπάρχων ἐν τῷ Αὐλῶνι , τῇ‑ / δε τῇ ὥρᾳ σήμερον ὑπ ὄφεως καιρίως ἐδή‑ / χθη , ὥστε λιποψυχῆσαι? τελευτᾶν ἔμελλε? · ἀλ‑ / λὰ θάρσει , ἀγαπητὲ , θάρσει , ὅτι ὅπερ? τὸν / Ἰσραηλίτικον? λαὸν ἐξ ἐχιδναίων σώσας δηγμά‑ / των , αὐτὸς καὶ νῦν ἔσωσε τοῦτον · καὶ ἰδὲ ἀ‑ / νεκτήσατο , καὶ μετὰ τοσόνδε καιρὸν τῇδε τ ἡμέρᾳ / ἐλεύσεται πρὸς σε ἀσινὴς καὶ ῥωμαλαῖος , / αὐτῷ τ παιδεύσαντι αὐτὸν καὶ ἰασαμένῳ / χαριστείας ἀποδώσων εὐχαριστίας? διχὰς? καὶ ταῦτα λαλή‑ / σας ἀπέλυσεν .}} {{left sidenote|'''B'''}} {{graeca|60 Ὁ δὲ εἰς τὸ ἴδιον κελλίον ἀφικόμενος , / αὐτῷ τῇ ὥρᾳ καὶ ἡμέρᾳ ᾗ διέπνευσεν? μηνὸς ἐσημάνατο . Τῆς οὖν δηλωθείσης ὑπὸ τοῦ / θεοσεβεστάτου? πρεσβυτέρου? ἡμέρας γνωρισθείσης? , ὁ κύριος / Πετρωνᾶς παραγέγονε πρὸς τὸν γνήσιον αὐτοῦ ἀ‑ / δελφὸν , ἀββᾶν Μαριανὸν , κυρίως καὶ ἀπα‑ / ραλλάκτως καὶ αὐτῷ τῇ ἡμέρᾳ , ᾗ προέφηνε τὸ / θεοφθέγκτον τε καὶ χαριτόπνευστον τοῦ ἁγίου Γέροντος / σῶμα . Θεασάμενος τοίνυν τὸ ἑαυτῷ προσφιλέστατον / ἀδελφὸν ὁ ἀββᾶς Μαριανὸς , καὶ πευσάμενος αὐ‑ / τὸν εἰς? χαρῶς περὶ τοῦ συμβεβηκότος αὐτῷ ὀφιώ‑ / δους δήγματος , καὶ λεπτομερῶς παρ᾽ αὐτοῦ ταῦτα / πάντα μεμαθηκὼς , μως σὺν αὐτῷ ἐκθαμβήσαντες / δόξαν τῷ Θεῷ ἀνέπεμψεν , ἀφημῶν ᾗ? τ τοῦ θαυ‑ / μαστοῦ Γέροντος πανεύφημον χάριν .}} {{graeca|61 Μετὰ δὴ ταῦτα τὴν ἐπίσημον καὶ πανευ‑ / δαίμονα μητρόπολιν Δαμασκὸν , τὴν φίλην αὐτοῦ / πατρίδα , καταλαβὼν ὁ κύριος Πετρωνᾶς , μιᾷ τῶν / ἡμερν τς ἁγίας παγκοσμίου? Τεσσαρακοστῆς , πολλῶν / τινῶν ἐν τῷ ερῷ τοῦ ἁγίου Σεργίου ναῷ , τῷ ἐπι‑ / κλησίῳ? Μαξιλλιᾶτος? , συνηγμένων , ὡς συνήθως καὶ / ἐκεῖνον τὸν καιρὸν ἐκεῖ καθευδόντων , ὅπως δι‑ / καίρως ἐξαναστῶσι τῇ νυκτὶ ες θείους μνους , καὶ / δοξολογίας , συνόντος αὐτοῖς τοῦ πανευσεβοῦς? ναοῦ / ἱερέως , ἀρχιπρεσβυτέρου ὑπάρχοντος τῆς αὐτῆς τῆς / Δαμασκηνῶν μεγαλοπόλεως , κύριε Γενεθλίε , καὶ / τινῶν λογάδων ἀνδρῶν ἅμα τῷ ἐμῷ πατρὶ καὶ / ἀδελφῷ , καὶ ἐμοὶ τῷ πάντων ἀχρειοτάτῳ μι‑ / κρῷ τε χρόνῳ πεφυκότι · πάντων δὲ ἡμῶν ὅμως / καθημένων , διηγήσατο ἡμῖν ὁ προηγούμενος / κύρις Πετρωνᾶς , ὅσα πέπονθε διὰ τοῦ φεως / ἐν τῷ αὐλῶνι δεινὰ , καὶ τὸ τοῦ διορατικῆς / προβλέμματος τοῦ θεοφόρου Γέροντος περὶ τοῦ / συμβεβηκότος αὐτῷ τὸ ἐξαίσιον θαῦμα , καὶ τὴν / ἑαυτῷ προδηλωθεῖσαν πὸ το Γέροντος τῷ οἰ‑ / κείῳ ἀδελφῷ εἰς τὴν Λαῦραν ἔφοδον . Ἐγὼ δὲ / τούτων προσεχῶς ἀκροασάμενος , καίπερ βραχὺς / τῷ χρόνῳ , λήθης βυθοῖς οὐ παρέπεμψα , ἀλλὰ / πλειστάκις πρὸς αὐτὸν? ἐρωτήσας τὸν κύριον Πετρωνᾶν , / καὶ τὴν ατοῦ ἀκούσας διήγησιν , τῷ κυρίῳ ἡμῶν / Ἰησο Χριστ εὐχαριστίαν καὶ δόξαν ἀπεπέμψα .}} {{left sidenote|'''C'''}} {{graeca|62 Ἄλλος δέ τις ἀξιόπιστος καὶ εὐλαβὴς μο‑ / ναχὸς διηγήσατό μοι λέγων · Ποτὲ σὺν? ἑτέρῳ τινὶ τῶν / πατέρων τούτῳ τῷ θαυματουργῷ συνηκολούθουν? Γέ‑ / ροντι εἰς τὴν τοῦ ορδάνου ἔρημον , ἔν τινος? ἐπὶ / τὰς ὄχθας ἡμῶν γενομένων , λίαν βαθείας νυκ‑ / τὸς ἀμφοτέρους? , τῆς πρώτης τυχὸν ἢ δευτέρας φυ‑ / λακῆς παρωχηκυίας , οὐ κατεδέξατο ὁ Γέρων εἰς / τὴν το προδρόμου καὶ βαπτιστοῦ Ἰωάννου εἰσιέναι μο‑ / νὴν . Ἡμῶν δὲ συνεπεισάντων αὐτῷ , καὶ πρὸς τὰς Ἰορ‑ / δανίους ῥοὰς ἀνακλιθέντων , αὐτὸς ᾗ δι᾽ ἡμετέρας / συνανακλιθέντος ἰκεσίας , ἐγὼ δὲ ἐμαυτὸν προσεποι‑ / ησάμην καθεύδειν βαθέως , ἱμερόμενος ἰδεῖν αὐτὸν / ἐκτελοῦντα τὸν κανόνα τῆς νυκτερινῆς ατοῦ ψαλμω‑ / δίας , μάλιστα γαληνιῶντος τοῦ αἰθέρος ἢ τῆς σελήνης / παμφαῦς ὄσης ἢ πληθούσης .}} {{graeca|63 Βραχείας τοιγαροῦν ρας παρελθούσης , ἀνα‑}} | {{right sidenote|'''A''' LEONTIO DISC. EX MS.GR.}} Dominus Petronas, frater tuus, qui ad coëmendos dactylos nunc in Aulone {{right sidenote|'''a'''}} verſatur, hodie hac ipſa hora lethali morſu à ſerpente ictus eſt; ut ſpiritu deficiente vergere jam cœperit ad mortem. Sed bono animo eſto, dilecte, bono animo eſto; nam qui à viperinis morſibus Iſraëliticum olim populum liberavit; idem ille hunc etiam modo ſervavit incolumem: quin, ecce, reſtitutus eſt planè, & poſt tantum temporis, die tali, integer ac valens veniet ad te, gratias ei ſuppliciter agens, qui & corripuit ſe, & ſanavit: & hæc fatus cum dixit.{{right sidenote|''veritatem re ipsa comprobante;'' '''B'''}} 60 Hic verò, ut primum cellam ſuam attigit, horam illam, ac diem labentis menſis adnotavit. Aderat jam, quem divina imbutus ſapientiâ Senex aſſignavérat, cùm domnus Petronas ad germanum fratrem ſuum, patrem Marianum advenit eadem proprie atque invariabiliter die, quam ſancti Senis os illud oraculo, gratiáque divinâ afflatum, edixerat. Poſtquam ergo fratrem ſibi cariſſimum intuitus eſſet pater Marianus, lætuſque admodum de infixo à ſerpente morſu interrogáſſet, atque ex illo intellexiſſet omnia ac ſingula diligenter, unà cum ipſo ſtupente, Deo gloriam tribuit, celebrem Senis admirabilis gratiam collaudans.{{right sidenote|''eamque coram ipſo Vitæ hujus Authore declaravit Petronas,'' '''b''' '''F'''}} 61 Cum verò deinde inſignem ac feliciſſimam metropolim, Damaſcum, jucundiſſimam ſibi patriam attigiſſet domnus Petronas, die quodam ornatiffimæ ſanctæ Quadrageſimæ, ingenti hominum numero in ſacra ſancti Sergii, cognomento Maxillati {{right sidenote|'''b'''}}, æde coacto, illic per illud tempus, ut moris erat, dormientium; quò magis tempeſtivè ad hymnos divinos laudeſque noctu conſurgerent, præſente ipſius ſanctiſſimi templi ſacerdote, tum magnæ ipſius Damaſcenorum urbis Archipresbytero domno Genethlio, viríſque aliquot eximiis unà cum patre meo ac fratre, meque omnium viliſſimo, ac teneræ tum ætatis; confidentibus, inquam, una illic nobis retulit prædictus domnus Petronas, quam gravia in Aulone eſſet à ſerpente perpeſſus; tum excellens illud prodigium, quo ſingula, quæ ſibi contigerant, deifer Senex perſpicua præviſione cognorat; uti & adventum ſuum in Lauram fratri ſuo jam ante manifeſtatum à Sene. Ego verò cum arreitis hæc auribus excepiſſem, tametſi tantiſtâ ætate, profundæ oblivioni minimè mandavi; ſed eadem iterum iterumque ex domno Petrona ſciſcitatus, eaque ipſa narratione non ſemel imbutus, Domino noſtro Jeſu Chriſto cum gratiarum actione gloriam dedi.{{right sidenote|''Prope Jordanem pernoctans S. Stephanus'' '''c'''}} 62 Alius quidam fide dignus ac religioſus monachus hæc mihi narravit: Comitabar, inquit, cum alio aliquo ex patribus Senem hunc thaumaturgum in eremum Jordanis, ad cujus ripas cum perveniſſemus, alta admodum nocte incumbente, primâ forte alteráque jam præterlapſâ vigiliâ, Seni non placuit ut Præcurſoris {{right sidenote|'''c'''}} ac Baptiſtæ Joannis monaſterium ingrederemur. Subſiſtentibus autem illic nobis unà cum ipſo, corporáque juxta Jordanica fluenta ſternentibus, cum idem precibus noſtris adductus ſecúſſet ipſe, tum vero ego, avidus eum ſpectare nocturnæ pſalmodiæ ſuæ canonem perſolventem, altum dormire me finxi, tranquillo maximè tum cælo, lunaque pleno orbe colluſtratâ. 63 Vix abierat itaque breve temporis ſpatium, cum {{small|Aaaa 2}}<noinclude><!-- --> |} {{rh|Julii Tomus III.||}} <references /></noinclude> a91vefpu7r2vycg33d9xq6z6n7bzj6k 104 84921 275829 2026-08-14T12:06:15Z JimKillock 19003 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '' 275829 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="JimKillock" />{{rvh|88|SAL TERR{{AE}}.}}</noinclude><noinclude></noinclude> eldzpvk85wxr81g4oew7h3836ygzlwj 275830 275829 2026-08-14T12:07:35Z JimKillock 19003 275830 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="JimKillock" />{{rvh|88|SAL TERR{{AE}}.}}</noinclude>{{marginalia dextra|Violare, contra jus Gentium e{{s}}t.}}Dei, Legati verò jure Gentium {{s}}unt inviolabiles; unde graviter animadverti {{s}}olet in eos, qui Regum Legatos injuriâ afficiunt. Si David ultus e{{s}}t injuriam Legatis {{s}}uis illatam ab Ammonitis, in abradendis eorum barbis, {{et}} decurtandis ve{{s}}tibus; [2. Sam. 10, 45.] quanto magis Chri{{s}}tus vindicabit Legatos {{et}} Mini{{s}}tros {{s}}uos, {{s}}iquid injurio{{s}}è aut contumelio{{s}}è adver{{s}}us illos ab Ammonitis no{{s}}tris perpetretur. Qui maledixerit Patri {{s}}ummoriendo morietur. Levit. 20, 9. at Mini{{s}}tri Chri{{s}}ti parentum loco {{s}}unt habendi, quia per Evangelium homines regenerant; {{et}} {{s}}ervant non tantùm corpus, {{s}}ed ut Emphaticè loquitur Apo{{s}}tolus, {{s}}ervant Animam à morte {{ae}}terna. Jac. 5, 20. Proinde Deus injurias Legatis {{s}}uis illatas {{s}}everi{{s}}{{s}}imè vindicavit. Perfregit ille Pote{{s}}tates illas*{{marginalia dextra|* Bellum Scoticum, fuit bellum Epi{{s}}copale. V. Decemb. 12. 1659. A parte pr{{ae}}dominante {{et}} denomi- natione.}} Pr{{ae}}laticas, unà cum Parlia mento i{{s}}to Anabapti{{s}}tico, qu{{ae}} bellum mini{{s}}tris {{s}}uis indixere. Illorum gratiâ Reges redarguit, edicens illis, Nolite Prophetas meos malo afficere. P{{s}}a. 105, 14. Tran{{s}}igit eorum lumbos qui in{{s}}urgunt in eos Deut. 33, 10. ut patet exemplo Pa{{s}}huris. Jer. 20, 2. 3. {{et}} puerorum illudentium Eliz{{ae}}um. 2. Reg. 2, 23. 24. Saulis qui complures {{s}}acerdotes Dei interemerat, is quo{{que}} in monte Gilboa mi{{s}}errimè occubuit. Corah, Dathan, {{et}} Abiram<noinclude></noinclude> 9lq3ygbxzgqfhlswjumnigyztnbpqyo 104 84922 275831 2026-08-14T12:07:50Z JimKillock 19003 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '' 275831 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="JimKillock" />{{rvh|89|SAL TERR{{AE}}.}}</noinclude><noinclude></noinclude> fkvuqqle5f3vy4wtl03a32llx5gqk9e 275832 275831 2026-08-14T12:09:06Z JimKillock 19003 275832 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="JimKillock" />{{rvh|89|SAL TERR{{AE}}.}}</noinclude>launt p{{oe}}nas con{{s}}pirationis contra Mo{{s}}en {{et}} Aaron. Jeraboam manus quam in virum DEI extendit, {{s}}tatim exaruit. 1. Reg. 13, 4. A{{s}}ia, Hanani Prophetam incarcerat, {{et}} à DEO podagrâ affligitur. 2. Chron. 16, 12. Zacharias {{s}}acerdos, mandato Joa{{s}}h, lapidibus obruitur; {{et}} à {{s}}ervis {{s}}uis ille interficitur. 2. Paralip. 24, 21. 25. Elymas re{{s}}i{{s}}tit Paulo, {{et}} c{{ae}}citate percutitur. Act. 13, 7. {{et}}c. Videmus Jud{{ae}}os qui Chri{{s}}tum occiderint, {{et}} Apo{{s}}tolos ejus malè acceperint, in exitium pr{{ae}}cipita{{t}}os. Quod {{s}}i Deus non pepercerit Jeru{{s}}alem, propter violentiam Prophetis {{s}}uis illatam. [2. Chron. 36, 15. 16. 17. {{et}} 2. Chron. 16, 10. 12. {{et}} 23. 24. 21. 25. {{et}} 2, 26. 19. 20.] nec parcet o{{s}}oribus non {{s}}olùm Mini{{s}}trorum {{s}}uorum, {{s}}ed {{et}} ip{{s}}ius Mini{{s}}terii. Parium enim cau{{s}}arum, paria {{s}}unt effecta; {{et}} Deo {{s}}ibi {{s}}emper e{{s}}t {{s}}imilis. Imò {{s}}i vel morte plecterentur, qui per {{s}}uperbiam au{{s}}cultare {{s}}acerdotibus ex lege {{s}}ententias pronunciantibus, renuebant [Deut. 17, 9. ad 14. {{et}} 18, 19.] quanto {{s}}upplicio afficietur, qui Mini{{s}}tros Chri{{s}}ti vilipendunt? Tales vitilitigatores cum {{s}}acerdotibus Dei meritò damnantur, iis{{que}} comparantur qui gravi{{s}}{{s}}imè peccant. Ho{{s}}. 4, 4. {{et}} ju{{s}}tè pereunt v. 5. ita Jerem. 20, 11. {{et}} 1. The{{s}}{{s}}. 2, 16. Qui{{s}}quis ita{{que}} {{s}}acrum hoc Mini{{s}}terium, vel re{{s}}puit vel a{{s}}pernatur, {{pt|{{s}}ciat|}}<noinclude></noinclude> ek00kg6h75fbj1d7kb7lza2x49tvdur 275833 275832 2026-08-14T12:09:20Z JimKillock 19003 275833 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="JimKillock" />{{rvh|89|SAL TERR{{AE}}.}}</noinclude>launt p{{oe}}nas con{{s}}pirationis contra Mo{{s}}en {{et}} Aaron. Jeraboam manus quam in virum DEI extendit, {{s}}tatim exaruit. 1. Reg. 13, 4. A{{s}}ia, Hanani Prophetam incarcerat, {{et}} à DEO podagrâ affligitur. 2. Chron. 16, 12. Zacharias {{s}}acerdos, mandato Joa{{s}}h, lapidibus obruitur; {{et}} à {{s}}ervis {{s}}uis ille interficitur. 2. Paralip. 24, 21. 25. Elymas re{{s}}i{{s}}tit Paulo, {{et}} c{{ae}}citate percutitur. Act. 13, 7. {{et}}c. Videmus Jud{{ae}}os qui Chri{{s}}tum occiderint, {{et}} Apo{{s}}tolos ejus malè acceperint, in exitium pr{{ae}}cipita{{t}}os. Quod {{s}}i Deus non pepercerit Jeru{{s}}alem, propter violentiam Prophetis {{s}}uis illatam. [2. Chron. 36, 15. 16. 17. {{et}} 2. Chron. 16, 10. 12. {{et}} 23. 24. 21. 25. {{et}} 2, 26. 19. 20.] nec parcet o{{s}}oribus non {{s}}olùm Mini{{s}}trorum {{s}}uorum, {{s}}ed {{et}} ip{{s}}ius Mini{{s}}terii. Parium enim cau{{s}}arum, paria {{s}}unt effecta; {{et}} Deo {{s}}ibi {{s}}emper e{{s}}t {{s}}imilis. Imò {{s}}i vel morte plecterentur, qui per {{s}}uperbiam au{{s}}cultare {{s}}acerdotibus ex lege {{s}}ententias pronunciantibus, renuebant [Deut. 17, 9. ad 14. {{et}} 18, 19.] quanto {{s}}upplicio afficietur, qui Mini{{s}}tros Chri{{s}}ti vilipendunt? Tales vitilitigatores cum {{s}}acerdotibus Dei meritò damnantur, iis{{que}} comparantur qui gravi{{s}}{{s}}imè peccant. Ho{{s}}. 4, 4. {{et}} ju{{s}}tè pereunt v. 5. ita Jerem. 20, 11. {{et}} 1. The{{s}}{{s}}. 2, 16. Qui{{s}}quis ita{{que}} {{s}}acrum hoc Mini{{s}}terium, vel re{{s}}puit vel a{{s}}pernatur,<noinclude></noinclude> 5bdrn2v2py7w9hb0dgwpmhw3mbgtraz 275834 275833 2026-08-14T12:10:44Z JimKillock 19003 275834 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="JimKillock" />{{rvh|89|SAL TERR{{AE}}.}}</noinclude>launt p{{oe}}nas con{{s}}pirationis contra Mo{{s}}en {{et}} Aaron. Jeraboam manus quam in virum DEI extendit, {{s}}tatim exaruit. 1. Reg. 13, 4. A{{s}}ia, Hanani Prophetam incarcerat, {{et}} à DEO podagrâ affligitur. 2. Chron. 16, 12. Zacharias {{s}}acerdos, mandato Joa{{s}}h, lapidibus obruitur; {{et}} à {{s}}ervis {{s}}uis ille interficitur. 2. Paralip. 24, 21. 25. Elymas re{{s}}i{{s}}tit Paulo, {{et}} c{{ae}}citate percutitur. Act. 13, 7. {{et}}c. Videmus Jud{{ae}}os qui Chri{{s}}tum occiderint, {{et}} Apo{{s}}tolos ejus malè acceperint, in exitium pr{{ae}}cipitatos. Quod {{s}}i Deus non pepercerit Jeru{{s}}alem, propter violentiam Prophetis {{s}}uis illatam. [2. Chron. 36, 15. 16. 17. {{et}} 2. Chron. 16, 10. 12. {{et}} 23. 24. 21. 25. {{et}} 2, 26. 19. 20.] nec parcet o{{s}}oribus non {{s}}olùm Mini{{s}}trorum {{s}}uorum, {{s}}ed {{et}} ip{{s}}ius Mini{{s}}terii. Parium enim cau{{s}}arum, paria {{s}}unt effecta; {{et}} Deo {{s}}ibi {{s}}emper e{{s}}t {{s}}imilis. Imò {{s}}i vel morte plecterentur, qui per {{s}}uperbiam au{{s}}cultare {{s}}acerdotibus ex lege {{s}}ententias pronunciantibus, renuebant [Deut. 17, 9. ad 14. {{et}} 18, 19.] quanto {{s}}upplicio afficietur, qui Mini{{s}}tros Chri{{s}}ti vilipendunt? Tales vitilitigatores cum {{s}}acerdotibus Dei meritò damnantur, iis{{que}} comparantur qui gravi{{s}}{{s}}imè peccant. Ho{{s}}. 4, 4. {{et}} ju{{s}}tè pereunt v. 5. ita Jerem. 20, 11. {{et}} 1. The{{s}}{{s}}. 2, 16. Qui{{s}}quis ita{{que}} {{s}}acrum hoc Mini{{s}}terium, vel re{{s}}puit vel a{{s}}pernatur,<noinclude></noinclude> qnybx6qyk5rv1ngl316jkf6snx2o009 104 84923 275835 2026-08-14T12:11:10Z JimKillock 19003 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '' 275835 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="JimKillock" />{{rvh|90|SAL TERR{{AE}}.}}</noinclude><noinclude></noinclude> b7pyqogt4g8cpkiyg9sk2628sniykyk 275836 275835 2026-08-14T12:12:35Z JimKillock 19003 275836 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="JimKillock" />{{rvh|90|SAL TERR{{AE}}.}}</noinclude>{{s}}ciat {{s}}e non in Mini{{s}}tros {{s}}olùm, {{s}}ed {{et}} in Chri{{s}}tum, injuriâ {{et}} rebellione e{{s}}{{s}}e quod enim Mini{{s}}tros habemus e{{s}}t ejus donum; quod claris ornantur donis, e{{s}}t ejus donum; quod deni{{que}} munus {{s}}uum fideliter exequuntur, ab eo totum e{{s}}t. Contemptus ita{{que}} Legatorum Chri{{s}}ti in ip{{s}}um redundat; ut Proregis dedecus redundat in regem; qui {{s}}pernit illos, {{s}}pernit Chri{{s}}tum. Luc. 10, 16. I{{s}}a. 7, 13. Act. 7, 52. Nulla ita{{que}} vis, null{{ae}} injuri{{ae}}, in{{s}}idi{{ae}} null{{ae}} animum enervant no{{s}}trum, Chri{{s}}tus enim nobi{{s}}cum erit virtute {{et}} Spiritu {{s}}uo,{{marginalia dextra|Loquitur de {{s}}pirituali pr{{ae}}{{s}}entia, gratiâ {{et}} auxiliis, ad con{{s}}olandum Apo{{s}}tolos {{et}} omnes Eccle{{s}}i{{ae}} pa{{s}}tores, qui indignitate {{et}} infirmitatem {{s}}uam {{s}}entiunt, {{et}} quos Satan minis in{{s}}ultibus adoritur; q. d. Vocatio ve{{s}}tra difficilis {{et}} periculo{{s}}a e{{s}}t, at ego vobi{{s}}cum ero, ut h{{ae}}c omnia {{s}}uperetis. Sharpius.}} non paucis diebus, {{s}}ed omnibus. [* Matth. 28, 20.] priùs inundus hic de{{s}}inet, quàm Chri{{s}}ti nobi{{s}}cum de{{s}}inet pr{{ae}}{{s}}entia: ille erit nobi{{s}}cum in periculis protector, in tentationibus con{{s}}olator, in laboribus adjutor, in dubiis director in difficilibus {{oe}}dipus. forti ita{{que}} {{s}}imus animo, alacriter{{que}} munus hoc Mini{{s}}terii obeamus; propter infirmitates no{{s}}tras ne trepidemus, {{s}}ed in pote{{s}}tate Chri{{s}}ti confidamus. Ille in hoc opere nos non derelinquet, non adhoc ut nihil patiamur; {{s}}ed quod multò majus e{{s}}t, pr{{ae}}{{s}}titurus, ut nulla {{s}}{{ae}}vientium crudelitate {{s}}uperemur, Deo enim pr{{ae}}{{s}}ente, auxiliantè, defendente; quis nocebit, impediet, opprimet? Omnia nobis, {{s}}tupendâ Dei Sapientiâ, cooperabuntur in bonum.<noinclude></noinclude> a5ptmo14pt1dejr1l8fr9qjkqbikv3z 104 84924 275837 2026-08-14T12:12:48Z JimKillock 19003 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '' 275837 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="JimKillock" />{{rvh|91|SAL TERR{{AE}}.}}</noinclude><noinclude></noinclude> cdvahnyjkgdavmt12xsgw78p2awv9og 275891 275837 2026-08-14T20:03:08Z JimKillock 19003 275891 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="JimKillock" />{{rvh|91|SAL TERR{{AE}}.}}</noinclude>{{marginalia dextra|Ja{{s}}onis ho{{s}}itis gladio aperuit vo{{s}} vomicam, qu{{am}} medici multâ arte curant: proinde gravi{{s}}{{s}}imè procerum, {{et}} carum l{{ae}}tatus {{s}}u{{s}}q{{que}}; doq; habes. Nec te la{{s}}q{{que}} terreat, regis difficultas, facilis opus exple{{s}}t ut, {{s}}in quo Chri{{s}}tus aut thor, adjutor, operator, opera{{s}}or erit. Ubi autem ille adjutorerit, li in {{s}}pon{{s}}â {{s}}ua negotio non fuerit? Chemnitius.}}Ille ex his viperis Theriacum, ex his spinis rosam, {{et}} ex hoc felle mel, dilectis suis pariet Legatis. Acuant ita{{que}} fanatici gladios, di{{s}}tringant romph{{ae}}as, proferant {{s}}cloppetos, horum tamen finis interitus: con{{s}}ocientur {{et}} conterentur, accingantur {{et}} conterentur; ineant con{{s}}ilium {{et}} fiet irritum; loquantur verbum, at non exi{{s}}tet, quia nobi{{s}}cum Deus. I{{s}}a. 8, 9. 10. Emmanuel e{{s}}t dux no{{s}}ter, Protector Emmanuel; omnes fines terr{{ae}} re{{s}}piciant, non ad montes, nec ad maria; {{s}}ed ad eum {{et}} {{s}}erventur. Scribant adver{{s}}arii no{{s}}tri vel totos libros, intùs {{et}} à tergo, contumeliis {{et}} {{s}}annis refercos, erunt nobis coron{{ae}}. Mihi maximè pro{{s}}unt (inquit Lutherus) qui mei pe{{s}}{{s}}imè meminerunt, Lutherus pa{{s}}citur convitiis. Proinde Philippus Macedonum Rex, oratoribus Athenien{{s}}ium*{{marginalia dextra|* {{graeca|χάριν ἔχειν τοῖς λοιδοροῦσι μοι, ὅτι βελτίων ἀπ’ αὐτῶν}} Plut.}} gratiam ajebat {{s}}e habere, quod crebris convitiis meliorem {{s}}e redderent; nam conari {{s}}e cum verbis tum factis {{s}}uis eos mendacii convincere.{{marginalia dextra|Mala opinio bene parta delectat. Sen.}} {{marginalia dextra|Delectementem magnitudo pr{{ae}}miorum, {{s}}ed non deterreat certamen laborum, q. ad magna pr{{ae}}mia perveniri non pote{{s}}t, ni{{s}}i per magnos labores, nec coronabitur ni{{s}}i qui vicerit, nec vincit ni{{s}}i certaverit, nec certabit, ni{{s}}i inimicum habeat. Augu{{s}}tin.}}Ad {{s}}ummam, contra mundi ingratitudinem no{{s}}met ip{{s}}os con{{s}}olemur, promi{{s}}{{s}}iones Dei revolvendo. Ut enim homines temporalibus hic pr{{ae}}miis nos<noinclude></noinclude> 77aw6mnzb6mhgzy8aktj5i4zgdikb2u 106 84925 275841 2026-08-14T13:58:02Z SZC 03 22335 Paginam instituit, scribens '' 275841 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=[[Elementa grammaticae Hebraicae|Elementa grammaticae Hebraicae cum Chestomathia et glossario]] |Language=la |Volume= |Author=[[Scriptor:Italus Pizzi|Italus Pizzi]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher= |Address=Augustae Taurinorum |Year=1899 |Source= |Image=[[File:{{PAGENAME}}{{!}}300px{{!}}page=3]] |Progress=X |Pages=<pagelist 1to11=highroman 12=– 13=1 /> |Remarks= |Header= |Footer= }} 6dr2099rdsby6jeldevza2nytrbfxsb 275868 275841 2026-08-14T15:53:21Z SZC 03 22335 275868 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=[[Elementa grammaticae Hebraicae|Elementa grammaticae Hebraicae cum chestomathia et glossario]] |Language=la |Volume= |Author=[[Scriptor:Italus Pizzi|Italus Pizzi]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher= |Address=Augustae Taurinorum |Year=1899 |Source= |Image=[[File:{{PAGENAME}}{{!}}300px{{!}}page=3]] |Progress=X |Pages=<pagelist 1to11=highroman 12=– 13=1 /> |Remarks= |Header= |Footer= }} o6sf9t7vclv9p5cxd93mrxsrewlcnzh 275869 275868 2026-08-14T15:53:33Z SZC 03 22335 275869 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=[[Elementa grammaticae Hebraicae|Elementa grammaticae Hebraicae cum chrestomathia et glossario]] |Language=la |Volume= |Author=[[Scriptor:Italus Pizzi|Italus Pizzi]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher= |Address=Augustae Taurinorum |Year=1899 |Source= |Image=[[File:{{PAGENAME}}{{!}}300px{{!}}page=3]] |Progress=X |Pages=<pagelist 1to11=highroman 12=– 13=1 /> |Remarks= |Header= |Footer= }} 94g6exnigepy8qaulcendwdkoi0yzzn 102 84926 275842 2026-08-14T14:02:35Z SZC 03 22335 Paginam instituit, scribens '{{scriptor|IndicisNomen=Pizzi, Italus}} == Opera == *[[Elementa grammaticae Hebraicae]]' 275842 wikitext text/x-wiki {{scriptor|IndicisNomen=Pizzi, Italus}} == Opera == *[[Elementa grammaticae Hebraicae]] qfh2vhsu5x6fgkobgm3b8e3b4k1zrst 6 84927 275843 2026-08-14T14:06:09Z SZC 03 22335 Salvataggio a vuoto 275843 wikitext text/x-wiki <!DOCTYPE html> <html lang="en"> <meta charset="utf-8"> <title>Wikimedia Error</title> <style> * { margin: 0; padding: 0; } body { background: #fff; font: 15px/1.6 sans-serif; color: #333; } .content { margin: 7% auto 0; padding: 2em 1em 1em; max-width: 640px; display: flex; flex-direction: row; flex-wrap: wrap; } .footer { clear: both; margin-top: 14%; border-top: 1px solid #e5e5e5; background: #f9f9f9; padding: 2em 0; font-size: 0.8em; text-align: center; } img { margin: 0 2em 2em 0; } a img { border: 0; } h1 { margin-top: 1em; font-size: 1.2em; } .content-text { flex: 1; } p { margin: 0.7em 0 1em 0; } a { color: #0645ad; text-decoration: none; } a:hover { text-decoration: underline; } code { font-family: sans-serif; } summary { font-weight: bold; cursor: pointer; } details[open] { background: #970302; color: #dfdedd; } .text-muted { color: #777; } @media (prefers-color-scheme: dark) { a { color: #9e9eff; } body { background: transparent; color: #ddd; } .footer { border-top: 1px solid #444; background: #060606; } #logo { filter: invert(1) hue-rotate(180deg); } .text-muted { color: #888; } } </style> <meta name="color-scheme" content="light dark"> <div class="content" role="main"> <a href="https://www.wikimedia.org"><img id="logo" src="https://www.wikimedia.org/static/images/wmf-logo.png" srcset="https://www.wikimedia.org/static/images/wmf-logo-2x.png 2x" alt="Wikimedia" width="135" height="101"> </a> <div class="content-text"> <h1>Error</h1> <p>Not Found</p> </div> </div> <div class="footer"><p>If you report this error to the Wikimedia System Administrators, please include the details below.</p><p class="text-muted"><code>Request served via cp6016 cp6016, Varnish XID 242018906<br>Upstream caches: cp6016 int<br>Error: 404, Not Found at Fri, 14 Aug 2026 14:06:08 GMT<br><details><summary>Sensitive client information</summary>IP address: 93.57.86.109</details></code></p> </div> </html> or2zr9if9ddvr1s8c0alj4gjts8kd9o 275844 275843 2026-08-14T14:06:22Z SZC 03 22335 Paginam vacuavit 275844 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 104 84928 275846 2026-08-14T14:18:01Z SZC 03 22335 /* Proofread */ 275846 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{rule}}{{rule}}</noinclude>{{ct|LECTORI SALUTEM.}} Quod scholis nostris libellus quidam deesse videatur qui viam Hebraic{{ae}} Lingu{{ae}} tironibus sternat, diu et s{{ae}}pe viri doctissimi sunt questi<ref>''Rivista Bibliografica italiana'' del D.^r {{sc|{{wl|Q3946140|Salvatore Minocchi}}}}, Anno III, 6, pag. 183, Firenze.</ref>, etiam si nonnulli grammaticas conseribere hebraicas et chrestomathias conficere adorti sint. Quorum alii nimis stricte, adeo ut obscuri et difficiles evaserint in regulis tradendis, scientiam theoreticam philologi{{ae}} sunt secuti, alii vero, nulla de scientia illa theoretica habita ratione, usum qui {{Graeca|πρακτικὸς}} dicitur, sectati, opus fecerunt vel nullius vel minimi pr{{ae}}tii, damnosum etiam, quia tirones in errores multos inde deferuntur<ref>''Rivista Bibliografica italiana'', ib.</ref>. ''Grammatica hebraica'', quam {{wl|Q85336|Strack}}, vir doctissimus, scholis accommodatam confecit,<noinclude><!--nop--> <references/> {{rh|<small>{{sc|Pizzr}} — ''Graminatica Hebraica''||a*{{gap|3em}}}}</noinclude> gm5ezfmbjpp5tp8v1fxzv208nt0f9z2 275847 275846 2026-08-14T14:19:02Z SZC 03 22335 275847 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{rule}}{{rule}}</noinclude>{{ct|LECTORI SALUTEM.}} Quod scholis nostris libellus quidam deesse videatur qui viam Hebraic{{ae}} Lingu{{ae}} tironibus sternat, diu et s{{ae}}pe viri doctissimi sunt questi<ref>''Rivista Bibliografica italiana'' del D.^r {{sc|{{wl|Q3946140|Salvatore Minocchi}}}}, Anno III, 6, pag. 183, Firenze.</ref>, etiam si nonnulli grammaticas conseribere hebraicas et chrestomathias conficere adorti sint. Quorum alii nimis stricte, adeo ut obscuri et difficiles evaserint in regulis tradendis, scientiam theoreticam philologi{{ae}} sunt secuti, alii vero, nulla de scientia illa theoretica habita ratione, usum qui {{Graeca|πρακτικὸς}} dicitur, sectati, opus fecerunt vel nullius vel minimi pr{{ae}}tii, damnosum etiam, quia tirones in errores multos inde deferuntur<ref>''Rivista Bibliografica italiana'', ib.</ref>. ''Grammatica hebraica'', quam {{wl|Q85336|Strack}}, vir doctissimus, scholis accommodatam confecit,<noinclude><!--nop--> <references/> {{rh|<small>{{sc|Pizzi}} — ''Graminatica Hebraica''||a*{{gap|3em}}}}</noinclude> 4v2b9k94o21nngon4lasfmjjkoot9w7 275870 275847 2026-08-14T16:01:54Z SZC 03 22335 275870 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{rule}}{{rule}}</noinclude>{{ct|LECTORI SALUTEM.}} Quod scholis nostris libellus quidam deesse videatur qui viam Hebraic{{ae}} Lingu{{ae}} tironibus sternat, diu et s{{ae}}pe viri doctissimi sunt questi<ref>''Rivista Bibliografica italiana'' del D.^r {{sc|{{wl|Q3946140|Salvatore Minocchi}}}}, Anno III, 6, pag. 183, Firenze.</ref>, etiam si nonnulli grammaticas conscribere hebraicas et chrestomathias conficere adorti sint. Quorum alii nimis stricte, adeo ut obscuri et difficiles evaserint in regulis tradendis, scientiam theoreticam philologi{{ae}} sunt secuti, alii vero, nulla de scientia illa theoretica habita ratione, usum qui {{Graeca|πρακτικὸς}} dicitur, sectati, opus fecerunt vel nullius vel minimi pr{{ae}}tii, damnosum etiam, quia tirones in errores multos inde deferuntur<ref>''Rivista Bibliografica italiana'', ib.</ref>. ''Grammatica hebraica'', quam {{wl|Q85336|Strack}}, vir doctissimus, scholis accommodatam confecit,<noinclude><!--nop--> <references/> {{rh|<small>{{sc|Pizzi}} — ''Graminatica Hebraica''||a*{{gap|3em}}}}</noinclude> e0bwc8sgbnwpufz4uc9e8seg6kyeo9h 275882 275870 2026-08-14T16:48:28Z SZC 03 22335 275882 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{rule}}{{rule}}</noinclude>{{ct|LECTORI SALUTEM.}} Quod scholis nostris libellus quidam deesse videatur qui viam Hebraic{{ae}} Lingu{{ae}} tironibus sternat, diu et s{{ae}}pe viri doctissimi sunt questi<ref>''Rivista Bibliografica italiana'' del D.^r {{sc|{{wl|Q3946140|Salvatore Minocchi}}}}, Anno III, 6, pag. 183, Firenze.</ref>, etiam si nonnulli grammaticas conscribere hebraicas et chrestomathias conficere adorti sint. Quorum alii nimis stricte, adeo ut obscuri et difficiles evaserint in regulis tradendis, scientiam theoreticam philologi{{ae}} sunt secuti, alii vero, nulla de scientia illa theoretica habita ratione, usum qui {{Graeca|πρακτικὸς}} dicitur, sectati, opus fecerunt vel nullius vel minimi pr{{ae}}tii, damnosum etiam, quia tirones in errores multos inde deferuntur<ref>''Rivista Bibliografica italiana'', ib.</ref>. ''Grammatica hebraica'', quam {{wl|Q85336|Strack}}, vir doctissimus, scholis accommodatam confecit,<noinclude><!--nop--> <references/> {{rh|<small>{{sc|Pizzi}} — ''Grammatica Hebraica''||a*{{gap|3em}}}}</noinclude> f8lvk87gw6ty9exz3dm9bdbamixe51c 275883 275882 2026-08-14T16:48:54Z SZC 03 22335 275883 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{rule}}{{rule}}</noinclude>{{ct|LECTORI SALUTEM.}} Quod scholis nostris libellus quidam deesse videatur qui viam Hebraic{{ae}} Lingu{{ae}} tironibus sternat, diu et s{{ae}}pe viri doctissimi sunt questi<ref>''Rivista Bibliografica italiana'' del D.^r {{sc|{{wl|Q3946140|Salvatore Minocchi}}}}, Anno III, 6, pag. 183, Firenze.</ref>, etiam si nonnulli grammaticas conscribere hebraicas et chrestomathias conficere adorti sint. Quorum alii nimis stricte, adeo ut obscuri et difficiles evaserint in regulis tradendis, scientiam theoreticam philologi{{ae}} sunt secuti, alii vero, nulla de scientia illa theoretica habita ratione, usum qui {{Graeca|πρακτικὸς}} dicitur, sectati, opus fecerunt vel nullius vel minimi pr{{ae}}tii, damnosum etiam, quia tirones in errores multos inde deferuntur<ref>''Rivista Bibliografica italiana'', ib.</ref>. ''Grammatica hebraica'', quam {{wl|Q85336|Strack}}, vir doctissimus, scholis accommodatam confecit,<noinclude><!--nop--> <references/> {{rh|<small>{{sc|Pizzi}}&emsp;—&emsp;''Grammatica Hebraica''||a*{{gap|3em}}}}</noinclude> 3l3hncgqoq3z9nj56kaedinwhd5cd7t 275884 275883 2026-08-14T16:49:27Z SZC 03 22335 275884 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{rule}}{{rule}}</noinclude>{{ct|LECTORI SALUTEM.}} Quod scholis nostris libellus quidam deesse videatur qui viam Hebraic{{ae}} Lingu{{ae}} tironibus sternat, diu et s{{ae}}pe viri doctissimi sunt questi<ref>''Rivista Bibliografica italiana'' del D.^r {{sc|{{wl|Q3946140|Salvatore Minocchi}}}}, Anno III, 6, pag. 183, Firenze.</ref>, etiam si nonnulli grammaticas conscribere hebraicas et chrestomathias conficere adorti sint. Quorum alii nimis stricte, adeo ut obscuri et difficiles evaserint in regulis tradendis, scientiam theoreticam philologi{{ae}} sunt secuti, alii vero, nulla de scientia illa theoretica habita ratione, usum qui {{Graeca|πρακτικὸς}} dicitur, sectati, opus fecerunt vel nullius vel minimi pr{{ae}}tii, damnosum etiam, quia tirones in errores multos inde deferuntur<ref>''Rivista Bibliografica italiana'', ib.</ref>. ''Grammatica hebraica'', quam {{wl|Q85336|Strack}}, vir doctissimus, scholis accommodatam confecit,<noinclude><!--nop--> <references/> {{rh|<small>{{sc|Pizzi}}&ensp;–&ensp;''Grammatica Hebraica''||a*{{gap|3em}}}}</noinclude> dg6luch4djrxhtenh13wbfpx1gzrzxg 104 84929 275848 2026-08-14T14:31:39Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'inter difficillimas jure recenseri potest, adeo regul{{ae}}, quas tradit, abstrus{{ae}} videntur imperitis, quamvis maxima cum diligentia et doctrina sint deseript{{ae}}. ''Rudimenta lingu{{ae}} hebraic{{ae}}'', auctore {{wl|Q55134102|Vosen}}, omnia continent qu{{ae}} ad discendam hebraicam linguam sunt necessaria; at, etiam si {{Graeca|πρακτικῶς}} sint exposita, ita tamen obscuritate sunt impedita ut s{{ae}}pe alumnos meos audiverim, cu... 275848 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;IV&emsp;—}}</noinclude>inter difficillimas jure recenseri potest, adeo regul{{ae}}, quas tradit, abstrus{{ae}} videntur imperitis, quamvis maxima cum diligentia et doctrina sint deseript{{ae}}. ''Rudimenta lingu{{ae}} hebraic{{ae}}'', auctore {{wl|Q55134102|Vosen}}, omnia continent qu{{ae}} ad discendam hebraicam linguam sunt necessaria; at, etiam si {{Graeca|πρακτικῶς}} sint exposita, ita tamen obscuritate sunt impedita ut s{{ae}}pe alumnos meos audiverim, cum ea in schola perlegerem, inter se dicentes per jocum clariorem et faciliorem esse hebraicum sermonem latina illa dictione qua utitur clarissimus vir in regulis describendis<ref>''Rudimenta lingu{{ae}} hebraic{{ae}}, Friburgi'' (plures exstant editiones). «Gli aridissimi elementi del {{wl|Q55134102|Vosen}} annoiano e non fanno amare l'ebraico», ita {{wl|Q3946140|Minocchi}} noster in ''Rivista Bibliografica italiana'', ib. </ref>. Exstat ''Grammatica Hebraica'' italice conscripta a {{wl|Q93258424|Francisco Scerbo}}, clarissimo philologi{{ae}} doctore<ref>''Grammatica della Lingua Ebraica'', Firenze. Successori Lemonnier, 1888.</ref>, jam olim lingu{{ae}} persic{{ae}} et zendic{{ae}} discipulo meo carissimo, qu{{ae}} bene de hebraica philologia apud nostrates est merita, qu{{ae}}que tamen ejusmodi est ut tironum in manus tradenda non videatur, sed omnium qui, cum hebraicas litteras jam adiverint, penitiorem lingu{{ae}} ejus doctrinam assequi student regularumque ipsarum intimam, ut ita dicam, rationem dignoscere cupiunt. Grammatic{{ae}} denique germanice conscript{{ae}}, multam propter doctrinam commendand{{ae}}, magnam sermonis causa qui nondum, ut par esset, apud nos innotuit, tironibus nostris afferunt difficultatem. {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> czennjo8rwiynz1w3zbmzysgkt1ldo6 275849 275848 2026-08-14T14:31:52Z SZC 03 22335 /* Proofread */ 275849 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;IV&emsp;—}}</noinclude>inter difficillimas jure recenseri potest, adeo regul{{ae}}, quas tradit, abstrus{{ae}} videntur imperitis, quamvis maxima cum diligentia et doctrina sint deseript{{ae}}. ''Rudimenta lingu{{ae}} hebraic{{ae}}'', auctore {{wl|Q55134102|Vosen}}, omnia continent qu{{ae}} ad discendam hebraicam linguam sunt necessaria; at, etiam si {{Graeca|πρακτικῶς}} sint exposita, ita tamen obscuritate sunt impedita ut s{{ae}}pe alumnos meos audiverim, cum ea in schola perlegerem, inter se dicentes per jocum clariorem et faciliorem esse hebraicum sermonem latina illa dictione qua utitur clarissimus vir in regulis describendis<ref>''Rudimenta lingu{{ae}} hebraic{{ae}}, Friburgi'' (plures exstant editiones). «Gli aridissimi elementi del {{wl|Q55134102|Vosen}} annoiano e non fanno amare l'ebraico», ita {{wl|Q3946140|Minocchi}} noster in ''Rivista Bibliografica italiana'', ib. </ref>. Exstat ''Grammatica Hebraica'' italice conscripta a {{wl|Q93258424|Francisco Scerbo}}, clarissimo philologi{{ae}} doctore<ref>''Grammatica della Lingua Ebraica'', Firenze. Successori Lemonnier, 1888.</ref>, jam olim lingu{{ae}} persic{{ae}} et zendic{{ae}} discipulo meo carissimo, qu{{ae}} bene de hebraica philologia apud nostrates est merita, qu{{ae}}que tamen ejusmodi est ut tironum in manus tradenda non videatur, sed omnium qui, cum hebraicas litteras jam adiverint, penitiorem lingu{{ae}} ejus doctrinam assequi student regularumque ipsarum intimam, ut ita dicam, rationem dignoscere cupiunt. Grammatic{{ae}} denique germanice conscript{{ae}}, multam propter doctrinam commendand{{ae}}, magnam sermonis causa qui nondum, ut par esset, apud nos innotuit, tironibus nostris afferunt difficultatem. {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> fjwbbr5bfb2zq7cqeejfd0pv2g28k5m 275852 275849 2026-08-14T14:33:59Z SZC 03 22335 275852 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;VI&emsp;—}}</noinclude>inter difficillimas jure recenseri potest, adeo regul{{ae}}, quas tradit, abstrus{{ae}} videntur imperitis, quamvis maxima cum diligentia et doctrina sint deseript{{ae}}. ''Rudimenta lingu{{ae}} hebraic{{ae}}'', auctore {{wl|Q55134102|Vosen}}, omnia continent qu{{ae}} ad discendam hebraicam linguam sunt necessaria; at, etiam si {{Graeca|πρακτικῶς}} sint exposita, ita tamen obscuritate sunt impedita ut s{{ae}}pe alumnos meos audiverim, cum ea in schola perlegerem, inter se dicentes per jocum clariorem et faciliorem esse hebraicum sermonem latina illa dictione qua utitur clarissimus vir in regulis describendis<ref>''Rudimenta lingu{{ae}} hebraic{{ae}}, Friburgi'' (plures exstant editiones). «Gli aridissimi elementi del {{wl|Q55134102|Vosen}} annoiano e non fanno amare l'ebraico», ita {{wl|Q3946140|Minocchi}} noster in ''Rivista Bibliografica italiana'', ib. </ref>. Exstat ''Grammatica Hebraica'' italice conscripta a {{wl|Q93258424|Francisco Scerbo}}, clarissimo philologi{{ae}} doctore<ref>''Grammatica della Lingua Ebraica'', Firenze. Successori Lemonnier, 1888.</ref>, jam olim lingu{{ae}} persic{{ae}} et zendic{{ae}} discipulo meo carissimo, qu{{ae}} bene de hebraica philologia apud nostrates est merita, qu{{ae}}que tamen ejusmodi est ut tironum in manus tradenda non videatur, sed omnium qui, cum hebraicas litteras jam adiverint, penitiorem lingu{{ae}} ejus doctrinam assequi student regularumque ipsarum intimam, ut ita dicam, rationem dignoscere cupiunt. Grammatic{{ae}} denique germanice conscript{{ae}}, multam propter doctrinam commendand{{ae}}, magnam sermonis causa qui nondum, ut par esset, apud nos innotuit, tironibus nostris afferunt difficultatem. {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> dj38yrdx8gm53kow703xgngz8351a7z 275857 275852 2026-08-14T15:16:08Z SZC 03 22335 275857 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;VI&emsp;—}}</noinclude>inter difficillimas jure recenseri potest, adeo regul{{ae}}, quas tradit, abstrus{{ae}} videntur imperitis, quamvis maxima cum diligentia et doctrina sint deseript{{ae}}. ''Rudimenta lingu{{ae}} hebraic{{ae}}'', auctore {{wl|Q55134102|Vosen}}, omnia continent qu{{ae}} ad discendam hebraicam linguam sunt necessaria; at, etiam si {{Graeca|πρακτικῶς}} sint exposita, ita tamen obscuritate sunt impedita ut s{{ae}}pe alumnos meos audiverim, cum ea in schola perlegerem, inter se dicentes per jocum clariorem et faciliorem esse hebraicum sermonem latina illa dictione qua utitur clarissimus vir in regulis describendis<ref>''Rudimenta lingu{{ae}} hebraic{{ae}}, Friburgi'' (plures exstant editiones). «{{lingua|it|Gli aridissimi elementi del {{wl|Q55134102|Vosen}} annoiano e non fanno amare l'ebraico}}», ita {{wl|Q3946140|Minocchi}} noster in ''Rivista Bibliografica italiana'', ib. </ref>. Exstat ''Grammatica Hebraica'' italice conscripta a {{wl|Q93258424|Francisco Scerbo}}, clarissimo philologi{{ae}} doctore<ref>{{lingua|it|''Grammatica della Lingua Ebraica'', Firenze. Successori Lemonnier, 1888.}}</ref>, jam olim lingu{{ae}} persic{{ae}} et zendic{{ae}} discipulo meo carissimo, qu{{ae}} bene de hebraica philologia apud nostrates est merita, qu{{ae}}que tamen ejusmodi est ut tironum in manus tradenda non videatur, sed omnium qui, cum hebraicas litteras jam adiverint, penitiorem lingu{{ae}} ejus doctrinam assequi student regularumque ipsarum intimam, ut ita dicam, rationem dignoscere cupiunt. Grammatic{{ae}} denique germanice conscript{{ae}}, multam propter doctrinam commendand{{ae}}, magnam sermonis causa qui nondum, ut par esset, apud nos innotuit, tironibus nostris afferunt difficultatem. {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> rt26mc9jj3ygh8ltnct0g7woa0ztiyd 275871 275857 2026-08-14T16:04:26Z SZC 03 22335 275871 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;VI&emsp;—}}</noinclude>inter difficillimas jure recenseri potest, adeo regul{{ae}}, quas tradit, abstrus{{ae}} videntur imperitis, quamvis maxima cum diligentia et doctrina sint descript{{ae}}. ''Rudimenta lingu{{ae}} hebraic{{ae}}'', auctore {{wl|Q55134102|Vosen}}, omnia continent qu{{ae}} ad discendam hebraicam linguam sunt necessaria; at, etiam si {{Graeca|πρακτικῶς}} sint exposita, ita tamen obscuritate sunt impedita ut s{{ae}}pe alumnos meos audiverim, cum ea in schola perlegerem, inter se dicentes per jocum clariorem et faciliorem esse hebraicum sermonem latina illa dictione qua utitur clarissimus vir in regulis describendis<ref>''Rudimenta lingu{{ae}} hebraic{{ae}}, Friburgi'' (plures exstant editiones). «{{lingua|it|Gli aridissimi elementi del {{wl|Q55134102|Vosen}} annoiano e non fanno amare l'ebraico}}», ita {{wl|Q3946140|Minocchi}} noster in ''Rivista Bibliografica italiana'', ib. </ref>. Exstat ''Grammatica Hebraica'' italice conscripta a {{wl|Q93258424|Francisco Scerbo}}, clarissimo philologi{{ae}} doctore<ref>{{lingua|it|''Grammatica della Lingua Ebraica'', Firenze. Successori Lemonnier, 1888.}}</ref>, jam olim lingu{{ae}} persic{{ae}} et zendic{{ae}} discipulo meo carissimo, qu{{ae}} bene de hebraica philologia apud nostrates est merita, qu{{ae}}que tamen ejusmodi est ut tironum in manus tradenda non videatur, sed omnium qui, cum hebraicas litteras jam adiverint, penitiorem lingu{{ae}} ejus doctrinam assequi student regularumque ipsarum intimam, ut ita dicam, rationem dignoscere cupiunt. Grammatic{{ae}} denique germanice conscript{{ae}}, multam propter doctrinam commendand{{ae}}, magnam sermonis causa qui nondum, ut par esset, apud nos innotuit, tironibus nostris afferunt difficultatem. {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> 8p0ta74mu4sqo3znb1xs4r8mr5m5049 275890 275871 2026-08-14T17:43:49Z SZC 03 22335 275890 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;VI&emsp;—}}</noinclude>inter difficillimas jure recenseri potest, adeo regul{{ae}}, quas tradit, abstrus{{ae}} videntur imperitis, quamvis maxima cum diligentia et doctrina sint descript{{ae}}. ''Rudimenta lingu{{ae}} hebraic{{ae}}'', auctore {{wl|Q55134102|Vosen}}, omnia continent qu{{ae}} ad discendam hebraicam linguam sunt necessaria; at, etiam si {{Graeca|πρακτικῶς}} sint exposita, ita tamen obscuritate sunt impedita ut s{{ae}}pe alumnos meos audiverim, cum ea in schola perlegerem, inter se dicentes per jocum clariorem et faciliorem esse hebraicum sermonem latina illa dictione qua utitur clarissimus vir in regulis describendis<ref>''Rudimenta lingu{{ae}} hebraic{{ae}}, Friburgi'' (plures exstant editiones). «{{lingua|it|Gli aridissimi elementi del {{wl|Q55134102|Vosen}} annoiano e non fanno amare l’ebraico}}», ita {{wl|Q3946140|Minocchi}} noster in ''Rivista Bibliografica italiana'', ib. </ref>. Exstat ''Grammatica Hebraica'' italice conscripta a {{wl|Q93258424|Francisco Scerbo}}, clarissimo philologi{{ae}} doctore<ref>{{lingua|it|''Grammatica della Lingua Ebraica'', Firenze. Successori Lemonnier, 1888.}}</ref>, jam olim lingu{{ae}} persic{{ae}} et zendic{{ae}} discipulo meo carissimo, qu{{ae}} bene de hebraica philologia apud nostrates est merita, qu{{ae}}que tamen ejusmodi est ut tironum in manus tradenda non videatur, sed omnium qui, cum hebraicas litteras jam adiverint, penitiorem lingu{{ae}} ejus doctrinam assequi student regularumque ipsarum intimam, ut ita dicam, rationem dignoscere cupiunt. Grammatic{{ae}} denique germanice conscript{{ae}}, multam propter doctrinam commendand{{ae}}, magnam sermonis causa qui nondum, ut par esset, apud nos innotuit, tironibus nostris afferunt difficultatem. {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> bv115m2ttq9o6cp6yivzf67dgd10yl9 104 84930 275850 2026-08-14T14:32:46Z SZC 03 22335 /* Without text */ 275850 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="SZC 03" /></noinclude><noinclude></noinclude> 8qmpkk1i01ep1y6uqq0xwa871zq6onx 104 84931 275851 2026-08-14T14:32:58Z SZC 03 22335 /* Without text */ 275851 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="SZC 03" /></noinclude><noinclude></noinclude> 8qmpkk1i01ep1y6uqq0xwa871zq6onx 104 84932 275853 2026-08-14T14:39:01Z SZC 03 22335 /* Proofread */ 275853 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;VII&emsp;—}}</noinclude>His ergo considerationibus adduetus, dubitans vero et timens, h{{ae}}c mea, qua nunc prodeunt, ''Elementa Grammatic{{ae}} hebraic{{ae}}'' conscribere adortus sum eaque parva quadam ''Chrestomathia'', adjecto ''Glossario'', adaugere. Cum in dies magis atque magis necessitas quedam adstringere juvenes videatur biblicis studiis quam maximam operam dandi, hanc opellam meam modestissimam, prout est et valet, magnopere velim eis aliquid ferre adjumenti. Lingua enim hebraica, sicut reliqu{{ae}} semitic{{ae}}, pr{{ae}}sertim arabica, magn{{ae}} est et regularitatis et perspicuitatis, faciliorque fit ad disceendum cum quis grammaticam ejus strueturam intimam et peculiarem uno et rapido obtutu possit perspicere securaque assequi conjectura. Hac ego ratione fretus, ''Grammaticam'' ipsam quam brevissime descripsi, nulla tamen re pr{{ae}}termissa qu{{ae}} usui foret, inque regulis tradendis maxima, quam potui, usus sum claritate, etiam si cui barbarice forte locutus esse videbor, D. {{wl|Q8018|Augustinum}} in hoc secutus, qui dicere solebat se eleganti{{ae}} concinnat{{ae}} perspicuitatem sermonis nunquam submittere voluisse. In trilitterismo verborum describendo, cujus tractationem in grammaticis scholis accommodatis deesse fere semper reperi, longius et instantius moratus sum ut tirones melius qu{{ae}} sit verbi hebraici nominisque propria structura et intelligere et discere possint; ceteraque ad normam recentioris philologi{{ae}}, qu{{ae}} tam mirabilem cursum his fere ultimis annis confecit, pro mea facultate disserere et pertractare conatus sum. Si qu{{ae}} vero vel pretermisi vel non clare exposui, {{pt|ve-}}<noinclude></noinclude> jgswlz4zwfjhfty4ybk1b3lgp21mac5 275872 275853 2026-08-14T16:07:43Z SZC 03 22335 275872 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;VII&emsp;—}}</noinclude>His ergo considerationibus adductus, dubitans vero et timens, h{{ae}}c mea, qua nunc prodeunt, ''Elementa Grammatic{{ae}} hebraic{{ae}}'' conscribere adortus sum eaque parva quadam ''Chrestomathia'', adjecto ''Glossario'', adaugere. Cum in dies magis atque magis necessitas qu{{ae}}dam adstringere juvenes videatur biblicis studiis quam maximam operam dandi, hanc opellam meam modestissimam, prout est et valet, magnopere velim eis aliquid ferre adjumenti. Lingua enim hebraica, sicut reliqu{{ae}} semitic{{ae}}, pr{{ae}}sertim arabica, magn{{ae}} est et regularitatis et perspicuitatis, faciliorque fit ad discendum cum quis grammaticam ejus structuram intimam et peculiarem uno et rapido obtutu possit perspicere securaque assequi conjectura. Hac ego ratione fretus, ''Grammaticam'' ipsam quam brevissime descripsi, nulla tamen re pr{{ae}}termissa qu{{ae}} usui foret, inque regulis tradendis maxima, quam potui, usus sum claritate, etiam si cui barbarice forte locutus esse videbor, D. {{wl|Q8018|Augustinum}} in hoc secutus, qui dicere solebat se eleganti{{ae}} concinnat{{ae}} perspicuitatem sermonis nunquam submittere voluisse. In trilitterismo verborum describendo, cujus tractationem in grammaticis scholis accommodatis deesse fere semper reperi, longius et instantius moratus sum ut tirones melius qu{{ae}} sit verbi hebraici nominisque propria structura et intelligere et discere possint; ceteraque ad normam recentioris philologi{{ae}}, qu{{ae}} tam mirabilem cursum his fere ultimis annis confecit, pro mea facultate disserere et pertractare conatus sum. Si qu{{ae}} vero vel pretermisi vel non clare exposui, {{pt|ve-}}<noinclude></noinclude> hcjz76t6on5dhqd1aw9tby7orje2nsi 104 84933 275854 2026-08-14T14:45:28Z SZC 03 22335 /* Proofread */ 275854 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;VIII&emsp;—}}</noinclude>{{pt|niam|veniam}}, precor, mihi dent viri docti meque certiorem facere velint ut errata corrigere eisque gratias agere possim. Scienti{{ae}} philologic{{ae}} pr{{ae}}cepta secutus, non tamen rationem, quam {{Graeca|πρακτικὴν}} vocant, negligere volui. Cupio, imo, ut libellus meus magis {{Graeca|πρακτικὸς}}, quam {{Graeca|θεωρικὸς}}, cum ad seholas tantum sit deferendus, et videatur et sit. Que in ''Chrestomathia'' collegi, deprompta sunt tum e libris historicis Scriptur{{ae}} Sanct{{ae}}, tum e poëticis et ex illis qui Hagiographi vocantur. Hoc feci ut tirones in Chrestomathia reperiant exempla nonnulla cujusque generis dicendi, vel historici, vel poëtici, vel ethici, quo, in singulis libris, utitur Scriptura. Hac ratione, a simplici illa et candida oratione libri Geneseos data erit eis facultas ad splendidiorem orationem transeundi Isai{{ae}} vel Jeremi{{ae}}, ad poëticos flores Davidis, ad Salomonis sententias, ad genus illud dicendi Jobi asperum et rude. Non tamen locos difficiliores (hoc velim sibi suadeant lectores) vel istius vel illius libri posui, sed eos qui aptiores sint tironibus, quibus ad hebraicam linguam primus gressus est movendus. Solent plerumque grammatic{{ae}} hebraic{{ae}}, tironum in usum conscript{{ae}}, locos tantum proferre e libris historicis depromptos, quorum simplex, plana, admodum facilis, sed fere semper {{ae}}qualis, nulla verborum et dictionis varietate distincta, est oratio; quo fit ut facile tirones sibi in mentem inducant totam Scripturam Sanctam hoc aperto et simplici genere uti dicendi. Ad eam opinionem, non sane rectam, obliterandam, selectionis ratio quam in ''Chrestomathia'' condenda sum secutus, est<noinclude></noinclude> oy5pkzm1yi4wlnv4nitfqrkjm63twh6 275873 275854 2026-08-14T16:09:44Z SZC 03 22335 275873 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;VIII&emsp;—}}</noinclude>{{pt|niam|veniam}}, precor, mihi dent viri docti meque certiorem facere velint ut errata corrigere eisque gratias agere possim. Scienti{{ae}} philologic{{ae}} pr{{ae}}cepta secutus, non tamen rationem, quam {{Graeca|πρακτικὴν}} vocant, negligere volui. Cupio, imo, ut libellus meus magis {{Graeca|πρακτικὸς}}, quam {{Graeca|θεωρικὸς}}, cum ad seholas tantum sit deferendus, et videatur et sit. Qu{{ae}} in ''Chrestomathia'' collegi, deprompta sunt tum e libris historicis Scriptur{{ae}} Sanct{{ae}}, tum e poëticis et ex illis qui Hagiographi vocantur. Hoc feci ut tirones in Chrestomathia reperiant exempla nonnulla cujusque generis dicendi, vel historici, vel poëtici, vel ethici, quo, in singulis libris, utitur Scriptura. Hac ratione, a simplici illa et candida oratione libri Geneseos data erit eis facultas ad splendidiorem orationem transeundi Isai{{ae}} vel Jeremi{{ae}}, ad poëticos flores Davidis, ad Salomonis sententias, ad genus illud dicendi Jobi asperum et rude. Non tamen locos difficiliores (hoc velim sibi suadeant lectores) vel istius vel illius libri posui, sed eos qui aptiores sint tironibus, quibus ad hebraicam linguam primus gressus est movendus. Solent plerumque grammatic{{ae}} hebraic{{ae}}, tironum in usum conscript{{ae}}, locos tantum proferre e libris historicis depromptos, quorum simplex, plana, admodum facilis, sed fere semper {{ae}}qualis, nulla verborum et dictionis varietate distincta, est oratio; quo fit ut facile tirones sibi in mentem inducant totam Scripturam Sanctam hoc aperto et simplici genere uti dicendi. Ad eam opinionem, non sane rectam, obliterandam, selectionis ratio quam in ''Chrestomathia'' condenda sum secutus, est<noinclude></noinclude> mjpxm7onufcfczje8uqndmxb5wceovf 104 84934 275855 2026-08-14T14:53:22Z SZC 03 22335 /* Proofread */ 275855 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;IX&emsp;—}}</noinclude>excogitata et digesta. Breves interea et paucas adnotaliones posui, eas, scilicet, qui mihi vis{{ae}} sunt magis necessari{{ae}} ad sensum textus hebraici proprie explicandum et aperiendum, omnibus et cujusque generis questionibus pr{{ae}}termissis qu{{ae}} ad litteralem textus ipsius interpretationem stricte non pertinerent. In ''Glossario'' illas tantum voces notavi, ut par est, que in ''Chrestomathia'' occurrunt, eisque illam tantum significationem adjeci quam qu{{ae}}que vox habet in ipsa ''Chrestomathia'', omnibus aliis, ut supervacaneis, pretermissis. Omnibus vocibus derivatis radicem trilitteralem, uncinis inclusam, adnotavi; etiam radices, vel suppositas, vel theoretice effictas, eas, quas nos docent reliqu{{ae}} semitic{{ae}} lingu{{ae}} (chaldaica, syriaca, arabica, cet.), qu{{ae}}que in hebraica lingua non exstant, posui accurate, non ita tamen ut tironum mentem nimia quadam et inepta comparationis farragine confunderem et opprimerem, sed ut eis quamdam utilem et necessariam cognitionem exhiberem. Qui{{ae}} voces asterisco (*) sunt notat{{ae}}, sciant tirones non in illa forma occurrere in Scriptura, sed theoretice esse suppositas. Exemplum sit {{Hebraica|חָלָץ}}* qu{{ae}} vox nunquam occurrit nisi in duali {{Hebraica|חֲלָצַיִם}}, renes. Forma {{Hebraica|חָלָץ}} theoretice tantum a grammaticis est efficta. Libri quos, inter ceteros, tum in ''Grammatica'' tum in ''Chrestomathia'' componenda adivi, ii sunt ferme qui maximam, hac in disciplina, habent auctoritatem, eosque contuli etiam qui inter nostrates apparuerunt. {{wl|Q61525|Gesenius}} vero, in ''Glossario'' condendo, auctor mihi fuit {{pt|praeci-}}<noinclude></noinclude> 0umxmn98p9up1h0amyl36mfump27o6f 275874 275855 2026-08-14T16:12:37Z SZC 03 22335 275874 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;IX&emsp;—}}</noinclude>excogitata et digesta. Breves interea et paucas adnotationes posui, eas, scilicet, qu{{ae}} mihi vis{{ae}} sunt magis necessari{{ae}} ad sensum textus hebraici proprie explicandum et aperiendum, omnibus et cujusque generis questionibus pr{{ae}}termissis qu{{ae}} ad litteralem textus ipsius interpretationem stricte non pertinerent. In ''Glossario'' illas tantum voces notavi, ut par est, qu{{ae}} in ''Chrestomathia'' occurrunt, eisque illam tantum significationem adjeci quam qu{{ae}}que vox habet in ipsa ''Chrestomathia'', omnibus aliis, ut supervacaneis, pretermissis. Omnibus vocibus derivatis radicem trilitteralem, uncinis inclusam, adnotavi; etiam radices, vel suppositas, vel theoretice effictas, eas, quas nos docent reliqu{{ae}} semitic{{ae}} lingu{{ae}} (chaldaica, syriaca, arabica, cet.), qu{{ae}}que in hebraica lingua non exstant, posui accurate, non ita tamen ut tironum mentem nimia quadam et inepta comparationis farragine confunderem et opprimerem, sed ut eis quamdam utilem et necessariam cognitionem exhiberem. Qui{{ae}} voces asterisco (*) sunt notat{{ae}}, sciant tirones non in illa forma occurrere in Scriptura, sed theoretice esse suppositas. Exemplum sit {{Hebraica|חָלָץ}}* qu{{ae}} vox nunquam occurrit nisi in duali {{Hebraica|חֲלָצַיִם}}, ''renes''. Forma {{Hebraica|חָלָץ}} theoretice tantum a grammaticis est efficta. Libri quos, inter ceteros, tum in ''Grammatica'' tum in ''Chrestomathia'' componenda adivi, ii sunt ferme qui maximam, hac in disciplina, habent auctoritatem, eosque contuli etiam qui inter nostrates apparuerunt. {{wl|Q61525|Gesenius}} vero, in ''Glossario'' condendo, auctor mihi fuit {{pt|praeci-}}<noinclude></noinclude> hvyu30lelhln0l75bfn0fb5keboduy1 104 84935 275856 2026-08-14T15:14:30Z SZC 03 22335 /* Proofread */ 275856 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;X&emsp;—}}</noinclude>{{pt|puus|praecipuus}}<ref>{{lingua|de|''{{wl|Q61525|Wilhelm Geseniu’s}} Hebraïsches und Aramäisches Handwörterbuch über das Alte Testament in Verbindung mit Prof.'' {{sc|{{wl|Q89647|Albert Socin}}}} ''und Prof.'' {{sc|{{wl|Q115000|H. Zimmern}}}} ''bearbeitet von D.''^r {{sc|{{wl|Q324191|Frants Buhl}}}}. Zwölfte völlig umgearbeitete Auflage. Leipzig, F. C. W. Vogel, 1895.}}</ref>. Antiquos etiam Sanct{{ae}} Scriptur{{ae}} adivi interpretes, quamvis moderate, neque recentiores vel neglexi vel despexi, idque feci tantum ut sensum elarius enodarem et proferrem in lucem. Si cui juvenum ex nostris, qui in Athenaeis et in Seminariis hebraic{{ae}} lingu{{ae}} dant operam, usui esse poterit hoc opuseulum meum, magnum inde fructum mihi evenisse putabo. Viros autem doctos, quibus non absurdum visum fuerit id ipsum alumnis suis indicare et commendare, modeste, sed tamen instanter, rogo, ut et qu{{ae}} forte inepte scripserim, mihi ignoscere velint, ausus cum sim latino uti sermone, et qu{{ae}} non recta vel scienti{{ae}} absona tradidi, humaniter dignentur corrigere, illud Scripture memorantes: {{Hebraica|אִם־עֲוֺנוֹת תִּשְׁמָר־יַ֑הּ אֲדֹנָי מִי יַעֲמֹד}} ''Si iniquitates observaveris, Domine, Domine quis substinebit?<ref>''Psalm.'' 130 (Vulg. 129), 3.</ref>. Sphalmata typographica, ea seilicet qu{{ae}} meo visu comperi, qu{{ae}}que graviora, in fine libri notavi; reliquis minoribus emendandis diligentia lectoris sufficiat. Restat ut gratias agam spectatissimo Salesianorum Sodalicio, quod hanc ''Grammaticam'' typis nitidissimis susceperit execudendam. Nec teneri possum quin etiam<noinclude><!--nop--> <references/></noinclude> l5ql0jxqr3dvhcctw147owrcc3hqy6p 275875 275856 2026-08-14T16:14:32Z SZC 03 22335 275875 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;X&emsp;—}}</noinclude>{{pt|puus|praecipuus}}<ref>{{lingua|de|''{{wl|Q61525|Wilhelm Geseniu’s}} Hebraïsches und Aramäisches Handwörterbuch über das Alte Testament in Verbindung mit Prof.'' {{sc|{{wl|Q89647|Albert Socin}}}} ''und Prof.'' {{sc|{{wl|Q115000|H. Zimmern}}}} ''bearbeitet von D.''^r {{sc|{{wl|Q324191|Frants Buhl}}}}. Zwölfte völlig umgearbeitete Auflage. Leipzig, F. C. W. Vogel, 1895.}}</ref>. Antiquos etiam Sanct{{ae}} Scriptur{{ae}} adivi interpretes, quamvis moderate, neque recentiores vel neglexi vel despexi, idque feci tantum ut sensum clarius enodarem et proferrem in lucem. Si cui juvenum ex nostris, qui in Athenaeis et in Seminariis hebraic{{ae}} lingu{{ae}} dant operam, usui esse poterit hoc opusculum meum, magnum inde fructum mihi evenisse putabo. Viros autem doctos, quibus non absurdum visum fuerit id ipsum alumnis suis indicare et commendare, modeste, sed tamen instanter, rogo, ut et qu{{ae}} forte inepte scripserim, mihi ignoscere velint, ausus cum sim latino uti sermone, et qu{{ae}} non recta vel scienti{{ae}} absona tradidi, humaniter dignentur corrigere, illud Scripture memorantes: {{Hebraica|אִם־עֲוֺנוֹת תִּשְׁמָר־יַ֑הּ אֲדֹנָי מִי יַעֲמֹד}} ''Si iniquitates observaveris, Domine, Domine quis substinebit?<ref>''Psalm.'' 130 (Vulg. 129), 3.</ref>. Sphalmata typographica, ea scilicet qu{{ae}} meo visu comperi, qu{{ae}}que graviora, in fine libri notavi; reliquis minoribus emendandis diligentia lectoris sufficiat. Restat ut gratias agam spectatissimo Salesianorum Sodalicio, quod hanc ''Grammaticam'' typis nitidissimis susceperit execudendam. Nec teneri possum quin etiam<noinclude><!--nop--> <references/></noinclude> fk85o267pw50e2pn9sbywrp9skuit6q 104 84936 275858 2026-08-14T15:19:40Z SZC 03 22335 /* Proofread */ 275858 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;XI&emsp;—}}</noinclude>gratias agam toto animo Johanni Albertini in primis, tum Josepho Sampaoli, candidissimis adolescentibus, Salesianis typographiee arti alumnis, quibus nulla cura, nullus labor vel gravis vel molestus est visus ut impressio hujus libri parv{{ae}} sane molis, sed excusu perdifficilis, bene et feliciter succederet. Scripsi apud Forum Novum in agro Parmensi {{sc|viii}} ante kal. Sept. {{sc|a. d. m.dccc.xcviii.}} {{right|I. PIZZI.{{gap|2em}}}}<noinclude><!--nop--> {{rule|10em}}</noinclude> imcnd3j4v0iurrsgfngflqjh0n3yn9m 275876 275858 2026-08-14T16:15:36Z SZC 03 22335 275876 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;XI&emsp;—}}</noinclude>gratias agam toto animo Johanni Albertini in primis, tum Josepho Sampaoli, candidissimis adolescentibus, Salesianis typographic{{ae}} arti alumnis, quibus nulla cura, nullus labor vel gravis vel molestus est visus ut impressio hujus libri parv{{ae}} sane molis, sed excusu perdifficilis, bene et feliciter succederet. Scripsi apud Forum Novum in agro Parmensi {{sc|viii}} ante kal. Sept. {{sc|a. d. m.dccc.xcviii.}} {{right|I. PIZZI.{{gap|2em}}}}<noinclude><!--nop--> {{rule|10em}}</noinclude> 6tko3d4tsnh08h96uh2cxyfphhlr9kr 0 84937 275859 2026-08-14T15:28:03Z SZC 03 22335 Paginam instituit, scribens '{{titulus |Scriptor=Italus Pizzi |OperaeTitulus= Elementa grammaticae Hebraicae |SubTitulus=cum chrestomathia et glossario |Annus=1899 |Editio=Augustae Taurinorum, ex officina typographica Salesiana, 1899 |Liber=Italo Pizzi, Elementa grammaticae Hebraicae.djvu |Genera=Grammatica}} *[[/Lectori Salutem|Lectori Salutem]] *[[/I|Caput I]]. De Hebraeorum alphabeto et scriptura *[[/II|Caput II]]. De verbo *[[/III|Caput III]]. De nomine *[[/IV|Caput IV]]. De pronomine...' 275859 wikitext text/x-wiki {{titulus |Scriptor=Italus Pizzi |OperaeTitulus= Elementa grammaticae Hebraicae |SubTitulus=cum chrestomathia et glossario |Annus=1899 |Editio=Augustae Taurinorum, ex officina typographica Salesiana, 1899 |Liber=Italo Pizzi, Elementa grammaticae Hebraicae.djvu |Genera=Grammatica}} *[[/Lectori Salutem|Lectori Salutem]] *[[/I|Caput I]]. De Hebraeorum alphabeto et scriptura *[[/II|Caput II]]. De verbo *[[/III|Caput III]]. De nomine *[[/IV|Caput IV]]. De pronomine *[[/V|Caput V]]. De particulis *[[/VI|Caput VI]]. Syntaxeos regulae nonnullae *[[/Chrestomathia|Chrestomathia]] *[[/Glossarium|Glossarium]] t5dxkextsarpdyieo8ufed9o1v9o873 275864 275859 2026-08-14T15:36:03Z SZC 03 22335 275864 wikitext text/x-wiki {{titulus |Scriptor=Italus Pizzi |OperaeTitulus= Elementa grammaticae Hebraicae |SubTitulus=cum chrestomathia et glossario |Annus=1898 |Editio=Augustae Taurinorum, ex officina typographica Salesiana, 1899 |Liber=Italo Pizzi, Elementa grammaticae Hebraicae.djvu |Genera=Grammatica}} *[[/Lectori Salutem|Lectori Salutem]] *[[/I|Caput I]]. De Hebraeorum alphabeto et scriptura *[[/II|Caput II]]. De verbo *[[/III|Caput III]]. De nomine *[[/IV|Caput IV]]. De pronomine *[[/V|Caput V]]. De particulis *[[/VI|Caput VI]]. Syntaxeos regulae nonnullae *[[/Chrestomathia|Chrestomathia]] *[[/Glossarium|Glossarium]] <pages index="Italo Pizzi, Elementa grammaticae Hebraicae.djvu" include=12 /> 2tcn4g47g70ucv7twj6blq2snicc7ca 0 84938 275860 2026-08-14T15:31:57Z SZC 03 22335 Paginam instituit, scribens '{{titulus |Scriptor=Italus Pizzi |OperaeTitulus= Elementa grammaticae Hebraicae |SubTitulus=Lectori Salutem |Annus=1899 |Editio=Augustae Taurinorum, ex officina typographica Salesiana, 1899 |Liber=Italo Pizzi, Elementa grammaticae Hebraicae.djvu |Genera=Grammatica}} {{Liber |Ante= |AnteNomen= |Post= Caput I. De Hebraeorum alphabeto et scriptura |PostNomen= ../I }} <pages index="Italo Pizzi, Elementa grammaticae Hebraicae.djvu" from=5 to=11 /> {{rule|10em}}...' 275860 wikitext text/x-wiki {{titulus |Scriptor=Italus Pizzi |OperaeTitulus= Elementa grammaticae Hebraicae |SubTitulus=Lectori Salutem |Annus=1899 |Editio=Augustae Taurinorum, ex officina typographica Salesiana, 1899 |Liber=Italo Pizzi, Elementa grammaticae Hebraicae.djvu |Genera=Grammatica}} {{Liber |Ante= |AnteNomen= |Post= Caput I. De Hebraeorum alphabeto et scriptura |PostNomen= ../I }} <pages index="Italo Pizzi, Elementa grammaticae Hebraicae.djvu" from=5 to=11 /> {{rule|10em}} <references/> {{Liber |Ante= |AnteNomen= |Post= Caput I. De Hebraeorum alphabeto et scriptura |PostNomen= ../I }} gx2zhht5wqw4ucbg0k0on9b2eyy768p 275862 275860 2026-08-14T15:34:52Z SZC 03 22335 275862 wikitext text/x-wiki {{titulus |Scriptor=Italus Pizzi |OperaeTitulus= Elementa grammaticae Hebraicae |SubTitulus=Lectori Salutem |Annus=1899 |Editio=Augustae Taurinorum, ex officina typographica Salesiana, 1898 |Liber=Italo Pizzi, Elementa grammaticae Hebraicae.djvu |Genera=Grammatica}} {{Liber |Ante= |AnteNomen= |Post= Caput I. De Hebraeorum alphabeto et scriptura |PostNomen= ../I }} <pages index="Italo Pizzi, Elementa grammaticae Hebraicae.djvu" from=5 to=11 /> {{rule|10em}} <references/> {{Liber |Ante= |AnteNomen= |Post= Caput I. De Hebraeorum alphabeto et scriptura |PostNomen= ../I }} enzqdaetwlv5wsgwwh2ijbz3edvxx9e 275863 275862 2026-08-14T15:35:15Z SZC 03 22335 275863 wikitext text/x-wiki {{titulus |Scriptor=Italus Pizzi |OperaeTitulus= Elementa grammaticae Hebraicae |SubTitulus=Lectori Salutem |Annus=1898 |Editio=Augustae Taurinorum, ex officina typographica Salesiana, 1899 |Liber=Italo Pizzi, Elementa grammaticae Hebraicae.djvu |Genera=Grammatica}} {{Liber |Ante= |AnteNomen= |Post= Caput I. De Hebraeorum alphabeto et scriptura |PostNomen= ../I }} <pages index="Italo Pizzi, Elementa grammaticae Hebraicae.djvu" from=5 to=11 /> {{rule|10em}} <references/> {{Liber |Ante= |AnteNomen= |Post= Caput I. De Hebraeorum alphabeto et scriptura |PostNomen= ../I }} aq4bwkno1p2vehouzo05qxg9nj2ij3s 14 84939 275861 2026-08-14T15:33:17Z SZC 03 22335 Paginam instituit, scribens '{{Vide|Scriptor:Italus Pizzi}} [[Categoria:Opera per scriptores digesta|Pizzi, Italus]]' 275861 wikitext text/x-wiki {{Vide|Scriptor:Italus Pizzi}} [[Categoria:Opera per scriptores digesta|Pizzi, Italus]] hhd4jyyxv025ivzs0a4shq4mcgmk2ix 102 84940 275877 2026-08-14T16:23:32Z SZC 03 22335 Paginam instituit, scribens '{{Scriptor|IndicisNomen=Vosen, Christianus Hermannus}} == Opera == *Rudimenta linguae Hebraicae [https://archive.org/details/vosen-et-kaulen-rudimenta-linguae-hebraicae/page/n1/mode/2up archive.org]' 275877 wikitext text/x-wiki {{Scriptor|IndicisNomen=Vosen, Christianus Hermannus}} == Opera == *Rudimenta linguae Hebraicae [https://archive.org/details/vosen-et-kaulen-rudimenta-linguae-hebraicae/page/n1/mode/2up archive.org] am8vcv289di1jc2ykeymr7kvnknoz6n 275878 275877 2026-08-14T16:25:53Z SZC 03 22335 275878 wikitext text/x-wiki {{Scriptor|IndicisNomen=Vosen, Christianus Hermannus|Natio=Germania}} == Opera == *Rudimenta linguae Hebraicae [https://archive.org/details/vosen-et-kaulen-rudimenta-linguae-hebraicae/page/n1/mode/2up archive.org] kp0kukpv7c9yg8pwwyozkm6ldznt7nq 275879 275878 2026-08-14T16:41:24Z SZC 03 22335 275879 wikitext text/x-wiki {{Scriptor|IndicisNomen=Vosen, Christianus Hermannus|Natio=Germania}} == Opera == *Rudimenta linguae Hebraicae [https://archive.org/details/vosen-et-kaulen-rudimenta-linguae-hebraicae/page/n1/mode/2up archive.org] === Opera Germanica === *''Das Christenthum und die Einsprüche seiner Gegner. Eine Apologetik für jeden Gebildeten'' (1863) *''Der Katholicismus und die Einsprüche seiner Gegner, dargestellt für jeden Gebildeten'' (1865-1866) *''Bemerkungen über die Symbolik des Prof. Dr. Hilgers'' in ''Archiv für theologische Literatur'' XII, 412, 1843, 1—32. 99—128 *''Über die innere Evidenz der Lehre von der Vorsehung'' (Dissertatio doctoralia, 1845) *''Kurze Anleitung zum Erlernen der hebräischen Sprache'' (1853) *''Die sechs Tage der biblischen Schöpfungsgeschichte'' (1861) *''Galileo Galilei und die römische Verurtheilung des Kopernikanischen Systems'' (1865) *''Trauerrede beim Begräbniß des Gesellenvaters A. Kolping, am 7. December 1865 in der Minoritenkirche zu Köln'' (1866) *''Kolpings Gesellenverein in seiner socialen Bedeutung'' (1866) in ''Schriften des Frankfurter Broschürenvereins'' *''Venite adoremus'' *''inke für die teleologische Betrachtung der Natur, besonders in Rücksicht auf den Jugendunterricht'' (1866) nobb1nt3v6sv9i9lm67xs6048fw9nnk 275880 275879 2026-08-14T16:42:26Z SZC 03 22335 275880 wikitext text/x-wiki {{Scriptor|IndicisNomen=Vosen, Christianus Hermannus|Natio=Germania}} == Opera == *Rudimenta linguae Hebraicae (ed. 1884) [https://archive.org/details/vosen-et-kaulen-rudimenta-linguae-hebraicae/page/n1/mode/2up archive.org] === Opera Germanica === *''Das Christenthum und die Einsprüche seiner Gegner. Eine Apologetik für jeden Gebildeten'' (1863) *''Der Katholicismus und die Einsprüche seiner Gegner, dargestellt für jeden Gebildeten'' (1865-1866) *''Bemerkungen über die Symbolik des Prof. Dr. Hilgers'' in ''Archiv für theologische Literatur'' XII, 412, 1843, 1—32. 99—128 *''Über die innere Evidenz der Lehre von der Vorsehung'' (Dissertatio doctoralia, 1845) *''Kurze Anleitung zum Erlernen der hebräischen Sprache'' (1853) *''Die sechs Tage der biblischen Schöpfungsgeschichte'' (1861) *''Galileo Galilei und die römische Verurtheilung des Kopernikanischen Systems'' (1865) *''Trauerrede beim Begräbniß des Gesellenvaters A. Kolping, am 7. December 1865 in der Minoritenkirche zu Köln'' (1866) *''Kolpings Gesellenverein in seiner socialen Bedeutung'' (1866) in ''Schriften des Frankfurter Broschürenvereins'' *''Venite adoremus'' *''inke für die teleologische Betrachtung der Natur, besonders in Rücksicht auf den Jugendunterricht'' (1866) 5mjzn3q5rwup25ucci91mb9nyrrffe7 275881 275880 2026-08-14T16:43:10Z SZC 03 22335 275881 wikitext text/x-wiki {{Scriptor|IndicisNomen=Vosen, Christianus Hermannus|Natio=Germania}} == Opera == *Rudimenta linguae Hebraicae (ed. 1884) [https://archive.org/details/vosen-et-kaulen-rudimenta-linguae-hebraicae/page/n1/mode/2up archive.org] === Opera Germanica === *''Das Christenthum und die Einsprüche seiner Gegner. Eine Apologetik für jeden Gebildeten'' (1863) *''Der Katholicismus und die Einsprüche seiner Gegner, dargestellt für jeden Gebildeten'' (1865-1866) *''Bemerkungen über die Symbolik des Prof. Dr. Hilgers'' in ''Archiv für theologische Literatur'' XII, 412, 1843, pp. 1-32, 99-128 *''Über die innere Evidenz der Lehre von der Vorsehung'' (Dissertatio doctoralia, 1845) *''Kurze Anleitung zum Erlernen der hebräischen Sprache'' (1853) *''Die sechs Tage der biblischen Schöpfungsgeschichte'' (1861) *''Galileo Galilei und die römische Verurtheilung des Kopernikanischen Systems'' (1865) *''Trauerrede beim Begräbniß des Gesellenvaters A. Kolping, am 7. December 1865 in der Minoritenkirche zu Köln'' (1866) *''Kolpings Gesellenverein in seiner socialen Bedeutung'' (1866) in ''Schriften des Frankfurter Broschürenvereins'' *''Venite adoremus'' *''inke für die teleologische Betrachtung der Natur, besonders in Rücksicht auf den Jugendunterricht'' (1866) ae2eitpqn9olorb4thm9wc07vffgadu 104 84941 275885 2026-08-14T17:15:48Z SZC 03 22335 /* Proofread */ 275885 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;2&emsp;—}}</noinclude>2. — Hebraeorum scriptura constat duobus et viginti signis, consonantibus omnibus, quorum tabula, quae sequitur, figuram exhibet, nomen et sonum: {| !''figura'' !! ''nomen'' !! ''pronunciatio'' !! ''vis numerica'' |- |{{Hebraica|א}} |{{Hebraica|אָלֶף}} ''âleph'' |spiritus lenis Graecorum (’) |1 |- |{{Hebraica|ב}} |{{Hebraica|בֵּית}} ''bêth'' |''b'', vel ''bh'' |2 |- |{{Hebraica|ג}} |{{Hebraica|גִּימֶל}} ''gîmel'' |''g'' Germanorum, vel ''gh'' |3 |- |{{Hebraica|ד}} |{{Hebraica|דָּלֶת}} ''dâlet'' |''d'', vel ''dh'' |4 |- |{{Hebraica|ה}} |{{Hebraica|הֵא}} ''hê'' |''h'' leniter spirans |5 |- |{{Hebraica|ו}} |{{Hebraica|וָו}} ''vâu'' |''v'' |6 |- |{{Hebraica|ז}} |{{Hebraica|זַיִן}} ''zain'' |''z'', ''s'' Germanorum |7 |- |{{Hebraica|ח}} |{{Hebraica|חֵית}} ''ḥêth'' |''h'' vehem. spir.l ''j'' Hispan. |8 |- |{{Hebraica|ט}} |{{Hebraica|טֵיט}} ''ṭêṭ'' |''t'' cum vi elatum |9 |- |{{Hebraica|י}} |{{Hebraica|יוֹד}} ''yôdh'' |''y'' |10 |- |{{Hebraica|כ ך}} |{{Hebraica|כַּף}} ''kaph'' |''k'', vel ''ch'' |20 |- |{{Hebraica|ל}} |{{Hebraica|לָמֶד}} ''lâmedh'' |''l'' |30 |- |{{Hebraica|מ ם}} |{{Hebraica|מֵים}} ''mêm'' |''m'' |40 |- |{{Hebraica|נ ן}} |{{Hebraica|נוּן}} ''nûn'' |''n'' |50 |- |{{Hebraica|ס}} |{{Hebraica|סָמֶךְ}} ''sâmech'' |''s'' Tuscorum |60 |- |{{Hebraica|ע}} |{{Hebraica|עַיִן}} ''‘ain'' |spiritus asper (‘) |70 |- |{{Hebraica|פ ף}} |{{Hebraica|פֵּא}} ''pê'' |''p'' vel ''ph'' (''f'') |80 |- |{{Hebraica|צ ץ}} |{{Hebraica|צָדֵי}} ''zâdhê'' |''z'' Tuscorum in ''zattera'' |90 |- |{{Hebraica|ק}} |{{Hebraica|קוֹף}} ''qôph'' |''q'' |100 |- |{{Hebraica|ר}} |{{Hebraica|רֵישׁ}} ''rêsh'' |''t'' |200 |- |{{Hebraica|שׂ}} |{{Hebraica|שִׂין}} ''sîn'' |''s'' | |- |{{Hebraica|שׁ}} |{{Hebraica|שִׁין}} ''shîn'' |''sc'' Italorum, ''sh'' Anglorum |300 |- |{{Hebraica|ת}} |{{Hebraica|תָּו}} ''tâu'' |''t'', vel ''th'' |400 |}<noinclude></noinclude> 252bpnoe87fwk6gqqktm2xy0hpz3ew8 275886 275885 2026-08-14T17:16:22Z SZC 03 22335 275886 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;2&emsp;—}}</noinclude>2. — Hebraeorum scriptura constat duobus et viginti signis, consonantibus omnibus, quorum tabula, quae sequitur, figuram exhibet, nomen et sonum: {| width=100% !''figura'' !! ''nomen'' !! ''pronunciatio'' !! ''vis numerica'' |- |{{Hebraica|א}} |{{Hebraica|אָלֶף}} ''âleph'' |spiritus lenis Graecorum (’) |1 |- |{{Hebraica|ב}} |{{Hebraica|בֵּית}} ''bêth'' |''b'', vel ''bh'' |2 |- |{{Hebraica|ג}} |{{Hebraica|גִּימֶל}} ''gîmel'' |''g'' Germanorum, vel ''gh'' |3 |- |{{Hebraica|ד}} |{{Hebraica|דָּלֶת}} ''dâlet'' |''d'', vel ''dh'' |4 |- |{{Hebraica|ה}} |{{Hebraica|הֵא}} ''hê'' |''h'' leniter spirans |5 |- |{{Hebraica|ו}} |{{Hebraica|וָו}} ''vâu'' |''v'' |6 |- |{{Hebraica|ז}} |{{Hebraica|זַיִן}} ''zain'' |''z'', ''s'' Germanorum |7 |- |{{Hebraica|ח}} |{{Hebraica|חֵית}} ''ḥêth'' |''h'' vehem. spir.l ''j'' Hispan. |8 |- |{{Hebraica|ט}} |{{Hebraica|טֵיט}} ''ṭêṭ'' |''t'' cum vi elatum |9 |- |{{Hebraica|י}} |{{Hebraica|יוֹד}} ''yôdh'' |''y'' |10 |- |{{Hebraica|כ ך}} |{{Hebraica|כַּף}} ''kaph'' |''k'', vel ''ch'' |20 |- |{{Hebraica|ל}} |{{Hebraica|לָמֶד}} ''lâmedh'' |''l'' |30 |- |{{Hebraica|מ ם}} |{{Hebraica|מֵים}} ''mêm'' |''m'' |40 |- |{{Hebraica|נ ן}} |{{Hebraica|נוּן}} ''nûn'' |''n'' |50 |- |{{Hebraica|ס}} |{{Hebraica|סָמֶךְ}} ''sâmech'' |''s'' Tuscorum |60 |- |{{Hebraica|ע}} |{{Hebraica|עַיִן}} ''‘ain'' |spiritus asper (‘) |70 |- |{{Hebraica|פ ף}} |{{Hebraica|פֵּא}} ''pê'' |''p'' vel ''ph'' (''f'') |80 |- |{{Hebraica|צ ץ}} |{{Hebraica|צָדֵי}} ''zâdhê'' |''z'' Tuscorum in ''zattera'' |90 |- |{{Hebraica|ק}} |{{Hebraica|קוֹף}} ''qôph'' |''q'' |100 |- |{{Hebraica|ר}} |{{Hebraica|רֵישׁ}} ''rêsh'' |''t'' |200 |- |{{Hebraica|שׂ}} |{{Hebraica|שִׂין}} ''sîn'' |''s'' | |- |{{Hebraica|שׁ}} |{{Hebraica|שִׁין}} ''shîn'' |''sc'' Italorum, ''sh'' Anglorum |300 |- |{{Hebraica|ת}} |{{Hebraica|תָּו}} ''tâu'' |''t'', vel ''th'' |400 |}<noinclude></noinclude> i41bisd34cychwzzcswv1unoxezd0b6 275887 275886 2026-08-14T17:17:27Z SZC 03 22335 275887 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;2&emsp;—}}</noinclude>2. — Hebraeorum scriptura constat duobus et viginti signis, consonantibus omnibus, quorum tabula, quae sequitur, figuram exhibet, nomen et sonum: {| width=100% !''figura'' !! ''nomen'' !! ''pronunciatio'' !! ''vis numerica'' |- |{{Hebraica|א}} |{{Hebraica|אָלֶף}} ''âleph'' |spiritus lenis Graecorum (’) |1 |- |{{Hebraica|ב}} |{{Hebraica|בֵּית}} ''bêth'' |''b'', vel ''bh'' |2 |- |{{Hebraica|ג}} |{{Hebraica|גִּימֶל}} ''gîmel'' |''g'' Germanorum, vel ''gh'' |3 |- |{{Hebraica|ד}} |{{Hebraica|דָּלֶת}} ''dâlet'' |''d'', vel ''dh'' |4 |- |{{Hebraica|ה}} |{{Hebraica|הֵא}} ''hê'' |''h'' leniter spirans |5 |- |{{Hebraica|ו}} |{{Hebraica|וָו}} ''vâu'' |''v'' |6 |- |{{Hebraica|ז}} |{{Hebraica|זַיִן}} ''zain'' |''z'', ''s'' Germanorum |7 |- |{{Hebraica|ח}} |{{Hebraica|חֵית}} ''ḥêth'' |''h'' vehem. spir.l ''j'' Hispan. |8 |- |{{Hebraica|ט}} |{{Hebraica|טֵיט}} ''ṭêṭ'' |''t'' cum vi elatum |9 |- |{{Hebraica|י}} |{{Hebraica|יוֹד}} ''yôdh'' |''y'' |10 |- |{{Hebraica|כ ך}} |{{Hebraica|כַּף}} ''kaph'' |''k'', vel ''ch'' |20 |- |{{Hebraica|ל}} |{{Hebraica|לָמֶד}} ''lâmedh'' |''l'' |30 |- |{{Hebraica|מ ם}} |{{Hebraica|מֵים}} ''mêm'' |''m'' |40 |- |{{Hebraica|נ ן}} |{{Hebraica|נוּן}} ''nûn'' |''n'' |50 |- |{{Hebraica|ס}} |{{Hebraica|סָמֶךְ}} ''sâmech'' |''s'' Tuscorum |60 |- |{{Hebraica|ע}} |{{Hebraica|עַיִן}} ''‘ain'' |spiritus asper (‘) |70 |- |{{Hebraica|פ ף}} |{{Hebraica|פֵּא}} ''pê'' |''p'' vel ''ph'' (''f'') |80 |- |{{Hebraica|צ ץ}} |{{Hebraica|צָדֵי}} ''zâdhê'' |''z'' Tuscorum in ''zattera'' |90 |- |{{Hebraica|ק}} |{{Hebraica|קוֹף}} ''qôph'' |''q'' |100 |- |{{Hebraica|ר}} |{{Hebraica|רֵישׁ}} ''rêsh'' |''t'' |200 |- |{{Hebraica|שׂ}} |{{Hebraica|שִׂין}} ''sîn'' |''s'' | |- |{{Hebraica|שׁ}} |{{Hebraica|שִׁין}} ''shîn'' |''sc'' Italorum, ''sh'' Anglorum |300 |- |{{Hebraica|ת}} |{{Hebraica|תָּו}} ''tâu'' |''t'', vel ''th'' |400 |} {{nop}}<noinclude></noinclude> 6lkc5f7xdg92c75nb1rlvowjweycll6 104 84942 275888 2026-08-14T17:38:42Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '3. — Lectura fit a dextera pergendo ad sinistram. Litterarum formae {{Hebraica|ך}}, {{Hebraica|ם}}, {{Hebraica|ן}}, {{Hebraica|ף}}, {{Hebraica|ץ}} adhibentur in fine tantum vocabulorum pro {{Hebraica|כ}}, {{Hebraica|מ}}, {{Hebraica|נ}}, {{Hebraica|פ}}, {{Hebraica|צ}}. Litterae {{Hebraica|א}}, {{Hebraica|ה}}, {{Hebraica|ל}}, {{Hebraica|ס}}, {{Hebraica|ת}}, interdum longius producta figura scriptae, i. e. {{Hebraica|א}}, {{Hebraica|ה}}, {{He... 275888 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;3&emsp;—}}</noinclude>3. — Lectura fit a dextera pergendo ad sinistram. Litterarum formae {{Hebraica|ך}}, {{Hebraica|ם}}, {{Hebraica|ן}}, {{Hebraica|ף}}, {{Hebraica|ץ}} adhibentur in fine tantum vocabulorum pro {{Hebraica|כ}}, {{Hebraica|מ}}, {{Hebraica|נ}}, {{Hebraica|פ}}, {{Hebraica|צ}}. Litterae {{Hebraica|א}}, {{Hebraica|ה}}, {{Hebraica|ל}}, {{Hebraica|ס}}, {{Hebraica|ת}}, interdum longius producta figura scriptae, i. e. {{Hebraica|א}}, {{Hebraica|ה}}, {{Hebraica|ל}}, {{Hebraica|ס}}, {{Hebraica|ת}} occurrunt. Hoc fit cum ad replendam lineam vel versum scripturae aliquid spatii supersit; vocabulum enim obtruncari non potest neque ad subsequentem lineam vel versum pars inde obfruncata transferri. 4. — Litterae pro numeris etiam adhibentur ut patet ex tabula quam retulimus. In componendis numeris, quos tabula non exhibet, apponuntur litterae. Ex. {{Hebraica|אי}} = 11, {{Hebraica|יב}} = 12, {{Hebraica|יג}} = 13, {{Hebraica|כד}} = 24, {{Hebraica|רלא}} = 231, cet. Pro {{Hebraica|יה}} = 15, ponitur {{Hebraica|טו}} = 9+6, quia {{Hebraica|יה}}, quod est compendium nominis Dei {{Hebraica|יהוה}}, nefas est ad usum numerantis trahere. 5. — De quibusdam litteris in pronunciatione difficilioribus, haec sunt retinenda: ''a'') littera {{Hebraica|א}} est adspiratio levissima, spiritui leni Grae- corum similis (’) in {{graeca|ἄγγελος}}, {{graeca|ἔλαφος}}. Ex. {{Hebraica|אָמַר}} ''’âmar;'' {{Hebraica|אוֹר}}, ''’ôr''. Sibi suadeant tirones {{Hebraica|א}} litteram semper pro consonante, sicut est, numquam pro vocali, adhiberi; ''b'') littera {{Hebraica|ג}} semper duro effertur sono, ut ''g'' italicum in ''gara, ghiro,'' cet., vel ut ''g'' germanicum in ''geben, gib,'' cet. ; ''c'') littera {{Hebraica|ה}} est ''h'' leniter spirans. Ex. {{Hebraica|הָלאךְ}}, ''hâlach.'' Sed cum puncto ''mappîq'' (de quo vide §19) instruitur, sonum habet cuiusdam ''h'' aliqua cum vehementia spirantis. Ex. {{Hebraica|לָהּ}} ''lâh''; ''d'') littera {{Hebraica|ח}} sonum habet asperrimum, magistro adju- vante tantum discendum, fere ut ''j'' Hispanorum in ''ejercito, jo,'' cet.; {{nop}}<noinclude></noinclude> 9af32811aku6on01fkwkjeybs90xo9v 275968 275888 2026-08-15T09:47:10Z SZC 03 22335 275968 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;3&emsp;—}}</noinclude>3. — Lectura fit a dextera pergendo ad sinistram. Litterarum formae {{Hebraica|ך}}, {{Hebraica|ם}}, {{Hebraica|ן}}, {{Hebraica|ף}}, {{Hebraica|ץ}} adhibentur in fine tantum vocabulorum pro {{Hebraica|כ}}, {{Hebraica|מ}}, {{Hebraica|נ}}, {{Hebraica|פ}}, {{Hebraica|צ}}. Litterae {{Hebraica|א}}, {{Hebraica|ה}}, {{Hebraica|ל}}, {{Hebraica|ס}}, {{Hebraica|ת}}, interdum longius producta figura scriptae, i. e. {{Hebraica|א}}, {{Hebraica|ה}}, {{Hebraica|ל}}, {{Hebraica|ס}}, {{Hebraica|ת}} occurrunt. Hoc fit cum ad replendam lineam vel versum scripturae aliquid spatii supersit; vocabulum enim obtruncari non potest neque ad subsequentem lineam vel versum pars inde obfruncata transferri. 4. — Litterae pro numeris etiam adhibentur ut patet ex tabula quam retulimus. In componendis numeris, quos tabula non exhibet, apponuntur litterae. Ex. {{Hebraica|יא}} = 11, {{Hebraica|יב}} = 12, {{Hebraica|יג}} = 13, {{Hebraica|כד}} = 24, {{Hebraica|רלא}} = 231, cet. Pro {{Hebraica|יה}} = 15, ponitur {{Hebraica|טו}} = 9+6, quia {{Hebraica|יה}}, quod est compendium nominis Dei {{Hebraica|יהוה}}, nefas est ad usum numerantis trahere. 5. — De quibusdam litteris in pronunciatione difficilioribus, haec sunt retinenda: ''a'') littera {{Hebraica|א}} est adspiratio levissima, spiritui leni Grae- corum similis (’) in {{graeca|ἄγγελος}}, {{graeca|ἔλαφος}}. Ex. {{Hebraica|אָמַר}} ''’âmar;'' {{Hebraica|אוֹר}}, ''’ôr''. Sibi suadeant tirones {{Hebraica|א}} litteram semper pro consonante, sicut est, numquam pro vocali, adhiberi; ''b'') littera {{Hebraica|ג}} semper duro effertur sono, ut ''g'' italicum in ''gara, ghiro,'' cet., vel ut ''g'' germanicum in ''geben, gib,'' cet. ; ''c'') littera {{Hebraica|ה}} est ''h'' leniter spirans. Ex. {{Hebraica|הָלאךְ}}, ''hâlach.'' Sed cum puncto ''mappîq'' (de quo vide §19) instruitur, sonum habet cuiusdam ''h'' aliqua cum vehementia spirantis. Ex. {{Hebraica|לָהּ}} ''lâh''; ''d'') littera {{Hebraica|ח}} sonum habet asperrimum, magistro adju- vante tantum discendum, fere ut ''j'' Hispanorum in ''ejercito, jo,'' cet.; {{nop}}<noinclude></noinclude> 7sntkd4tok511fgr1ei9lwwlynmslja 104 84943 275892 2026-08-14T20:12:27Z SZC 03 22335 /* Proofread */ 275892 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" /></noinclude>{{ct|INDEX}} {{rule|4em}} {{ct|GRAMMATICA LINGUAE HEBRAICAE.}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/Lectori Salutem|titolo={{sc|Lectori Salutem}}|from=5|delta={{sc|v}}}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/I|titolo={{sc|Caput I.}} De Hebraeorum alphabeto et scriptura|from=13|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/I#1|titolo=1. ''De consonantibus''|from=13|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/I#2|titolo=2. ''De vocalibus''|from=16|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/I#3|titolo=3. ''De signis orthographicis''|from=18|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/I#4|titolo=4. ''De vocalibus ''shĕvâ'' simplici et ''qâmez hâtûph|from=20|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/I#5|titolo=5. ''De litteris quiescentibus''|from=22|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/I#6|titolo=6. ''De litteris gutturalibus''|from=22|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/I#7|titolo=7. ''De accentibus et pausa''|from=24|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/I#8|titolo=8. ''De notis rabbinicis in margine Librorum Sanctorum''|from=25|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/I#9|titolo=9. ''De nomine Dei'' {{Hebraica|יהוה}}|from=26|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/I#10|titolo=10. ''Specimen scripturae et legendi rationis''|from=27|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II|titolo={{sc|Caput II.}} De verbo|from=28|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#1|titolo=1. ''De trilitterismo''|from=28|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#2|titolo=2. ''De verborum formis''|from=30|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#3|titolo=3. ''De modis et temporibus''|from=32|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#4|titolo=4. ''De flexione primae formae'' qal|from=34|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#5|titolo=5. ''De flexione secundae formae'' niphal|from=38|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#6|titolo=6. ''De flexione tertiae formae'' piel|from=39|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#7|titolo=7. ''De flexione quartae formae'' pual|from=40|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#8|titolo=8. ''De flexione quintae formae'' hiphîl|from=40|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#9|titolo=9. ''De flexione sextae formae'' hophal|from=41|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#10|titolo=10. ''De flexione septimae formae'' hithpaël|from=42|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#11|titolo=11. ''De verbis irregularibus''|from=43|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#12|titolo=12. ''De verbis gutturalibus''|from=45|delta=12}}<noinclude></noinclude> sp2vtinyegw4xgtubotp0scrw7z4knc 275908 275892 2026-08-14T21:37:44Z SZC 03 22335 275908 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" /></noinclude>{{ct|INDEX}} {{rule|4em}} {{ct|GRAMMATICA LINGUAE HEBRAICAE.}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/Lectori Salutem|titolo={{sc|Lectori Salutem}}|from=5|delta={{sc|v}}}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/I|titolo={{sc|Caput I.}} De Hebraeorum alphabeto et scriptura|from=13|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/I#1.|titolo=1. ''De consonantibus''|from=13|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/I#2.|titolo=2. ''De vocalibus''|from=16|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/I#3.|titolo=3. ''De signis orthographicis''|from=18|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/I#4.|titolo=4. ''De vocalibus ''shĕvâ'' simplici et ''qâmez hâtûph|from=20|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/I#5.|titolo=5. ''De litteris quiescentibus''|from=22|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/I#6.|titolo=6. ''De litteris gutturalibus''|from=22|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/I#7.|titolo=7. ''De accentibus et pausa''|from=24|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/I#8.|titolo=8. ''De notis rabbinicis in margine Librorum Sanctorum''|from=25|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/I#9.|titolo=9. ''De nomine Dei'' {{Hebraica|יהוה}}|from=26|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/I#10.|titolo=10. ''Specimen scripturae et legendi rationis''|from=27|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II|titolo={{sc|Caput II.}} De verbo|from=28|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#1.|titolo=1. ''De trilitterismo''|from=28|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#2.|titolo=2. ''De verborum formis''|from=30|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#3.|titolo=3. ''De modis et temporibus''|from=32|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#4.|titolo=4. ''De flexione primae formae'' qal|from=34|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#5.|titolo=5. ''De flexione secundae formae'' niphal|from=38|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#6.|titolo=6. ''De flexione tertiae formae'' piel|from=39|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#7.|titolo=7. ''De flexione quartae formae'' pual|from=40|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#8.|titolo=8. ''De flexione quintae formae'' hiphîl|from=40|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#9.|titolo=9. ''De flexione sextae formae'' hophal|from=41|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#10.|titolo=10. ''De flexione septimae formae'' hithpaël|from=42|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#11.|titolo=11. ''De verbis irregularibus''|from=43|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#12.|titolo=12. ''De verbis gutturalibus''|from=45|delta=12}}<noinclude></noinclude> qyny8jeuldbmil8iqhhe5kk6r065ooe 104 84944 275893 2026-08-14T20:29:40Z SZC 03 22335 /* Proofread */ 275893 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" /></noinclude>{{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#13|titolo=13. ''De verbis geminatis'' (''verba'' {{Hebraica|עע}})|from=52|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#14|titolo=14. ''De verbis primae radicalis'' {{Hebraica|א}} (''verba'' {{Hebraica|פא}})|from=57|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#15|titolo=15. ''De verbis primae radicalis'' {{Hebraica|נ}} (''verba'' {{Hebraica|פנ}})|from=58|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#16|titolo=16. ''De verbis primae radicalis'' {{Hebraica|י}} (''verba'' {{Hebraica|פי}})|from=62|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#17|titolo=17. ''De verbis secundae radicalis'' {{Hebraica|ו}} (''verba'' {{Hebraica|עו}})|from=68|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#18|titolo=18. ''De verbis secundae radicalis'' {{Hebraica|י}} (''verba'' {{Hebraica|עי}})|from=72|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#19|titolo=19. ''De verbis tertiae radicalis'' {{Hebraica|א}} (''verba'' {{Hebraica|לא}})|from=74|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#20|titolo=20. ''De verbis tertiae radicalis'' {{Hebraica|ה}} (''verba'' {{Hebraica|לה}})|from=75|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#21|titolo=21. ''De verbis dupliciter irregularibus''|from=81|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#22|titolo=22. ''De verbis quadrilitteris''|from=82|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#23|titolo=23. ''De Vau conversivo et de Imperfecto apocopato''|from=83|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#24|titolo=24. ''De littera ''{{Hebraica|ה}}'' paragogica''|from=86|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/III|titolo={{sc|Caput III.}} De nomine|from=87|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/III#1|titolo=1. ''De formatione nominum''|from=87|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/III#2|titolo=2. ''De genere nominum''|from=92|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/III#3|titolo=3. ''De numero''|from=93|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/III#4|titolo=4. ''De casibus et de statu constructo''|from=96|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/III#5|titolo=5. ''De nominibus irregularibus''|from=99|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/III#6|titolo=6. ''De adjectivo''|from=100|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/III#7|titolo=7. ''De numeralibus''|from=101|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/IV|titolo={{sc|Caput IV.}} De pronomine|from=104|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/IV#1|titolo=1. ''De articulo''|from=104|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/IV#2|titolo=2. ''De pronomine separato''|from=105|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/IV#3|titolo=3. ''De pronomine nominibus suffixo''|from=110|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/IV#4|titolo=4. ''De pronomine verbis suffixo''|from=113|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/V|titolo={{sc|Caput V.}} De particulis|from=120|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/V#1|titolo=1. ''De praepositionibus''|from=120|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/V#2|titolo=2. ''De adverbiis''|from=123|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/V#3|titolo=3. ''De conjunctionibus''|from=125|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/V#4|titolo=4. ''De interjectionibus''|from=126|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/VI|titolo={{sc|Caput VI.}} Syntaxeos regulae nonnullae|from=120|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/VI#1|titolo=1. ''De verbo''|from=127|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/VI#2|titolo=2. ''De nomine, de pronomine, cet.''|from=132|delta=12}} {{nop}}<noinclude></noinclude> tf0204akicobkincues0tnqupjc517h 275909 275893 2026-08-14T21:39:05Z SZC 03 22335 275909 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;208&emsp;—}}</noinclude>{{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#13.|titolo=13. ''De verbis geminatis'' (''verba'' {{Hebraica|עע}})|from=52|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#14.|titolo=14. ''De verbis primae radicalis'' {{Hebraica|א}} (''verba'' {{Hebraica|פא}})|from=57|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#15.|titolo=15. ''De verbis primae radicalis'' {{Hebraica|נ}} (''verba'' {{Hebraica|פנ}})|from=58|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#16.|titolo=16. ''De verbis primae radicalis'' {{Hebraica|י}} (''verba'' {{Hebraica|פי}})|from=62|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#17.|titolo=17. ''De verbis secundae radicalis'' {{Hebraica|ו}} (''verba'' {{Hebraica|עו}})|from=68|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#18.|titolo=18. ''De verbis secundae radicalis'' {{Hebraica|י}} (''verba'' {{Hebraica|עי}})|from=72|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#19.|titolo=19. ''De verbis tertiae radicalis'' {{Hebraica|א}} (''verba'' {{Hebraica|לא}})|from=74|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#20.|titolo=20. ''De verbis tertiae radicalis'' {{Hebraica|ה}} (''verba'' {{Hebraica|לה}})|from=75|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#21.|titolo=21. ''De verbis dupliciter irregularibus''|from=81|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#22.|titolo=22. ''De verbis quadrilitteris''|from=82|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#23.|titolo=23. ''De Vau conversivo et de Imperfecto apocopato''|from=83|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/II#24.|titolo=24. ''De littera ''{{Hebraica|ה}}'' paragogica''|from=86|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/III|titolo={{sc|Caput III.}} De nomine|from=87|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/III#1.|titolo=1. ''De formatione nominum''|from=87|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/III#2.|titolo=2. ''De genere nominum''|from=92|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/III#3.|titolo=3. ''De numero''|from=93|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/III#4.|titolo=4. ''De casibus et de statu constructo''|from=96|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/III#5.|titolo=5. ''De nominibus irregularibus''|from=99|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/III#6.|titolo=6. ''De adjectivo''|from=100|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/III#7.|titolo=7. ''De numeralibus''|from=101|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/IV|titolo={{sc|Caput IV.}} De pronomine|from=104|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/IV#1.|titolo=1. ''De articulo''|from=104|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/IV#2.|titolo=2. ''De pronomine separato''|from=105|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/IV#3.|titolo=3. ''De pronomine nominibus suffixo''|from=110|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/IV#4.|titolo=4. ''De pronomine verbis suffixo''|from=113|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/V|titolo={{sc|Caput V.}} De particulis|from=120|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/V#1.|titolo=1. ''De praepositionibus''|from=120|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/V#2.|titolo=2. ''De adverbiis''|from=123|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/V#3.|titolo=3. ''De conjunctionibus''|from=125|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/V#4.|titolo=4. ''De interjectionibus''|from=126|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/VI|titolo={{sc|Caput VI.}} Syntaxeos regulae nonnullae|from=120|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/VI#1.|titolo=1. ''De verbo''|from=127|delta=12}} {{Indice sommario|nome=Elementa grammaticae Hebraicae/VI#2.|titolo=2. ''De nomine, de pronomine, cet.''|from=132|delta=12}} {{nop}}<noinclude></noinclude> 784s1oqdk0nhcn4bg5y2za0idk3ra6q 0 84945 275894 2026-08-14T20:32:44Z SZC 03 22335 Paginam instituit, scribens '{{titulus |Scriptor=Italus Pizzi |OperaeTitulus= Elementa grammaticae Hebraicae |SubTitulus=Caput I. De Hebraeorum alphabeto et scriptura |Annus=1898 |Editio=Augustae Taurinorum, ex officina typographica Salesiana, 1899 |Liber=Italo Pizzi, Elementa grammaticae Hebraicae.djvu |Genera=Grammatica}} {{Liber |Ante=Lectori Salutem |AnteNomen= ../Lectori Salutem |Post= Caput II. De verbo |PostNomen= ../II }} <pages index="Italo Pizzi, Elementa grammaticae Hebraicae....' 275894 wikitext text/x-wiki {{titulus |Scriptor=Italus Pizzi |OperaeTitulus= Elementa grammaticae Hebraicae |SubTitulus=Caput I. De Hebraeorum alphabeto et scriptura |Annus=1898 |Editio=Augustae Taurinorum, ex officina typographica Salesiana, 1899 |Liber=Italo Pizzi, Elementa grammaticae Hebraicae.djvu |Genera=Grammatica}} {{Liber |Ante=Lectori Salutem |AnteNomen= ../Lectori Salutem |Post= Caput II. De verbo |PostNomen= ../II }} <pages index="Italo Pizzi, Elementa grammaticae Hebraicae.djvu" from=13 to=27 /> {{rule|10em}} <references/> {{Liber |Ante=Lectori Salutem |AnteNomen= ../Lectori Salutem |Post= Caput II. De verbo |PostNomen= ../II }} 5gzopt3vrj6114d1b6nhlb7hdflab91 104 84946 275895 2026-08-14T20:39:41Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '{{ct|GRAMMATICA LINGUAE HEBRAICAE}} {{ct|CAPUT I.}} {{ct|De Hebraeorum alphabeto et scriptura.}} {{ct|1. De consonantibus.}} 1. — Hebraica lingua inter semiticas recensetur. Dividuntur autem semiticae linguae, a patriarcha Sem ita dictae, in aramaicam, in canaaniticam, in arabicam; aramaica vero chaldaicam linguam item ac syriacam, samariticam, palmyrenam, mendaicam, complectitur ; canaanitica, hebraicam, phoeniciam, punicam sive car... 275895 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" /></noinclude>{{ct|GRAMMATICA LINGUAE HEBRAICAE}} {{ct|CAPUT I.}} {{ct|De Hebraeorum alphabeto et scriptura.}} {{ct|1. De consonantibus.}} 1. — Hebraica lingua inter semiticas recensetur. Dividuntur autem semiticae linguae, a patriarcha Sem ita dictae, in aramaicam, in canaaniticam, in arabicam; aramaica vero chaldaicam linguam item ac syriacam, samariticam, palmyrenam, mendaicam, complectitur ; canaanitica, hebraicam, phoeniciam, punicam sive carthaginiensem; arabica est vel septentrionalis, quae proprie arabica nuncupatur estque dialectus qoreyshitica<ref>A ''Qoreysh'' quae est tribus in qua natus est {{wl|Q9458|Muhammedes.}}</ref> qua usus est {{wl|Q9458|Muhammedes}} in Al-Qorâno; vel australis, i. e. dialectus himyaritica, propria australis regionis peninsulae arabicae. Huic accedit lingua aethiopica. Assyriorum lingua non bene in hac divisione locum suum habet. Locum separatum tenet; accedit tamen hebraicae. {{nop}}<noinclude><references/> {{rh|<small>{{sc|Pizzi}}&ensp;–&ensp;''Grammatica Hebraica''||1{{gap|3em}}}}</noinclude> s81v7hprd1yo3tprp2au0aiosdr6zrl 275904 275895 2026-08-14T21:35:33Z SZC 03 22335 275904 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" /></noinclude>{{ct|GRAMMATICA LINGUAE HEBRAICAE}} {{ct|CAPUT I.}} {{ct|De Hebraeorum alphabeto et scriptura.}} {{ct|{{§|1}}. De consonantibus.}} 1. — Hebraica lingua inter semiticas recensetur. Dividuntur autem semiticae linguae, a patriarcha Sem ita dictae, in aramaicam, in canaaniticam, in arabicam; aramaica vero chaldaicam linguam item ac syriacam, samariticam, palmyrenam, mendaicam, complectitur ; canaanitica, hebraicam, phoeniciam, punicam sive carthaginiensem; arabica est vel septentrionalis, quae proprie arabica nuncupatur estque dialectus qoreyshitica<ref>A ''Qoreysh'' quae est tribus in qua natus est {{wl|Q9458|Muhammedes.}}</ref> qua usus est {{wl|Q9458|Muhammedes}} in Al-Qorâno; vel australis, i. e. dialectus himyaritica, propria australis regionis peninsulae arabicae. Huic accedit lingua aethiopica. Assyriorum lingua non bene in hac divisione locum suum habet. Locum separatum tenet; accedit tamen hebraicae. {{nop}}<noinclude><references/> {{rh|<small>{{sc|Pizzi}}&ensp;–&ensp;''Grammatica Hebraica''||1{{gap|3em}}}}</noinclude> iif9ntv3v0esrfv5j9j43z886n5d2wu 275905 275904 2026-08-14T21:36:19Z SZC 03 22335 275905 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" /></noinclude>{{ct|GRAMMATICA LINGUAE HEBRAICAE}} {{ct|CAPUT I.}} {{ct|De Hebraeorum alphabeto et scriptura.}} {{ct|{{§|1.}} De consonantibus.}} 1. — Hebraica lingua inter semiticas recensetur. Dividuntur autem semiticae linguae, a patriarcha Sem ita dictae, in aramaicam, in canaaniticam, in arabicam; aramaica vero chaldaicam linguam item ac syriacam, samariticam, palmyrenam, mendaicam, complectitur ; canaanitica, hebraicam, phoeniciam, punicam sive carthaginiensem; arabica est vel septentrionalis, quae proprie arabica nuncupatur estque dialectus qoreyshitica<ref>A ''Qoreysh'' quae est tribus in qua natus est {{wl|Q9458|Muhammedes.}}</ref> qua usus est {{wl|Q9458|Muhammedes}} in Al-Qorâno; vel australis, i. e. dialectus himyaritica, propria australis regionis peninsulae arabicae. Huic accedit lingua aethiopica. Assyriorum lingua non bene in hac divisione locum suum habet. Locum separatum tenet; accedit tamen hebraicae. {{nop}}<noinclude><references/> {{rh|<small>{{sc|Pizzi}}&ensp;–&ensp;''Grammatica Hebraica''||1{{gap|3em}}}}</noinclude> cpgtb37jmumvnld1m1gd9q47d6zigtk 104 84947 275896 2026-08-14T20:58:15Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '''e'') littera {{Hebraica|ע}} censetur sonum habere spiritus aspri (‘) Graecorum. Ex. {{Hebraica|עֵלִי}} ''‘êlî'', {{Graeca|Ἡλί}}. Nunc effertur, sed non recte, sicut ''gn'' italicum leniter expressum. Magister plura docebit. Duplicem tamen antiquitus habebat sonum: ''a'') gutturalem, ex. {{Hebraica|עֲמֹרַה}} ''‘amôrâh'', a quo Septuaginta Interpretes {{Graeca|Γόμοῤῥα}} fecerunt; — ''b'') lenem, fere ut spiritus lenis...' 275896 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;3&emsp;—}}</noinclude>''e'') littera {{Hebraica|ע}} censetur sonum habere spiritus aspri (‘) Graecorum. Ex. {{Hebraica|עֵלִי}} ''‘êlî'', {{Graeca|Ἡλί}}. Nunc effertur, sed non recte, sicut ''gn'' italicum leniter expressum. Magister plura docebit. Duplicem tamen antiquitus habebat sonum: ''a'') gutturalem, ex. {{Hebraica|עֲמֹרַה}} ''‘amôrâh'', a quo Septuaginta Interpretes {{Graeca|Γόμοῤῥα}} fecerunt; — ''b'') lenem, fere ut spiritus lenis, ex. {{Hebraica|עֲנַנְיַה}} ''‘ananyâh'', a quo gr. {{Graeca|Ἀνανίας}}. ''f'') littera {{Hebraica|שׂ}} antiquitus {{Graeca|τῷ}} {{Hebraica|שׁ}} (''sh'', ''sc'') accessisse videtur; postea vero {{Graeca|τῷ}} {{Hebraica|ס}} (''s'') accessit cum quo interdum etiam permutatur; ''g'') litterae {{Hebraica|ב}}, {{Hebraica|ג}}, {{Hebraica|ד}}, {{Hebraica|כ}}, {{Hebraica|פ}}, {{Hebraica|ת}}, vario modo efferuntur cum habeant vel non habeant punctum quoddam, ''dâghesh'' dictum, de quo vide §11 et seqq. {{ct|2. De vocalibus.}} 6. — Librorum sacrorum scriptura solis consonantibus a principio constitit. Sed, cum Hebraei, post captivitatem Babylonis, aramaice (chaldaice) loqui cepissent, ne pronunciatio linguae hebraicae penitus amitteretur, saeculo fere sexto post Christum natum doctores Hebraeorum, qui ''Masoretae'' vocati sunt a ''Masora'' i. e. traditione ({{Graece|παράδοσις τῶν γραμματικῶν}}), consonantibus vocales addiderunt. Vocales, ita adjunctae, sunt vel lineolae vel puncta quaedam litteris consonantibus supposita vel superposita. Earum figuram exhibet tabula quae subsequitur: {| |- |Vocales longae |{{Hebraica|—ָ}} |{{Hebraica|קָמֶץ}} |''qâmez'' |''â'' |- |{{Hebraica|—ֵ}} |{{Hebraica|צֵרֵי}} |''zêrê'' |''ê'' |- |{{Hebraica|—ִי}} |{{Hebraica|חִירֶק}} |''ḥîreq'' |''î'' |- |{{Hebraica|וֹ}} |{{Hebraica|חוֹלֶם}} |''ḥôlem'' |''ô'' |- |{{Hebraica|וּ}} |{{Hebraica|שׁוּרֶק}} |''shûreq'' |''û'' |}<noinclude></noinclude> j3vaw1q4y5k5e0fh0hbanx7qicyl6zm 275897 275896 2026-08-14T20:58:52Z SZC 03 22335 275897 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;3&emsp;—}}</noinclude>''e'') littera {{Hebraica|ע}} censetur sonum habere spiritus aspri (‘) Graecorum. Ex. {{Hebraica|עֵלִי}} ''‘êlî'', {{Graeca|Ἡλί}}. Nunc effertur, sed non recte, sicut ''gn'' italicum leniter expressum. Magister plura docebit. Duplicem tamen antiquitus habebat sonum: ''a'') gutturalem, ex. {{Hebraica|עֲמֹרַה}} ''‘amôrâh'', a quo Septuaginta Interpretes {{Graeca|Γόμοῤῥα}} fecerunt; — ''b'') lenem, fere ut spiritus lenis, ex. {{Hebraica|עֲנַנְיַה}} ''‘ananyâh'', a quo gr. {{Graeca|Ἀνανίας}}. ''f'') littera {{Hebraica|שׂ}} antiquitus {{Graeca|τῷ}} {{Hebraica|שׁ}} (''sh'', ''sc'') accessisse videtur; postea vero {{Graeca|τῷ}} {{Hebraica|ס}} (''s'') accessit cum quo interdum etiam permutatur; ''g'') litterae {{Hebraica|ב}}, {{Hebraica|ג}}, {{Hebraica|ד}}, {{Hebraica|כ}}, {{Hebraica|פ}}, {{Hebraica|ת}}, vario modo efferuntur cum habeant vel non habeant punctum quoddam, ''dâghesh'' dictum, de quo vide §11 et seqq. {{ct|2. De vocalibus.}} 6. — Librorum sacrorum scriptura solis consonantibus a principio constitit. Sed, cum Hebraei, post captivitatem Babylonis, aramaice (chaldaice) loqui cepissent, ne pronunciatio linguae hebraicae penitus amitteretur, saeculo fere sexto post Christum natum doctores Hebraeorum, qui ''Masoretae'' vocati sunt a ''Masora'' i. e. traditione ({{Graece|παράδοσις τῶν γραμματικῶν}}), consonantibus vocales addiderunt. Vocales, ita adjunctae, sunt vel lineolae vel puncta quaedam litteris consonantibus supposita vel superposita. Earum figuram exhibet tabula quae subsequitur: {| |- |Vocales longae |{{Hebraica|—ָ}} |{{Hebraica|קָמֶץ}} |''qâmez'' |''â'' |- |» |{{Hebraica|—ֵ}} |{{Hebraica|צֵרֵי}} |''zêrê'' |''ê'' |- |» |{{Hebraica|—ִי}} |{{Hebraica|חִירֶק}} |''ḥîreq'' |''î'' |- |» |{{Hebraica|וֹ}} |{{Hebraica|חוֹלֶם}} |''ḥôlem'' |''ô'' |- |» |{{Hebraica|וּ}} |{{Hebraica|שׁוּרֶק}} |''shûreq'' |''û'' |}<noinclude></noinclude> l9y7pov5j2f5vjlo5456jnd4onrnsb7 275898 275897 2026-08-14T20:59:08Z SZC 03 22335 275898 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;3&emsp;—}}</noinclude>''e'') littera {{Hebraica|ע}} censetur sonum habere spiritus aspri (‘) Graecorum. Ex. {{Hebraica|עֵלִי}} ''‘êlî'', {{Graeca|Ἡλί}}. Nunc effertur, sed non recte, sicut ''gn'' italicum leniter expressum. Magister plura docebit. Duplicem tamen antiquitus habebat sonum: ''a'') gutturalem, ex. {{Hebraica|עֲמֹרַה}} ''‘amôrâh'', a quo Septuaginta Interpretes {{Graeca|Γόμοῤῥα}} fecerunt; — ''b'') lenem, fere ut spiritus lenis, ex. {{Hebraica|עֲנַנְיַה}} ''‘ananyâh'', a quo gr. {{Graeca|Ἀνανίας}}. ''f'') littera {{Hebraica|שׂ}} antiquitus {{Graeca|τῷ}} {{Hebraica|שׁ}} (''sh'', ''sc'') accessisse videtur; postea vero {{Graeca|τῷ}} {{Hebraica|ס}} (''s'') accessit cum quo interdum etiam permutatur; ''g'') litterae {{Hebraica|ב}}, {{Hebraica|ג}}, {{Hebraica|ד}}, {{Hebraica|כ}}, {{Hebraica|פ}}, {{Hebraica|ת}}, vario modo efferuntur cum habeant vel non habeant punctum quoddam, ''dâghesh'' dictum, de quo vide §11 et seqq. {{ct|2. De vocalibus.}} 6. — Librorum sacrorum scriptura solis consonantibus a principio constitit. Sed, cum Hebraei, post captivitatem Babylonis, aramaice (chaldaice) loqui cepissent, ne pronunciatio linguae hebraicae penitus amitteretur, saeculo fere sexto post Christum natum doctores Hebraeorum, qui ''Masoretae'' vocati sunt a ''Masora'' i. e. traditione ({{Graeca|παράδοσις τῶν γραμματικῶν}}), consonantibus vocales addiderunt. Vocales, ita adjunctae, sunt vel lineolae vel puncta quaedam litteris consonantibus supposita vel superposita. Earum figuram exhibet tabula quae subsequitur: {| |- |Vocales longae |{{Hebraica|—ָ}} |{{Hebraica|קָמֶץ}} |''qâmez'' |''â'' |- |» |{{Hebraica|—ֵ}} |{{Hebraica|צֵרֵי}} |''zêrê'' |''ê'' |- |» |{{Hebraica|—ִי}} |{{Hebraica|חִירֶק}} |''ḥîreq'' |''î'' |- |» |{{Hebraica|וֹ}} |{{Hebraica|חוֹלֶם}} |''ḥôlem'' |''ô'' |- |» |{{Hebraica|וּ}} |{{Hebraica|שׁוּרֶק}} |''shûreq'' |''û'' |}<noinclude></noinclude> l2rhqyjlzq6f2banj3zk7we9o0t2z3h 275899 275898 2026-08-14T21:21:24Z SZC 03 22335 275899 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;4&emsp;—}}</noinclude>''e'') littera {{Hebraica|ע}} censetur sonum habere spiritus aspri (‘) Graecorum. Ex. {{Hebraica|עֵלִי}} ''‘êlî'', {{Graeca|Ἡλί}}. Nunc effertur, sed non recte, sicut ''gn'' italicum leniter expressum. Magister plura docebit. Duplicem tamen antiquitus habebat sonum: ''a'') gutturalem, ex. {{Hebraica|עֲמֹרַה}} ''‘amôrâh'', a quo Septuaginta Interpretes {{Graeca|Γόμοῤῥα}} fecerunt; — ''b'') lenem, fere ut spiritus lenis, ex. {{Hebraica|עֲנַנְיַה}} ''‘ananyâh'', a quo gr. {{Graeca|Ἀνανίας}}. ''f'') littera {{Hebraica|שׂ}} antiquitus {{Graeca|τῷ}} {{Hebraica|שׁ}} (''sh'', ''sc'') accessisse videtur; postea vero {{Graeca|τῷ}} {{Hebraica|ס}} (''s'') accessit cum quo interdum etiam permutatur; ''g'') litterae {{Hebraica|ב}}, {{Hebraica|ג}}, {{Hebraica|ד}}, {{Hebraica|כ}}, {{Hebraica|פ}}, {{Hebraica|ת}}, vario modo efferuntur cum habeant vel non habeant punctum quoddam, ''dâghesh'' dictum, de quo vide §11 et seqq. {{ct|2. De vocalibus.}} 6. — Librorum sacrorum scriptura solis consonantibus a principio constitit. Sed, cum Hebraei, post captivitatem Babylonis, aramaice (chaldaice) loqui cepissent, ne pronunciatio linguae hebraicae penitus amitteretur, saeculo fere sexto post Christum natum doctores Hebraeorum, qui ''Masoretae'' vocati sunt a ''Masora'' i. e. traditione ({{Graeca|παράδοσις τῶν γραμματικῶν}}), consonantibus vocales addiderunt. Vocales, ita adjunctae, sunt vel lineolae vel puncta quaedam litteris consonantibus supposita vel superposita. Earum figuram exhibet tabula quae subsequitur: {| |- |Vocales longae |{{Hebraica|—ָ}} |{{Hebraica|קָמֶץ}} |''qâmez'' |''â'' |- |» |{{Hebraica|—ֵ}} |{{Hebraica|צֵרֵי}} |''zêrê'' |''ê'' |- |» |{{Hebraica|—ִי}} |{{Hebraica|חִירֶק}} |''ḥîreq'' |''î'' |- |» |{{Hebraica|וֹ}} |{{Hebraica|חוֹלֶם}} |''ḥôlem'' |''ô'' |- |» |{{Hebraica|וּ}} |{{Hebraica|שׁוּרֶק}} |''shûreq'' |''û'' |}<noinclude></noinclude> gz01caph2ivishkniso1b296v3w4yx7 275903 275899 2026-08-14T21:35:11Z SZC 03 22335 275903 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;4&emsp;—}}</noinclude>''e'') littera {{Hebraica|ע}} censetur sonum habere spiritus aspri (‘) Graecorum. Ex. {{Hebraica|עֵלִי}} ''‘êlî'', {{Graeca|Ἡλί}}. Nunc effertur, sed non recte, sicut ''gn'' italicum leniter expressum. Magister plura docebit. Duplicem tamen antiquitus habebat sonum: ''a'') gutturalem, ex. {{Hebraica|עֲמֹרַה}} ''‘amôrâh'', a quo Septuaginta Interpretes {{Graeca|Γόμοῤῥα}} fecerunt; — ''b'') lenem, fere ut spiritus lenis, ex. {{Hebraica|עֲנַנְיַה}} ''‘ananyâh'', a quo gr. {{Graeca|Ἀνανίας}}. ''f'') littera {{Hebraica|שׂ}} antiquitus {{Graeca|τῷ}} {{Hebraica|שׁ}} (''sh'', ''sc'') accessisse videtur; postea vero {{Graeca|τῷ}} {{Hebraica|ס}} (''s'') accessit cum quo interdum etiam permutatur; ''g'') litterae {{Hebraica|ב}}, {{Hebraica|ג}}, {{Hebraica|ד}}, {{Hebraica|כ}}, {{Hebraica|פ}}, {{Hebraica|ת}}, vario modo efferuntur cum habeant vel non habeant punctum quoddam, ''dâghesh'' dictum, de quo vide §11 et seqq. {{ct|{{§|2}}. De vocalibus.}} 6. — Librorum sacrorum scriptura solis consonantibus a principio constitit. Sed, cum Hebraei, post captivitatem Babylonis, aramaice (chaldaice) loqui cepissent, ne pronunciatio linguae hebraicae penitus amitteretur, saeculo fere sexto post Christum natum doctores Hebraeorum, qui ''Masoretae'' vocati sunt a ''Masora'' i. e. traditione ({{Graeca|παράδοσις τῶν γραμματικῶν}}), consonantibus vocales addiderunt. Vocales, ita adjunctae, sunt vel lineolae vel puncta quaedam litteris consonantibus supposita vel superposita. Earum figuram exhibet tabula quae subsequitur: {| |- |Vocales longae |{{Hebraica|—ָ}} |{{Hebraica|קָמֶץ}} |''qâmez'' |''â'' |- |» |{{Hebraica|—ֵ}} |{{Hebraica|צֵרֵי}} |''zêrê'' |''ê'' |- |» |{{Hebraica|—ִי}} |{{Hebraica|חִירֶק}} |''ḥîreq'' |''î'' |- |» |{{Hebraica|וֹ}} |{{Hebraica|חוֹלֶם}} |''ḥôlem'' |''ô'' |- |» |{{Hebraica|וּ}} |{{Hebraica|שׁוּרֶק}} |''shûreq'' |''û'' |}<noinclude></noinclude> au5zsi8x3s7osl7f7lyybei4wacmcip 275906 275903 2026-08-14T21:36:35Z SZC 03 22335 275906 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;4&emsp;—}}</noinclude>''e'') littera {{Hebraica|ע}} censetur sonum habere spiritus aspri (‘) Graecorum. Ex. {{Hebraica|עֵלִי}} ''‘êlî'', {{Graeca|Ἡλί}}. Nunc effertur, sed non recte, sicut ''gn'' italicum leniter expressum. Magister plura docebit. Duplicem tamen antiquitus habebat sonum: ''a'') gutturalem, ex. {{Hebraica|עֲמֹרַה}} ''‘amôrâh'', a quo Septuaginta Interpretes {{Graeca|Γόμοῤῥα}} fecerunt; — ''b'') lenem, fere ut spiritus lenis, ex. {{Hebraica|עֲנַנְיַה}} ''‘ananyâh'', a quo gr. {{Graeca|Ἀνανίας}}. ''f'') littera {{Hebraica|שׂ}} antiquitus {{Graeca|τῷ}} {{Hebraica|שׁ}} (''sh'', ''sc'') accessisse videtur; postea vero {{Graeca|τῷ}} {{Hebraica|ס}} (''s'') accessit cum quo interdum etiam permutatur; ''g'') litterae {{Hebraica|ב}}, {{Hebraica|ג}}, {{Hebraica|ד}}, {{Hebraica|כ}}, {{Hebraica|פ}}, {{Hebraica|ת}}, vario modo efferuntur cum habeant vel non habeant punctum quoddam, ''dâghesh'' dictum, de quo vide §11 et seqq. {{ct|{{§|2.}} De vocalibus.}} 6. — Librorum sacrorum scriptura solis consonantibus a principio constitit. Sed, cum Hebraei, post captivitatem Babylonis, aramaice (chaldaice) loqui cepissent, ne pronunciatio linguae hebraicae penitus amitteretur, saeculo fere sexto post Christum natum doctores Hebraeorum, qui ''Masoretae'' vocati sunt a ''Masora'' i. e. traditione ({{Graeca|παράδοσις τῶν γραμματικῶν}}), consonantibus vocales addiderunt. Vocales, ita adjunctae, sunt vel lineolae vel puncta quaedam litteris consonantibus supposita vel superposita. Earum figuram exhibet tabula quae subsequitur: {| |- |Vocales longae |{{Hebraica|—ָ}} |{{Hebraica|קָמֶץ}} |''qâmez'' |''â'' |- |» |{{Hebraica|—ֵ}} |{{Hebraica|צֵרֵי}} |''zêrê'' |''ê'' |- |» |{{Hebraica|—ִי}} |{{Hebraica|חִירֶק}} |''ḥîreq'' |''î'' |- |» |{{Hebraica|וֹ}} |{{Hebraica|חוֹלֶם}} |''ḥôlem'' |''ô'' |- |» |{{Hebraica|וּ}} |{{Hebraica|שׁוּרֶק}} |''shûreq'' |''û'' |}<noinclude></noinclude> k4agcaxenxyzndix3tg271hbe53cx8i 275910 275906 2026-08-14T22:00:31Z SZC 03 22335 275910 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;4&emsp;—}}</noinclude>''e'') littera {{Hebraica|ע}} censetur sonum habere spiritus aspri (‘) Graecorum. Ex. {{Hebraica|עֵלִי}} ''‘êlî'', {{Graeca|Ἡλί}}. Nunc effertur, sed non recte, sicut ''gn'' italicum leniter expressum. Magister plura docebit. Duplicem tamen antiquitus habebat sonum: ''a'') gutturalem, ex. {{Hebraica|עֲמֹרַה}} ''‘amôrâh'', a quo Septuaginta Interpretes {{Graeca|Γόμοῤῥα}} fecerunt; — ''b'') lenem, fere ut spiritus lenis, ex. {{Hebraica|עֲנַנְיַה}} ''‘ananyâh'', a quo gr. {{Graeca|Ἀνανίας}}. ''f'') littera {{Hebraica|שׂ}} antiquitus {{Graeca|τῷ}} {{Hebraica|שׁ}} (''sh'', ''sc'') accessisse videtur; postea vero {{Graeca|τῷ}} {{Hebraica|ס}} (''s'') accessit cum quo interdum etiam permutatur; ''g'') litterae {{Hebraica|ב}}, {{Hebraica|ג}}, {{Hebraica|ד}}, {{Hebraica|כ}}, {{Hebraica|פ}}, {{Hebraica|ת}}, vario modo efferuntur cum habeant vel non habeant punctum quoddam, ''dâghesh'' dictum, de quo vide §11 et seqq. {{ct|{{§|2.}} De vocalibus.}} 6. — Librorum sacrorum scriptura solis consonantibus a principio constitit. Sed, cum Hebraei, post captivitatem Babylonis, aramaice (chaldaice) loqui cepissent, ne pronunciatio linguae hebraicae penitus amitteretur, saeculo fere sexto post Christum natum doctores Hebraeorum, qui ''Masoretae'' vocati sunt a ''Masora'' i. e. traditione ({{Graeca|παράδοσις τῶν γραμματικῶν}}), consonantibus vocales addiderunt. Vocales, ita adjunctae, sunt vel lineolae vel puncta quaedam litteris consonantibus supposita vel superposita. Earum figuram exhibet tabula quae subsequitur: {| |- |Vocales longae |{{Hebraica|—ָ}} |{{Hebraica|קָמֶץ}} |''qâmez'' |''â'' |- |» |{{Hebraica|—ֵ}} |{{Hebraica|צֵרֵי}} |''zêrê'' |''ê'' |- |» |{{Hebraica|—ִי}} |{{Hebraica|חִירֶק}} |''ḥîreq'' |''î'' |- |» |{{Hebraica|וֹ}} |{{Hebraica|חוֹלֶם}} |''ḥôlem'' |''ô'' |- |» |{{Hebraica|וּ}} |{{Hebraica|שׁוּרֶק}} |''shûreq'' |''û''<noinclude><!--nop--> |}</noinclude> pg8rgvxm6yw62qnd4h4zwkckv562p1r 275912 275910 2026-08-14T22:01:34Z SZC 03 22335 275912 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;4&emsp;—}}</noinclude>''e'') littera {{Hebraica|ע}} censetur sonum habere spiritus aspri (‘) Graecorum. Ex. {{Hebraica|עֵלִי}} ''‘êlî'', {{Graeca|Ἡλί}}. Nunc effertur, sed non recte, sicut ''gn'' italicum leniter expressum. Magister plura docebit. Duplicem tamen antiquitus habebat sonum: ''a'') gutturalem, ex. {{Hebraica|עֲמֹרַה}} ''‘amôrâh'', a quo Septuaginta Interpretes {{Graeca|Γόμοῤῥα}} fecerunt; — ''b'') lenem, fere ut spiritus lenis, ex. {{Hebraica|עֲנַנְיַה}} ''‘ananyâh'', a quo gr. {{Graeca|Ἀνανίας}}. ''f'') littera {{Hebraica|שׂ}} antiquitus {{Graeca|τῷ}} {{Hebraica|שׁ}} (''sh'', ''sc'') accessisse videtur; postea vero {{Graeca|τῷ}} {{Hebraica|ס}} (''s'') accessit cum quo interdum etiam permutatur; ''g'') litterae {{Hebraica|ב}}, {{Hebraica|ג}}, {{Hebraica|ד}}, {{Hebraica|כ}}, {{Hebraica|פ}}, {{Hebraica|ת}}, vario modo efferuntur cum habeant vel non habeant punctum quoddam, ''dâghesh'' dictum, de quo vide §11 et seqq. {{ct|{{§|2.}} De vocalibus.}} 6. — Librorum sacrorum scriptura solis consonantibus a principio constitit. Sed, cum Hebraei, post captivitatem Babylonis, aramaice (chaldaice) loqui cepissent, ne pronunciatio linguae hebraicae penitus amitteretur, saeculo fere sexto post Christum natum doctores Hebraeorum, qui ''Masoretae'' vocati sunt a ''Masora'' i. e. traditione ({{Graeca|παράδοσις τῶν γραμματικῶν}}), consonantibus vocales addiderunt. Vocales, ita adjunctae, sunt vel lineolae vel puncta quaedam litteris consonantibus supposita vel superposita. Earum figuram exhibet tabula quae subsequitur: {|width=100% |- |Vocales longae |{{Hebraica|—ָ}} |{{Hebraica|קָמֶץ}} |''qâmez'' |''â'' |- |» |{{Hebraica|—ֵ}} |{{Hebraica|צֵרֵי}} |''zêrê'' |''ê'' |- |» |{{Hebraica|—ִי}} |{{Hebraica|חִירֶק}} |''ḥîreq'' |''î'' |- |» |{{Hebraica|וֹ}} |{{Hebraica|חוֹלֶם}} |''ḥôlem'' |''ô'' |- |» |{{Hebraica|וּ}} |{{Hebraica|שׁוּרֶק}} |''shûreq'' |''û''<noinclude><!--nop--> |}</noinclude> axfrj8hbcd4c5dpdg21jhsv850kobhk 275913 275912 2026-08-14T22:02:08Z SZC 03 22335 275913 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;4&emsp;—}}</noinclude>''e'') littera {{Hebraica|ע}} censetur sonum habere spiritus aspri (‘) Graecorum. Ex. {{Hebraica|עֵלִי}} ''‘êlî'', {{Graeca|Ἡλί}}. Nunc effertur, sed non recte, sicut ''gn'' italicum leniter expressum. Magister plura docebit. Duplicem tamen antiquitus habebat sonum: ''a'') gutturalem, ex. {{Hebraica|עֲמֹרַה}} ''‘amôrâh'', a quo Septuaginta Interpretes {{Graeca|Γόμοῤῥα}} fecerunt; — ''b'') lenem, fere ut spiritus lenis, ex. {{Hebraica|עֲנַנְיַה}} ''‘ananyâh'', a quo gr. {{Graeca|Ἀνανίας}}. ''f'') littera {{Hebraica|שׂ}} antiquitus {{Graeca|τῷ}} {{Hebraica|שׁ}} (''sh'', ''sc'') accessisse videtur; postea vero {{Graeca|τῷ}} {{Hebraica|ס}} (''s'') accessit cum quo interdum etiam permutatur; ''g'') litterae {{Hebraica|ב}}, {{Hebraica|ג}}, {{Hebraica|ד}}, {{Hebraica|כ}}, {{Hebraica|פ}}, {{Hebraica|ת}}, vario modo efferuntur cum habeant vel non habeant punctum quoddam, ''dâghesh'' dictum, de quo vide §11 et seqq. {{ct|{{§|2.}} De vocalibus.}} 6. — Librorum sacrorum scriptura solis consonantibus a principio constitit. Sed, cum Hebraei, post captivitatem Babylonis, aramaice (chaldaice) loqui cepissent, ne pronunciatio linguae hebraicae penitus amitteretur, saeculo fere sexto post Christum natum doctores Hebraeorum, qui ''Masoretae'' vocati sunt a ''Masora'' i. e. traditione ({{Graeca|παράδοσις τῶν γραμματικῶν}}), consonantibus vocales addiderunt. Vocales, ita adjunctae, sunt vel lineolae vel puncta quaedam litteris consonantibus supposita vel superposita. Earum figuram exhibet tabula quae subsequitur: {|width=100% |- |Vocales longae |{{Hebraica|—ָ}} |{{Hebraica|קָמֶץ}} |''qâmez'' |''â'' |- |» |{{Hebraica|—ֵ}} |{{Hebraica|צֵרֵי}} |''zêrê'' |''ê'' |- |» |{{Hebraica|—ִי}} |{{Hebraica|חִירֶק}} |''ḥîreq'' |''î'' |- |» |{{Hebraica|וֹ}} |{{Hebraica|חוֹלֶם}} |''ḥôlem'' |''ô'' |- |» |{{Hebraica|וּ}} |{{Hebraica|שׁוּרֶק}} |''shûreq'' |''û''<noinclude><!--nop--> |}</noinclude> d7ovc3cf6yb6uchnaidcsvk3cyja6sk 104 84948 275900 2026-08-14T21:21:36Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '{| |- |Vocales breves |{{Hebraica|־ַ}} |{{Hebraica|פַּתַח}} |''pathaḥ'' |''a'' |- |» |{{Hebraica|־ֶ}} |{{Hebraica|סְגוֹל}} |''sĕghôl'' |''e'' |- |» |{{Hebraica|־ִ}} |{{Hebraica|חִירֶק}} |''ḥîreq'' |''i'' |- |» |{{Hebraica|־ָ}} |{{Hebraica|קָמֶץ חָמוּף}} |''qâmez ḥâṭûph'' |''o'' |- |» |{{Hebraica|־ֻ}} |{{Hebraica|קִבּוֹץ}} |''qibbûz'' |''u'' |- |Vocales breviss. |{{Hebraica|־ְ}} |{{Hebraica|שְ...' 275900 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;5&emsp;—}}</noinclude>{| |- |Vocales breves |{{Hebraica|־ַ}} |{{Hebraica|פַּתַח}} |''pathaḥ'' |''a'' |- |» |{{Hebraica|־ֶ}} |{{Hebraica|סְגוֹל}} |''sĕghôl'' |''e'' |- |» |{{Hebraica|־ִ}} |{{Hebraica|חִירֶק}} |''ḥîreq'' |''i'' |- |» |{{Hebraica|־ָ}} |{{Hebraica|קָמֶץ חָמוּף}} |''qâmez ḥâṭûph'' |''o'' |- |» |{{Hebraica|־ֻ}} |{{Hebraica|קִבּוֹץ}} |''qibbûz'' |''u'' |- |Vocales breviss. |{{Hebraica|־ְ}} |{{Hebraica|שְׁוָא}} |''shĕvâ simplex'' |''ĕ'' |- |» |{{Hebraica|־ֲ}} |{{Hebraica|שְׁוָא פַּתַח}} |''shĕvâ-pathaḥ'' |''ă'' |- |» |{{Hebraica|־ֱ}} |{{Hebraica|שְׁוָא סְגוֹל}} |''shĕvâ-sĕghôl'' |''ĕ'' |- |» |{{Hebraica|־ֳ}} |{{Hebraica|שְׁוָא קָמֶץ}} |''shĕvâ-qâmez'' |''ŏ'' |} 7. — In vocalibus longis, {{Hebraica|יִ}} ''î'', {{Hebraica|וֹ}} ''ô'', {{Hebraica|וּ}} ''û'', scribendis, adhibentur litterae {{Hebraica|י}} et {{Hebraica|ו}} quae, hoc in usu, nullum sonum habent. Ex. {{Hebraica|מִי}} ''mî,'' {{Hebraica|לוֹ}} ''lô,'' {{Hebraica|לוּ}} ''lû,'' cet. Vocalis longa {{Hebraica|וֹ}} scribitur etiam solo puncto litterae superposito. Ex. {{Hebraica|כֹּח}} ''kôh.'' Sequente littera {{Hebraica|שׁ}}, punctum ipsius litterae {{Hebraica|שׁ}} significandae vocali {{Hebraica|וֹ}} etiam inservit. Ex. {{Hebraica|מֹשֶׁה}}, ''môsheh,'' nomen Moysis. 8. — Nulla est distinctio, quoad figuram, inter ''qâmez'' (''â'') et ''qâmez ḥâṭûph'' (''o''). De modo ea dignoscendi et legendi, vide §§ 24, 25. 9. — Vocales semper post consonantem leguntur cui sunt vel suppositae vel superpositae. Ex. {{Hebraica|מָ}}, {{Hebraica|מֵ}}, {{Hebraica|מֹ}}, {{Hebraica|מֻ}}, ''mâ'', ''mê'', ''mô'', ''mu'', cet. Excipienda tamen est vocalis ''pathaḥ'' ({{Hebraica|־ַ}}) supposita litteris {{Hebraica|הּ}}, {{Hebraica|ח}}, {{Hebraica|ע}}, in fine vocum, quae ante consonantem legitur. Ex. {{Hebraica|גָּבֹהַּ}}, {{Hebraica|רוּחַ}}, {{Hebraica|יָרִיעַ}}, ''gâbhôah, rûaḥ, yârîa‘,'' cet. 10. — Non semper littera {{Hebraica|ו}}, puncto vel supra vel intus adhibito, ''ô'' vel ''û'' sonat. Hoc fit cum praecedat vel sequatur vocalis quaedam. Tunc littera {{Hebraica|ו}} sonum habet suum, i.e. ''v'' sonat. Ex. {{Hebraica|לֹוֶה}} ''lôveh,'' non ''lôeh;'' {{Hebraica|עִוֵּר}} ''‘ivvêr,''<noinclude></noinclude> t81682m8nqskcazr19g747vr3jkfu9t 275911 275900 2026-08-14T22:00:50Z SZC 03 22335 275911 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;5&emsp;—}} {|</noinclude><!--nop--> |- |Vocales breves |{{Hebraica|־ַ}} |{{Hebraica|פַּתַח}} |''pathaḥ'' |''a'' |- |» |{{Hebraica|־ֶ}} |{{Hebraica|סְגוֹל}} |''sĕghôl'' |''e'' |- |» |{{Hebraica|־ִ}} |{{Hebraica|חִירֶק}} |''ḥîreq'' |''i'' |- |» |{{Hebraica|־ָ}} |{{Hebraica|קָמֶץ חָמוּף}} |''qâmez ḥâṭûph'' |''o'' |- |» |{{Hebraica|־ֻ}} |{{Hebraica|קִבּוֹץ}} |''qibbûz'' |''u'' |- |Vocales breviss. |{{Hebraica|־ְ}} |{{Hebraica|שְׁוָא}} |''shĕvâ simplex'' |''ĕ'' |- |» |{{Hebraica|־ֲ}} |{{Hebraica|שְׁוָא פַּתַח}} |''shĕvâ-pathaḥ'' |''ă'' |- |» |{{Hebraica|־ֱ}} |{{Hebraica|שְׁוָא סְגוֹל}} |''shĕvâ-sĕghôl'' |''ĕ'' |- |» |{{Hebraica|־ֳ}} |{{Hebraica|שְׁוָא קָמֶץ}} |''shĕvâ-qâmez'' |''ŏ'' |} 7. — In vocalibus longis, {{Hebraica|יִ}} ''î'', {{Hebraica|וֹ}} ''ô'', {{Hebraica|וּ}} ''û'', scribendis, adhibentur litterae {{Hebraica|י}} et {{Hebraica|ו}} quae, hoc in usu, nullum sonum habent. Ex. {{Hebraica|מִי}} ''mî,'' {{Hebraica|לוֹ}} ''lô,'' {{Hebraica|לוּ}} ''lû,'' cet. Vocalis longa {{Hebraica|וֹ}} scribitur etiam solo puncto litterae superposito. Ex. {{Hebraica|כֹּח}} ''kôh.'' Sequente littera {{Hebraica|שׁ}}, punctum ipsius litterae {{Hebraica|שׁ}} significandae vocali {{Hebraica|וֹ}} etiam inservit. Ex. {{Hebraica|מֹשֶׁה}}, ''môsheh,'' nomen Moysis. 8. — Nulla est distinctio, quoad figuram, inter ''qâmez'' (''â'') et ''qâmez ḥâṭûph'' (''o''). De modo ea dignoscendi et legendi, vide §§ 24, 25. 9. — Vocales semper post consonantem leguntur cui sunt vel suppositae vel superpositae. Ex. {{Hebraica|מָ}}, {{Hebraica|מֵ}}, {{Hebraica|מֹ}}, {{Hebraica|מֻ}}, ''mâ'', ''mê'', ''mô'', ''mu'', cet. Excipienda tamen est vocalis ''pathaḥ'' ({{Hebraica|־ַ}}) supposita litteris {{Hebraica|הּ}}, {{Hebraica|ח}}, {{Hebraica|ע}}, in fine vocum, quae ante consonantem legitur. Ex. {{Hebraica|גָּבֹהַּ}}, {{Hebraica|רוּחַ}}, {{Hebraica|יָרִיעַ}}, ''gâbhôah, rûaḥ, yârîa‘,'' cet. 10. — Non semper littera {{Hebraica|ו}}, puncto vel supra vel intus adhibito, ''ô'' vel ''û'' sonat. Hoc fit cum praecedat vel sequatur vocalis quaedam. Tunc littera {{Hebraica|ו}} sonum habet suum, i.e. ''v'' sonat. Ex. {{Hebraica|לֹוֶה}} ''lôveh,'' non ''lôeh;'' {{Hebraica|עִוֵּר}} ''‘ivvêr,''<noinclude></noinclude> rr2ni66kzcagyuj9cmti8o8ao04dpra 104 84949 275901 2026-08-14T21:34:35Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '—6— non ''‘iûêr.'' De puncto in littera {{Hebraica|ו}} vocis {{Hebraica|עִוֵּר}} posito, vide § 12, et § 122. {{ct|{{§|3}}. De signis orthographicis.}} 11. — Signa orthographica scripturae Hebraeorum sunt ''Dâghesh, Râpheh, Mappîq, Maqqêph.'' 12.— Ad sonum duplicandum litterarum adhibet scriptura hebraica punctum quoddam, in corpore litterae positum, ''dâghesh'' (i. e. ''corroboratio'') dictum. Ex. {{Hebraica|יַמִּים}}...' 275901 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;6&emsp;—}}</noinclude>—6— non ''‘iûêr.'' De puncto in littera {{Hebraica|ו}} vocis {{Hebraica|עִוֵּר}} posito, vide § 12, et § 122. {{ct|{{§|3}}. De signis orthographicis.}} 11. — Signa orthographica scripturae Hebraeorum sunt ''Dâghesh, Râpheh, Mappîq, Maqqêph.'' 12.— Ad sonum duplicandum litterarum adhibet scriptura hebraica punctum quoddam, in corpore litterae positum, ''dâghesh'' (i. e. ''corroboratio'') dictum. Ex. {{Hebraica|יַמִּים}} ''yammîm'', non ''yamîm;'' {{Hebraica|יִתֵּן}} ''yittên'', non ''yitên'', cet. 13. — Non semper tamen adhibetur ''dâghesh'' in litteris quae, propter grammaticam, ipso ''dâghesh'' notari debuerint. Hoc fit: ''a'') in fine vocum. Ex. {{Hebraica|קַל}} ''qal'' pro ''qall'', a radice {{Hebraica|קָלַל}} ''qâlal;'' ''b'') in gutturalibus, quae punctum ''dâghesh'' nunquam vel admodum raro recipiunt. De hoc, vide § 31; ''c'') littera {{Hebraica|י}}, vocali ''shĕvâ'' simplici notata ({{Hebraica|יְ}}), ''dâghesh'' punctum non recipit. Ex. {{Hebraica|וַיְהִי}} pro {{Hebraica|וַיְּהִי}} ''vayyĕhî;'' ''d'') omittitur saepe in {{Hebraica|טְ}}, {{Hebraica|לְ}}, {{Hebraica|מְ}}, {{Hebraica|נְ}}, {{Hebraica|קְ}} Ex. {{Hebraica|הִנְנִי}} pro {{Hebraica|הִנְּנִי}} ''hinnĕnî;'' {{Hebraica|יִקְחוּ}} pro {{Hebraica|יִקְּחוּ}} ''yiqqĕḥû,'' cet. 14. — Punctum ''dâghesh'', per quod duplicantur litterae, forte nuncupatur. Nunc est dicendum de ''dâghesh leni.'' 15. — Punctum ''dâghesh'' lene figitur tantummodo in litteris {{Hebraica|ב}}, {{Hebraica|ג}}, {{Hebraica|ד}}, {{Hebraica|כ}}, {{Hebraica|פ}}, {{Hebraica|ת}}, eamdemque exhibet figuram puncti ''dâghesh'' fortis. Litterae vero supradictae, sine ''dâghesh'' leni, tenuiorem habent sonum, fere cum quadam adspiratione; ''dâghesh'' vero leni notatae, duriore sono efferuntur. Ex.:<noinclude></noinclude> 40ifgn1mukt6mkn30v2v54a1m5rec5c 275902 275901 2026-08-14T21:34:46Z SZC 03 22335 275902 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;6&emsp;—}}</noinclude>non ''‘iûêr.'' De puncto in littera {{Hebraica|ו}} vocis {{Hebraica|עִוֵּר}} posito, vide § 12, et § 122. {{ct|{{§|3}}. De signis orthographicis.}} 11. — Signa orthographica scripturae Hebraeorum sunt ''Dâghesh, Râpheh, Mappîq, Maqqêph.'' 12.— Ad sonum duplicandum litterarum adhibet scriptura hebraica punctum quoddam, in corpore litterae positum, ''dâghesh'' (i. e. ''corroboratio'') dictum. Ex. {{Hebraica|יַמִּים}} ''yammîm'', non ''yamîm;'' {{Hebraica|יִתֵּן}} ''yittên'', non ''yitên'', cet. 13. — Non semper tamen adhibetur ''dâghesh'' in litteris quae, propter grammaticam, ipso ''dâghesh'' notari debuerint. Hoc fit: ''a'') in fine vocum. Ex. {{Hebraica|קַל}} ''qal'' pro ''qall'', a radice {{Hebraica|קָלַל}} ''qâlal;'' ''b'') in gutturalibus, quae punctum ''dâghesh'' nunquam vel admodum raro recipiunt. De hoc, vide § 31; ''c'') littera {{Hebraica|י}}, vocali ''shĕvâ'' simplici notata ({{Hebraica|יְ}}), ''dâghesh'' punctum non recipit. Ex. {{Hebraica|וַיְהִי}} pro {{Hebraica|וַיְּהִי}} ''vayyĕhî;'' ''d'') omittitur saepe in {{Hebraica|טְ}}, {{Hebraica|לְ}}, {{Hebraica|מְ}}, {{Hebraica|נְ}}, {{Hebraica|קְ}} Ex. {{Hebraica|הִנְנִי}} pro {{Hebraica|הִנְּנִי}} ''hinnĕnî;'' {{Hebraica|יִקְחוּ}} pro {{Hebraica|יִקְּחוּ}} ''yiqqĕḥû,'' cet. 14. — Punctum ''dâghesh'', per quod duplicantur litterae, forte nuncupatur. Nunc est dicendum de ''dâghesh leni.'' 15. — Punctum ''dâghesh'' lene figitur tantummodo in litteris {{Hebraica|ב}}, {{Hebraica|ג}}, {{Hebraica|ד}}, {{Hebraica|כ}}, {{Hebraica|פ}}, {{Hebraica|ת}}, eamdemque exhibet figuram puncti ''dâghesh'' fortis. Litterae vero supradictae, sine ''dâghesh'' leni, tenuiorem habent sonum, fere cum quadam adspiratione; ''dâghesh'' vero leni notatae, duriore sono efferuntur. Ex.:<noinclude></noinclude> jdv8sr7pfpac0okte0nzfstdwu49aq1 275907 275902 2026-08-14T21:36:56Z SZC 03 22335 275907 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;6&emsp;—}}</noinclude>non ''‘iûêr.'' De puncto in littera {{Hebraica|ו}} vocis {{Hebraica|עִוֵּר}} posito, vide § 12, et § 122. {{ct|{{§|3.}} De signis orthographicis.}} 11. — Signa orthographica scripturae Hebraeorum sunt ''Dâghesh, Râpheh, Mappîq, Maqqêph.'' 12.— Ad sonum duplicandum litterarum adhibet scriptura hebraica punctum quoddam, in corpore litterae positum, ''dâghesh'' (i. e. ''corroboratio'') dictum. Ex. {{Hebraica|יַמִּים}} ''yammîm'', non ''yamîm;'' {{Hebraica|יִתֵּן}} ''yittên'', non ''yitên'', cet. 13. — Non semper tamen adhibetur ''dâghesh'' in litteris quae, propter grammaticam, ipso ''dâghesh'' notari debuerint. Hoc fit: ''a'') in fine vocum. Ex. {{Hebraica|קַל}} ''qal'' pro ''qall'', a radice {{Hebraica|קָלַל}} ''qâlal;'' ''b'') in gutturalibus, quae punctum ''dâghesh'' nunquam vel admodum raro recipiunt. De hoc, vide § 31; ''c'') littera {{Hebraica|י}}, vocali ''shĕvâ'' simplici notata ({{Hebraica|יְ}}), ''dâghesh'' punctum non recipit. Ex. {{Hebraica|וַיְהִי}} pro {{Hebraica|וַיְּהִי}} ''vayyĕhî;'' ''d'') omittitur saepe in {{Hebraica|טְ}}, {{Hebraica|לְ}}, {{Hebraica|מְ}}, {{Hebraica|נְ}}, {{Hebraica|קְ}} Ex. {{Hebraica|הִנְנִי}} pro {{Hebraica|הִנְּנִי}} ''hinnĕnî;'' {{Hebraica|יִקְחוּ}} pro {{Hebraica|יִקְּחוּ}} ''yiqqĕḥû,'' cet. 14. — Punctum ''dâghesh'', per quod duplicantur litterae, forte nuncupatur. Nunc est dicendum de ''dâghesh leni.'' 15. — Punctum ''dâghesh'' lene figitur tantummodo in litteris {{Hebraica|ב}}, {{Hebraica|ג}}, {{Hebraica|ד}}, {{Hebraica|כ}}, {{Hebraica|פ}}, {{Hebraica|ת}}, eamdemque exhibet figuram puncti ''dâghesh'' fortis. Litterae vero supradictae, sine ''dâghesh'' leni, tenuiorem habent sonum, fere cum quadam adspiratione; ''dâghesh'' vero leni notatae, duriore sono efferuntur. Ex.:<noinclude></noinclude> k1w5hp20gyt700u5zy4xiw82a8fh0kc 275914 275907 2026-08-14T22:02:28Z SZC 03 22335 275914 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;6&emsp;—}}</noinclude>non ''‘iûêr.'' De puncto in littera {{Hebraica|ו}} vocis {{Hebraica|עִוֵּר}} posito, vide § 12, et § 122. {{ct|{{§|3.}} De signis orthographicis.}} 11. — Signa orthographica scripturae Hebraeorum sunt ''Dâghesh, Râpheh, Mappîq, Maqqêph.'' 12.— Ad sonum duplicandum litterarum adhibet scriptura hebraica punctum quoddam, in corpore litterae positum, ''dâghesh'' (i. e. ''corroboratio'') dictum. Ex. {{Hebraica|יַמִּים}} ''yammîm'', non ''yamîm;'' {{Hebraica|יִתֵּן}} ''yittên'', non ''yitên'', cet. 13. — Non semper tamen adhibetur ''dâghesh'' in litteris quae, propter grammaticam, ipso ''dâghesh'' notari debuerint. Hoc fit: ''a'') in fine vocum. Ex. {{Hebraica|קַל}} ''qal'' pro ''qall'', a radice {{Hebraica|קָלַל}} ''qâlal;'' ''b'') in gutturalibus, quae punctum ''dâghesh'' nunquam vel admodum raro recipiunt. De hoc, vide § 31; ''c'') littera {{Hebraica|י}}, vocali ''shĕvâ'' simplici notata ({{Hebraica|יְ}}), ''dâghesh'' punctum non recipit. Ex. {{Hebraica|וַיְהִי}} pro {{Hebraica|וַיְּהִי}} ''vayyĕhî;'' ''d'') omittitur saepe in {{Hebraica|טְ}}, {{Hebraica|לְ}}, {{Hebraica|מְ}}, {{Hebraica|נְ}}, {{Hebraica|קְ}} Ex. {{Hebraica|הִנְנִי}} pro {{Hebraica|הִנְּנִי}} ''hinnĕnî;'' {{Hebraica|יִקְחוּ}} pro {{Hebraica|יִקְּחוּ}} ''yiqqĕḥû,'' cet. 14. — Punctum ''dâghesh'', per quod duplicantur litterae, forte nuncupatur. Nunc est dicendum de ''dâghesh leni.'' 15. — Punctum ''dâghesh'' lene figitur tantummodo in litteris {{Hebraica|ב}}, {{Hebraica|ג}}, {{Hebraica|ד}}, {{Hebraica|כ}}, {{Hebraica|פ}}, {{Hebraica|ת}}, eamdemque exhibet figuram puncti ''dâghesh'' fortis. Litterae vero supradictae, sine ''dâghesh'' leni, tenuiorem habent sonum, fere cum quadam adspiratione; ''dâghesh'' vero leni notatae, duriore sono efferuntur. Ex.:<noinclude></noinclude> r1s2wbeby8naov1uewmgucvjb55r14u 275916 275914 2026-08-14T22:28:12Z SZC 03 22335 275916 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;6&emsp;—}}</noinclude>non ''‘iûêr.'' De puncto in littera {{Hebraica|ו}} vocis {{Hebraica|עִוֵּר}} posito, vide § 12, et § 122. {{ct|{{§|3.}} De signis orthographicis.}} 11. — Signa orthographica scripturae Hebraeorum sunt ''Dâghesh, Râpheh, Mappîq, Maqqêph.'' 12. — Ad sonum duplicandum litterarum adhibet scriptura hebraica punctum quoddam, in corpore litterae positum, ''dâghesh'' (i. e. ''corroboratio'') dictum. Ex. {{Hebraica|יַמִּים}} ''yammîm'', non ''yamîm;'' {{Hebraica|יִתֵּן}} ''yittên'', non ''yitên'', cet. 13. — Non semper tamen adhibetur ''dâghesh'' in litteris quae, propter grammaticam, ipso ''dâghesh'' notari debuerint. Hoc fit: ''a'') in fine vocum. Ex. {{Hebraica|קַל}} ''qal'' pro ''qall'', a radice {{Hebraica|קָלַל}} ''qâlal;'' ''b'') in gutturalibus, quae punctum ''dâghesh'' nunquam vel admodum raro recipiunt. De hoc, vide § 31; ''c'') littera {{Hebraica|י}}, vocali ''shĕvâ'' simplici notata ({{Hebraica|יְ}}), ''dâghesh'' punctum non recipit. Ex. {{Hebraica|וַיְהִי}} pro {{Hebraica|וַיְּהִי}} ''vayyĕhî;'' ''d'') omittitur saepe in {{Hebraica|טְ}}, {{Hebraica|לְ}}, {{Hebraica|מְ}}, {{Hebraica|נְ}}, {{Hebraica|קְ}} Ex. {{Hebraica|הִנְנִי}} pro {{Hebraica|הִנְּנִי}} ''hinnĕnî;'' {{Hebraica|יִקְחוּ}} pro {{Hebraica|יִקְּחוּ}} ''yiqqĕḥû,'' cet. 14. — Punctum ''dâghesh'', per quod duplicantur litterae, forte nuncupatur. Nunc est dicendum de ''dâghesh leni.'' 15. — Punctum ''dâghesh'' lene figitur tantummodo in litteris {{Hebraica|ב}}, {{Hebraica|ג}}, {{Hebraica|ד}}, {{Hebraica|כ}}, {{Hebraica|פ}}, {{Hebraica|ת}}, eamdemque exhibet figuram puncti ''dâghesh'' fortis. Litterae vero supradictae, sine ''dâghesh'' leni, tenuiorem habent sonum, fere cum quadam adspiratione; ''dâghesh'' vero leni notatae, duriore sono efferuntur. Ex.:<noinclude></noinclude> smt8qfoca2w41myc6bkxfktdwkc370g 104 84950 275915 2026-08-14T22:25:40Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '{| |- | colspan=4 | sine ''dâghesh'' leni | colspan=4 | cum ''dâghesh'' leni |- |{{Hebraica|ב}} | ''bh'' |{{Hebraica|קֶרֶב}} | ''qerebh,'' |{{Hebraica|בּ}} |''b'' |{{Hebraica|קִרְבּוֹ}} |''qirbô,'' |- |{{Hebraica|ג}} |''gh'' |{{Hebraica|מָג}} |''mâgh,'' |{{Hebraica|גּ}} |''g'' |{{Hebraica|גָּדוֹל}} |''gâdhôl,'' |- |{{Hebraica|ד}} |''dh'' |{{Hebraica|מָדָי}} |''mâdhây,'' |{{Hebraica|דּ}} |''d'' |{{Hebraica|דּוֹר...' 275915 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;7&emsp;—}}</noinclude>{| |- | colspan=4 | sine ''dâghesh'' leni | colspan=4 | cum ''dâghesh'' leni |- |{{Hebraica|ב}} | ''bh'' |{{Hebraica|קֶרֶב}} | ''qerebh,'' |{{Hebraica|בּ}} |''b'' |{{Hebraica|קִרְבּוֹ}} |''qirbô,'' |- |{{Hebraica|ג}} |''gh'' |{{Hebraica|מָג}} |''mâgh,'' |{{Hebraica|גּ}} |''g'' |{{Hebraica|גָּדוֹל}} |''gâdhôl,'' |- |{{Hebraica|ד}} |''dh'' |{{Hebraica|מָדָי}} |''mâdhây,'' |{{Hebraica|דּ}} |''d'' |{{Hebraica|דּוֹר}} |''dôr,'' |- |{{Hebraica|כ}} |''ch'' |{{Hebraica|זָכָר}} |''zâchâr,'' |{{Hebraica|כּ}} |''k'' |{{Hebraica|לִשְׂכֹּר}} |''liskôr,'' |- |{{Hebraica|פ}} |''ph,f'' |{{Hebraica|נֶפֶשׁ}} |''nephesh,'' |{{Hebraica|פּ}} |''p'' |{{Hebraica|פָּתָח}} |''pâthaḥ,'' |- |{{Hebraica|ת}} |''th'' |{{Hebraica|יָתֵד}} |''yâthêd,'' |{{Hebraica|}} |''t;; |{{Hebraica|קַמְתָּ}} |''qamtâ.'' |} <small>{{sc|Adnotatio.}} — Non recte Hebraei hodierni litteras {{Hebraica|ב}} et {{Hebraica|ת}}, sine ''dâghesh'' leni, per ''v'' et ''d'' efferre videntur.</small> 16. — Punctum ''dâghesh'' lene inscribitur litteris {{Hebraica|ב}}, {{Hebraica|ג}}, {{Hebraica|ד}}, {{Hebraica|כ}}, {{Hebraica|פ}}, {{Hebraica|ת}} ''a'') cum eae litterae sint in principio vocum. Ex. {{Hebraica|בָּדַל}} ''bâdhal'', {{Hebraica|גָּדוֹל}} ''gâdhôl'', {{Hebraica|פָּקַד}} ''pâgadh'', cet.; ''b'') cum sint in exordio orationis, vel post pausam; ''c'') post syllabam quae in consonantem desinat, vel post vocalem ''shĕvâ'' mutam (§ 22). Ex. {{Hebraica|עַל כֵּן}} ''‘al kên'', {{Hebraica|קַמְתָּ}} ''qamtâ'' (non ''qamĕthâ''), cet. 17. — Litterae {{Hebraica|ב}}, {{Hebraica|ג}}, {{Hebraica|ד}}, {{Hebraica|כ}}, {{Hebraica|פ}}, {{Hebraica|ת}}, recipiunt etiam punctum ''dâghesh'' forte. Ex. {{Hebraica|יִתֵּןֽ}} ''yittên'', non ''yitên'', ponitur enim ''yitiên'' pro ''yintên'' (§ 97). Sed quomodo haec dignoscenda sint, grammatica plura docebit. 18. — Signum ''rêpheh'' (i. e. ''lenis'') est lineola litteris Superposita quae leniore quadam pronuneiatione efferri debent, praesertim litterae {{Hebraica|ה}} quae signo ''mappîq'' (§ 5 ''c,'' § 19) non sit notata. Ex. {{Hebraica|הַראשָׁהֿ}} ''hârôshâh''. Reperitur in manuscriptis S. Scripturae, sed in editionibus excussis fere numquam retinetur. 19. — Signum ''mappîq'' (i. e. ''producens'') figitur in littera {{Hebraica|ה}} in fine vocum ad notandam vehementiorem quamdam<noinclude></noinclude> dyw567x1aj9q5zmgoqwkh3ianvhb8in 104 84951 275917 2026-08-14T22:43:47Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'eius litterae pronunciationem. Ex. {{Hebraica|אַרְצָהּ}} ''’arzâh.'' Littera {{Hebraica|ה}}, puncto ''mappîq'' instructa, non quiescit (§ 26 et seqq). 20. — Signum ''maqqêph'' (i. e. ''conjungens'') lineola est crassioris corporis quae duobus vel tribus vocibus inter se colligandis inservit. Ex. {{Hebraica|דַּק־אֲנִי}} ''daq-’ănî;'' {{Hebraica|כַָּל־אֲשֶׁר־לוֹ}} ''kol-’ăsher-lô,'' cet. Vox, sequente signo...' 275917 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;8&emsp;—}}</noinclude>eius litterae pronunciationem. Ex. {{Hebraica|אַרְצָהּ}} ''’arzâh.'' Littera {{Hebraica|ה}}, puncto ''mappîq'' instructa, non quiescit (§ 26 et seqq). 20. — Signum ''maqqêph'' (i. e. ''conjungens'') lineola est crassioris corporis quae duobus vel tribus vocibus inter se colligandis inservit. Ex. {{Hebraica|דַּק־אֲנִי}} ''daq-’ănî;'' {{Hebraica|כַָּל־אֲשֶׁר־לוֹ}} ''kol-’ăsher-lô,'' cet. Vox, sequente signo ''maqqêph,'' accentum suum amittit, vocalis autem eius breviatur. Ex. {{Hebraica|יִשְׁכָּן־בּוֹ}} ''yishkon-bô,'' pro {{Hebraica|יִשְׁכּן בּוֹ}} ''yishkôn bô.'' {{ct|{{§|4.}} De vocalibus ''shĕvâ'' simplici et ''qâmez ḥâṭûph.''}} 21. — Vocalis ''shĕvâ'' simplex ({{Hebraica|־ְ}}), modo legitur, modo non legitur. Legitur autem: ''a'') sub quacumque littera in initio vocis. Ex. {{Hebraica|שְׁמַע}} ''shĕma‘; '' ''b'') post vocalem longam. Ex. {{Hebraica|סֹפְרִים}} sôphêrim ; ''e'') sub littera puncto ''dâghesh'' notata. Ex. {{Hebraica|קִטְּלוּ}} ''qiṭṭĕlû;'' ''d'') post aliam voealem shêvâ. Ex. {{Hebraica|תִקְטְלוּ}} ''tiqṭĕlû;'' ''e'') sub littera quam aequalis littera immediate subsequatur. Ex. {{Hebraica|הַלְלוּ}} ''halĕlû.'' 22. — Non legitur vocalis ''shĕvâ,'' i. e. est muta: ''a'') post vocalem brevem. Ex. {{Hebraica|קָטַלְנוּ}} ''qâṭalnû;'' ''b'') post vocalem longam quae sit accentu (§ 40 ''a'') notata. Ex. {{Hebraica|תִּקְטֹלְנָה}} ''tiqṭôlnâh;'' ''c'') post vocalem ''shûreq'' quae sit in initio vocis. Ex. {{Hebraica|וּבְנוֹת}} ''ûbhnôth.'' 23. — Vocalis ''shĕvâ'' composita, i. e. ''shĕvâ pathaḥ'' ({{Hebraica|־ֲ}} ''ă''), ''shĕvâ seghôl'' ({{Hebraica|־ֱ}} ''ĕ''), ''shêvâ qâmez'' ({{Hebraica|־ֳ}} ''ŏ''), semper legitur. {{nop}}<noinclude></noinclude> ja96s93h51bkt8ok930dh72vvfkme04 104 84952 275918 2026-08-14T22:58:25Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '24. — Ad dignoscendum ''qâmez'' (''â'') a ''qâmez ḥâṭûph'' (''o'') regula est haec generalis: legitur per 4 in unaquaque syllaba vel aperta (i. e. in vocalem desinente) vel clausa (i. e. in consonantem desinente) quae, tamen, accentu sit notata. Cum accentu non sit notata, legitur per ''o.'' Ex. {{Hebraica|חָכָֽם}} ''hâchâ´m'', {{Hebraica|לָֽמָּה}} ''lâ´mmâh'' (littera {{Hebraica|ה}} in {{Hebraica|לָמָּה}} quiescit, i....' 275918 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;9&emsp;—}}</noinclude>24. — Ad dignoscendum ''qâmez'' (''â'') a ''qâmez ḥâṭûph'' (''o'') regula est haec generalis: legitur per 4 in unaquaque syllaba vel aperta (i. e. in vocalem desinente) vel clausa (i. e. in consonantem desinente) quae, tamen, accentu sit notata. Cum accentu non sit notata, legitur per ''o.'' Ex. {{Hebraica|חָכָֽם}} ''hâchâ´m'', {{Hebraica|לָֽמָּה}} ''lâ´mmâh'' (littera {{Hebraica|ה}} in {{Hebraica|לָמָּה}} quiescit, i. e. nullum sonum habet, § 26, seqq.); {{Hebraica|כָּל־אָדָם}} ''kol-’âdhâm,'' ''kol,'' enim, accentum non habet (§ 20). 25. — Ad hanc regulam, per se satis obscuriorem, melius declarandam, notanda sunt, quae sequuntur. Vocalis ''qâmez'' est ''ḥâṭûph,'' i. e. legitur per ''o'': ''a'') in omnibus Imperfectis apocopatis (§ 150 ''d'') verborum {{Hebraica|עו}} (§ 115 et seqq:) paecedente Vau conversivo (§ 144). Ex. {{Hebraica|וַיָּקָֽם}}, {{Hebraica|וַיָּרָץ}}, {{Hebraica|וַיָּשָׁב}}, {{Hebraica|וַיָּרָם}} cet., quae leguntur per ''vayyâ´qom, vayyâ´roz, vayyâ´shobh, vayyâ´rom,'' primum enim ''qâmez'' est in syllaba accentu notata, ideoque legitur per ''â''; alterum vero est in syllaba clausa et nullo accentu notata, ideoque legitur per ''o''<ref>Ineleganter forte et non ad grammaticam rationem, sed clarius et planius dicere vellem tironibus: Cum vox quaedam occurrat vobis per {{Hebraica|וַיּ}} ''vayy'' vel per {{Hebraica|וַתּ}} ''vatt'' incipiens, sequentibus duobus ''qâmez,'' primum ''qâmez'' legite ''â,'' alterum legite ''o.''</ref>. ''b'') in omnibus syllabis clausis quas sequatur lineola ''maqqêph'' (§ 20). Ex. {{Hebraica|יִשְׁכָּן־בּוֹ}} ''yishkon-bô;'' ''c'') in omnibus syllabis clausis vel per ''dâghesh'' forte (§ 12 et seqq.), vel per vocalem ''shĕvâ'' mutam (§ 22 ''a'') et nullo accentu notatis. Ex. {{Hebraica|כָּסּֽוּ}} ''kossû´,'' {{Hebraica|חָכְמָֽה}} ''hochmâ´h.'' Excipitur tamen {{Hebraica|בָּתִּים}} quod legitur per ''bâttîm,'' non ''bottîm;'' ''d'') voces {{Hebraica|קָדָשׁים}} et {{Hebraica|שָׁרָשִׁים}} legendae sunt per ''qodhâshim'' et ''shorâshîm,'' plur. a {{Hebraica|קֹדֶשׁ}} qodhesh et {{Hebraica|שֹׁרֶש}} ''shoresh;''<noinclude><!--nop--> <references/></noinclude> jzt1hw5h8j976vqfmlca00xnnceinp1 104 84953 275919 2026-08-14T23:11:00Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '''e'') cum sequatur vocalis ''shĕvâ-qâmez.'' Ex. {{Hebraica|תָּהֳלָה}} ''tohôlâh;'' ''f'') si vero inter ''qâmez'' et ''shĕvâ'' simplex intersit accentus, i. e. ''qâmez'' sit in syllaba accentu notata (vide supra in ''c'') vocalis ''qâmez'' legitur per ''â,'' vocalis ''shĕvâ'' quoque legitur quia vocalis longa praecedit (§ 21, ''b''). Ex. {{Hebraica|קָֽטְלוּ}} ''qâṭĕlû,'' non ''qoṭlû.'' {{ct|{{§|5.}} De litteris qu...' 275919 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;10&emsp;—}}</noinclude>''e'') cum sequatur vocalis ''shĕvâ-qâmez.'' Ex. {{Hebraica|תָּהֳלָה}} ''tohôlâh;'' ''f'') si vero inter ''qâmez'' et ''shĕvâ'' simplex intersit accentus, i. e. ''qâmez'' sit in syllaba accentu notata (vide supra in ''c'') vocalis ''qâmez'' legitur per ''â,'' vocalis ''shĕvâ'' quoque legitur quia vocalis longa praecedit (§ 21, ''b''). Ex. {{Hebraica|קָֽטְלוּ}} ''qâṭĕlû,'' non ''qoṭlû.'' {{ct|{{§|5.}} De litteris quiescentibus.}} 26. — Saepe quiescere solent, i. e. nullum habent sonum, litterae {{Hebraica|א}}, {{Hebraica|ה}}, {{Hebraica|ו}}, {{Hebraica|י}}. 27. — Quiescunt litterae {{Hebraica|א}} et {{Hebraica|ה}} cum praecedat vocalis longa, saepius in fine vocum, interdum etiam in corpore. Ex. {{Hebraica|קָרָא}} ''qârâ’'', {{Hebraica|בָּרָא}} ''bârâ’'', {{Hebraica|קָרָאתִי}} ''qârâ’thî,'' {{Hebraica|גָּלָה}} 'gâlâh,' {{Hebraica|חָכְמָה}} ''hochmâh.'' Scribimus tamen ''qârâ’, gâlâh, hochmâh,'' cet., ad totam exprimendam integritatem scripturae, quamvis {{Hebraica|א}} et {{Hebraica|ה}} quiescant. 28. — Quiescit littera {{Hebraica|ו}} cum sit instructa vel vocali ''ḥôlem'' (''ô'') vel vocali ''shûreq'' (''û''). Ex. {{Hebraica|קוֹל}} ''gól,'' {{Hebraica|רוּחַ}} ''rûah.'' 29. — Quiescit littera {{Hebraica|י}} cum notata sit vocali ''ḥîreq'' (''î'') vel cum praecedat ''ê'' vel ''e.'' Ex. {{Hebraica|עִיר}} ''‘îr,'' {{Hebraica|לִי}} ''lî,'' {{Hebraica|רַגְלֵי}} ''raghlê,'' {{Hebraica|רַגְלֶיךָ}} ''raghlêchâ,'' non ''raghley, raghleychâ.'' 30. — In fine vocum, syllaba {{Hebraica|־ָיו}} legitur, ut usus docet, per ''âv.'' Ex. {{Hebraica|ראגְלָיו}} ''raghlâv.'' {{ct|{{§|6.}} De litteris gutturalibus.}} 31. — Litterae gutturales sunt {{Hebraica|א}}, {{Hebraica|ה}}, {{Hebraica|ח}}, {{Hebraica|ע}}, ad quas {{Hebraica|ר}} etiam adsciscitur. Nulla ex eis ''dâghesh'' punctum recipit; priores vero quattuor, i. e. {{Hebraica|א}}, {{Hebraica|ה}}, {{Hebraica|ח}}, {{Hebraica|ע}}, vocali ''shĕvâ'' simplici ({{Hebraica|־ְ}}) nullo modo, perpaucis casibus exceptis, notari possunt. {{nop}}<noinclude></noinclude> a2mqm3tetaxfun4st6540pu2ikhf5gc 104 84954 275923 2026-08-14T23:22:55Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '32. — Ad ''dâghesh'' punctum compensandum, vocalis quae antecedit, producitur. Ex. בֵּרֵךְ ''bêrêch,'' pro ''birrêch,'' quod esset scribendum juxta paradigma verbi regularis קִטֵּל ''qiṭṭêl'' in quo nulla est littera gutturalis; מֵאַנְתֶּם ''mê´antem,'' pro ''mi’’antem,'' quod esset scribendum juxta paradigma regulare קִטַּלְתֶּם ''qiṭṭaltem'' (§ 51 ''c'', § 72). 33. — Excipiuntur tamen, sed non...' 275923 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;11&emsp;—}}</noinclude>32. — Ad ''dâghesh'' punctum compensandum, vocalis quae antecedit, producitur. Ex. בֵּרֵךְ ''bêrêch,'' pro ''birrêch,'' quod esset scribendum juxta paradigma verbi regularis קִטֵּל ''qiṭṭêl'' in quo nulla est littera gutturalis; מֵאַנְתֶּם ''mê´antem,'' pro ''mi’’antem,'' quod esset scribendum juxta paradigma regulare קִטַּלְתֶּם ''qiṭṭaltem'' (§ 51 ''c'', § 72). 33. — Excipiuntur tamen, sed non semper, litterae ה et ח ante quas, etiam ''dâghesh'' puncto non notatas, vocalis, quae antecedit, non producitur. Ex. מִהַרֵתֶּם ''mihartem,'' pro ''mihhartem,'' juxta paradigma regulare קִטַּלְתֶּם ''qiṭṭaltem'' (v. supra); הַחשֶׁךְ ''haḥôshech,'' pro ''haḥḥôshech,'' quod esset scribendum juxta regulam articuli praefixi הַ ha (§ 214). Hoc ''dâghesh,'' quod non scribitur, ''dâghesh'' implicitum vocatur. 34. — Litterae א, ה, ח, ע, quae vocali ''shĕvâ'' simplici instrui non possunt, pro ea vocalem ''shĕvâ'' compositam (§ 6, 23) assumunt. Ex. אֲמַרִתֶּם ''’ămartem,'' עֲמַדְתֶּם ''‘ămadhtem,'' חֲזַקְתֶּם ''ḥăzaqtem,'' pro ''’ĕmartem, ‘ĕmadhtem, ḥĕzaqtem,'' quod esset scribendum juxta paradigma regulare קְטַלְתֶּם ''qĕṭaltem'' (§ 62). 35. — Cum vero littera gutturalis non in initio sed in corpore vocis posita sit et, juxta paradigma regulare vel nominum vel verborum, vocali ''shĕvâ'' simplici notari deberet, pro ''shĕvâ'' simplici vocalem ''shĕvâ'' compositam (־ֲ, ־ֱ, ־ֳ) assumit. Littera autem quae antecedit gutturali, notatur ea vocali quae cum ''shêvâ'' simplici {{Graeca|τῷ}} ''shĕvâ'' compositum gutturalis sequentis efficit. Hoc est: ponitur ''pathaḥ'' vocalis (''a'') sub littera quae antecedit gutturali, cum sub littera gutturali sit ''shĕvâ-pathaḥ;'' ponitur ''sêghôl'' (e) cum sub littera gutturali sit ''shĕvâ-sêghôl;'' ponitur ''qâmez'' (''o,''<noinclude></noinclude> 845poeyx8l56jpqh8439gukzpm6l1q3 275924 275923 2026-08-14T23:23:55Z SZC 03 22335 275924 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;11&emsp;—}}</noinclude>32. — Ad ''dâghesh'' punctum compensandum, vocalis quae antecedit, producitur. Ex. {{Hebraica|בֵּרֵךְ}} ''bêrêch,'' pro ''birrêch,'' quod esset scribendum juxta paradigma verbi regularis {{Hebraica|קִטֵּל}} ''qiṭṭêl'' in quo nulla est littera gutturalis; {{Hebraica|מֵאַנְתֶּם}} ''mê´antem,'' pro ''mi’’antem,'' quod esset scribendum juxta paradigma regulare {{Hebraica|קִטַּלְתֶּם}} ''qiṭṭaltem'' (§ 51 ''c'', § 72). 33. — Excipiuntur tamen, sed non semper, litterae {{Hebraica|ה}} et {{Hebraica|ח}} ante quas, etiam ''dâghesh'' puncto non notatas, vocalis, quae antecedit, non producitur. Ex. {{Hebraica|מִהַרֵתֶּם}} ''mihartem,'' pro ''mihhartem,'' juxta paradigma regulare {{Hebraica|קִטַּלְתֶּם}} ''qiṭṭaltem'' (v. supra); {{Hebraica|הַחשֶׁךְ}} ''haḥôshech,'' pro ''haḥḥôshech,'' quod esset scribendum juxta regulam articuli praefixi {{Hebraica|הַ}} ha (§ 214). Hoc ''dâghesh,'' quod non scribitur, ''dâghesh'' implicitum vocatur. 34. — Litterae {{Hebraica|א}}, {{Hebraica|ה}}, {{Hebraica|ח}}, {{Hebraica|ע}}, quae vocali ''shĕvâ'' simplici instrui non possunt, pro ea vocalem ''shĕvâ'' compositam (§ 6, 23) assumunt. Ex. {{Hebraica|אֲמַרִתֶּם}} ''’ămartem,'' {{Hebraica|עֲמַדְתֶּם}} ''‘ămadhtem,'' {{Hebraica|חֲזַקְתֶּם}} ''ḥăzaqtem,'' pro ''’ĕmartem, ‘ĕmadhtem, ḥĕzaqtem,'' quod esset scribendum juxta paradigma regulare {{Hebraica|קְטַלְתֶּם}} ''qĕṭaltem'' (§ 62). 35. — Cum vero littera gutturalis non in initio sed in corpore vocis posita sit et, juxta paradigma regulare vel nominum vel verborum, vocali ''shĕvâ'' simplici notari deberet, pro ''shĕvâ'' simplici vocalem ''shĕvâ'' compositam ({{Hebraica|־ֲ}}, {{Hebraica|־ֱ}}, {{Hebraica|־ֳ}}) assumit. Littera autem quae antecedit gutturali, notatur ea vocali quae cum ''shêvâ'' simplici {{Graeca|τῷ}} ''shĕvâ'' compositum gutturalis sequentis efficit. Hoc est: ponitur ''pathaḥ'' vocalis (''a'') sub littera quae antecedit gutturali, cum sub littera gutturali sit ''shĕvâ-pathaḥ;'' ponitur ''sêghôl'' (e) cum sub littera gutturali sit ''shĕvâ-sêghôl;'' ponitur ''qâmez'' (''o,''<noinclude></noinclude> d461dyikpemw4hcwe4suxir6ve7wsni 104 84955 275925 2026-08-14T23:34:07Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'cfr. § 27, ''e'') cum sub littera gutturali sic ''shĕvâ-qâmez.'' Ex. {{Hebraica|יַעֲמֹר}} ''ya‘ămôdh,'' {{Hebraica|נֱעֶמַד}} ''ne‘ĕmadh,'' {{Hebraica|חָעֳמַד}} ho‘ŏmadh, pro ''yi‘môdh, ni‘madh, ho‘madh,'' quod esset scribendum juxta paradigma verbi regularis, sine gutturalibus, {{Hebraica|יִקְטֹל}} ''yiqṭól,'' {{Hebraica|נִקְטַל}} ''niqṭal,'' {{Hebraica|הָקְטַל}} ''hoqṭal,'' (§ 62, § 70,...' 275925 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;12&emsp;—}}</noinclude>cfr. § 27, ''e'') cum sub littera gutturali sic ''shĕvâ-qâmez.'' Ex. {{Hebraica|יַעֲמֹר}} ''ya‘ămôdh,'' {{Hebraica|נֱעֶמַד}} ''ne‘ĕmadh,'' {{Hebraica|חָעֳמַד}} ho‘ŏmadh, pro ''yi‘môdh, ni‘madh, ho‘madh,'' quod esset scribendum juxta paradigma verbi regularis, sine gutturalibus, {{Hebraica|יִקְטֹל}} ''yiqṭól,'' {{Hebraica|נִקְטַל}} ''niqṭal,'' {{Hebraica|הָקְטַל}} ''hoqṭal,'' (§ 62, § 70, § 78). 36. — Excipiuntur litterae {{Hebraica|ח}} et {{Hebraica|ע}} quae, interdum, vocali shĕvâ simplici sunt instructae. Ex. {{Hebraica|יַחְגֹּר}} ''yaḥgôr,'' {{Hebraica|יֱחְזַק}} ''yeḥzaq,'' {{Hebraica|יָדַעְתִּי}} ''yâdḥa‘tî,'' cet. {{ct|{{§|7.}} De accentibus et pausa.}} 37. — Magna est caterva accentuum Hebraeorum (sunt enim triginta), quorum alii distinguendis et separandis partibus vel phraseos vel propositionis vel periodi inserviunt, scilicet interpunctioni notandae; alii vero modulandae voci in recitatione et cantilena rituali. De his multa dicenda essent quae tamen hic longum et, quoad studium nostrum, inutile explanare videtur. 38. — Ad partes vero distinguendas vel periodi vel propositionis, accentus adhibentur qui ''distinctivi'' vocantur, Septem vel octo, quorum tres tantum sunt praesertim in usu: ''a'') sillûq. Adhibetur in fine versuum eique semper subsequitur signum ''sôph pâsûq'' dictum ({{Hebraica|׃}}). Ex. {{Hebraica|הַדָּכָֽר׃}} ''haddâbhâr;'' ''b'') ''’athnâḥ.'' Inservit duobus membris distinguendis in quae dividuntur versus. Ex. {{Hebraica|הַדָּכָ֑ר}} ''haddâbhâr;'' ''c'') ''merkâ'' cum ''mahpâch.'' Hi duo accentus item duobus membris distinguendis inserviunt, ut ''’athnâḥ,'' sed in oratione poëtica. Ex. {{Hebraica|הַדָּכָ֥ר}} ''haddâbhâr.'' 39. — Accentus qui vocatur ''tonicus,'' est vel in ultima<noinclude></noinclude> i9bkey6vevy19qst70ycxk97p5wxlg2 104 84956 275931 2026-08-14T23:43:59Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'vel in penultima syllaba vocum, numquam in syllaba quae penultimae antecedit. Ex. {{Hebraica|הַדָּבָֽר}} ''haddâbhâ´r,'' {{Hebraica|הָאָֽרֶץ}} ''hâ’â´rez.'' Multas et varias regulas de hoc proferunt grammatici; sed, ad dignoscendum qua in syllaba positus sit accentus tonicus vocis, accentuum ipsorum notatio in editionibus et usus plura docebunt. 40. — In exitu vel versus cuiusque vel commatis vel propositionis, per pausam quae...' 275931 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;13&emsp;—}}</noinclude>vel in penultima syllaba vocum, numquam in syllaba quae penultimae antecedit. Ex. {{Hebraica|הַדָּבָֽר}} ''haddâbhâ´r,'' {{Hebraica|הָאָֽרֶץ}} ''hâ’â´rez.'' Multas et varias regulas de hoc proferunt grammatici; sed, ad dignoscendum qua in syllaba positus sit accentus tonicus vocis, accentuum ipsorum notatio in editionibus et usus plura docebunt. 40. — In exitu vel versus cuiusque vel commatis vel propositionis, per pausam quae tum fit, vocales et accentus nonnullas mutationes patiuntur quarum quae sequuntur, sunt frequentiores: ''a'') vocalis producitur. Ex. {{Hebraica|מָֽיִם}} ''mâyim,'' pro {{Hebraica|מַיִם}} ''mayim;'' {{Hebraica|שָׁמָֽרְתִּי}} ''shâmârtî,'' pro {{Hebraica|שָׁמַרְתִּי}} ''shâmarti;'' {{Hebraica|אָֽרֶץ}} ''’ârez'' pro {{Hebraica|אֶרֶץ}} ''’erez.'' ''b'') vocalis producitur dum accentus ad praecedentem syllabam transfertur. Ex. {{Hebraica|אָֽנִי}} ''’â´ni'' pro {{Hebraica|אֲנִי}} ''’ănî´;'' {{Hebraica|שֶֽׁבִי}} ''shê´bhî,'' pro {{Hebraica|שְׁבִי}} ''shĕbhî´;'' {{Hebraica|לָֽךְ}} ''lâch,'' pro {{Hebraica|לְךָ}} ''lĕchâ´.'' {{ct|{{§|8.}} De notis rabbinicis in margine Librorum Sanctorum.}} 41. — Errores scriptionis, qui jamdudum in Libros Sanctos irrepserunt, Rabbini, scilicet Hebraeorum doctores, emendare non sunt ausi. Servantes ideo eos quales. scriptos invenerunt, in margine diligentissime emendationem eorum notaverunt. Seriptio autem errata dicitur a Rabbinis, chaldaica voce, {{Hebraica|כְּתִיב}} ''kĕthîbh'' (i. e. scriptum, vel quod scriptum est); seriptio vero, ab ipsis emendata et notata in margine, vocatur, item chaldaica voce, {{Hebraica|קְרִי}} ''qĕrî'' (i. e. lectum, vel quod legi debet). Circulus parvus (''circellus masoreticus,'' § 6, dictus), scriptioni erratae {{pt|super-}}<noinclude></noinclude> g7yim0gexpms86fp0ucyidbl0l49wxo 104 84957 275941 2026-08-14T23:53:03Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '{{pt|positus|superpositus}}, lectorem de errore admonet eumque ad lectionem in margine emendatam remittit. Exempla sint haec pauca: Gen. VIII, 16, legitur {{Hebraica|הַוְ֯צֵא}} ''hauzê’;'' sed in margine notatur lectio {{Hebraica|היצא}} ''hayzê’;'' Gen. XXXIX, 20, legitur {{Hebraica|אֲסִו֯רֵי}} ''’asivrê;'' sed in margine notatur {{Hebraica|אסירי}} ''’asîrê,'' quod est legendum: Gen. XLIII, 28, legitur {{Hebraica...' 275941 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;14&emsp;—}}</noinclude>{{pt|positus|superpositus}}, lectorem de errore admonet eumque ad lectionem in margine emendatam remittit. Exempla sint haec pauca: Gen. VIII, 16, legitur {{Hebraica|הַוְ֯צֵא}} ''hauzê’;'' sed in margine notatur lectio {{Hebraica|היצא}} ''hayzê’;'' Gen. XXXIX, 20, legitur {{Hebraica|אֲסִו֯רֵי}} ''’asivrê;'' sed in margine notatur {{Hebraica|אסירי}} ''’asîrê,'' quod est legendum: Gen. XLIII, 28, legitur {{Hebraica|וַיִשְׁתַּחֲוֻ֯}} ''vayyishtaḥăvu,'' sed in margine notatur {{Hebraica|וישתחוו}} ''vayyishtaḥăvû,'' quae est lectio recta et emendata. 42. — Aliae etiam sunt in margine Librorum Sanctorum notae minores, quas tamen usus facilius quam grammatiea docebit. {{ct|{{§|9.}} De Nomine Dei {{Hebraica|יהוה}}.}} 43. — Hebraeorum doctores Masoretae (§ 6), effingentes vocalium figuram et eas consonantibus subjungentes, traditionem usu et auctoritate doctorum antecedentium firmatam secuti sunt; sed, pro Nomine Dei {{Hebraica|יהוה}}, nullam traditionem invenerunt, quia nefas erat Hebraeis nomen Dei efferre. In principio Nomen illud sanctum vocalibus carere inscriptura passi sunt; postea vero ei vocales subjunxerunt alius cujusdam nominis Dei, i. e. {{Graeca|τοῦ}} {{Hebraica|אֲדֹנָי}} ''’ădhônây,'' quod est ''Dominus meus,'' {{Graeca|ὁ Κύριος}}, deque Nomine {{Hebraica|יהוה}} effinxerunt {{Hebraica|יְהָוֹה}} ''yĕhôvâh,'' vulgo ''Jehova.'' Haec tamen pronunciatio nominis Dei nullo modo esse potest recta. Videtur enim vera et recta pronunciatio esse {{Hebraica|יַהְוֶה}} ''yahveh'' quod est Imperfectum verbi {{Hebraica|הַוַה}} ''hâvâh,'' esse, existere, ita ut {{Hebraica|יַהְוֶה}} nihil aliud significare possit quam ''Qui''<noinclude></noinclude> 6145h2uuwbdc1ofir32km5ilkudffns 275942 275941 2026-08-14T23:53:19Z SZC 03 22335 275942 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;14&emsp;—}}</noinclude>{{pt|positus|superpositus}}, lectorem de errore admonet eumque ad lectionem in margine emendatam remittit. Exempla sint haec pauca: Gen. VIII, 16, legitur {{Hebraica|הַוְ֯צֵא}} ''hauzê’;'' sed in margine notatur lectio {{Hebraica|היצא}} ''hayzê’;'' Gen. XXXIX, 20, legitur {{Hebraica|אֲסִו֯רֵי}} ''’asivrê;'' sed in margine notatur {{Hebraica|אסירי}} ''’asîrê,'' quod est legendum: Gen. XLIII, 28, legitur {{Hebraica|וַיִשְׁתַּחֲוֻ֯}} ''vayyishtaḥăvu,'' sed in margine notatur {{Hebraica|וישתחוו}} ''vayyishtaḥăvû,'' quae est lectio recta et emendata. 42. — Aliae etiam sunt in margine Librorum Sanctorum notae minores, quas tamen usus facilius quam grammatiea docebit. {{ct|{{§|9.}} De Nomine Dei {{Hebraica|יהוה}}.}} 43. — Hebraeorum doctores Masoretae (§ 6), effingentes vocalium figuram et eas consonantibus subjungentes, traditionem usu et auctoritate doctorum antecedentium firmatam secuti sunt; sed, pro Nomine Dei {{Hebraica|יהוה}}, nullam traditionem invenerunt, quia nefas erat Hebraeis nomen Dei efferre. In principio Nomen illud sanctum vocalibus carere inscriptura passi sunt; postea vero ei vocales subjunxerunt alius cujusdam nominis Dei, i. e. {{Graeca|τοῦ}} {{Hebraica|אֲדֹנָי}} ''’ădhônây,'' quod est ''Dominus meus,'' {{Graeca|ὁ Κύριος}}, deque Nomine {{Hebraica|יהוה}} effinxerunt {{Hebraica|יְהָוֹה}} ''yĕhôvâh,'' vulgo ''Jehova.'' Haec tamen pronunciatio nominis Dei nullo modo esse potest recta. Videtur enim vera et recta pronunciatio esse {{Hebraica|יַהְוֶה}} ''yahveh'' quod est Imperfectum verbi {{Hebraica|הַוַה}} ''hâvâh,'' esse, existere, ita ut {{Hebraica|יַהְוֶה}} nihil aliud significare possit quam ''Qui''<noinclude></noinclude> bw70i88wtoifcwv8s0ftf3qwk7d7kw9 104 84958 275948 2026-08-15T00:30:00Z SZC 03 22335 /* Proofread */ 275948 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;15&emsp;—}}</noinclude>''vere est,'' i. e. Deus verus. Hoc eruitur praesertim e celeberrimo illo Exodi loco (III, 14) in quo Deus de se ipso dicit: {{Hebraica|אֶהְיֶה אֲשֶׁר אֶהְיֶה}} ''’ehyeh ’ăsher ’ehyeh,'' i. e. Ego sum qui sum Theodoretus Antiochenus, qui floruit saeculo V post Ch. n., testatus jam erat Samaritanos Nomen Dei efferre per {{Graeca|Ἰαβὲ}}, quod est {{Hebraica|יַהְוֶה}} ''yahveh''<ref>{{lingua|de|{{sc|{{wl|Q61525|Gesenius}}}}, ''Hebräisches und Aramäisches Handwörterbuch, bearb. von {{sc|{{wl|Q324191|F. Burl}}, {{wl|Q89647|A. Socin}}, {{wl|Q115000|H. Zimmern}}.}} Leipzig, 1895.</ref>. 44. — In legendo tamen, usum vulgarem et communem melius erit retinere cum Hebraei efferant non per ''yahveh'' Nomen Dei, sed per ''’ădhônây.'' {{ct|{{§|10.}} Specimen scripturae et lecturae. Psalmus I.}} {{Hebraica|אַשְׁרֵי הָאִישׁ אֲשֶׁר לֹא הָלַךְ בַּעֲצַת רְשָׁעִים וּבְדֶרֶךְ חַטָּאִים לֹא עָמָ֑ד וּבְמשַׁב לֵצִים לֹא יָשָֽׁב׃ כִּי אִם בְּתוֹרַת יְהֹוָה חֶפְצוֹ וּבְתוֹרָת֥וֹ יֶהְגֶּה יוֹמָם וָלָֽיְלָה׃ וְהָיָה כְּעֵץ שָׁתוּל עַל־פַּלְגֵ֫י־מָ֥יִם אֲשֶׁר פִּרְיוֹ יִתֵּן בְּעִתּוֹ וְעָלֵהוּ לֹֽא־יִבּ֑וֹל וְכֹ֖ל אֲשֶׁר־יַעֲשֶׂה יַצְלִֽיחַ׃ לֹא־כֵן הָֽרְשָׁעִים כִּי אִם־כַּמֹּץ אֲשֶׁר־תִּדְּפֶ֥נּוּ רֽוּחַ׃ עַל־כֵּן לֹא־יָקֻמוּ רְשָׁעִים בַּמִּשְׁפָּ֑ט וְחַטָּאִים בַּעֲדַת צַדִּיקִֽים׃ כִּֽי־יוֹדֵעַ יְהֹוָה דֶּרֶךְ צַדִּיקִ֑ים וְדֶרֶךְ רְשָׁעִים תֹּאבֵֽד׃}} ’Ashrê hâ’îsh ’ăsher lô’ hâlach ba‘ăzath rĕshâ‘îm ûbhdherech ḥaṭṭâ’îm lô’ ‘âmâdh, ûbhmôshabh lêzîm lô’ yâshâbh. Kî ’im bĕthôrath ’adhônay (§ 43, 44) ḥephzô, ûbhthôrâth֥ô yehĕgeh yômâm vâlâylâh. Vĕhâyâh kĕ‘êz shâthûl ‘al-palgê-mâ֥yim ’ăsher piryô yittên bĕ‘ittô vĕ‘âlêhû lô’-yibbôl vĕchôl ’ăsher ya‘ăseh yazlîaḥ. Lô’-chên hârĕshâ‘îm kî ’im-kammôz ’ăsher-tiddĕphennû rûaḥ. ‘Al-kên lô’-yâqumû rĕshâ‘îm bammishpâṭ vĕḥaṭṭâ’îm ba‘ădhath zaddîqîm. Kî yôdhêa‘ ’adhônây derech zaddîqîm vĕdherech rĕshâ‘îm tô’bhêdh. {{nop}}<noinclude></noinclude> 7ajaes9tupj96tj38jsn7dyd8rxcevd 275949 275948 2026-08-15T00:31:26Z SZC 03 22335 275949 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;15&emsp;—}}</noinclude>''vere est,'' i. e. Deus verus. Hoc eruitur praesertim e celeberrimo illo Exodi loco (III, 14) in quo Deus de se ipso dicit: {{Hebraica|אֶהְיֶה אֲשֶׁר אֶהְיֶה}} ''’ehyeh ’ăsher ’ehyeh,'' i. e. Ego sum qui sum Theodoretus Antiochenus, qui floruit saeculo V post Ch. n., testatus jam erat Samaritanos Nomen Dei efferre per {{Graeca|Ἰαβὲ}}, quod est {{Hebraica|יַהְוֶה}} ''yahveh''<ref>{{lingua|de|{{sc|{{wl|Q61525|Gesenius}}}}, ''Hebräisches und Aramäisches Handwörterbuch, bearb. von {{sc|{{wl|Q324191|F. Burl}}, {{wl|Q89647|A. Socin}}, {{wl|Q115000|H. Zimmern}}.}} Leipzig, 1895.</ref>. 44. — In legendo tamen, usum vulgarem et communem melius erit retinere cum Hebraei efferant non per ''yahveh'' Nomen Dei, sed per ''’ădhônây.'' {{ct|{{§|10.}} Specimen scripturae et lecturae. Psalmus I.}} {{Hebraica|אַשְׁרֵי הָאִישׁ אֲשֶׁר לֹא הָלַךְ בַּעֲצַת רְשָׁעִים וּבְדֶרֶךְ חַטָּאִים לֹא עָמָ֑ד וּבְמשַׁב לֵצִים לֹא יָשָֽׁב׃ כִּי אִם בְּתוֹרַת יְהֹוָה חֶפְצוֹ וּבְתוֹרָת֥וֹ יֶהְגֶּה יוֹמָם וָלָֽיְלָה׃ וְהָיָה כְּעֵץ שָׁתוּל עַל־פַּלְגֵ֫י־מָ֥יִם אֲשֶׁר פִּרְיוֹ יִתֵּן בְּעִתּוֹ וְעָלֵהוּ לֹֽא־יִבּ֑וֹל וְכֹ֖ל אֲשֶׁר־יַעֲשֶׂה יַצְלִֽיחַ׃ לֹא־כֵן הָֽרְשָׁעִים כִּי אִם־כַּמֹּץ אֲשֶׁר־תִּדְּפֶ֥נּוּ רֽוּחַ׃ עַל־כֵּן לֹא־יָקֻמוּ רְשָׁעִים בַּמִּשְׁפָּ֑ט וְחַטָּאִים בַּעֲדַת צַדִּיקִֽים׃ כִּֽי־יוֹדֵעַ יְהֹוָה דֶּרֶךְ צַדִּיקִ֑ים וְדֶרֶךְ רְשָׁעִים תֹּאבֵֽד׃}} ''’Ashrê hâ’îsh ’ăsher lô’ hâlach ba‘ăzath rĕshâ‘îm'' ''ûbhdherech ḥaṭṭâ’îm lô’ ‘âmâdh, ûbhmôshabh lêzîm lô’ yâshâbh. Kî'' ''’im bĕthôrath ’adhônay (§ 43, 44) ḥephzô, ûbhthôrâth֥ô yehĕgeh'' ''yômâm vâlâylâh. Vĕhâyâh kĕ‘êz shâthûl ‘al-palgê-mâ֥yim'' ''’ăsher piryô yittên bĕ‘ittô vĕ‘âlêhû lô’-yibbôl vĕchôl ’ăsher'' ''ya‘ăseh yazlîaḥ. Lô’-chên hârĕshâ‘îm kî ’im-kammôz'' ''’ăsher-tiddĕphennû rûaḥ. ‘Al-kên lô’-yâqumû rĕshâ‘îm bammishpâṭ'' ''vĕḥaṭṭâ’îm ba‘ădhath zaddîqîm. Kî yôdhêa‘ ’adhônây derech'' ''zaddîqîm vĕdherech rĕshâ‘îm tô’bhêdh.'' {{nop}}<noinclude></noinclude> dmd2b4s0e2cgfv04rjq6ck22rdmboww 275950 275949 2026-08-15T00:31:41Z SZC 03 22335 275950 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;15&emsp;—}}</noinclude>''vere est,'' i. e. Deus verus. Hoc eruitur praesertim e celeberrimo illo Exodi loco (III, 14) in quo Deus de se ipso dicit: {{Hebraica|אֶהְיֶה אֲשֶׁר אֶהְיֶה}} ''’ehyeh ’ăsher ’ehyeh,'' i. e. Ego sum qui sum Theodoretus Antiochenus, qui floruit saeculo V post Ch. n., testatus jam erat Samaritanos Nomen Dei efferre per {{Graeca|Ἰαβὲ}}, quod est {{Hebraica|יַהְוֶה}} ''yahveh''<ref>{{lingua|de|{{sc|{{wl|Q61525|Gesenius}}}}, ''Hebräisches und Aramäisches Handwörterbuch, bearb. von {{sc|{{wl|Q324191|F. Burl}}, {{wl|Q89647|A. Socin}}, {{wl|Q115000|H. Zimmern}}.}} Leipzig, 1895.</ref>. 44. — In legendo tamen, usum vulgarem et communem melius erit retinere cum Hebraei efferant non per ''yahveh'' Nomen Dei, sed per ''’ădhônây.'' {{ct|{{§|10.}} Specimen scripturae et lecturae. Psalmus I.}} {{Hebraica|אַשְׁרֵי הָאִישׁ אֲשֶׁר לֹא הָלַךְ בַּעֲצַת רְשָׁעִים וּבְדֶרֶךְ חַטָּאִים לֹא עָמָ֑ד וּבְמשַׁב לֵצִים לֹא יָשָֽׁב׃ כִּי אִם בְּתוֹרַת יְהֹוָה חֶפְצוֹ וּבְתוֹרָת֥וֹ יֶהְגֶּה יוֹמָם וָלָֽיְלָה׃ וְהָיָה כְּעֵץ שָׁתוּל עַל־פַּלְגֵ֫י־מָ֥יִם אֲשֶׁר פִּרְיוֹ יִתֵּן בְּעִתּוֹ וְעָלֵהוּ לֹֽא־יִבּ֑וֹל וְכֹ֖ל אֲשֶׁר־יַעֲשֶׂה יַצְלִֽיחַ׃ לֹא־כֵן הָֽרְשָׁעִים כִּי אִם־כַּמֹּץ אֲשֶׁר־תִּדְּפֶ֥נּוּ רֽוּחַ׃ עַל־כֵּן לֹא־יָקֻמוּ רְשָׁעִים בַּמִּשְׁפָּ֑ט וְחַטָּאִים בַּעֲדַת צַדִּיקִֽים׃ כִּֽי־יוֹדֵעַ יְהֹוָה דֶּרֶךְ צַדִּיקִ֑ים וְדֶרֶךְ רְשָׁעִים תֹּאבֵֽד׃}} ''’Ashrê hâ’îsh ’ăsher lô’ hâlach ba‘ăzath rĕshâ‘îm'' ''ûbhdherech ḥaṭṭâ’îm lô’ ‘âmâdh, ûbhmôshabh lêzîm lô’ yâshâbh. Kî'' ''’im bĕthôrath ’adhônay'' (§ 43, 44) ''ḥephzô, ûbhthôrâth֥ô yehĕgeh'' ''yômâm vâlâylâh. Vĕhâyâh kĕ‘êz shâthûl ‘al-palgê-mâ֥yim'' ''’ăsher piryô yittên bĕ‘ittô vĕ‘âlêhû lô’-yibbôl vĕchôl ’ăsher'' ''ya‘ăseh yazlîaḥ. Lô’-chên hârĕshâ‘îm kî ’im-kammôz'' ''’ăsher-tiddĕphennû rûaḥ. ‘Al-kên lô’-yâqumû rĕshâ‘îm bammishpâṭ'' ''vĕḥaṭṭâ’îm ba‘ădhath zaddîqîm. Kî yôdhêa‘ ’adhônây derech'' ''zaddîqîm vĕdherech rĕshâ‘îm tô’bhêdh.'' {{nop}}<noinclude></noinclude> dh6qlv1xmskqbynmgfzg7815guv3pm4 275951 275950 2026-08-15T00:33:47Z SZC 03 22335 275951 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;15&emsp;—}}</noinclude>''vere est,'' i. e. Deus verus. Hoc eruitur praesertim e celeberrimo illo Exodi loco (III, 14) in quo Deus de se ipso dicit: {{Hebraica|אֶהְיֶה אֲשֶׁר אֶהְיֶה}} ''’ehyeh ’ăsher ’ehyeh,'' i. e. Ego sum qui sum Theodoretus Antiochenus, qui floruit saeculo V post Ch. n., testatus jam erat Samaritanos Nomen Dei efferre per {{Graeca|Ἰαβὲ}}, quod est {{Hebraica|יַהְוֶה}} ''yahveh''<ref>{{lingua|de|{{sc|{{wl|Q61525|Gesenius}}}}, ''Hebräisches und Aramäisches Handwörterbuch, bearb. von {{sc|{{wl|Q324191|F. Burl}}, {{wl|Q89647|A. Socin}}, {{wl|Q115000|H. Zimmern}}.}} Leipzig, 1895.}}</ref>. 44. — In legendo tamen, usum vulgarem et communem melius erit retinere cum Hebraei efferant non per ''yahveh'' Nomen Dei, sed per ''’ădhônây.'' {{ct|{{§|10.}} Specimen scripturae et lecturae. Psalmus I.}} {{Hebraica|אַשְׁרֵי הָאִישׁ אֲשֶׁר לֹא הָלַךְ בַּעֲצַת רְשָׁעִים וּבְדֶרֶךְ חַטָּאִים לֹא עָמָ֑ד וּבְמשַׁב לֵצִים לֹא יָשָֽׁב׃ כִּי אִם בְּתוֹרַת יְהֹוָה חֶפְצוֹ וּבְתוֹרָת֥וֹ יֶהְגֶּה יוֹמָם וָלָֽיְלָה׃ וְהָיָה כְּעֵץ שָׁתוּל עַל־פַּלְגֵ֫י־מָ֥יִם אֲשֶׁר פִּרְיוֹ יִתֵּן בְּעִתּוֹ וְעָלֵהוּ לֹֽא־יִבּ֑וֹל וְכֹ֖ל אֲשֶׁר־יַעֲשֶׂה יַצְלִֽיחַ׃ לֹא־כֵן הָֽרְשָׁעִים כִּי אִם־כַּמֹּץ אֲשֶׁר־תִּדְּפֶ֥נּוּ רֽוּחַ׃ עַל־כֵּן לֹא־יָקֻמוּ רְשָׁעִים בַּמִּשְׁפָּ֑ט וְחַטָּאִים בַּעֲדַת צַדִּיקִֽים׃ כִּֽי־יוֹדֵעַ יְהֹוָה דֶּרֶךְ צַדִּיקִ֑ים וְדֶרֶךְ רְשָׁעִים תֹּאבֵֽד׃}} ''’Ashrê hâ’îsh ’ăsher lô’ hâlach ba‘ăzath rĕshâ‘îm'' ''ûbhdherech ḥaṭṭâ’îm lô’ ‘âmâdh, ûbhmôshabh lêzîm lô’ yâshâbh. Kî'' ''’im bĕthôrath ’adhônay'' (§ 43, 44) ''ḥephzô, ûbhthôrâth֥ô yehĕgeh'' ''yômâm vâlâylâh. Vĕhâyâh kĕ‘êz shâthûl ‘al-palgê-mâ֥yim'' ''’ăsher piryô yittên bĕ‘ittô vĕ‘âlêhû lô’-yibbôl vĕchôl ’ăsher'' ''ya‘ăseh yazlîaḥ. Lô’-chên hârĕshâ‘îm kî ’im-kammôz'' ''’ăsher-tiddĕphennû rûaḥ. ‘Al-kên lô’-yâqumû rĕshâ‘îm bammishpâṭ'' ''vĕḥaṭṭâ’îm ba‘ădhath zaddîqîm. Kî yôdhêa‘ ’adhônây derech'' ''zaddîqîm vĕdherech rĕshâ‘îm tô’bhêdh.'' {{nop}}<noinclude></noinclude> f3t5yqrbbctgc9dmhtzmh9md3ym1ulw 275952 275951 2026-08-15T00:35:05Z SZC 03 22335 275952 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;15&emsp;—}}</noinclude>''vere est,'' i. e. Deus verus. Hoc eruitur praesertim e celeberrimo illo Exodi loco (III, 14) in quo Deus de se ipso dicit: {{Hebraica|אֶהְיֶה אֲשֶׁר אֶהְיֶה}} ''’ehyeh ’ăsher ’ehyeh,'' i. e. Ego sum qui sum Theodoretus Antiochenus, qui floruit saeculo V post Ch. n., testatus jam erat Samaritanos Nomen Dei efferre per {{Graeca|Ἰαβὲ}}, quod est {{Hebraica|יַהְוֶה}} ''yahveh''<ref>{{lingua|de|{{sc|{{wl|Q61525|Gesenius}}}}, ''Hebräisches und Aramäisches Handwörterbuch, bearb. von {{sc|{{wl|Q324191|F. Burl}}, {{wl|Q89647|A. Socin}}, {{wl|Q115000|H. Zimmern}}.}} Leipzig, 1895.}}</ref>. 44. — In legendo tamen, usum vulgarem et communem melius erit retinere cum Hebraei efferant non per ''yahveh'' Nomen Dei, sed per ''’ădhônây.'' {{ct|{{§|10.}} Specimen scripturae et lecturae. Psalmus I.}} <p dir="rtl">{{Hebraica|אַשְׁרֵי הָאִישׁ אֲשֶׁר לֹא הָלַךְ בַּעֲצַת רְשָׁעִים וּבְדֶרֶךְ חַטָּאִים לֹא עָמָ֑ד וּבְמשַׁב לֵצִים לֹא יָשָֽׁב׃ כִּי אִם בְּתוֹרַת יְהֹוָה חֶפְצוֹ וּבְתוֹרָת֥וֹ יֶהְגֶּה יוֹמָם וָלָֽיְלָה׃ וְהָיָה כְּעֵץ שָׁתוּל עַל־פַּלְגֵ֫י־מָ֥יִם אֲשֶׁר פִּרְיוֹ יִתֵּן בְּעִתּוֹ וְעָלֵהוּ לֹֽא־יִבּ֑וֹל וְכֹ֖ל אֲשֶׁר־יַעֲשֶׂה יַצְלִֽיחַ׃ לֹא־כֵן הָֽרְשָׁעִים כִּי אִם־כַּמֹּץ אֲשֶׁר־תִּדְּפֶ֥נּוּ רֽוּחַ׃ עַל־כֵּן לֹא־יָקֻמוּ רְשָׁעִים בַּמִּשְׁפָּ֑ט וְחַטָּאִים בַּעֲדַת צַדִּיקִֽים׃ כִּֽי־יוֹדֵעַ יְהֹוָה דֶּרֶךְ צַדִּיקִ֑ים וְדֶרֶךְ רְשָׁעִים תֹּאבֵֽד׃}}</p> ''’Ashrê hâ’îsh ’ăsher lô’ hâlach ba‘ăzath rĕshâ‘îm'' ''ûbhdherech ḥaṭṭâ’îm lô’ ‘âmâdh, ûbhmôshabh lêzîm lô’ yâshâbh. Kî'' ''’im bĕthôrath ’adhônay'' (§ 43, 44) ''ḥephzô, ûbhthôrâth֥ô yehĕgeh'' ''yômâm vâlâylâh. Vĕhâyâh kĕ‘êz shâthûl ‘al-palgê-mâ֥yim'' ''’ăsher piryô yittên bĕ‘ittô vĕ‘âlêhû lô’-yibbôl vĕchôl ’ăsher'' ''ya‘ăseh yazlîaḥ. Lô’-chên hârĕshâ‘îm kî ’im-kammôz'' ''’ăsher-tiddĕphennû rûaḥ. ‘Al-kên lô’-yâqumû rĕshâ‘îm bammishpâṭ'' ''vĕḥaṭṭâ’îm ba‘ădhath zaddîqîm. Kî yôdhêa‘ ’adhônây derech'' ''zaddîqîm vĕdherech rĕshâ‘îm tô’bhêdh.'' {{nop}}<noinclude></noinclude> kw28nrmfdrypebhkf2xrp7quoh5eceh 104 84959 275971 2026-08-15T10:05:51Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '{{ct|CAPUT II.}} {{ct|De Verbo.}} {{ct|{{§|1.}} De trilitterismo.}} 45. — Trilitterismus, quem vocant, est fundamentum proprium et peculiare totius structurae grammaticalis linguae hebraicae nec non ceterarum linguarum quae Semiticae (§. 1) nuncupantur, quo fit ut vox quaeque et vocabulum, quodcumque sit, paucis admodum exceptis, semper referri possit et reduci ad quamdam radicem verbalem quae tribus tantum et immutatis consonantib... 275971 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;16&emsp;—}}</noinclude>{{ct|CAPUT II.}} {{ct|De Verbo.}} {{ct|{{§|1.}} De trilitterismo.}} 45. — Trilitterismus, quem vocant, est fundamentum proprium et peculiare totius structurae grammaticalis linguae hebraicae nec non ceterarum linguarum quae Semiticae (§. 1) nuncupantur, quo fit ut vox quaeque et vocabulum, quodcumque sit, paucis admodum exceptis, semper referri possit et reduci ad quamdam radicem verbalem quae tribus tantum et immutatis consonantibus constet. Procedit inde lingua, quasi ab hac ipsa radice proficiscens, ad formandas voces omnes tum verborum, tum nominum, tum adjectivorum, nulla habita ratione de vocalibus (duo sunt in radicibus hebraicis) quibus ea radix verbalis pronunciatur. Exempla sint haec verba vel radices hebraicae: {{Hebraica|מָלַךְ}} ''regnavit;''<ref>Vocalis ''shĕvâ'' in fine verborum {{Hebraica|מָלַךְ}}, {{Hebraica|הָלַךְ}} cet.; nullam vim vocalis habet.</ref> {{Hebraica|שָׁמַר}} ''custodivit;'' {{Hebraica|פָּתַה}} ''aperuit;'' {{Hebraica|אָכַל}}, ''manducavit;'' {{Hebraica|אָמַר}} ''dixit;'' {{Hebraica|חָלַךְ}} ''ivit;'' {{Hebraica|קָטַל}} ''necavit,'' cet. Cum autem vel in glossario vel in Libris Sanctis perlegendis voces nobis occurrant quales: {{Hebraica|מֶלֶךְ}} ''rex;'' {{Hebraica|מַלְכָּה}} ''regina,'' {{Hebraica|מַלְכוּת}} et {{Hebraica|מַמְלָכָה}} ''regnum,'' {{Hebraica|מָלַכְתִּי}} ''ego regnavi,'' {{Hebraica|מָלַכְתָּ}} ''tu regnavisti,'' {{Hebraica|יִמְלֹךְ}} ''regnabit,'' {{Hebraica|הִמְלִיךְ}} ''regem constituit,'' facile erit cuique et animadvertere et comperire omnes has voces a radice verbali {{Hebraica|מָלַךְ}} ''regnavit,'' derivare. Radix autem {{Hebraica|מלך}} tribus constat consonantibus {{Hebraica|מ}}, {{Hebraica|ל}}, {{Hebraica|כ}}, quae semper et constanter in vocibus quas supra retulimus,<noinclude><!--nop--> <references/></noinclude> tkkfiszt6esvsdy3wvd6tig1xsdkvqj 104 84960 275973 2026-08-15T10:19:22Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'immutatae recurrunt. Ipsae autem voces a radice verbali sua sunt prognatae vel per vocalium mutationem, ut patet, vel per alias consonantes adjectas. Quae nuper diximus de radice verbali מלך, dici possunt etiam de aliis radicibus quas supra notavimus, et de aliis omnibus. En aliud exemplum. A radice verbali פָּתַח ''aperuit,'' procedunt voces non solum פָּתַחְתִּי ''ego aperui,'' פְּתַחְתֶּם ''vos aperuistis,'' sed etiam פ...' 275973 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;17&emsp;—}}</noinclude>immutatae recurrunt. Ipsae autem voces a radice verbali sua sunt prognatae vel per vocalium mutationem, ut patet, vel per alias consonantes adjectas. Quae nuper diximus de radice verbali מלך, dici possunt etiam de aliis radicibus quas supra notavimus, et de aliis omnibus. En aliud exemplum. A radice verbali פָּתַח ''aperuit,'' procedunt voces non solum פָּתַחְתִּי ''ego aperui,'' פְּתַחְתֶּם ''vos aperuistis,'' sed etiam פֶּתַּח ''apertio, janua, porta,'' פֵּתַח ''declaratio,'' מַפְתֵּהַ ''clavis,'' מִפְתָּח ''apertio labiorum.'' Ex his patet tres litteras פ, ת, ח, quibus radix verbalis פתח constat, semper occurrere immutatas in vocibus derivatis. 46. — Radix verbalis, quae per descriptum modum tribus consonantibus constat, ''est persona tertia masculina singularis Perfecti primae formae conjugationis quae ''qal'' vocatur'' (§. 51, §. 62), inde ratio omnis procedit ad voces omnes conjugationum, ad nomina, ad adjectiva, conformanda. 47. — Ternae consonantes, quibus constat quaeque radix verbalis, vocari possunt, ad invicem, radicales tres; 1^a, 2^a, 3^a, verbi ipsius, ita ut in radice.verbali, exempli gratia, מָלַךְ ''regnavit,'' radix 1^a sit מ, 2^a sit ל, 3^a sit כ. Doctores vero Hebraeorum et grammatici 1^am radicalem designare solent per פ, 2^am per ע, 3^am per ל, instar antiquioris paradigmatis פָעַל ''fecit,'' quo utebantur in grammatica describenda. Quare fit ut, si quis, exempli gratia, dixerit: ''verbum vel radix verbalis'' נָתַן dedit, ''est verbum'' פן nil aliud dicit vel significat quam radicem verbalem נָתַן pro 1^a radicali, i. e. 1^a consonante, litteram נ habere. 48. — Non semper tàmen eae radicales tres sunt in conspectu nostro, ut ita dicamus, in omnibus verbis. Hoc fit praesertim: {{nop}}<noinclude><!--nop--> {{rh|<small>{{sc|Pizzi}}&ensp;–&ensp;''Grammatica Hebraica''||2{{gap|3em}}}}</noinclude> dmt7hohkjgc21ju98qyrdz411l7wkgv 275974 275973 2026-08-15T10:19:34Z SZC 03 22335 275974 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;17&emsp;—}}</noinclude>immutatae recurrunt. Ipsae autem voces a radice verbali sua sunt prognatae vel per vocalium mutationem, ut patet, vel per alias consonantes adjectas. Quae nuper diximus de radice verbali מלך, dici possunt etiam de aliis radicibus quas supra notavimus, et de aliis omnibus. En aliud exemplum. A radice verbali פָּתַח ''aperuit,'' procedunt voces non solum פָּתַחְתִּי ''ego aperui,'' פְּתַחְתֶּם ''vos aperuistis,'' sed etiam פֶּתַּח ''apertio, janua, porta,'' פֵּתַח ''declaratio,'' מַפְתֵּהַ ''clavis,'' מִפְתָּח ''apertio labiorum.'' Ex his patet tres litteras פ, ת, ח, quibus radix verbalis פתח constat, semper occurrere immutatas in vocibus derivatis. 46. — Radix verbalis, quae per descriptum modum tribus consonantibus constat, ''est persona tertia masculina singularis Perfecti primae formae conjugationis quae ''qal'' vocatur'' (§. 51, §. 62), inde ratio omnis procedit ad voces omnes conjugationum, ad nomina, ad adjectiva, conformanda. 47. — Ternae consonantes, quibus constat quaeque radix verbalis, vocari possunt, ad invicem, radicales tres; 1^a, 2^a, 3^a, verbi ipsius, ita ut in radice.verbali, exempli gratia, מָלַךְ ''regnavit,'' radix 1^a sit מ, 2^a sit ל, 3^a sit כ. Doctores vero Hebraeorum et grammatici 1^am radicalem designare solent per פ, 2^am per ע, 3^am per ל, instar antiquioris paradigmatis פָעַל ''fecit,'' quo utebantur in grammatica describenda. Quare fit ut, si quis, exempli gratia, dixerit: ''verbum vel radix verbalis'' נָתַן dedit, ''est verbum'' פן nil aliud dicit vel significat quam radicem verbalem נָתַן pro 1^a radicali, i. e. 1^a consonante, litteram נ habere. 48. — Non semper tàmen eae radicales tres sunt in conspectu nostro, ut ita dicamus, in omnibus verbis. Hoc fit praesertim: {{nop}}<noinclude>{{rh|<small>{{sc|Pizzi}}&ensp;–&ensp;''Grammatica Hebraica''||2{{gap|3em}}}}</noinclude> 3jiyyae0hq32w9vfzjmdk4u232217ob 275975 275974 2026-08-15T10:19:58Z SZC 03 22335 275975 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;17&emsp;—}}</noinclude>immutatae recurrunt. Ipsae autem voces a radice verbali sua sunt prognatae vel per vocalium mutationem, ut patet, vel per alias consonantes adjectas. Quae nuper diximus de radice verbali {{Hebraica|מלך}}, dici possunt etiam de aliis radicibus quas supra notavimus, et de aliis omnibus. En aliud exemplum. A radice verbali {{Hebraica|פָּתַח}} ''aperuit,'' procedunt voces non solum {{Hebraica|פָּתַחְתִּי}} ''ego aperui,'' {{Hebraica|פְּתַחְתֶּם}} ''vos aperuistis,'' sed etiam {{Hebraica|פֶּתַּח}} ''apertio, janua, porta,'' {{Hebraica|פֵּתַח}} ''declaratio,'' {{Hebraica|מַפְתֵּהַ}} ''clavis,'' {{Hebraica|מִפְתָּח}} ''apertio labiorum.'' Ex his patet tres litteras {{Hebraica|פ}}, {{Hebraica|ת}}, {{Hebraica|ח}}, quibus radix verbalis {{Hebraica|פתח}} constat, semper occurrere immutatas in vocibus derivatis. 46. — Radix verbalis, quae per descriptum modum tribus consonantibus constat, ''est persona tertia masculina singularis Perfecti primae formae conjugationis quae ''qal'' vocatur'' (§. 51, §. 62), inde ratio omnis procedit ad voces omnes conjugationum, ad nomina, ad adjectiva, conformanda. 47. — Ternae consonantes, quibus constat quaeque radix verbalis, vocari possunt, ad invicem, radicales tres; 1^a, 2^a, 3^a, verbi ipsius, ita ut in radice.verbali, exempli gratia, {{Hebraica|מָלַךְ}} ''regnavit,'' radix 1^a sit {{Hebraica|מ}}, 2^a sit {{Hebraica|ל}}, 3^a sit {{Hebraica|כ}}. Doctores vero Hebraeorum et grammatici 1^am radicalem designare solent per {{Hebraica|פ}}, 2^am per {{Hebraica|ע}}, 3^am per {{Hebraica|ל}}, instar antiquioris paradigmatis {{Hebraica|פָעַל}} ''fecit,'' quo utebantur in grammatica describenda. Quare fit ut, si quis, exempli gratia, dixerit: ''verbum vel radix verbalis'' {{Hebraica|נָתַן}} dedit, ''est verbum'' {{Hebraica|פן}} nil aliud dicit vel significat quam radicem verbalem {{Hebraica|נָתַן}} pro 1^a radicali, i. e. 1^a consonante, litteram {{Hebraica|נ}} habere. 48. — Non semper tàmen eae radicales tres sunt in conspectu nostro, ut ita dicamus, in omnibus verbis. Hoc fit praesertim: {{nop}}<noinclude>{{rh|<small>{{sc|Pizzi}}&ensp;–&ensp;''Grammatica Hebraica''||2{{gap|3em}}}}</noinclude> joo3jjx344a1zt9wj75czkv958pv9r5 104 84961 275976 2026-08-15T10:30:57Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'a) cum 3^a persona masculina Perfecti duobus tantum consonantibus constet, quarum prima ''qâmez'' (''â'') vocali vel ''zêrê'' (''ê'') vocali sit instructa. Ex. קָם ''surrexit,'' שָׂם ''posuit,'' מֵת ''mortuus est.'' Putant grammatici excidisse vel litteram ו vel litteram י ita ut vera verbi forma sit קָוַם pro קַם, שָׂיַם pro שָׂם, מָוֵת pro מֵת. Verbum, hac ratione, ad trilitterismum suum reducitur. Lit...' 275976 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;18&emsp;—}}</noinclude>a) cum 3^a persona masculina Perfecti duobus tantum consonantibus constet, quarum prima ''qâmez'' (''â'') vocali vel ''zêrê'' (''ê'') vocali sit instructa. Ex. קָם ''surrexit,'' שָׂם ''posuit,'' מֵת ''mortuus est.'' Putant grammatici excidisse vel litteram ו vel litteram י ita ut vera verbi forma sit קָוַם pro קַם, שָׂיַם pro שָׂם, מָוֵת pro מֵת. Verbum, hac ratione, ad trilitterismum suum reducitur. Litterae autem, quae exciderunt, in reliqua conjugatione recurrunt. Ex. קוּם ''surge!,'' קוּמוּ ''surgite!,'' יָקוּם ''surget,'' קוֹמָה ''altitudo, statura,'' a radice verbali קָם, i. e. קָוַם, ''surrexit, stetit;'' ''b'') cum in conjugatione verbi e ternis consonantibus radicalibus vel illa vel ista excidat, etiam si 3^a persona masculina Perfecti ternas omnes patentes exhibeat. Hoc evenit praesertim in verbis quorum 1^a radicalis est נ vel י ex. נָתַן ''dedit,'' יָרַד ''descendit;'' in verbis quorum 2^a et 3^a radicalis est eadem littera, ex. קָלַל ''levis, agilis fuit;'' in verbis quorum 3^a radicalis est ה, ex. קָנָה ''possedit.'' Exempla sint consonantium excidentium in his verbis: יִתֵּן ''dabit,'' מַתָּן ''donum,'' a נָתַן ''dedit;'' רֵד ''descende!,'' a יָרַד ''descendit;'' תֵקַל ''levis erit,'' קַל ''levis,'' a קָלַל ''levis fut;'' קָנוּ ''possederunt,'' a קָנָה ''possedit.'' 49. — De his sufficiat admonuisse tirones; regulas enim, ad quemcumque casum distinete atque ordinate declarandum, tradit grammatica. {{ct|{{§|2.}} De verborum formis.}} 50. — Hebraica lingua variis formis explicat atque amplificat conjugationem verborum suorum. Eae autem formae vel actioni vehementius exprimendae inserviunt,<noinclude></noinclude> 45e9xtlicwp1knwar78kereyadrz4g5 275977 275976 2026-08-15T10:31:23Z SZC 03 22335 275977 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;18&emsp;—}}</noinclude>''a'') cum 3^a persona masculina Perfecti duobus tantum consonantibus constet, quarum prima ''qâmez'' (''â'') vocali vel ''zêrê'' (''ê'') vocali sit instructa. Ex. {{Hebraica|קָם}} ''surrexit,'' {{Hebraica|שָׂם}} ''posuit,'' {{Hebraica|מֵת}} ''mortuus est.'' Putant grammatici excidisse vel litteram {{Hebraica|ו}} vel litteram {{Hebraica|י}} ita ut vera verbi forma sit {{Hebraica|קָוַם}} pro {{Hebraica|קַם}}, {{Hebraica|שָׂיַם}} pro {{Hebraica|שָׂם}}, {{Hebraica|מָוֵת}} pro {{Hebraica|מֵת}}. Verbum, hac ratione, ad trilitterismum suum reducitur. Litterae autem, quae exciderunt, in reliqua conjugatione recurrunt. Ex. {{Hebraica|קוּם}} ''surge!,'' {{Hebraica|קוּמוּ}} ''surgite!,'' {{Hebraica|יָקוּם}} ''surget,'' {{Hebraica|קוֹמָה}} ''altitudo, statura,'' a radice verbali {{Hebraica|קָם}}, i. e. {{Hebraica|קָוַם}}, ''surrexit, stetit;'' ''b'') cum in conjugatione verbi e ternis consonantibus radicalibus vel illa vel ista excidat, etiam si 3^a persona masculina Perfecti ternas omnes patentes exhibeat. Hoc evenit praesertim in verbis quorum 1^a radicalis est {{Hebraica|נ}} vel {{Hebraica|י}} ex. {{Hebraica|נָתַן}} ''dedit,'' {{Hebraica|יָרַד}} ''descendit;'' in verbis quorum 2^a et 3^a radicalis est eadem littera, ex. {{Hebraica|קָלַל}} ''levis, agilis fuit;'' in verbis quorum 3^a radicalis est {{Hebraica|ה}}, ex. {{Hebraica|קָנָה}} ''possedit.'' Exempla sint consonantium excidentium in his verbis: {{Hebraica|יִתֵּן}} ''dabit,'' {{Hebraica|מַתָּן}} ''donum,'' a {{Hebraica|נָתַן}} ''dedit;'' {{Hebraica|רֵד}} ''descende!,'' a {{Hebraica|יָרַד}} ''descendit;'' {{Hebraica|תֵקַל}} ''levis erit,'' {{Hebraica|קַל}} ''levis,'' a {{Hebraica|קָלַל}} ''levis fut;'' {{Hebraica|קָנוּ}} ''possederunt,'' a {{Hebraica|קָנָה}} ''possedit.'' 49. — De his sufficiat admonuisse tirones; regulas enim, ad quemcumque casum distinete atque ordinate declarandum, tradit grammatica. {{ct|{{§|2.}} De verborum formis.}} 50. — Hebraica lingua variis formis explicat atque amplificat conjugationem verborum suorum. Eae autem formae vel actioni vehementius exprimendae inserviunt,<noinclude></noinclude> ddzirktmnntyq7dfsdy7ir05ob8et20 104 84962 275979 2026-08-15T10:48:16Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'vel passivo designando, vel reflexivo, vel causativo sive jussivo. Septem sunt, nomenque receperunt a verbo {{Hebraica|פָּעַל}} ''fecit,'' quo paradigmate usi sunt antiquitus doctores Hebraeorum in grammatica describenda (§ 47). Primae vero nomen {{Hebraica|קַל}}, i.e l''evis, facilis,'' inditum est. Reliquae sunt: ''niph‘al, pi‘‘êl, pu‘al, hiph‘îl, hoph'al, hithpa‘‘êl.'' 51. — Sequitur formarum descriptio: ''a'') forma 1<su...' 275979 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;19&emsp;—}}</noinclude>vel passivo designando, vel reflexivo, vel causativo sive jussivo. Septem sunt, nomenque receperunt a verbo {{Hebraica|פָּעַל}} ''fecit,'' quo paradigmate usi sunt antiquitus doctores Hebraeorum in grammatica describenda (§ 47). Primae vero nomen {{Hebraica|קַל}}, i.e l''evis, facilis,'' inditum est. Reliquae sunt: ''niph‘al, pi‘‘êl, pu‘al, hiph‘îl, hoph'al, hithpa‘‘êl.'' 51. — Sequitur formarum descriptio: ''a'') forma 1^a ''qal'' actionem simplicem signifieat; ternis tantummodo eonstat consonantibus, suntque hae consonantes radicales tres de quibus supra (§ 45 seqq.) diximus. Ex. {{Hebraica|קָטַל}} ''necavit;'' ''b'') forma 2^a ''niph‘al'' est vel passiva vel reflexiva. Praefigitur syllaba {{Hebraica|נִ}}, post quam 1^a radicalis verbi nulla notatur vocali; 2^a vero notatur vocali pathaḥ (''a''). Ex. {{Hebraica|נִקְטַל}} ''necatus est;'' ''c'') forma 3^a ''pi‘‘êl'' est intensiva vel iterativa vel inchoativa. Verbi 1^a radicalis notatur vocali brevi ''ḥîreq'' (''i''), 2^a radicalis duplicatur et notatur vocali ''zêrê'' (''ê''). Ex. {{Hebraica|קִטֵּל}} ''trucidavit.'' Saepe est denominativa. Ex. {{Hebraica|קִנֵּן}} ''nidificavit,'' a {{Hebraica|קֵן}} ''nidus;'' ''d'') forma 4^a ''pu‘‘al'' passiva est praecedentis. Verbi 1^a radicalis notatur vocali ''qibbûz'' (''u''), 2^a duplicatur recipitque vocalem ''pathaḥ'' (''a''). Ex. {{Hebraica|קֻטַּל}} ''trucidatus est;'' ''e'') forma 5^a ''hiph‘îl'' est causatlva et jussiva, verbaque intransitiva per eam fiunt transitiva. Praefigitur syllaba {{Hebraica|הִ}}, post quam 1^a radicalis nulla instruitur vocali; 2^a vero vocali ''ḥîreq'' longa (''î'') instruitur. Ex. {{Hebraica|הִקְטִיל}} ''necare jussit;'' {{Hebraica|הִגְדִּיל}} ''magnum reddidit, ampliavit,'' a {{Hebraica|גָּדַל}} ''magnus fuit;'' ''f'') forma 6^a ''hoph‘al'' est passiva praecedentis. Praefigitur syllaba {{Hebraica|הָ}} (vocali ''qâmez ḥâṭûph, o,'' notata), post quam<noinclude></noinclude> fsodl3avmqoy4vujh840txaeewhxelq 104 84963 275981 2026-08-15T10:55:09Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '1^a radicalis nullam vocalem recipit; 2^a vero instruitur vocali ''pathaḥ'' (''a''). Ex. {{Hebraica|הָקְטַל}} ''ad necem est provocatus;'' ''g'') forma 7^a ''hithpa‘‘êl'' est vel reflexiva vel reciproca. Praefigitur syllaba {{Hebraica|הִתְ}}, post quam 1^a radicalis vocali ''pathaḥ'' (''a'') instruitur; 2^a duplicatur et vocalem ''zêrê'' (''ê'') recipit. Ex. {{Hebraica|הִתְקַט...' 275981 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;20&emsp;—}}</noinclude>1^a radicalis nullam vocalem recipit; 2^a vero instruitur vocali ''pathaḥ'' (''a''). Ex. {{Hebraica|הָקְטַל}} ''ad necem est provocatus;'' ''g'') forma 7^a ''hithpa‘‘êl'' est vel reflexiva vel reciproca. Praefigitur syllaba {{Hebraica|הִתְ}}, post quam 1^a radicalis vocali ''pathaḥ'' (''a'') instruitur; 2^a duplicatur et vocalem ''zêrê'' (''ê'') recipit. Ex. {{Hebraica|הִתְקַטֵּל}} ''se ipsum necavit.'' 52. — Formae rarae sunt: ''a'') ''pô‘êl'' et ''pô‘al,'' respondentes formis usitatioribus. ''pi‘‘êl'' et ''pu‘‘al.'' Reflexiva est ''hithpô‘êl;'' ''b'') ''po‘lêl,'' quae respondet formae usitatiori ''pi‘‘êl;'' c) ''pilpêl,'' quae respondet formae usitatiori ''pi‘‘êl.'' Reflexiva est ''hithpalpêl.'' De his breviter dicemus loco suo in flexione verborum describenda. Alias admodum paucas formas, quae etiam perraro occurrunt, praetermisimus. 53. — Formarum omnium, quas supra descripsimus, nihil aliud quaevis est quam 3^a ''persona masculina, singularis Perfecti,'' Perfecti, hoc est, cuiusque formae. Sciendum autem, est significationem, quam singulis formis supra tribuimus, saepe ac multis modis variari, deque. ea adeundum esse glossarium. Etiam est animadvertendum non omnia verba per omnes formas flecti neque posse flecti. {{ct|{{§|3.}} De modis et temporibus.}} “54. — Lingua hebraica duo habet tempora, alterum ad exprimendam actionem aliquam perfectam, i. e. ''Perfectum,'' alterum ad designandam actionem imperfectam. (vel praesentem vel futuram), i. e. ''Imperfectum.'' Modum habet ''Imperativum'' et modum ''Infinitivum, Participium''<noinclude></noinclude> b4fyq1plrstfgh9ja7nze0gzbm1x4b0 275982 275981 2026-08-15T10:55:21Z SZC 03 22335 275982 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;20&emsp;—}}</noinclude>1^a radicalis nullam vocalem recipit; 2^a vero instruitur vocali ''pathaḥ'' (''a''). Ex. {{Hebraica|הָקְטַל}} ''ad necem est provocatus;'' ''g'') forma 7^a ''hithpa‘‘êl'' est vel reflexiva vel reciproca. Praefigitur syllaba {{Hebraica|הִתְ}}, post quam 1^a radicalis vocali ''pathaḥ'' (''a'') instruitur; 2^a duplicatur et vocalem ''zêrê'' (''ê'') recipit. Ex. {{Hebraica|הִתְקַטֵּל}} ''se ipsum necavit.'' 52. — Formae rarae sunt: ''a'') ''pô‘êl'' et ''pô‘al,'' respondentes formis usitatioribus. ''pi‘‘êl'' et ''pu‘‘al.'' Reflexiva est ''hithpô‘êl;'' ''b'') ''po‘lêl,'' quae respondet formae usitatiori ''pi‘‘êl;'' c) ''pilpêl,'' quae respondet formae usitatiori ''pi‘‘êl.'' Reflexiva est ''hithpalpêl.'' De his breviter dicemus loco suo in flexione verborum describenda. Alias admodum paucas formas, quae etiam perraro occurrunt, praetermisimus. 53. — Formarum omnium, quas supra descripsimus, nihil aliud quaevis est quam 3^a ''persona masculina, singularis Perfecti,'' Perfecti, hoc est, cuiusque formae. Sciendum autem, est significationem, quam singulis formis supra tribuimus, saepe ac multis modis variari, deque. ea adeundum esse glossarium. Etiam est animadvertendum non omnia verba per omnes formas flecti neque posse flecti. {{ct|{{§|3.}} De modis et temporibus.}} 54. — Lingua hebraica duo habet tempora, alterum ad exprimendam actionem aliquam perfectam, i. e. ''Perfectum,'' alterum ad designandam actionem imperfectam. (vel praesentem vel futuram), i. e. ''Imperfectum.'' Modum habet ''Imperativum'' et modum ''Infinitivum, Participium''<noinclude></noinclude> j86332h69v8rsoemojln0rp7nzg1p7f 104 84964 275983 2026-08-15T11:04:23Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '''activum'' et ''Participium passivum.'' Haec omnia (vel tempora vel modi) in omnibus verbi formis occurrunt. In flexione autem, 1^a persona est communis, 2^a et 3^a genus habent masculinum et genus femininum. Persona 3^a pluralis Perfecti est communis. 55. — Perfectum terminationes recipit quas sequens tabula exhibet, eaeque communes sunt omnibus septem verbi formis: {| |- |''sing.'' |3<sup>a... 275983 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;21&emsp;—}}</noinclude>''activum'' et ''Participium passivum.'' Haec omnia (vel tempora vel modi) in omnibus verbi formis occurrunt. In flexione autem, 1^a persona est communis, 2^a et 3^a genus habent masculinum et genus femininum. Persona 3^a pluralis Perfecti est communis. 55. — Perfectum terminationes recipit quas sequens tabula exhibet, eaeque communes sunt omnibus septem verbi formis: {| |- |''sing.'' |3^a masc. |־ |''plur.'' |־וּ |- | |3^a fem. |־ָה | | |- | |2^a masc. |־תָ | |־תֶם |- | |2^a fem. |־תְ | |־תֶן |- | |1^a com. |־תִי | |־נוּ |} Persona 3^a masc. sing. nullam recipit terminationem. In forma ''qal'' constat ipsa ternis tantum consonantibus, eaque est radix verbalis, da qua supra scripsimus (§ 45 seqq.). 56. — Imperfectum recipit praefixa. Terminationes recipit, non tamen in omnibus personis: {| |- |''sing.'' |3^a masc. |י־ |''plur.'' |י־וּ (וּן) |- | |3^a fem. |ת־ | |ת־נָה |- | |2^a masc. |ת־ | |ת־וּ |- | |2^a fem. |ת־יִ(יִן) | |ת־נָה |- | |1^a com. |א־ | |נ־ |} In praefixis vocales non signavimus, aliae enim sunt in aliis formis. De iis adeunda sunt paradigmata in flexione verborum. <small>{{sc|Adnotatio.}} — Terminationes יִן et וּן (2^a fem. sing.; 3^a masc. plur.) sunt chaldaicae et ab Hebraeis in libris tantum poeticis usurpatae.</small> {{nop}}<noinclude></noinclude> 2333b6ftp986ifctvpwywwe0iosavkj 275984 275983 2026-08-15T11:05:21Z SZC 03 22335 275984 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;21&emsp;—}}</noinclude>''activum'' et ''Participium passivum.'' Haec omnia (vel tempora vel modi) in omnibus verbi formis occurrunt. In flexione autem, 1^a persona est communis, 2^a et 3^a genus habent masculinum et genus femininum. Persona 3^a pluralis Perfecti est communis. 55. — Perfectum terminationes recipit quas sequens tabula exhibet, eaeque communes sunt omnibus septem verbi formis: {| |- |''sing.'' |3^a masc. |{{Hebraica|־}} |''plur.'' |{{Hebraica|־וּ}} |- | |3^a fem. |{{Hebraica|־ָה}} | | |- | |2^a masc. |{{Hebraica|־תָ}} | |{{Hebraica|־תֶם}} |- | |2^a fem. |{{Hebraica|־תְ}} | |{{Hebraica|־תֶן}} |- | |1^a com. |{{Hebraica|־תִי}} | |{{Hebraica|־נוּ}} |} Persona 3^a masc. sing. nullam recipit terminationem. In forma ''qal'' constat ipsa ternis tantum consonantibus, eaque est radix verbalis, da qua supra scripsimus (§ 45 seqq.). 56. — Imperfectum recipit praefixa. Terminationes recipit, non tamen in omnibus personis: {| |- |''sing.'' |3^a masc. |{{Hebraica|י־}} |''plur.'' |{{Hebraica|י־וּ (וּן)}} |- | |3^a fem. |{{Hebraica|ת־}} | |{{Hebraica|ת־נָה}} |- | |2^a masc. |{{Hebraica|ת־}} | |{{Hebraica|ת־וּ}} |- | |2^a fem. |{{Hebraica|ת־יִ (יִן)}} | |{{Hebraica|ת־נָה}} |- | |1^a com. |{{Hebraica|א־}} | |{{Hebraica|נ־}} |} In praefixis vocales non signavimus, aliae enim sunt in aliis formis. De iis adeunda sunt paradigmata in flexione verborum. <small>{{sc|Adnotatio.}} — Terminationes {{Hebraica|יִן}} et {{Hebraica|וּן}} (2^a fem. sing.; 3^a masc. plur.) sunt chaldaicae et ab Hebraeis in libris tantum poeticis usurpatae.</small> {{nop}}<noinclude></noinclude> kp9dalq09iqg5b4okq1bgiran5chln3 104 84965 275985 2026-08-15T11:09:40Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '57. — Imperfectum hebraicum vim saepius habet futuri. Ex. {{Hebraica|יִקְטֹל}} ''necabit.'' Vicem tamen gerit, non raro, vel praesentis vel temporis imperfecti (''necat, necabat'') Ad haec omnia dignoscenda adjumenti erit tironibus contextus orationis (vide etiam §270 et seqq.). 58. — Modus Imperativus 2^am personam tantum habet, pro 3^a enim 3^a Imperfecti persona usurpatur. Nullum habet praefixum; termi... 275985 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;22&emsp;—}}</noinclude>57. — Imperfectum hebraicum vim saepius habet futuri. Ex. {{Hebraica|יִקְטֹל}} ''necabit.'' Vicem tamen gerit, non raro, vel praesentis vel temporis imperfecti (''necat, necabat'') Ad haec omnia dignoscenda adjumenti erit tironibus contextus orationis (vide etiam §270 et seqq.). 58. — Modus Imperativus 2^am personam tantum habet, pro 3^a enim 3^a Imperfecti persona usurpatur. Nullum habet praefixum; terminationes quas recipit, sunt: {| |- |''sing.'' |2^a masc. |{{Hebraica|־}} |''plur.'' |{{Hebraica|־וּ}} |- | |2^a fem. |{{Hebraica|־ִי}} | |{{Hebraica|־נָה}} |} Persona 2^a masc. sing. constat ternis tantum radicalibus verbi. Vocales, quas recipit, paradigma in flexione docebit. 59. — Cum Imperativus prohibendo vel vetando inserviat, pro 2^a persona Imperativi 2^a Imperfecti adhibetur. 60. — Ad Infinitivi et Participiorum formam dignoscendam atque explicandam, satis erit inspicere paradigmata flexionis. 61. — Terminationes et praefixa quae supra retulimus, fragmenta et reliquiae sunt, ut ita dicamus, pronominum personalium. Inspice, ideo, caput quod de pronominibus disserit. {{ct|{{§|5.}} De flexione primae formae ''qal.''}} 62. — Paradigma sit radix verbalis {{Hebraica|קָטַל}} ''necavit'' (§ 45, 46). Forma autem ''qal'' flectitur: {{nop}}<noinclude></noinclude> ccvqn1o1e0quzqt5l5ua1qnayg0am9h 104 84966 275986 2026-08-15T11:25:29Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '{{c|{{sc|perfectum}}}} {| |- |''sing'' |3^a masc. |{{Hebraica|קָטַל}} |''plur'' |{{Hebraica|קָֽטְלוּ}} |- | |3^a fem. |{{Hebraica|קָֽטְלָה}} | | |- | |2^a masc. |{{Hebraica|קָטַלְתָּ}} | |{{Hebraica|קָטַלְתֶּם}} |- | |2^a fem. |{{Hebraica|קָטַלְתְּ}} | |{{Hebraica|קָטַלְתֶּן}} |- | |1^a com. |{{Hebraica|קָטַלְתִּי}} | |{{Hebraica|קָטַלְנ...' 275986 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{c|—&emsp;23&emsp;—}}</noinclude>{{c|{{sc|perfectum}}}} {| |- |''sing'' |3^a masc. |{{Hebraica|קָטַל}} |''plur'' |{{Hebraica|קָֽטְלוּ}} |- | |3^a fem. |{{Hebraica|קָֽטְלָה}} | | |- | |2^a masc. |{{Hebraica|קָטַלְתָּ}} | |{{Hebraica|קָטַלְתֶּם}} |- | |2^a fem. |{{Hebraica|קָטַלְתְּ}} | |{{Hebraica|קָטַלְתֶּן}} |- | |1^a com. |{{Hebraica|קָטַלְתִּי}} | |{{Hebraica|קָטַלְנוּ}} |} {{c|{{sc|imperfectum}}}} {| |- |''sing'' |3^a masc. |{{Hebraica|יִקְטֹל}} |''plur'' |{{Hebraica|יִקְטְלוּ}} |- | |3^a fem. |{{Hebraica|תִּקְטֹל}} | |{{Hebraica|תִּקְטֹלְנָה}} |- | |2^a masc. |{{Hebraica|תִּקְטֹל}} | |{{Hebraica|תִּקְטְלוּ}} |- | |2^a fem. |{{Hebraica|תִּקְטְלִי}} | |{{Hebraica|תִּקְטֹלְנָה}} |- | |1^a com. |{{Hebraica|אֶקְטֹל}} | |{{Hebraica|נִקְטֹל}} |} {{c|{{sc|imperativus}}}} {| |- |''sing'' |2^a masc. |{{Hebraica|קְטֹל}} |''plur'' |{{Hebraica|קִטְלוּ}} |- | |2^a fem. |{{Hebraica|קִטְלִי}} | |{{Hebraica|קְטֹלְנָה}} |} {{c|{{sc|imperativus}}}} {| |- |Infinitivus absolutus |{{Hebraica|קָטוֹל}}; |— constructus |{{Hebraica|קְטֹל}}. |} {{c|{{sc|participia}}}} {| |- |Participium activum |{{Hebraica|קוֹטֵל}}; |— passivum |{{Hebraica|קָטוּל}}. |} 63. — Persona 3^a masc. sing. Perfecti notatur, ut patet per paradigma, duobus vocalibus, ''qâmez'' et ''pathaḥ'' (''â, a''), cum verbum sit ''transitivum.'' Ex. {{Hebraica|קָטַל}} ''necavit;'' {{Hebraica|שָׁמַר}} ''custodivit;'' {{Hebraica|כָּתַב}} ''scripsit,'' cet. Cum vero sit intransitivum, notatur vocalibus ''qâmez'' et ''zêrê'' (''â, ê''), vel ''qâmez'' et ''ḥôlem'' (''â, ô''). Ex. {{Hebraica|גָּדֵל}} (etiam {{Hebraica|גָּדַל}}) ''magnus fuit;'' {{Hebraica|כָּבֵד}} (etiam {{Hebraica|כָּבַד}}) ''gravis fuit, invaluit;'' {{Hebraica|קָטֹן}} ''exiguus fuit;'' {{Hebraica|יָגֹר}} ''timuit.'' {{nop}}<noinclude></noinclude> hvn01f0p9azy0rb9lec7ikmg5pw7b1f 104 84967 275987 2026-08-15T11:26:44Z JimKillock 19003 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '' 275987 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="JimKillock" />{{rvh|92|SAL TERR{{AE}}.}}</noinclude><noinclude></noinclude> 7lrdqn52pub1udjhik2turdb2yhm832 275991 275987 2026-08-15T11:34:18Z JimKillock 19003 275991 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="JimKillock" />{{rvh|92|SAL TERR{{AE}}.}}</noinclude>defraudent; promi{{s}}{{s}}e tamen Deus pa{{s}}toribus fidelibus, {{ae}}terna. Vera enim merces Mini{{s}}trorum non e{{s}}t in hoc mundo, {{s}}ed po{{s}}t hanc vitam repo{{s}}ita in c{{oe}}lis. vid. corona illa vit{{ae}} ac felicitatis {{ae}}tern{{ae}}, in qua ip{{s}}i eminentiori modo pr{{ae}} aliis excellent.{{marginalia dextra|* Erunt ut {{s}}tell{{ae}}, non e{{s}}t Hyperbolica locutio, nam ma{{s}}tor erit fidelium Pa{{s}}torum {{s}}plendor, quàm {{s}}tellarum omnium.}}* Dan. 12, 3. Prov. 11, 30. Matth. 5, 12. {{et}} 24, 45, 46. 47. {{et}} 25, 21. 22. 1. Cor. 3, 8. 14. {{et}} 4, 5. {{et}} 15, 41. Joh. 4, 36. 1. Pet. 5, 4. Hanc coronam Paulus {{s}}emper ge{{s}}{{s}}avit in oculis. 2. Timoth. 4, 8. Rom. 8, 18. Pa{{s}}centes pro tempore, in {{ae}}ternum coronabimur; opus habebit finem; merces nullam.{{marginalia dextra|Natur{{ae}} human{{ae}} {{s}}icut ducis laboribus in{{s}}tituti{{s}}, per otia fatigatur. Ca{{s}}{{s}}iodor. Con{{s}}cienti{{ae}} gaudium facile vincit mortis dolores. Philip. 2, 17. fidelis Pa{{s}}tor {{s}}entit in {{s}}e gaudium quo majus ex functio{{n}}e ul{{t}}ima etiam fidelium habet non pote{{s}}t. Roll.}} Bene agente populo unu{{s}}{{que}}i{{s}}{{que}} pro {{s}}uis operibus mercedem accipiet, {{s}}acerdos autem pro bonis omnium; habebit enim pro propriis lauream, pro acqui{{s}}itione aliorum Laureolam. ut acutè Chry{{s}}o{{s}}tomus. Deinde, vel in hâc vita hoc tibi dabitur Pr{{ae}}mium. 1. Donorum augmentum, juxta illud Chri{{s}}ti: habenti dabitur. Matth. 13, 12. 2. Bon{{ae}} con{{s}}cienti{{ae}} epulum illud, quod in omni {{s}}orte comitatur cum qui nil ni{{s}}i gloriam Dei, {{et}} auditorum {{s}}alutem {{s}}pectant. Act. 23, 1. {{et}} 24, 16. 2. Cor. 1, 12, {{et}} 6, 10. {{s}}emper gaudentes, quippe à Domino jugiter re{{s}}ocillantur, {{et}} intus exhilarantur. 3. Auxilium Dei, quos vocat Deus ad<noinclude></noinclude> 6xov41fw0uian3b9t934wauzy12esjy 275992 275991 2026-08-15T11:34:34Z JimKillock 19003 275992 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="JimKillock" />{{rvh|92|SAL TERR{{AE}}.}}</noinclude>defraudent; promi{{s}}{{s}}e tamen Deus pa{{s}}toribus fidelibus, {{ae}}terna. Vera enim merces Mini{{s}}trorum non e{{s}}t in hoc mundo, {{s}}ed po{{s}}t hanc vitam repo{{s}}ita in c{{oe}}lis. vid. corona illa vit{{ae}} ac felicitatis {{ae}}tern{{ae}}, in qua ip{{s}}i eminentiori modo pr{{ae}} aliis excellent.{{marginalia dextra|* Erunt ut {{s}}tell{{ae}}, non e{{s}}t Hyperbolica locutio, nam ma{{s}}tor erit fidelium Pa{{s}}torum {{s}}plendor, quàm {{s}}tellarum omnium.}}* Dan. 12, 3. Prov. 11, 30. Matth. 5, 12. {{et}} 24, 45, 46. 47. {{et}} 25, 21. 22. 1. Cor. 3, 8. 14. {{et}} 4, 5. {{et}} 15, 41. Joh. 4, 36. 1. Pet. 5, 4. Hanc coronam Paulus {{s}}emper ge{{s}}{{s}}avit in oculis. 2. Timoth. 4, 8. Rom. 8, 18. Pa{{s}}centes pro tempore, in {{ae}}ternum coronabimur; opus habebit finem; merces nullam.{{marginalia dextra|Natur{{ae}} human{{ae}} {{s}}icut ducis laboribus in{{s}}tituti{{s}}, per otia fatigatur. Ca{{s}}{{s}}iodor. Con{{s}}cienti{{ae}} gaudium facile vincit mortis dolores. Philip. 2, 17. fidelis Pa{{s}}tor {{s}}entit in {{s}}e gaudium quo majus ex functio{{n}}e ul{{t}}ima etiam fidelium habet non pote{{s}}t. Roll.}} Bene agente populo unu{{s}}{{que}}i{{s}}{{que}} pro {{s}}uis operibus mercedem accipiet, {{s}}acerdos autem pro bonis omnium; habebit enim pro propriis lauream, pro acqui{{s}}itione aliorum Laureolam. ut acutè Chry{{s}}o{{s}}tomus. Deinde, vel in hâc vita hoc tibi dabitur Pr{{ae}}mium. 1. Donorum augmentum, juxta illud Chri{{s}}ti: habenti dabitur. Matth. 13, 12. 2. Bon{{ae}} con{{s}}cienti{{ae}} epulum illud, quod in omni {{s}}orte comitatur cum qui nil ni{{s}}i gloriam Dei, {{et}} auditorum {{s}}alutem {{s}}pectant. Act. 23, 1. {{et}} 24, 16. 2. Cor. 1, 12, {{et}} 6, 10. {{s}}emper gaudentes, quippe à Domino jugiter re{{s}}ocillantur, {{et}} intus exhilarantur. 3. Auxilium Dei, quos vocat Deus ad<noinclude></noinclude> 2bd1cz3l2n1ffk0valsl2yl4ben915d 104 84968 275988 2026-08-15T11:30:43Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '{{ct|ELEMENTA GRAMMATICAE HEBRAICAE}} {{rule|16em}}' 275988 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" /></noinclude>{{ct|ELEMENTA GRAMMATICAE HEBRAICAE}} {{rule|16em}}<noinclude></noinclude> qm1c4nn4bt1hk7rwmmwgob387hnkngf 104 84969 275989 2026-08-15T11:33:06Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '{{ct|ELEMENTA}} {{ct|GRAMMATICAE HEBRAICAE}} {{ct|CUM}} {{ct|CHRESTOMATHIA ET GLOSSARIO}} {{ct|SCRIPSIT}} {{ct|ITALUS PIZZI}} {{ct|DOCTOR PHILOL. LINGUARUM ORIENT. PROFESSOR}} {{ct|IN R. UNIVERSITATE TAURIN.}} {{Hic est imago}} {{ct|AUGUSTAE TAURINORUM}} {{ct|EX OFFICINA TYPOGRAPHICA SALESIANA}} {{ct|M.DCCC.XCIX}}' 275989 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" /></noinclude>{{ct|ELEMENTA}} {{ct|GRAMMATICAE HEBRAICAE}} {{ct|CUM}} {{ct|CHRESTOMATHIA ET GLOSSARIO}} {{ct|SCRIPSIT}} {{ct|ITALUS PIZZI}} {{ct|DOCTOR PHILOL. LINGUARUM ORIENT. PROFESSOR}} {{ct|IN R. UNIVERSITATE TAURIN.}} {{Hic est imago}} {{ct|AUGUSTAE TAURINORUM}} {{ct|EX OFFICINA TYPOGRAPHICA SALESIANA}} {{ct|M.DCCC.XCIX}}<noinclude></noinclude> r344gaiog8pwxygn1fpxbkbfejapln3 104 84970 275993 2026-08-15T11:35:10Z JimKillock 19003 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '' 275993 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="JimKillock" />{{rvh|93|SAL TERR{{AE}}.}}</noinclude><noinclude></noinclude> n5a6s15ajwtt6t9oqbnv9pab190899r 275994 275993 2026-08-15T11:37:07Z JimKillock 19003 275994 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="JimKillock" />{{rvh|93|SAL TERR{{AE}}.}}</noinclude>hoc officium,{{marginalia dextra|Legitima fuit Chri{{s}}ti vocatio, id eo{{que}} tibi lis {{et}} firma: Scimus enim ea qu{{ae}} ritè {{et}} ordine non fiunt, diuturna e{{s}}{{s}}e non po{{s}}{{s}}e. Calv.}} illos custodiet {{et}} adjuvabit, vires illis suppeditando ut ritè officium peragant. I{{s}}a. 42, 6. ego vocavi te, pre{{s}}endam tuâ te tenebo, ut Pater filium; {{et}} cu{{s}}todiant te, (1) me habebis tutorem {{et}} vindicem, nec non Auxilium in omnibus pr{{ae}}{{s}}enti{{s}}{{s}}imum. P{{s}}al. 132, 16. 4. Corollarium quartum. Muciani inter nos foveamus Pacem {{et}} concordi{{ae}}. Qu{{ae}} Deus conjunxit, nemo {{s}}eparet: at Sal cum Pace conjunxit Deus. Marc. 9, 50. Habete in vobis Salem, {{et}} Pacem habete inter vos. Quia Sal acrimoniâ {{s}}uâ mordet, ideò {{s}}tatim {{s}}ubjunxit Salvator, {{s}}ic temperandam e{{s}}{{s}}e condituram, ut pax interim {{s}}alva maneat. Amor proximi Sal correctionis temperet, {{et}} dilectionem Sal ju{{s}}titi{{ae}} con{{s}}ervet.{{marginalia dextra|Julianus Apo{{s}}tata {{s}}cit e{{s}}{{s}}e Chri{{s}}tianam religionem tamta{{n}}to ita e{{s}}{{s}}e propagatam, propter Chri{{s}}tiano{{s}} munera Paganos beneficentiâ, mi{{s}}ericordiâ, {{et}} man{{s}}uetudinem. Rapp.}} ita erimus in{{s}}uperabiles, cùm erimus in{{s}}eparabiles, alio{{s}}{{que}} ad Chri{{s}}tum lucrabimur: Sicut faces accen{{s}}{{ae}} {{s}}i {{s}}eparentur, fumum emittunt; {{s}}i jungantur, flammam excitant. Sal {{s}}ine Pace non e{{s}}{{s}}e virtutis donum {{s}}ed damnationis argumentum, dixit Beda. Omnis enim Sapientia in{{s}}ul{{s}}a {{et}} in{{s}}ana e{{s}}t, ni{{s}}i pace {{et}} charitate condiatur {{et}} temperetur. Ut cibo ab{{s}}{{que}} Sale e{{s}}t in{{s}}ipidus; ita nullus cultus, nulla Sacrificia placent Deo, qu{{ae}} ab animo in{{s}}ul{{s}}o (1) irâ, invidiâ, {{ae}}mulationibus {{et}} rixis {{s}}uffarcinato, proveniunt. Excidit<noinclude></noinclude> re7go86hknw597ese7esoupf0puxrdo 104 84971 275995 2026-08-15T11:37:21Z JimKillock 19003 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '' 275995 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="JimKillock" />{{rvh|94|SAL TERR{{AE}}.}}</noinclude><noinclude></noinclude> ad0yz1j3yywo4zyjkx09ctvthh5x8cm 275996 275995 2026-08-15T11:38:20Z JimKillock 19003 275996 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="JimKillock" />{{rvh|94|SAL TERR{{AE}}.}}</noinclude>nobis ex animo, quam plurimos e{{s}}{{s}}e inter nos Chanan{{ae}}os {{et}} Perizz{{ae}}os, qui rixis no{{s}}tris {{s}}candalizentur, {{et}} ab iis an{{s}}am nobis opprimendi {{et}} devorandi qu{{ae}}runt. Unanimi itaque concordiâ in unum coale{{s}}camus; quid enim magis incongruum, quàm pacis pr{{ae}}cones di{{s}}cordiâ {{et}} litigio dilacerari hâc pr{{ae}}cipuè tempe{{s}}tate, quâ in in{{s}}idiis ho{{s}}tes {{s}}unt, non lite {{s}}pargend{{ae}} vires, {{s}}ed pace refovend{{ae}}? Peticidium ac h{{ae}}reticidium ho{{s}}tium latius, non mutua jugula? Nimis enim in{{s}}anit, qui con{{s}}truente Eccle{{s}}iâ, privatim {{s}}ibi po{{s}}ticetur {{s}}alutem. Celeberrimum fuit illud Myconii elogium, {{et}} {{ae}}mulatione digni{{s}}{{s}}imum, vixit cù collegiis (inquit Mel. Adamus) annos viginti duos in {{s}}umma pace {{et}} concordiâ. Cucurrimus (inquit ip{{s}}e Myconius) certavimus, laboravimus, pugnavimus, vicimus {{et}} viximus {{s}}emper conjuncti{{s}}{{s}}imè; ut admiratione afficerentur plurimi, {{s}}uper illâ rarâ fratrum {{graeca|ὁμοψυχίᾳ}} {{graeca|φιλαδελφίᾳ}} {{et}} conjunctione. O {{s}}i talis charitatis {{et}} concordi{{ae}} ignis pectoribus no{{s}}tris accenderetur! adeò ut enim communi illud Eccle{{s}}i{{ae}} Primitiv{{ae}} peculiare, nobis e{{s}}{{s}}et commune, Ecce quàm {{s}}e mutuo diligant, ut alter pro altero mori {{s}}it parati! tunc temporis, erat cor unum, {{et}} anima una, non Phy{{s}}icè, quia qui{{s}}{{que}} habebat {{s}}uum cor, {{et}} {{s}}uam animam; {{s}}ed<noinclude></noinclude> s0k8bjrahednppx7ixp5jvbjz2okkyn 104 84972 275997 2026-08-15T11:38:48Z JimKillock 19003 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '' 275997 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="JimKillock" />{{rvh|95|SAL TERR{{AE}}.}}</noinclude><noinclude></noinclude> 383oxjbmj2voad1sg74kd8qeihyygnw 275998 275997 2026-08-15T11:40:38Z JimKillock 19003 275998 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="JimKillock" />{{rvh|95|SAL TERR{{AE}}.}}</noinclude>moraliter, q. d. ita animis {{et}} moribus erant concordes, ac {{s}}i omnes unum idem{{que}} habui{{s}}{{s}}ent cor, {{et}} unam animam. Act. 4, 32. In{{s}}ignis {{s}}anè virtus, cum omni {{s}}tudio, con{{s}}ilia, conatus, conformes {{et}} con{{s}}entientes fuerint.{{marginalia dextra|D. Stöckelton. Felicitas VIL. Sal. p. 45.}} Proinde memorandum e{{s}}t illud * concionatoris clari{{s}}{{s}}imi optatum, {{et}} tanto viro digni{{s}}{{s}}imum, Humilis {{s}}im potius, {{et}} in luto conculcatus, vigeat modò fraterna concordia, quàm, in curru Triumphali, {{s}}ublimis ex Cadmea victoria: affectent alii magnificum {{s}}orum titulumque Ptolom{{ae}}i, {{s}}ed placeat mihi jucunda res {{et}} nomen Iren{{ae}}i, {{et}}c. Spectat hoc admonens, primariò verò ad pa{{s}}tores Eccle{{s}}i{{ae}}; mi{{s}}it nos Deus, ad pr{{ae}}dicandum, non pr{{ae}}liandum; {{s}}truere, non de{{s}}truere; operari non altercari. Structorum harmonia promovet {{s}}tructuram. Neh. 4, 16. templum Salomonis {{ae}}dificabatur {{s}}ine {{s}}trepitu. 1. Reg. 6, 7. non {{s}}ine my{{s}}terio utili{{s}}{{s}}imo obumbrans, in Eccle{{s}}ia {{s}}trepitus contentionum, aut {{s}}chi{{s}}matum non audiri.{{marginalia dextra|V. Plenius, Bovvles Pa{{s}}t Evang. l. 2. c. 4. p. 31.}} Malevolorum itaque acerbitatem {{et}} inalitiam probè ulci{{s}}cemur, nempe oblivione, {{et}} {{s}}tudio virtutis acriori: Certet no{{s}}tra fides {{et}} candor cum eorum {{s}}u{{s}}urris {{et}} in{{s}}idiis, quos pr{{ae}}terire quàm refellere, {{et}} {{s}}ilentio obruere quàm memini{{s}}{{s}}e pr{{ae}}{{s}}tat.<noinclude></noinclude> g2dpjry90h4v7wfia49pze97wnhdka7 104 84973 275999 2026-08-15T11:40:49Z JimKillock 19003 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '' 275999 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="JimKillock" />{{rvh|96|SAL TERR{{AE}}.}}</noinclude><noinclude></noinclude> f9br2rlin9z6occjk7gzilau3gles6w 276000 275999 2026-08-15T11:43:51Z JimKillock 19003 276000 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="JimKillock" />{{rvh|96|SAL TERR{{AE}}.}}</noinclude><section begin="# capitulumvii #"/>Nec de{{s}}unt Motiva. 1. Deus no{{s}}ter e{{s}}t pacis Deus. Rom. 15, 33. 2. Cor. 13, 11. 2. Chri{{s}}tus e{{s}}t princeps pacis. I{{s}}a. 9, 6. Ephe{{s}}. 2, 14. 4. filii Dei {{s}}unt filii pacis. Luc. 10, 6. 4. Evangelium quod annuntiamus, e{{s}}t pacis Evangelium. Ephe{{s}}. 6, 15. Denique vocati {{s}}umus ad pacem. 1. Cor. 7, 15. pacem itaque {{graeca|διώκετε}}, (1) {{s}}ummâ vehementiâ {{et}} ardore per{{s}}equimini, vel fugientem à vobis in{{s}}tar leporis in{{s}}equamini, {{et}} comprehendatis. P{{s}}alm. 34, 15. Hebr. 12, 14. pacem {{et}} veritatem. Zach. 8, 19. aliter, melius e{{s}}t di{{s}}{{s}}idium pietatis ergò, quàm vitio{{s}}a concordia. Si verò fieri pote{{s}}t, quantum in nobis e{{s}}t, cum omnibus hominibus in pace vivamus. Rom. 12, 18. quia {{s}}umus unum corpus, ab uno regimur {{s}}piritu, unam habemus {{s}}pem, unum Dominum, unam fidem, bapti{{s}}ma unum. Ephe{{s}}. 4, 2. ad 7. deinde, hoc e{{s}}t 1. Ju{{s}}tum, 2. Hone{{s}}tum, 3. bonum, {{marginalia dextra|Con{{s}}ule Sibelij Tom. 1. p. 176. {{et}}c. Buxteghr. Iren. chap. 31 p. 33. {{et}}c.}} 4. am{{oe}}num; ut nervo{{s}}è, {{s}}olidè, {{s}}anctè quam plurimis evincit argumentis clari{{s}}{{s}}imus ille Sibelius. è P{{s}}alm. 133, 1. {{et}}c. {{marginalia dextra|Non habent Dei charitatem, qui Eccle{{s}}i{{ae}} non diligunt unitatem. Aug.}} <section end="# capitulumvii #"/> <section begin="# capitulumviii #"/>{{xx-larger|{{c|Cap. VIII.}}}} 5. Ad {{graeca|ἐπανορθώσεσιν}}, {{et}} reprehen{{s}}ionem Anabapti{{s}}tarum, Pr{{ae}}lilitarum, {{et}}c.<section end="# capitulumviii #"/><noinclude></noinclude> 820eikllmgdh1p8y853rg4l7em7s8a6 276001 276000 2026-08-15T11:48:17Z JimKillock 19003 276001 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="JimKillock" />{{rvh|96|SAL TERR{{AE}}.}}</noinclude><section begin="# capitulumvii #"/>{{marginalia dextra|Non habent Dei charitatem, qui Eccle{{s}}i{{ae}} non diligunt unitatem. Aug.}}Nec de{{s}}unt Motiva. 1. Deus no{{s}}ter e{{s}}t pacis Deus. Rom. 15, 33. 2. Cor. 13, 11. 2. Chri{{s}}tus e{{s}}t princeps pacis. I{{s}}a. 9, 6. Ephe{{s}}. 2, 14. 4. filii Dei {{s}}unt filii pacis. Luc. 10, 6. 4. Evangelium quod annuntiamus, e{{s}}t pacis Evangelium. Ephe{{s}}. 6, 15. Denique vocati {{s}}umus ad pacem. 1. Cor. 7, 15. pacem itaque {{graeca|διώκετε}}, (1) {{s}}ummâ vehementiâ {{et}} ardore per{{s}}equimini, vel fugientem à vobis in{{s}}tar leporis in{{s}}equamini, {{et}} comprehendatis. P{{s}}alm. 34, 15. Hebr. 12, 14. pacem {{et}} veritatem. Zach. 8, 19. aliter, melius e{{s}}t di{{s}}{{s}}idium pietatis ergò, quàm vitio{{s}}a concordia. Si verò fieri pote{{s}}t, quantum in nobis e{{s}}t, cum omnibus hominibus in pace vivamus. Rom. 12, 18. quia {{s}}umus unum corpus, ab uno regimur {{s}}piritu, unam habemus {{s}}pem, unum Dominum, unam fidem, bapti{{s}}ma unum. Ephe{{s}}. 4, 2. ad 7. deinde, hoc e{{s}}t 1. Ju{{s}}tum, 2. Hone{{s}}tum, 3. bonum, {{marginalia dextra|Con{{s}}ule Sibelij Tom. 1. p. 176. {{et}}c. M Baxter.Saint. Re{{s}}t.l3.c14.Sect.10 Ser.on Zach.14,9.p38.{{et}}c.}} 4. am{{oe}}num; ut nervo{{s}}è, {{s}}olidè, {{s}}anctè quam plurimis evincit argumentis clari{{s}}{{s}}imus ille Sibelius. è P{{s}}alm. 133, 1. {{et}}c. <section end="# capitulumvii #"/> <section begin="# capitulumviii #"/>{{xx-larger|{{c|Cap. VIII.}}}} {{marginalia dextra|Con{{s}}ectat.5}}5. Ad {{graeca|ἐπανορθώσεσιν}}, {{et}} reprehen{{s}}ionem Anabapti{{s}}tarum, Pr{{ae}}lilitarum, {{et}}c.<section end="# capitulumviii #"/><noinclude></noinclude> p2w7t52cstw9bd3zt3nsnzvjnex7380 104 84974 276002 2026-08-15T11:48:40Z JimKillock 19003 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '' 276002 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="JimKillock" />{{rvh|97|SAL TERR{{AE}}.}}</noinclude><noinclude></noinclude> bsl0r1204i5evgl627a1icz0041yzf0 276003 276002 2026-08-15T11:49:26Z JimKillock 19003 276003 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="JimKillock" />{{rvh|97|SAL TERR{{AE}}.}}</noinclude>qui Stipendia Mini{{s}}tris Chri{{s}}ti, tum jure divino, tum jure humano, tam foro Poli, quàm foro Soli, debita, funditus ever{{s}}a cupiunt. Dato verò Mini{{s}}terio, dantur nece{{s}}{{s}}ariò Stipendia quibus {{s}}u{{s}}tentetur, hoc adeò in propatulo e{{s}}t, ut res demon{{s}}tratione vix indigeat. Quis enim militat propriis Stipendiis? vel ip{{s}}a lex natur{{ae}} dictat, Operarium dignum e{{s}}{{s}}e mercede {{s}}uâ. Proinde Mo{{s}}es, Levitis mandato divino addixit decimas, Primitias fructuum, optimas Sacrificiorum partes, pen{{s}}ionem {{s}}icli annuam, pecuniam ex redemptione primogenitorum, votorum {{et}}c. ut patet Exod. 34, 26. Levit. 27, 3. {{et}}c. Num. 18, 8. {{et}}c. Jo{{s}}eph {{AE}}gypti Prorex, cum in dira totius regionis fame totam terram Pharaoni emeret, terram tamen Sacerdotum non emit, quin potius {{s}}tatutum ac demen{{s}}um illis ex publicis granariis fuit datum. Gen. 47, 22. unde con{{s}}tat, Pharaoni licèt Idololatr{{ae}}, {{s}}ingulari tamen fui{{s}}{{s}}e {{s}}tudium divini cultûs, dù Sacerdotes gratis aluit, ut eorum agris {{et}} facultatibus parceret. Quod {{s}}i verò adeò {{s}}olicitus fuerit Pharao de {{s}}uis Sacrificulis, ut in {{s}}uum {{et}} totius regni exitium aleret, ne ergà fictitios Deos e{{s}}{{s}}et impius {{et}} ingratus; quanta ingratitudo, {{et}} quantum Sacrilegium e{{s}}t, à Chri{{s}}tianis Principibus negligi legitimos Chri{{s}}ti Mini{{s}}tros, quorum operam Deo<noinclude></noinclude> kohq2v39diwpdkwibyit1gejfwaedf5 104 84975 276004 2026-08-15T11:49:48Z JimKillock 19003 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '' 276004 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="JimKillock" />{{rvh|98|SAL TERR{{AE}}.}}</noinclude><noinclude></noinclude> 2kubjfofqi8qxvq577q79dtve4bbqre 276005 276004 2026-08-15T11:50:44Z JimKillock 19003 276005 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="JimKillock" />{{rvh|98|SAL TERR{{AE}}.}}</noinclude>probari, {{s}}ibi{{que}} {{s}}alvificam e{{s}}{{s}}e nôrit? Hinc ideò Regis nutritius ille Sacerdotum Rex, Hezekias; non ip{{s}}e {{s}}olùm dabat proprias {{s}}ub{{s}}tantias, partem, {{s}}ed etiam pr{{ae}}cepit populo habitanti in Jeru{{s}}alem, ut Sacerdotes alerent; quò po{{s}}{{s}}ent vacare legi Domini, {{et}} ab alimentorum curis liberati, toti invigilarent {{s}}uo officio {{et}} Templi Mini{{s}}terio. 2. Paral. 31, 3, 4. 12. {{et}}c. {{marginalia dextra|Hinc otio magnum pondus habuit, quia {{et}} ip{{s}}e magnas opes ad con{{s}}ervationem cultus Dei contulerat. Lavater. Laudandas virtutes Regis: gratitudo {{et}} obedientia populi ergà Deum {{et}} regem; libenter {{et}} liberaliter dari Sacerdotibus qu{{ae}} eis debebantur; non fraudari Mini{{s}}tros, aut eis invident. Idem.}} Nec minima fuit Alexandri laus, quòd literaturam {{et}} literatos {{s}}ummo complectebatur honore, {{s}}ummò amore: hinc {{ae}}tas Alexandri multas produxit artes, multa polita ingenia; quia Rex ip{{s}}e optimè judicare potuit, {{et}} ingenio{{s}}os liberalis{{s}}imè compen{{s}}are novit: unde protritum illud, {{s}}i tu Alexandri {{ae}}tate vixi{{s}}{{s}}es, is tibi pro quovis ver{{s}}u Cyprum aut Ph{{oe}}nicem dedi{{s}}{{s}}et. Nam ut frugum copiam bonâ temperies ac tenuitas aëris gignit; ita artium {{et}} bonorum ingeniorum incrementa, benignitas, honor, {{et}} humanitas Regum {{et}} Proregum efficit. Vice ver{{s}}â, Principum invidia, ignorantia, {{s}}ordes, omnia h{{ae}}c extinguit ac perdit. Proinde expo{{s}}tulat {{et}} contendit u{{s}}{{que}} ad rixam {{et}} ravin, Nehemia, [13, 10. 11.] vel cum gubernatoribus ip{{s}}is<noinclude></noinclude> lvbykskz0bk384q1b74dttxawrmofhh 276006 276005 2026-08-15T11:53:54Z JimKillock 19003 276006 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="JimKillock" />{{rvh|98|SAL TERR{{AE}}.}}</noinclude>probari, {{s}}ibi{{que}} {{s}}alvificam e{{s}}{{s}}e nôrit? Hinc ideò Regis nutritius ille Sacerdotum Rex, Hezekias; non ip{{s}}e {{s}}olùm dabat proprias {{s}}ub{{s}}tantias, partem, {{s}}ed etiam pr{{ae}}cepit populo habitanti in Jeru{{s}}alem, ut Sacerdotes alerent; quò po{{s}}{{s}}ent vacare legi Domini, {{et}} ab alimentorum curis liberati, toti invigilarent {{s}}uo officio {{et}} Templi Mini{{s}}terio. 2. Paral. 31, 3, 4. 12. {{et}}c. {{marginalia dextra|Ideò Regis oratio magnum pondus habuit, quia {{et}} ip{{s}}e magnas opes ad con{{s}}ervationem cultus Dei contulerat. Lavater. Laudanda {{et}} imitanda e{{s}}{{s}}e haec gratitudo {{et}} virtutes Regis: gratitudo {{et}} obedientia populi ergà Deum {{et}} regem; libenter {{et}} liberaliter dant Sacerdotibus qu{{ae}} eis debebantur; non fraudant Mini{{s}}tros, aut eis invident. Idem.}} Nec minima fuit Alexandri laus, quòd literaturam {{et}} literatos {{s}}ummo complectebatur honore, {{s}}ummò amore: hinc {{ae}}tas Alexandri multas produxit artes, multa polita ingenia; quia Rex ip{{s}}e optimè judicare potuit, {{et}} ingenio{{s}}os liberalis{{s}}imè compen{{s}}are novit: unde protritum illud, {{s}}i tu Alexandri {{ae}}tate vixi{{s}}{{s}}es, is tibi pro quovis ver{{s}}u Cyprum aut Ph{{oe}}nicem dedi{{s}}{{s}}et. Nam ut frugum copiam bonâ temperies ac tenuitas aëris gignit; ita artium {{et}} bonorum ingeniorum incrementa, benignitas, honor, {{et}} humanitas Regum {{et}} Proregum efficit. Vice ver{{s}}â, Principum invidia, ignorantia, {{s}}ordes, omnia h{{ae}}c extinguit ac perdit. Proinde expo{{s}}tulat {{et}} contendit u{{s}}{{que}} ad rixam {{et}} ravin, Nehemia, [13, 10. 11.] vel cum gubernatoribus ip{{s}}is<noinclude></noinclude> ievdi9yu8km8nv0zf3xp2oln6obyjc2 276007 276006 2026-08-15T11:54:17Z JimKillock 19003 276007 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="JimKillock" />{{rvh|98|SAL TERR{{AE}}.}}</noinclude>probari,{{marginalia dextra|Ideò Regis oratio magnum pondus habuit, quia {{et}} ip{{s}}e magnas opes ad con{{s}}ervationem cultus Dei contulerat. Lavater. Laudanda {{et}} imitanda e{{s}}{{s}}e haec gratitudo {{et}} virtutes Regis: gratitudo {{et}} obedientia populi ergà Deum {{et}} regem; libenter {{et}} liberaliter dant Sacerdotibus qu{{ae}} eis debebantur; non fraudant Mini{{s}}tros, aut eis invident. Idem.}} {{s}}ibi{{que}} {{s}}alvificam e{{s}}{{s}}e nôrit? Hinc ideò Regis nutritius ille Sacerdotum Rex, Hezekias; non ip{{s}}e {{s}}olùm dabat proprias {{s}}ub{{s}}tantias, partem, {{s}}ed etiam pr{{ae}}cepit populo habitanti in Jeru{{s}}alem, ut Sacerdotes alerent; quò po{{s}}{{s}}ent vacare legi Domini, {{et}} ab alimentorum curis liberati, toti invigilarent {{s}}uo officio {{et}} Templi Mini{{s}}terio. 2. Paral. 31, 3, 4. 12. {{et}}c. Nec minima fuit Alexandri laus, quòd literaturam {{et}} literatos {{s}}ummo complectebatur honore, {{s}}ummò amore: hinc {{ae}}tas Alexandri multas produxit artes, multa polita ingenia; quia Rex ip{{s}}e optimè judicare potuit, {{et}} ingenio{{s}}os liberalis{{s}}imè compen{{s}}are novit: unde protritum illud, {{s}}i tu Alexandri {{ae}}tate vixi{{s}}{{s}}es, is tibi pro quovis ver{{s}}u Cyprum aut Ph{{oe}}nicem dedi{{s}}{{s}}et. Nam ut frugum copiam bonâ temperies ac tenuitas aëris gignit; ita artium {{et}} bonorum ingeniorum incrementa, benignitas, honor, {{et}} humanitas Regum {{et}} Proregum efficit. Vice ver{{s}}â, Principum invidia, ignorantia, {{s}}ordes, omnia h{{ae}}c extinguit ac perdit. Proinde expo{{s}}tulat {{et}} contendit u{{s}}{{que}} ad rixam {{et}} ravin, Nehemia, [13, 10. 11.] vel cum gubernatoribus ip{{s}}is<noinclude></noinclude> 65qsb2un4p7bz3xyjlit7t3cnw8kv6x 104 84976 276008 2026-08-15T11:54:34Z JimKillock 19003 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '' 276008 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="JimKillock" />{{rvh|99|SAL TERR{{AE}}.}}</noinclude><noinclude></noinclude> jpyrbibemdsif3stjhb0em346xh1u4f 276009 276008 2026-08-15T11:55:52Z JimKillock 19003 276009 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="JimKillock" />{{rvh|99|SAL TERR{{AE}}.}}</noinclude>ip{{s}}is, quippe Levitis decimas eis debitas, non dederant. 1. Caveant itaq{{que}} Chri{{s}}tiani Magi{{s}}tratus, ne mini{{s}}tri Eccle{{s}}i{{ae}} (qui artes ne{{s}}ciunt manuales) cum fame ac indigentiâ colluctentur, {{et}} hâc ratione ab officio {{s}}edulò exequendo, ad curam victûs {{et}} amictûs {{s}}e convertant. Nôrunt enim omnes Mini{{s}}terium S. munus e{{s}}{{s}}e valdè laborio{{s}}um, vel humeris Angelicis formidandum, quod totum occupet hominem; nec vacat ei alia artificia unde alimentum capiat, exercere; quapropter, ni{{s}}i à gregibus {{s}}uis victum accipiant Pa{{s}}tores, nece{{s}}{{s}}e e{{s}}t ut fame pereant. {{marginalia dextra|Quàm plurimi Patrum {{s}}i furti Latrones; majus habens ablativas, nò dativas.}}2. Caveant itidem ne Stipendia à piis Majoribus Deo data, diminuant; vel diminuia ac inverti {{et}} everti patiantur. Deus enim horum omnium vindex, {{et}} famem Mini{{s}}trorum, {{s}}equi {{s}}olet fames verbi apud ingratum mundum. Con{{s}}tantinum itaq{{que}} imitentur Magnum, qui pro{{s}}pexit, ut Clerus liberalia {{et}} honorifica {{s}}tipendia perciperent, ea{{que}} lege firmavit. ut videre e{{s}}t. Eu{{s}}eb. l. 2. de vita Con{{s}}t. c. 21, 36, 39. {{et}} Sozomen. Hi{{s}}t. Eccle{{s}}. l. 1. c. 8. {{et}} l. 2. c. 14. 3. Caveant deniq{{que}} ne Complanatores (liceat demon{{s}}tris mon{{s}}tro{{s}}o uti verbo) complanient etiam Remp. {{et}} vertant eam in Rem-privatam. Mole enim {{s}}preto, in{{s}}urgit {{s}}editione. Num. 16. Imò vel hoc {{pt|no-|}}<noinclude></noinclude> amojd16ao2n0t8e4v6uabsgs47bfjsq 104 84977 276010 2026-08-15T11:56:09Z JimKillock 19003 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '' 276010 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="JimKillock" />{{rvh|100|SAL TERR{{AE}}.}}</noinclude><noinclude></noinclude> g8bpj3at4iwzv8y6od25o6dizpy9lra 276011 276010 2026-08-15T11:58:37Z JimKillock 19003 276011 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="JimKillock" />{{rvh|100|SAL TERR{{AE}}.}}</noinclude>mine inclinarunt adver{{s}}us Pa{{s}}tores fidos perfidi Anabapti{{s}}t{{ae}}, quia {{s}}unt column{{ae}} Magi{{s}}tratus. Verùm ut h{{ae}}c enucleatiùs tractentur, The{{s}}in hanc di{{s}}cutiam. {{marginalia dextra|The{{s}}is di{{s}}cutienda.}}''Debentur Verbi Mini{{s}}tris, ab iis quos Sacrâ doctrinâ imbuunt {{et}} in{{s}}truunt, certa {{et}} fixa Stipendia jure divino: et licet ip{{s}}is à mundanis curis vacare, {{et}} totos {{s}}e operi Mini{{s}}terii con{{s}}ecrare, {{et}} in eo e{{s}}{{s}}e.'' Affirmant nobi{{s}}cum omnes Eccle{{s}}i{{ae}} Dei. Negant, Recentiores nonnulli Tenebriones Anabapti{{s}}tici. Sed ut h{{ae}}c clariùs eluce{{s}}cant. 1. The{{s}}in ip{{s}}am S. Scriptur{{ae}} Te{{s}}timoniis corroborabo. 2. The{{s}}eos veritatem Argumentis evincam. 3. Adver{{s}}antium Sophi{{s}}mata quàm brevi{{s}}{{s}}imè diluam. Probatur 1. ab expre{{s}}{{s}}o Chri{{s}}ti effato, Matth. 10,10. Luc. 10,7. dignus e{{s}}t operarius alimento {{et}} mercede {{s}}uâ.{{marginalia dextra|Mat. 5, 15, merces, (1) con{{s}}titutum pr{{ae}}mium. Qu{{ae}} enim charitatis intuitu pr{{ae}}cipibus eleemo{{s}}yne porrigitur? Id ju{{s}}titi{{ae}} cau{{s}}â illis merces tribuitur. D. Gi{{s}}ord.}} Non dederit nobis alimentum, tititur enim hoc promi{{s}}{{s}}um: mi{{s}}{{s}}um ju{{s}}titiâ Dei, qu{{ae}} fallere non pote{{s}}t; tanti e{{s}}t vocatione {{s}}uâ defungi. q.d. Auditores, jure debent eos, qui {{s}}ibi Evangelium pr{{ae}}dicant, {{s}}u{{s}}tentare {{et}} alere. Hoc denotatur in verbo Dignitatis; nempe ju{{s}}tum {{et}} {{ae}}quum e{{s}}{{s}}e, ut illis qui in verbo laborant, per{{s}}olvantur {{s}}tipendia.<noinclude></noinclude> 11uwi8b48rnnohvi4b3vsws9c5bq4ym