Wikipedia lbwiki https://lb.wikipedia.org/wiki/Haapts%C3%A4it MediaWiki 1.46.0-wmf.22 first-letter Media Spezial Diskussioun Benotzer Benotzer Diskussioun Wikipedia Wikipedia Diskussioun Fichier Fichier Diskussioun MediaWiki MediaWiki Diskussioun Schabloun Schabloun Diskussioun Hëllef Hëllef Diskussioun Kategorie Kategorie Diskussioun TimedText TimedText talk Modul Modul Diskussioun Veranstaltung Veranstaltung Diskussion Wikipedia:Läschen 4 159 2670054 2670039 2026-04-06T14:54:58Z GilPe 14980 /* Graziano D'Urso */ 2670054 wikitext text/x-wiki [[Kategorie:Läschen| ]] [[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]] Dëst ass d'Säit fir '''Läschdiskussiounen'''. Hei hutt Dir d'Méiglechkeet fir Säiten, déi solle geläscht ginn, erëmzefannen, selwer nei Säite fir d'Läschen ze proposéieren a wann néideg driwwer ze diskutéieren, ob d'Läsche wierklech ubruecht ass. <div role="button" class="plainlinks" style="margin:.5em; text-align: center;">[https://lb.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Läschen&action=edit&section=new <span class="mw-ui-button mw-ui-progressive mw-ui-big">Eng nei Läschdiskussioun ufänken</span>]</div> Am Fall wou eng Säit carrement nëmmen eng Übung vun engem Ufänger ass, se Affer vu Vandalismus gouf oder de Contenu op eng aner Säit geréckelt gouf, kann all Benotzer de komplette Contenu läschen an duerch d'Schabloun {{tl|Läschen}} mam Grond fir d'Läschen ersetzen (z.&nbsp;B. <nowiki>{{Läschen|Gouf geréckelt}}</nowiki> oder <nowiki>{{Läschen|Vandalismus}}</nowiki>). Doduerch gëtt den Artikel automatesch an d'[[:Kategorie:Läschen]] gesat. Beispiller fir Contenu, wou et ze schued gewiescht wier, en einfach ze läschen, sinn an eisem [[Wikipedia:Schmunzeleck|Schmunzeleck]] veréiwegt. Am Fall wou et manner kloer ass, ob eng Säit geläscht soll ginn oder net, soll een de Contenu net läschen, mee just uewen an den Artikel {{tl|Läschen}} setzen an de Grond fir d'Läschpropos uginn. Duerno kann op dëser Säit een neien Abschnitt ugeluecht ginn, wou iwwert d'Läsche vun deem Artikel ofgestëmmt ka ginn. Et gëtt '''eng Woch laang ofgestëmmt''', vum Dag vun der Läschpropos un. Dofir kann een déi follgend Symboler benotzen, optional eng Begrënnung derbäischreiwen a mat <nowiki>--~~~~</nowiki> ënnerschreiwen: * {{Pro}}, wann ee fir d'Läschen ass. * {{Kontra}}, wann ee géint d'Läschen ass. * {{Neutral}}, wann een der Läschpropos géigeniwwer neutral ass, sech also an anere Wierder enthält. * {{Kommentar}}, wann een e Kommentar ofgi wëll, ouni datt dee Kommentar eng Positionéierung géigeniwwer der Läschpropos beinhalt. Ofstëmme kënnen all ugemellt Benotzer, déi scho virun der Läschpropos aktiv waren. ''Aktiv'' bedeit, datt een op d'mannst 30 Ännerungen an de leschten 30 Deeg oder 50 Ännerungen am Ganzen op Artikele vun der Lëtzebuergescher Wikipedia gemaach huet. Kuckt Iech wgl. virum Proposéieren a virum Ofstëmmen d'[[Wikipedia:Relevanz|Relevanzkrittären]] vun der Lëtzebuergescher Wikipedia un. __TOC__ <blockquote style="border: 1px solid #ccc; text-align: center; padding: 10px; background-color: #f9f9f9;">'''Archivéiert Diskussioune fannt Dir am [[Wikipedia:Läschen/Archiv|Archiv]].'''</blockquote> <inputbox> type=fulltext width=30 searchbuttonlabel=Archiven duerchsichen prefix={{NAMESPACE}}:{{BASEPAGENAME}} </inputbox> == [[Claude Mousel]] == * {{pro}}: och wann en déi meescht Stëmme bei de Gemengewale krut, misst de Mann op d'mannst Buergermeeschter sinn (elo, net eventuell an x Joren) [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 16:46, 19. Jun. 2023 (UTC) * {{pro}} idem --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 17:06, 19. Jun. 2023 (UTC) * <?> Hei hu mer en eppes spezielle Fall: En Nach-net-Buergermeeschter: Wann haut fest steet (sou verstinn ech dat op d'mannst) dass de Buergermeeschterposten tëscht zwou Koalitiounsparteie gedeelt gëtt, an se sech eens sinn, wéini wien 'drun' ass, ass dat fir mech 'stabil' genuch, dass de Relevanzcritère 'Buergermeeschter' hei ugewandt géif. Ech verstinn awer och d'Argument, einfach emol ofzewaarden, bis dat souwäit ass (dh an zwee Joer). --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 06:30, 20. Jun. 2023 (UTC) :: Fir mech e valabelt Argument, wann déi zwee Joer wéi erwaart oflafen. Ech sinn am Prinzip géint d'Zukunftsmusek well mer schonn ze dacks hu misse Saachen ännere goen, mengen awer och datt mer hei nuancéiere kënnen. Wéi d'Läschschabloun an den Artikel gesat gouf, war (wéinsten am Wikiartikel) d'Informatioun, iwwer d'Buergermeeschterei net do. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 07:21, 20. Jun. 2023 (UTC) *{{contra}}: wéi uewe beschriwwen. --[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 09:53, 18. Okt. 2023 (UTC) *:{{Kommentar}}: De Claude Mousel ass zanter dem 19.09.2025 Buergermeeschter. Ech mengen, domat ass dës Läschdiskussioun zou. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 19:14, 1. Okt. 2025 (UTC) *{{Kommentar}}: Et wier awer gutt, wann am Text stéing, wéini a wou de Mann gebuer ass, vläicht och e Wuert zu senge Studien oder eventuelle Parteimandaten.--[[Benotzer:Jamcelsus|Jamcelsus]] ([[Benotzer Diskussioun:Jamcelsus|Diskussioun]]) 08:28, 15. Jan. 2026 (UTC) — Ass elo deelweis geschitt!-- [[Benotzer:Jamcelsus|Jamcelsus]] ([[Benotzer Diskussioun:Jamcelsus|Diskussioun]]) 14:40, 21. Jan. 2026 (UTC) == Schabloun:MediaWiki Newarticletext NS... == Ech proposéieren all déi follgend Kategorien ze läschen: * [[Schabloun:MediaWiki Newarticletext NS]] * [[Schabloun:MediaWiki Newarticletext NS Category]] * [[Schabloun:MediaWiki Newarticletext NS Category talk]] * [[Schabloun:MediaWiki Newarticletext NS Image talk]] * [[Schabloun:MediaWiki Newarticletext NS MediaWiki]] * [[Schabloun:MediaWiki Newarticletext NS Talk]] * [[Schabloun:MediaWiki Newarticletext NS Template]] * [[Schabloun:MediaWiki Newarticletext NS User]] * [[Schabloun:MediaWiki Newarticletext NS User talk]] * [[Schabloun:MediaWiki Newarticletext NS Wikipedia]] * [[Schabloun:MediaWiki Noarticletext NS Benotzer]] * [[Schabloun:MediaWiki Noarticletext NS Category]] * [[Schabloun:MediaWiki Noarticletext NS Hëllef]] * [[Schabloun:MediaWiki Noarticletext NS Image]] * [[Schabloun:MediaWiki Noarticletext NS MediaWiki]] * [[Schabloun:MediaWiki Noarticletext NS Template]] * [[Schabloun:MediaWiki Noarticletext NS User]] * [[Schabloun:MediaWiki Noarticletext NS Wikipedia]] Ech denken, datt dës Schablounen 2005 ugeluecht goufe fir d'Messagen ze definéieren, déi ugewise ginn, wann een op eng Säit geréit, déi et nach net gëtt. Aktuell ginn dës Schablounen awer néierens méi gebraucht an dat wat bei Säiten, déi et net gëtt, ugewise gëtt, gëtt och net méi iwwer Schablounen definéiert. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 20:43, 1. Mee 2025 (UTC) :{{Pro}} Wa se net gebraucht ginn, da kënne se fort. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 21:11, 1. Mee 2025 (UTC) :{{Pro}} --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 08:05, 2. Mee 2025 (UTC) :{{Pro}} --[[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 17:50, 2. Mee 2025 (UTC) == Schablounen, déi kënne geläscht ginn == * [[Schabloun:Infobox Comic]] (bleift stoen Infobox Comic 2 gouf heihi geréckelt) --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 17:10, 18. Mee 2025 (UTC) * [[Schabloun:Infobox Garen zu Lëtzebuerg]] * [[Schabloun:Infobox Insel]] (bleift stoen Infobox Insel nei gouf heihi gerèckelt) -- [[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 13:57, 18. Mee 2025 (UTC) * [[Schabloun:Infobox Schinnegefierer]] {{Pro}} et misst een allerdéngs virdru kontrolléiren op all d'Labelen an déi nei Schabloun iwwerholl goufen. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 19:45, 6. Jul. 2025 (UTC) *:Moien, a wat fir eng aner Schabloun? Weess net wat fir eng geméngt ass. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 09:41, 29. Okt. 2025 (UTC) * [[Schabloun:Infobox Stär]] (bleift stoen Infobox Stär 2 gouf heihi geréckelt) --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 13:57, 18. Mee 2025 (UTC) * [[Schabloun:Infobox V3/Tableau Ligne mixte]] * [[Schabloun:Infobox V3/Début]] * [[Schabloun:Infobox V3/Fin]] * [[Schabloun:Infobox V3/Image]] * [[Schabloun:Infobox V3/Tableau début]] * [[Schabloun:Infobox V3/Tableau fin]] Ginn net méi gebraucht; e puer goufen duerch aner Infoboxen ersat. -- [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 11:05, 18. Mee 2025 (UTC) == Léierpersonal == Vum·Vun der [https://lb.wikipedia.org/wiki/Spezial:Kontributiounen/2A02:A03F:A199:6C00:6182:6DDD:C562:45AD 2A02:A03F:A199:6C00:6182:6DDD:C562:45AD] proposéiert mat der Begrënnung: „Grond: Schlechte Redirect - et gëtt och nach anert Léierpersonal.“ Well „dës Säit sou gespaart gouf, datt nëmme ugemellt Benotzer s'ännere kënnen“, gouf d'Läschpropos heihi kopéiert vum [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 14:42, 12. Jun. 2025 (UTC) :*{{Contra}}: "Léierpersonal" ass am Lëtzebuergeschen déi allgemeng gebräichlech (an déi geschlechtsneutral) Bezeechnung fir Schoulmeeschteren a Léierinnen. :Den LOD iwwersetzt ''Léierpersonal ''mat ''personnel enseignant'' respektiv ''Lehrerschaft'' an op der de.wiki gëtt och ''Lehrpersonal'' op ''Lehrer'' virugeleet. Do dernieft ass mir perséinlech och keng aner Bedeitung fir „Léierpersonal“ geleefeg. [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 14:53, 12. Jun. 2025 (UTC) :*{{Pro}} ausser et géif en Artikel draus gemaach ginn, awer nëmmen e Redirect op Schoulmeeschteren a Léierinnen ass schlecht. Professeren, Chargés de cours, oder aner pedagogesch Beruffer gehéieren och zum Léierpersonal. Am Däitsche gëtt de '''Lehrer''' och anescht definéiert a beschränkt sech net op d'Schoulmeeschteren a Léierinnen déi bei ons nëmmen an der Grondschoul, Schoul halen: :::Ein Lehrer oder eine Lehrerin ist eine Person, die andere auf einem Gebiet weiterbildet, auf dem sie selber einen Vorsprung an Können, Wissen oder Erfahrung hat. Da es sich um keine geschützte Bezeichnung handelt, kann sich grundsätzlich jede Person so nennen, die sich in einer Phase der Vermittlung von Wissen, Können, Lebensweisheit, Ausbildung oder Bildung befindet. „Lehrer“ kann in der Umgangssprache als Berufsbezeichnung oder als Ehrentitel sehr unterschiedliche Bedeutung annehmen und ist eine Sammelbezeichnung für alle Arten von Lehrenden; diese lassen sich durch eine entsprechende Wortverbindung jeweils näher kennzeichnen, etwa Schullehrer, Hauslehrer, Tanzlehrer oder Segellehrer. Vor allem in der modernen Amtssprache findet sich die geschlechtsneutrale Bezeichnung Lehrkraft. :--[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 15:15, 12. Jun. 2025 (UTC) :*{{Contra}}: -- wéi de Benotzer GilPe et uewe scho schreift. --[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 07:52, 13. Jun. 2025 (UTC) :*{{Pro}}: Mat "Léierpersonal" ass definitiv net nëmmen de Schoulmeeschter/Joffer/... gemengt am Primaire mä och am Secondaire an och anert Personal dat Coursë gëtt. --[[Benotzer:Soued031|Soued031]] ([[Benotzer Diskussioun:Soued031|Diskussioun]]) 09:27, 15. Jun. 2025 (UTC) :* {{Kommentar}}: D'Situatioun ass een Duercherneen. Am Artikel [[Schoulmeeschter a Léierin]] steet ''Léierpersonal'' als geschlechtsneutral Bezeechnung. An deemselwechten Artikel gëtt sech awer och spezifesch op d'Primär-/Grondschoul bezunn. Am verbonnene Eikidata-Element {{Q|Q2251335}} ass awer rieds vu ''primary or secondary school''. Wa ''Léierpersonal'' sech net nëmmen op Grondschoulléierpersonal bezitt – an dovunner ginn ech aus –, gesinn ech zwou Méiglechkeeten: :# Den Artikel [[Schoulmeeschter a Léierin]] behält säi Scope, gëtt mat {{Q|Q10509151}} verbonnen, d'Ernimmung vu ''Léierpersonal'' gëtt gestrach (oder modifizéiert, datt kloer ass, datt et eng Iwwerklass ass) an de Redirect gëtt geläscht (oder zu engem separaten Artikel ausgebaut). :# De genannten Artikel gëtt am Scope erweidert a misst deemno unhaltlech erweidert ginn, awer fir de Resch bräicht sech näischt ze änneren (ausser eventuell nach méi een allgemengt Wikidata-Element). :Ech perséinlech si fir déi éischt Optioun, well de ''Schoulmeeschter'' am Lemma reng op Grondschoule bezéibar ass. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 06:47, 19. Jun. 2025 (UTC) ::Merci dem [[Benotzer:Volvox|Volvox]] fir seng Analys; ech ënnerstëtze seng 1. Alternativ. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 15:51, 23. Jun. 2025 (UTC) :: fir déi 1. Alternativ. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 13:49, 2. Okt. 2025 (UTC) :::{{Kommentar}} 1. Optioun ass ëmgesat. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 14:09, 2. Okt. 2025 (UTC) == Buergermeeschter-Schabloune fir fréier Gemenge läschen == Ech denken, datt et kee Sënn méi huet, d'[[:Kategorie:Schabloune Buergermeeschteren|Buergermeeschterschabloune]] fir fréier Gemengen ze halen. Déi ginn normalerweis benotzt fir de jeeweils aktuelle Buergermeeschter an engem Artikel (meeschtens an enger Infobox) unzeweisen. Dat wieren ze läschen: * [[Schabloun:Buergermeeschter Bous]] * [[Schabloun:Buergermeeschter Groussbus]] * [[Schabloun:Buergermeeschter Tënten]] * [[Schabloun:Buergermeeschter Wal]] --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 12:28, 2. Okt. 2025 (UTC) *{{pro}} --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 13:13, 2. Okt. 2025 (UTC) *{{pro}} --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 13:47, 2. Okt. 2025 (UTC) *{{Pro}} --[[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 14:41, 2. Okt. 2025 (UTC) *{{Pro}} --[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 16:19, 2. Okt. 2025 (UTC) '''Fazit''': goufe geläscht. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 08:55, 8. Okt. 2025 (UTC) == Lager Gruben == Deen Artikel ass iwwer ee (vun am Ganzen ennger aacht) Gefaangenelager fir sougenannt "[[Ostarbeiter]]", d.h. vun den Nazien agesaten Zwangsaarbechter aus Osteuropa). Dës Lager sollen am Artikel "Ostarbeiter" - Kapitel "Ostarbeiter zu Lëtzebuerg", am beschten an enger Tabell (mat e puer Donnéeeën - wou genee, wéini, wéivill Gefannagener,...) all opgezielt ginn. Eegen Artikelen, wou net méi dra stéing wéi an enger Zeil Tabell, hu mMn net vill Sënn (kuckt och Diskussiounssäit zum Artikel). -- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 08:48, 8. Okt. 2025 (UTC) * {{pro}} läschen --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 08:50, 8. Okt. 2025 (UTC) * {{pro}} läschen --[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:39, 8. Okt. 2025 (UTC) * {{Pro}} --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 10:40, 8. Okt. 2025 (UTC) * {{Pro}} --[[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 11:00, 8. Okt. 2025 (UTC) Conclusioun: gouf geläscht. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 15:42, 17. Okt. 2025 (UTC) == Fondatioun ouni Gewënnzweck (Lëtzebuerg) == D'Situatioun vun de Fondatiounen zu Lëtzebuerg ass am Artikel [[Stëftung]] erkläert; et ass mMn en Doublon a gouf schonn 2012 proposéiert fir ze läschen. Kuckt d'[[Diskussioun:Fondatioun ouni Gewënnzweck (Lëtzebuerg)|Diskussioun]] dozou. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 15:38, 17. Okt. 2025 (UTC) *{{Pro}} läschen | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] *{{pro}} *{{Pro}} --[[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 7:33, 18. Okt. 2025 (UTC) Conclusioun: gouf geläscht. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 08:27, 27. Okt. 2025 (UTC) == Veräiner an Organismen == Am Artikel ass allerhand Duercherneen (gouf och schonn [[Diskussioun:Veräiner an Organismen|diskutéiert]]). A mengen Aen wär et besser den Artikel [[Veräin]] op [[Club]] weiderzeleeden an do dran den Ënnerscheed tëscht De-facto-Associatioun, ASBL an Netregierungsorganisatioun ze maachen. Wéi och schonn ernimmt, steet Organismen am Lemma, gëtt awer am Artikel net ernimmt. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:38, 19. Okt. 2025 (UTC) * {{Pro}} läschen | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:38, 19. Okt. 2025 (UTC) * {{Pro}} | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 14:09, 19. Okt. 2025 (UTC) * {{Pro}} |--[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 16:16, 19. Okt. 2025 (UTC) :{{Kommentar}} Déi dozougehéiereg [[:Kategorie: Veräiner an Organismen]] sollt a mengen Aen op [[:Kategorie:Organisatiounen]] ëmbenannt ginn, déi bei eis nach keen Haaptartikel hunn. Vun ''Organisatioun'' wieren da ''Veräin'' a ''Club'' Ënnerklassen. Mee ech wéisst lo net, wéi ech ''Veräin'' a ''Club'' a Relatioun zuenee setze géif, ob dat Synonymmer sinn – wéi dem GilPe säi Virschlag noleet – oder dat eent e Spezialfall vum aneren ass oder et awer zwee ënnerschiddlech Konzepter (mat méiglecher Iwwerlappung) sinn. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 18:22, 19. Okt. 2025 (UTC) Merci [[Benotzer:Volvox|Volvox]], jo dat mat der Kategorie gesinn ech och esou. Wat Club a Veräin ugeet, sou sinn dat fir mech effektiv Synonymmer. Eis Kolleegen op der de.wiki gesinn dat och [https://de.wikipedia.org/wiki/Verein esou]. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 20:27, 19. Okt. 2025 (UTC) :Ech setze mech drun d'Kategorien ëmzestrukturéieren. :Wat ''Veräin'' a ''Club'' ugeet: Wann s de ënner [[Club]] den Ënnerscheed tëscht ''association de fait'', ASBL an Netregierungsorganisatioun maache wëlls an ech mer d'Lëscht vun den ASBLen an Netregierungsorganisatiounen ukucken, da géif ech mech bei verschiddenen awer dorunner stoussen se als ''Club'' ze bezeechnen, wougéint ''Veräin'' awer ëmmer eenegermoosse passt. ''Club'' wierkt méi informell, méi wéi een Zesummesi vu Leit, wougéint ''Veräin'' a mengem Kapp och bei Organisatioune passt, déi engem bestëmmten Zweck déngen ouni Gesellegkeet. Mee dat si just vag Gedanke mengersäits... --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 20:53, 19. Okt. 2025 (UTC) Conclusioun: gouf geläscht. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:04, 29. Okt. 2025 (UTC) == Tripticon+ == Wéinst Relevanzcritère schonn am Joer 2023 proposéiert gi fir geläscht ze ginn (cf [[Diskussioun:Tripticon+|Diskussioun]]). | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 11:16, 26. Okt. 2025 (UTC) :{{Pro}} läschen | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 11:16, 26. Okt. 2025 (UTC) :{{Pro}} | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 13:54, 27. Okt. 2025 (UTC) Conclusioun: gouf geläscht. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:05, 20. Nov. 2025 (UTC) == Safet Alili == Den Artikel sollt wéinst de Relevanzkrittäre geläscht ginn; et geet haaptsächlech ëm d'ASBL [[LëtzCare]], déi elo en eegenen Artikel huet. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:01, 20. Nov. 2025 (UTC) :{{Pro}} läschen | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:01, 20. Nov. 2025 (UTC) :{{Pro}} --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 18:15, 20. Nov. 2025 (UTC) :{{Pro}} --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 19:25, 20. Nov. 2025 (UTC) :{{Pro}} --[[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 20:00, 20. Nov. 2025 (UTC) Conclusioun: gouf geläscht. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:13, 4. Dez. 2025 (UTC) == Artikelen déi schonn eng Zäit laang vegetéieren… == === Centre d'Incendie et de Secours Kehlen === Läschpropos vum 17. Mee 2024, Grond: minimalistesch. :{{Pro}} läschen | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:38, 20. Nov. 2025 (UTC) :{{Pro}} Kaum enzyklopedesch Relevanz a kaum Informatiounen. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 15:11, 22. Nov. 2025 (UTC) Conclusioun: gouf geläscht. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:13, 4. Dez. 2025 (UTC) === [[Alphonse Halleux]] === Läschpropos vum 14. Sep. 2022, Grond: keng Relevanz, eege Recherchen ouni weider Quellen. :{{Contra}} läschen; et feele just Quellen | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:38, 20. Nov. 2025 (UTC) : {{Kommentar}} Muss doriwwer eraus og jidde Fall iwwerschafft ginn: Vill ze ausféierlech iwwer kleng perséinlech Detailer vum Liewen, kaum eppes iwwer seng Kënschtleraktivitéit (Ausbildung, Austellungen, Quellen, Katalogen, ... Stil ass och net wéi e soll sinn ''("Den Alphonse ...")'' --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 10:37, 5. Dez. 2025 (UTC) === Jean-Baptiste Sanfourche === Läschpropos vum 23. Dez. 2021, Grond: Maschinneniwwersetzung; näischt dran ausser Foussnouten, nom Motto 'sicht dach selwer iwwer deen Onbekannten no', deen ausser enger Gare net vill Relevantes opweises huet. :{{Pro}} läschen | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:38, 20. Nov. 2025 (UTC) Conclusioun: gouf geläscht. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:13, 4. Dez. 2025 (UTC) === [[Kachkéis Kultur]] === Läschufro vum Auteur [[Benotzer:Charel Schiltz]] vun der Säit vum 25. Okt. 2025, Grond: Eegenen Artikel, net relevant am Senn vun de Wikipedia-Relevanzkrittären. Ech bieden em d'Laeschen. :<del>{{Pro}} läschen | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:38, 20. Nov. 2025 (UTC)</del> De [[Benotzer:Charel Schiltz]] ass gefrot ginn, fir seng Läschdemande selwer hei mat Argumenter ze presentéieren. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:33, 6. Dez. 2025 (UTC) :{{Kommentar}} Well elo eng laang Zäit näischt geschitt ass, géif ech proposéieren, datt ech den Artikel eng Kéier iwwerschaffen an aktualiséieren. Ech mengen, datt den Artikel de Relevanzkrittären entsprécht, well et gëtt dee Podcast nach ëmmer. Ech wëll den Artikel natierlech nëmmen iwwerschaffen, wann en net direkt duerno erëm geläscht gëtt. --[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 11:27, 6. Mäe. 2026 (UTC) === Benotzer Diskussioun:Lệ Xuân === Läschpropos vum 24. Jun. 2022, Grond: Vandalismus gouf et scho virun 2 Joer eng Kéier op méi Wikien. :{{Pro}} läschen | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:38, 20. Nov. 2025 (UTC) :{{Kommentar}} Déi Säit huet d'Krittäre vum [[Wikipedia:Direkt Läschen|Direkt Läschen]] erfëllt, wëll se laut Google Translate voller Obszönitéite war an deemno ënner Vandalismus fält. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 15:09, 22. Nov. 2025 (UTC) === Schabloun:Liste horizontale === Läschpropos vum 30. Jun. 2025, Grond: Ausser Déngscht. :{{Pro}} läschen | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:38, 20. Nov. 2025 (UTC) :{{Pro}} --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 15:05, 22. Nov. 2025 (UTC) :{{Pro}} | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 20:36, 22. Nov. 2025 Conclusioun: gouf geläscht. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:13, 4. Dez. 2025 (UTC) === Schabloun:Metanavigatioun === idem :{{Pro}} läschen | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:38, 20. Nov. 2025 (UTC) :{{Pro}} --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 15:05, 22. Nov. 2025 (UTC) :{{Pro}} | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 20:35, 22. Nov. 2025 Conclusioun: gouf geläscht. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:13, 4. Dez. 2025 (UTC) === Benotzer:RoudeLéiwHuelSe === Läschpropos vum 24. Feb. 2023, Grond: Test page. :{{Pro}} läschen | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:38, 20. Nov. 2025 (UTC) :{{Pro}} --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 15:04, 22. Nov. 2025 (UTC) :{{Pro}} | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 20:35, 22. Nov. 2025 Conclusioun: gouf geläscht. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:13, 4. Dez. 2025 (UTC) === San Amaro (Burgos) === Läschpropos vum 26. Mee 2023, Grond: Maschinneniwwersetzung vun engem deen d'Sprooch net kann. :{{Pro}} läschen | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:38, 20. Nov. 2025 (UTC) :{{Pro}} | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 20:34, 22. Nov. 2025 Conclusioun: gouf geläscht. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:13, 4. Dez. 2025 (UTC) === Tinkoff (2012) an Tinkoff (2013) === Läschpropos vum 6. Mäe. 2023, Grond: Dës Säit ass onnéideg, well se just eng Schabloun enthält, déi lo am Haaptartikel vun Tinkoff steet. :{{Pro}} läschen | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:38, 20. Nov. 2025 (UTC) :{{Pro}} Am Artikel [[Tinkoff]] enthalen. Domat kann och d'[[:Kategorie:Tinkoff]] fort. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 13:21, 22. Nov. 2025 (UTC) :{{Pro}} | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 20:34, 22. Nov. 2025 Conclusioun: gouf geläscht. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:13, 4. Dez. 2025 (UTC) === [[Veianenerstross]] === Läschpropos vum 7. Jan. 2025, Grond: et schéngt kee sou e Lieu-dit ze ginn, op de Koordinaten déi ugi sinn ass näischt ze fannen. :{{Pro}} läschen | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:38, 20. Nov. 2025 (UTC) :{{Kommentar}} Op [https://data.public.lu/fr/datasets/lieuxdits/ data.public.lu] fënnt een allerdéngs eng „Veianerstrooss“ fir „Hosingen“ an der Lëscht vun de Lieuxdits ([https://data.public.lu/fr/datasets/r/e7a843af-a736-43bc-978f-8d5df4aa130f Link op den Datesaz]); dat ass awer och bal dat eenzegt. @[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] Wourop has du dech baséiert, wou s de den Artikel ugeluecht hues? --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 13:18, 22. Nov. 2025 (UTC) :Moien, se war am Artikel [[Gemeng Housen]] ënner "Häff a Lieu-diten" opgezielt, sou dass ech unhuelen, dass ech do virun 13 Joer eng Kéier op dee roude Link geklickt an den Artikel nom Schema x ugeluecht hunn. Allerdings ass do d'Schreifweis ewell liicht anescht. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 19:22, 22. Nov. 2025 (UTC) ::Moien, am Artikel Housen war och iwwregens uginn wou den Numm géif hierkommen, e war allerdéngs am Ufank falsch geschriwwen (warscheinlech souguer mäi Feeler). Dësen Artikel gouf lo op déi richteg Schreifweis geréckelt, aner Schreifweisen an den Artikele goufe verbessert an d'Referenze goufen och an dësen Artikel derbäigesat, sou datt lo menger Meenung no kee Läschgrond méi besteet. Ech hunn och dofir d'Läschschabloun aus dem Artikel erausgeholl. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 13:06, 5. Dez. 2025 (UTC) === Benotzer:YxLizxy === Läschpropos vum 10. Mee 2025, Grond: Spillsäit vun engem Benotzer dee soss nach guer näischt opweises huet. :{{Pro}} läschen | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:38, 20. Nov. 2025 (UTC) :{{Pro}} | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 20:32, 22. Nov. 2025 (UTC) Conclusioun: gouf geläscht. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:13, 4. Dez. 2025 (UTC) === Benotzer:Ⲩ.Ⲅ./Lorentzwues === Läschufro vum 28. Dez. 2020 vum Auteur [[Benotzer:Ⲩ.Ⲅ.]] :{{Pro}} läschen | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:38, 20. Nov. 2025 (UTC) :{{Pro}} --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 13:01, 22. Nov. 2025 (UTC) :{{Pro}} | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 20:33, 22. Nov. 2025 Conclusioun: gouf geläscht. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:13, 4. Dez. 2025 (UTC) == [[Oh mäin Léift, Clementine]] == Haaptsächlech Doublon mat dem Artikel [[Un der Atert]]; kuckt weider Infoen an der Këscht vum Artikel. *{{pro}} läschen | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 07:30, 5. Dez. 2025 (UTC) *{{contra}}: Ass en eegestännegt, wäit bekannt Lidd/Melodie, dat duerchaus en eegenen Artikel verdingt (et gëtt en an enger halwer Dose Sproochen). ''Un der Atert'' ass eng "speziell" Adaptatioun, a well se zu Lëtzebuerg och wäit bekannt ass, kann déi och en Artikel hunn, an deem all dat besschriwwen ass. Allerdings soll deen hei ënner dem Originaltitel Lemmatiséiert sinn (net ënner enger kaum bis net genotzter Iwwersetzung). Ech réckelen en emol. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 10:42, 5. Dez. 2025 (UTC) Artikel gouf iwwerschafft; d'Bäibehale vum Artikel ass berechtegt. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 22:02, 11. Jan. 2026 (UTC) == Jonah Blumenfeld == Den Artikel erfëllt d'Relevanzkrittären net. [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 12:00, 7. Dez. 2025 (UTC) :{{Pro}} - [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 12:00, 7. Dez. 2025 (UTC) :{{Pro}}, en huet och a soss kenger Wikipedia en Artikel, a e gëtt an der en-Wiki just eng Kéier ernimmt. -[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 12:23, 7. Dez. 2025 (UTC) :{{Pro}} | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 16:39, 7. Dez. 2025 (UTC) Conclusioun: gouf geläscht. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 21:26, 18. Dez. 2025 (UTC) == Business Federation Luxembourg == : {{pro}} Ass eng Viruleedung mat falschem Lemma an néirens méi verlinkt --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 12:17, 15. Dez. 2025 (UTC) :{{Pro}} - [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 20:38, 18. Dez. 2025 (UTC) :<s>{{Contra}}</s> - D'Fedil nennt sech zënter 2018 ''The Voice of Luxembourg's Industry'', virdru war et ''Business Federation Luxembourg''. D'Viruleedung mécht deemno Sënn, et gouf just en Tippfeeler an der Viruleedungssäit (ech hunn e verbessert) | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 21:24, 18. Dez. 2025 (UTC) ::@ [[Benotzer:GilPe]]: Se huet just ni ''Business Federation Luxembourg'' geheescht, souwäit wéi ech erausfonnt hunn. De Lemma gouf jo dowéinst scho ganz am Ufank geréckelt. Kuckt iech vläicht d'Vesioune vum Artikel un. Do steet och derbäi firwat.--[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 21:36, 18. Dez. 2025 (UTC) :::Moien @[[Benotzer:Puscas|Puscas]]. Ech hat net an de Versioune gekuckt, mä am Kapitel [https://lb.wikipedia.org/wiki/Fedil_-_The_Voice_of_Luxembourg%27s_Industry#Numm Numm] vum Artikel selwer. Do steet, datt d'Fedil sech vun 2008 bis 2018 ''Business Federation Luxembourg'' genannt huet. An dat geet och aus de Statutenännerungen ervir, déi als Referenz ugi sinn. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:14, 19. Dez. 2025 (UTC) ::::Remoien [[Benotzer:GilPe|GilPe]]. Dann hat do vläicht deen een oder aneren net opgepasst. Aus [https://gd.lu/rcsl/8W2rlJ dësem Dokument] an och aus [https://gd.lu/rcsl/7dGfMz dësem] gett kloer ervir dat den Numm '''Fedil - Business Federation Luxembourg''' war an net einfach '''Business Federation Luxembourg''' --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 18:21, 19. Dez. 2025 (UTC) :::::Okee, da läit de Feeler an dëser Diskussioun vläicht bei mir; ech hat net verstanen, datt „mat falschem Lemma“ sech just op de Prefix „Fedil -“ bezéie géif, dee virun „Business Federation Luxembourg“ feelt. Jo, an deem Fall kann déi Säit mMn (eng Woch no der Läschpropos) geläscht ginn. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 21:11, 19. Dez. 2025 (UTC) :{{Pro}} - cf hei driwwer. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 21:13, 19. Dez. 2025 (UTC) Conclusioun: gouf geläscht. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:13, 24. Dez. 2025 (UTC) == Geschäftsleitskategorien == Ënner [[Kategorie Diskussioun:US-amerikanesch Geschäftsleit]] gouf knapp diskutéiert, datt d'Kategorien ënner [[:Kategorie:Geschäftsleit no Länner]] eventuell redundant wieren, well mer schonn [[:Kategorie:Entrepreneren]] hunn. Wann dat de Fall wier, wieren * [[:Kategorie:Spuenesch Geschäftsleit]] * [[:Kategorie:Tschechesch Geschäftsleit]] * [[:Kategorie:US-amerikanesch Geschäftsleit]] op déi entspriechend „Entreprener“-Versioun ze leeën an ze läschen. Allerdéngs sinn ech mer beim optimale Begrëff net sécher: „Entreprener“ kléngt e bëssen no Bausecteur an „Geschäftsleit“ kéint un de Commerce denke loossen. Mee op éigendee Begrëff muss ee sech jo eenegen... --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 18:27, 29. Dez. 2025 (UTC) == Eidel Kategorie fir Gebuer/Gestuerwen == Ech proposéieren, e puer dausend Kategorien ze läschen – 4780, fir genau ze sinn – nämlech all Kategorie fir „Gebuer“ oder „Gestuerwen“, déi eidel ass. Weem dat ze extreem ass: Zumindest all déi Kategorië mat „v. Chr.“ brénge kengem eppes. Déi huele just Plaz wech a spammen d'[[Special:UnusedCategories|Spezial:Net benotzt Kategorien]] zou. Sot beim Ofstëmme villäicht, ob der se all ewech wëllt hunn, just déi v. Chr. oder guer keng. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 21:47, 1. Jan. 2026 (UTC) :Moien, ech géif s'och all bis d'Joer 1 läschen; nei Artikelen iwwer Leit aus der Antikitéit si rar, a wann, ass d'Kategorie séier nees ugeluecht. :--[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 22:52, 1. Jan. 2026 (UTC) :Moien, {{pro}} läschen: alles virun Chr. an eventuell esouguer bis d'Joer 1000 duerno. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 08:17, 2. Jan. 2026 (UTC) : {{Pro}} läschen | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 10:14, 2. Jan. 2026 (UTC) ::Moien, ech verstinn de Problem mat der Plaz net richteg. Wou huele se Plaz ewech? --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 10:50, 2. Jan. 2026 (UTC) :::Ech hu mech salopp ausgedréckt mat der Plaz. Späicherplaz op Serveren oder Änleches ass wuel kaum relevant, dat hunn ech net gemengt. Mee déi Kategorien erfëllen – wéi déi meeschten eidel Kategorien – keen Zweck an tauchen awer op Spezialsäiten, am AWB oder a Requêten etc. op a „begruewen“ do jee nodeems relevant Resultater, virun allem well et der Dausende sinn. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 11:14, 2. Jan. 2026 (UTC) :Moien, {{Pro}} alles wat eidel ass bis d'Joer 1000. [[Benotzer:Robby|Robby]] ([[Benotzer Diskussioun:Robby|Diskussioun]]) 13:05, 2. Jan. 2026 (UTC) ::{{Kommentar}}: Nodeems eng Woch vergaangen ass, schéngt et Konsens déi onbenotzt Gebuer- a Gestuerwesäiten v. Chr. ze läschen an eventuell bis 1000, wann den @[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] net „''just'' bis d'Joer 1“, mee „''mindestens'' bis d'Joer 1“ gemengt huet. ::Ech hu mech mam @[[Benotzer:Soued031|Soued031]] amüséiert erauszefannen an ze testen, wéi een de pywikibot ([[:mw:Manual:Pywikibot/delete.py]]) benotze kann, fir déi dausende Kategorien op ee Schlag ze läschen. Well een dofir awer Adminrechter brauch, kann ech déi Ännerungen net mat mengem Bot-Account maachen, mee ech muss mäin Haaptaccount benotzen. A well ech doduerch d'Rezent Ännerunge komplett zouschëdden, loossen ech dat Ganzt dës Nuecht lafen, wou warscheinlech kee méi ënnerwee ass. ::--[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 17:01, 10. Jan. 2026 (UTC) :::Fir datt ech och an Zukunft nach weess, wéi mer et gemaach hunn: :::# Aus de Kategorien:Gebuer (n. Joerhonnert) einfach d'Lëscht vun all de Kategorien an eng Textdatei kopéieren. :::# Mat ''find-replace'' „ (eidel)“ ewech maachen, da mam Regex „([^\(\)\n\r]+\([^\(\)]+\))“ all Zeil wou nach Klammeren (an deemno forcément „(… S)“ fir eng Säitenzuel an der Kategorie) stinn läschen, „\r\n\r\n“ duerch „\r\n“ sou oft ersetze bis keng eidel Zeile méi do sinn an dann „Kategorie:“ prefixéieren. Dat geet natierlech alles zefouss, wat méi einfach ass, mee bei dausend Zeilen e bësse méi laang dauert. D'Haaptsaach herno sti just nach d'Kategorien, déi geläscht solle ginn, am Fichier, mat Nummraum an eng pro Zeil. :::# Mam pywikibot an der Kommandozeil de Befeel<pre>python pwb.py delete -file:"C:\…\Gestuerwen-Kategorien-viru-Christus.txt" -always -summary:"Wéi ënner [[Wikipedia:Läschen#Eidel Kategorie fir Gebuer/Gestuerwen]] diskutéiert"</pre>ausféieren, woubäi <code>C:\…\</code> duerch de Pad bis op de Fichier z'ersetzen ass. Virdru muss een natierlech de [[:mw:Manual:Pywikibot|pywikibot]] mat allem drum un dran installéieren a sech ee [[Special:BotPasswords|Botpasswuert]] fir säi Kont generéiert an an d'Konfiguratioun vum pywikibot gepak a sech ageloggt hunn. :::# D'Exekutioun vum pywikibot ass op ronn 8 Sekonne fir eng Aktioun gedrosselt. Doduerch muss en hei e puer Stonne lafen. Wann ee sech mat engem Kont ouni Adminrechter ageloggt huet, gëtt just d'Läschschabloun op d'Säit gesat, wann de Kont Adminrechter huet (an ee beim Generéiere vum Botpasswuert opgepasst huet, datt och d'Läschrechter iwwerdroe ginn), da ginn d'Säite geläscht. :::[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 10:42, 11. Jan. 2026 (UTC) == Nina Krajnik == Läschpropos; Grond: „pam. crosswiki self promotion, machine translation abuse“ | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 15:28, 7. Jan. 2026 (UTC) *{{pro}} | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 22:07, 11. Jan. 2026 (UTC) *{{Pro}} | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 10:54, 12. Jan. 2026 (UTC) *{{pro}} |--[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 15:57, 15. Jan. 2026 (UTC) *{{pro}} | --[[Benotzer:Sultan Edijingo|Sultan Edijingo]] ([[Benotzer Diskussioun:Sultan Edijingo|Diskussioun]]) 17:05, 15. Jan. 2026 (UTC) *{{pro}} | --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 17:11, 15. Jan. 2026 (UTC) Conclusioun: gouf geläscht. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 07:59, 21. Jan. 2026 (UTC) == Rebecca Shoichet == Läschpropos; Grond: „1-Saz-Artikel voller Feeler an ouni Quellen; Relevanz net ginn“ | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 15:47, 18. Jan. 2026 (UTC) {{pro}} Keng Relevanz | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 15:47, 18. Jan. 2026 (UTC) Gouf scho geläscht well: „Resurectiounsartikel war schonn eng Kéier geläscht ginn“ | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:00, 18. Jan. 2026 (UTC) == Schabloun:Switch == Dës Schabloun gouf scho viru laanger Zäit vun der Parserfunktioun #switch ofgeléist an ass och net méi am Asaz, nodeems ech se op de leschte Plazen ersat hunn. * {{Pro}} --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 14:26, 19. Jan. 2026 (UTC) * {{Pro}} Wa se net gebraucht gëtt, ka se fort | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 16:07, 19. Jan. 2026 (UTC) * {{Pro}} | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 18:46, 19. Jan. 2026 (UTC) Gouf geläscht | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 21:52, 29. Jan. 2026 (UTC) == Bob Morbach == * {{pro}} entsprécht net de Relevanzcritère fir Politiker --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 18:35, 29. Jan. 2026 (UTC) * {{Pro}} d'accord, datt keng enzyklopedesch Relevanz z'erkennen ass. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 19:42, 29. Jan. 2026 (UTC) * {{Pro}} läschen; keng Relevanz | * {{Pro}} | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 10:29, 30. Jan. 2026 (UTC) * {{pro}} - Sollt en enges Daags Buergermeeschter ginn, ass den Artikel jo nees séier reaktivéiert. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 10:46, 30. Jan. 2026 (UTC) Conclusioun: gouf geläscht | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 21:09, 22. Feb. 2026 (UTC) == [[Charles Pauly]] == * {{Pro}} Persoun ass weeder Spiller vun der Natioinaldivisioun nach Buergermeeschter; President vum Naturpark Öewersauer ass och net relevant genuch. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 21:00, 17. Mäe. 2026 (UTC) *:D'Persoun huet an den 80er an 90er Joren 64 Matcher an der Nationaldivisioun gespillt, falls dat hëlleft [[Benotzer:Benemlu|Benemlu]] ([[Benotzer Diskussioun:Benemlu|Diskussioun]]) 06:54, 18. Mäe. 2026 (UTC) *::Leider net, '''Nationalekipp '''ass gefrot. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 08:22, 18. Mäe. 2026 (UTC) == [[Graziano D'Urso]] == Grond: Maschinneniwwesetzung, Autopromo a keen Artikel op der italieenescher Wiki. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 10:51, 6. Abr. 2026 (UTC) {{Pro}}, idem | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 14:54, 6. Abr. 2026 (UTC) l4o6asihgfzmuhn6ir3imk2nu5smfu4 14. Januar 0 1548 2670145 2666691 2026-04-07T07:09:45Z Zinneke 34 /* Gebuer */ 2670145 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} De '''14. [[Januar]]''' ass de 14. Dag vum Joer am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == * [[1900]]: Zu Roum gëtt dem [[Puccini]] seng Oper ''Tosca'' fir d'alleréischt opgefouert. * [[1972]]: D'[[Margrethe II. vun Dänemark|Margrethe II.]] gëtt Kinnigin vun [[Dänemark]]. * [[2001]]: De [[Jorge Sampaio]] gëtt als Staatspresident vu [[Portugal]] erëmgewielt. * [[2024]]: De [[Frederik X. vun Dänemark|Frederik X.]] gëtt Kinnek vun [[Dänemark]]. '''Lëtzebuerg''' * [[1885]]: An der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] an an hire Faubourge geet dat éischt [[Telefon]]snetz am Land a Betrib. == Wëssenschaft an Technik == ===Astronomie=== * [[1866]]: Den däitsch-balteschen [[Astronom]] [[Otto Wilhelm von Struve]] entdeckt d'[[Spiralgalaxie]] [[NGC 107]]. == Gebuer == <gallery> Fichier:Bundesarchiv Bild 183-D0116-0041-019, Albert Schweitzer.jpg|Albert Schweitzer Fichier:Andreotti12.jpg|Giulio Andreotti Fichier:Josy-Braun--VI07-w.jpg|Josy Braun Fichier:Faye Dunaway - Festiwal Gwiazd in Gdańsk.jpg|Fay Dunaway Fichier:Désirée Nosbusch-1769.jpg|Désirée Nosbusch </gallery> * [[1273]]: [[Jeanne I. vun Navarra]], Kinnigin vu Frankräich a Fra vum [[Philippe IV. vu Frankräich|Philippe IV.]]. * [[1797]]: [[Wilhelm Beer]], däitsche Banquier an Amateurastronom. * [[1807]]: [[Louis Marchand]], lëtzebuergesche Botaniker, Veterinär an Auteur. * [[1819]]: [[Jean-Nicolas Schumacher]], lëtzebuergesche Nottär a Buergermeeschter. * [[1846]]: [[Jean-Pierre Pescatore (1846-1905)|Jean-Pierre Pescatore]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1860]]: [[Alexandre de Gerlache]], lëtzebuergeschen Industriellen a Politiker. * [[1875]]: [[Albert Schweitzer]], elsässeschen Dokter a Missionnaire (''Friddensnobelpräis 1952''). * [[1887]]: [[Joseph Ruckert]], lëtzebuergeschen Architekt a Bauentreprener, * [[1891]]: [[Alphonse Weicker]], lëtzebuergesche Jurist, Ekonomist a Foussballspiller. * [[1892]]: [[Hal Roach]], US-amerikanesche Filmproduzent, Regisseur an Dréibuchauteur. * [[1900]]: [[Jules Michels]], lëtzebuergesche Bobfuerer an Olympionik. * [[1909]]: [[Joseph Losey]], US-amerikanesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[1912]]: [[Alex Wantz]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1915]]: [[André Frossard]], franséische Journalist an Essayist. * [[1917]]: [[Janine Darcey]], franséisch Schauspillerin. * [[1919]]: [[Giulio Andreotti]], italieenesche Politiker. * [[1926]]: [[Tom Tryon]], US-amerikanesche Schauspiller an Auteur. * [[1929]]: [[Aleksandar Petrović]], jugoslawesche Filmregisseur. * [[1931]]: [[Caterina Valente]], italieenesch Sängerin a Schauspillerin. * [[1938]]: [[Josy Braun]], lëtzebuergesche Schrëftsteller. * 1938: [[Nelly Moia]], lëtzebuergesch Schrëftstellerin a Fotografin. * 1938: [[Giorgia Moll]], italieenesch Schauspillerin. * [[1941]]: [[Faye Dunaway]], US-amerikanesch Filmschauspillerin. * [[1942]]: [[Michael Gwisdek]], däitsche Schauspiller a Filmregisseur. * [[1955]]: [[Jan Fedder]], däitsche Schauspiller. * [[1960]]: [[Marcel Bossi]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1963]]: [[Steven Soderbergh]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[1965]]: [[Désirée Nosbusch]], lëtzebuergesch Filmschauspillerin an Televisiounspresentatrice. * [[1973]]: [[Giancarlo Fisichella]], F1-Pilot. * [[1975]]: [[Annick Sinner]], lëtzebuergesch Léierin an Illustratorin. * [[1976]]: [[Benoît Joachim]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[1980]]: [[Carlos Alvarado Quesada]], costa-ricaneschen Auteur a Politiker. * [[1985]]: [[Nadeschda Anatoljewna Kossinzewa]], russesch Schachspillerin. * [[1999]]: [[Lucie Ney]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin. == Gestuerwen == * [[1742]]: [[Edmond Halley]], englesche Mathematiker an Astronom. * [[1867]]: [[Jean-Auguste Ingres]], franséische Moler. * [[1874]]: [[Philipp Reis]], däitschen Erfinder (''Telefon''). * [[1879]]: [[Nicolas Wies]], lëtzebuergesche Geeschtlechen, Professer, Geolog an Auteur. * [[1898]]: [[Lewis Carroll]], brittesche Schrëftsteller, Fotograf, Mathematiker an anglikaneschen Diakon. * [[1901]]: [[Charles Hermite]], franséische Mathematiker. * [[1928]]: [[François Reisen]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter, Botaniker an Zoolog. * [[1905]]: [[Ernst Abbe]], däitsche Astronom, Physiker a Sozialreformer. * [[1944]]: [[Walthère Dewé]], belsche Resistenzler. * [[1946]]: [[Maurice Koechlin]], franséischen Ingenieur. * [[1949]]: [[Joaquín Turina]], spuenesche Komponist. * [[1952]]: [[Pierre Schiltz (Buergermeeschter)|Pierre Schiltz]], lëtzebuergesche Politiker a Fabrikant. * [[1957]]: [[Humphrey Bogart]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[1961]]: [[Barry Fitzgerald]], iresche Schauspiller. * [[1972]]: [[Frederik IX. vun Dänemark]], Kinnek. * [[1977]]: [[Anaïs Nin]], US-amerikanesch Schrëftstellerin. * [[1981]]: [[Claude-Jean Bonnardot]], franséishe Filmregisseur. * [[1987]]: [[Douglas Sirk]], dänesch-däitsche Filmregisseur. * [[1993]]: [[Vic. Abens]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1994]]: [[Jean Goldschmit]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * [[2000]]: [[Fernand Schwachtgen]], lëtzebuergeschen Dokter a Resistenzler. * 2000: [[Alain Poiré]], franséische Filmproduzent an Dréibuchauteur. * [[2006]]: [[Shelley Winters]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[2008]]: [[Judah Folkman]], US-amerikaneschen Zellbiolog a Medezinner. * [[2009]]: [[Ricardo Montalbán]], mexikanesch-US-amerikanesche Schauspiller a Regisseur. * 2009: [[Édouard-Marie Weber]], lëtzebuergesche Moler. * [[2010]]: [[Bobby Charles]], US-amerikanesche Sänger a Komponist. * 2010: [[Petra Schürmann]], däitsch Schauspillerin a Moderatorin. * [[2012]]: [[Rosy Varte]], armeenesch-franséisch Schauspillerin. * 2012: [[Mila Parély]], franséisch Schaspillerin. * [[2013]]: [[Conrad Bain]], US-amerikanesche Schuspiller. * [[2014]]: [[Fernand Brosius]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[2016]]: [[Alan Rickman]], brittesche Schauspiller, Dréibuchauteur, Synchronspriecher, Filmproduzent a Regisseur. * [[2025]]: [[Marie-Thérèse Tholl]], lëtzebuergesch Botanikerin a Mykologin. == Feierdeeg == == Um Spaweck == {{Commonscat|14 January|{{PAGENAME}}}} [[Kategorie:Dag am Januar| 14]] fgnvzobnm6b20guf3dydpti8c5vuvp7 Lëtzebuerger Kantonen 0 2836 2670171 2669231 2026-04-07T11:55:32Z Volvox 4050 fir datt „Gréiwemaacher“ op schmuele Schiermer net gebrach gëtt 2670171 wikitext text/x-wiki Dës '''Lëscht vun de Lëtzebuerger Kantonen''' ass en Deel vun de [[Wikipedia:Referenztabellen|Referenztabellen]]. [[Fichier:Lëtzebuerger Kantonen.svg|thumb|300px|Lag vun de Kantonen]] {{Div col|cols=3|colwidth=135px}} # [[Kanton Dikrech|Dikrech]] # [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] # [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] # [[Kanton Iechternach|Iechternach]] # [[Kanton Capellen|Capellen]] # [[Kanton Klierf|Klierf]] # [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] # [[Kanton Miersch|Miersch]] # [[Kanton Réiden|Réiden]] # [[Kanton Réimech|Réimech]] # [[Kanton Veianen|Veianen]] # [[Kanton Wolz|Wolz]] {{Div col end}} == Geschicht == D'Kantone sinn eng Kreatioun vun der [[Frankräich|franséischer]] [[Franséisch Revolutioun|revolutionärer]] Herrschaft. Duerch e Beschloss vum 31. August 1795 si 37 Kantonen entstanen, dovun der 24 op d'mannst deelweis um haitege Staatsgebitt. Den 11. September 1795 koum awer schonn eng Reduktioun op 27 Kantonen, dovun der 12 op deem haitege Staatsterritoire. Den 22. Oktober 1796 an de 6. Mäerz 1802 koume weider Ännerungen, déi dunn awer scho relativ no bei deenen haitege louchen. No 1839 hunn déi zu Lëtzebuerg geschloe Gemenge vum Kanton Arel mat deene vum Kanton Käerjeng zum [[Kanton Capellen]] fusionéiert, de Kanton Beetebuerg gouf mat Deeler vum Kanton [[Messancy]] mä ouns d'[[Gemeng Dippech]] zum [[Kanton Esch-Uelzecht]], de Kanton vu [[Rued-Sir|Rued]] respektiv [[Betzder]] gouf vum [[Kanton Gréiwemaacher]] absorbéiert, an aus dem Kanton [[Osper]] gouf de [[Kanton Réiden]]<ref>Raymond Dhur, ''D'Andeelung vum Groussherzogtum an Distrikter, Geriichtsbezierker a Kantonen'', in [http://www.act.public.lu/fr/publications/brochures/newsletter_5/newsletter_5.pdf Newsletter ACTuel Nr 5]</ref>. Vun [[1857]] bis [[1867]] hunn d'Kantone Miersch a Réiden zum [[Distrikt Miersch]] gehéiert, deen 1867 ofgeschaaft gouf<ref>''Kinneklech-Groussherzoglech Veruerdnung vum 30. Mee 1857, iwwer d'Erriichte vun engem Distriktcommissariat zu Miersch'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/ordr/1857/05/30/n1/jo Memorial N° 16, éischten Deel, vum 3. Juni 1857, S. 153]</ref><ref>''Gesetz vum 4. Mee 1867, iwwer d'Suppressioun vum Distriktcommissariat vu Miersch'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1867/05/04/n1/jo Memorial N° 17, éischten Deel, vum 15. Juni 1887, S. 125]</ref>. Duerch d'Gemengefusioune kënnen d'Kantonsgrenzen änneren. Dat war de Fall, wéi d'Gemenge [[Gemeng Baastenduerf|Baastenduerf]] a [[Gemeng Furen|Furen]] zur neier [[Gemeng Tandel]]<ref>[http://memab.legitech.lu/memab/bridge2server?action=getPDFFromDoc&refpub=2004A39241 Fusiounsgesetz vun der Gemeng Tandel]</ref> fusionéiert hunn: De [[Kanton Veianen]] ass e wéineg méi grouss ginn an de [[Kanton Dikrech]] e wéineg méi kleng. == Verwaltungseenheeten == Hautdesdaags huet d'Andeelung vum Land a Kantone keng administrativ Funktioun méi. Et gëtt weeder Kantonaladministratiounen, nach Kantonalparlamenter oder Kantonalgeriichter. Just d'Stroossebauverwaltung huet an all Kanton eng Néierloossung, an den Enregistrement huet bis op Veianen iwwerall e Büro. Dat war awer net ëmmer sou. Vum 11. September 1795 bis zum Akraafttriede vum Gesetz vum 12. Abrëll 1972<ref>''Gesetz vum 12. Abrëll 1972 iwwer d'Reorganisatioun vun de Friddengeriichter'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1972/04/12/n4/jo Mémorial A N° 32, vum 28. Mee 1972, S. 954]</ref> war all Kanton de Kompetenzberäich vun engem [[Friddensgeriicht (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]. Donieft gouf et nach Milizkantonen, déi zanter dem 25. Juli 1846 mat de Justizkantonen iwwereneegestëmmt hunn<ref>''Kinneklech-Groussherzogleche Beschloss vum 25. Juli 1846, Nr. 1527, iwwer eng nei Andeelung vun de Milizkantonen'', publizéiert am [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1846/07/25/n1/jo Mémorial N° 48 vun 1846, S. 451]</ref>, an déi an hirem [[Chef-lieu]] d'Louszéien an d'Musterung vun de [[Geschicht vun der Lëtzebuerger Arméi#Miliz (1817-1841)|Milizionären]] z'organiséieren haten. ==Kantonstabell== <div style="overflow-x:auto;"> {| class="wikitable sortable" |+Zuelen op den 1. Januar 2024 |- ! scope="col" | [[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]1-Code ! scope="col" | Numm ! scope="col" | [[Chef-lieu|Haaptuertschaft]] ! scope="col" | [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierk]] ! scope="col" | [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] ! scope="col" | Awunner<ref name=":0">{{Citation|URL=https://lustat.statec.lu/|Titel=Population par canton et commune; Densité de la population par canton et commune|Gekuckt=01.11.2024|Datum=01.01.2023|Wierk=lustat.statec.lu|Sprooch=fr}}</ref> ! scope="col" | Fläch a {{km2}}<ref name=":0" /> ! scope="col" | Densité<ref name=":0" /><br> {{small|Aw. pro km²}} ! scope="col" | [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]] |- ! LU-01 | [[Kanton Capellen|Capellen]] | [[Capellen]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] | align="right" | 54.352 | align="right" | 199,21 | align="right" | 272,84 | align="right" | 9 |- ! LU-02 | [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] | [[Esch-Uelzecht]] | [[Walbezierk Süden]] | [[Geriichtsbezierk Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] | align="right" | 192.739 | align="right" | 242,77 | align="right" | 793,92 | align="right" | 14 |- ! LU-03 | [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] | [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] | align="right" | 207.650 | align="right" | 238,46 | align="right" | 870,80 | align="right" | 11 |- ! LU-04 | [[Kanton Miersch|Miersch]] | [[Miersch]] | [[Walbezierk Zentrum]] | [[Geriichtsbezierk Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] | align="right" | 36.262 | align="right" | 223,90 | align="right" | 161,96 | align="right" | 10 |- ! LU-05 | [[Kanton Klierf|Klierf]] | [[Klierf]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk Dikrech|Dikrech]] | align="right" | 21.214 | align="right" | 342,17 | align="right" | 62,00 | align="right" | 5 |- ! LU-06 | [[Kanton Dikrech|Dikrech]] | [[Dikrech]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk Dikrech|Dikrech]] | align="right" | 35.764 | align="right" | 204,51 | align="right" | 174,88 | align="right" | 10 |- ! LU-07 | [[Kanton Réiden|Réiden]] | [[Réiden op der Atert]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk Dikrech|Dikrech]] | align="right" |21.138 | align="right" |267,49 | align="right" | 79,02 | align="right" | 9 |- ! LU-08 | [[Kanton Wolz|Wolz]] | [[Wolz]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk Dikrech|Dikrech]] | align="right" | 19.530 | align="right" | 264,55 | align="right" | 73,82 | align="right" | 7 |- ! LU-09 | [[Kanton Veianen|Veianen]] | [[Veianen]] | [[Walbezierk Norden]] | [[Geriichtsbezierk Dikrech|Dikrech]] | align="right" | 5.680 | align="right" | 78.52 | align="right" | 72,34 | align="right" | 3 |- ! LU-10 | [[Kanton Iechternach|Iechternach]] | [[Iechternach]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk Dikrech|Dikrech]] | align="right" | 20.283 | align="right" | 185,54 | align="right" | 109,32 | align="right" | 7 |- ! LU-11 | [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] | [[Gréiwemaacher]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] | align="right" | 33.047 | align="right" | 211,37 | align="right" | 156,35 | align="right" | 8 |- ! LU-12 | [[Kanton Réimech|Réimech]] | [[Réimech]] | [[Walbezierk Osten]] | [[Geriichtsbezierk Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] | align="right" | 24.391 | align="right" | 127,87 | align="right" | 190,75 | align="right" | 7 |- !Total [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] | | | | | align="right" |'''672.050''' | align="right" |'''2.586,36''' | align="right" |'''259,84''' | align="right" |'''100''' |} </div> == Kuckt och == * [[Kanton|Kanton (Homonymie)]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Cantons of Luxembourg|Lëtzebuerger Kantonen}} * Maximilian Richard, ''[https://web.archive.org/web/20190111113247/https://www.wort.lu/de/lokales/kantone-kinder-der-revolution-5c3785fe182b657ad3b9d977 Kantone: Kinder der Revolution]'' op wort.lu den 11. Januar 2019 an an der Drockversioun vum [[Luxemburger Wort]] vum 11. Januar 2019 (S. 15) ënnert dem Titel ''Kinder der Revolution.'' ''Kantone haben hierzulande Tradition – ihre Geschichte beginnt im 18. Jahrhundert''. {{Referenzen}} [[Kategorie:Kantonen zu Lëtzebuerg| K]] [[Kategorie:Lëschten:Geographie:Lëtzebuerg|Kantonen]] [[nl:Kantons van Luxemburg]] jdeh8i8u0yeu75so3hana8eokz58jc1 Seine 0 2862 2670062 2619057 2026-04-06T15:54:42Z GilPe 14980 Upassungen 2670062 wikitext text/x-wiki {{skizzGeoFR}} {{Aner Bedeitungen|dem Floss}} {{Infobox Floss |Numm = Seine |Bild = Aftnn The Seine from the Eiffel Tower.jpg |Bildtext = D'Seine vum [[Eiffeltuerm]] aus gesinn |Längt = 776 |Baseng = Seine |Fläch Baseng = 78 650 |Debit = 500 |Originn = Quell |Plaz Quell = [[Saint-Germain-Source-Seine]] |Héicht Quell = 470 |Koordinate Quell = {{coor dms|47|29|11.4|N|04|43|0.48|O}} |Leeft an = [[Äermelkanal]] |Plaz Konfluenz = [[Le Havre]]/ [[Honfleur]] |Héicht Konfluenz = 0 |Koordinate Konfluenz = {{coor dms|49|26|02|N|00|12|24|O}} |Haaptnieweflëss = |Land = {{FRA}} |Regioun = [[Île-de-France]]<br>[[Grand Est]]<br>[[Normandie]]<br>[[Bourgogne-Franche-Comté]] |Uertschaften = [[Lëscht vun de Gemenge bei der Seine|333 Gemengen]] }} D''''Seine''' ass ee Floss am Norde vu [[Frankräich]]. Se huet hir Quell an der [[Bourgogne]] bei [[Saint-Germain-Source-Seine]] um [[Platto vu Langres]], am Departement [[Departement Côte-d'Or|Côte-d'Or]], a leeft vun Osten no Nordweste fir zu [[Le Havre]] an den [[Äermelkanal]] ze lafen. Mat enger Längt vu 776&nbsp;km ass se den drëttlängste Floss a Frankräich a se huet en Anzuchsgebitt vun knapp 78.700 [[km²]]. D'Plaz vun der Quell, den ''Domaine des Sources de Seine'', gouf [[1865]] vun der Stad [[Paräis]] opkaaft fir domat hiren Usproch um Floss ze beweisen an den [[Georges Eugène Haussmann|Haussmann]] huet do e [[kitsch]]egt Monument dat un d'Gëttin [[Sequana]] soll erënneren, opriichte gelooss. D'Seine ass op 560&nbsp;km mat Schëffer befuerbar, a Mieresschëffer kënne bis 120&nbsp;km d'Seine eropfueren. D'Seine fléisst duerch follgend Departementer: {{Div col|cols=3}} * [[Departement Seine-Maritime]] * [[Departement Eure]] * [[Departement Yvelines]] * [[Departement Hauts-de-Seine]] * [[Departement Paräis]] * [[Departement Val-de-Marne]] * [[Departement Seine-et-Marne]] * [[Departement Aube]] * [[Departement Côte-d'Or]] * [[Departement Essonne]] {{Div col end}} Haaptnieweflëss vun der Seine sinn: {{Div col|cols=3}} * [[Aube (Floss)|Aube]] (R) - 248&nbsp;km * [[Yonne (Floss)|Yonne]] (L) - 293&nbsp;km * [[Loing (Floss)|Loing]] (L) - 166&nbsp;km * [[Essonne (Floss)|Essonne]] (L) - 90&nbsp;km * [[Orge (Floss)|Orge]] (L) - 50&nbsp;km * [[Yerres (Floss)|Yerres]] (R)- 93,5&nbsp;km * [[Marne (Floss)|Marne]] (R) - 525&nbsp;km * [[Oise (Floss)|Oise]] (R) - 302&nbsp;km * [[Epte (Floss)|Epte]] (R) - 100&nbsp;km * [[Andelle (Floss)|Andelle]] (R) - 54&nbsp;km * [[Eure (Floss)|Eure]] (L) - 225&nbsp;km * [[Risle (Floss)|Risle]] (L) - 140&nbsp;km. {{Div col end}} == Gréisser Stied op der Seine == * [[Troyes]] * [[Paräis]] * [[Rouen]] * [[Le Havre]] == Literatur == * Adolphe Joanne, ''Géographie, histoire, statistique et archéologie de la Côte-d'Or''; Éditions du Bastion, 1869; Nodrock 2005 -> ISBN 27455 0314 6; vgl. Ss. 26-35: ''Le bassin de la Seine''. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.sandre.eaufrance.fr/geo/CoursEau_Carthage2017/----0010 Fiche vum Floss] beim [[Service d'administration nationale des données et référentiels sur l'eau|Sandre]] (sandre.eaufrance.fr) {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Stréim a Frankräich]] h4djjheejhqt5i62sy5zokhpsgj8j4f Rhône (Floss) 0 2868 2670060 2619044 2026-04-06T15:48:15Z GilPe 14980 Upassungen 2670060 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoEUR}}{{Infobox Floss |Héicht Quell = 2.209 |Koordinate Quell = {{Coor dms1|46|34|45|N|08|23|00|O}} |Plaz Konfluenz = [[Arles]] |Héicht Konfluenz = 0 |Koordinate Konfluenz = {{Coor dms1|43|19|54|N|04|50|55|O}} }} De '''Rhône''' ([[Däitsch|de]]. am ieweschten Deel: ''Rotten'') ass e [[Floss]] mat enger Längt vun 812 km an domat ee vun de grousse Flëss an Europa. 264 km vum Flosslaf leien an der [[Schwäiz]] a 543 km a [[Frankräich]]. En entspréngt aus engem Séi um Bord vum [[Rhônegletscher]] am [[Schwäiz|Schwäizer]] [[Kanton Wallis]] a leeft 50&nbsp;km westlech vu [[Marseille]] an d'[[Mëttelmier]]. A Frankräich sinn d'Departementer [[Departement Rhône|Rhône]] a [[Departement Bouches-du-Rhône|Bouches-du-Rhône]] nom Floss genannt. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.sandre.eaufrance.fr/geo/CoursEau_Carthage2017/V---0000 Fiche vum Floss] beim [[Service d'administration nationale des données et référentiels sur l'eau|Sandre]] (sandre.eaufrance.fr) {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Stréim a Frankräich]] [[Kategorie:Stréim an der Schwäiz]] 7xeq0dpyru26d9wm78rxq6f3gl4kcb1 2670061 2670060 2026-04-06T15:49:50Z GilPe 14980 2670061 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoEUR}}{{Infobox Floss |Originn = [[Tomaséi]] |Héicht Quell = 2.209 |Koordinate Quell = {{Coor dms1|46|34|45|N|08|23|00|O}} |Plaz Konfluenz = [[Arles]] |Héicht Konfluenz = 0 |Koordinate Konfluenz = {{Coor dms1|43|19|54|N|04|50|55|O}} }} De '''Rhône''' ([[Däitsch|de]]. am ieweschten Deel: ''Rotten'') ass e [[Floss]] mat enger Längt vun 812 km an domat ee vun de grousse Flëss an Europa. 264 km vum Flosslaf leien an der [[Schwäiz]] a 543 km a [[Frankräich]]. En entspréngt aus engem Séi um Bord vum [[Rhônegletscher]] am [[Schwäiz|Schwäizer]] [[Kanton Wallis]] a leeft 50&nbsp;km westlech vu [[Marseille]] an d'[[Mëttelmier]]. A Frankräich sinn d'Departementer [[Departement Rhône|Rhône]] a [[Departement Bouches-du-Rhône|Bouches-du-Rhône]] nom Floss genannt. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.sandre.eaufrance.fr/geo/CoursEau_Carthage2017/V---0000 Fiche vum Floss] beim [[Service d'administration nationale des données et référentiels sur l'eau|Sandre]] (sandre.eaufrance.fr) {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Stréim a Frankräich]] [[Kategorie:Stréim an der Schwäiz]] t82g1okesnyptjfca8k3w12w8qwnh60 Europäesch Zentralbank 0 2928 2670141 2653138 2026-04-07T06:54:34Z Les Meloures 580 k 2670141 wikitext text/x-wiki {{Infobox Verwaltung}} D''''Europäesch Zentralbank''' (kuerz: EZB) gouf [[1998]] gegrënnt, fir, wéi et am [[Traité iwwer d'Europäesch Unioun]] virgesi war, déi neigeschaaft [[Wärung]], den [[Euro]], anzeféieren an ze geréieren, Change-Operatiounen ze maachen an dofir ze suergen, datt d'Bezuelsystemer ouni Problemer funktionéieren. Hir Aufgab ass et och, d'Wirtschafts- a Wärungspolitik vun der [[Europäesch Unioun|EU]] ze definéieren an ëmzesetzen. Si ass zanter dem 1. Dezember 2009 eng vun den [[Institutioune vun der Europäescher Unioun]] an huet hire Sëtz zu [[Frankfurt am Main]]. Fir dës Aufgaben z'erfëlle schafft si mam "Europäesche System vun den Zentralbanken" zesummen, an deem déi 27 [[Zentralbank]]e vun den [[Memberstaate vun der Europäescher Unioun|EU-Memberstaaten]] vertruede sinn. Op den 1. Januar 2026 hunn 21 vun deene Länner den Euro agefouert, cf. [[Eurozon]], a bilden, zesumme mat der Europäescher Zentralbank, de sougenannten "Eurosystem". D'Europäesch Zentralbank, wéi och d'national Zentralbanke vum Eurosystem, si vëlleg onofhängeg an hiren Decisiounen. Déi aner Europäesch Institutiounen an d'Regierunge vun de Memberstaaten däerfen net probéieren, dës ze beaflossen. == Hir Aufgaben == Eng vun den Haaptaufgabe vun der Europäescher Zentralbank ass et, d'Präisstabilitéit an der Eurozon bäizebehalen, fir datt den Euro seng Kafkraaft behält. Fir dat s'erreechen, muss si d'[[Inflatioun]] genee am A behalen. D'EZB mécht alles, fir datt dës ënner 2 % am Joer bleift. Dofir kontrolléiert se fir d'éischt emol, wéi vill Suen am Ëmlaf sinn. Wann dat der ze vill wiere par Rapport zu de Wueren a Servicer, déi ugebuede ginn, géif d'Inflatioun an d'Luucht goen. Zweetens kontrolléiert se, wéi d'Präisser sech entwéckelen a se evaluéiert, wéi wäit doduerch d'Präisstabilitéit an der Eurozon a Gefor ass. Fir d'Mass vun de Suen am Ëmlaf ze beaflossen, leet d'Europäesch Zentralbank de [[Leetzëns]]saz (''Taux directeur'') fest, dee fir déi ganz Eurozon gëllt. == Hir Funktiounsweis == D'Aarbechte vun der EZB ginn duerch dës 3 Entscheedungsinstanzen definéiert: * Den ''Directoire'' sëtzt sech zesummen aus dem President, dem Vizepresident a véier anere Memberen, déi all vun de Staats- a Regierungscheffe vun de Länner vun der Eurozon eenheetlech op 8 Joer designéiert goufen. Éischte President war de [[Wim Duisenberg]], am November [[2003]] gouf de [[Jean-Claude Trichet]] säin Nofollger, den November 2011 war et de [[Mario Draghi]], an zanter 2020 ass et d'[[Christine Lagarde]]. Den Directoire sëtzt Wärungspolitik ëm, sou wéi se vum Conseil vun de Gouverneure vun den Zentralbanken (kuckt méi wäit ënnen) decidéiert gouf, a gëtt den nationalen Zentralbanken Instruktiounen. Hien ass verantwortlech fir d'alldeeglech Gestioun vun der EZB. * De ''Conseil vun de Gouverneure vun den Zentralbanken'' ass dat iewescht Decisiouns-Organ vun der EZB. E sëtzt sech zesummen aus de 6 Membere vum Directoire an de Gouverneure (Presidente) vun de 16 Zentralbanken aus der Eurozon. Hien decidéiert iwwer d'Wärungspolitik an der Eurozon, an e leet d'Zënssätz fest, zu deenen d'Geschäftsbanke bei der Zentralbank Sue léine kënnen. * Den ''Erweiderte Conseil'', an deem de President an de Vizepresident vun der EZB, souwéi d'Gouverneure vun den Zentralbanke vun alle 27 EU-Memberstaaten zesummekommen. Den Erweiderte Conseil dréit ë.&nbsp;a. dozou bäi, d'Ausbreedung vun der Eurozon mat ze preparéieren. [[Fichier:Signatures of Duisenberg, Trichet and Draghi on 10 euro banknote.JPG|thumb|Ënnerschrëfte vun den 3 éischte Presidenten op engem 10-Euro-Billjee (2002er Serie).]] == Soss == Op all [[Eurobilljeeën|Euroschäin]] stinn um Avers laanscht de lénkse Bord vun der neier Serie 9 Mol d'Initiale vun der EZB an den offizielle Sprooche vun der Europäescher Unioun<ref> D'kroatesch Variant, ESB, feelt drop, well ugefaange gouf déi zweet Serie anzeféieren, ier Kroatien en EU-Memberstaat war.</ref> (op der aler Serie waren et just 5, uewenn am Eck): * BCE: Spuenesch, Franséisch, Italienesch, Portugisesch, Rumännesch * ECB: Englesch, Dänesch, Hollännesch, Lettesch, Litauesch, Slowakesch, Sloweenesch, Schweedesch, Tschechesch * ЕЦБ: Bulgaresch * EZB: Däitsch * EKP: Estesch, Finnesch * EKT: Griichesch * EKB: Ungaresch * BĊE: Malteesesch * EBC: Polnesch D'Ënnerschrëft op der 2002er-Serie ass, bei de Schäiner, déi bis 2003 gedréckt goufen, déi vum Wim Duisenberg, déi vun 2004 bis 2011 droen déi vum Jean-Claude Trichet, déi bis 2019 vum Mario Draghi, an zanterhier déi vun der Christine Lagarde, déi och op der neier Serie drop ass. == Literatur == * Otmar Franz: ''Die Europäische Zentralbank'', Europa-Union-Verlag, Bonn, 1990 == Kuckt och == * [[Zentralbank]] * [[Institutioune vun der Europäescher Unioun]] * [[Euro]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.ecb.int Website vun der EZB] {{LinkPortalEU}} {{Autoritéitskontroll}} [[Kategorie:Zentralbanken]] [[Kategorie:Frankfurt/Main]] [[Kategorie:Europäesch Institutiounen an Organer|Zentralbank]] [[Kategorie:Euro]] [[Kategorie:Wärungspolitik vun der Europäescher Unioun]] [[Kategorie:Europäesch Zentralbank| ]] dh57ilvlxz6zeaj6h9vk9m6c73xano6 1968 0 3056 2670106 2668289 2026-04-06T21:09:02Z GilPeBot 65660 Korr. (via JWB) 2670106 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''1968''' huet op engem [[Méindeg]] ugefaangen. Et war e [[Schaltjoer]]. == Evenementer == === Europa === * {{5. Januar}}: Den [[Alexander Dubček]] gëtt Éischte Sekretär vun der [[Komunistická strana Československa|Kommunistescher Partei vun der Tschechoslowakei]]. * {{8. Mäerz}}: Studentemanifestatiounen a [[Polen]]. * {{3. Abrëll}}: Eng Grupp ronderëm den [[Andreas Baader]] an d'[[Gudrun Ensslin]] stiechen e Buttek zu Frankfurt a Flamen. * {{3. Mee}}: Zu [[Paräis]] besetze Studenten d'[[Sorbonne]]. * {{6. Mee}}: Stroosseschluechten am Paräisser [[Quartier latin]], Ufank vun de Mee-Onrouen. * [[17. Mee]]: Generalstreik a Frankräich. * {{1. Juli}}: D'[[Douanesunioun]] tëscht de Memberlänner vun der [[Europäesch Wirtschaftsgemeinschaft|Europäescher Wirtschaftsgemeinschaft]] trëtt a Kraaft. * [[20. August|20.]]/[[21. August]]: Truppe vum [[Warschauer Pakt]] marschéieren an d'[[Tschechoslowakei]] an a setzen dem ''[[Prager Fréijoer]]'' en Enn. ==== Lëtzebuerg ==== * [[10. Mee]]: Per Gesetz gëtt déi selwecht Erzéiung fir Jongen a Meedercher (an d'Méiglechkeet vu gemëschte Lycéeën) agefouert * [[22. September]]: De [[Sennenger Zoo]] mécht seng Dieren op. * [[29. Oktober]]: Récktrëtt vun der [[Regierung Werner-Cravatte]]. * {{4. Dezember}}: Éischte Concert am Jazzclub Lëtzebuerg an der Hastesch-Millen. * [[15. Dezember]]: Bei de [[Chamberwale vum 15. Dezember 1968|virgezunnene Chamberwale]] kritt d'[[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] 21 Sëtz, d'[[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] der 18, d'[[Demokratesch Partei|DP]] der 11 an d'[[Kommunistesch Partei Lëtzebuerg|KPL]] der 6. === Afrika === * [[12. Mäerz]]: [[Mauritius]] gëtt onofhängeg. * {{6. September}}: Swasiland (haut [[Eswatini]]) gëtt vu [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] onofhängeg. * [[12. Oktober]]: [[Equatorialguinea]] gëtt vu [[Spuenien]] onofhängeg. === Amerika === * {{2. Oktober}}: [[Massaker vun Tlatelolco]] a [[Mexiko]], Honnerte vu Studente ginn doutgemaach. ==== USA ==== * {{4. Abrëll}}: De [[Martin Luther King]] gëtt an engem Hotel zu [[Memphis (Tennessee)]] erschoss. * {{5. Juni}}: De [[Robert F. Kennedy]] gëtt ermuert. * {{5. November}}: De [[Republikanesch Partei (USA)|Republikaner]] [[Richard Nixon]] gewënnt d'Wal zum 37. President vun den [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]]. ==== Südamerika ==== === Asien === * [[30. Januar]]: Am [[Vietnamkrich]] fänkt d'[[Tet-Offensiv]] ënner dem Generol [[Võ Nguyên Giáp]] un. * [[16. Mäerz]]: D'US-Army massakréiert 503 Zivilisten zu [[Massaker von My Lai|My Lai (Son My)]], [[Südvietnam]]. === Ozeanien & Pazifik === * [[31. Januar]]: [[Nauru]] gëtt vun [[Australien]] onofhängeg. === Arabesch Welt === * [[17. Juli]]: De [[Revolutionäre Kommandorot]] vun der [[Baath-Partei]] ënner dem [[Ahmad Hasan al-Bakr]] iwwerhëlt d'Muecht am [[Irak]]. == Konscht a Kultur == === Molerei === === Literatur === === Musek === * {{6. Abrëll}}: D'[[Massiel]] gewënnt fir [[Spuenien]] mam Lidd ''[[La, la, la]]'' den [[Eurovision Song Contest 1968|13. Eurovision Song Contest]] zu [[London]]. == Wëssenschaft an Technik == == Ekonomie == * [[18. Mäerz]]: Den US-amerikanesche Kongress hieft d'Decisioun op, datt [[Goldreserve|Goldreservë]] fir den [[US-Dollar]] gemaach musse ginn. == Sport == * [[6. Februar]]: Zu [[Grenobel]] fänken d'[[Olympesch Wanterspiller 1968|Olympesch Wanterspiller]] un. * [[25. Februar]]: [[Cyclocross-Weltmeeschterschaft 1968|19. Cyclocross-Weltmeeschterschaft]] zu [[Esch-Uelzecht]]. * [[27. Juni]] bis [[21. Juli]]: Déi éischt Etapp vum [[Tour de France 1968|Tour de France]] kënnt de 27. Juni zu Esch-Uelzecht un. De [[Jan Janssen]] gewënnt den Tour. * [[12. Oktober|12.]] bis [[27. Oktober]]: [[Olympesch Summerspiller 1968|XIX. Olympesch Spiller]] zu [[Mexiko-Stad]]. ===Foussball=== * [[10. Juni]]: Déi italieenesch Foussballnationalekipp gewënnt d'[[Foussball-Europameeschterschaft 1968|Europameeschterschaft]] 2:0 géint déi jugoslawesch. ====Lëtzebuerg==== * [[31. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Esch-Uelzecht]] 1:4 géint Frankräich. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet den [[Emile Antony]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=210 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Frankräich den 31. Mäerz 1968 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[17. Abrëll]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] 3:4 géint Holland. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de [[Johny Léonard]], [[Edy Dublin]] a [[Jean Klein (1942)|Jean Klein]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=211 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Holland de 17. Abrëll 1968 op der Websäit vun European Football]</ref> * {{1. Mee}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg 0:1 géint Belsch.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=212 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Belsch den 1. Mee 1968 op der Websäit vun European Football]</ref> * {{4. September}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 1970]], zu [[Rotterdam]] 0:2 géint Holland.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=13999 D'Detailer vum Foussballlännermatch Holland-Lëtzebuerg de 4. September 1968 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[20. November]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Kopenhagen]] 1:5 géint Dänemark. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Jean Klein (1942)|Jean Klein]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=14028 D'Detailer vum Foussballlännermatch Dänemark-Lëtzebuerg den 20. November 1968 op der Websäit vun European Football]</ref> * {{8. Dezember}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg 0:1 géint Belsch.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=213 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Belsch den 8. Dezember 1968 op der Websäit vun European Football]</ref> == Gebuer == * {{5. Januar}}: [[Marc Hansen (1968)|Marc Hansen]], lëtzebuergeschen Apdikter a Politiker. * {{9. Januar}}: [[Frédéric Fonteyne]], belsche Filmregisseur. * [[17. Januar]]: [[Mathilde Seigner]], franséisch Schauspillerin. * [[22. Januar]]: [[Attila Bartis]], ungaresche Schrëftsteller a Fotograf. * [[30. Januar]]: [[Felipe VI. vu Spuenien]], spuenesche Kinnek. * {{1. Februar}}: [[Lisa Marie Presley]], US-amerikanesch Sängerin. * [[18. Februar]]: [[Molly Ringwald]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[19. Februar]]: [[Patrick Morocutti]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[20. Februar]]: [[Josée Hansen]], lëtzebuergesch Journalistin. * [[23. Februar]]: [[Mike Mathias]], lëtzebuergeschen Ekonomist a Member vum Staatsrot. * 23. Februar: [[Anne Nicole Schmit]], lëtzebuergesch Basketballspillerin. * [[25. Februar]]: [[Sandrine Kiberlain]], franséisch Schauspillerin a Sängerin. * {{2. Mäerz}}: [[Daniel Craig]], englesche Schauspiller. * {{3. Mäerz}}: [[Peder Istad]], norwegesche Sculpteur. * {{4. Mäerz}}: [[Kyriakos Mitsotakis]], griichesche Politiker. * {{5. Mäerz}}: [[Gordon Bajnai]], ongresche Politiker. * [[30. Mäerz]]: [[Céline Dion]], kanadesch Popsängerin. * {{1. Abrëll}}: [[Alexander Stubb]], finnesche Politiker. * {{4. Abrëll}}: [[Robert Adam (Basketballspiller)|Robert Adam]], lëtzebuergesche Basketballspiller. * {{9. Abrëll}}: [[Simone Decker]], lëtzebuergesch Kënschtlerin. * [[10. Abrëll]]: [[Lukas Arons]], hollännesche Sculpteur. * [[19. Abrëll]]: [[Ashley Judd]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[24. Abrëll]]: [[Narf]], spuenesche Sänger, Komponist a Gittarist. * [[29. Abrëll]]: [[Kolinda Grabar-Kitarović]], kroatesch Politikerin. * 29. Abrëll: [[Jürgen Vogel]], däitsche Schauspiller. * 29. Abrëll: [[Michael Herbig]], däitsche Schauspiller, Auteur, Regisseur a Filmproduzent. * {{9. Mee}}: [[Valérie Guignabodet]], franséisch Filmregisseurin an Dréibuchautorin. *{{0}}9. Mee: [[Nataša Pirc Musar]], sloweenesch Journalistin a Politikerin. * [[13. Mee]]: [[Scott Morrison]], australesche Politiker. * [[15. Mee]]: [[Cecilia Malmström]], schweedesch Politikerin. * [[19. Mee]]: [[P. G. Connor]], lëtzebuergesche Schrëftsteller. * [[26. Mee]]: [[Frederik vun Dänemark]], Krounprënz. * [[28. Mee]]: [[Kylie Minogue]], australesch Pop-Sängerin. * [[31. Mee]]: [[Paulette Lenert]], lëtzebuergesch Juristin a Politikerin. * {{1. Juni}}: [[Klaudia Kampa]], polnesch Keramikerin a Molerin. * [[11. Juni]]: [[Alois vu Liechtenstein]], liechtensteineschen Trounfollger. * [[13. Juni]]: [[Fred Tatasciore]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[14. Juni]]: [[Uchnaagiin Chürelsüch]], mongolesche Politiker. * [[20. Juni]]: [[Mateusz Morawiecki]], polnesche Manager a Politiker. * [[26. Juni]]: [[Guðni Th. Jóhannesson]], islänneschen Historiker a Staatspresident. * 26. Juni: [[Jovenel Moïse]], haitianesche Politiker a Staatspresident. * {{2. Juli}}: [[Robertus Horsmans]], lëtzebuergesche Basketballspiller. *[[13. Juli]]: [[Véronique Linster]], lëtzebuergesch Liichtathleetin. * [[16. Juli]]: [[Larry Sanger]], US-amerikanesche Philosophie-Professer a Matgrënner vun der Wikipedia. * [[17. Juli]]: [[Nadine Bichler]], lëtzebuergesch Saxophonistin. * [[19. Juli]]: [[Ketewan Arachamia-Grant]], georgesch Schachgroussmeeschterin. * 19. Juli: [[Tom Flick]], lëtzebuergesche Sculpteur. * [[27. Juli]]: [[Frank Goergen]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * 27. Juli: [[Maria Grazia Cucinotta]], italieenesch Schauspillerin. * [[14. August]]: [[Robert vu Lëtzebuerg]], lëtzebuergesche Wënzer. * [[16. August]]: [[Florin Balaban]], rumänesche Karikaturist a Sportler * [[17. August]]: [[Anthony E. Zuiker]], US-amerikaneschen Dréibuchauteur a Filmproduzent. * [[18. August]]: [[Ernie Hammes]], lëtzebuergeschen Jazz-Trompettist. * {{1. September}}: [[Mohammed Atta]], egypteschen Terrorist. * {{7. September}}: [[Georges Engel]], lëtzebuergesche Politiker. * [[10. September]]: [[Florence Nibart-Devouard]], Presidentin vun der Wikimediastëftung. * [[11. September]]: [[Joël Groff]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[13. September]]: [[Jeff Saibene]], lëtzebuergesche Foussballspiller a Foussballtrainer. * [[22. September]]: [[Mihai Răzvan Ungureanu]], rumänesche Politiker an Historiker. * [[25. September]]: [[Will Smith]], US-amerikanesche Schauspiller a Rapper. * [[27. September]]: [[Mari Kiviniemi]], finnesch Politikerin. * [[28. September]]: [[Naomi Watts]], amerikanesch Schauspillerin. * {{2. Oktober}}: [[Jana Novotná]], tschechesch Tennisspillerin. * {{3. Oktober}}: [[Nadia Calviño]], spuenesch Economistin a Politikerin. * [[11. Oktober]]: [[Halla Tómasdóttir]], islännesch Geschäftsfra a Presidentin vum Land. * [[12. Oktober]]: [[Carla Lucarelli]], lëtzebuergesch Autorin, Regisseurin a Schauspillerin. * [[13. Oktober]]: [[Marie Adam]], franséisch Schauspillerin. * [[28. Oktober]]: [[Juan Orlando Hernández]], honduranesche Politiker. * [[13. November]]: [[Claude Schmitz (Handballspiller)|Claude Schmitz]], lëtzebuergeschen Handballspiller. * {{6. Dezember}}: [[Dieter D]], lëtzebuergeschen Entertainer. * [[23. Dezember]]: [[Carla Bruni]], italiensch Musekerin a Fotomodell. * [[30. Dezember]]: [[Fabrice Guy]], franséische Schileefer. * 30. Dezember: [[Marc Lies]], lëtzebuergesche Politiker. * [[31. Dezember]]: [[Marguerite Peggy Eischen]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin. == Gestuerwen == * {{2. Januar}}: [[Cuno Hoffmeister]], däitschen Astronom a Geophysiker. * {{3. Januar}}: [[Jules Vanpaemel]], belschen Architekt a Graveur. * {{4. Januar}}: [[Jean Murat]], franséische Schauspiller. * {{8. Januar}}: [[Albert Massard]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik. * [[12. Januar]]: [[Leopold Lahola]], slowakeschen Auteur, Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[27. Januar]]: [[Alexander Wilkens]], däitschen Astronom. * {{8. Februar}}: [[René Navarre]], franséische Schauspiller. * [[25. Februar]]: [[Camille Huysmans]], belsche Politiker. * [[28. Februar]]: [[Adrien de Prémorel]], belsche Schrëftsteller. * [[20. Mäerz]]: [[Carl Theodor Dreyer]], dänesche Filmregisseur. * {{6. Mäerz}}: [[Léon Mathot]], franséische Schauspiller a Filmregisseur. * [[27. Mäerz]]: [[Juri Alexejewitsch Gagarin]], sowjetesche Kosmonaut a Colonel. * {{4. Abrëll}}: [[Martin Luther King]], US-amerikanesche Kämpfer fir Biergerrechter (''Friddensnobelpräis 1964''). * {{8. Abrëll}}: [[Harold D. Babcock]], US-amerikaneschen Astronom. * [[12. Abrëll]]: [[Jean Marx]], lëtzebuergesche Bauer a Lokalpolitiker. * [[13. Abrëll]]: [[Albert Valentin]], belschen Dréibuchauteur a Filmregisseur. * [[23. Abrëll]]: [[Nicolas Flener]], lëtzebuergeschen Auteur. * [[26. Abrëll]]: [[John Heartfield]], däitsche Moler, Graphiker, Fotomontagekënschtler a Bünemoler. * [[21. Mee]]: [[Lucien Baroux]], franséische Schauspiller. * [[31. Mee]]: [[Ernst Neubach]], éisträicheschen Dréibuchauteur a Filmregisseur. * {{1. Juni}}: [[Helen Keller]], US-amerikanesch Schrëftstellerin. * {{6. Juni}}: [[Robert F. Kennedy]], US-amerikanesche Politiker, Senator vun New York. * {{7. Juni}}: [[Dan Duryea]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[13. Juni]]: [[Armand Bernard]], franséische Schauspiller. * [[21. Juni]]: [[Herbert Schaefer]], lëtzebuergeschen Ingenieur an Industriellen. * [[28. Juni]]: [[Félix Corrent]], Moler an Zeechner. * [[19. Juli]]: [[Oscar d'Ardenne]], belschen Offizéier a Kommandant vum [[Fort d'Aubin-Neufchâteau]]. * [[22. Juli]]: [[Giovannino Guareschi]], italieenesche Journalist, Karikaturist a Schrëftsteller. * [[27. Juli]]: [[Lilian Harvey]], däitsch Schauspillerin a Sängerin. * [[28. Juli]]: [[Otto Hahn]], däitsche Cheemiker, Nobelpräisdréier. * [[24. August]]: [[Heinrich Hamm]], däitsche Sculpteur. * [[25. August]]: [[Harry Elmer Barnes]], US-amerikanesche Soziolog a Kulturhistoriker. * [[18. September]]: [[Franchot Tone]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[23. September]]: [[Padre Pio]], italieenesche Kapuzinerpater. * {{1. Oktober}}: [[Jean Bech]], lëtzebuergesceh Affekot a Politiker. * {{2. Oktober}}: [[Marcel Duchamp]], franséische Moler an Objetskënschtler. * [[12. Oktober]]: [[[Suzanne Dehelly]], franséisch Schauspillerin a Sängerin. * 12. Oktober: [Jean Gallion]], lëtzebuergesche Politiker. * 12. Oktober: [[Jules Hoffmann (Foussballspiller)|Jules Hoffmann]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * {{7. November}}: [[Konrad Gorges]], däitsche Jurist an NSDAP-Politiker an ''Oberbürgermeister der Stadt Luxemburg''. * [[25. November]]: [[Jacques Leurs]], lëtzebuergesche Politiker a Gewerkschaftler. * 25. November: [[Upton Sinclair]], US-amerikanesche Schrëftsteller. * [[28. November]]: [[Enid Blyton]], englesch Kannerbuchauteure. * [[29. November]]: [[Lawrence Huntington]], brittesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent. * {{1. Dezember}}: [[Dario Moreno]], tierkesche Popsänger a Filmschauspiller. * {{3. Dezember}}: [[Gianni Puccini]], italieenesche Filmregisseur. * {{4. Dezember}}: [[Archie Mayo]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[12. Dezember]]: [[Tallulah Bankhead]]. US-amerikanesch Schauspillerin. * [[16. Dezember]]: [[Ernest Mengel]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik. * [[20. Dezember]]: [[John Steinbeck]], US-amerikaneschen Auteur. * 20. Dezember: [[Max Brod]], tschechesche Schrëftsteller. * [[25. Dezember]]: [[Ernest Arend]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[26. Dezember]]: [[Nicolas Kieffer]], lëtzebuergeschen Autosconstructeur. * [[30. Dezember]]: [[Trygve Lie]], norwegesche Politiker an UNO-Generalsekretär. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} 1i1urkf9ijcx6kgjir2yx4djo8qrcl8 Gemeng Betzder 0 4267 2670163 2623308 2026-04-07T09:45:16Z Ioni 16734 Literatur derbäi gesat 2670163 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Numm (Franséisch) = Betzdorf | Numm (Däitsch) = Betzdorf | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Betzder}} | Fläch = 2.608 [[Hektar|ha]] | Koordinaten = {{coor dms|49|41|15|N|06|20|59|O}} }} D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Gréiwemaacher]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}}. == Uertschaften an der Gemeng<ref>{{Kadaster Nimm}}</ref>== *[[Betzder]] (''de: Betzdorf'') *[[Bierg (Betzder)|Bierg]] (''de: Berg'') *[[Menster]] (''de: Mensdorf'') *[[Ouljen]] (''de: Olingen'') *[[Rued-Sir]] (''fr: Roodt/Syre'') Häff a [[Lieu-dit]]en an der Gemeng: *[[Banzelt]] ==Geschicht== === Wopen === {|class = wikitable |align="center"|[[Fichier:Coat of arms betzdorf luxbrg.png|100px]] | Beschreiwung am Originaltext:<br> ''Écartelé: aux I et IV d'azur à la croix ancrée d'argent: au II et III d'argent au lion d'azur armé et lampassé de gueules; à la clef de gueules posée en pal, le panneton en haut, brochant sur le tout.'' |} ===Entwécklung vun der Awunnerzuel=== <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.8) id:darkgrey value:gray(0.6) id:bar value:rgb(0.9,0.35,0.25) ImageSize = width:500 height:300 PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:4300 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0 BackgroundColors = canvas:white BarData= bar:1821 text:1821 bar:1871 text:1871 bar:1910 text:1910 bar:1922 text:1922 bar:1935 text:1935 bar:1947 text:1947 bar:1960 text:1960 bar:1970 text:1970 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 bar:2011 text:2011 bar:2021 text:2021 PlotData= color:bar width:20 align:left bar:1821 from:0 till:1153 bar:1871 from:0 till:1497 bar:1910 from:0 till:1372 bar:1922 from:0 till:1346 bar:1935 from:0 till:1366 bar:1947 from:0 till:1314 bar:1960 from:0 till:1365 bar:1970 from:0 till:1530 bar:1981 from:0 till:1654 bar:1991 from:0 till:1987 bar:2001 from:0 till:2369 bar:2011 from:0 till:3258 bar:2021 from:0 till:4149 PlotData= bar:1821 at: 1153 fontsize:S text:1.153 shift:(-14,5) bar:1871 at: 1497 fontsize:S text:1.497 shift:(-14,5) bar:1910 at: 1372 fontsize:S text:1.372 shift:(-14,5) bar:1922 at: 1346 fontsize:S text:1.346 shift:(-14,5) bar:1935 at: 1366 fontsize:S text:1.366 shift:(-14,5) bar:1947 at: 1314 fontsize:S text:1.314 shift:(-14,5) bar:1960 at: 1365 fontsize:S text:1.365 shift:(-14,5) bar:1970 at: 1530 fontsize:S text:1.530 shift:(-14,5) bar:1981 at: 1654 fontsize:S text:1.654 shift:(-14,5) bar:1991 at: 1987 fontsize:S text:1.987 shift:(-14,5) bar:2001 at: 2369 fontsize:S text:2.369 shift:(-14,5) bar:2011 at: 3258 fontsize:S text:3.258 shift:(-14,5) bar:2021 at: 4149 fontsize:S text:4.149 shift:(-14,5) </timeline> {{Statec Awunner}} ==Politik== De [[Gemengerot]] vu Betzder gëtt zanter 2011 nom [[Proporz-Walsystem]] gewielt. E setzt sech aus 11 [[Conseiller (Lëtzebuerg)|Conseilleren]] zesummen. Als Folleg vun de Gemengerotswale vum 8. Oktober 2017 baséiert de Schäfferot op enger [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]-[[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]]-Koalitioun. Zanter 2023 ass de [[Marc Ries]] (CSV) Buergermeeschter vu Betzder. === Zesummesetzung === {| class="wikitable" |- ! Joer !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! [[Demokratesch Partei|DP]] !! [[déi gréng|gréng]] !! [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] !! [[Piratepartei Lëtzebuerg|PPL]] |- | 2011 || 4 || '''3''' || '''3''' || 1 || - |- | 2017 || '''3''' || 2 || 3 || '''3''' || - |- | 2023 || '''4'''|| 2 || 3 || '''2'''|| 0 |} {{small|Quell: [[Ministère de l'intérieur|Inneministère]] / RTL.lu / elections.lu}} [[Fichier:GemTur1.JPG|upright|thumb|D'Gemeng vu Betzder]] === Buergermeeschteren === {{div col|cols=3}} * 1800 - 1807: [[Jean Engel]] * 1808 - 1816: [[Jean Baptiste Weidert]] * 1816 - 1823: [[Peter Erpelding|Peter (Pierre) Erpelding]] * 1823 - 1843: [[Hubert Petry]] * 1844 - 1854: [[François Hoffmann]] * 1855 - 1870: [[Nicolas Erpelding]] * 1871 - 1888: [[Christophe Weber]] * 1889 - 1901: [[Nikolas Metzdorf]] * 1902 - 1908: [[François Hoffmann]] * 1909 - 1930: [[Johann-Peter Heinen]] * 1930 - 1941: [[Jean Barthel]] * 1944 - 1947: [[Jean Barthel]] * 1947 - 1954: [[Maurice Meyer]] * 1954 - 1963: [[Jean-Pierre Mangen]] * 1964 - 1975: [[Jean-Pierre Dondelinger]] * 1976 - 1981: [[Guy Engel]] * 1982 - 1987: [[René Muller]] * 1988 - 1999: [[Rhett Sinner]] * 2000 - 2011: [[Marie-Josée Frank]] (CSV) * 2011 - 2013: [[Rhett Sinner]] (DP) * 2014 - 2017: [[Edgard Arendt]] (déi gréng) * 2017 - 2023: [[Jean-François Wirtz]] * zanter 2023: [[Marc Ries]] {{div col end}} ==Rieder Bëschkierfecht== D'Gemeng Betzder huet als éischt am Land e [[Bëschkierfecht]] ageriicht. E steet allen Awunner vu Lëtzebuerg zur Dispositioun. {{Méi Info 1|Rieder Bëschkierfecht}} ==Interkommunal Syndikater== D'Gemeng Betzder ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]: {{div col|cols=3}} * [[CNI-Syrdall Schwemm]] * [[SIAEG]] * [[SICEC]] * [[SIDERE]] * [[SIDEST]] * [[SIGI]] * [[SIGRE]] * [[SITEG]] * [[SYVICOL]] {{div col end}} == Perséinlechkeeten aus der Gemeng Betzder == * [[Nicolas Berger]] (1800-1883), Affekot, Banquier a Politiker, * Prënz [[Guillaume vu Lëtzebuerg (1963)|Guillaume Marie Louis Christian vu Lëtzebuerg]] (*1963), * [[Henri vu Lëtzebuerg|Groussherzog Henri vu Lëtzebuerg]] (*1955), * Prinzessin [[Margaretha vu Lëtzebuerg]] (*1957), * Prinzessin [[Marie-Astrid vu Lëtzebuerg]] (*1954), * [[Jean vu Lëtzebuerg (1957)|Jean Nassau]], gebuer als Prënz Jean-Félix-Marie-Guillaume vu Lëtzebuerg (*1957), * [[Bernard Molitor]] (1755-1833), Konschtschräiner. * [[Guy Diederich]] (*1957), Geeschtlechen an Éierebierger vun der Gemeng. == Literatur == * Feller, John: "Von Ortstafeln und Gemeindesektionen - Zur terratorialen Gliederung der Gemeinde Betzdorf", in: "50 Jar Menster Quetschekiermes (1974-2024)", Amicale vun de Menster Duerfveräiner, 2025, S. 417-429. == Kuckt och == * [[Gare Betzder]] * [[Schlass Betzder]] * [[Widdebierg]] {{LNM}} {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat|Betzdorf (Luxembourg)|Betzder}} * [http://www.betzdorf.lu/ Offiziell Säit vun der Gemeng Betzder] * [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/grevenmacher/betzdorf D'Gemeng Betzder op der Websäit vum Syvicol] {{Referenzen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Gréiwemaacher}} [[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Betzder]] [[Kategorie:Gemeng Betzder| ]] dg1xsoi2f6unhv7y3ras072b6xwz8or Jean-Paul II. (Poopst) 0 6743 2670104 2648368 2026-04-06T21:06:10Z GilPeBot 65660 (via JWB) 2670104 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Jean-Paul II.''' ''(lat.: Ioannes Paulus PP. II)'', biergerlech '''Karol Józef Wojtyła''', gebuer den [[18. Mee]] [[1920]] zu [[Wadowice]], [[Polen]], a gestuerwen den [[2. Abrëll]] [[2005]] am [[Vatikanstad|Vatikan]], war den 264. [[Poopst]] an der Geschicht vun der [[Réimesch-kathoulesch Kierch|Réimesch-kathoulescher Kierch]]. Säi [[Pontifikat]] huet de [[16. Oktober]] [[1978]] ugefaangen an huet nohalteg souwuel d'Endphas vum [[Kale Krich]] wéi och d'Zäit duerno markéiert. Hie war nom [[Pius IX. (Poopst)|Pius IX.]] deen Nofollger vum [[Simon Petrus|Péitrus]], deen am zweetlängsten an der Geschicht amtéiert huet. Den [[28. Juni]] [[2005]] huet de Séilegspriechungsprozess ugefaangen. Den [[1. Mee]] [[2011]] huet säi Successeur, de [[Benoît XVI. (Poopst)|Benedikt XVI.]] hie séileg gesprach, an de 27. Abrëll 2014 huet deem säi Successeur [[Franciscus (Poopst)|Franciscus]] e fir helleg erkläert. == Liewen == === Kandheet a Jonktem === De Karol Wojtyla gouf zu Wadowice, enger klenger Stad bei [[Kraków]], als Jong vun engem fréiere k.u.k. Offizéier gebuer, deen awer dee Moment als Schneider seng Sue verdéngt huet. Seng Mamm, d'Emilia Kaczorowska, ass gestuerwe wéi de Karol néng Joer al war. Am Alter vun 12 Joer huet hien dunn och nach säin eelere Brudder Edmund verluer, deen de [[5. Dezember]] [[1932]] als jonke Medezinner zu Bielitz ([[Bielsko-Biala]]) u Scharlach gestuerwen ass. De spéidere Poopst hat seng Schwëster ni kenne geléiert, si war scho viru senger Gebuert gestuerwen. Vun 1930 u war hien am Lycée an huet och vun 1934 un [[Theater]] gespillt. De Karol war Massendénger an als éiergäizege Schüler bekannt. Hien huet seng Schoul mat Beschtnotten ofgeschloss. Am Summer 1938 ass hie mat sengem Papp op Kraków geplënnert an huet sech do fir e [[Philosophie]]- a [[Literatur]]studium op der Jagiellonen-Universitéit ageschriwwen. Dräi Joer méi spéit, am Joer 1941, ass dunn och säi Papp gestuerwen. Op der Uni huet hie sech der Experimentaler Theatergrupp „Studio 39“ ëm den Tadeusz Kudliński ugeschloss, an där hie bis 1943, zum Schluss virun allem am Ënnergrond, gewierkt huet. No dem Ausbroch vum [[Zweete Weltkrich]] ass d'Universitéit vun den däitschen Okkupanten zougemaach ginn. 183 Proffe si verhaft ginn, a verschiddener sinn an de Konzentratiounslagere gestuerwen. De Wojtyla huet säi Studium an enger Ënnergronduniversitéit weidergefouert. 1942 ass hien du gezwonge ginn an engem Steebroch an 1944 an enger Chimiesfabrick ze schaffen. Hie konnt sou seng Deportatioun an [[Däitschland]] verhënneren. Wadowice a Kraków si Plazen déi virum Zweete Weltkrich ganz staark vun der jiddescher Kultur beaflosst waren. Dëse Fait huet dem Karol säi positiivt Verhältnes zum [[Juddentum]] staark beaflosst. Seng Intresse ware breet gefächert: hien huet sech am ''rhapsodeschen'' Theater engagéiert an ass am Oktober 1942 an de geheime Seminär vu Kraków agetrueden. Vun do un, bis datt de Krich eriwwer war, hat hien e Refuge an der Residenz vum Äerzbëschof Adam Stefan Saphieha. === Paschtouer a Professer === Den [[1. November]] [[1946]] ass de Karol Wojtyla vum Adam Stefan Saphieha, dee mëttlerweil zum [[Kardinol]] avancéiert war, heemlech zum [[Priister]] geweit ginn. Hie promovéiert an den nächsten zwee Joer, op Uweisung vum neie Kardinol, zu [[Roum]] am [[Angelicum]] iwwer [[Theologie]] an d'[[Mystik]] vum hellege [[Jang vum Kräiz]]. Den 3. Juli 1947 huet hien eng Lizenz an der Theologie an de Juni [[1984]] en Doktorat an der Philosophie gemaach. Duerno war hie Kaploun zu Niegowic bei Gdów a spéider war hien dunn an der Krakauer Studentekierch täteg, wou hie ganz séier fir seng Priedegte bekannt gouf. Seng onkomplizéiert Aart a Weis hunn hien zu engem beléiften Uspriechpartner vu Studente gemaach. De Woityla promovéiert bis 1949 och an der Theologie. Vun 1953 un huet de Karol als Professer zu Krakau Coursen an der Moraltheologie gehalen. [[1954]] huet hie Philosophie a Sozialeethik op der kathoulescher Universitéit vu [[Lublin]] studéiert, wou hie säi Proffenexame gemaach a gepackt huet. === Bëschof a Kardinol === Den [[28. September]] [[1958]] gouf hie Weibëschof vu Krakau. De Wojtyla huet aktiv um [[Zweet Vatikanescht Konzil|Zweete Vatikanesche Konzil]] deelgeholl. Säin Haaptargument war d'Reliounsfräiheet, déi am Dokument ''Digniatis Humanae'' beschwuer gouf an eng zäitgeméiss Verkënnegung vun der Léier, déi am Konzilpabeier ''Gaudium et Spes'' gefuerdert gouf. Den [[13. Januar]] [[1964]] gouf de Karol dem Kardinol Sapieha säi Nofollger als Äerzbëschof vu Krakau. Säin [[Episkopat]] gouf virun allem duerch déi „schounend“ Konfrontatioun mat dem kommunistesche Regime a Pole markéiert. Säin Drängen op de Bau vun enger Kierch an der neier Aarbechterstad Nowa Huta a seng Priedegten, wou hien déi fräi Ausübung vun der Relioun fir all Pole gefuerdert huet, hunn hien als couragéierten Antikommunist bekannt gemaach. [[1965]] war hien um Bréif vum polneschen Episkopat un déi däitsch Bëscheef bedeelegt, an deem hien dozou opgeruff huet, datt déi zwee Vëlker sech nees solle besser matenee verdroen. Och dëst huet zu schaarfen Ugrëff vum kommunistesche Pouvoir gefouert. Zum Kardinol erhuewe gouf hien de [[26. Juni]] [[1967]] mat der Titelkierch "San Cesare in Palatio". Wéinst de kierchleche Beméiungen ëm déi däitsch-polnesch Verstännegung huet de Karol 1974 d'Bundesrepublik Däitschland besicht an huet zesumme mam [[Julius Döpfner|Kardinol Döpfner]] den 19. September eng Mass am Karmeliterinneklouschter „Hellegt Blutt“ am fréiere [[KZ Dachau]] zelebréiert. Als Poopst huet hien du spéider 48 vun deene Paschtéier, déi do inhaftéiert waren, séileg gesprach. Am September [[1975]] huet hie mam Bëschof [[Joachim Meisner]], dee spéider ënner dem Jean Paul II. och Kardinol gouf, eng Pilgermass zu Erfurt gehalen. Ee leschten Däitschlandbesuch huet hien zesumme mam Primas vu Polen, dem Kardinol Wyszyński, 1978 gemaach. === Poopst === ==== D'Ufanksjore vum Pontifikat ==== Mat dëse Wieder gouf bekannt gemaach, woumat kee gerechent hat: ''„Annuntio vobis gaudium magnum: habemus Papam. Eminentissimum ac reverendissimum dominum, Dominum Karol Józef, Sanctae Romanae Ecclesiae cardinalem Wojtyla, qui sibi nomen imposuit Ioannes Paulus PP. II.“''. De Karol Wojtyla ass de [[16. Oktober]] [[1978]] vun den 111 Kardineel (am 8. Tour mat 97 – 99 Stëmmen) als Nofollger vum [[Jean Paul I. (Poopst)|Jean Paul I.]], deen den [[28. September]] [[1987]] gestuerwe war, gewielt ginn. Hie war domat den 264. Poopst a Bëschof vu Roum (no kierchlechem Zielen), hie war deen éischten net italieenesche Poopst zanter dem [[Hadrian VI. (Poopst)|Hadrian VI.]] (*1459 zu [[Utrecht]]) sou wéi den éischte slawesche Poopst zanter dem [[Pius IX. (Poopst)|Pius IX.]]. De Karol war och dee jéngste Poopst an der Kierchegeschicht. Ausserdeem war hie kierperlech top fit, wat net ëmmer bei de Peepst de Fall war. Hien huet souguer nach Sport gedriwwen: en ass vill geschwommen, en ass gär an d'Bierger trëppele gaangen an e soll méi wéi 100&nbsp;mol de Vatikan heemlech verlooss hu fir Schi ze fueren. ==== D'Attentater vun 1981 an 1982 ==== Den 13. Mee 1981 huet den tierkesche rietsextreme [[Mehmet Ali Ağca]] op der [[Péitersplaz]] op de Jean-Paul II. geschoss. D'Marieveréierung vum Jean Paul II. war besonnesch grouss. Well den Dag vum Attentat op den Dag vun der éischter Marienerscheinung vu [[Fátima]] gefall ass, huet de Jean Paul II. d'Maria, d'Gottesmamm, fir seng Rettung responsabel gemaach an en huet hir mat enger Pilgerrees a [[Portugal]] Merci gesot. Hien hat d'Projektil vergolden an an eng gëlle Kroun abaue gelooss, déi en der Madonna vu Fátima geschenkt huet. D'Mariestatu dréit bis haut dës Kroun mat der Kugel um Kapp. D'Hannermänner vum Attentat goufe laang Zäit beim sowjetesche Geheimdéngscht [[KGB]] vermutt. Et ass allerdéngs net bestätegt ginn, well den Attentäter selwer bis Mäerz 2006 näischt iwwer d'Hannergrënn vum Attentat gesot huet. Mëttlerweil behaapt hien, Ënnerstëtzung aus dem Vatikan selwer kritt gehat ze hunn. 2006 huet déi italieenesch Recherchekomissioun offiziell confirméiert datt d'Attentat am Optrag vum [[Leonid Breschnew]] gemaach gouf, a Kooperatioun mat dem bulgareschen a russesche Geheimdéngscht an der [[Stasi]]. Den [[12. Mee]] [[1982]] huet een ultrakonservativen Unhänger vum Bëschof [[Marcel Lefebvre]], den Abbé Jean Fernandez, op enger Pilgerrees a Portugal e weidert Attentat op de Poopst verübe wëllen. Seng Leifwiechter hunn de bewaffente Mann awer dorun hënnere kënnen. De Paschtouer, dee schéisse wollt, huet seng Dot mat der „Rettung“ vun der réimesch kathoulescher Kierch begrënnt virun de Beschlëss vum [[Zweet Vatikanescht Konzil|Zweete Vatikanesche Konzil]]. ==== De weidere Verlaf vum Pontifikat ==== Den [[28. Mee]] bis den [[2. Juni]] [[1982]] huet de Jean-Paul II. als éischte Poopst zanter 450 Joer, also zanter der Trennung vun der [[Anglikanescher Kierch]] Groussbritannie besicht. Hie war op Besuch bei der Kinnigin [[Elisabeth II.]] a war an der Kathedral vu [[Canterbury]] bäi engem ökumeenesche Gottesdéngscht dobäi. 1982 war hien an der Schwäiz, 1983 déi éischt Kéier an Éisträich. Wéi d'UNO 1985 Joer vun der Jugend hat, huet de Jean-Paul II. Grënnung vum Weltjugenddag bekannt ginn. Den éischte Weltjugenddag war 1986 zu Roum, vun do un ass hien a reegelméissegen Ofstänn a verschiddene Länner. De [[27. Oktober]] koum et dunn zu Assisi zu dem vum Jean-Paul II. agefouerte Gebiet vun de Weltrelioune fir de Fridden. Kuerz nom Fall vun der [[Berliner Mauer]] – den [[1. Dezember]] [[1989]] gouf de [[Michail Gorbatschow]] vum Poopst empfaangen, et war déi eenzeg Kéier datt ee KpdSU-Generalsekretär vun engem Poopst empfaange gouf. Den 31. Oktober 1992 huet déi Peepstlech Akademie vun de Wëssenschaften hire Rapport iwwer de Fall [[Galileo Galilei]] un de Poopst weiderginn, hien hat Peepstlech Akademie mat dësem Bericht beoptraagt. 1994 huet den US-Magazin TIME de Jean-Paul II. zum Mann vum Joer gewielt. De 15. Januar 1995 huet de Poopst zu Manila de gréisste Gottesdéngscht an der Geschicht vun der RKK viru '''4 Millioune Leit''' zelebréiert. Et war zousätzlech déi gréisst historesch noweisbar Versammlung vun der Mënschheet. Den 21. Januar ass hien ob [[Kuba]] gepilgert. De Poopst ass an den 1990er och e puermol operéiert ginn, sou ass him 1992 ee guttaartegen Tumor aus dem Déckdaarm eraus geholl ginn. Nodeem hien am Buedzëmmer gefall war huet hie sech d'Hëft gebrach an huet missen ee kënschtlecht Hëftgelenk agesat kréien. Mat dem Opmaache vun der „Helleger Paart“ de 25. Dezember 1999 huet hien d'Feierlechkeete fir d'hellegt Joer 2000 ugefaangen. Den 12. Mäerz 2000 huet de Poopst ee „Mea culpa“ ausgesprach fir der Kierch hir Verfeelunge wéi Glawenskricher, Juddeverfollgung an [[Inquisitioun]]. Aacht Deeg méi spéit ass hien an [[Israel]], [[Jordanien]] an an déi palestinensesch Gebidder gereest. Hien huet den Holocaust-Memorial Yas Vashem an Israel besicht an hien huet bei der Klagemauer gebiet. No den [[Terroruschléi vum 11. September 2001 an den USA]] an dem Krich am [[Afghanistan]] huet de Poopst zu engem zweete Weltgebietsdag opgeruff. Am Joer 2003 ass hie fir de Friddensnobelpräis nominéiert ginn, de 24. Mäerz 2004 huet hien den ausseruerdentleche Karlspräis vun der Stad Oochen fir säin Asaz fir Fridden, Fräiheet an Demokratie kritt. Am Juni 2004 huet hien d'Fräiheetsmedail vum George W. Bush kritt, déi héchst zivil Auszeechnung an den USA. ==== Krankheet an Doud ==== Déi lescht Jore vu sengem Pontifikat ware vu senger Krankheet markéiert, déi am Laf vun der Zäit ëmmer méi schlëmm gouf. Bei sengen ëffentlechen Optrëtter sinn ëmmer seng Schwieregkeete beim Schwätzen, säin Zidderen a seng Lämungserscheinungen opgefall, all déi Syndromer si vu senger Parkinson-Krankheet ausgaangen. Hien huet massiv ënner de Follge vum Attentat gelidden, an och un enger Arthritis am Knéi als Folleg vu senger Hëftoperatioun. Obwuel hien am Ufank vum Pontifikat mat enger gudder Gesondheet ee grousse Virdeel vis-à-vis vun anere Peepst hat, sou ass d'Bild vun engem matgehollene, kranke Poopst dach an de Käpp vun de Leit agebrannt. Säin allgemengen Zoustand huet och ëmmer méi zu Spekulatioune gefouert iwwer e méigleche Récktrëtt, mat dem Saz „Ech leeë mäi Pontifikat a Gottes Hänn“ ass hien deene Gerüchter vun de Kritiker geschéckt ausgewach. Ee Récktrëtt wier eppes Besonnesches an der Geschicht vun der [[RKK]] gewiescht. Aussoen, datt hie sech ee Récktrëtt awer duerch de Kapp goe gelooss huet, huet een awer a verschiddene Passage vu sengem Testament fonnt. Ufank 2005 ass et dem Poopst méi schlecht gaangen, hien ass wéinst enger Keelkappentzündung an Otemnout an d'Gemello-Spidol zu Roum bruecht ginn. Nodeem hien den 10. Februar erëm entlooss gouf, ass hien de 24. Februar no engem Réckfall erëm ageliwwert ginn, an et gouf een Loftrouerschnëtt duerchgefouert. Den 13. Mäerz 2005 ass hien zeréck an de Vatikan bruecht ginn, huet awer net konnten aktiv un den Ouschterfeierlechkeeten deelhuelen. Hien ass just Ouschtersonndeg stomm op der Fënster vu sengem Aarbechtszëmmer gewise ginn, an huet de Seegen „[[Urbi et Orbi]]“ gespent. Den 30. Mäerz huet hie sech op een neist zum gewinnte Mëttwochstermin an der Fënster weise gelooss, dat war säi leschten ëffentlechen Optrëtt. Dem offizielle Bericht vum Amtsblat [[Acta Apostolicae Sedis]] noo, huet de Jean Paul II. den 2. Abrëll 2005, um 15:30 op polnesch seng leescht Wieder gesot: ''„Loosst an d'Haus vum Papp goen“'' Véier Stonne méi spéit ass hien an de Koma gefall. Um 21:37 ass de Jean Paul II., de Karol Wojtyla am Alter vun 84. Joer a senge Privatraim gestuerwen. Een neie Spidolsopenthalt, an intensiv [[medezin]]esch Behandlung huet de Poopst ofgeleent. Säi Stierwen ass vun ausféierleche Live-Berichterstattunge vun internationalen Medie begleet ginn. == Moral == === Sexmoral === De Jean-Paul II. huet un den alen, an der Enzyklia ''Casti counbii'' vum Pius XI. geschafene Richtlinne festgehalen, no deenen d'Empfängnesverhidden de Katholicken net erlaabt ass. Hien huet un den traditionelle Sex-Richtlinne festgehalen, déi soen, Sex géif souwuel der Fortplanzung déngen, wéi och der Erfëllung vum Partner mat Freed, wann awer elo eng vun deenen zwou Optiounen net erfëllt war (also express verhitt gouf) war et „feelgeleete Sex“. Scho viru senger Aarbechtszäit als Poopst huet hien un der Enzyklika ''Humanae Vitae'' matgeschafft, déi d'Pëll als Verhiddungsmëttel ofleent. An der Enzyklika Evanglium Vitae huet de Jean Paul II. och aner Agrëffer an d'Natur, wéi zum Beispill Sterilisatioun ofgeleent. Am Evangelim Vitae huet de Poopst och d'Meenung vertratt, datt Kondomer och zur Virbeugung vu [[Geschlechtskrankheet]]en (z.&nbsp;B. [[AIDS]]) net erlaabt sinn. Amplaz huet hie gemengt, Enthalsamkeet wier déi richteg Léisung. Hien huet sech doduerch staarker Kritik vun den Hëllefsorganisatiounen an der [[UNO]] missen aussetzen. Kritiker hunn der RKK Schold un der Immunschwächekrankheet ginn. Pro-Kierchler, hu sech gewiert, an domat argumentéiert datt ee Brochdeel vun de Länner wou HIV/AIDS staark ausgebrach waren iwwerhaapt kathoulesch wieren, si hunn d'Schold op de Manktem un Opklärung an Hygiène gedréckt. Am Bezuch op Homosexualitéit, huet de Poopst Lesben a Schwuler zur Keuschheet opgeruff. Vu Politiker huet hie gefuerdert, gläichgeschlechtlech Partnerschaften net z'erlaben, weeder a Form vun enger Hochzäit, nach vun enger agedroener Partnerschaft (wéi se hei zu Lëtzebuerg erlaabt ass ([[PACS]])). === Schwangerschaftsofbroch === Am Buch „Erinnerung und Identität – Gespräch an der Schwelle zwischen den Jahrtausenden“ huet de Jean Paul II. opgeruff, Gesetzer zum Theema Ofdreiwung ze hannerfroen. Politiker a Parlamenter, déi Gesetzer erloossen déi Ofdreiwung erlaben, solle sech bewosst sinn, datt si géint Gottes Gesetz géife goen, an an d'Natur géifen agräifen. A den 1990er Joren, huet de Poopst sech dogéint ausgeschwat d'Ofdreiwungsgesetz méi labber ze maachen. Ofdreiwung, sou de Jean Paul II. ass Muerd. Andeems hie sech op säi Jurisdiktionsprimat beruff huet, huet hien déi däitsch Bëscheef gezwongen ze verbidden datt kierchlech Berodungsplazen Berodunsattester ausstellen, déi een an Däitschland muss opweises hunn fir bis zum drëtte Mound kënne stroffräi ofzedreiwen. Kierchlech Berodungsplazen hu sou déi staatlech Unerkennung verluer. Déi meescht Bëscheef, déi géint dës Entscheedung vum Poopst waren, hu ëmsoss probéiert de Poopst ëmzestëmmen. D'Bëscheef hunn d'Meenung vertratt, datt eng kathoulesch Schwangerschaftsberodung ee wichtege Schutz fir ongebuere Liewe wier. Nom Ausstig vun der kathoulescher Kierch aus dem staatleche System gouf de Veräin Donum Vitae gegrënnt, den amplaz vun de Kierchen elo eng kathoulesch orientéiert Schwangerschaftsberodung ubitt, déi och vum Staat unerkannt gëtt. === [[Ekologie]] === Fir de Jean Paul II, war Ëmweltzerstéierung ee moralesche Problem, et war eng Konsequenz fir déi aus der Balance gerode Bezéiung tëscht de Mënschen an der Schëpfung. D'Méiglechkeet dee Problem ze vermeiden, huet hien an der Réckbesënnung op chrëschtlech Wäerter gesinn. Ursaach ware fir hien net nëmmen déi politesch Hënnernesser a Form vun iwwerdriwwenem Nationalismus an den ekonomeschen Intressi mä besonnesch d'feelend Solidaritéit tëscht de Mënschen. De Jean Paul II. huet ëmmer erëm gefuerdert datt Mënsche solle Verantwortung fir sech selwer, hir Matmënschen an d'Äerd iwwerhuelen. Hien huet dowéinst ëmmer erëm déi „ekologesch Beruffung“ vun de Chrëschte betount, sou wéi een ekologesch drofäege Liewensstil a global Solidaritéit als een onverzichtbare Glawen a Liewenszeegnes an der moderner Gesellschaft gepriedegt. Et wier Respekt virun der Schëpfung a virun de kommende Generatiounen. === Sozialeethik === Nieft senger Kritik vum Kommunismus a Sozialismus war de Jean Paul II. och ee schaarfe Kritiker vum neoliberale Kapitalismus. Hien huet sech fir d'Rechter vun den Aarmen a vun deene Leit déi schaffen agesat, an huet Mënscherechtsverletzung wéi Ausbeutung virgeworf, an den Enzyklike Laborem Exercens(1981) a Sollicitudo Rei Socialis (1987). D'Enzyklika Centensimus Annus vun 1991, verëffentlecht fir den 100ste Joresdag vun der éischter peepstlecher Sozialenzyklia Rerum Novarum, akzeptéiert déi sozial Maartwirtschaft mat grousser Däitlechkeet anescht wéi a fréieren Dokumenter. Am Kompendium vun der Sozialléier vun der Kierch, den de Vatikan 2004 erausbruecht huet (eng däitsch Iwwersetzung ass 2006 erauskomm), gi Grondsätz vun der kathoulescher Sozialléier a kuerzer Form zesummegefaasst. Sozialuerdnung awer just verschidden Aspekter vun enger „Ziviller Léift“, sou de Jean Paul II. un eng Formuléierung vum Poopst Paul VI. Vun 1975 uknäppend, soll der Jugend als Programm un d'Häerz geluecht ginn. == Kierchepolitik == [[Fichier:Visite de Jean-Paul II à Esch-sur-Alzette 02.jpg|thumb|D'Monument vun der Poopst-Visite zu Esch-Uelzecht]] [[Fichier:Visite de Jean-Paul II à Esch-sur-Alzette 01.jpg|thumb|Erënnerungsplack un d'Visite vum 15. Mee 1985]] D'Amtszäit vum Jean Paul II. war gepräägt vu staarke representativen Aspekter vum Poopstamt. Dat huet sech am Ufank virun allem duerch déi vill Auslandsreese vum Poopst an déi vill Pastoralbesich bemierkbar gemaach. Séier war hien net méi den däitschen „heiliger Vater“, mä gouf do „eiliger Vater“ genannt. 1980, 1987 an 1996 war hien an Däitschland, 1983, 1988 an 1998 an Éisträich, a véiermol an der Schwäiz (1982, 1984, 1985 an 2004). === Visitt zu Lëtzebuerg === De Jean-Paul II huet war den éischte Poopst dee [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] besicht huet, als Deel vu senger 26. Auslandsrees duerch d'[[Benelux]]-Länner. Seng Visitt huet 32 Stonne gedauert a war op 11 Etappe verdeelt, déi wichtegst dovu waren eng Mass de 15. Mee 1985 virum Portal II vun Arbed-Belval virun Dausende vu Leit, de 16. Mee eng Mass um [[Glacis (Lampertsbierg)|Glacis]] viru 60.000 Leit an eng Visitt zu [[Iechternach]]. Bei dëser Visitt huet hie perséinlech de Bëschof [[Jean Hengen]] kuerz virum Fortfléien zum éischten Äerzbëschof vu Lëtzebuerg ernannt.<ref>[https://web.archive.org/web/20150722083429/http://www.wort.lu/de/lokales/vor-30-jahren-der-papst-in-luxemburg-5555be9b0c88b46a8ce594f2 Vor 30 Jahren - Der Papst in Luxemburg] op wort.lu vum 15. Mee 2015</ref> === Interreliéisen Dialog === De Jean Paul II. huet sech méi staark wéi seng Virgänger fir den interreliéisen Dialog agesat, besonnesch mam Juddentum, dem seng Vertrieder hien als „eeler Geschwëster vun de Chrëschten“ bezeechent huet, an dem Islam. Siichtbaren Ausdrock hunn dës Beméiungen an deenen zwee Weltgebietstreffe vun der Relioun 1986 an 2002 zu Assisi fonnt. Och an dee vun him an d'Liewe geruffene Weltjugenddag betount de Jean Paul II. den Dialog tëscht de Kulturen an de Reliounen. Den 13. Abrëll 1986 huet hien als éischte Poopst zu Roum eng Synagog betratt, an de 6. Mee 2001 zu [[Damaskus]] als éischte Poopst eng [[Moschee]] (Umayyaden-Moschee). De 16. Mäerz 1998 huet de Vatikan am Dokument ''Nodenken iwwer Shoa'' Matschold vun de Chrëschten um Holocaust beklot. D'peepstlech [[mea culpa]] den 12. Mäerz 2000 ass als historeschen Akt bezeechent ginn. De Jean Paul II. hat kierchlech Feeltrëtt am Glawenskrich, der Juddeverfollgung an der Inquisitioun zougestanen. Ob senger Pilgerrees op Israel, Jordanien an an d'Palestinensergebidder huet de Poopst un der „Klagemauer“ gebiet, dem bebedeitesteiddeschen Hellegtum, an huet d'Holocaust-Gedenkplaz Yad Vashem besicht. Scho méi fréi, den 30. Dezember 1993, konnt Jerusalem de Grondlagevertrag vum Vatikan mat Israel iwwer Ophuele vun diplomatesche Bezéiungen ënnerschreiwen. Fir seng Beméiunge gouf de Jean Paul II. mat dem "Award of Tolerance and Contribution to Dialogue" vun der rumänescher Kommissioun vun der [[UNESCO]] ausgezeechent. === Ökumeen === Ee besonnescht Uleies vum Poopst war d'Ökumeen. Bei sengem éischte Bsuch an Däitschland 1980 gouf eng kathoulesch-lutheresch Kommissioun agesat, där hir Aarbecht 1999 ee vun Héichpunkte an dem Ënnerschreiwe vun enger réimesch-kathoulescher – lutherescher gemeinsamer Justifikatiounsléier fonnt huet. De Jean-Paul II, war den éischte Poopst den eng lutheresch Kierch besicht huet. Hien huet awer och festgestallt, datt wéinst ënnerschiddlechen Opfaassunge vun Eucharistie respektiv vun der Owesmoolzecht eng Interkommioun zur Zäit net méiglech maachen. Hien huet dowéinst an der ''Ecclesia den Eucharistia'' déi de 17. Abrëll 2003 verëffentlecht gouf, d'Deelhuele vu kathoulesche Priister an enger protestantescher Owesmoolzechtfeier verbueden. D'Verbuet huet bei verschiddene Paschtéier a bei Gruppéierunge vun der kathoulescher Kierch zu hefteger Kritik gefouert. D'Vertrieder vun den anere Konfessiounen hunn Aussoen, déi mat dem Schreiwes verbonne waren, bedauert. De Jean Paul II, ass domat op der Linn vu senge Virgänger bliwwen. Och déi vun der Kongregatioun vun der Glawensgemeinschaft verfaassten, a vum Jean Paul II. bestätegen Erklärung ''Dominus Jesus'', an der protestantescher Kierch de Rang als gläichberechtegt Partner vun der kathoulescher Kierch ofgeschwat gouf, huet zemools an eisem Nopeschland Däitschland wou Konfessioune bont gemëscht sinn, zu staarken Diskussioune gefouert. Vun der evangeelescher Kierch gouf awer festgehalen, datt d'Erklärung ''Dominus Jesus'' inhaltlech keng nei Positioun duerstellt. Am ''Dominus Jesus'' gouf erkläert, datt sech déi kathoulesch Kierch an engem anere, sakramentaleschem Sënn als Kierch versteet wéi aner evangeelesch Kierchen et maachen. Am Bezuch op déi orthodoxe Kierch ass et zwar zu Rapprochementer komm, d'Beméiunge vum Poopst op [[Moskau]] ze reesen, fir do déi wichtegst Vertrieder vun der Orthodoxie - de russesche Patriarch [[Alexej II.]] - ze treffen, ass schlussendlech un dem sengem Widderstand gescheitert. Den Alexej huet der RKK massiv Missiounstätegkeeten an den orthodoxe Glawensregioune virgeworf. === Kierchlech Ugeleeënheeten === De Jean Paul II. war a bannekierchleche Froe konservativ. Kritiker hunn him virgeworf, datt hien Theologen, Paschtéier, Uerdensleit a Bëscheef déi him géint de Stréch gaange sinn „inquisitoresch“ verfollegen, sou zum Beispill Tissa Balasuriya (Sri Lanka), [[Leonardo Boff]] (Brasilien), György Bulányi (Ungarn), Edward Scjoööebeeckx (Belsch), de Bëschof Jacques Gaillot (1995 Bëschof vun Evreux ofgesat an zum Titularbëschof vum Bistum Partenia ernannt (Bistum Partenia existéiert haut net méi)) an den Äerzbëschof Raymond Hunthausen (USA; 1991 a Pensioun versat). Den zanter 1973 undauernde Versuch vun de kongoleesesche Bëscheef fir d'Inkulturatioun vun eenheemeschen Elementer an der Liturgie stoung hien dogéint oppe géintiwwer a promulgéiert 1988 den Zairesche Masseritus. ==== Helleg- a Séilegspriechungen ==== De Jean Paul II, huet a senger Amtszäit 1338 Séileg- an 82 Hellegspriechunge gemaach. D'Zuel vun deene Leit déi all seng Virgänger an de leschte 400 Joer helleggesprach hunn, ass iwwer den Daum, nëmmen hallef sou héich. Als eng vun deene wéinege bestuete Fraen, huet hien déi italieenesch Kannerdoktesch [[Gianna Beretta Molla]] helleggesprach, si huet als Virbild vun den Ofdreiwungsgéigner gegollt. Och d'Séileg- an Hellegspriechung vum ëmstriddenen [[Opus-Dei]]-Grënner Josemaria Escrivá huet och bannent der Kierch fir staark Kritik gesuergt. Wéi zënter dem Poopst Paul VI. gewinnt, huet de Jean-Paul II. och de Séilegspriechungsprozess presidéiert, säin Nofollger de [[Benoît XVI. (Poopst)|Benoît XVI.]] huet déi Aufgab dem Prefekt vun der Kongregatioun fir Séileg- an Hellegspriechung iwwerlooss. ==== Bëschofsernennung ==== Ëmstridde Bëschofsernennungen duerch de Jean Paul II, hunn ëmmer erëm zu Konflikter gefouert. Do wieren dann zum Beispill d'Ernennung vum Wolfgang Haas zu Chur a méi spéit a Liechtenstein, d'Ernennung vum Kurt Krenn zu St. Pölten an déi vum Hans Hermann Gröer, den 1995 wéinst sexuellem Mëssbrauch vu Kanner zeréckgetrueden ass. Wéi 1988 géint de Widderstand vum Doumkapitel, de Joachim Meisner als neien Äerzbëschof vu Köln geweit gouf, hunn 160 kathoulesch Héichschoullehrer ëffentlech géint de „réimeschen Zentralismus“ protestéiert. ==== Fraen ==== Och ënner dem Jean Paul II. gouf d'Reegelung behalen, a Fraen duerfte weeder Bëschof nach Paschtouer oder Diakon ginn. Kritiker gesinn den Ausschloss vun de Fraen a Weiämter net duerch Bibel gerechtfäerdegt a fuerderen och an der Kierch Gläichberechtegung vu Mann a Fra. D'Kierch berifft sech awer op déi ganz Traditioun a fënnt datt déi Traditioun net einfach kann ofgebrach ginn. De Poopst huet d'Ausso vun der Kierch bekräftegt an huet am Dokument „Ordinatio Sacerdotalis“ erkläert: ''„ Datt also all Zweiwel bezüglech der bedeitender Ugeleeënheet, déi gëttlech Verfassung vun der Kierch selwer betrëfft, bestätegt ass, erklären ech heimat Kraaft menges Amts, d'Bridder ze stäerken, (vgl. [[Lk]] 22,32) datt d'Kierch keng Vollmacht huet de Fraen d'Priisterwei ze spenden, an datt all Gleeweg vun der Kierch sech entgülteg un dës Entscheedung ze halen hunn.“'' An dëser hefteger Ausso ass och kloer e Verbuet vun der Diskussioun vum Theema vun Theologen erkannt ginn. Vun dësem Verbuet net betraff, ass Diskussioun zur Wei vun der Fra zur Diakonin. Dofir gëtt d'Fro, ob och automatesch ni eng Fra Diakon däerf geweit ginn, oder ob dat jeemools wäert de Fall sinn, weider diskutéiert. Wéinst der virherrschender Theologie an dem dräistufege Weisakrament, ass awer unzehuelen, datt et och een definitiven Ausschloss vun der Fra aus dem Diakonenamt ass. == Weltpolitik == === Ëmschwonk a Polen === Dem Jean Paul II. gëtt groussen Afloss op d'Demokratiséierung vu Polen zougeschriwwen. Am staark kathoulesch markéierte Polen mat 90 % réimesch kathoulescher Bevëlkerung (dovun zirka 70 % déi praktizéieren) huet seng Meenung een héicht moralescht Gewiicht gehat. Sou huet hie mat sengem Afloss déi antikommunistesch Oppositiounsgewerkschaft [[Solidarność]] gestäerkt. De [[Lech Walesa]] huet op de Feierlechkeete fir d'25-järegt Jubiläum vun der [[Solidarność]] gesot, dem Jean Paul II. seng Opfuerderung, all Angscht ze vergiessen, hätt Land waakreg gemaach. Eng wichteg Bedeitung hat och de Besuch vum Poopst a [[Polen]]. Hien ass 1979 a Pole gewiescht an e Véierel vun der Bevëlkerung huet de Poopst deemools gesinn. Et war bal eppes wéi eng politesch Demonstratioun. Bei der zweeter Rees 1983 (Krichsrecht huet bestanen), huet de Poopst de Lech Walesa, de Chef vun der verbuedener Gewerkschaft, getraff an d'Staatsspëtzt dozou opgeruff, d'Sozialreforme séier ëmzesetzen. Bei sengem drëtte Besuch 1987 huet hien dem Lech Walesa a senger Famill d'Kommioun ginn. Vum Staats- a Parteichef, dem Wojciech Jaruzelski, huet hie bei sengem Besuch d'Anhale vun de Mënscherechter gefuerdert an de Verbuet vun der Solidarnosc kritiséiert. Iwwer dem Jean Paul II. seng Bezéiunge sollen [[Central Intelligence Agency|CIA]]-Gelder iwwer de Vatikan u Solidarnosc gefloss sinn. D'Stad [[Berlin]] huet dem Poopst als Merci fir säi Bäitrag fir de Fall vum [[Eisene Rideau]] ee Stéck vun der [[Berliner Mauer]] geschenkt. Dëst Stéck Mauer ass haut an de Vatikanesche Gäert ausgestallt. De [[Michail Gorbatschow]] huet a senge Memoire geschriwwen, déi Saachen déi an Osteuropa geschitt sinn, wieren ouni de Jean Paul II. net méiglech gewiescht. === Mëttel- a Südamerika === Fir Kritik huet de Poopstbesuch am [[Chile]] gesuergt, do war de Jean Paul II. mam Generol [[Augusto Pinochet]] zesummekomm, dee fir Zéngdausende vu Mënscherechtsverletzungen a sengem Land verantwortlech war. De Poopst hat deemools wéineg Verständnes fir d'Uleiesse vun der Mëttel- a Südamerikanescher Befreiungstheologie. Ee vun de Vertrieder, den Oscar Romero, ass enttäuscht vu senger Audienz erëm komm, an huet kommentéiert: „De Poopst versteet mech net“. Hien huet dës Befreiungstheologie net nëmme wéinst senger Erfarung aus dem kommunistesche Polen ofgeleent, mä och theologesch Bedenke géint déi op „Diesseits“ reduzéiert Form vu Befreiung, besonnesch géint gewaltsam Duerchsetze vun de Klassekämpf geäussert. Am Grenzkonflikt tëscht Chile an Argentinien um Beagle-Kanal 1978 huet de Jean Paul II. mat Erfolleg vermëttelt. === Engagement géint Krich === De Jean Paul II. huet sech ëmmer géint ''de Krich'' agesat, an huet dobäi ee grousst Engagement gewisen. Am Joer 1999 huet hie sech géint de Kosovo-Krich ausgeschwat. Géint den drëtte Golfkrich huet hie sech och ausgeschwat, an huet seng Ofleenung hefteg geäussert, sou huet hie beispillsweis d'Irak-Politik vun den USA bei der Audienz vum [[George W. Bush]] am Juni 2004 kritiséiert. == Wierker == === Enzykliken === * [[1979]]: Redemptor hominis – am Ufank vum Peepstlechen Amt. * [[1980]]: Dives in misericordia – Iwwer d'gëttlecht Erbaarmung. * [[1981]]: Laborem exercens – iwwer déi mënschlech Aarbecht, fir den 90te Joresdag vun der Enzyklika Rerum Novarum * [[1985]]: Slavorum Apostoli – zur Erënnerung un d'Wierk vun der Evangaliséierung vun den Hellegen Cyrill a Methodius virun 1100 Joer * [[1986]]: Dominum et Vivificantem – Iwwer den hellege Geescht, am Liewe vun der Kierch an der Welt. * [[1987]]: Redemptoris Mater – Iwwer d'séileg Jongfra Maria, am Liewe vun der Kierch déi pilgert. * [[1987]]: Sollicitudo rei socialis – Zwanzeg Joer no der Enzyklika Populorum Progressio (Paul VI.) * [[1990]]: Redemptoris Missio – iwwer déi fortdauernt gëltegkeet vum missionareschen Optrag. * [[1991]]: Centesimus annus – fir den honnerste Joresdag vum Rerum Novarum * [[1993]]: Veritatis Splendor – Grondleeënd Froen iwwer d'Kierchlech Moralléier. * [[1995]]: Evangelium Vitae – Iwwer de Wäert vun der Onverletzlechkeet vum mënschleche Liewen. * [[1995]]: Ut unum sint – Iwwer den Asaz fir Ökumene * [[1998]]: Fides et Ratio - Iwwer d'Verhältnes vum Glawen a Verstand. * [[2003]]: Ecclesia de eucharistia – Iwwer d'Eucharistie an hiert Verhältnes zur Kierch === Aner Schrëften a Musek === * Liebe und Verantwortung, Über Sexualität, 1960, ISBN 3-466-20218-3 * Römisches Triptychon. Meditationen, 2003, Vatikanischer Verlag (op Italieenesch), ISBN 88-209-7451-7 * Sehnsucht nach Glück, 2003, Herder-Verlag, Freiburg * Auf, lasst uns gehen!, 2004, ISBN 3-89897-045-0 * Versöhnung zwischen den Welten, Im Gespräch mit den Religionen, 2004, ISBN 3-87996-590-0 * Erinnerung und Identität - Gespräche an der Schwelle zwischen den Jahrtausenden, 2005, ISBN 3-89897-170-8 * D'Musekalbum Abbà Pater == Literatur zum Theema == * Weigel, George, ''Zeuge der Hoffnung. Johannes Paul II., Eine Biographie'', Paderborn, München, Wien, Zürich 2002 ISBN 3-506-79723-9 (die wohl umfangreichste und am gründlichsten recherchierte Biographie über den Papst) * Englisch, Andreas, ''Johannes Paul II., das Geheimnis des Karol Wojtyla'', Berlin 2004 ISBN 3-548-36710-0 == Kuckt och == * [[Lëscht vun den Auslandsreese vum Poopst Jean-Paul II.]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Ioannes Paulus II|Jean-Paul II.}} * [http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/index.htm Offiziell Säit vum Hellege Stull] * [http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/encyclicals/index_ge.htm Déi wichtegst vum Poopst Jean-Paul II: verfaassten Enzykliken, Schrëften, Bréiwer an Usproochen] * [http://www.spiegel.de/politik/ausland/0,1518,268142,00.html Revolutionär no baussen, Traditionalist no bannen] * [https://web.archive.org/web/20050407043118/http://www.n-tv.de/353797.html Billerserie iwwer de Jean-Paul II. (n-tv)] * [http://www.spiegel.de/fotostrecke/0,5538,PB64-SUQ9NTQmbnI9MQ_3_3,00.html Billerserie iwwer de Jean-Paul II. (Spiegel Online)] {| align="center" cellpadding="10" border="0" style="border: 1px solid #999; white-space: nowrap" |- ! width="30%" align="center" bgcolor="#FFFF99"| Virgänger ! width="40%" align="center" bgcolor="#FFCC33"| [[Fichier:Emblem Holy See.svg|30px]] ! width="30%" align="center" bgcolor="#FFFF99"| Nofollger |- | width="30%" align="center" bgcolor="#FFFF99"| [[Jean-Paul I. (Poopst)|Jean-Paul I.]] | width="40%" align="center" bgcolor="#FFCC33"| [[Lëscht vun de kathoulesche Peepst]] | width="30%" align="center" bgcolor="#FFFF99"| [[Benoît XVI. (Poopst)|Benoît XVI.]] |} {{Referenzen}} {{Autoritéitskontroll}} [[Kategorie:Peepst]] [[Kategorie:Bëscheef a Polen]] [[Kategorie:Kathoulesch Bëscheef]] [[Kategorie:Gebuer 1920|Jean-Paul II]] [[Kategorie:Gestuerwen 2005|Jean-Paul II]] [[Kategorie:Helleg]] [[Kategorie:Persounen, déi d'Presidential Medal of Freedom kruten]] [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] d9rn76ftaosmp0thqu7tjh5r70e8x37 Joseph Brebsom 0 14493 2670157 2667169 2026-04-07T08:25:23Z Zinneke 34 /* Liewen */ 2670157 wikitext text/x-wiki {{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Escher Buergermeeschter Jos Bre'''b'''som|dee vu Bettenduerf|Jos Brepsom}} {{Infobox Biographie}} [[Fichier:Graf Brebsom.JPG|thumb|upright|Graf vum Jos Brebsom um Jousefskierfecht zu Esch.]] De '''Joseph''' ("'''Jos'''") '''Brebsom''', gebuer den [[23. Mäerz]] [[1913]] zu [[Miedernach]], a gestuerwen den [[28. Mäerz]] [[2005]]<ref>[http://www.chd.lu/wps/PA_Archive/FTSShowAttachment?mime=application%2fpdf&id=814561&fn=814561.pdf Hommage à Joseph Brebsom lors de la 29e séance le mardi, 12 avril 2005 de la chambre des députés]</ref> zu [[Steebrécken]], war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Politiker. == Liewen == Hi koum schonn a jonke Jore mat sengen Eltere vu Miedernach op [[Esch-Uelzecht]], wou säi Papp ''[[Grenz (Esch-Uelzecht)|op der Grenz]]'' eng [[Metzlerei]] bedriwwen huet. Vun 1933 bis 1945 huet e bei der [[Jeunesse Esch|Escher Jeunesse]] Foussball gespillt a spéider huet e verschidde Plazen am Comité vum Veräin iwwerholl. Vu Beruff hat e gradewéi säi Papp och Metzler geléiert an en huet eng Zäit am Betrib vu sengem Papp geschafft. 1946 huet en e Busbetrib gegrënnt an dräi Autobusse bedriwwen, déi Nicole, Josée, a Josy geheescht hunn, d'Virnimm vun him a sengen zwou Duechteren. Hien huet awer domat nees opgehalen an ass nees a säi Beruff als Metzler zeréckgaangen an huet d'Metzlerei vu sengem Papp iwwerholl. == Politesch Karriär == De Jos Brebsom gouf 1952 op der Lëscht vun der [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] an den Escher [[Gemengerot]] gewielt an och an de Walen duerno gouf en all Kéier zeréckgewielt. Vum 10. September 1965 bis den 31. Dezember 1969 a vum 14. Abrëll 1970 bis den 13. Abrëll 1978 war e [[Schäffen]], a vum 14. Abrëll 1978 bis den 31. Mee 1990 war e [[Buergermeeschter]] vun der Stad Esch. Bei de [[Chamberwale vum 26. Mee 1974|Wale vun 1974]] gouf en als Deputéierten an d'[[Chamber]] gewielt wou en och bis 1994 bliwwen ass. Tëscht 1989 an 1994 war en Alterspresident an der Chamber. == Aner Funktiounen == Hie war och als President vum Verwaltungsrot vum Escher Spidol aktiv. Ausserdeem war e President vum [[TICE]], President vum Escher Schluechthaus a Member vun der Handwierkerkummer. == Nom Jos Brebsom genannt == * eng Cité zu Esch-Uelzecht: d'''Cité Joseph Brebsom'' (PLZ 4064) am Quartier Bruch tëscht der Bieleserstrooss an dem ''Boulevard Charles-de-Gaulle'' ==Kuckt och== * [[Lëscht vun de Buergermeeschtere vun Esch-Uelzecht]] {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Brebsom Joseph}} [[Kategorie:Gebuer 1913]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]] [[Kategorie:Buergermeeschtere vun Esch-Uelzecht]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]] [[Kategorie:Gestuerwen 2005]] [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] evl08obl99cq6zc0n9tupa36w1ow7o7 Wikipedia:Wéi heescht dat op Lëtzebuergesch? 4 17684 2670169 2650165 2026-04-07T10:26:08Z GilPe 14980 /* Aus dem Däitschen */ Wasserscheide 2670169 wikitext text/x-wiki {| cellspacing="5" cellpadding="0" style="margin:0em 0em 1em 0em; border:1px solid #cccccc; background-color:#f9f9f9;width:100%" | align="center" width="66%" | <span style="font-size:175%;">Wéi heescht dat op Lëtzebuergesch ?</span><br /> | * '''[[Wikipedia:Wéi heescht dat op Lëtzebuergesch/ArchivDE|Däitscht Archiv]]''' * '''[[Wikipedia:Wéi heescht dat op Lëtzebuergesch/ArchivFR|Franséischt Archiv]]''' | * '''[[Wikipedia:Wéi heescht dat op Lëtzebuergesch/ArchivEN|Englescht Archiv]]''' |} Geleeëntlech sicht deen Een oder deen Aneren no engem lëtzebuergesche Wuert. Dës Säit soll de Wikipedianer dozou déngen, no Begrëffer ze froen an dobäi vun Anere gehollef ze kréien.<br> Eeler Ufroë stinn an de respektiven Archiver. Kuckt dofir als éischt do no, op d'Fro net scho gestallt ginn ass. == Aus dem Däitschen == [[Fichier:Nuvola filesystems folder yellow.png|25px]] '''[[Wikipedia:Wéi heescht dat op Lëtzebuergesch/ArchivDE|Archiv fir däitsch Begrëffer]]''' === Bauschutt === Lëtzebuerg huet am Moment ee Problem mam "Bauschutt": net genug Plaz dofir! Mee mat wat fir engem lëtzebuergesche Wuert kéint een dat däitscht Wuert ofléisen? - C :Den LOD seet „[https://www.lod.lu/?BAUSCHUTT1 Bauschutt]“. [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 16:28, 29. Sep. 2020 (UTC) ::Ech sinn elo duerch Zoufall op dem [[Henri Rinnen (Sproochfuerscher)|Henri Rinnen]] seng „kleng Notiz“ gefall<ref>Rinnen, Henri. ''Gutt gemengt  : kleng Notizen iwwer Changementer am Lëtzebuergeschen''. Lëtzebuerg: Éd. de l’Impr. Saint-Paul, 1998. S. 35</ref>, dee mengt, datt Bauschutt „Grësch“ heescht. D' Wörterbuch der Luxemburgischen Mundart seet dozou: ''[https://dico.uni.lu/WLM Grösch m.,] Schutt, s. Grèss und Grèsi; hl. gruis.'' | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 12:56, 19. Dez. 2025 (UTC) ::: Am Luxemburger Wörterbuch steet [https://dico.uni.lu/?sigle=LWB&lemid=G00917 G(e)räsch, G(e)räss, G(e)rësch, G(e)rëss]--[[Benotzer:Sultan Edijingo|Sultan Edijingo]] ([[Benotzer Diskussioun:Sultan Edijingo|Diskussioun]]) 13:36, 19. Dez. 2025 (UTC) === Gaube === Eng ausgebaut Fënster am Daach. Kuckt an der de-Wiki de Lemma "Dachgaube" ; an dësem Fall ass et eng "Giebelgaube". Merci am viraus. --[[Benotzer:Cornischong|Cornischong]] 20:24, 16. Jan. 2008 (UTC) :Mansardsfënster? --Z. ::Eng [[Käik]] --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 15:26, 26. Nov. 2023 (UTC) === Köhler === De fréiere Beruff "Köhler", deen Holzkuele gemaach huet a sengem "Meiler", an deen nach haut am Spaghettisrayon ze fannen ass "Spaghetti alla carbonara". Et ass mer, wéi wann ech mol "Kieler" begéint hätt. --[[Benotzer:Cornischong|Cornischong]] 21:55, 10. Mäe 2008 (UTC) ::A méngem Daggislëtzebuergesch ass de Köhler e Kuelebrenner an dovunner ofgeleet de Fuuss deen en donkle Pelz huet, dien dann och Kuelebrenner genannt gëtt. :E Kieler ass dat Stéck Geschirr dat d'Päerd ëm den Hals geluecht kritt, op däitsch ''Kummet'' an och ''Kumt'' genannt, op franséisch ''Collier''. [[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] 22:51, 10. Mäe 2008 (UTC) ===Leibeigener=== (am historesch-feudalistesche Sënn): Leifeegenen? Läifeegenen? --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] 11:28, 12. Mäe. 2009 (UTC) :: Ee Gléck, datt mer déi lëtzebuergesch Wikipedia hunn. Déi hunn esouguer en eegenen Artikel ( http://lb.wikipedia.org/wiki/Leifeegeschaft ) doriwwer. --[[Benotzer:Cornischong|Cornischong]] 11:43, 12. Mäe. 2009 (UTC) ::: Ee Gléck ;-), Merci! --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] 13:08, 12. Mäe. 2009 (UTC) === [[Grenziwwerschreitend Wanderweeër]] === ''Schreiten'' heescht op lëtzebuergesch "goen" oder "schrécken", ''überschreiten'' heescht (am DLW) "iwwerschreiden". Ausserdeem gëtt, bis op e puer Ausnahmen, den Adverb net virun de Substantiv gesat. Am DLW, S.144, gëtt ''grenzüberschreitend'' mat "iwwer d'Grenzen ewech" iwwersat. Fir dem Gedeessems aus de Féiss ze goe proposéieren ech de Lemma "International Wanderweeër". -- [[Benotzer:Pecalux|Pecalux]] 06:35, 9. Feb. 2010 (UTC) :Salut Pecalux, merci fir dëse Verbesserungsvirschlag, ech denken ''Grenziwwerschrei'''d'''end Wanderweeër'' ass dee richtege Begrëff. International gëtt a kenger Sprooch an dem Kontext benotzt. Dofir proposéieren ech dëse Lemma mat dem Adjektiv virdrun ze loossen, grad esou wéi bei '' '''Thematesch''' Wanderweeër''. Och wann dës Diskussioun eriwwer ass maachen ech d'Ännerungen. :-) --[[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]] 07:10, 9. Feb. 2010 (UTC) ::Ech hunn d'Säöit elo op [[Grenziwwerschreidend Wanderweeër]] geréckelt. --[[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]] 10:04, 9. Feb. 2010 (UTC) === Färewanderweeër === (aus dem däitschen: Fernwanderwege) Et gi Lëtzebuerger déi fueren am Dag mam '''Fern'''laster a kucken owes de '''Fern'''seh, deen se mat der '''Fern'''steierung hin- an hirschalten. (Alles Ausdréck, déi am DLW stinn.) Vläicht trëppelen se an der Vakanz e '''Fern'''wanderwee, oder vläicht esou guer e '''Wäit'''wanderwee? -- [[Benotzer:Pecalux|Pecalux]] 06:52, 9. Feb. 2010 (UTC) :Mojen Pecalux, ech wollt u sech d'Wuert korrekt op Lëtzebuergesch schreiwen, do heescht "fern" op lb. "fären". Mä ech hunn näischt dogéint fir se '''Fern'''wanderweeër oder '''Wäit'''wanderweeër ze nennen. Wann dës Diskussioun eriwwer ass maachen ech d'Ännerungen. :-) --[[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]] 07:03, 9. Feb. 2010 (UTC) :: Moien, Ech hunn den Ausdrock ''Färewanderweeër'' och gelies an iergendwéi deet et mer ëmmer erëm wéi an den Oueren. Et kléngt mer no ''faire Wanderweeër'' (ewéi fairen Handel) an dat mécht jo kee Sënn. '''Wäitwanderweeër''' versteet jiddereen direkt. Dat schéngt mir de beschten Ausdrock. --[[Benotzer:Sultan Edijingo|Sultan Edijingo]] 11:47, 9. Feb. 2010 (UTC) :Et misst dach Leit (Tourismusministère, Syndicat-du-tourismen, etc.) ginn, déi professionell domat ze dinn hunn. De Lemma misst sech mMn dono riichten, wéi "déi" dat nennen, och wann eege Kreatiounen "besser kléngen". Huet een en Telefon bei Hand? Ech sinn do e bësse wäit vum Schoss... --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] 16:25, 9. Feb. 2010 (UTC) ::Mojen Zinneke, ech hunn d'lescht Woch mat deem Beamte geschwat, deen iwwer 10 Joer laang am Tourissemministär fir d'Wanderweeër zoustänneg war: si hunn ëmmer GR gesot bzw. GRen, wann si vun deene Weeër geschwat hunn. Wäitwanderwee kennt fir hien net a Fro. Firwat beschränke mir d'Kreatioun vu Neologismen op eis Schrëftsteller? Ech sinn nach ëmmer fir Färewanderweeër, well et genee dat ausdréckt, wat gemengt ass. Jidderee misst dat ouni Problem verstoen? --[[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]] 10:29, 18. Feb. 2010 (UTC) Moien, An der däitscher Sprooch gëtt dacks d'Wuert "Weitwanderweg" benotzt, duerfir schéngt mir de "Wäitwanderwee" net total aus der Loft gegraff. D'GRen schéngt mir éischter en Ausdrock fir Insider ze sinn. Dat geet iergend wéi an d'Richtung vum Ausdrock "RMGiste".--[[Benotzer:Fliedermaus|Fliedermaus]] 10:53, 18. Feb. 2010 (UTC) Ok, merci, dann änneren ech Färewanderweeër op Wäitwanderweeër. --[[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]] 11:07, 18. Feb. 2010 (UTC) :Moien, :Firwat et einfach maache, wann et et och komplizéiert geet. :Wéi ech GR-Färewanderweeër hei gelies hunn, hat ech den Androck wéi wann dat e Wanderwee wier bei deem een eng [[Fär]] misst benotzen. :De GR oder d'GRen, déi wann ech mech net ieren op der topopgraphescher Kaart vum Kadadaster och esou genannt ginn, hunn an der fr:Wiki de Lemma '''Chemin de grande randonneé.''' Am Wuert Grande randonnée ass scho méi oder wéineger explizéiert, datt et sech '''net''' ëm eng kuerz Streck handelt. E GR ass ëmmer e Fernwanderweg, an dofir fannen ech den Zousaz Färewanderwee, dee mMn souwisou misst Färwanderwee heeschen, iwwerflësseg, well et quasi e Pleonassem ass. Dofir proposéieren ech dee méi einfache Lemma '''GR-Wanderweeër''', oder einfach '''Wäitwanderweeër''' ouni GR. :[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] 11:20, 18. Feb. 2010 (UTC) Mojen Les meloures, leider ass déi Saach nët esou einfach. Et gëtt '''europäesch Wäitwanderweeër''', an et gëtt '''GR-Wäitwanderweeër''', dat sinn 2 ënnerschiddlech Saachen. Ech proposéieren fir dës zwee Begrëffer ze benotzen. --[[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]] 11:32, 18. Feb. 2010 (UTC) ::Beim GR géif ech dann awer de '''Wäit''' net am Lemma benotzen well et e Pleonassem produzéiert. GR dee fir Grande randonneé steet seet jo schonns datt et e wäite Wee ass. E Kuerzartikel [[Wäitwanderwee]] wier net schlecht fir se vun Ufank un auserneen ze halen. Et gëtt jo bestëmmt och nationaler an internationaler. [[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] 11:49, 18. Feb. 2010 (UTC) ===Planung=== Mir hunn en Artikel [[Landschaftsplanung]] wou och am Text selwer den Ausdrock "Planung" dacks gebraucht gëtt. Gëtt et dofir keen aneren, lëtzebuergeschen, Ausdrock? --[[Benotzer:Pecalux|Pecalux]] 05:39, 7. Abr. 2010 (UTC) :Salut, :Mer läit dat Déngen och e bësselchen um Mo, mä anscheinend ass et do net sou einfach fir eppes aneschtes ze fannen. Den DFL iwwersetzt ''planification'', mat Planifikatioun oder dem substantivéierte Verb ''Plangen''. Et schéngt deemno net vill Auswäichméglechkeeten ze ginn, an a Lemmata gi mer schlecht mat Ëmschreiwungen eens. :Eech hu mer och schonns Gedanken driwwer gemaach, a waterenger Rumm een déi Artikelen, Landschaftsplanung a Landschaftsecologie kann ënnerdaach kréien. :Iwwer Resultat vum Plangen d.h. de Landschaftsplang, gi mer natierlech näischt gewuer. Zu Lëtzebuerg gëtt et Gesetzer, an Ausféieruengsbestëmmungen dofir. Doriwwer gi mer och leider näischt gewuer. :Awer am Artikel [[Landschaft]] verhaspele mer ons op lëtzebuergesch Detailer déi schonns a separaten Artikelen deelweis opgegraff goufen, a mer komme mat der Landschaft net iwwer d'Grenzen eraus. Aner Länner hunn anscheinend keng Landschaften, wann ech mer deen Artikel esou ukucken. Bemierkungen dozou um Auteur senger Diskussiounssäit, an op der Artikeldiskussiounsäit, hu bis elo nach näischt bruecht. :Wann net eng gutt Séil sech erbaarmt, wäert dat dann och alt erëm sou stoe bleiwen. D'[[Landschaftsecologie]] brauch och nach eng Botzaktioun. :Wa mer mol Artikelen iwwer den ''Aménagement du territoire'', de ''[[Plan d'aménagement général]]'', a säi klenge Brudder de ''Plan d'aménagement partiel'' an all déi aner Plangen déi an deem Beräich gesetzlech verankert sinn, hunn, gesi mer vläicht méi kloer. :[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] 06:38, 7. Abr. 2010 (UTC) ===[[Maschinenring]]=== Kann en dat net "Maschinnerank" oder "-rénk" deefen? Oder ginn et nach aner Alternativen? --[[Benotzer:Pecalux|Pecalux]] 06:41, 20. Abr. 2010 (UTC) ::Moien, ::Ech weess net wéi een et soss soll deefen. Dee Begrëff huet sech zënter en etlech Joer sou an der Lëtzebuerger Landwirtschaft breet gemaach. U sech sinn et landwirtschaftlech Syndicater, déi Déngschtleeschtunge mat Maschinnen ubidden, awer och nach aner Hëllefsleeschtungen. En allgemengen Artikel iwwer Landwirtschaftlech Syndikater wier vläicht méi nëtzlech. An dësem Artikel ass et leider d'selwecht wéi bei der Landschaft, déi anscheinend als Fachbegrëff behandelt gëtt, a bei deem mer awer net iwwer d'Grenzen erausgesinn. ::[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] 07:13, 20. Abr. 2010 (UTC) === Fernost === Wéi en Ausdrock kann een am Lëtzebuergeschen huele fir Fernost oder Ferner Osten? Ech hu gesinn, datt ech bis ewell ëmmer Fernost quasi "adoptéiert" hunn, mee ass dat richteg? --[[User:Otets|Otets]] 13:32, 31. Jul. 2010 (UTC) :Den DFL iwwersetz e mat '''Fären Osten'''. [[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] 14:00, 31. Jul. 2010 (UTC) === Leiterwagen === Ech hätt eng Tendenz gehat, fir dofir Tëmmer ze soen, bis datt ech am LWB nogekuckt hunn, deen engem Tëmmer anscheinend just zwee Rieder zougesteet. Wat mengt d'Gemeinschaft? --[[User:Otets|Otets]] 23:53, 20. Aug. 2010 (UTC) Moien, Méi einfach wéi hei geet et awer bal net. Einfach [[De Leederwon|dësen Artikel]] kucken. Den Tëmmer ass en Tombereau op franséisch, Kippkarre op däitsch, an de Leederwonn ass de chariot a ridelles. [[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] 09:26, 21. Aug. 2010 (UTC) Merci! Da froen ech léiwer net no, wat en Huifbed ass. ;-) --[[User:Otets|Otets]] 14:54, 21. Aug. 2010 (UTC) :Salut, :En Huifbed ass e Bett dat aus enger Baatsch (fr: bâche nl: huif) besteet déi tëscht zwee Päerd hänkt an déi een e Kranke ka leeën, datt en esou ka spadséiere gefouert ginn. Fir den Ament misst eent souwäit wéi ech informéiert sinn, an Holland zu Valkenswarde an der Maach sinn. (et ass och scho vläicht fäerdeg). Méi geneeës ginn ech den 29. August um Kutschenturnéier zu Barvaux gewuer. Fotoe fir d'Wikipedia kann ech beim Konstrukteur kréien. [[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] 17:11, 21. Aug. 2010 (UTC) === Furt oder Fuurt, vläit souguer Fuert ? === Moien, [[:de:Furt|Furt]], näischt um LOD oder am DLW. --[[Benotzer:Jwh|Jwh]] ([[Benotzer Diskussioun:Jwh|Diskussioun]]) 08:43, 3. Aug. 2016 (UTC) ::Mëtteg, ::Vläicht eng Fro fir un [http://infolux.uni.lu/infodesk Infolux] weider ze ginn... --[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 12:21, 3. Aug. 2016 (UTC) :::Hu wuel op der falscher Plaz gemoolt, wéi et heecht wësse mir jo, ma wéi gëtt d'Wuert geschriwwen? --[[Benotzer:Jwh|Jwh]] ([[Benotzer Diskussioun:Jwh|Diskussioun]]) 15:59, 3. Aug. 2016 (UTC) === (ver)laschen === [[Fichier:Isolated fishplate.jpg|thumb]] Moien, An der Zäit ier d'Schinnen unenee geschweesst goufen, ware se mat enger '''''Lasche '''''uneneen fixéiert. Weess vläicht een ob et e lëtzebuergeschen Ausdrock dofir gëtt? Merci [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 21:10, 2. Mäe. 2023 (UTC) :Kuck mol vläicht [[Schinnelasch]] --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 13:16, 3. Mäe. 2023 (UTC) Genee dat! Merci – [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:09, 3. Mäe. 2023 (UTC) === Siedepunkt === Moien,<br> An der Këscht vun de Vitaminnen hu mer ''Siedepunkt ''stoen. Well zu Lëtzebuerg näischt ''siedet'' mä kacht, sollte mer dat net op „Kachpunkt“ änneren, zemools well op der de.wiki „Kochpunkt“ e Synonym vu „[[:de:Siedepunkt|Siedepunkt]]“ ass. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 06:20, 12. Jun. 2024 (UTC) ::Salut, sinn och fir Kachpunkt --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 08:35, 12. Jun. 2024 (UTC) ::: Kachpunkt kléngt gutt. [[Benotzer:Sultan Edijingo|Sultan Edijingo]] ([[Benotzer Diskussioun:Sultan Edijingo|Diskussioun]]) 09:47, 12. Jun. 2024 (UTC) Okee, gouf ugepasst. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:39, 12. Jun. 2024 (UTC) === Rohöl === Gudde Mëtteg, Wiem fält dann eng gutt Iwwersetzung fir den däitschen „Rohöl“ (fr: ''pétrole brut'') an? Den LOD seet ''Rostoff ''als Iwwersetzung vum däitsche ''Rohstoff'', mä „Roueleg“ (oder „Ro-Ueleg“) kléngt net immens… Kéint een eventuell "primitiven Ueleg" soen? Merci | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 12:17, 14. Aug. 2024 (UTC) === Hörbuch === Wéi nennt een en „Hörbuch“ op Lëtzebuergesch?<br> * Am Alldag géif ech perséinlech och op Lëtzebuergesch och „Hörbuch“ soen (wat och dem LOD seng Haaptvariant ass: https://lod.lu/artikel/HORBUCH1). * Fir hei op der Wikipedia, wou mer jo e bësse méi op d'Sprooch oppassen, wier „Héierbuch“ meng Preferenz (wat och am LOD als Niewevariant steet: https://lod.lu/artikel/HEIERBUCH1). * Ech gesinn, datt den Artikel hei awer „[[Lauschterbuch]]“ heescht an och esou an aneren Artikele benotzt gëtt. Dat wierkt op mech awer éierlech gesot wéi eng zimmlech forcéiert „Abiergerung“ vum däitsche Begrëff an deemno e bësse kënschtlech. -- [[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 13:27, 15. Feb. 2025 (UTC) :Wann ee mol einfach sou googelt da fënnt ee Lauschterbuch zimmlech dacks doruechter. Den LOD huet leider déi 10-15 Joer Réckstand nach ëmmer net opgeholl an d'Lemmata nach laang net all a sengem Repertoire. :Et ass och sou datt wann een eppes virliest da '''lauschteren''' déi aner no. Nëmme mam héiere geet et jo net duer. Fir mech ass Lauschterbuch vum Sënn hier besser wéi Héierbuch. Fir mech klengt Héierbuch an Hörbuch méi tranmuselanesch wéi Lauschterbuch. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 13:49, 15. Feb. 2025 (UTC) ::D'accord mam Google- an LOD-Punkt vum éischten Abschnitt. Mee d'Argument aus dem zweeten Abschnitt hänkt sech menger Meenung no dorunner op, datt ee beim Virliesen op Däitsch „zuhört“ an net einfach „hört“; deem Argument no – d.&nbsp;h. wann een dem Sënn no geet – misst et „Zuhörbuch“ a „Lauschterbuch“ sinn. Wann een awer dem tatsächlechen däitsche Wuert no geet wier et op Lëtzebuergesch „Héierbuch“. Alles an allem sinn awer natierlech keng theoreetesch Betruechtungen iwwert de Sënn, mee den allgemenge Gebrauch ausschlaggeebend; do schénge mer d'Kolleege Google an LOD trotz allem liicht a Richtung „Héierbuch“ ze deiten. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 16:22, 15. Feb. 2025 (UTC) :::Mëtteg, :::Aus de Grënn déi de [[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] scho gesot huet, fannen ech och ''Lauschterbuch ''besser wéi ''Héierbuch ''well ech se eeben aktiv ''lauschteren ''an net just ''héieren''. (Anescht wier et z. B. beim ''Hörapparat''; do wär ''Héierapparat ''besser (wann dann een dat esou gebraucht) an net ''Lauschterapparat''. :::Fir dem ganzen aus dem Wee ze goen, kéint een natierlech och ''Audio-Buch'' soen ;-) | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:11, 15. Feb. 2025 (UTC) ::::Jo och, awer an engem Wuert Audiobuch :-) --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 19:03, 15. Feb. 2025 (UTC) :::Dat däitscht ''zuhören'' ass eeben dat lëtzebuergescht ''lauschteren''. A souguer ''hören'' kann dacks nëmme mat ''lauschteren'' iwwersat wann et net mat dem ''héieren'' fir ''follegen'' soll verwiesselt ginn. [[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 19:14, 15. Feb. 2025 (UTC) === Gösch === Mëtteg, Ech hunn am Artikel [[Pavillon maritime]] dat däitsch Wuert [https://www.wikidata.org/wiki/Q1559605 Gösch] gebraucht, also den ieweschten Eck vun engem Fändel. Weess vläicht een ob et dofir e Lëtzebuergeschen Ausdrock gëtt? - Merci | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:11, 18. Jun. 2025 (UTC) === Wasserscheide === Moien, Mir hunn an eisen Artikelen 27-mol „Waasserscheed“ (Femininum) stoen an dräimol „Waasserscheet“ (Maskulinum). Menger Meenung no wier ''...scheet'' richteg (vun „Scheet“ (de) Scheitel) . Den LOD kënnt d'Wuert net, hu awer emol e Mail un den ZLS gemaach… | == Aus dem Franséischen == Mojen, wéi seet e korrekt op lb fir '''thèse''': '''Thes''' oder '''Thees'''. Déi zwee sinn heefeg a Gebrauch op der lb-Wiki. --[[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]] 09:47, 18. Nov. 2010 (UTC) :Moien, fir mech ass et éischter dat däitscht Wuert '''These''' dat sech agebiergert huet. Den DFL iwwersetzt mat '''''Thes''''' ::Op der lb:Wikipedia steet et 38:5 zu Gonschte vun '''Thes''' an an dräi Minutten ass et 43:0 [[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] 12:25, 18. Nov. 2010 (UTC) :::Ech tendéieren och zu "Thes", wa mer déi mat 2 "ee"ën och net esou ofweegeg schéngt. Mer kënnen hei net méi "richteg" sinn wéi d'Orthographiereegelen, déi bekannterweis munnech Lacunen hunn, wann et ëm de Widdersproch tëscht de Prinzipien Ethymologie vs Phonetik geet. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] 13:40, 18. Nov. 2010 (UTC) ::::Ok merci, dann ass et elo kloer: THES. --[[Spezial:Kontributiounen/83.99.19.209|83.99.19.209]] 17:52, 18. Nov. 2010 (UTC). Net ageloggt, --[[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]] 17:53, 18. Nov. 2010 (UTC) [[Fichier:Nuvola filesystems folder yellow.png|25px]] '''[[Wikipedia:Wéi heescht dat op Lëtzebuergesch/ArchivFR|Archiv fir franséisch Begrëffer]]''' Moien alleguer, weess ee vun Iech wéi een op Lëtzebuergesch seet fir "verveine" (fr), also dat Kraut aus deem den Téi gemat gëtt? ::Eisekraut oder och Werbeen --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 11:23, 13. Aug. 2017 (UTC) === Patrimoine naturel === Gudde Moien, <br>Wéi solle mer mam ''Patrimoine naturel'' ëmgoen? natierlech Ierfschaft, Naturierfschaft, Naturierwen, … <br>Wat mengt dir? <br>Merci | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 08:52, 22. Sep. 2023 (UTC) :Moien och, op jiddwer Fall net natierlech Ierfschaft a well mer schonn d'[[Weltierwen]] hunn da géif ech och Naturierwen virzéien.--[[Spezial:Kontributiounen/2A02:A03F:A199:6C00:DDE5:FA7:B67C:2615|2A02:A03F:A199:6C00:DDE5:FA7:B67C:2615]] 11:17, 22. Sep. 2023 (UTC) == Aus dem Engleschen == [[Fichier:Nuvola filesystems folder yellow.png|25px]] '''[[Wikipedia:Wéi heescht dat op Lëtzebuergesch/ArchivEN|Archiv fir englesch Begrëffer]]''' === Minor orders === '''''Minor orders''''' (dt. niedere Weihe) fir Priester ze ginn? [[User:Myriam|Myriam]] 11:21, 29 Juni 2006 (UTC) == Iwwerhaapt == ==="Waasserspäizer"=== *De "Waasserspäizer" u ville Kathedralen (am Franséischen "gargouille"). Merci. --[[User:Cornischong|Cornischong]] 16:12, 1 September 2006 (UTC) :Déi eenzeg Kathedral, déi zu Lëtzebuerg ass, huet bekanntlech deer Denger keng. Ech perséinlech soe "Gargouille", op Englesch heescht dat jo och bal esou ("gargoyle"). "Waasserspäizer" versteet zwar sécher och jiddereen, dee Lëtzebuergesch versteet, mee d'Wikipedia ass jo leider net déi Plaz, fir Saachen z'erfannen, a wieren se nach esou giedelech. Ech roden deemno, déi Creatioun héchstens am Artikel aus stilistesche Grënn, an a Kursiv, ze benotzen. Wa mer 100.000 Artikele beieneen hunn, kënne mer jo e Site opmaache fir déi "stomm" Begrëffer am Lëtzebuergeschen, wou jiddereen nei Virschléi maache kann. ;-)--Zinneke 19:59, 1 September 2006 (UTC) Ech giff och hei eng verlëtzebuergescht Iwwersetzung aus dem däitschen huelen (Wasserspeier). Wann ee Gargull seet da kéint ee mengen et giff ee vun de Gargullen an den Trottoiren schwätzen. Bei de Fransousen asset zwar esou déi hun de selwechte Numm fir déi zwee. ''Waasserspäizer'' schengt mer richteg hei. [[User:Les Meloures|Les Meloures]] 20:05, 1 September 2006 (UTC) ::Wann d'Wikipedia "leider net déi Plaz, fir Saachen z'erfannen" ass, da loossen ech den Artikel iwwer déi Basilika mat den 123 Dénge léiwer sinn. Dat wäert och de Grond sinn, firwat et der all Dag hei manner ginn. --[[User:Cornischong|Cornischong]] 00:32, 2 September 2006 (UTC) :::Dass d'Wikipedia net di Plaz ass fir igenwellech Dommheeten ze erfannen domaat kann ech d'accord sinn mee wann een dann op der Wikipedia Lëtzebuerg op Erklärungssäit liest et kéint een wann et keen typescht lëtzebuergescht Wuert gëtt, eng verlëtzebuergescht Iwwersetzung aus dem däitschen oder franséische gebrauchen da wir trotzdem hei Waasserspäizer dat richtegt. Wann daat engem nit passt da soll och déi aaner Erklärung aus der Wiki verschwannen. [[User:81.243.165.241|81.243.165.241]] 07:16, 2 September 2006 (UTC) :Dajee, Cornischong, net esou defaitistesch ;-) Dat mat "Erfannen" hunn ech op d'Lemma selwer bezunn, wou mer nun eemol virsichteg musse sinn. Bei enger Be- oder Ëmschreiwung kann a muss een awer roueg kreativ sinn. Deemno giff ch den Artikel "Gargouille" nennen an ufänken mat: Eng '''Gargouille''' (och alt ''Gargull'') ass eng Zort Waasserspäizert, deen, virun allem bei [[Kathedral]]en, dozou déngt, d'Reewaasser vun de Grondmaueren ewechzeleeden. Gargouillën hunn oft speziell Formen,..." Natierlech dann e Redirect vu "Gargull" a menger wärreg och "Waasserspäizert". :Ech sinn op däin Artikel gespaant ! --Zinneke 09:31, 2 September 2006 (UTC) * Wéi ass d'Méizuel vu [[Vulkan]]? ''Vulkaner'' oder ''Vulkanen'' doer ? (D'Fro stellt sech wéinst eise Kategorien). --[[User:Robby|Robby]] 14:44, 7 Oktober 2007 (UTC) ::Gudden Owend. Vulkaner. Den "Trend" geet iwwerhaapt a Richtung -er. Vill Wierder, déi soss eng -en Endung an der Méizuel haten, passe sech lues a lues dem "Trend" un. Den DLW, dee jo un der Spëtzt vum fortschrëttleche Progrès steet, ass och mat de Vulkaner mat derbäi :-)) --[[User:Cornischong|Cornischong]] 16:57, 7 Oktober 2007 (UTC) :::Ass dat wichteg fir d'Category :::Wann déi eng oder aner Schreifweis passt, solle mer dann elo 2 Cats maachen oder wéi?? An eise Categorys ass vill méi ee grousse Kuddelmuddel wéi eng Schreifweis vun de Vulkaner ass dat nachg kengem opgefall. :::Mer hunn: ::::op d'mannst 4000 Biller déi keng cat hunn ::::7 Cats déi net Kategoriséiert sinn ::::1001 Schablounen déi net kategoriséiert sinn ::::74 Artikelen déi net kategoriséiert sinn ::::3407 Säiten ouni Interwikilinken ::::[[User:Les Meloures|Les Meloures]] 17:21, 7 Oktober 2007 (UTC) PS: ech hunn och elo zimmlech Zäit gebraucht fir erauszefannen datt déi Fro nëmmen am Zesummenhank vun de Méizuel war, an net datt et esou wichteg wéinst der Kategorie war, déi stoung nämlech an der richteger Méizuel do (no DLW an DFL). Et wier also schonns gutt wann een d'Froe géif mat den Zesummenhäng alleguer stellen, datt een och wees wou soll verbessert ginn. [[User:Les Meloures|Les Meloures]] 18:24, 7 Oktober 2007 (UTC) ::An der Tëschenzäit gouf d'Lëscht vun de Vulkan'''en''' op Vulkan'''er''' geréckelt, d'Linke verbessert an de Lemma mat der falscher Schreifeis geläscht [[User:Les Meloures|Les Meloures]] 18:32, 7 Oktober 2007 (UTC) == Lëtzebuergesch Schanken == * "Wadenbein" * "Schienbeinknöchel" * "Wadenbeinknöchel" --[[Benotzer:Cornischong|Cornischong]] 23:37, 21. Nov. 2008 (UTC) Si "Wued" a "Schinnen" gutt oder mengs de eppes anescht? --[[User:Otets|Otets]] 19:34, 26. Nov. 2008 (UTC) === Eist Äis === * Gudde Moien. Ma ech hunn hei eppes, un deem ech mer grad d'Zänn ausbäissen. Et geet drëm, welche Saz vun dëssen zwee hei richteg ass: "eis Kanner hunn äis gär" oder "eis Kanner hunn eis gär". Fir mech selwer woar "eis" ëmmer "eis", egal op am Sënn "uns" oder "unsere". "äis" woar fir mech ëmmer gefruerent Waasser oder dat éislecker "eis". De Spellchecker kann een an deem Fall jo aus bekannte grënn net vertrauen (e mecht erwoarterweis näischt dovunner falsch), an hei an der Wiki fannen ech "äis" och nëmmen als Deel vu Wierder wéi "Äisbier" oder "Paräis". "eis" fannen ech dann awer an der gesichter form ("Loosst eis de Wee...", "...fir an eiser Zäit..." etc.). Wéi gesidd dier dat? Woar fir iech den Ënnerscheed schon ëmmer selbstverständlech, hudd dier ni ee gemaach oder gëtt et dat einfach net? merci am virraus --[[Benotzer:JimHawk|JimHawk]] 07:36, 10. Dez. 2008 (UTC) Salut. Fir der d'Liewen net ze schwéier ze maachen zielt eis eist / äis äist DLW Wierderbuch, datt mer "eis" oder "aïs" kënne schreiwe fir dat däitscht "uns". Bass de lo berouegt? --[[Benotzer:Cornischong|Cornischong]] 08:58, 10. Dez. 2008 (UTC) ::Moien och, ::Den DFL an Grammaire maachen en Ënnerscheed ::DFL Säit 405: ::: ''notre'', an ''nôtre'' ginn do iwwersat mat '''eis, eisen, eist''' mat der Ausnahm ''il est des nôtres'' = e gehéiert zu '''äis'''. ::: ''nous'' gëtt mat '''mir''' an '''äis''' iwwersat. Bsp.: Hie sicht äis, a mir gesinn äis muer. ::D'Grammaire Säit 94 an 118 :::Säit 94: ''Les adjectifs possessifs'' :::'''''Nominatif et accusatif''''' {| !Possesseur!!&nbsp;!! Masculin !!&nbsp;!! Féminin !!&nbsp;!! Neutre !!&nbsp;!! Pluriel |- |align="center"|mir|| ||align="center"|eisen|| ||align="center"|eis|| ||align="center"|eist|| ||align="center"|eis |} ::::'''''Datif''''' {| !Possesseur!!&nbsp;!! Masculin !!&nbsp;!! Féminin !!&nbsp;!! Neutre !!&nbsp;!! Pluriel |- |align="center"|mir|| ||align="center"|eisem|| ||align="center"|eiser|| ||align="center"|eisem|| ||align="center"||eisen |} :::Säit 118 ''Le pronom réfléchi'' {| !align="center"|Accusatif !!&nbsp;/&nbsp; !!align="center"| Datif |- |Mir wäschen äis ||&nbsp;/&nbsp; ||Mir wäschen äis d'Féiss |} [[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] 09:35, 10. Dez. 2008 (UTC) Moien, "Eis" an äis" (als Possessiv-, wéi och als Reflexivpronomen) sinn Doubletten. Dem [http://www.luxsa.info/ECW.asp?ID1=1084 Lëtzebuerger Sproochatlas] no (Kaart 84) wier d'"äis"-Form déi méi geleefeg, mee de Fait, dass "eis" drënner steet, weist, dass et keen eendeitegen Ënnerscheed gëtt. "Iis", "ees" an "ons" do dergéint si Lokalvarianten. Deemno: Béid si "richteg". --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] 10:41, 10. Dez. 2008 (UTC) ::also merci mol fir déi séier a professionell Hëllef :-) Dat ganzt verwirrt awer leider och e bëssen. Fir e konkrete Fall ze nennen: et geet em den Numm vun enger Initiativ, déi sech "Och fir eis" nennt. Mengt der, dat kann een mat engem rouege Gewëssen, eben well sech d'Dictionnaire net eenz sinn, esou stoe loossen? --[[Benotzer:JimHawk|JimHawk]] 11:47, 10. Dez. 2008 (UTC) Fir däi Gewëssen ze berouegen: Déi zwou Variante si gudd a richteg. Eng praktesch Iwwerleeung: Falls déi Initiativ sollt eng Kéier eng Internetpräsenz kréien (wat haut jo scho bal obligatoresch ass) da giff ech "eis" huelen, well dat méi kloer fir d'Adress wier. "Äis" huet en Treema, an dee ka Problemaer als URL maachen... --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] 11:53, 10. Dez. 2008 (UTC) ¨ : Merci Zinneke, ma déi initiativ huet schon eng Websäit (www.och-fir-eis.org). Alleng well sech de "eis" scho besser als Adress ugebueden huet, huet een sech ni missen iwwerleeen, op "äis" méi oder manner korrekt wier. --[[Benotzer:JimHawk|JimHawk]] 11:58, 10. Dez. 2008 (UTC) === Öse / oeillet === Am Artikel [[:Spigelreflexfotoapparat]] gouf "Öse" (de) / "oeillet" (fr) mat "Zip" iwwersat. Selwer hunn ech dat richtegt Wuert och net fonnt. Weess eventuell een dat Wuert do op lëtzebuergesch?--[[Benotzer:Fliedermaus|Fliedermaus]] 18:31, 12. Dez. 2008 (UTC) Salut. Dach, du hues et fonnt .... en Oeillet. Dat ass awer nach laang net deen eenzege Probleem mat deem Krätzbild! Do ass bal alles falsch drop. --[[Benotzer:Cornischong|Cornischong]] 18:48, 12. Dez. 2008 (UTC) :Et gëtt Leit déi soe ''Reilach'' dofir. --[[Spezial:Kontributiounen/2A02:A03F:A199:6C00:2048:1A79:753B:1B4|2A02:A03F:A199:6C00:2048:1A79:753B:1B4]] 06:26, 12. Jun. 2024 (UTC) ===Tapirulowuerentrennbéngelchen=== *... dee Staf, deen een am [[Supermarché]] um Tapis-rouleau bei der Keess tëschent d'Wuere vun engem selwer an deene vum nächste Client leet? --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] 12:58, 18. Feb. 2009 (UTC) ::Dat ass eng "Séparation clients", wéi ech dat op der "beschtméiglecher Plaz" erkläert krut. --[[Benotzer:Cornischong|Cornischong]] 13:52, 18. Feb. 2009 (UTC) Wéi wier et mat "Wuereseperator" (gemengt war: "Wuereseparator") oder "Wuerentrenner" ? An der de-Wiki hunn se och Problemer fir deem Déngens do en Numm ze ginn, mä ass awer do ënnert dem Lemma [http://de.wikipedia.org/wiki/Warentrenner Warentrenner] ze fannen.--[[Benotzer:Fliedermaus|Fliedermaus]] 14:13, 18. Feb. 2009 (UTC) Wann ech an engem lëtzebuergesche "ganz" groussen Hypermarché, an deem praktesch jidderee Lëtzebuergesch schwätzt, vun enger lëtzebuergescher Reponsabeler op Lëtzebuergesch gesot kréien, datt dat Déngen "Séparation clients" heescht, an op Nofro, ob kee méi lëtzebuergescht Wuert bei hinne géif gebraucht ginn, an doropshi gesot kréien, datt dat net de Fall ass, da wier et scho speziell, wa bei deenen d'Clienten, a bei eis d'Wuere "getrennt" géife ginn. Dobäi sinn ech guer net der Meenung, mär sollen eis mat Frankophonem an Transmuselaneschen zefriddeginn! Wéi ech viru Joren an engem Fall, deen deem heite gläicht, en neit Wuert an d'Spill bruecht hat, krut ech vun engem Hyperpurist d'Remark gemaach, mär dierfte keng Wierder hei "erfannen", dat wier schliisslech eng Enzyklopedie, déi nëmmen dat géif relevéieren, wat et "gëtt". Wéi gesot, dat ass net meng Meenung! Wa mer där elauter dorëmmer lafen hätten, da géife mer nach mé Preisesch braddelen, wéi mer dat scho maachen. Dat Wuert "Separator" am Ländchen anzeféieren kënnt mer sadistesch vir. A mat deem Dénge ginn och keng Wuere "getrennt". Huel mer et net schif op. Ech hunn an deene Joren op der Wiki scho mat ville Sproochmatesse ze di gehat (ausser dem Alain Atten, leider), mee ech hunn nach keng zwéi begéint, déi sech eens waren. "Affaire à suivre"? Wat wëlls de vun engem Vollek erwaarden, dat seng eege Mammesprooch net schreiwe kann? --[[Benotzer:Cornischong|Cornischong]] 15:15, 18. Feb. 2009 (UTC) Ech hu grad eréischt gelies (merci, Fliedermaus, fir de Link), datt esouguer déi Däitschsproocheg, déi jo soss fir alles e Begrëff hunn, sech net eens ginn. Da loosse mer einfach emol d'Méiglechkeete sammelen, an herno den Tri maachen: Eng Séparation-clients, e Wuerentrenner, e Separator, e Wuereseparator, e Clientstrenner, e Clientsseparator, oder, wa mer eis kreativ Oder ustrengen, en Tapis-rouleaus-Bengel, en Tapis-rouleaus-Staf, en Akafs- oder Kommissiounesënnerblëll, ... <weider Suggestiounen heihinner>. Stëmme mer dann of ;-) --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] 16:55, 18. Feb. 2009 (UTC) :Moien, :Wa mer Separation-client huelen da misst eng Homonymie gemaach ginn, well bei villen Transportgesellschafte gi jo sou Separatioune gemaach, (1. Klass, 2. Klass, Vip, a.s.w) [[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] 19:01, 18. Feb. 2009 (UTC) Firwat dann op eemol "Separation-client"? Uewe steet "Séparation clients". --[[Benotzer:Cornischong|Cornischong]] 21:59, 18. Feb. 2009 (UTC) ::Aner Leit entschëllege sech an esou Fäll mat Tasteverhaspeler, ech dann och. Geet Méckegepeils erëm un? [[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] 22:27, 18. Feb. 2009 (UTC) An engem Fernsehquiz war d'Äntwert op déi Fro "WTB", also "Warentrennblock", dat wier anscheinend déi offiziell Industriebezeechnung. Awer wa souguer de Sebastian Sick net mat enger Dudenäntwert kënnt, mee sech "Warentrenner" als gebräichlechst Wuert ergoogelt, da maach et effektiv sinn datt mer momentan nach an der Phas si wou mer live d'Evolutiounstheorie am Sproochendschungel matverfollege kënnen. Wéi gesot mat als bis ewell klorem héidäitsche Favorit de "Warentrenner". Mer sollten eis deemno net dem Wuerentrenner verschléissen, mat oder ouni -block. Ëmmerhi kënne Mon a Fro sech trennen also kann ech och meng Wueren trennen. Sepapipapo kann een op d'fr-wiki schreiwe goen, hei huet dat näischt verluer, net emol als Redirect. --[[User:Otets|Otets]] 21:20, 19. Feb. 2009 (UTC) === Verbuet, Verbued, Verbot...? === Wéi schreift ee fir ''inderdiction'' (fr) / ''Verbot'' (de) op Lëtzebuergesch ? --[[Benotzer:Fliedermaus|Fliedermaus]] 15:07, 11. Aug. 2009 (UTC) Moien, De Luxdico an den DFL sinn enger Meenung '''Verbuet'''. [[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] 15:26, 11. Aug. 2009 (UTC) Moien, Merci fir d'Äntwert.--[[Benotzer:Fliedermaus|Fliedermaus]] 15:36, 11. Aug. 2009 (UTC) === Verk'''a'''fskiosk oder Verk'''aa'''fskiosk? === Ass e Kiosk wou verkaaft gëtt kee Verk'''aa'''fskiosk? Als Wikipedia-Lemma hu mir elo [[Verkafskiosk]].--[[Benotzer:Fliedermaus|Fliedermaus]] 10:32, 25. Sep. 2009 (UTC) Moien, Bei zesummegesate Wierder spillt d'Reegel vun der Veduebelung vum Vokal net. Aner Beispiller: Alstad, kalbliddeg, Sakgaass. Beim Liaisouns - '''S''' gëllt dat selwecht. Bsp: Schofspelz, Bëschofsmutz. [[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] 10:44, 25. Sep. 2009 (UTC) Moien, Merci fir d'Erklärung.--[[Benotzer:Fliedermaus|Fliedermaus]] 12:47, 25. Sep. 2009 (UTC) == Staustuf == Dat Wuert "Staustuf" geeschtert zënter Kuerzem an Artikelen erëm. Ginn do Stufe gestaut? Oder Staue gestuuft? Villmools Merci am Viraus. --[[Benotzer:Cornischong|Cornischong]] 05:49, 15. Okt. 2009 (UTC) Moien, Hues de eng valabel Propositioun wéi een dat da soss nenne kéint? [[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] 07:01, 15. Okt. 2009 (UTC) == Hydroelektresch Zentralen == Zënter Kuerzem gëtt et eng Kategorie, déi een esou genannt huet. Dat kléngt komesch! Et wäerte jo net Zentrale gemengt sinn, déi elektresch, respektiv hydroelektresch sinn!? Am Däitschen heeschen déi Zentralen jo net "Elektrische Zentralen", well se jo net elektresch sinn. Mee déi an der Nopeschwikipedia ginn och net eens domatt, well do liest een eng Kéier Elektrozentrale an déi aner Elektro-Zentrale. Villmools Merci am Viraus. --[[Benotzer:Cornischong|Cornischong]] 06:02, 15. Okt. 2009 (UTC) :Mer hunn nach Noperen an déi nennen dat '''''centrale hydroélectrique'''''. Wann een eng besser Iwwersetzung derfir huet net zécken an einfach ëmbenennen. Mer missten dann e Koup Saachen an der Wiki änneren déi elektresch sinn. Kuck emol der emol vläicht deen een oder aneren Artikel un deen s de selwer ugeluecht hues. Do hues de der anscheinend déi Gedanken net gemaach. [[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] 06:29, 15. Okt. 2009 (UTC) ::P.S. Ech maache mer awer gären d'Aarbecht fir déi Dénger änneren ze goen. Ech waarde just op eng valabel Propositioun. [[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] 06:31, 15. Okt. 2009 (UTC) -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Salut! Hei eng Lëscht vu Wierder, déi keng richteg lb Equivalenter hunn: *Abendland - Okzident/Westen *Abendmahl (am reliéise Sënn) *Aufnahme - Opnam (awer mir ''huelen'' op...) *Ausnahme - Ausnam *Bauschutt *Beichtvater *Bündnis *Bushaltestelle - Busarrêt *Fragezeichen *Gehorsam *Herausgeber - Editeur *Keuschheit *Kühler *lieben *Prüfung (an der Schoul) *Scheibenwischer - Wischer (mee mir w'''ë'''schen dach!) *Seehund - Mierhond? (''die'' See ass jo net ''der'' See...) *Seelsorger *Staatswerdung *Stellungnahme - Positioun (huelen) *Tatsache (Tat = Dot) - Tatsaach *Wasserrückhaltebecken - Baseng, fir d'Waasser zeréckzehalen *Wasserspülung - Chasse *Weltanschauung Kann ee mer hei weiderhëllefen? Merci an e schéinen Dag nach! R.D. == Chamberwale vs Chamberswale == Am Artikel [[André Hoffmann (Politiker)]] gouf "Chamberwale" duerch "Chamber'''s'''wale" ersat. Ech géif do awer keen "s" schreiwen.--[[Benotzer:Fliedermaus|Fliedermaus]] 16:56, 18. Feb. 2011 (UTC) Moien, Et kritt och keen. [[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] 17:21, 18. Feb. 2011 (UTC) :PS. Dobäi ass et e Link gewiescht deen duerno rout amplaz blo war. Ass gefléckt. [[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] 17:26, 18. Feb. 2011 (UTC) Moien, Merci.--[[Benotzer:Fliedermaus|Fliedermaus]] 18:43, 18. Feb. 2011 (UTC) == Méizuel vu [[Gambit]] == Wat ass richteg: * Gambiten, * Gambiter, * Gambitten, oder * Gambitter? Ech froe well mer eng Kategorie:Gambit hunn. D'Kategorië sollen awer am Plural stoen. Wee weess méi? --[[Benotzer:Pecalux|Pecalux]] 10:52, 21. Feb. 2011 (UTC) :Ech giff soen, "''Gambiten''", an zwar a) well <-en> d'Default-Pluralmorphem ass, a b) just mat engem 't', well d'Lemma englesch ausgeschwat gëtt, an esou seng Integritéit bestoe bleift (soss misst ee "Gämbitten" schreiwen, an dat wierkt e bësse barbaresch... --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] 22:51, 1. Mäe. 2011 (UTC) ==Leinwand== :::::Dës Diskussioun gouf vum [[Benotzer:Christian Ries|Benotzer Christian Ries]] senger Diskussiounssäit heihinnergetässelt fir datt mer och nach aner Meenungen dozou héieren. Moien, Ech fannen a kengem lëtzebuergeschen Dictionnaire den Ausdrock '''Leinwand'''. Se soen Ecran, Schierm, a Bildschierm. Projektiounsschierm wier vläicht als lëtzebuergeschen Ausdrock net sou schlecht. Et kéint een dat Ganzt natierlech och op der Wiki [[Wikipedia:Wéi heescht dat op Lëtzebuergesch?|op dëser Säit]] zur Diskussioun stellen. Schonn aleng wéinst engem zukünftege Lemma géif ech dat net schlecht fannen. Wat mengs du dozou? [[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] 09:09, 11. Mäe. 2011 (UTC) :Moien, a menger Beruffscarrière , hu mir vill mat deem Geschir geschafft, mit hunn et ëmmer'' Projektiounswand'' genannt. --Pepe 09:45, 11. Mäe. 2011 (UTC) ::Gudde Mëtteg, dee Begrëff fënnt ee 7 Mol op der lb-Wiki: http://lb.wikipedia.org/w/index.php?title=Spezial%3ASichen&search=Leinwand. Dir kënnt dee gären änneren, mä et ass op kee Fall e Bildschierm. Schéine WE, --[[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]] 14:50, 11. Mäe. 2011 (UTC) :::Remoien, :::Da steet en och do vläicht allkéiers falsch. Dat '''[[:de:Leinwand|hei]]''' ass dat wat ons däitsch Noperen ënner Leinwand verstinn. Vläicht seet dat genuch firwat deen Ausdrock net grad glécklech ass. :::Datt et siwemol op der lb:Wiki steet (dovunner eng Kéier an engem däitschen Text, dat ass jo ok), ass jo och net onbedingt eng Referenz datt et richteg soll sinn. :::Ech transportéieren dat Ganzt emol op déi betreffend Diskussiounssäit -- [[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] 15:36, 11. Mäe. 2011 (UTC) ::::Hei [[:de:Leinwand (Begriffsklärung)|dat]] ass witzeg. An der Zäit vun deene penibelen Diasowenden ass dach ëmmer d'Leinwand opgeriicht ginn - mam Projecteur um Streckbried. Do hu mir gemengt een däitscht Wuert ze benotzen, sou wéi si eppes "Handy" nennen, a mengen dat wier englesch, a sech da wonneren dass puritanesch Amerikaner bei dem Wuert genéiert grinsen... --[[Benotzer:Jwh|Jwh]] 19:13, 11. Mäe. 2011 (UTC) ==Wag(g)on== De Benotzer [[Benotzer:78.141.128.88|78.141.128.88]] huet proposéiert mir sollte Waggon mat zwéi "g" schreiwen. Ech sinn dofir, well den a jo net laang ausgeschwat gëtt an well dës Schreifweis am LOD.lu ass. Wat ass awer Är Meenung dozou? --[[Benotzer:Soued031|Soued031]] ([[Benotzer Diskussioun:Soued031|Diskussioun]]) 18:36, 11. Jul. 2012 (UTC) Moien, de Luxdico akzeptéiert déi zwou Schreifweisen, den DLW nëmme Wagon, de Spellchecker awer dofir nëmme Waggon, mä wann den Hellege LOD et seet da sollte mir eis och u seng Geboter halen a vun Zäit zu Zäit kucken ob en net seng Meenung geännert huet... --[[Benotzer:Jwh|Jwh]] ([[Benotzer Diskussioun:Jwh|Diskussioun]]) 12:42, 1. Sep. 2012 (UTC) ==Staubsauger== Ass '''Stëbssuckler''' e geleefegen Ausdrock oder ass '''Staubsauger''' méi geleefeg? --[[Benotzer:Pecalux|Pecalux]] ([[Benotzer Diskussioun:Pecalux|Diskussioun]]) 16:47, 2. Dez. 2012 (UTC) :Béides gëtt benotzt ech wäert nodeems ech den Artikel fäerdeg hunn dann den däitsche Pendant bäiflécken. --[[Benotzer:Soued031|Soued031]] ([[Benotzer Diskussioun:Soued031|Diskussioun]]) 17:08, 2. Dez. 2012 (UTC) ::Ech denken och dat di zwee Wierder gebraucht ginn, warscheinlech ass Staubsauger méi geleefeg, mä Stëbssuckler ass méi schéin. --[[Benotzer:MMFE|MMFE]] ([[Benotzer Diskussioun:MMFE|Diskussioun]]) 19:06, 2. Dez. 2012 (UTC) :::Ech sinn der selwechter Meenung wéi de MMFE, wann ee Feeler fënnt am Artikel oder den Opbau vun engem Saz verbessere wëll deen ass wëllkomm ;) --[[Benotzer:Soued031|Soued031]] ([[Benotzer Diskussioun:Soued031|Diskussioun]]) 19:14, 2. Dez. 2012 (UTC) :Moien, also ech muss soen datt ech bis lo nach nie "Stëbssuckler" héiren a sécher och nach nie gelies hat. Mä kuck hei, de LOD, deen awer och de Staubsauger kennt, schreift och vun esou eppes nennt et awer Stëbssuck'''e'''ler - misst da lo nees zréckgeréckelt ginn? Stëbsmaschinn as do awer net bekannt. :E puer Leit gefrot no engem Stëbssuck(e)ler, hunn alleguerte Raute gewénkt a sech duerno méi mat dem zweeten Deel vum Wuert befaasst. :Mä, fir datt e benotzt gëtt, muss ech den Apparat (leider) souwiesou ''aspirateur'' nennen. --[[Benotzer:Jwh|Jwh]] ([[Benotzer Diskussioun:Jwh|Diskussioun]]) 21:50, 6. Dez. 2012 (UTC) ::Stëbssuckler gëtt et, mee Leit déi Wierder wéi "süss" oder "lecker" am Gebrauch hu wäerten et wuel net kennen, et muss een also kucke bei weem een d'Ëmfro mécht))) --[[User:Otets|Otets]] 10:40, 7. Dez. 2012 (UTC) :::Also meng Generatioun ass net sou ''kewl''. Den Owend vu menger Ëmfro hu mir och béis iwwer den Dësch niewendru gelästert, wou ee gemengt huet säi Gigondas wier lecker, mir sinn eis eens ginn datt dat sécher en Adepte vum Beaujolais nouveau wier ;-) --[[Benotzer:Jwh|Jwh]] ([[Benotzer Diskussioun:Jwh|Diskussioun]]) 11:02, 7. Dez. 2012 (UTC) ::::Nodeems ech vun engem Stëbsmaschinn gesot krut + an engem Dictionnaire fonnt hunn dee vun Actioun Lëtzebuergesch ( http://laurenzo541.chez-alice.fr/dictionnaire_fr-lu.pdf , ob dat wuel erlaabt ass mam Fichier.... keng Anung) gemaach gouf, hunn ech dat Wuert bäigesat. Dat mam Stëbssuck"e"ler, ... hum et ass a mengen Aen méi schwéier et sou auszeschwätzen + de LOD.lu kennt zum Beispill och "liddereg" an et brauch ee just den Audio nozelauschtere fir ze wësse wéi schwéier dat ze liesen ass. --[[Benotzer:Soued031|Soued031]] ([[Benotzer Diskussioun:Soued031|Diskussioun]]) 15:43, 7. Dez. 2012 (UTC). ==Gerät== Wéi kann een dësen Ausdrock op lëtzebuergesch iwwersetzen? --[[Benotzer:Pecalux|Pecalux]] ([[Benotzer Diskussioun:Pecalux|Diskussioun]]) 16:47, 2. Dez. 2012 (UTC) : Apparat? Hunn awer héieren et gëtt en Ënnerscheed tëscht Apparat a Gerät... --[[Benotzer:Soued031|Soued031]] ([[Benotzer Diskussioun:Soued031|Diskussioun]]) 17:00, 2. Dez. 2012 (UTC) :: Gerät ass effektiv kee gutt lëtzebuergesch Wuert. ''Apparat'' schéngt mer di beschten Alternativ ze sinn. Et ginn zwar Ënnerscheeder tëschent Gerät an Apparat, mä an dësem Fall spillen déi awer keng Roll. ''Maschinn'' wier och nach eng Alternativ, awer och net sou dat Gielt vum Ee.--[[Benotzer:MMFE|MMFE]] ([[Benotzer Diskussioun:MMFE|Diskussioun]]) 19:14, 2. Dez. 2012 (UTC) ::: An der Rei, dann applizéieren ech dat dann. --[[Benotzer:Soued031|Soued031]] ([[Benotzer Diskussioun:Soued031|Diskussioun]]) 19:15, 2. Dez. 2012 (UTC) ==Kategorie:Haushaltsapparater== Den Ausdrock '''Haushaltsapparater''' kléngt engem Matbenotzer zevill "däitsch". Dofir stellen ech en hei zur Diskussioun. Mir hu mol e ganze Koup Wierder aus dem däitsche Sproochgebrauch iwwerholl. Ech denken lo direkt emol un "Auto", "Fernseh", "Tiefkühler", "Müll", "Autobunn", "Flieger", "Tastatur", "Steckdous", "Stecker", "Heizung", "Steierrad", "Atomzentral" asw.. Dass een "Haushalt" op lëtzebuergesch e "Stot" ass, ass gewëss. Fir awer an deem Zesummenhank en "Stootsapparat" z'erfanne sinn ech der Meenung dass et net d'Missioun vu Wikipedia ass fir nei Wierder ze schafen (déi kee Mënsch seet). --[[Benotzer:Pecalux|Pecalux]] ([[Benotzer Diskussioun:Pecalux|Diskussioun]]) 17:40, 6. Dez. 2012 (UTC) :Entschëllegt mech mä et heescht net datt well keen eppes mécht am Lëtzebuergeschen datt mir och näischt solle maachen. Wann d'Sprooch net evoluéieren "däerf", well hei geet et ëm "däerf", da ka se vu mir aus stierwen... Geet mir och lo kee soen datt Spaweck am Alldag benotzt gëtt fir Internet ze soen, well dat stëmmt sécher net. Dir sidd deenen déi mer verdanke kënnen datt d'lëtzebuergesch Sprooch evoluéiert. An dir hutt bewisen datt ee mam Lëtzebuergesche vill méi ufänke ka wéi déi meeschte Leit et behaapten. Ënnert eis zwee ech respektéieren enorm är Aarbecht, awer wann et ëm "Deutsche Wörter" fërdere geet, do sinn ech awer total dergéint, an dat seet iech en Auslänner. Wat ass dat nächst? D'Benotze vu Wierder wéi anstadt, stattfannen, bedronk an erfahren? De Les Meloures feelt mer wierklech, dee soll séier zréckkommen, well dee géif dat Wuert ouni Problem acceptéieren.Dat Wuert wier senger Meenung no just eng Zesummesetzung vu Stot an Apparat mat engem Rutschbuschtaf-s... --[[Benotzer:Soued031|Soued031]] ([[Benotzer Diskussioun:Soued031|Diskussioun]]) 18:44, 6. Dez. 2012 (UTC) Ech widderhuelen: Wikipedia ass eng Enzyklopedie an déi erfaasst Tatsaachen, also Begrëffer déi bestinn. Si huet NET d'Missioun fir d'lëtzebuergesch Sprooch auszebauen a weiderz'entwéckelen. Am Artikel [[Wikipedia:Wat Wikipedia net ass]] steet geschriwwen: ''Wikipedia '''erfënnt keng Theorien, si stellt Theorien duer'''. Et solle weder nei Theorien, Modeller oder Konzepter opgestallt ginn, nach nei Begrëffer etabléiert ginn. De But vum Enzyklopedieprojet ass d'Zesummestellung vum ''bekannte'' Wëssen.'' Iwwregens: Den LWB (Luxemburger Wörterbuch) kennt dës Wierder: ''Haushalt, Haushaltungsschoul, Haushältesch, Haushälterin an haushälteresch''.<br/> Iwwert de "Spaweck" ass scho stonnelaang diskutéiert ginn an déi Diskussioun flaamt och ëmmer nees op well och deen net allgemeng acceptéiert ass. --[[Benotzer:Pecalux|Pecalux]] ([[Benotzer Diskussioun:Pecalux|Diskussioun]]) 06:58, 7. Dez. 2012 (UTC) ::Eigentlech hat d'Sprooch jo scho vill Zäit ze evoluéiren, Haushaltsapparate gouf et jo schonn en etlech Joren ier d'Kategorie hei opgemaacht gouf. A wa mir schonn derbäi sinn, da ka meng Stotshälterin, oder misst dat Stoterin sinn, sech och gläich ëm mäi Stotsgeschir këmmeren, woubäi ech mech awer muss froen ob Stotsgeschir net zevill zweedäiteg ass... De LOD nennt souwuel de Stot wéi den Haushalt. --[[Benotzer:Jwh|Jwh]] ([[Benotzer Diskussioun:Jwh|Diskussioun]]) 22:16, 6. Dez. 2012 (UTC) :::Wann et just ëm de Stot eleng geet, dann ass dat Wuert ze preferéiren, mee bei zesummegesate Wierder gräife mer dacks op den Haushalts- zréck. Eng Alternativ kéint sinn, einfach vun "Apparater am Stot" ze schwätzen. De Lex Roth nennt den Tiefkühler iwwregends Frazer (edit: Fréiser ass richteg). A Müll ass Dreck. --[[User:Otets|Otets]] 10:46, 7. Dez. 2012 (UTC) :::A wou kënnt deen dann un de Frazer? Den engleschen ee gëtt en a am Lëtzebuergeschen? Dat erklärt da vläit firwat mäi Fëscherkolleg (och keen vun der cooler Generatioun) vun engem Stiick schwëtzt, wann den Honger e plot. --[[Benotzer:Jwh|Jwh]] ([[Benotzer Diskussioun:Jwh|Diskussioun]]) 11:18, 7. Dez. 2012 (UTC) ::::Ech hunn et elo endlech erëmfonnt: [http://news.rtl.lu/sonndes/lex_roth/100607.html Link]. Et ass eng Verballhornung, esou wéi Rodrigues zur Seeche vun der rouder Geess gouf. Bon, ech perséinlech hunn dat Wuert ausser beim LR nach néierens héieren, mee et schéngt mer sympathesch, also kolportéieren ech dat emol)) --[[User:Otets|Otets]] 15:41, 7. Dez. 2012 (UTC) :::: Ëmmer interessant, Merci --[[Benotzer:Soued031|Soued031]] ([[Benotzer Diskussioun:Soued031|Diskussioun]]) 15:54, 7. Dez. 2012 (UTC) :::Am LWB mierkt een awer dat vill méi am Stotsartikel drasteet wéi am Auschnëtt Haushalt. De LOD.lu als Quell ginn ass heiansdo geféierlech, dat gouf sécher schonn eng Kéier hei besprach. Ech sinn der Meenung, datt wann een "Apparater am Stot" seet dat een och Stotsapparat ka soen, selwecht wéi mam "Numm vum Fichier" a "Fichiersnumm". Dat huet a mengen Aen näischt mat "Wierder erfannen" ze dinn, soss géife jo stänneg am Däitschen an an Lëtzebuergeschen Wierder erfonnt ginn. --[[Benotzer:Soued031|Soued031]] ([[Benotzer Diskussioun:Soued031|Diskussioun]]) 15:30, 7. Dez. 2012 (UTC) ::::Mat deenen zesummegesatene Wierder ass dat esou eng Saach, et seet ee "séier", mee awer "Schnellzuch" a "Schnelldëppen". --[[User:Otets|Otets]] 16:02, 7. Dez. 2012 (UTC) ::::: Jo an deem Fall kann ee just den "däitsch, lëtzebuergesche" Pendant huelen. Mee a mengem Exempel geet et ëm zwéi Substantiver. --[[Benotzer:Soued031|Soued031]] ([[Benotzer Diskussioun:Soued031|Diskussioun]]) 16:13, 7. Dez. 2012 (UTC) == Gebühr == Moien, Wéi géif dir eng "Gebühr" op lëtzebuergesch soen (oder ëmschreiwen)? Am Kontext: Musekgruppe mussen eng kleng "Gebühr" bezuelen, éier si beim Kontest XY kënne matmaachen. --[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 10:01, 28. Feb. 2014 (UTC) :eng Tax --[[Spezial:Kontributiounen/81.246.185.63|81.246.185.63]] 10:14, 28. Feb. 2014 (UTC) ==Kallekpabeier== Hei leeft eng Diskussioun iwwer de Gebrauch vum Wuert. [[Diskussioun:Calquepabeier]]. Wann een duerch Zoufall weess wou dat Wuert als '''Kallekpabeier''' beluecht ass wier et flott fir dat hei matzedeelen. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 09:59, 31. Dez. 2014 (UTC) Falsch Fro: Wien huet d'Wuert ''Kallekpabeier'' nach ni héieren?--[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 11:55, 31. Dez. 2014 (UTC) ==an/op/zu Inselen?== Moien, bei de Kategorien: * [[:Kategorie:Politik an Tonga]] * [[:Kategorie:Politik a Barbados]] * [[:Kategorie:Politik a Vanuatu]] * [[:Kategorie:Politik an Haiti]] * [[:Kategorie:Politik an Trinidad an Tobago]] * [[:Kategorie:Politik an Tuvalu]] * [[:Kategorie:Politik an de Philippinnen]] * etc. (generell bei all den Inselstaaten) sinn ech net sécher, wéi et heesche soll: Politik an Tonga, Politik op Tonga, Politik zu Tonga? Gëtt et eng Reegel, déi ech net kennen? Am Viraus, Merci. --[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 08:20, 4. Jul. 2015 (UTC) :Moien et ass "op" enger Insel (op Elba, op Gran Canaria). Ass déi Insel gläichzäiteg och e Land, kann ee soen "op" oder "an" (z.B. Barbados). Mee dacks ass d'Land an d'Insel net identesch, d.h. d'Land ass just en Deel vun enger Insel (z.B. Haiti, wat zesumme mat der Dominikanescher Republik op der Insel Hispaniola läit) oder et besteet aus méi wéi enger Insel (z:B. Vanuatu, Cap Verde, etc.). Beim leschte Fall dréit den Numm deem heiansdo scho Rechnung, andeems en an der Méizuel ass (d'Philippinen). Zu deem ginn et Inselen, déi de Suffix "-land" hunn, do seet een daan éischter "an", och wann et net en eegestännege Staat ass (a Grönland). :Well "Politik" mam Staat an net der geographescher Insel zesummenhänkt, wier ech dofir éischter fir "an"; woubäi bei Deckungsgläichheet och "op" richteg wier. "Zu" gëtt ëmmer mat Bezuch op eng Stad, ni op e Staat gebraucht (zu Roum, ma am Vatikan). Eenzeg Ausnam, an net déi mannst: Lëtzebuerg). :--[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 13:41, 4. Jul. 2015 (UTC) PS: Eng aner quokeleg Fro an deem Kontext sinn déi Länner wéi Maili, Niger, etc.: Ass et "A[n] Mali" oder "Am Mali"? An anere Wierder: Ass et "de Mali" oder einfach "Mali" (ouni Artikel)? Sou lues kréie mer hei eng Rubrik fir de Professer Schanen zesummen ;^) --Z. :Merci fir déi Erkläerung! Ech géif da bei den Inselstaaten och éischer bei "an" bleiwen. Wat déi aner Staate betrëfft, halen ech mech generell un déi Versioun, déi am heefegsten am ëffentleche lëtzebuergeschen Discours benotzt gëtt: :* [https://www.google.lu/#q=%22am+niger%22&tbs=ctr:countryLU&cr=countryLU am Niger] :* [https://www.google.lu/#cr=countryLU&tbs=ctr:countryLU&q=%22am+mali%22 am Mali] :Woubäi et och hei deelweis zwou Variante ginn: :* [https://www.google.lu/#cr=countryLU&tbs=ctr:countryLU&q=%22am+Kenia%22 am Kenia] oder [https://www.google.lu/#cr=countryLU&tbs=ctr:countryLU&q=%22a+Kenia%22 a Kenia] :Ech hunn iwwregens den Artikel [[Kap Verde]] op [[Cap Vert]] geréckelt, wéi dat am Lëtzebuergesche gebräichlech ass.--[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 08:52, 6. Jul. 2015 (UTC) ==Venezuelanesch vs Venezolanesch== Mir hunn d'Kategorien: * [[:Kategorie:Venezuelanesch Vëlosssportler]] * [[:Kategorie:Venezuelanesch Persounen no Aktivitéit]] * [[:Kategorie:Venezuelanesch Persounen]] Op däitsch ass ''venezuelanisch'' net korrekt, et misst ''venezolanisch'' heeschent.<br> Hale mir ''venezuelanesch'' oder ännere mir op ''venezolanesch''?<br> Oder réckele mir op zB d'[[:Kategorie:Persounen aus Venezuela no Aktivitéit]], en Doublon deen ech gemaach hunn well ech déi aner net gesinn hunn. Wa mir "Venezuelanesch" halen, da réckelen ech dës lescht Kat. --[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 10:19, 7. Jul. 2015 (UTC) ==Ongresch== Gudde Moien, Ech sinn haut an der Rubrik „Kierzlech Verstuerwener“ op en Artikel iwwer den [[Árpád Göncz]] gestouss, an deem steet, hie wäer ë. a. en '''''[[Ungarn|ongresche]]''''' Schrëftsteller gewiecht. Ech hu mech gewonnert iwwer dësen Adjektiv, dee jo wuel '''ungaresch''' heesche soll. „Ongresch“ fënnt een zwar 33 Mol op der Wiki, awer weder am Luxdico nach an de Dictionnairen op Infolux. Och am Artikel iwwer Ungarn steet ëmmer nëmmen „ungaresch“. Wie weess hei méi driwwer? - Merci. --[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 03:08, 8. Okt. 2015 (UTC) :Moien, :Ech hu mech och schonn iwwer dat Wuert gewonnert, awer lies emol d'[[Diskussioun:Ungarn|Diskussionssäit vun Ungarn]], do steet eng kleng Erklärung. --[[Benotzer:MMFE|MMFE]] ([[Benotzer Diskussioun:MMFE|Diskussioun]]) 15:38, 8. Okt. 2015 (UTC) ::Jo napot, ::ech hat dat "verbrach" :-) Wéi uewendriwwer geschriwwen, gëtt dat alt als (vläicht liicht vereelzte a manner bekannte) Synonym vun "ungaresch" gebraucht.<ref>Cf. den Ausdrock am ''Lexicon der Luxemburger Umgangssprache'': [http://engelmann.uni.lu:8080/portal/WBB2009/LLU/wbgui_py?lemid=UO00118 "Een op ongresch brigelen."]; cf. och d'[[Diskussioun:Strudel]].</ref> Dofir, a well et mer iergendwéis vum Klang hier gutt gefält, hunn ech et heiansdo hei op der Wiki doruechter gebraucht. Falls méi Leit wieren, déi dat zevill "exotesch" fannen, hunn ech näischt dergéint, wann een et ëmännere géif. Mee wéi gesot: et ass e valabele Synonym, an ech perséinlech fannen, eis spuersam Energie wier aneschtwous besser agesat. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 09:35, 9. Okt. 2015 (UTC) ::: OK, merci emol fir d'Erkläerung; den Artikel am Land hunn ech mëttlerweil och gelies. Ech hu mech duerno nach weider ëmfrot a waarden do awer nach op eng Äntwert. --[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 10:03, 9. Okt. 2015 (UTC) ::Gudden Owend, ::Ech hunn elo déi Erklärung kritt, déi ech gefrot hat: De Prof. Dr. [[Peter Gilles]] vum ''Institut fir lëtzebuergesch Sprooch- a Literaturwëssenschaft'' op der uni.lu schreift mer dëst: :::„'ongresch' oder och 'ongeresch' ass eng al Form fir 'ungaresch'. Dir fannt méi Informatiounen um [http://engelmann.uni.lu:8080/portal/WBB2009/LWB/wbgui_py?lemid=HO00892 LWB]. :::Effektiv entsprécht d'Form mat „o“ éischter dem lëtzebuergesche Lautsystem, wou jo vill al „u“en zu „o“ ofgesenkt goufen (vgl. 'ongär', 'Wonner', 'Hond'). 'Ongeren' kënnt z.B. am [[Tit Schroeder]] sengem 'De Scheffe vum ale Maart' vir: ''si ware Kinnek vu Béimen, vun Ongeren, vu Roum ‒ an esouguer Käser gin.'' :::Ech huelen un, dass d'Wuert net méi vill am Gebrauch ass.“ ::Hie schreift och nach, datt si um Institut un enger Zort Service op Infolux schaffen, wou een esou Froe stelle kann a si da kucke fir eng Äntwert ze fannen. Dat kléngt dach net schlecht. --[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 18:12, 6. Nov. 2015 (UTC) :::Merci GilPe fir d'Nofroen an un den Här Gilles fir d'Äntwert, absënns d'Informatioun iwwer de Renseignementsbüro-in-spe! Do sinn ech gespant. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 21:57, 6. Nov. 2015 (UTC) ==InfoDesk== Op [http://infolux.uni.lu/infodesk infolux.uni.lu/infodesk] kann een elo Froen iwwer d'Lëtzebuergescht aus de Beräicher Grammaire, Wuertschaz oder Sproochgeschicht stelle, wa mer hei net weider kommen... --[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 19:01, 24. Nov. 2015 (UTC) :Stoark! Merci! --[[Benotzer:Jwh|Jwh]] ([[Benotzer Diskussioun:Jwh|Diskussioun]]) 22:23, 24. Nov. 2015 (UTC) ==Stadtmagistrat== Mëtteg, Wie ka mer soe wéi mer den "Stadtmagistrat" zu der Zäit vun der Festung Lëtzebuerg nennen? --[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 16:59, 20. Dez. 2015 (UTC) ::Dat ass dat wat mer haut de Gemengerot nennen. --[[Spezial:Kontributiounen/81.242.182.246|81.242.182.246]] 17:07, 20. Dez. 2015 (UTC) :::Merci --[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:09, 20. Dez. 2015 (UTC) ::::Fir historesch authentesch ze bleiwen kaan ee menger Meenung an deem Kontext och den Numm [[Gemengerot|Stadmagistrat]] gebrauchen. ==Egge?== Moien, nenen d'Bauere bei eis dat och sou? --[[Benotzer:Jwh|Jwh]] ([[Benotzer Diskussioun:Jwh|Diskussioun]]) 06:57, 8. Sep. 2016 (UTC) :Moien, [http://engelmann.uni.lu:8080/portal/WBB2009/LWB/wbgui_py?lemid=HE00181 dem LWB no] wier dat eng ''[[Éig]]''. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 08:20, 8. Sep. 2016 (UTC) ::Merci! Krut ech och lo gesot. Deemno wou nenne si se och ''Eet'' a ''Pater'' déi déi méi déif grouwen. --[[Benotzer:Jwh|Jwh]] ([[Benotzer Diskussioun:Jwh|Diskussioun]]) 09:55, 22. Sep. 2016 (UTC) :: Pater, meeschtens Exepater oder Extepater gëtt fir de Fiederzant oder de Grubber gesot. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 10:03, 22. Sep. 2016 (UTC) == Waggon oder Wagon == Ass éischter e Fall vun "Wéi schreift een et?": [https://lb.wikipedia.org/w/index.php?search=Wagon&title=Spezial:Sichen&profile=default&fulltext=1&searchToken=mf2sler9qhxj9z5v7wzh3cse Wagon] oder [https://lb.wikipedia.org/w/index.php?search=Waggon&title=Spezial:Sichen&profile=default&fulltext=1&searchToken=mf2sler9qhxj9z5v7wzh3cse Waggon]? LOD seet "Waggon", mee hei ginn et d'Artikelen ''Humpen (Wagon)'' + [[Waggonfabrik Uerdingen]], an ech wollt eng Kéier nofroen, éier ech eppes änneren.--[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 09:24, 11. Okt. 2017 (UTC) :Moien, :vun der Aussproch hier - wann och net der Betounung - hale mer eis un d'franséischt Virbild. Logescherweis misst dat da graphesch (well onverännert) och esou sinn: "Wagon". --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 14:04, 11. Okt. 2017 (UTC) :: Moien, ech verstinn elo déi Logik net ganz. Hei uewen an dësem Artikel liesen ech, datt mer schonn am September 2012 festgehalen hunn, de ''Waggon'' mat 2 GG ze schreiwen, esou wéi dat och am LOD an am Spellchecker ass. Vun der Aussprooch hier schéngt et mer och logesch, datt dat Gefier op Rieder 2 GG kréie muss. Ausnam: et ass en englescht Wuert, wéi [[Paint Your Wagon]] oder e franséischt ''wagon de l'armistice''.--[[Benotzer:Sultan Edijingo|Sultan Edijingo]] ([[Benotzer Diskussioun:Sultan Edijingo|Diskussioun]]) 17:28, 11. Okt. 2017 (UTC) :Meng Logik ass, dass d'Wuert hanne nasaléiert gëtt, deemno aus dem Franséischen iwwerholl gouf (quite, dass et aus dem Englesche kënnt - mat 2 g - an op d'germanesch Racine wagen zréckheet) an deemno esou geschriwwe gëtt wéi op „Fran“séisch. Mä ech maachen natierlech do keng Doktrin drauss. De regulative Widdersproch 'Etymologie vs Phonologie' hu mer jo bei ville Wierder, wou et keng eendeiteg Äntwert gëtt. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 22:58, 11. Okt. 2017 (UTC) ::Moien och, wann am [http://www.lod.lu/ LOD], am [https://spellchecker.lu/online-checker/ Spellchecker] an och am [http://dict.luxdico.com/neu/?l1=fra&l2=lux&q=wagon luxdico] dat Gefier als „Wa'''gg'''on“ gefouert gëtt, da sinn ech der Meenung, mer sollten ons do drun halen. Mir maache jo keng eege Reegelen, oder? [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 19:06, 12. Okt. 2017 (UTC) :::Jo, ganz d'accord sech drun ze halen. Ech hat dat net nogesicht an als éischt Reaktioun just kuerz geschriwwen, wat fir mech déi logesch Schreifweis wier. Meng Meenung ass awer net vill wäert, wa mer eis un den lod.lu als autoritativ Schreifweis halen, woumat ech selbstverständlech averstane sinn, well eng Orthographie nun eemol anzwousch festgeluecht muss ginn.--[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 20:10, 12. Okt. 2017 (UTC) s ::::Moien och, ::::Ech hu keng Virléift fir den LOD oder de Spellchecker déi Waggon schreiwen oder aner Dictionairen déi Wagon mat engem G schreiwen, an op déi mir ons fréier baséiert hunn. Dat eenzegt wat ech ka soen, dat ass datt ''Waggonfabrik Uerdingen'' an dëser Diskussioun näischt verluer huet, well dat ass hiren däitschen Numm an dofir e schlecht Beispill. --[[Spezial:Kontributiounen/109.134.247.187|109.134.247.187]] 23:04, 12. Okt. 2017 (UTC) == [[Diskussioun:Comedyfilm|Comedyfilm]] == Fir deen, deen et interesséiert, kann hei eng Kéier erakucken: [[Diskussioun:Comedyfilm]] (an am beschten op där Säit kommentéieren, an net hei, fir datt alles beineesteet). --[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 17:17, 18. Jan. 2022 (UTC) == Anatomesch Begrëffer == Moien, Merci dem [[Benotzer:Bdx|Bdx]] fir déi flott nei anatomesch Artikelen. Den LOD ass nach net ganz komplett mat dëse Begrëffer, dowéinst hu mer aktuell nach e puer "Onkloerheeten"… z. B.: * …speicheldrüs <> …spautdrüs * Wuermfortsaz <> Wuermwutz [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 10:25, 6. Nov. 2023 (UTC) :Merci, effektiv. Perséinlech soen ech "Speicheldrüs" an hu "Spautdrüs" nach ni héieren, mee ech mengen mir kënnen einfach déi zwee gebrauchen? Sou wéi den LOD och den "Dickdarm" an den "Déckdaarm" kennt. --[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 12:11, 6. Nov. 2023 (UTC) ::À propos anatamtesch Berëffer: hei ginn et nach aner Diskussiounen: ::* [[Diskussioun:Schiedel]] ::* [[Diskussioun:Munnefell]] ::* [[Diskussioun:Harnblos]] ::* [[Diskussioun:Rektum]] ::* [[Diskussioun:Spautdrüs]] ::--[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 15:18, 26. Nov. 2023 (UTC) <!--Nei Ofsätz w.e.g. heiriwwer--> {{WikipediaLU}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]] au9j7x4q7iuig98i0qi6z0tuuxh1i2w Wäirief 0 18846 2670111 2452729 2026-04-06T21:20:52Z Mobby 12 60927 + 2670111 wikitext text/x-wiki {{skizzBio}} {{Infobox Planzen | Numm = Wäirief | An anere Sproochen = | Bild = Illustration Vitis vinifera0.jpg | Bildtext = [[Lithographie]] aus dem Thomé senger Flora<ref>Cf. Thomé 1885 an der Literatur.</ref> | Räich = [[Planzeräich]] | Ofdeelung = [[Bléieplanzen]] | Klass = [[Rosopsida]] | Ënnerklass = [[Rosidae]] | Uerdnung = [[Vitales]] | Famill = [[Wäiriefplanzen]] | Gattung = [[Wäiriewen]] | Wëssenschaftlechen Numm = Vitis vinifera | Wëssenschaftlechen Numm Auteur = {{Kapitälchen|[[Carl von Linné|L.]]}} | Ënnerandeelung_ranking = | Ënnerandeelung = }} D''''Wäirief''' (''Vitis vinifera subsp. vinifera'' L.) ass eng Aart aus der Gattung [[Wäiriewen]] (''Vitis''). ==Literatur== * Huberty, J.P., 1986. Le genre Vitis (Vitaceae). ''Bull. Soc. Nat. luxemb.'' 86: 75-83. [http://snl.lu/publications/bulletin/SNL_1986_086_075_083.pdf PDF] (385 kB) * Thomé, Otto Wilhelm, 1885. Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Gera. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Vitales]] i2jbvsdceg0ie3zu5fqwn7bawqa53cc Faulbaach 0 19483 2670127 2590047 2026-04-06T21:59:29Z Zinneke 34 2670127 wikitext text/x-wiki {{Infobox Floss}} D''''Faulbaach''' ass eng Baach zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] an der [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]] [[Mamer]]. Si entspréngt um [[Flouernumm|Flouer]] vu Garnech op enger Héicht vun 310 Meter [[Administration du cadastre et de la topographie|(ATC)]] beim Bëschelchen ''Elterheck''. Si leeft vun do no Nordosten ënner der [[Autobunn A6 (Lëtzebuerg)|Areler Autobunn]], dem [[CR103]] an der Eisebunnslinn [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Klengbetten Grenz|Eisebunnsstreck Lëtzebuerg - Klengbetten|Lëtzebuerg - Klengbetten]] erduercht. An der aler Kasär op der [[Capellen|Cap]] kritt se Gesellschaft vun der [[Meneschbaach]] a vun do u lafen déi zwou zesummen a Richtung Osten op [[Mamer]] zou. An ''Ielchert'' just virum Verdeeler vun der [[Autobunn A6 (Lëtzebuerg)|A6]] dréint se dann no Süden a leeft nees eng Kéier ënner der Autobunn erduercht. Zu Mamer am Duerf leeft si dann nach ënner dem [[CR102]] erduercht fir dann no 700&nbsp;m net wäit ewech vum Foussballsterrain op enger Héicht vun 285 Meter an d'[[Mamer (Baach)|Mamer]] ze lafen. D'Faulbaach huet eng Längt vu 5.700 Meter an ausser der Meneschbaach leeft nach vu riets just e Gruef dee vum Flouer ''Bruch'' bei Mamer kënnt dran. ==Biller== <gallery> File:Faulbaach sous A6.jpg|D'Faulbaach ënner der [[Autobunn A6 (Lëtzebuerg)|Autobunn A6]] tëschent Mamer a Capellen </gallery> ==Kuckt och== {{Lëschte vun de Waasserleef zu Lëtzebuerg}} [[Kategorie:Baachen zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Gemeng Mamer]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Faulbaach|{{PAGENAME}}}} mgr34z99wbrvb9ys4nkkf8e19t97kpr Generalsekretär vun de Vereenten Natiounen 0 19964 2670053 2670035 2026-04-06T14:53:04Z GilPe 14980 Guterres, duebel Nationalitéit 2670053 wikitext text/x-wiki De '''Generalsekretär vun de Vereenten Natiounen''' ass den héchsten [[Vereent Natiounen|UNO]]-Fonctionnaire, e representéiert d'Organisatioun an huet de Virsëtz iwwer d'[[Generalsekretariat (Vereent Natiounen)|Generalsekretariat]]. De Generalsekretär gëtt op Recommandatioun vum [[Sécherheetsrot vun de Vereenten Natiounen|Sécherheetsrot]] vun der [[Generalversammlung (Vereent Natiounen)|Generalversammlung]] fir eng Mandatsperiod vu fënnef Joer gewielt. Seng Ernennung ka mat engem [[Veto]] vun engem vun de permanente Membere vum Sécherheetsrot verhënnert ginn. == Generalsekretären == {| class="wikitable" style="text-align:center; border:1px #aaf solid; width:100%;" ! rowspan="2" |Nummer ! rowspan="2" |Portrait ! rowspan="2" width="19%" |Numm<br><small>(Gebuert-Dout)</small> ! rowspan="2" width="15%" |Nationalitéit ! rowspan="2" |UN-Gruppen ! colspan="3" width="28%" |Mandat ! rowspan="2" |Wal(en) |- !Ufank !Enn !Dauer |- | bgcolor=#DDEEFF align="center" |'''''–''''' | bgcolor=#DDEEFF |[[Fichier:Sr._Gladwyn_Jebb.jpg|centré|sans_cadre|113x113px]] | bgcolor=#DDEEFF |'''[[Gladwyn Jebb]]'''<br>(1900 – 1996) ''<small>interim</small>'' | bgcolor=#DDEEFF align="center" |{{GBR}} | bgcolor=#DDEEFF |GEOA | bgcolor=#DDEEFF align="center" |24. Oktober 1945 | bgcolor=#DDEEFF align="center" |2. Februar 1946 | bgcolor=#DDEEFF |3 Méint an 9 Deeg | bgcolor=#DDEEFF | '''''–''''' |- | align="center" |'''1''' |[[Fichier:Trygve_Lie.jpg|centré|sans_cadre|111x111px]] |'''[[Trygve Lie]]'''<br>(1896 – 1968) | align="center" |{{NOR}} |GEOA | align="center" |2. Februar 1946 | align="center" |10. November 1952 |6 Joer, 9 Méint an 8 Deeg |1946<br>1950 |- | align="center" |'''2''' |[[Fichier:Dag_Hammarskjöld.jpg|centré|sans_cadre|113x113px]] |'''[[Dag Hammarskjöld]]'''<br>(1905 – 1961) | align="center" |{{SWE}} |GEOA | align="center" |10. Abrëll 1953 | align="center" |18. September 1961<br><small>(am Amt gestuerwen)</small> |8 Joer, 5 Méint an 8 Deeg |1953 |- | bgcolor=#DDEEFF align="center" | '''''–''''' | rowspan="2" |[[Fichier:U_Thant_at_UN_press_conference.PNG|centré|sans_cadre|105x105px]] | rowspan="2" |'''[[U Thant]]''' (1909 – 1974) | rowspan="2" align="center" |{{MMR}} | rowspan="2" |GAP |bgcolor=#DDEEFF align="center" |3. November 1961 |bgcolor=#DDEEFF align="center" |<small>30. November 1962</small> | rowspan="2" |10 Joer, 1 Mount an 1 Dag | rowspan="2" |1961 |- | align="center" |'''3''' | align="center" |<small>30. November 1962</small> | align="center" |31. Dezember 1971 |- | align="center" |'''4''' |[[Fichier:Kurt_Waldheim_UN_(cropped).jpg|centré|sans_cadre|107x107px]] |'''[[Kurt Waldheim]]'''<br>(1918 – 2007) | align="center" |{{AUT}} |GEOA | align="center" |1. Januar 1972 | align="center" |31. Dezember 1981 |10 Joer |1971<br>1976 |- | align="center" |'''5''' |[[Fichier:Javier Pérez de Cuéllar (1982).jpg|centré|sans_cadre|107x107px]] |'''[[Javier Pérez de Cuéllar]]'''<br>(1920 – 2020) | align="center" |{{PER}} |GALC | align="center" |1. Januar 1982 | align="center" |31. Dezember 1991 |10 Joer |1981 |- | align="center" |'''6''' |[[Fichier:Boutros_Boutros-Ghali_-_2002_International_Women's_Day_at_UNESCO.jpg|centré|sans_cadre|87x87px]] |'''[[Boutros Boutros-Ghali]]'''<br>(1922 – 2016) | align="center" |{{EGY}} |GA | align="center" |1. Januar 1992 | align="center" |31. Dezember 1996 |5 Joer |1991 |- | align="center" |'''7''' |[[Fichier:Kofi_Annan4_2007_04_20.jpg|centré|sans_cadre|80x80px]] |'''[[Kofi Annan]]'''<br>(1938 – 2018) | align="center" |{{GHA}} |GA | align="center" |1. Januar 1997 | align="center" |31. Dezember 2006 |10 Joer |1996 |- | align="center" |'''8''' |[[Fichier:Ban_Ki-moon_2014.jpg|centré|sans_cadre|107x107px]] |'''[[Ban Ki-moon]]'''<br>(1944 – ) | align="center" |{{KOR}} |GAP | align="center" |1. Januar 2007 | align="center" |31. Dezember 2016 |10 Joer |2006<br>2011 |- | align="center" |'''9''' |[[Fichier:António_Guterres_2021.jpg|centré|sans_cadre|112x112px]] |'''[[António Guterres]]'''<br>(1949 – ) | align="center" |{{POR}} {{TLS}} |GEOA | align="center" |1. Januar 2017 | align="center" |''am Amt'' | - |2016<br>2021 |} == Um Spaweck == {{Commonscat|United Nations Secretary-General|{{PAGENAME}}}} * [http://www.un.org/fr/sections/about-un/secretariat/index.html Offiziell Websäit vun UNO-Generalsekretariat] {{Autoritéitskontroll}} [[Kategorie:Vereent Natiounen]] [[Kategorie:UNO-Generalsekretären| ]] qdywlhq2nvl8pftwcvoer6455fzay04 UEFA 0 20557 2670110 2643126 2026-04-06T21:13:51Z GilPeBot 65660 Korr. (via JWB) 2670110 wikitext text/x-wiki {{SkizzOrga}} {{Infobox Veräin}} [[Fichier:UEFA.png|right|200px|Logo vun der UEFA]] [[Fichier:UEFA.svg|thumb|260x260px|D'UEFA (blo) ass eng vun de sechs Konfederatioune vum Weltfoussballverband [[FIFA]]]] D''''Union des associations européennes de football''', op [[Englesch]] '''Union of European Football Associations (UEFA)''', ass d'Konfederatioun vun de nationale Foussballfederatiounen an [[Europa (Kontinent)|Europa]]. D'UEFA gruppéiert 53 national Federatiounen (Stand 2007) an huet, nieft administrativen a representativen Aufgaben, fir d'Entwécklung vum [[Foussball]] op europäeschem Plang ze suergen. Si arrangéiert europawäit Kompetitioune fir Clibb an Nationalekippen an huet d'Kontroll iwwer d'Reglementer an d'Medierechter vun de jeeweilegen Evenementer. D'UEFA ass eng vun de gréissten a stäerkste kontinentale Konfederatioune vun der [[FIFA]]. Bei der [[Foussball-Weltmeeschterschaft 2006|Weltmeeschterschaft 2006]] an Däitschland ware 14 vun 32 Plaze fir europäesch Ekippe reservéiert. Vun de Finanzen hir ass se déi déi bei wäitem am beschte gestallt ass a si huet an der Geschicht vum Weltfoussball zum dacksten och d'Richtung am Sport virginn. D'UEFA gouf de [[15. Juni]] [[1954]] zu [[Basel]] an der [[Schwäiz]] op Initiativ vun de Verbänn aus [[Frankräich]], der [[Belsch]] an [[Italien|Italie]] gegrënnt. Bis [[1959]] hat se hire Sëtz zu [[Paräis]], duerno dunn zu [[Bern]]. Zanter [[1995]] ass de Verwaltungssëtz zu [[Nyon]] an der Schwäiz. == Organisatioun == D'UEFA ass eng nom Schwäizer Code Civil registréiert Associatioun. Si ass op politeschem a reliéise Plang neutral. Offiziell Sprooche sinn [[englesch]], [[franséisch]] an [[däitsch]]. Zanter dem [[26. Januar]] [[2007]] ass de [[Michel Platini]] President vun der UEFA. Aktuelle Generaldirekter ass de Schwed [[Lars-Christer Olsson]]. === Presidenten === De President vum europäesche Foussballverband ass automatesch och Vizepresident vum Weltfoussballverband FIFA. UEFA Presidente bis haut: * [[1954]] - [[1962]]: [[Ebbe Schwartz]] (Dänemark) * [[1962]] - [[1972]]: [[Gustav Wiederkehr]] (Schwäiz) * [[1972]] - [[1973]]: [[Sándor Barcs]]<ref name="interim">Interimspresident</ref> (Ungarn) * [[1973]] - [[1983]]: [[Artemio Franchi]] (Italien) * [[1983]] - [[1984]]: [[Jacques Georges]]<ref name="interim">Interimspresident</ref> (Frankräich) * [[1984]] - [[1990]]: Jacques Georges (Frankräich) * [[1990]] - [[2007]]: [[Lennart Johansson]] (Schweden) * [[2007]] - [[2015]]: Michel Platini (Frankräich) * [[2015]] - [[2016]]: Ángel María Villar (Spuenien) * [[2016]] - : Aleksander Čeferin (Slowenien) <references /> === Missioun === Zu den an de Statuten definéierten Aufgaben an Ziler vun der UEFA gehéieren ë.&nbsp;a.: * Gutt Kompetitioune fir de Beruffs-, Junioren-, Fraen-, an Amateursfoussball z'organiséieren. * Dofir ze suergen, datt, ouni [[Diskriminéierung]] vu [[Geschlecht]], [[Relioun]] oder [[Rass]], nach méi Leit Zougang zum Foussball fannen. * Kommerzielle Succès a gesond Finanze sécherzestellen, ouni d'sportlech Qualitéit vun de Kompetitiounen aus den Aen ze verléieren. * De Revenue vun der UEFA an de Foussball ze reinvestéieren, respektiv ëmzeverdeelen. * De Federatiounen Hëllef an Ënnerstëtzung unzebidden. * Sech fir positiv sportlech Wäerter wéi ''Fair-Play'' an ''Anti-Rassismus'' anzesetzen an d'Sécherheet am Stadionëmfeld ze garantéieren. * Als representativ Stëmm vun der europäescher Foussballfamill ze handlen. * Gutt Relatiounen zu deenen anere kontinentale Verbänn an der [[FIFA]] opzebauen a bäizehaalen. * Am Interesse vun de Foussballspiller an hire [[Fan]]nen ze handlen. == Memberen == An der UEFA sinn 53 national Federatioune vertrueden. Allgemeng kann all Federatioun Member ginn déi an engem vun der [[Vereent Natiounen|UNO]] unerkannten europäesche [[Staat]] enregistréiert ass a Kompetitiounen organiséiert. [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] ass beispillsweis mat véier Federatioune vertrueden (England, Schottland, Nordirland a Wales). Bei munneche Memberen, déi reng geographesch net zum Kontinent gehéieren, goufen dogéint, mam Accord vun der FIFA, Ausname gemaach. Et sinn dat: Israel, Zypern, Armenien, Georgien, d'Tierkei, Kasachstan, Russland an den Aserbaidjan. n Israel a Kasachstan waren uganks Member an der [[Asian Football Confederation|Asiatescher Foussballkonfederatioun]] (AFC), Zypern hat de Choix tëscht de Konferderatioune vun Europa, Asien an Afrika. An der Lescht derbäikomm ass [[Montenegro]] (2007, nodeem et de gemeinsame Staat mat Serbien net méi gëtt). D'Federatioun vu [[Gibraltar]], eng vun den eelste Foussballfederatiounen iwwerhaapt, ass bis ewell nëmme provisoresche Member. D'[[FLF]] ass vun Ufank un an der UEFA affiliéiert gewiescht (15. Juni 1954). Lëscht vun de Federatiounen déi Member sinn: {| {{Prettytable}} |- bgcolor="#EFEFEF" ! '''Land''' ! '''Numm vun der nationaler Federatioun''' |- | 1 | {{ALB}} || Federata Shqiptare e Futbollit (FSHF) |- | {{AND}} || Federació Andorrana de Futbol (FAF) |- | {{ARM}} || Football Federation of Armenia (FFA) |- | {{AZE}} || Azərbaycan Futbol Federasiyaları Assosiasiyası (AFFA) |- | {{BEL}} || Koninklijke Belgische Voetbalbond (KBVB) / <br>Union royale belge des sociétés de football association (URBSFA) |- | {{BIH}} || Nogometni/Fudbalski Savez Bosne i Hercegovine (NFSBiH) |- | {{BGR}} || Bulgarski Futbolen Sojus |- | {{DEU}} || [[Deutscher Fußball-Bund]] (DFB) |- | {{DNK}} || Dansk Boldspil-Union (DBU) |- | {{AUT}} || Österreichischer Fußballbund (ÖFB) |- | {{ENG}} || The Football Association (FA) |- | {{EST}} || Eesti Jalgpalli Liit (EJL) |- | {{FRO}} || Fótbóltsamband Føroya (FSF) |- | {{FIN}} || Suomen Palloliitto (SPL) |- | {{FRA}} || Fédération Française de Football (FFF) |- | {{GEO}} || Georgian Football Association (GFF) |- | {{GRC}} || Hellenic Football Federation (HFF) |- | {{IRL}} || Football Association of Ireland (FAI) |- | {{ISL}} || [[Knattspyrnusamband Íslands]] (KSI) |- | {{ISR}} || Israel Football Association (IFA) |- | {{ITA}} || Federazione Italiana Giuoco Calcio (FIGC) |- | {{KAZ}} || Football Union of Kazakhstan |- | {{HRV}} || Hrvatski nogometni savez (HNS) |- | {{LVA}} || Latvijas Futbola Federācija (LFF) |- | {{LUX}} || [[Fédération luxembourgeoise de football]] (FLF) |- | {{LIE}} || Liechtensteinesche Fußballverband (LFV) |- | {{LTU}} || Lietuvos Futbolo Federacija (LFF) |- | {{MLT}} || Malta Football Association (MFA) |- | {{MKD}} || Fudbalska Federacija na Severna Makedonija (FFSM) |- | {{MDA}} || Federaţia Moldovenească de Fotbal (FMF) |- | {{MNE}} || Fudbalski Savez Crne Gore (FSCG) |- | {{NLD}} || Koninklijke Nederlandse Voetbalbond (KNVB) |- | {{NIR}} || Irish Football Association (IFA) |- | {{NOR}} || Norges Fotballforbund (NFF) |- | {{POL}} || Polski Związek Piłki Nożnej (PZPN) |- | {{PRT}} || Federação Portuguesa de Futebol (FPF) |- | {{ROU}} || Federaţia Română de Fotbal (FRF) |- | {{RUS}} || Rossijski Futbolni Sojus (RFS) |- | {{SMR}} || Federazione Sammarinese Giuoco Calcio (FSGC) |- | {{SCO}} || The Scottish Football Association (SFA) |- | {{SWE}} || Svenska Fotbollförbundet (SFF) |- | {{CHE}} || Schweizerischer Fussballverband (SFV) |- | {{SRB}} || Fudbalski Savez Srbije (FSS) |- | {{SVK}} || Slovenský futbalový zväz (SFZ) |- | {{SVN}} || Nogometna zveza Slovenije (NZS) |- | {{ESP}} || Real Federación Española de Fútbol (RFEF) |- | {{TUR}} || Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) |- | {{CZE}} || Českomoravský Fotbalový Svaz (ČMFS) |- | {{UKR}} || Federazija Futbolu Ukrajiny (FFU) |- | {{HUN}} || Magyar Labdarúgó Szövetség (MLS) |- | {{BLR}} || Belarus Football Federation (BFF) |- | {{WLS}} || Football Association of Wales (FAW) |- | {{CYP}} || Cyprus Football Association (CFA) |} == Kompetitiounen == D'UEFA organiséiert eng sëllege Kompetitioune fir d'Veräins- an Nationalekippen: === Fir Nationalekippen === Nieft de Qualifikatioune fir d'Foussballweltmeeschterschaft vun de [[Fraefoussball-Weltmeeschterschaft|Fraen]] a [[Foussball-Weltmeeschterschaft|Männer]] sinn dat: * [[Foussball-Europameeschterschaft]] * [[Fraefoussball-Europameeschterschaft]] * [[U-21-Foussball-Europameeschterschaft]] * [[U-19-Foussball-Europameeschterschaft]] * [[U-17-Foussball-Europameeschterschaft]] * [[U-19-Fraefoussball-Europameeschterschaft]] * ''Meridian Cup'' (fir europäesch an afrikanesch U17-Ekippen, gëtt zesumme mat der afrikanescher Konfederatioun [[CAF]] organiséiert) * [[Futsal]]-Europameeschterschaft * [[UEFA-Merill-Cup]] * [[UEFA-Invasion-Cup]] * [[UEFA-Super-Merill-Cup]] [[Fichier:UEFA-Women's Cup Final 2005 at Potsdam 1.jpg|thumb|250px|Zeen aus der UEFA-Coupefinale vun de Fraen (2005)]] === Fir Veräinsekippen === * [[UEFA Champions League]] (Virgängerkompetitioun bis [[1991]] war d'''Europacoupe vun de Landesmeeschteren'') * [[UEFA Europa League|UEFA-Coupe]] * [[UI-Cup]] * [[Supercup]] * [[UEFA Women's Cup]] * [[UEFA-Futsal-Cup]] * D'[[UEFA-Coupe vun de Coupegewënner]] gouf bis [[1999]] gespillt, zanterhier ass den nationale Coupegewënner automatesch fir d'UEFA-Coupe qualifizéiert. == Um Spaweck == * [http://www.uefa-coefficients.com/ UEFA RANKING AND COEFFICIENTS] * [http://www.uefa.com/ www.uefa.com Offiziell Säit vun der UEFA] * {{de}} [https://web.archive.org/web/20070204100645/http://www.stud.uni-graz.at/~03hoedlh/europabewusstsein.html Hannergrondinformatiounen zu der Grënnung vun der UEFA] {{Commonscat}} [[Kategorie:Organisatiounen an der Schwäiz]] [[Kategorie:Foussball]] 0b6gdqpaal48xi852zxx29esf5xx146 Ina 0 21724 2670149 2210468 2026-04-07T07:26:20Z GilPe 14980 Upassungen 2670149 wikitext text/x-wiki {{Infobox Floss}} [[Fichier:Ina.jpg|thumb|260x260px|D'Ina bei der Stad [[Goleniów]]]] D''''Ina''' ass en 129&nbsp;km laange [[Floss|Waasserlaf]] a [[Pommern]] ([[Polen]]). S'entspréngt e puer Kilometer [[Osten|ëstlech]] vu [[Stargard Szczeciński]] a leeft dann an engem grousse Bou no Westen, wou se bei [[Stettin]] an de [[Jezioro Dąbie]] an domat an d'[[Oder (Floss)|Oder]] leeft. D'Anzuchsgebitt vun der Ina ass 2.190&nbsp;km² grouss. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.openstreetmap.org/relation/12759980#map=10/53.4012/15.1008 Laf vun der Ina] op openstreetmap {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Flëss a Polen]] gv3x7jvykvzpso1t0agtbr017luxwcx Ourthe (Floss) 0 23448 2670124 2471091 2026-04-06T21:35:47Z Zinneke 34 2670124 wikitext text/x-wiki {{Infobox Floss}} [[Fichier:Hotton JPG01.jpg|thumb|[[Hotton]] op der Ourthe]] D''''Ourthe''' ass e rietsen Niewefloss vun der [[Meuse (Floss)|Meuse]] an der [[Belsch]]. Si entsteet aus dem Zesummefloss vun der [[Ourthe orientale]], déi beim Duerf [[Ourthe (Uertschaft)|Ourthe]] an der Gemeng [[Gouvy]] entspréngt, an der [[Ourthe occidentale]], déi beim Duerf [[Ourt]] an der Gemeng [[Libramont-Chevigny]] hir Quell huet, allebéid an der [[Provënz Lëtzebuerg]]. Beim Duerf [[Engreux]] lafen déi zwou zesummen. Gläich hannendru gëtt d'Ourthe zu [[Nisramont]] an der [[Talspär vun Nisramont|Talspär]] gebremst a benotzt fir [[Stroum]] ze maachen. An hirem ieweschte Laf leeft se duerch [[La Roche-en-Ardenne]], am Ënnerlaf duerch [[Hotton]], [[Durbuy]], an an der [[Provënz Léck]], duerch [[Hamoir]] an [[Esneux]] ier se dann zu [[Léck]] an d'Meuse leeft. Vun [[Angleur]] un, leeft den [[Ourthe-Kanal]] op 2&nbsp;km parallel zum Floss, vun do, wou d'[[Weser (Vesdre)|Vesdre]] erakënnt, bis bei d'Meuse. ==Nieweflëss== *Haapt-Nieweflëss sinn: d'[[Aisne (Ourthe)|Aisne]], d'[[Lembrée]], den [[Néblon]], d'[[Amblève (Floss)|Amblève]] an d'[[Weser (Vesdre)|Weser]]. * Kleng Nieweflëss sinn: ''Ruisseau de Renale'' (lénks),... == Kuckt och== * [[Meuse-Musel-Kanal]] * [[Talspär vun Nisramont]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Ourthe}} *[http://environnement.wallonie.be/directive_eau/cartes/ou_ca/ou_1_4_1.jpg Kaart] *[http://www.ourthe-ambleve.be/ d'Maison du Tourisme zu Ourthe-Amblève] *[https://web.archive.org/web/20080528073303/http://users.swing.be/depierpont.g/cmm.index.html De Meuse-Musel-Kanal] {{Nieweflëss vun der Meuse}} [[Kategorie:Flëss an der Provënz Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Flëss an der Provënz Léck]] [[Kategorie:Nieweflëss vun der Meuse]] h745ohk5l7wr8r0wlafbag6eb441zmb Avon (Severn) 0 30849 2670164 2611343 2026-04-07T09:46:22Z GilPe 14980 +Infobox; Upassungen 2670164 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoUK}} {{Infobox Floss}} Den '''Avon''' ass e Floss am Südweste vun [[England]] an ee vu ville mat dem selwechten Numm. Op Alenglesch bedeit d'Wuert soss näischt wéi "''Floss''". Den Avon entspréngt an der englescher [[Grofschaft]] [[Gloucestershire]], féiert duerch de [[Wiltshire]] a [[Bath an Nordost Somerset]] a fléisst bei [[Bristol (England)|Bristol]] an de Floss [[Severn]]. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.openstreetmap.org/relation/2795108#map=11/51.4590/-2.3719 Laf vun der Avon] op openstreetmap {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Flëss an England|Avon]] fyl8v5q8sakw54c1w8lui9kxw62y7li Frome (Avon) 0 30880 2670165 2619782 2026-04-07T09:48:23Z GilPe 14980 +Infobox; Upassungen 2670165 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoUK}} {{Infobox Floss}}De '''Frome''' (ausgeschwat ''Frum'') ass e klenge Floss am [[Süd Gloucestershire]] an [[England]], net ze verwiessele mat der Uertschaft mam selwechten Numm am [[Somerset]], a mat op d'mannst véier anere Flëss déi d'selwecht heeschen. De Floss entspréngt beim Duerf Dodington Park a fléisst no ongeféier 30 Kilometer zu [[Bristol (England)|Bristol]] an den [[Avon (Floss Bristol)|Avon]]. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.openstreetmap.org/relation/2863283#map=12/51.4976/-2.4709 Laf vum Frome] op openstreetmap {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Flëss an England]] hpzikpqeug8d8tjveotn0cd6pn4t3m1 Rhäin 0 31624 2670059 2640126 2026-04-06T15:24:32Z GilPe 14980 Upassungen 2670059 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoEUR}} {{Infobox Floss |Héicht Quell = 2.344 }} De '''Rhäin''' ass e Floss deen duerch oder laanscht d'[[Schwäiz]], [[Liechtenstein]], [[Éisträich]], [[Däitschland]], [[Frankräich]] an [[Holland]] fléisst. [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] läit bal ganz am Anzuchsgebitt vum Rhäin, well sou gutt wéi all Baachen a Flëss iwwer d'[[Musel]] an de Rhäin lafen. Just d'[[Kuer]] an e puer Nieweflëss, am Südweste vum Land, an d'[[Fooschtbaach]] am Norde gehéieren zum Anzuchsgebitt vun der [[Meuse (Floss)|Meuse]]<ref>F. Schneider, 1952. ''Géographie du Luxembourg'', S. 40.</ref>. == Groussstied u sengen Uwänner == {| | * [[Basel]], * [[Stroossbuerg]], * [[Karlsruhe]], * [[Mannheim]], * [[Ludwigshafen um Rhäin|Ludwigshafen]], * [[Wiesbaden]], | * [[Mainz]], * [[Koblenz]], * [[Bonn]], * [[Köln]], * [[Leverkusen]], * [[Düsseldorf]], | * [[Neuss]], * [[Krefeld]], * [[Duisburg]], * [[Nijmegen]], * [[Arnhem]], * [[Rotterdam]] |} == Geographie == De Rhäin huet eng Gesamtlängt vun 1.232,7&nbsp;km. Dovu leien: * 376&nbsp;km an der Schwäiz (e groussen Deel dovun ass den 170&nbsp;km laangen Héichräin, inklusiv dem Untersee, op der Grenz mat Däitschland), * 695,5&nbsp;km an Däitschland (182&nbsp;km dovu leien op der Grenz mat Frankräich; wann een den Héichrhäin inklusiv dem Untersee matzielt, kritt een 865,5&nbsp;km fir Däitschland) * an 161,2&nbsp;km an Holland. 883&nbsp;km kënne vu grousse Schëffer befuer ginn. Den duerchschnëttlechen Oflaf just virun der Verzweigung vun den Estuarien ass ongeféier 2.300&nbsp;m³/s. Den héchsten Oflaf, deen do jee gemooss gouf, war 12.000&nbsp;m³/s (1926) an deen niddregste 600&nbsp;m³/s (1947).{{Quell?}}<!--== Geschicht == --> == Literatur == * Laurenz Janscha: Collection de cinquante vues de rhin. Artaria & Comp., Wien 1798 (digitalisierte Ausgabe bei dilibri vom Landesbibliothekszentrum Rheinland-Pfalz, aufgerufen am 27. Januar 2024). * Robert Batty: Scenery of the Rhine, Belgium and Holland. 4 Bände, Hrsg. R. Jennings. London 1824 (Digitalisat von Internet Archive). * Johann Georg Kohl: Der Rhein. 2 Bände. Brockhaus, Leipzig 1851 (Digitalisat der Universität zu Köln, aufgerufen am 27. Januar 2024). * Elly Heuss-Knapp: Der Rhein (= Die Blauen Bücher). Robert Langewiesche Nachfolger, Königsstein im Taunus 1963. * Jörg Koch: Entlang des Rheins. Eine Reise in historischen Bildern. Wartberg Verlag, Gudensberg-Gleichen 2018, ISBN 978-3-8313-3220-5, Inhaltsverzeichnis, Bildband. * Max Tauch: Rheinische Landschaften. Gemälde und Aquarelle aus dem 19. und 20. Jahrhundert. Rheinischer Verein für Denkmalpflege und Landschaftsschutz e. V., Jahrbuch 1972/73, Neuss 1973. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Stréim an Holland]] [[Kategorie:Stréim an Däitschland]] [[Kategorie:Stréim a Frankräich]] [[Kategorie:Stréim an der Schwäiz]] [[Kategorie:Stréim an Éisträich]] [[Kategorie:Stréim am Liechtenstein]] [[Kategorie:Rhäin| ]] gft4dbr7bhylwyu516g26jvo4c5by5t 2670096 2670059 2026-04-06T21:00:00Z GilPe 14980 Liechtenstein = Neutrum --> a Liechtenstein 2670096 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoEUR}} {{Infobox Floss |Héicht Quell = 2.344 }} De '''Rhäin''' ass e Floss deen duerch oder laanscht d'[[Schwäiz]], [[Liechtenstein]], [[Éisträich]], [[Däitschland]], [[Frankräich]] an [[Holland]] fléisst. [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] läit bal ganz am Anzuchsgebitt vum Rhäin, well sou gutt wéi all Baachen a Flëss iwwer d'[[Musel]] an de Rhäin lafen. Just d'[[Kuer]] an e puer Nieweflëss, am Südweste vum Land, an d'[[Fooschtbaach]] am Norde gehéieren zum Anzuchsgebitt vun der [[Meuse (Floss)|Meuse]]<ref>F. Schneider, 1952. ''Géographie du Luxembourg'', S. 40.</ref>. == Groussstied u sengen Uwänner == {| | * [[Basel]], * [[Stroossbuerg]], * [[Karlsruhe]], * [[Mannheim]], * [[Ludwigshafen um Rhäin|Ludwigshafen]], * [[Wiesbaden]], | * [[Mainz]], * [[Koblenz]], * [[Bonn]], * [[Köln]], * [[Leverkusen]], * [[Düsseldorf]], | * [[Neuss]], * [[Krefeld]], * [[Duisburg]], * [[Nijmegen]], * [[Arnhem]], * [[Rotterdam]] |} == Geographie == De Rhäin huet eng Gesamtlängt vun 1.232,7&nbsp;km. Dovu leien: * 376&nbsp;km an der Schwäiz (e groussen Deel dovun ass den 170&nbsp;km laangen Héichräin, inklusiv dem Untersee, op der Grenz mat Däitschland), * 695,5&nbsp;km an Däitschland (182&nbsp;km dovu leien op der Grenz mat Frankräich; wann een den Héichrhäin inklusiv dem Untersee matzielt, kritt een 865,5&nbsp;km fir Däitschland) * an 161,2&nbsp;km an Holland. 883&nbsp;km kënne vu grousse Schëffer befuer ginn. Den duerchschnëttlechen Oflaf just virun der Verzweigung vun den Estuarien ass ongeféier 2.300&nbsp;m³/s. Den héchsten Oflaf, deen do jee gemooss gouf, war 12.000&nbsp;m³/s (1926) an deen niddregste 600&nbsp;m³/s (1947).{{Quell?}}<!--== Geschicht == --> == Literatur == * Laurenz Janscha: Collection de cinquante vues de rhin. Artaria & Comp., Wien 1798 (digitalisierte Ausgabe bei dilibri vom Landesbibliothekszentrum Rheinland-Pfalz, aufgerufen am 27. Januar 2024). * Robert Batty: Scenery of the Rhine, Belgium and Holland. 4 Bände, Hrsg. R. Jennings. London 1824 (Digitalisat von Internet Archive). * Johann Georg Kohl: Der Rhein. 2 Bände. Brockhaus, Leipzig 1851 (Digitalisat der Universität zu Köln, aufgerufen am 27. Januar 2024). * Elly Heuss-Knapp: Der Rhein (= Die Blauen Bücher). Robert Langewiesche Nachfolger, Königsstein im Taunus 1963. * Jörg Koch: Entlang des Rheins. Eine Reise in historischen Bildern. Wartberg Verlag, Gudensberg-Gleichen 2018, ISBN 978-3-8313-3220-5, Inhaltsverzeichnis, Bildband. * Max Tauch: Rheinische Landschaften. Gemälde und Aquarelle aus dem 19. und 20. Jahrhundert. Rheinischer Verein für Denkmalpflege und Landschaftsschutz e. V., Jahrbuch 1972/73, Neuss 1973. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Stréim an Holland]] [[Kategorie:Stréim an Däitschland]] [[Kategorie:Stréim a Frankräich]] [[Kategorie:Stréim an der Schwäiz]] [[Kategorie:Stréim an Éisträich]] [[Kategorie:Stréim a Liechtenstein]] [[Kategorie:Rhäin| ]] kq0yw8vdbu2yaz8oryk2020bk8mk9au Kategorie:Waasserleef a Liechtenstein 14 31793 2670099 2620333 2026-04-06T21:00:50Z GilPe 14980 De(n) GilPe huet d'Säit [[Kategorie:Waasserleef am Liechtenstein]] op [[Kategorie:Waasserleef a Liechtenstein]] geréckelt: Liechtenstein = Neutrum --> a Liechtenstein 2620333 wikitext text/x-wiki {{KategorieSpezial}} [[Kategorie:Liechtenstein]] [[Kategorie:Waasserleef an Europa|Liechtenstein]] [[Kategorie:Waasserleef no Länner|Liechtenstein]] 1zz66cf8jdjty5axzz3ym81bdg36klc Kategorie:Stréim a Liechtenstein 14 31794 2670095 2620759 2026-04-06T20:59:41Z GilPe 14980 Liechtenstein = Neutrum --> a Liechtenstein 2670095 wikitext text/x-wiki {{KategorieSpezial|[[Stroum (Hydrographie)|Stréim]] am [[Liechtenstein]]}} {{DEFAULTSORT:Streim am Liechtenstein}} [[Kategorie:Stréim an Europa|Liechtenstein]] [[Kategorie:Flëss a Liechtenstein|Stréim]] k4e6smn74duzgfypvre38c9zmqp55cy 2670101 2670095 2026-04-06T21:03:07Z GilPe 14980 De(n) GilPe huet d'Säit [[Kategorie:Stréim am Liechtenstein]] op [[Kategorie:Stréim a Liechtenstein]] geréckelt: Liechtenstein = Neutrum --> a Liechtenstein 2670095 wikitext text/x-wiki {{KategorieSpezial|[[Stroum (Hydrographie)|Stréim]] am [[Liechtenstein]]}} {{DEFAULTSORT:Streim am Liechtenstein}} [[Kategorie:Stréim an Europa|Liechtenstein]] [[Kategorie:Flëss a Liechtenstein|Stréim]] k4e6smn74duzgfypvre38c9zmqp55cy Severn 0 32306 2670162 2619890 2026-04-07T09:44:12Z GilPe 14980 +Infobox; Upassungen 2670162 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoUK}} {{Infobox Floss}} De '''Severn''' ([[englesch]]: ''River Severn'', [[walisesch]]: ''Afon Hafren'') ass de längste [[Floss]] a [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]]. En entspréngt op enger Héicht vu 610 Meter a [[Wales]], fléisst iwwer 354 Kilometer duerch eng Rei walisesch an [[England|englesch]] [[Grofschaft]]en, a leeft schlussendlech net wäit vu [[Bristol (England)|Bristol]] ewech an den [[Atlantik]]. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.openstreetmap.org/relation/14304#map=9/52.171/-2.950 Laf vum Severn] op openstreetmap {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Stréim an England|Severn]] [[Kategorie:Stréim a Wales|Severn]] mkgwnja1qlxuqxc0zl86afywvaiza9n Feierbech 0 33200 2670128 2492692 2026-04-06T22:00:24Z Zinneke 34 2670128 wikitext text/x-wiki {{Infobox Floss}} D''''Feierbech''' ass eng kleng Baach am [[Éislek]], an der [[Gemeng Klierf]] am [[Klierf (Kanton)|Kanton Klierf]]. Si huet hir Quellen op den Héichte bei [[Kaalber]], tëscht dem ''Haardmesbierg'' an ''Dackelt'' op 495 m. Vun der Quell un, leeft se no Osten, bis se laanscht Kaalber ass, an dann dréint se no Südosten. Si leeft dann an enger Griecht tëscht de ''Schleedkecken'' a ''Buergbierg'' (lénks) an ''Asbur'' (riets) weider bis laanscht d'''Kläranlag Tëntesmillen'' a vun do weider op d'[[Tëntesmillen]] wou se an d'[[Our (Sauer)|Our]] leeft. D'Feierbech ass 2.400 Meter laang. ==Fotoen== <gallery perrow="4" widths="160"> Fichier:Luxembourg Feierbech 01.jpg|D'Feierbech am Bësch iwwer der Kläranlag Tëntesmillen (Mee 2009) Fichier:Luxembourg sewage plant Tintesmuhle 01.jpg|D'Kläranlag Tëntesmillen. Lénks d'Feierbech. De Baseng ënner der Anlag ass mat [[Waasserlëns]]e bedeckt. </gallery> ==Kuckt och== {{Lëschte vun de Waasserleef zu Lëtzebuerg}} [[Kategorie:Baachen zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Gemeng Klierf]] ik2bn9eo8nl7zw2hdh4xuzv23eva8ve 2670143 2670128 2026-04-07T07:03:17Z GilPe 14980 Upassungen 2670143 wikitext text/x-wiki {{Infobox Floss}} D''''Feierbech''' ass eng kleng Baach am [[Éislek]], an der [[Gemeng Klierf]] am [[Klierf (Kanton)|Kanton Klierf]]. Si huet hir Quellen op den Héichte bei [[Kaalber]], tëscht dem ''Haartmesbierg'' an ''Dackelt'' op 495 m. Vun der Quell u leeft se no Osten, bis se laanscht Kaalber ass, an dann dréint se no Südosten. Si leeft dann an enger Griecht tëscht de ''Schleedkecken'' a ''Buergbierg'' (lénks) an ''Asbur'' (riets) weider bis laanscht d'''Kläranlag Tëntesmillen'' a vun do weider op d'[[Tëntesmillen]] wou se an d'[[Our (Sauer)|Our]] leeft. D'Feierbech ass 2.400 Meter laang. ==Fotoen== <gallery perrow="4" widths="160"> Fichier:Luxembourg Feierbech 01.jpg|D'Feierbech am Bësch iwwer der Kläranlag Tëntesmillen (Mee 2009) Fichier:Luxembourg sewage plant Tintesmuhle 01.jpg|D'Kläranlag Tëntesmillen. Lénks d'Feierbech. De Baseng ënner der Anlag ass mat [[Waasserlëns]]e bedeckt. </gallery> ==Kuckt och== {{Lëschte vun de Waasserleef zu Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == * [http://g-o.lu/3/COQhV Laf vun der Feierbech] op geoportail.lu {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Baachen zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Gemeng Klierf]] i69fzwm15wsljusygb9qkkfp803wcp5 Guerre de la vache 0 33221 2670131 2623496 2026-04-07T06:20:17Z ~2026-29608-4 69362 k 2670131 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Route guerre de la vache.jpg|thumb|250px|right|Stroosseschëld vun der touristescher Strooss Guerre de la Vache]] '''Guerre de la vache''' ass den Numm vun engem Krich, deen tëscht [[1275]] an [[1278]] ongféier 60 Dierfer am [[Condroz]], ([[Belsch]]) betraff huet, an dee ronn 15.000 Mënscheliewe kascht huet. Et ware [[Léck]]er, [[Herzogtum Brabant|Brabänner]], [[Grofschaft Lëtzebuerg|Lëtzebuerger]], an [[Namouer|Namourer]], an dës Reiwerei verwéckelt, déi eng well se de Grof vun Namouer ënnerstetzt hunn, an déi aner well se um [[Prënzbistum Léck|Prënzbëschof vu Léck]] senger Säit stoungen. Déi zwéin hate sech wéinst enger Kou an d'Hoer kritt, déi zu [[Ciney]] geklaut gouf an op engem Maart zu [[Andenne]] erëmfonnt gouf. Ciney huet deemools zum Fürstentum Léck gehéiert an Andenne zur Grofschaft Namur. Déi geklaute Kou war awer am Fong geholl nëmmen eng bëlleg Ursaach, déi vum Herzog vu Brabant a vun de Grofe vu Lëtzebuerg an Namouer gebraucht gouf, fir géint de Bëschof vu Léck, deem Ciney zanter dem [[1000|Joer 1000]] gehéiert huet, kënnen ze krichen. Tëscht [[Huy]] a [[Ciney]] gouf eng touristesch Strooss no där Streiderei genannt, d'''Route Guerre de la Vache''. [[Kategorie:Kricher]] [[Kategorie:Andenne]] [[Kategorie:Condroz]] 7bvmd0g2eemdf5adx5ajtgv15n33dak 2670144 2670131 2026-04-07T07:05:47Z GilPe 14980 2670144 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Route guerre de la vache.jpg|thumb|250px|right|Stroosseschëld vun der touristescher Strooss Guerre de la Vache]] '''Guerre de la vache''' ass den Numm vun engem Krich, deen tëscht [[1275]] an [[1278]] ongeféier 60 Dierfer am [[Condroz]], ([[Belsch]]) betraff huet, an dee ronn 15.000 Mënscheliewe kascht huet. Et ware [[Léck]]er, [[Herzogtum Brabant|Brabänner]], [[Grofschaft Lëtzebuerg|Lëtzebuerger]], an [[Namouer|Namourer]], an dës Reiwerei verwéckelt, déi eng well se de Grof vun Namouer ënnerstëtzt hunn, an déi aner well se um [[Prënzbistum Léck|Prënzbëschof vu Léck]] senger Säit stoungen. Déi zwéin hate sech wéinst enger Kou an d'Hoer kritt, déi zu [[Ciney]] geklaut gouf an op engem Maart zu [[Andenne]] erëmfonnt gouf. Ciney huet deemools zum Fürstentum Léck gehéiert an Andenne zur Grofschaft Namur. Déi geklaute Kou war awer am Fong geholl nëmmen eng bëlleg Ursaach, déi vum Herzog vu Brabant a vun de Grofe vu Lëtzebuerg an Namouer gebraucht gouf, fir géint de Bëschof vu Léck, deem Ciney zanter dem [[1000|Joer 1000]] gehéiert huet, kënnen ze krichen. Tëscht [[Huy]] a [[Ciney]] gouf eng touristesch Strooss no där Streiderei genannt, d'''Route Guerre de la Vache''. [[Kategorie:Kricher]] [[Kategorie:Andenne]] [[Kategorie:Condroz]] inupig2j2uim32e1bhpjg4j9hicjru9 Somme (Floss) 0 36976 2670063 2619060 2026-04-06T15:58:22Z GilPe 14980 Upassungen 2670063 wikitext text/x-wiki {{Infobox Floss}} D''''Somme''' ass e [[Floss#Stoum|Stroum]] a [[Frankräich]], deen dem [[Departement Somme]] säin Numm ginn huet. ==Geographie== D'Quell vun der Somme ass no bei [[Fonsomme]] am [[Departement Aisne]] op ongeféier 100&nbsp;m Héicht. Se leeft op enger Längt vun 245 Kilometer, a ville [[Meander]]en a westlecher Richtung. Si leeft an der [[Baie de Somme]], tëscht [[Le Crotoy]] a [[Saint-Valéry-sur-Somme]], an den [[Äermelkanal]]. ===Haaptnieweflëss=== {| |- valign="top" | * '''Riets''' # [[Omignon]] # [[Hallue]] # [[Nièvre (Somme)|Nièvre]] # [[Scardon]] # [[Ancre]] | * '''Lénks''' # [[Avre (Floss)|Avre]] # [[Selle (Somme)|Selle]] # [[Saint-Landon]] # [[Airaine]] # [[Ambroise (rivière)|Ambroise]] |} == Departementer a Stied, duerch déi se leeft== * [[Departement Aisne|Aisne]]: [[Saint-Quentin]] * [[Departement Somme|Somme]]: [[Ham (Somme)|Ham]], [[Péronne (Somme)|Péronne]], [[Corbie]], [[Amiens]], [[Abbeville]], [[Saint-Valéry-sur-Somme]], [[Le Crotoy]] [[Fichier:Mouth of the Somme.JPG|thumb|D'Bucht vun der Somme|260x260px]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.sandre.eaufrance.fr/geo/CoursEau_Carthage2017/E6---140 Fiche vum Floss] beim [[Service d'administration nationale des données et référentiels sur l'eau|Sandre]] (sandre.eaufrance.fr) {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Stréim a Frankräich]] eizwvl1lpqdnoehsj38rgohw0o3q4cj Semois 0 37471 2670125 2667098 2026-04-06T21:36:28Z Zinneke 34 2670125 wikitext text/x-wiki {{Infobox Floss}}[[Fichier:Quell Semois.jpg|thumb|D'Quell vun der Semois zu Arel]] [[Fichier:Bouillon JPG01B.JPG|thumb|D'Semois bei Bouillon, hannen am Bild, d'Bréck déi bei d'[[Abtei Notre-Dame de Clairefontaine (Cordemois)|Abtei vu Cordemois]] féiert.]] D''''Semois''' (oder '''Semoy''' a Frankräich, '''Simwès''' op [[Wallounesch]], ''Setzbaach'' am [[Areler Land]]) ass e Floss an der [[belsch]]er [[Provënz Lëtzebuerg]] an a Frankräich am [[Departement Ardennes]]. Si huet hir Quellen zu [[Arel]] déi eng, an der ''rue de la Semois'' déi och als déi offiziell duergestallt gëtt, an déi aner just ënner der Arelerknippchen déi am Keller vun engem Haus erauskënnt. Den Dall vun der Semois läit an enger breeder Depressioun déi sech laanscht de Massif vun de belsche a franséischen [[Ardennen]] zitt. Si leeft vun Arel aus iwwer [[Viville (Arel)|Alenuewen]] weider op [[Freylange|Frellen]] wou se an der ''Millegewan'' vu riets hiren éischten Niewefloss de ''Ruisseau de Freylange'' kritt. Am Naturschutzgebitt dat an de Suppen ëstlech vu [[Fouches]] läit, kënnt dann och vu riets d'Bierbach dran. Am Naturschutzgebitt vun de Suppe bei [[Villers-Tortu]] leeft dann d'Routbaach dran, a gläich duerno de ''Ruisseau du Vivier'', och allebéid vu riets. D'Muere vu [[Vance]] bis op [[Tintigny]] sinn Zeie vu fréie Besiidlungen an där Géigend, an de Planzen- a Fossile Räichtum zitt vill Naturfrënn un. Am [[19. Joerhonnert]] gouf do och [[Truff]] gestach, deen als Brennmaterial benotzt gouf. Bei [[Chantemelle]] leeft vu lénks de ''Ruisseau de Stockem'' dran, an 2 Kilometer méi spéit, just virun [[Étalle (Belsch)|Étalle]], gëtt se vu riets vum ''Ruisseau de Sivry'' a vum ''Ruisseau de l'Enclos'' gefiddert. Direkt no Étalle kënnt nach vu riets de ''Ruisseau de Montinsart'' dobäi. Tëscht den Uertschafte [[Villers-sur-Semois]] a [[Sainte-Marie (Semois)|Sainte-Marie]] leeft se duerch e suppegt Naturschutzgebitt, d''Réserve naturelle des Abattis'', wou och vu lénks de ''Ruisseau de Rolle'' draleeft. Nodeem se laanscht oder duerch [[Tintigny]], [[Jamoigne]], [[Florenville]], [[Chassepierre]], [[Chiny]], [[Herbeumont]], [[Dohan]], [[Bouillon (Belsch)|Bouillon]], [[Poupehan]], [[Frahan]], [[Rochehaut]], [[Nohan]], a [[Vresse-sur-Semois]] gelaf ass, kënnt se bei [[Les Hautes-Rivières]] op d'belsch-franséisch Grenz fir duerno, 10&nbsp;km méi spéit, zu [[Monthermé]] an d'[[Meuse (Floss)|Meuse]] ze lafen. Si huet eng Längt vun 210&nbsp;km. Am Ufank vum [[20. Joerhonnert]] war den Dall vun der Semois bekannt wéinst dem [[Tubak]] deen do ugebaut gouf, an dee besonnesch als [[Päif (Tubak)|Päifentubak]] a [[Jicktubak|Jickentubak]] beléift war. == Kuckeswäertes == * Den [[Tombeau|Tombeau du Géant]] bei [[Botassart-sur-Semois]] * Den Tombeau du Chevalier bei [[Herbeumont]] ===Al Schreifweisen=== * ''Sesomiris'' (644) * ''Sesmarus'' (950) * ''Sesmoys'' (1104) * ''Semoir'' (1244) == Um Spaweck == *{{fr}} [https://web.archive.org/web/20070409110007/http://www.semois-semoy.org/ Websäit vun der "Contrat de rivière Semois-Semoy"] *{{fr}} [http://www.fumeursdepipe.net/artsemoisced.htm Iwwer den Tubak vun der Semois] op [http://www.fumeursdepipe.net/ fumeurs de pipe] {{Nieweflëss vun der Meuse}} {{Commonscat}} [[Kategorie:Flëss an der Provënz Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Flëss a Frankräich]] [[Kategorie:Nieweflëss vun der Meuse]] p5opy7zadoejtez8dc9jeaiqecs858r Geul (Floss) 0 38590 2670080 2348349 2026-04-06T20:34:01Z GilPe 14980 +Infobox; Upassungen 2670080 wikitext text/x-wiki {{Infobox Floss}} [[Fichier:Geul 012.jpg|thumb|260px|upright|D'Geul an der Griecht laanscht de Bëschhank ''De Dellen'' tëscht Geulhem a [[Meerssen]]]] [[Fichier:De Geul and Kasteel den Halder in Valkenburg.jpg|thumb|260px|D'Geul an d'Schlass Halder zu Fauquemont]] D''''Geul''' ass e [[Floss]] an der [[Belsch]] an an [[Holland]]. S'entsteet aus dem Zesummefloss vun e puer klenge Baache bei der ''Eynatter Mühle'' tëscht [[Eynatten]] an [[Hauset]] an der [[Belsch]], op enger Héicht vun 250 Meter. Se leeft vun do un no Weste laanscht [[Hergenrath]] a [[Kelmis]] bis op [[Krickelstein]], wou vu lénks den ''Hohnbach'' draleeft. Dann dréint se no Nordweste fir da fir d'éischt ënner dem [[Viaduc vu Moresnet]] erduerch ze lafen, an duerno duerch [[Moresnet (Plombières)|Moresnet]] selwer. Tëscht Moresnet a [[Plombières]] leeft vu riets eng kleng Baach d'''Soue'' dran, zu Plombières selwer vu lénks den ''Tunisbach'', an direkt hannendru vu riets de ''Welschbach''. Nordwestlech vu [[Sippenaeken]] leeft se bei der [[Maark|Grenzmaark]] N° 10 an [[Holland]] eran. Duerno leeft se weider laanscht [[Wittem]], duerch [[Valkenburg aan de Geul]], a [[Meerssen]], fir nodeem s'an engem [[Siphon]] ënner dem [[Julianakanal]] erduecht ass, eng ronn 1.500 Meter nërdlech vun [[Itteren]] an d'[[Meuse (Floss)|Meuse]] ze lafen. ==Déi verschidden Nimm== *{{de}}: Die ''Göhl'' *{{fr}}: La ''Gueulle'' an och la ''Gueule'' *{{nl}}: De ''Geul'' an de ''Geut'' {{Nieweflëss vun der Meuse}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Flëss an Holland]] [[Kategorie:Flëss an der Belsch]] [[Kategorie:Nieweflëss vun der Meuse]] 6n0nidfmair9j4jlhz4sq411odn0rey Ciney 0 40070 2670129 2375758 2026-04-07T06:18:44Z ~2026-29608-4 69362 /* Jumelagen */ k 2670129 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Belsch | Numm = Cyney | Wopen = Blason Ciney (Namur).svg | Regioun = {{Wallounien}} | Communautéit = [[Franséisch Communautéit vun der Belsch|Franséisch Communautéit]] | Provënz = {{Provënz Namouer}} | Arrondissement = [[Arrondissement Dinant|Dinant]] | Gemeng = | Telefonszon = 083 | Postcode = 5590 | Koordinaten = {{coor dms|50|17|42|N|05|06|04|O}} | Fläch = 14 756 | Bevëlkerung = 15 317 | Bevëlkerungsdatum = ''(1. Jan. 2008)'' }} '''Ciney''' ass eng [[belsch]] Stad an der [[Provënz Namouer]]. Si krut den Titel Stad duerch en Arrêté Royal vun [[1985]]. D'Geigend ëm Cyney war schonn an der Fréigeschicht bewunnt, awer eréischt an der [[Réimescht Räich|Réimerzäit]] gouf et eng richteg Uertschaft. Si gouf duerno vun de [[Barbaren]] zerstéiert, huet sech awer duerno lues a lues vergréissert fir am Mëttalter eng wichteg Plaz am [[Fürstentum Léck]] ze ginn. Vun ëm [[1650]] un war, Ciney eng [[Bonnes villes liégeoises|Bonne ville]] am Fürstentum an en Doumkapitel hat säi Sëtz do, et war e Geriicht do, an et war den Haaptuert vun der Groussvogtei vum [[Condroz]]. Ciney gouf méi wéi eng Kéier zerstéiert, déi bekanntst Reiwerei wou et drënner ze leiden hat war d'[[Guerre de la vache]]. Ciney ass haut d'Haaptstad vum [[Condroz]], an nennt sech ''Clé et Porte de l'Ardenne''. Déi haiteg Gemeng ass bei der [[Belsch Gemengefusiounen 1977|belscher Gemengereform vun 1977]] entstanen. Deemools hu follgend Gemenge mat Ciney fusionéiert: [[Achêne]], [[Braibant]], [[Chevetogne]], [[Conneux]], [[Leignon]], [[Pessoux]], [[Serinchamps]] a [[Sovet]]. D'Stierm am Fréijoer 2010 haten zu Ciney zimmlech vill Schied hannerlooss, ënner anerem war de Kierchtuerm ewechgeblose ginn. ==Verkéier== D'Stad ass, mat der [[Gare Ciney|Gare vu Ciney]], un dat belsch Eisebunnsnetz ugeschloss iwwer d'[[Infrabel-Linn 162|Linn 162]] déi [[Namouer]] mat [[Arel]] an doriwwer eraus mat [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] verbënnt. Bis [[1982]] war do och den Terminus vun der [[SNCB-Linn 126|Eisebunnsstreck Statte-Cyney]]. Un d'Stroossennetz ass Ciney iwwer d'[[Nationalstrooss 97 (Belsch)|N97]] ugeschloss, déi do ''Route Charlemagne'' heescht, an iwwer véier méi kleng Nationalsstroossen, an zwar d'N937, d'N936, d'N949 an d'N921. ==Industrie== Ciney ass international bekannt fir de [[Béier (Gedrénks)|Béier]] dee fréier do gebraut gouf. Haut ginn déi dräi Zorte Béier, d'''blonde'', ''brune'' a ''spéciale'' vun der Brauerei [[Alken-Maes]] gebraut. ==Véizuucht== Ciney ass de Sëtz vum engem [[Zootechnik]]zenter, vun de Büroe vum [[Häerdbuch]] vun der Rass [[Blanc bleu belge]], an ee vun de gréisste Véimäert an Europa bei deem all Woch eng ronn 3.000 Béischte gehandelt ginn, gëtt all Freiden do ofgehalen. == Jumelagen == Ciney ass jumeléiert mat: * [[Sémur-en-Auxois]] an der [[Departement Côte-d'Or|Côte-d'Or]] a [[Frankräich]] zanter [[1962]] * D'Uertschaft [[Leignon]] an der Gemeng Ciney ass jumeléiert mat [[Meursault]] an der Côte-d'Or. * D'Uertschaft [[Chapois (Belsch)|Chapois]] ass jumeléiert mat [[Chapois (Frankräich)|Chapois]] a Frankräich. == Kuckeswäertes == * D'Kierch ''Collégiale Saint-Nicolas'' * D'Kapell ''Notre-Dame de Hal'' * D'Kapell ''Notre-Dame'' an der rue Piconnette * D'Klouschter an d'Kapuzinerkierch * D'Kapell ''Saint-Hubert'' * D'Schlass mat dem Parc == Kuckt och == * [[Lëscht vun de Stied an der Provënz Namouer]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Gemeng Ciney}} {{Navigatioun Bonnes Villes}} {{Navigatioun Stied a Gemengen an der Provënz Namouer}} [[Kategorie:Uertschaften an der Provënz Namouer]] [[Kategorie:Gemengen an der Provënz Namouer]] [[Kategorie:Stied an der Provënz Namouer]] [[Kategorie:Bonnes villes liégeoises]] [[Kategorie:Condroz]] [[Kategorie:Etappestied vum Tour de France]] 98fduxt97639a6bjflq3djy302pt77x 2670130 2670129 2026-04-07T06:18:56Z ~2026-29608-4 69362 /* Jumelagen */ k 2670130 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Belsch | Numm = Cyney | Wopen = Blason Ciney (Namur).svg | Regioun = {{Wallounien}} | Communautéit = [[Franséisch Communautéit vun der Belsch|Franséisch Communautéit]] | Provënz = {{Provënz Namouer}} | Arrondissement = [[Arrondissement Dinant|Dinant]] | Gemeng = | Telefonszon = 083 | Postcode = 5590 | Koordinaten = {{coor dms|50|17|42|N|05|06|04|O}} | Fläch = 14 756 | Bevëlkerung = 15 317 | Bevëlkerungsdatum = ''(1. Jan. 2008)'' }} '''Ciney''' ass eng [[belsch]] Stad an der [[Provënz Namouer]]. Si krut den Titel Stad duerch en Arrêté Royal vun [[1985]]. D'Geigend ëm Cyney war schonn an der Fréigeschicht bewunnt, awer eréischt an der [[Réimescht Räich|Réimerzäit]] gouf et eng richteg Uertschaft. Si gouf duerno vun de [[Barbaren]] zerstéiert, huet sech awer duerno lues a lues vergréissert fir am Mëttalter eng wichteg Plaz am [[Fürstentum Léck]] ze ginn. Vun ëm [[1650]] un war, Ciney eng [[Bonnes villes liégeoises|Bonne ville]] am Fürstentum an en Doumkapitel hat säi Sëtz do, et war e Geriicht do, an et war den Haaptuert vun der Groussvogtei vum [[Condroz]]. Ciney gouf méi wéi eng Kéier zerstéiert, déi bekanntst Reiwerei wou et drënner ze leiden hat war d'[[Guerre de la vache]]. Ciney ass haut d'Haaptstad vum [[Condroz]], an nennt sech ''Clé et Porte de l'Ardenne''. Déi haiteg Gemeng ass bei der [[Belsch Gemengefusiounen 1977|belscher Gemengereform vun 1977]] entstanen. Deemools hu follgend Gemenge mat Ciney fusionéiert: [[Achêne]], [[Braibant]], [[Chevetogne]], [[Conneux]], [[Leignon]], [[Pessoux]], [[Serinchamps]] a [[Sovet]]. D'Stierm am Fréijoer 2010 haten zu Ciney zimmlech vill Schied hannerlooss, ënner anerem war de Kierchtuerm ewechgeblose ginn. ==Verkéier== D'Stad ass, mat der [[Gare Ciney|Gare vu Ciney]], un dat belsch Eisebunnsnetz ugeschloss iwwer d'[[Infrabel-Linn 162|Linn 162]] déi [[Namouer]] mat [[Arel]] an doriwwer eraus mat [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] verbënnt. Bis [[1982]] war do och den Terminus vun der [[SNCB-Linn 126|Eisebunnsstreck Statte-Cyney]]. Un d'Stroossennetz ass Ciney iwwer d'[[Nationalstrooss 97 (Belsch)|N97]] ugeschloss, déi do ''Route Charlemagne'' heescht, an iwwer véier méi kleng Nationalsstroossen, an zwar d'N937, d'N936, d'N949 an d'N921. ==Industrie== Ciney ass international bekannt fir de [[Béier (Gedrénks)|Béier]] dee fréier do gebraut gouf. Haut ginn déi dräi Zorte Béier, d'''blonde'', ''brune'' a ''spéciale'' vun der Brauerei [[Alken-Maes]] gebraut. ==Véizuucht== Ciney ass de Sëtz vum engem [[Zootechnik]]zenter, vun de Büroe vum [[Häerdbuch]] vun der Rass [[Blanc bleu belge]], an ee vun de gréisste Véimäert an Europa bei deem all Woch eng ronn 3.000 Béischte gehandelt ginn, gëtt all Freiden do ofgehalen. == Jumelagen == Ciney ass jumeléiert mat: * [[Sémur-en-Auxois]] an der [[Departement Côte-d'Or|Côte-d'Or]] a [[Frankräich]] zanter [[1962]]. * D'Uertschaft [[Leignon]] an der Gemeng Ciney ass jumeléiert mat [[Meursault]] an der Côte-d'Or. * D'Uertschaft [[Chapois (Belsch)|Chapois]] ass jumeléiert mat [[Chapois (Frankräich)|Chapois]] a Frankräich. == Kuckeswäertes == * D'Kierch ''Collégiale Saint-Nicolas'' * D'Kapell ''Notre-Dame de Hal'' * D'Kapell ''Notre-Dame'' an der rue Piconnette * D'Klouschter an d'Kapuzinerkierch * D'Kapell ''Saint-Hubert'' * D'Schlass mat dem Parc == Kuckt och == * [[Lëscht vun de Stied an der Provënz Namouer]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Gemeng Ciney}} {{Navigatioun Bonnes Villes}} {{Navigatioun Stied a Gemengen an der Provënz Namouer}} [[Kategorie:Uertschaften an der Provënz Namouer]] [[Kategorie:Gemengen an der Provënz Namouer]] [[Kategorie:Stied an der Provënz Namouer]] [[Kategorie:Bonnes villes liégeoises]] [[Kategorie:Condroz]] [[Kategorie:Etappestied vum Tour de France]] kt0i5ckz5q87pv24ianl7t58jzvupp1 2670132 2670130 2026-04-07T06:23:21Z Les Meloures 580 k 2670132 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Belsch | Numm = Ciney | Wopen = Blason Ciney (Namur).svg | Regioun = {{Wallounien}} | Communautéit = [[Franséisch Communautéit vun der Belsch|Franséisch Communautéit]] | Provënz = {{Provënz Namouer}} | Arrondissement = [[Arrondissement Dinant|Dinant]] | Gemeng = | Telefonszon = 083 | Postcode = 5590 | Koordinaten = {{coor dms|50|17|42|N|05|06|04|O}} | Fläch = 14 756 | Bevëlkerung = 15 317 | Bevëlkerungsdatum = ''(1. Jan. 2008)'' }} '''Ciney''' ass eng [[belsch]] Stad an der [[Provënz Namouer]]. Si krut den Titel Stad duerch en Arrêté Royal vun [[1985]]. D'Geigend ëm Ciney war schonn an der Fréigeschicht bewunnt, awer eréischt an der [[Réimescht Räich|Réimerzäit]] gouf et eng richteg Uertschaft. Si gouf duerno vun de [[Barbaren]] zerstéiert, huet sech awer duerno lues a lues vergréissert fir am Mëttalter eng wichteg Plaz am [[Fürstentum Léck]] ze ginn. Vun ëm [[1650]] un war, Ciney eng [[Bonnes villes liégeoises|Bonne ville]] am Fürstentum an en Doumkapitel hat säi Sëtz do, et war e Geriicht do, an et war den Haaptuert vun der Groussvogtei vum [[Condroz]]. Ciney gouf méi wéi eng Kéier zerstéiert, déi bekanntst Reiwerei wou et drënner ze leiden hat war d'[[Guerre de la vache]]. Ciney ass haut d'Haaptstad vum [[Condroz]], an nennt sech ''Clé et Porte de l'Ardenne''. Déi haiteg Gemeng ass bei der [[Belsch Gemengefusiounen 1977|belscher Gemengereform vun 1977]] entstanen. Deemools hu follgend Gemenge mat Ciney fusionéiert: [[Achêne]], [[Braibant]], [[Chevetogne]], [[Conneux]], [[Leignon]], [[Pessoux]], [[Serinchamps]] a [[Sovet]]. D'Stierm am Fréijoer 2010 haten zu Ciney zimmlech vill Schied hannerlooss, ënner anerem war de Kierchtuerm ewechgeblose ginn. ==Verkéier== D'Stad ass, mat der [[Gare Ciney|Gare vu Ciney]], un dat belsch Eisebunnsnetz ugeschloss iwwer d'[[Infrabel-Linn 162|Linn 162]] déi [[Namouer]] mat [[Arel]] an doriwwer eraus mat [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] verbënnt. Bis [[1982]] war do och den Terminus vun der [[SNCB-Linn 126|Eisebunnsstreck Statte-Ciney]]. Un d'Stroossennetz ass Ciney iwwer d'[[Nationalstrooss 97 (Belsch)|N97]] ugeschloss, déi do ''Route Charlemagne'' heescht, an iwwer véier méi kleng Nationalsstroossen, an zwar d'N937, d'N936, d'N949 an d'N921. ==Industrie== Ciney ass international bekannt fir de [[Béier (Gedrénks)|Béier]] dee fréier do gebraut gouf. Haut ginn déi dräi Zorte Béier, d'''blonde'', ''brune'' a ''spéciale'' vun der Brauerei [[Alken-Maes]] gebraut. ==Véizuucht== Ciney ass de Sëtz vum engem [[Zootechnik]]zenter, vun de Büroe vum [[Häerdbuch]] vun der Rass [[Blanc bleu belge]], an ee vun de gréisste Véimäert an Europa bei deem all Woch eng ronn 3.000 Béischte gehandelt ginn, gëtt all Freiden do ofgehalen. == Jumelagen == Ciney ass jumeléiert mat: * [[Sémur-en-Auxois]] an der [[Departement Côte-d'Or|Côte-d'Or]] a [[Frankräich]] zanter [[1962]]. * D'Uertschaft [[Leignon]] an der Gemeng Ciney ass jumeléiert mat [[Meursault]] an der Côte-d'Or. * D'Uertschaft [[Chapois (Belsch)|Chapois]] ass jumeléiert mat [[Chapois (Frankräich)|Chapois]] a Frankräich. == Kuckeswäertes == * D'Kierch ''Collégiale Saint-Nicolas'' * D'Kapell ''Notre-Dame de Hal'' * D'Kapell ''Notre-Dame'' an der rue Piconnette * D'Klouschter an d'Kapuzinerkierch * D'Kapell ''Saint-Hubert'' * D'Schlass mat dem Parc == Kuckt och == * [[Lëscht vun de Stied an der Provënz Namouer]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Gemeng Ciney}} {{Navigatioun Bonnes Villes}} {{Navigatioun Stied a Gemengen an der Provënz Namouer}} [[Kategorie:Uertschaften an der Provënz Namouer]] [[Kategorie:Gemengen an der Provënz Namouer]] [[Kategorie:Stied an der Provënz Namouer]] [[Kategorie:Bonnes villes liégeoises]] [[Kategorie:Condroz]] [[Kategorie:Etappestied vum Tour de France]] n8c0yt78x2lanv7a6imfbr55q9f1spp 2670147 2670132 2026-04-07T07:14:16Z GilPe 14980 Upassungen 2670147 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Belsch | Numm = Ciney | Wopen = Blason Ciney (Namur).svg | Regioun = {{Wallounien}} | Communautéit = [[Franséisch Communautéit vun der Belsch|Franséisch Communautéit]] | Provënz = {{Provënz Namouer}} | Arrondissement = [[Arrondissement Dinant|Dinant]] | Gemeng = | Telefonszon = 083 | Postcode = 5590 | Koordinaten = {{coor dms|50|17|42|N|05|06|04|O}} | Fläch = 14 756 | Bevëlkerung = {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner}} | Bevëlkerungsdatum = {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%q[%r]<ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>}} }} '''Ciney''' ass eng [[belsch]] Stad an der [[Provënz Namouer]]. Si krut den Titel Stad duerch en Arrêté Royal vun [[1985]]. D'Geigend ëm Ciney war schonn an der Fréigeschicht bewunnt, awer eréischt an der [[Réimescht Räich|Réimerzäit]] gouf et eng richteg Uertschaft. Si gouf duerno vun de [[Barbaren]] zerstéiert, huet sech awer duerno lues a lues vergréissert fir am Mëttelalter eng wichteg Plaz am [[Fürstentum Léck]] ze ginn. Vun ëm [[1650]] u war Ciney eng [[Bonnes villes liégeoises|Bonne ville]] am Fürstentum an en Doumkapitel hat säi Sëtz do, et war e Geriicht do, an et war den Haaptuert vun der Groussvogtei vum [[Condroz]]. Ciney gouf méi wéi eng Kéier zerstéiert, déi bekanntst Reiwerei wou et drënner ze leiden hat, war d'[[Guerre de la vache]]. Ciney ass haut d'Haaptstad vum [[Condroz]], an nennt sech ''Clé et Porte de l'Ardenne''. Déi haiteg Gemeng ass bei der [[Belsch Gemengefusiounen 1977|belscher Gemengereform vun 1977]] entstanen. Deemools hu follgend Gemenge mat Ciney fusionéiert: [[Achêne]], [[Braibant]], [[Chevetogne]], [[Conneux]], [[Leignon]], [[Pessoux]], [[Serinchamps]] a [[Sovet]]. D'Stierm am Fréijoer 2010 haten zu Ciney zimmlech vill Schied hannerlooss, ënner anerem war de Kierchtuerm ewechgeblose ginn. ==Verkéier== D'Stad ass, mat der [[Gare Ciney|Gare vu Ciney]], un dat belsch Eisebunnsnetz ugeschloss iwwer d'[[Infrabel-Linn 162|Linn 162]] déi [[Namouer]] mat [[Arel]] an doriwwer eraus mat [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] verbënnt. Bis [[1982]] war do och den Terminus vun der [[SNCB-Linn 126|Eisebunnsstreck Statte-Ciney]]. Un d'Stroossennetz ass Ciney iwwer d'[[Nationalstrooss 97 (Belsch)|N97]] ugeschloss, déi do ''Route Charlemagne'' heescht, an iwwer véier méi kleng [[Nationalstrooss|Nationalstroossen]], an zwar d'N937, d'N936, d'N949 an d'N921. ==Industrie== Ciney ass international bekannt fir de [[Béier (Gedrénks)|Béier]] dee fréier do gebraut gouf. Haut ginn déi dräi Zorte Béier, d'''blonde'', ''brune'' a ''spéciale'' vun der Brauerei [[Alken-Maes]] gebraut. ==Véizuucht== Ciney ass de Sëtz vum engem [[Zootechnik]]zenter, vun de Büroe vum [[Häerdbuch]] vun der Rass [[Blanc bleu belge]], an ee vun de gréisste Véimäert an Europa bei deem all Woch eng ronn 3.000 Béischte gehandelt ginn, gëtt all Freiden do ofgehalen. == Jumelagen == Ciney ass jumeléiert mat: * [[Sémur-en-Auxois]] an der [[Departement Côte-d'Or|Côte-d'Or]] a [[Frankräich]] zanter [[1962]]. * D'Uertschaft [[Leignon]] an der Gemeng Ciney ass jumeléiert mat [[Meursault]] an der Côte-d'Or. * D'Uertschaft [[Chapois (Belsch)|Chapois]] ass jumeléiert mat [[Chapois]] am franséische [[Departement Jura|Jura]]. == Kuckeswäertes == * D'Kierch ''Collégiale Saint-Nicolas'' * D'Kapell ''Notre-Dame de Hal'' * D'Kapell ''Notre-Dame'' an der rue Piconnette * D'Klouschter an d'Kapuzinerkierch * D'Kapell ''Saint-Hubert'' * D'Schlass mam Park == Kuckt och == * [[Lëscht vun de Stied an der Provënz Namouer]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Gemeng Ciney}} {{Navigatioun Bonnes Villes}} {{Navigatioun Stied a Gemengen an der Provënz Namouer}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Uertschaften an der Provënz Namouer]] [[Kategorie:Gemengen an der Provënz Namouer]] [[Kategorie:Stied an der Provënz Namouer]] [[Kategorie:Bonnes villes liégeoises]] [[Kategorie:Condroz]] [[Kategorie:Etappestied vum Tour de France]] osdznybdpfow264r1cqerez7yserz2q 2670148 2670147 2026-04-07T07:15:15Z GilPe 14980 2670148 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Belsch | Numm = Ciney | Wopen = Blason Ciney (Namur).svg | Regioun = {{Wallounien}} | Communautéit = [[Franséisch Communautéit vun der Belsch|Franséisch Communautéit]] | Provënz = {{Provënz Namouer}} | Arrondissement = [[Arrondissement Dinant|Dinant]] | Gemeng = | Telefonszon = 083 | Postcode = 5590 | Koordinaten = {{coor dms|50|17|42|N|05|06|04|O}} | Fläch = 14 756 | Bevëlkerung = {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner}} | Bevëlkerungsdatum = {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%q[%r]}}<ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref> }} '''Ciney''' ass eng [[belsch]] Stad an der [[Provënz Namouer]]. Si krut den Titel Stad duerch en Arrêté Royal vun [[1985]]. D'Geigend ëm Ciney war schonn an der Fréigeschicht bewunnt, awer eréischt an der [[Réimescht Räich|Réimerzäit]] gouf et eng richteg Uertschaft. Si gouf duerno vun de [[Barbaren]] zerstéiert, huet sech awer duerno lues a lues vergréissert fir am Mëttelalter eng wichteg Plaz am [[Fürstentum Léck]] ze ginn. Vun ëm [[1650]] u war Ciney eng [[Bonnes villes liégeoises|Bonne ville]] am Fürstentum an en Doumkapitel hat säi Sëtz do, et war e Geriicht do, an et war den Haaptuert vun der Groussvogtei vum [[Condroz]]. Ciney gouf méi wéi eng Kéier zerstéiert, déi bekanntst Reiwerei wou et drënner ze leiden hat, war d'[[Guerre de la vache]]. Ciney ass haut d'Haaptstad vum [[Condroz]], an nennt sech ''Clé et Porte de l'Ardenne''. Déi haiteg Gemeng ass bei der [[Belsch Gemengefusiounen 1977|belscher Gemengereform vun 1977]] entstanen. Deemools hu follgend Gemenge mat Ciney fusionéiert: [[Achêne]], [[Braibant]], [[Chevetogne]], [[Conneux]], [[Leignon]], [[Pessoux]], [[Serinchamps]] a [[Sovet]]. D'Stierm am Fréijoer 2010 haten zu Ciney zimmlech vill Schied hannerlooss, ënner anerem war de Kierchtuerm ewechgeblose ginn. ==Verkéier== D'Stad ass, mat der [[Gare Ciney|Gare vu Ciney]], un dat belsch Eisebunnsnetz ugeschloss iwwer d'[[Infrabel-Linn 162|Linn 162]] déi [[Namouer]] mat [[Arel]] an doriwwer eraus mat [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] verbënnt. Bis [[1982]] war do och den Terminus vun der [[SNCB-Linn 126|Eisebunnsstreck Statte-Ciney]]. Un d'Stroossennetz ass Ciney iwwer d'[[Nationalstrooss 97 (Belsch)|N97]] ugeschloss, déi do ''Route Charlemagne'' heescht, an iwwer véier méi kleng [[Nationalstrooss|Nationalstroossen]], an zwar d'N937, d'N936, d'N949 an d'N921. ==Industrie== Ciney ass international bekannt fir de [[Béier (Gedrénks)|Béier]] dee fréier do gebraut gouf. Haut ginn déi dräi Zorte Béier, d'''blonde'', ''brune'' a ''spéciale'' vun der Brauerei [[Alken-Maes]] gebraut. ==Véizuucht== Ciney ass de Sëtz vum engem [[Zootechnik]]zenter, vun de Büroe vum [[Häerdbuch]] vun der Rass [[Blanc bleu belge]], an ee vun de gréisste Véimäert an Europa bei deem all Woch eng ronn 3.000 Béischte gehandelt ginn, gëtt all Freiden do ofgehalen. == Jumelagen == Ciney ass jumeléiert mat: * [[Sémur-en-Auxois]] an der [[Departement Côte-d'Or|Côte-d'Or]] a [[Frankräich]] zanter [[1962]]. * D'Uertschaft [[Leignon]] an der Gemeng Ciney ass jumeléiert mat [[Meursault]] an der Côte-d'Or. * D'Uertschaft [[Chapois (Belsch)|Chapois]] ass jumeléiert mat [[Chapois]] am franséische [[Departement Jura|Jura]]. == Kuckeswäertes == * D'Kierch ''Collégiale Saint-Nicolas'' * D'Kapell ''Notre-Dame de Hal'' * D'Kapell ''Notre-Dame'' an der rue Piconnette * D'Klouschter an d'Kapuzinerkierch * D'Kapell ''Saint-Hubert'' * D'Schlass mam Park == Kuckt och == * [[Lëscht vun de Stied an der Provënz Namouer]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Gemeng Ciney}} {{Navigatioun Bonnes Villes}} {{Navigatioun Stied a Gemengen an der Provënz Namouer}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Uertschaften an der Provënz Namouer]] [[Kategorie:Gemengen an der Provënz Namouer]] [[Kategorie:Stied an der Provënz Namouer]] [[Kategorie:Bonnes villes liégeoises]] [[Kategorie:Condroz]] [[Kategorie:Etappestied vum Tour de France]] k0w7oxp1bpijw36po05d6ax7iui60tk Viroin 0 40270 2670121 1783538 2026-04-06T21:33:12Z Zinneke 34 2670121 wikitext text/x-wiki {{Infobox Floss}} [[Fichier:Treignes JPG05.jpg|thumb|[[Treignes]], mat der Bréck iwwer de Viroin.]] De '''Viroin''' ass e [[Floss]] an der [[Provënz Namouer]] an der [[Belsch]], an am [[Departement Ardennes]] a [[Frankräich]]. En entsteet aus dem Zesummefloss vun der [[Eau Noire (Viroin)|Eau Noire]] an der [[Eau Blanche (Viroin)|Eau Blanche]] um Lieu-dit ''Roche à Lomme'' tëscht [[Nismes]] an [[Dourbes]]. No engem Laf vu ronn 22&nbsp;km, haaptsächlech no Osten, leeft de Viroin zu [[Vireux-Molhain]] op der Grenz mat der Gemeng [[Hierges]] an d'[[Meuse (Floss)|Meuse]]. De Viroin leeft praktesch op senger ganzer Längt an der [[Calestienne]]. Den Dall vum Viroin huet der Gemeng [[Viroinval]] den Numm ginn. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Nieweflëss vun der Meuse}} [[Kategorie:Flëss a Frankräich]] [[Kategorie:Flëss an der Belsch]] [[Kategorie:Nieweflëss vun der Meuse]] c6zl2y0lgogkw5sk48lihh46npg1s53 2670152 2670121 2026-04-07T08:09:57Z Les Meloures 580 k 2670152 wikitext text/x-wiki {{Infobox Floss}} De '''Viroin''' ass e [[Floss]] an der [[Provënz Namouer]] an der [[Belsch]], an am [[Departement Ardennes]] a [[Frankräich]]. En entsteet aus dem Zesummefloss vun der [[Eau Noire (Viroin)|Eau Noire]] an der [[Eau Blanche (Viroin)|Eau Blanche]] um Lieu-dit ''Roche à Lomme'' tëscht [[Nismes]] an [[Dourbes]]. No engem Laf vu ronn 22&nbsp;km, haaptsächlech no Osten, leeft de Viroin zu [[Vireux-Molhain]] op der Grenz mat der Gemeng [[Hierges]] an d'[[Meuse (Floss)|Meuse]]. De Viroin leeft praktesch op senger ganzer Längt an der [[Calestienne]]. Den Dall vum Viroin huet der Gemeng [[Viroinval]] den Numm ginn. == Um Spaweck == {{Commonscat}} [[Fichier:Treignes JPG05.jpg|thumb|left|[[Treignes]], mat der Bréck iwwer de Viroin.]] {{Nieweflëss vun der Meuse}} [[Kategorie:Flëss a Frankräich]] [[Kategorie:Flëss an der Belsch]] [[Kategorie:Nieweflëss vun der Meuse]] 713b78obbmm9n6fl89tw0pe0pvzl6vn Buerhummer 0 42020 2670107 2385903 2026-04-06T21:11:19Z GilPeBot 65660 Korr. (via JWB) 2670107 wikitext text/x-wiki {{Iwwerschaffen|hei geet nëmme vum elektresche Buerhummer rieds, et gëtt der awer nach}} [[Fichier:Buerhummer-w.jpg|thumb|Buerhummer mat enger Eenzelschlagenergie vun 0-4,2 [[Joule]]]] De '''Buerhummer''' ass e Geschier, dat gebaut ass, fir a [[Steen]] an a [[Bëtong]] ze bueren. == Den "Hilti" == Beim Buerhummer koum et zu Lëtzebuerg zu engem [[Begrëffsmonopol]]. Vill Leit nennen all Buerhummer "en [[Hilti]]", wéi déi [[Liechtenstein|liechtensteinesch]] Firma. == De Funktiounsprinzip == D'[[Energie]], déi d'Maschinn op de [[Buer (Geschier)|Buer]] gëtt ass onofhängeg vum Drock, deen op d'Maschinn wierkt. Et notzt also näischt, anescht wéi bei der [[Schlagbuermaschinn]], méi fest a Richtung Buer ze drécken. D'Gewiicht vun de Maschinne geet vun ongeféier 2 bis eng 12 Kilogramm. Wann d'Dréiwierk ofgeschalt ass, léisst sech de Buerhummer mat engem [[Meessel]] als Schlaghummer benotzen. [[Fichier:Buerhummer--Schlagzylinder-.jpg|thumb|left|320px|De kugelgelagerte Schlagzylinder vum Buerhummer]] == Geschichtleches == Déi éischt Buerhimmer sinn an de [[Minière]]n agesat ginn, wou se mat [[Pressloft]] gedriwwe goufen. <br> [[1932]] huet d'Firma [[Bosch]] ugefaangen, déi éischt Buerhimmer a Serie ze bauen, dee sougenannte ''Boschhammer'', deen déi Zäit schonn eng [[Sécherheetskupplung]] hat. [[Kategorie:Elektrescht Handwierksgeschier]] 614lr7xppk781c323vtzhn26sr5m0ym Vaduz 0 46718 2670094 2656241 2026-04-06T20:58:47Z GilPe 14980 Liechtenstein = Neutrum --> a Liechtenstein 2670094 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoEUR}} {{Infobox Uertschaft}} '''Vaduz''' ass d'[[Haaptstad]] vum Fürstentum [[Liechtenstein]] an de Sëtz vum [[Äerzbistum Liechtenstein]]. D'Stad läit am Dall vum [[Rhäin]] an huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}}3 {{Navigatioun Haaptstied an Europa}} [[Kategorie:Stied a Liechtenstein]] [[Kategorie:Haaptstied an Europa]] oe039avjaa9w7nvpi7ijp9u7cnmn0ag Kategorie:Stied a Liechtenstein 14 46724 2670092 2617899 2026-04-06T20:57:57Z GilPe 14980 De(n) GilPe huet d'Säit [[Kategorie:Stied am Liechtenstein]] op [[Kategorie:Stied a Liechtenstein]] geréckelt: Liechtenstein = Neutrum --> a Liechtenstein 2617899 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Kategorie:Liechtenstein]] [[Kategorie:Stied an Europa|Liechtenstein]] kzoknimi95cxl171g50d59my9d1rh9i Wäiriewen 0 49975 2670112 2452731 2026-04-06T21:21:26Z Mobby 12 60927 + 2670112 wikitext text/x-wiki {{skizzBio}} {{Infobox Planzen | Numm = Wäiriewen | An anere Sproochen = | Bild = Vitis vinifera sylvestris Closeup SierraMadrona.jpg | Bildtext = ''Vitis vinifera'' subsp. ''sylvestris'' (C.C.Gmel.) Hegi | Räich = [[Planzeräich]] | Ofdeelung = [[Bléieplanzen]] | Klass = [[Rosopsida]] | Ënnerklass = [[Rosidae]] | Uerdnung = [[Vitales]] | Famill = [[Wäiriefplanzen]] | Gattung = Wäiriewen | Wëssenschaftlechen Numm = Vitis | Wëssenschaftlechen Numm Auteur = | Ënnerandeelung_ranking = | Ënnerandeelung = }} D''''Wäiriewen''' (''Vitis'') sinn eng Gattung aus der Famill vun de [[Wäiriefplanzen]] (Vitaceae). == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Vitales]] [[Kategorie:Wäibau]] k3dik2o511dl823av4c0w77kkb1nahm Wäiriefplanzen 0 49977 2670113 2452730 2026-04-06T21:21:59Z Mobby 12 60927 + 2670113 wikitext text/x-wiki {{skizzBio}} {{Infobox Planzen | Numm = Wäiriefplanzen | An anere Sproochen = | Bild = RiefWä1.JPG | Bildtext = [[Rout Wäirief]] | Räich = [[Planzeräich]] | Ofdeelung = [[Bléieplanzen]] | Klass = [[Rosopsida]] | Ënnerklass = [[Rosidae]] | Uerdnung = [[Vitales]] | Famill = Wäiriefplanzen | Wëssenschaftlechen Numm = Vitaceae | Wëssenschaftlechen Numm Auteur = | Ënnerandeelung_ranking = Gattungen | Ënnerandeelung = ''[[Ampelopsis]]'' <br> ''[[Cissus]]'' <br> ''[[Leea]]'' <br> ''[[Wäiriewen]]'' }} D''''Wäiriefplanzen''' (Vitaceae) ass déi eenzeg Famill aus der Uerdnung vun de Vitales. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Vitales]] gd7c5ifs57jne9q9vbdbyw1f63s7k6d Légia 0 50298 2670120 2167856 2026-04-06T21:32:03Z Zinneke 34 2670120 wikitext text/x-wiki {{Infobox Floss}} D''''Légia''' ass eng [[belsch]] Baach an der [[Provënz Léck]] a lénksen Niewefloss vun der [[Meuse (Floss)|Meuse]]. Mat Ausnam vun der Quell déi an der Gemeng [[Ans]] um Plateau vun der [[Hesbaye]] op enger Héicht vun 150 Meter ass, gouf praktesch déi ganz Baach kanaliséiert an ënner dem Buedem verstoppt. Zu Ans op der Place Nicolaï gouf se erëm opgedeckt, soudatt ee se do zanter 2006 erëm gesi kann. Koordinate vun der Quell: {{Coor dms1|50|39|09|N|05|32|24|O}} D'Légia ass ronn 5 Kilometer laang, a vun der Quell bis bei d'Mëndung nieft dem [[Pont des Arches]] zu [[Léck]] verléiert se 90 Meter un Héicht. Hiert staarkt Gefäll, an e relativ gläichméissegen Debit hunn et mat sech bruecht datt sech fréier laanscht hire Laf eng ganz Rei vu [[Millen]] installéiert haten. {{Nieweflëss vun der Meuse}} {{DEFAULTSORT:Legia}} [[Kategorie:Baachen an der Provënz Léck]] [[Kategorie:Nieweflëss vun der Meuse]] pzlf7yrudo7i5a6r3k5sfcmf8n23bkp Couvreux (Baach) 0 51102 2670118 1918982 2026-04-06T21:29:14Z Zinneke 34 2670118 wikitext text/x-wiki {{Infobox Floss}} D''''Couvreux''' ass eng kleng [[belsch]]-[[Frankräich|franséisch]] Baach an der [[Provënz Lëtzebuerg]] an am [[Departement Meuse]]. Si huet hir Quellen an der Belsch nërdlech vun der Uertschaft [[Couvreux (Rouvroy)|Couvreux]] um südleche Bord vum Bësch mat dem Numm ''Bois d'Arrentement''. Vun do aus leeft si de ganzen Zäit no Süden, duerch Couvreux, lénks laanscht [[Montquintin]] fir no ronn 2.500 Meter op d'franséisch Grenz ze kommen. A Frankräich leeft se dann de ganzen Zäit duerch d'Gemeng [[Écouviez]] fir op der belsch-franséischer Grenz tëscht [[Écouviez]] an [[Torgny]] an den [[Ton]] ze lafen. Um franséischen Terrain huet se eng Längt vun 2.200 Meter. Vum franséische ''Service d'Administration Nationale des Données et Référentiels sur l'Eau'' gëtt se ënner dem Numm ''Couvreu'' gefouert, a se huet de Code B4230940. [[Kategorie:Baachen a Frankräich]] [[Kategorie:Baachen an der Provënz Lëtzebuerg]] ir222wp7yt02o6p5umtiewwnotumejz Ton 0 51197 2670117 2077680 2026-04-06T21:28:25Z Zinneke 34 2670117 wikitext text/x-wiki {{Infobox Floss}} Den '''Ton''' ass eng Baach an der [[belsch]]er [[Provënz Lëtzebuerg]], an dem [[Frankräich|franséischen]] [[Departement Meuse]]. D'Baach entsteet an der Belsch aus dem Zesummelaf vun zwou klenge Baachen, op enger Héicht vun 335 Meter um [[Flouer]] tëscht [[Châtillon (Belsch)|Châtillon]] a [[Meix-le-Tige]]. Se leeft vun do aus no Westen, mat plazeweis Direktiounsännerungen no Süden, laanscht d'Uertschafte oder duerch d'Uertschafte Châtillon, [[Saint-Léger-en-Gaume|Saint-Léger]], [[Éthe]], [[Virton]], [[Saint-Mard (Virton)|Saint-Mard]], [[Dampicourt]], [[Rouvroy (Provënz Lëtzebuerg)|Rouvroy]], [[Harnoncourt]], [[Lamorteau]], bis op d'Franséisch Grenz südëstlech vun [[Écouviez]]. Vun do aus mécht se op enger Längt vu ronn 2.300 Meter d'Grenz tëscht der Belsch a Frankräich, fir dann op där Grenz um [[Lieu-dit]] ''Les Grands Prés'' tëscht Écouviez, an [[Torgny]] an d'[[Kuer]] ze lafen. Beim franséische ''[[Service d'administration nationale des données et référentiels sur l'eau]]'' gëtt den Ton ënner dem Code B4230430 gefouert. *Nieweflëss an der Belsch: ** Ruisseau de Wachet: Lénks, Mëndung zu Saint-Léger ** Ruisseau de Laclaireu: Riets, Mëndung am ''Fond de Bivau'' bei Éthe ** Ruisseau du Chou: Riets, Mëndung zu Éthe ** Ruisseau de Rabais: Riets, Mëndung an der ''Fagne Pierrard'' tëscht Éthe a Virton ** Ruisseau du Vivier: Riets, Mëndung am Agank vu Virton ** [[Vire (Baach)|Vire]]: Lénks, Mëndung zu Saint-Mard ** Chevratte(1): Riets, Mëndung zu Dampicourt ** Chevratte(2): Riets, Mëndung zu Dampicourt ** Ruisseau de Gueville: Lénks, Mëndung zu Rouvroy ** [[Ruisseau de Radru]]: Lénks, Mëndung zu Lamorteau *Nieweflëss a Frankräich: **[[Couvreu]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Ton}} [[Kategorie:Baachen an der Provënz Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Baachen a Frankräich]] azqokuxm5ovoqud5wcpsc7y46cvbase Zagreb 0 51454 2670078 2656254 2026-04-06T18:27:57Z Mobby 12 60927 /* Um Spaweck */k 2670078 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoEUR}} {{Infobox Uertschaft}} '''Zagreb''' [ˈzaːgrɛb] ([[däitsch]] vereelzt: ''Agram;'' [[ungaresch]] ''Zágráb'') ass d'Haaptstad an déi gréisst Stad vu [[Kroatien]]. Se huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.zagreb.hr/ Offiziell Säit vun der Stad] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Haaptstied an Europa}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Haaptstied an Europa]] [[Kategorie:Stied a Kroatien]] dtr206e2guqh0zxravgdnzyt7esl2qp Grendelbaach 0 52135 2670126 2492696 2026-04-06T21:57:02Z Zinneke 34 2670126 wikitext text/x-wiki {{Infobox Floss}} D''''Grendelbaach''' ass eng kleng Baach an der [[Belsch]] an zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. Se huet hir Quellen am Nordweste vu [[Sélange|Séilen]] a leeft no ronn 4 500 Meter zu [[Grass]] bei der fréierer Eisebunnsbréck vu lénks an d'[[Äisch]]. ==Kuckt och== {{Lëschte vun de Waasserleef zu Lëtzebuerg}} [[Kategorie:Baachen zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Baachen an der Provënz Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Gemeng Stengefort]] [[Kategorie:Messancy]] [[Kategorie:Arel]] egglspud4rh0suwhkgr3tc5jfdu5ov7 Rouerbaach 0 53554 2670115 2192755 2026-04-06T21:27:17Z Zinneke 34 2670115 wikitext text/x-wiki {{Infobox Floss}} [[Fichier:Rouerbaach Suessem.jpg|thumb|400px|Den Dall vun der Rouerbaach um ''Schollesfeld'']] D''''Rouerbaach''' ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Baach an de Gemenge [[Suessem]], [[Déifferdeng]] a [[Péiteng]]. Si entsteet op enger Héicht vun 299 Meter, um ''Schollesfeld'' am Oste vu Suessem,aus dem Zesummelaf vun zwou klenge Baachen. Vun do aus leeft se de ganzen Zäit no Westen, duerch Suessem, ënner der [[Collectrice du Sud|Collectrice]] erduerch, fir am Norde vun der [[Industriezon Hahnebësch]], op enger Héicht vun 277 Meter, vu riets an d'[[Kuer]] ze lafen. Als Niewefloss vun der Kuer, ass et zu Lëtzebuerg eng vun de wéinege Baachen déi zum [[Meuse (Floss)|Meusebaseng]] gehéiert. == Kuckt och == {{Lëschte vun de Waasserleef zu Lëtzebuerg}} [[Kategorie:Baachen zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Kanton Esch-Uelzecht]] 7kaqroc7rba419e17vxel2x3gatmsql 2670140 2670115 2026-04-07T06:47:55Z GilPe 14980 Upassungen 2670140 wikitext text/x-wiki {{Infobox Floss}} D''''Rouerbaach''' ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Baach an de Gemenge [[Suessem]], [[Déifferdeng]] a [[Péiteng]]. Si entsteet op enger Héicht vun 299 Meter, an der ''Kueswiss'' am Oste vu Suessem, aus dem Zesummelaf vun zwou klenge Baachen. Vun do aus leeft se de ganzen Zäit no Westen, duerch d'''Schollefeld'' a Suessem, ënner der [[Collectrice du Sud|Collectrice]] erduerch, fir am Norde vun der [[Industriezon Hahnebësch]], op enger Héicht vun 277 Meter, vu riets an d'[[Kuer]] ze lafen. Als Niewefloss vun der Kuer, ass et zu Lëtzebuerg eng vun de wéinege Baachen déi zum [[Meuse (Floss)|Meusebaseng]] gehéiert. == Kuckt och == {{Lëschte vun de Waasserleef zu Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://g-o.lu/3/WcHlM Laf vun der Rouerbaach] op geoportail.lu {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Baachen zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Kanton Esch-Uelzecht]] 57r6xsdlp8rnwglgjs4emlqgqgbva0c Maragole 0 53664 2670114 2554380 2026-04-06T21:26:47Z Zinneke 34 2670114 wikitext text/x-wiki {{Infobox Floss}} [[Fichier:Maragole Plon.jpg|thumb|250px|D'Maragole am ''Plon'']] D''''Maragole''' ass eng Baach am Südweste vu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]], an engem klengen Dall tëscht [[Rodange]] a [[Rolleng (Péiteng)|Rolleng]]. Si entsteet aus dem Zesummelaf vun 2 [[Gruef|Grief]] am Oste vu Rodange, op enger Héicht vun 278 Meter. Se leeft dann duerch de [[Flouernumm|Flouer]] ''Plon'', en deelweis suppegt Gebitt, an deem laanscht d'Baach [[Weiden|Kappweide]] stinn. Duerno leeft se ënner der ''Rue de la Maragole'' erduerch fir an d'''Ronnwiss'' ze kommen. Soubal wéi se do op d'Héicht vun der ''Avenue de la Gare'' kënnt, ass se fir de Rescht vun hirem Laf, op enger Längt vu ronn 800 Meter ënnierdesch a Réier agespaart, fir op der ''Grousswiss'' da vu lénks an d'[[Kuer]] ze lafen. Si ass am Ganzen ongeféier 1.600 Meter laang, an als Niewefloss vun der Kuer, ass et zu Lëtzebuerg eng vun de wéinege Baachen déi zum [[Meuse (Floss)|Meusebaseng]] gehéiert. == Kuckt och == {{Lëschte vun de Waasserleef zu Lëtzebuerg}} [[Kategorie:Baachen zu Lëtzebuerg]] hipre787g8jxenaxdqxe125zh59jdtb 2670134 2670114 2026-04-07T06:34:41Z GilPe 14980 Update 2670134 wikitext text/x-wiki {{Infobox Floss}} D''''Maragole''' ass eng Baach am Südweste vu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]], an engem klengen Dall tëscht [[Rodange]] a [[Rolleng (Péiteng)|Rolleng]]. Si entsteet aus dem Zesummelaf vun 2 [[Gruef|Grief]] beim [[Fond-de-Gras]], am Oste vu Rodange, op enger Héicht vun 310&nbsp;Meter<ref>gekuckt op geoportail.lu</ref>. Se leeft dann duerch de [[Flouernumm|Flouer]] ''Plon'', en deelweis suppegt Gebitt, an deem laanscht d'Baach [[Weiden|Kappweide]] stinn. Duerno leeft se ënner der ''Rue de la Maragole'' erduerch fir an d'''Ronnwiss'' ze kommen. Soubal wéi se do op d'Héicht vun der ''Avenue de la Gare'' kënnt, ass se fir de Rescht vun hirem Laf, op enger Längt vu ronn 800 Meter ënnerierdesch a Réier agespaart, fir op der ''Grousswiss'' da vu lénks an d'[[Kuer]] ze lafen. Si ass am Ganzen ongeféier 1.600 Meter laang, an als Niewefloss vun der Kuer, ass et zu Lëtzebuerg eng vun de wéinege Baachen déi zum [[Meuse (Floss)|Meusebaseng]] gehéiert. == Kuckt och == {{Lëschte vun de Waasserleef zu Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://g-o.lu/3/ap5pG Laf vun der Maragole] op geoportail.lu {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Baachen zu Lëtzebuerg]] hy1vc2ba6k137kaexkwhf7y2rf2y3oo Brühl (Kuer) 0 57247 2670119 2416641 2026-04-06T21:29:52Z Zinneke 34 2670119 wikitext text/x-wiki {{Infobox Floss}} [[Fichier:Brühl Aubange.jpg|thumb|250px|D'Brühl zu Éibeng beim Clémarais]] D''''Brühl''', ofhängeg vun de Kaarten och als ''Brüll'' ze fannen, ass eng [[belsch]] Baach an der [[Provënz Lëtzebuerg]]. Et ass en Niewefloss vun der [[Kuer]]. D'Brühl entsteet an der Belsch op enger Héicht vun 320 Meter, an der Gemeng [[Éibeng]], nërdlech vun [[Esch-op-der-Huurt]], fir op der Grenz mat [[Frankräich]] um [[Lieu-dit]] ''Frihaut'' an d'[[Kuer]] ze lafen. Si ass eng ronn 6&nbsp;km laang, dovu 600 Meter op franséischem Terrain. == Um Spaweck == {{Commonscat|Brüll|Brühl}} [[Kategorie:Baachen an der Provënz Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Baachen a Frankräich]] a1xfbczoxznuot6oafsohp0vcwo4c1i Lieu-dit 0 57309 2670139 2658043 2026-04-07T06:47:16Z ~2026-29608-4 69362 /* De Lieu-dit zu Lëtzebuerg */ k 2670139 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Panneau lieu-dit.jpg|250px|right]] '''Lieu-dit''' bezeechent am franséische Sproochraum eng kleng geographesch Eenheet, meeschtens den Numm vun enger bestëmmter Plaz an enger Gemeng<ref>Definitioun nom Larousse en trois volumes, Editioun 1966, Säit 784</ref>. Sou Nimm kënne vun engem [[Flouernumm]] hierkommen, oder wann haut keng Gebaier méi do stinn, z.&nbsp;B. vun engem Haff oder [[Millen]] déi fréier, op där Plaz stoungen, oder vun enger [[:Kategorie:Fréier Uertschaften zu Lëtzebuerg|fréierer Uertschaft]], wéi z.&nbsp;B. [[Schéimerech]], [[Réisseng (Mess)|Réisseng]], oder vu soss enger geographescher Bezeechnung wéi z.&nbsp;B. [[Tossebierg]] oder vun enger Baach wéi [[Keiwelbaach (Iermsdref)|Keiwelbaach]]. ==De Lieu-dit zu Lëtzebuerg== Zu Lëtzebuerg fënnt een de ''Lieu-dit'' praktesch net an der normaler Alldagssprooch. Sou Plaze ginn normalerweis gradewéi [[Flouernumm|Plazen um Flouer]] einfach mat hirem Numm genannt ouni dat ee ''Lieu-dit'' derbei seet. D'Expressioun ass dofir praktesch nëmmen an der administrativer Sprooch ze fanne wou dann och Zesummenhäng tëscht de Verwaltunge bestinn. Sou seet ons z.&nbsp;B. de [[Administration du cadastre et de la topographie|Kadaster]] wat e Lieu-dit ass, an d'[[Administration des ponts et chaussées|Bauverwaltung]] setzt déi Bezeechnung da bei hirer Beschëlderung an, fir d'Benotzer vu Verkéiersweeër drop hinzeweisen datt se op e Lieu-dit kommen oder dervu fortfueren ([[Schëld F, 14a|Schëld F, 14a a Schëld F, 14b]]) oder fir en ze weise wéi se solle fuer fir op e bestëmmte ''Lieu-dit'' ze kommen ([[Schëld E, 5a]]). == Kuckt och == {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Toponymmen]] [[Kategorie:Häff a Lieu-diten]] 9uork1ohrv5os7t33wve9tzx71mk0c6 Tajo 0 63050 2670161 2339455 2026-04-07T09:17:38Z GilPe 14980 +Infobox; Upassungen 2670161 wikitext text/x-wiki {{Infobox Floss}} [[Fichier:Tagus River Panorama - Toledo, Spain - Dec 2006.jpg|thumb|400px|Den Tajo zu [[Toledo]]]] Den '''Tajo''' (op [[Spuenesch]] ''Tajo'' [{{IPA|ˈtaxo̞}}], op [[Portugisesch]] ''Tejo'' [{{IPA|ˈtɛʒʊ}}], op [[Latäin]] ''Tagus'' an op [[Algriichesch]] Τάγος ''Tagos''), ass de längste Floss op der [[ibeeresch Hallefinsel|Ibeerescher Hallefinsel]]. En huet eng Längt vun 1.038&nbsp;km, a leeft duerch [[Spuenien]] a [[Portugal]]. En entspréngt a Spuenien un der Quell ''Fuente de García'' an de Bierger [[Sierra de Albarracín]], op enger Héicht vu 1.593&nbsp;m a leeft a Portugal zu [[Lissabon]] an den [[Atlantik]]. Déi éischt 716&nbsp;km leeft en a Spuenien, méi genee an den autonome Regiounen [[Aragonien]], [[Kastilien-La Mancha]], [[Madrid]] an [[Extremadura]]. Duerno mécht en op 47&nbsp;km d'Grenz tëscht Spuenien a Portugal a leeft dann do 275&nbsp;km duerch d'Regiounen [[Alto Alentejo]], [[Ribatejo]] an [[Estremadura]] bis op Lissabon. Déi wichtegst Stied déi den Tajo passéiert sinn [[Aranjuez]], [[Toledo]] an [[Talavera de la Reina]] a Spuenien, an [[Abrantes]], [[Santarém (Portugal)|Santarém]] a Lissabon a Portugal. Säin Anzuchsgebitt huet am Ganze ronn 80.600&nbsp;km². An deem Gebitt liewen 10 Millioune Leit. Dozou zielen d'Metropolregiounen Lissabon a Madrid. D'[[Vasco da Gama Bréck]] iwwer den Estuaire vum Tago war mat 17.185 Meter eng Zäitchen{{Wéini?}} déi längst Bréck vun der Welt. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.openstreetmap.org/relation/2127463#map=7/39.746/-5.503 Laf vum Tajo] op openstreetmap {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Stréim a Spuenien]] [[Kategorie:Stréim a Portugal]] inqu476vgizmcsxf15crn5yh9r5h8jt Steven Weinberg (Biolog) 0 63775 2670138 2522331 2026-04-07T06:44:22Z ~2026-29608-4 69362 laanscht 2670138 wikitext text/x-wiki {{aner Bedeitungen op Mooss|dem Biolog Steven Weinberg|aner Leit mat dem selwechten Numm|Steven Weinberg}} {{Infobox Biographie}} De '''Steven Weinberg''', gebuer den [[22. Oktober]] [[1946]] zu [[Laren (Nordholland)|Laren]] an der [[Provënz Nordholland]], ass en [[Holland|hollännesche]] Biolog, Auteur a Fotograf, dee sech op d'Ënnerwaasserwelt an op d'Reese spezialiséiert huet. Hien ass Biologieprofesser op der [[Europäesch Schoul|Europäescher Schoul]] zu Lëtzebuerg. Seng fotografesch Wierker goufen tëscht 1978 an 1985 op verschiddene Festivallen ausgezeechent (Festival de l'image sous-marine zu Antibes, Brest, Stroossbuerg, an Holland an a Spuenien). Wann de Steven Weinberg net daucht, da reest en. Tëscht 2004 an 2007 ass en dem Längegrad vu [[Greenwich]] tëscht de [[Shetland-Inselen]] a [[Ghana]] nogefuer<ref>D'Rees laanscht de [[Längegrad vu Greenwich]] war tëscht dem 5. Abrëll an dem 18. Mee 2008 an der Ausstellung "Pôle Nord - Pôle Sud" um Parvis vun der [[Neimënster|Abtei Neimënster]] presentéiert ginn.</ref>. Vun 2007 bis 2011 huet hien eng Weltrees mat senger [[Renault 4CV]] gemaach. Bis 2008 hat hien an de Schoulvakanzen d'Streck [[Paräis]]-[[Peking]] gepackt<ref>Cf. [https://web.archive.org/web/20090327020550/http://www.weinberg.lu/paris_pekin.php Paris-Pekin op senger Websäit]</ref>. Den 11. Februar war hien zeréck zu Lëtzebuerg.<ref>''Einmal rund um die Welt: Von Luxemburg via Nordamerika, Japan und Eurasien nach Paris.'' Luxemburger Wort, Freideg den 18. Februar 2011, S. 22-23.</ref> == Bibliographie == De Steven Weinberg ass Auteur vun 28 Bicher, 37 wëssenschaftleche Publikatiounen a vu méi wéi 450 Artikelen an der franséischer, däitscher an hollännescher Fachpress (Le monde de la mer, Océanorama, Apnéa, Océans, Plongeurs international). {{Div col}} * Weinberg, Steven, 1992. ''Découvrir la Méditerranée''. Éditions Nathan, Paris, France. 352 p. ISBN 2.09.260.663.8 * Weinberg, Steven, Philippe Louis Joseph Dogué & John Neuschwander, 1993. ''100 ans de photographie sous-marine''. Alain Schrotter Éditions, Paris, France. 188 p. ISBN 2-909760-01-4. * Weinberg, Steven, Philippe Louis Joseph Dogué & John Neuschwander, 1993. ''Unterwasserfotografie. Hundert Jahre Geschichte, Technik, Faszination''. Verlag Photographie AG, Schaffhausen, Suisse. 188 p. ISBN 3-7231-0032-5. * Weinberg, Steven, 1994. ''Découvrir l'Atlantique, la Manche et la Mer du Nord''. Éditions Nathan, Paris, France. 384 p. ISBN 2.09.260.660.3. * Weinberg, Steven, 1994. ''Vie Océane - Les Jardins du Cinquième Jour''. Éditions Nathan, Paris, France. 192 p. ISBN 2.09.284.810.0. * Weinberg, Steven, 1995. ''Das Leben im Ozean''. Delius Klasing/Edition Naglschmidt, Bielefeld / Stuttgart, Allemagne. 192 p. ISBN 3-7688-0914-5. * Weinberg, Steven, 1996. ''Erlebte Unterwasserwelt. Mittelmeer''. Delius Klasing / Edition Naglschmidt, Bielefeld/ Stuttgart, Allemagne. 352 p. ISBN 3-7688-0968-4. * Weinberg, Steven, 1996. ''Découvrir la Mer Rouge et l'Océan Indien''. Éditions Nathan, Paris, France. 415 p. ISBN 2.09.260 662.X. * Weinberg, Steven, 1997. ''Erlebte Unterwasserwelt. Atlantik''. Delius Klasing / Edition Naglschmidt, Bielefeld / Stuttgart, Allemagne. 384 p. ISBN 3-7688-1008-9. * Weinberg, Steven, 1998. ''Erlebte Unterwasserwelt. Rotes Meer-Indischer Ozean''. Delius Klasing / Edition Naglschmidt, Bielefeld / Stuttgart, Allemagne. 421 p. ISBN 3-7688-1202-2. * Weinberg, Steven, 1999. ''De Atlantische Oceaan, de Noordzee en het Kanaal''. Dominicus Onder Water / Uitgeverij Gottmer-Becht, Bloemendaal, Pays-Bas. 384 p. ISBN 90-257-3138-4. * Weinberg, Steven, 1999. ''De Rode Zee en de Indische Oceaan''. Dominicus Onder Water / Uitgeverij Gottmer-Becht, Bloemendaal, Pays Bas. 415 p. ISBN 90-257-3139-2. * Weinberg, Steven, 2000. ''Découvrir la Mer des Caraïbes et l'Atlantique tropical''. Éditions Nathan, Paris, France. 448 p. ISBN 2.09.260 661.1. * Weinberg, Steven, 2004. ''Découvrir l'océan Pacifique tropical''. Éditions Nathan, Paris, France. 448 p. ISBN 2.09.260 664.6. * Weinberg, Steven, 2005. ''La Nationale 7 en 4CV''. Éditions Pixel Press Studio, Bailly, France. 82 p. ISBN 2-9508829-2-7. * Weinberg, Steven, 2006. ''En 4CV dans les Alpes''. Éditions Pixel Press Studio, Bailly, France. 82 p. ISBN 2-9508829-5-1. * Weinberg, Steven, 2007. ''Greenwich - parallèles sur le Méridien''. Éditions Racine, Bruxelles, Belgique. 176 p. ISBN 978-2-87386-536-8. * Weinberg, Steven, 2008. ''Écologiquement vôtre !'' Êditions Rol Schleich, Luxembourg. 256 p. ISBN 9-782959-984471. [mat méi wéi 450 faarwege Fotoen] * Weinberg, Edgar<ref>Den Edgar Weinberg ass de Papp vum Steven Weinberg. Hie gouf 1944 op [[KZ Auschwitz-Birkenau|Auschwitz-Birkenau]] deportéiert an huet iwwerlieft. Sechs aner Familljemembere sinn net méi aus den Doudeslageren heemkomm. D'Buch ass eng Géigeniwwerstellung vun Auszich aus de Mémoire vum Edgar mat Berichter vum Steven iwwer dräi Reesen a [[Polen]] op de Spuere vu sengem Papp.</ref> & Steven Weinberg, 2009. Deux voyageurs pour Breslau / 1944-2004. Témoignage. 228 p. Éditions Publibook, Paris. ISBN 978-2-7483-4653-4. {{Div col end}} {{Referenzen}} == Um Spaweck == * [http://www.weinberg.lu Websäit vum Steven Weinberg] {{DEFAULTSORT:Weinberg Steven Biolog}} [[Kategorie:Gebuer 1946]] [[Kategorie:Hollännesch Biologen]] 7qsyj7mph61o8wn3jjdvxmkxgtfseil Fonds national de la recherche 0 63820 2670055 2589818 2026-04-06T14:57:56Z Cayambe 1247 Lit 2670055 wikitext text/x-wiki {{Infobox Entreprise | Numm = Fonds national de la recherche<br>(FNR) | Logo = Fichier:Logo-fonds-national-recherche-luxembourg.png | Bild = | Bildtext = | Typ = [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|Ëffentlecht Etablissement]] | Slogan = | Grënnungsdatum = 31.05.1999 | Sëtz = 2, Avenue de l'Université<br>L-4365 Esch-Uelzecht | Leedung = [[Martine Reicherts]]<br><small>(Presidentin)</small> | Mataarbechter = | Branche = Fuerschung, Wëssenschaft | Produit = | Ëmsaz = | Homepage = [http://www.fnr.lu/ www.fnr.lu] }} <!--[[Fichier:Logo FNR.png|thumb|214px|Den ale Logo vum FNR]] | Ass et wichteg deen ale Logo ze weisen?--> De '''Fonds national de la recherche''', ofgekierzt '''FNR''', ass en [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlecht Etablissement]] zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]], dat per Gesetz vum [[31. Mee]] [[1999]] gegrënnt gouf<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1999/05/31/n8/jo|Titel=Loi du 31 mai 1999 portant création d'un fonds national de la recherche dans le secteur public|Gekuckt=17.09.2020|Datum=31.05.1999|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Den '''nationale Fuerschungsfong''' huet follgend Missiounen: * de Fuerscher zur Säit stoe fir d'wëssenschaftlech Qualitéit a wichtege sozio-ekonomesche Beräicher ze verbesseren; * [[Nohaltegkeet|nohalteg]] zur Entwécklung vun der ëffentlecher [[Fuerschung]] zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] bäizedroen, besonnesch um Niveau vum Fuerschungspersonal, fir den Impakt vun de ëffentleche Fuerschungsinstitutiounen a vun hiren Aktivitéiten ze verbesseren; * d'Promotioun vun enger Wëssenschaftskultur, besonnesch bei deene Jonke vu 6 bis 19 Joer. Dofir ass 2007 op Initiativ vum FNR de Groupement [[ProScience]] gegrënnt ginn. Dës Missioune ginn duerch dës Instrumenter implementéiert: * prioritär Aktiounen; * pluriannuell Fuerschungsprogrammer; * Begleetmesuren; * Promotioun vun der Wëssenschaftskultur; * Hëllefen bei der Aus- a Weiderbildung vu jonke Fuerscher. '''Mister Science'''<br>Den FNR huet am Joer 2009 e Personnage an d'Liewe geruff, fir d'Wëssenschaften an d'Lëtzebuerger Fuerschung an de Medie méi populär ze maachen. De [[Mister Science]] huet reegelméisseg Optrëtter um Radio an op [[RTL Télé Lëtzebuerg]]. == Organisatioun == De Fong gëtt vun engem Verwaltungsrot verwalt dee sech aus 12 Memberen zesummesetzt. Sechs Delegéiert gi vu verschiddene Ministère proposéiert iwwerdeems déi aner sechs Membere vum Regierungsrot aus der Zivilgesellschaft proposéiert ginn, opgrond vun hirer Kompetenz an de Beräicher Fuerschung an technologescher Entwécklung. E Regierungskommissär dee vum Fuerschungsminister genannt gëtt, assistéiert de Verwaltungsrot. Hien huet d'Recht op Informatioun an d'Kontroll iwwer de Fong a seng technesch, administrativ a finanziell Gestioun. Hie kann Decisioune vum Verwaltungsrot ''en suspens'' setzen, wann hie vun der Opfaassung ass, datt déi géint Gesetzer, Reglementer oder Verträg mam Staat verstoussen. An deem Fall ass et Saach vum Minister, bannent siechzeg Deeg nodeem e befaasst gouf, eng Decisioun ze huelen<ref name=":0">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2014/08/27/n2/jo|Titel=Loi du 27 août 2014 modifiant la loi modifiée du 31 mai 1999 portant création d'un fonds national de la recherche dans le secteur public (...)|Gekuckt=17.09.2020|Datum=27.08.2014|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. De Verwaltungsrot gëtt nach vun engem wëssenschaftleche Conseil beroden, dee sech aus néng Memberen aus der Fuerschung zesummesetzt<ref name=":0" />. {| class="wikitable" |+Fonds national de la recherche !Period !President |- |... |... |- |? |Romain Henrion |- |? |Germain Dondelinger |- |? |Yves Elsen |- |29.07.2016-2019 |Véronique Hoffeld |- |01.12.2019-2024 |[[Martine Reicherts]] |- |} == Literatur == [[Peter Feist|Feist, P.]], 2026. ''Chefin, Strategie, Gesetz - alles neu. Gespräch mit Isabelle Mossong, der neuen CEO des nationalen Forschungsfonds FNR. [[land]] vum 37. Mäerz 2026, S. 9-10. == Um Spaweck == * [http://www.fnr.lu Websäit vum FNR {{En}}] {{Referenzen}} [[Kategorie:Ëffentlech Etablissementer zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Fuerschung]] 085q4s6aic5900n72oyada33vetyog2 2670056 2670055 2026-04-06T14:58:28Z Cayambe 1247 /* Literatur */ 2670056 wikitext text/x-wiki {{Infobox Entreprise | Numm = Fonds national de la recherche<br>(FNR) | Logo = Fichier:Logo-fonds-national-recherche-luxembourg.png | Bild = | Bildtext = | Typ = [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|Ëffentlecht Etablissement]] | Slogan = | Grënnungsdatum = 31.05.1999 | Sëtz = 2, Avenue de l'Université<br>L-4365 Esch-Uelzecht | Leedung = [[Martine Reicherts]]<br><small>(Presidentin)</small> | Mataarbechter = | Branche = Fuerschung, Wëssenschaft | Produit = | Ëmsaz = | Homepage = [http://www.fnr.lu/ www.fnr.lu] }} <!--[[Fichier:Logo FNR.png|thumb|214px|Den ale Logo vum FNR]] | Ass et wichteg deen ale Logo ze weisen?--> De '''Fonds national de la recherche''', ofgekierzt '''FNR''', ass en [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlecht Etablissement]] zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]], dat per Gesetz vum [[31. Mee]] [[1999]] gegrënnt gouf<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1999/05/31/n8/jo|Titel=Loi du 31 mai 1999 portant création d'un fonds national de la recherche dans le secteur public|Gekuckt=17.09.2020|Datum=31.05.1999|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Den '''nationale Fuerschungsfong''' huet follgend Missiounen: * de Fuerscher zur Säit stoe fir d'wëssenschaftlech Qualitéit a wichtege sozio-ekonomesche Beräicher ze verbesseren; * [[Nohaltegkeet|nohalteg]] zur Entwécklung vun der ëffentlecher [[Fuerschung]] zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] bäizedroen, besonnesch um Niveau vum Fuerschungspersonal, fir den Impakt vun de ëffentleche Fuerschungsinstitutiounen a vun hiren Aktivitéiten ze verbesseren; * d'Promotioun vun enger Wëssenschaftskultur, besonnesch bei deene Jonke vu 6 bis 19 Joer. Dofir ass 2007 op Initiativ vum FNR de Groupement [[ProScience]] gegrënnt ginn. Dës Missioune ginn duerch dës Instrumenter implementéiert: * prioritär Aktiounen; * pluriannuell Fuerschungsprogrammer; * Begleetmesuren; * Promotioun vun der Wëssenschaftskultur; * Hëllefen bei der Aus- a Weiderbildung vu jonke Fuerscher. '''Mister Science'''<br>Den FNR huet am Joer 2009 e Personnage an d'Liewe geruff, fir d'Wëssenschaften an d'Lëtzebuerger Fuerschung an de Medie méi populär ze maachen. De [[Mister Science]] huet reegelméisseg Optrëtter um Radio an op [[RTL Télé Lëtzebuerg]]. == Organisatioun == De Fong gëtt vun engem Verwaltungsrot verwalt dee sech aus 12 Memberen zesummesetzt. Sechs Delegéiert gi vu verschiddene Ministère proposéiert iwwerdeems déi aner sechs Membere vum Regierungsrot aus der Zivilgesellschaft proposéiert ginn, opgrond vun hirer Kompetenz an de Beräicher Fuerschung an technologescher Entwécklung. E Regierungskommissär dee vum Fuerschungsminister genannt gëtt, assistéiert de Verwaltungsrot. Hien huet d'Recht op Informatioun an d'Kontroll iwwer de Fong a seng technesch, administrativ a finanziell Gestioun. Hie kann Decisioune vum Verwaltungsrot ''en suspens'' setzen, wann hie vun der Opfaassung ass, datt déi géint Gesetzer, Reglementer oder Verträg mam Staat verstoussen. An deem Fall ass et Saach vum Minister, bannent siechzeg Deeg nodeem e befaasst gouf, eng Decisioun ze huelen<ref name=":0">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2014/08/27/n2/jo|Titel=Loi du 27 août 2014 modifiant la loi modifiée du 31 mai 1999 portant création d'un fonds national de la recherche dans le secteur public (...)|Gekuckt=17.09.2020|Datum=27.08.2014|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. De Verwaltungsrot gëtt nach vun engem wëssenschaftleche Conseil beroden, dee sech aus néng Memberen aus der Fuerschung zesummesetzt<ref name=":0" />. {| class="wikitable" |+Fonds national de la recherche !Period !President |- |... |... |- |? |Romain Henrion |- |? |Germain Dondelinger |- |? |Yves Elsen |- |29.07.2016-2019 |Véronique Hoffeld |- |01.12.2019-2024 |[[Martine Reicherts]] |- |} == Literatur == [[Peter Feist|Feist, P.]], 2026. ''Chefin, Strategie, Gesetz - alles neu. Gespräch mit Isabelle Mossong, der neuen CEO des nationalen Forschungsfonds FNR.'' [[land]] vum 37. Mäerz 2026, S. 9-10. == Um Spaweck == * [http://www.fnr.lu Websäit vum FNR {{En}}] {{Referenzen}} [[Kategorie:Ëffentlech Etablissementer zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Fuerschung]] jkeqpg7u4xfalqd779rcyrb46aserrl Daugava 0 66283 2670168 2618984 2026-04-07T10:14:24Z GilPe 14980 +Infobox; Upassungen 2670168 wikitext text/x-wiki {{Infobox Floss}} D''''Daugava''' ([[Russesch]]: Западная Двина, ''Zapadnaja Dwina'' - Westlech Dwina; [[Wäissrussesch]]: Заходняя Дзьвіна, ''Sachodnjaja Dsjwina'') ass en eppes iwwer 1000 Kilometer laange [[Floss]], deen a [[Russland]] um [[Waldai-Plateau]], westlech vun [[Twer]], entspréngt an duerch [[Wäissrussland]] a [[Lettland]] leeft, wou en, kuerz hanner [[Riga]], an de [[Golf vu Riga]] ([[Baltescht Mier]]) mënt. D'Quell vun der Daugava ass no bei der Waasserscheed tëscht dem Balteschen an dem [[Schwaarzt Mier|Schwaarze Mier]]. No 323 Kilometer leeft se iwwer d'Grenz vu Wäissrussland, an 328 Kilometer méi wäit iwwer déi vu Lettland. No weideren 352 Kilometer leeft se an de Golf vu Riga. De Baseng vum Floss ass 87.900&nbsp;km² grouss an erstreckt sech ausser an deene Länner, an deenen e leeft, och op Deeler vun [[Estland]] a [[Litauen]] aus. An der Zäit{{Wéini?}} war de Floss eng wichteg Handelsstrooss. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.openstreetmap.org/relation/549362#map=7/56.069/28.283 Laf vun der Daugava] op openstreetmap {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Stréim a Lettland]] [[Kategorie:Stréim a Russland]] [[Kategorie:Stréim a Wäissrussland]] thpvoya39r61vatcm9egbzehc3e7067 Julienne (Baach) 0 66795 2670123 2198697 2026-04-06T21:34:51Z Zinneke 34 2670123 wikitext text/x-wiki {{Aner Bedeitungen op Mooss|der Baach ''Julienne''|aner Bedeitunge vum Wuert|Julienne}} {{Infobox Floss}} [[Fichier:Julienne - Vijver.jpg|Weier zu Argenteau|thumb]] D''''Julienne''' ass eng [[belsch]] Baach an der [[Provënz Léck]] um Territoire vun de Gemenge [[Fléron]], [[Blegny]] a [[Visé]]. Et ass e rietsen Niewefloss vun der [[Meuse (Floss)|Meuse]]. D'Julienne huet hir Quell um Plateau vu [[Retinne]] a leeft vun do no Norden an Direktioun [[Saive]]. Vun do leeft se duerch e schmuelen Dall, laanscht dat fréiert Schlass vu Saive, duerch de ''Fond de Légipont'', fir dann no Osten ze dréinen. An engem Dall deen haaptsächlech aus Wisen a Bëscher besteet leeft se da weider ënner der [[Autobunnn A3 (Belsch)|Autobunn A3]] erduerch laanscht [[Housse]], an Direktioun [[Richelle]], wou se e ënnerwee e puer Weieren, ''Les étangs de la Julienne'' bilt, fir dann zu [[Argenteau]] an d'Meuse ze lafen. Hir Niewebaache sinn de [[Ruisseau d'Évegnée]] an de [[Ruisseau des Fosses]] {{Nieweflëss vun der Meuse}} [[Kategorie:Baachen an der Provënz Léck]] [[Kategorie:Nieweflëss vun der Meuse]] [[Kategorie:Blegny]] [[Kategorie:Fléron]] [[Kategorie:Visé]] ajt95rizfjz0fdvnypd5z9abzqu7pnb Ruisseau d'Évegnée 0 66800 2670135 2233099 2026-04-07T06:36:20Z Les Meloures 580 k 2670135 wikitext text/x-wiki {{Infobox Floss}} De '''Ruisseau d'Évegnée''' ass eng Baach an der [[belsch]]er [[Provënz Léck]] um Territoire vun de Gemenge [[Soumagne]] à [[Blegny]]. Als Niewefloss vun der [[Julienne (Baach)|Julienne]] gehéiert se zum [[hygrographesche Baseng]] vun der [[Meuse (Floss)|Meuse]]. D'Baach entsteet aus e puer Quellen déi am Zentrum vun [[Évegnée]] zesummelafen. Da leeft d'Baach duerch e breeden Dall mat engem zimmlech staarke Gefäll no Norden an Direktioun [[Saive]], wou se um [[Lieu-dit]] ''Mousset'' an d'Julienne leeft. D'Baach ass ronn 2&nbsp;km laang a verléiert op där kuerzer Streck ronn 60 Meter un Héicht. [[Kategorie:Baachen an der Provënz Léck]] [[Kategorie:Soumagne]] [[Kategorie:Blegny]] jdft5pwloetjqcfujeodh1xl20qurro Kategorie:Politiker (Liechtenstein) 14 67298 2670086 2125544 2026-04-06T20:55:34Z GilPe 14980 Liechtenstein = Neutrum --> a Liechtenstein 2670086 wikitext text/x-wiki {{KategorieSpezial}} {{Commonscat|Politicians of Liechtenstein|Liechtensteinesch Politiker}} [[Kategorie:Politiker no Länner|Liechtenstein]] [[Kategorie:Politik a Liechtenstein]] [[Kategorie:Liechtensteinesch Persounen no Aktivitéit]] qgzhbrt00xlzxctspvxtw0y3x9kixq5 Charles Mathias André 0 68419 2670153 2653994 2026-04-07T08:14:30Z Zinneke 34 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] derbäigesat 2670153 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Charles Mathias André''' ('''Karl Mathias André'''), gebuer de [[27. September]] [[1809]]<ref name="Kugener">Den [[Henri Kugener]] schreift: 17. September 1809 (mat Froezeechen); cf. H. Kugener: ''Die zivilen und militärischen Ärzte und Apotheker im Großherzogtum Luxemburg. Band 1/3 (A-G)''. Luxemburg 2005, Eigenverlag, S. 33.</ref> zu [[Veianen]], an do gestuerwen den [[20. Dezember]] [[1891]], war e lëtzebuergesche Jurist a Politiker<ref name="Hausemer">G. Hausemer: ''Luxemburger Lexikon. Das Großherzogtum von A–Z.'' Éditions Binsfeld, Luxembourg 2006, S. 17.</ref><ref name="Personnagen">''Personnagen: Karl Mathias André.'' In: Lëtzebuerger Journal 2000, Nr. 185 (27. September), S. 19.</ref>. ==De Jurist== No sengem Jurastudium zu [[Léck]], [[Heidelberg]], [[Paräis]] a [[Bréissel]] huet den C. M. André ufanks zu [[Dikrech]] als [[Affekot]] geschafft<ref name="Personnagen" /><ref>J. Milmeister: ''Wer zählt die Andrés, nennt die Namen ?'' In: Lëtzebuerger Almanach 1987, Luxemburg 1986, S. 340.</ref>. Duerno huet hien als Procureur a Riichter Carrière gemaach. Den 19. Februar 1840 krut hie seng Nominatioun als Substitut vum Procureur an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]<ref>{{Citation|URL=http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1840/0011/a011.pdf |Titel=Memorial 1840, Nr. 11, S. 84. |Gekuckt=10.09.2009|Archiv-Datum=05.03.2016|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20160305202402/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1840/0011/a011.pdf }}</ref>. De 25. Februar 1843 gouf hien Untersuchungsriichter beim [[Tribunal d'arrondissement (Lëtzebuerg)|Bezierksgeriicht vu Lëtzebuerg]] mat enger Pei vun 1350 Gulden<ref>{{Citation|URL=http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1843/0013/a013.pdf |Titel=Memorial 1843, S. 174. |Gekuckt=26.08.2009 |Archiv-Datum=05.03.2016|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20160305202504/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1843/0013/a013.pdf }}</ref>. De 14. Dezember 1844 ass den C. M. André Procureur beim Bezierksgeriicht<ref>{{Citation|URL=http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1845/0001/a001.pdf |Titel=Memorial 1845, S. 1. |Gekuckt=26.08.2009 |Archiv-Datum=05.03.2016|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20160305201733/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1845/0001/a001.pdf }}</ref> an de 24. Juli 1848 President vum Bezierksgeriicht vu Lëtzebuerg ginn<ref>{{Citation|URL=http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1848/0058/a058.pdf |Titel=Memorial 1848, S. 470. |Gekuckt=26.08.2009 |Archiv-Datum=05.03.2016|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20160305203705/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1848/0058/a058.pdf }}</ref>. Den 19. September 1853 gouf hien an dëser Qualitéit "conseiller-honoraire à la Cour supérieure de justice du Grand-Duché de et à Luxembourg"<ref>[http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1853/0072/a072.pdf Memorial 1853, S. 680.]</ref>. Den 2. November 1853 gouf hie schliisslech "Conseiller effectif à la Cour supérieure de justice "<ref>{{Citation|URL=http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1853/0088/a088.pdf#page=2 |Titel=Memorial 1853, S. 773. |Gekuckt=15.09.2009|Archiv-Datum=05.03.2016|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20160305043926/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1853/0088/a088.pdf#page=2 }}</ref>. ==Déi éischt Ried op Lëtzebuergesch an der Chamber== Den 19. Abrëll 1848 gouf de Charles Mathias André als Vertrieder vum [[Kanton Dikrech]] an d'Chamber (''[[Assemblée constituante vun 1848 (Lëtzebuerg)|Constituante]]'') gewielt. Deemools war hie Procureur an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]<ref>{{Citation|URL=http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1848/0038/a038.pdf#page=2 |Titel=Memorial 1848, S. 304. |Gekuckt=26.08.2009 |Archiv-Datum=03.03.2016|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20160303181241/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1848/0038/a038.pdf#page=2 }}</ref>. [[Revolutioun vun 1848 zu Lëtzebuerg|Aus politesche Grënn]] hat déi Chamber vum 25. bis den 28. Abrëll hir Sëtzungen an der Primärschoul zu [[Ettelbréck]], an net an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. Den 28. Abrëll 1848 huet den C. M. André bei den Debatten, ob d'Chamber eng Delegatioun an d'[[Frankfurter Nationalversammlung|Nationalversammlung]] op [[Frankfurt am Main|Frankfurt]] soll schécken oder net, seng Interventioun op [[Lëtzebuergesch]] gemaach, eng ganz ongeheierlech Saach, well an der Chamber Franséisch oder héchstens nach [[Däitsch]], awer keen "Dialekt" sollt geschwat ginn. Den [[Norbert Metz (1811-1885)|Norbert Metz]], deen eng ganz aner politesch Meenung wéi säi Virriedner vertratt huet, huet sech trotzdeem un dem André e Beispill geholl a seng Ried och op Lëtzebuergesch gehalen<ref name="Personnagen"/>. Am ''[[Courrier du Grand-Duché de Luxembourg]]'' vum 29. Abrëll 1848 liest sech dat sou: ''La discussion s'ouvrit avec ardeur (…) par un discours prononcé en allemand de Luxembourg par Mr. André, [[procureur d'État]]. Mr. Norbert Metz y répondit en la même langue …''<ref>[http://www.luxemburgensia.bnl.lu/cgi/luxonline1_2.pl?action=pv&sid=courrgdl&year=1848&issue=037 Courrier du Grand-Duché de Luxembourg, Nr. 37, 29. Abrëll 1848, S. 2.]</ref> D'''[[Luxemburger Wort]]'' bréngt an engem Extrablat zu senger Nr. 12 vum 30. Abrëll 1848, dat méi spéit erauskoum, ee méi ausféierleche Bericht iwwer d'Sëtzung vun der Ständeversammlung vum 28. Abrëll 1848: <blockquote>''Um 11 Uhr wird die Sitzung eröffnet. / [S. 2] Nach dem Namensaufruf, welcher die Abwesenheit dreier Mitglieder bekundete, hat der Rapporteur H. Würth das Wort. Er verliest den Bericht der Sektionen, welche(r) mit einer Majorität von 37 gegen 33 die Vertagung der Debatte über die Beschickung der frankfurter (sic) Reichsversammlung beantragte. Sie motivirten ihren Antrag auf Incompetenz und Inopportunität. Darauf erklärte der Präsident de la Fontaine die Debatte für eröffnet. Hr. Andre (sic) hat das Wort. Nach einer kurzen Einleitung in französischer Sprache, welche dahin zielte die Landessprache in den Debatten zu gebrauchen, und welche mit einem Citat aus den ''guêpes'' des A. Karr "''les droits d'un pays peuvent se débattre en patois"'' endete, begann er in Luxemburger Deutsch zu sprechen. Er war ganz beredt und interessant war es wirklich, so wichtige Fragen, die er mit vollkommener Consequenz löste, in unserer Landessprache verhandeln zu hören. Sich auf das positive Staatsrecht und auf Rücksichten des National-Interesses stützend, wies er den Antrag der Sektionen ab und erklärte sich für die Beschickung der frankfurter (sic) Versammlung. Da war nun die Parthei (sic) Metz und Consorten ''aux abois''. Tages (sic) vorher hatte dieselbe die Majorität, und ganz Ettelbrück hatte sich für ihre Meinung entschieden. N. Metz nahm das Wort; er begann: "ich werde mich auch des Luxemburgischen bedienen, denn ich bin auch der Ansicht, daß die Stände sowohl als das Publikum alles genau verstehen sollen.'' </blockquote> ''Daraus ergiebt sich, daß man nicht Alles versteht, wenn französisch gesprochen wird. Warum bannt man also die französische Sprache nicht?'', kommentéiert de Korrespondent vum ''"Wort"'' dës Ausso. — De Metz plädéiert fir eng Vertagung vun der Debatt. Den André widderleet deem seng Argumentatioun. Duerno schwätzt de Munchen… op Héichdäitsch<ref>Extrablatt zu Nr. 12 (1848) des "Luxemburger Wortes für Wahrheit und Recht (2. Säit). [http://www.eluxemburgensia.lu:80/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=196545&search_terms=#panel:pp|issue:196545|article:DTL49|page:6]</ref>. Den [[Nikolaus Welter]] schreift iertemlecherweis dem [[Karl Theodor André|Karl ''Theodor'' André]] de Merite zou, als éischten, laang virum [[Caspar Mathias Spoo|C. M. Spoo]], an der Chamber Lëtzebuergesch geschwat ze hunn<ref>N. Welter: ''Mundartliche und hochdeutsche Dichtung in Luxemburg. Ein Beitrag zur Geistes- und Kulturgeschichte des Großherzogtums''. St. Paulus-Ges., Luxemburg 1929, S. 152.</ref>. De [[Gottfried Fittbogen]] huet 1939 an engem ''[[Jonghémecht]]''-Artikel drop higewisen, datt dat net stëmme kann, well de Karl ''Theodor'' André guer net Member vun der Constituante war. Hien huet ugeholl, datt et sech vläicht ëm de Karl ''Mathias'' André gehandelt huet<ref>G. Fittbogen: ''Der luxemburgische Dichter und Politiker Karl Théodor André (1822-1883)''. In: Jong-Hémecht: Blätter für heimatliches Schrift- und Volkstum. Jg. 13(1939), H. 3/4, S. 71.</ref>, eng Hypothees, déi ë.&nbsp;a. vum [[Albert Calmes]]<ref>A. Calmes: ''La révolution de 1848 au Luxembourg.'' Luxembourg 1957 (1ère éd.), 1982 (2e éd.), S.162.</ref> confirméiert gouf, a sech mat der Zäit duerchgesat huet<ref name="Hausemer"/>, och wann alt nach deen een oder aneren de Karl ''Theodor'' André, deen iwwregens dem C. M. André säi Cousin war<ref>H. Kugener: ''Die zivilen und militärischen Ärzte und Apotheker im Großherzogtum Luxemburg. Band 1/3 (A-G).'' Luxemburg 2005, Eigenverlag, S. 33</ref>, als de grousse Virkämpfer fir d'Lëtzebuergesch an der Chamber duergestallt huet<ref>z.&nbsp;B. den Evy Friedrich: ''Kalennerblieder. Bd. 2''. J.P. Krippler, Lëtzebuerg 1980, S. 127. De P. J. Muller (1968) preziséiert net, wat fir e ''Karl'' André an der Chamber Lëtzebuergesch geschwat huet a verleet déi Episod mat der Sprooch op de 25. Abrëll 1848 (P.J. Muller: ''Tatsachen aus der Geschichte des Luxemburger Landes.'' Luxemburg 1968, S. 247). Deen Dag ass de Karl ''Theodor'' André, dee jo deemools nach net Deputéierte war, zwar an de Sëtzungssall vun der d'Chamber zu Ettelbréck erageplatzt, fir am Numm vun enger Aarbechterdelegatioun eng Petitioun virzestellen. Hie koum awer net zu Wuert, well de President him dat refuséiert huet (K. Handfest: ''Wilhelm Leibfried. Der Marx-Freund aus Luxemburg''. COOPE, Luxemburg 1984, S. 60s). De J. Mersch (1963) huet eng änlech falsch Versioun wéi de P. J. Muller ginn, just datt hie preziséiert, dat wier de Ch. ''Th.'' André gewiescht (J. Mersch: ''Les Metz, la dynastie du fer''. Biographie Nationale du Pays de Luxembourg, fasc. 12 (1963), S. 490 [http://www.luxemburgensia.bnl.lu/cgi/luxonline1_2.pl?action=fv&sid=luxbio&vol=12&page=490&zoom=3]), wat jo net richteg ass.</ref>. De Veianer Gemengerot huet a senger Sëtzung vum 9. November 2006 enger vun de Stroosse vun der Stad Veianen den Numm vum C. M. André ginn:<blockquote>''La rue passant près du Centre Culturel « Larei », liant la rue du Sanatorium à la route de Stolzembourg, portera dorénavant le nom de « rue Charles Mathias André », en mémoire du juriste et politicien viandenois, né à Vianden le 27.09.1809 et y décédé le 20.12.1891, qui s'est adressé en date du 28 avril 1848 pour la première fois dans l'histoire en langue luxembourgeoise aux députés de l'Assemblée Constituante.''<ref>Réckspéil: nouvelles de la commune de Vianden = Nachrichten aus der Gemeinde Vianden, Nr. 6/2007, S. 8.</ref></blockquote> ==Referenzen a Foussnotten== <references/>{{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Andre Charles Mathias}} [[Kategorie:Gebuer 1809]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]] [[Kategorie:Gestuerwen 1891]] [[Kategorie:Membere vun der Assemblée constituante vun 1848 (Lëtzebuerg)]] [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] 5bdidj4lmrt30t7rc2ijxfu3u1a66fg Trent (Floss) 0 70406 2670166 1951181 2026-04-07T09:52:10Z GilPe 14980 +Infobox; Upassungen 2670166 wikitext text/x-wiki {{Infobox Floss}} Den '''Trent''' ass mat enger Längt vun 297 Kilometer den drëttlängste Floss a [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]]. En huet seng Quell op enger Héicht vun 275 Meter bei [[Biddulph Moor]] an der Grofschaft [[Staffordshire]]. Den Trent leeft no Norden duerch d'[[Midlands]], a leeft op der Héicht vun den Uertschafte [[Blacktoft]] an [[Alborough]] mat dem [[Ouse (Humber)|Ouse]] zesummen, fir den [[Humber (Floss)|Humber]] ze bilden deen an engem groussen Estuaire, dem ''Mouth of Humber'', bei [[Grimbsby]] an d'[[Nordséi]] leeft. Seng wichtegst Nieweflëss sinn: [[Derwent (Derbyshire)|Derwent]], [[Soar]] an [[Tame (Trent)|Tame]]. Stied laanscht de Floss si [[Stoke-on-Trent]], [[Burton-upon-Trent]], [[Nottingham]] an [[Newark-on-Trent|Newark]]. == Kuckt och == * [[Lëscht vun de Flëss a Groussbritannien]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.openstreetmap.org/relation/2863468#map=9/53.218/-1.446 Laf vum Trent] op openstreetmap {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Flëss an England]] to112burs8jah8vjvj1rk4cyofppe1t Hamois 0 71483 2670133 2433529 2026-04-07T06:26:21Z Les Meloures 580 k 2670133 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Belsch | Numm = Hamois | Bild = Hamois JPG00.jpg | Bildtext = | Regioun = {{Wallounien}} | Communautéit = [[Franséisch Communautéit vun der Belsch|Franséisch Communautéit]] | Provënz = {{Provënz Namouer}} | Arrondissement = [[Arrondissement Dinant|Dinant]] | Gemeng = | Telefonszon = 083 | Postcode = 5360 | Koordinaten = {{coor dms|50|20|28|N|05|09|37|O}} | Fläch = 7 647 | Bevëlkerung = 6 752 | Bevëlkerungsdatum = ''(1. Jan. 2008)'' }} '''Hamois''' (op [[Wallounesch]] ''Hamwè'', lokal ''Amwé'') ass eng [[belsch]] [[Franséisch Communautéit vun der Belsch|franséischsproocheg]] Gemeng a [[Wallounesch Regioun|Wallounien]], an der [[Provënz Namouer]]. Fréier huet Hamois zu der Gemeng [[Ciney]] gehéiert, an domat zum [[Fürstentum Léck]]. [[1145]] gëtt d'Uertschaft als ''Halmata'' ernimmt an duerno ëm [[1497]] als ''Hamay''. Am [[11. Joerhonnert]] war Hamois eng Seigneurerie déi dem Kapitel vun der [[Collégiale Saint-Paul (Léck)|Collégiale Saint-Paul]] vu [[Léck]] gehéiert huet. [[Hubinne]] war déizäit d'Par an eng eegestänneg Seigneurerie, där hiren Här d'Funktioun vum ''Avoué du chapitre'' hat. Vum [[14. Joerhonnert|14.]] bis zum [[18. Joerhonnert]] waren d'Häre vu [[Bolland]], en Ofleer vum [[Haus Brandebourg]] do Meeschter. D'Herrschaft koum [[1711]] an de Besëtz vun den Häre vu [[Spontin]], a blouf dat bis zum Enn vum [[Ancien Régime]]. An der Zäit vun der franséischer Besatzung huet et mat [[Hubinne]] fusionéiert, an d'Gemeng huet dunn ''Hamois et Hubinne'' geheescht, a war am [[Departement Sambre-et-Meuse]]. [[1898]] goufen d'Uertschaften [[Achet]] a [[Monin]] ofgespléckt fir déi eegestänneg Gemeng Achet ze bilden. Déi haiteg Gemeng ass bei der [[Belsch Gemengefusiounen 1977|belscher Gemengereform vun 1977]] entstanen, duerch d'Fusioun vun de Gemengen [[Achet]], [[Emptinne]], Hamois, [[Mohiville]], [[Natoye]], [[Schaltin]], a [[Scy]]. Fréier war Hamois un d'belscht Eisebunnsnetz ugeschloss, iwwer d'[[SNCB-Linn 126|Streck Statte-Ciney]]. Hautdesdaags ass déi fréier Gare eng beléift Raschtplaz fir Vëlosfuerer a Spadséiergänger déi iwwer de [[Réseau autonome de voies lentes|RAVeL]] ''La Traversine'' dohikommen. Un d'Stroossennetz ass Hamois iwwer d'[[Nationalstrooss 97 (Belsch)|N97]] ugeschloss, déi do ''Chaussée de Liège'' heescht. ==Persounen an der Gemeng== * De Sculpteur [[Stéphane Halleux]] wunnt zu Hamois. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.Hamois.be Websäit vun der Gemengeverwaltung] {{Navigatioun Stied a Gemengen an der Provënz Namouer}} [[Kategorie:Gemengen an der Provënz Namouer]] [[Kategorie:Uertschaften an der Provënz Namouer]] [[Kategorie:Hamois| ]] [[Kategorie:Condroz]] fkgahgnefwp8l17l3qju2xqupj927lx Ribeira de Sôr 0 73211 2670158 1673343 2026-04-07T09:02:40Z GilPe 14980 +Infobox; Upassungen 2670158 wikitext text/x-wiki {{Infobox Floss}} De '''Ribeira de Sôr''' ass e [[Floss]] a [[Portugal]] an der Regioun [[Alentejo]] dee seng Quell bei [[Alagoa]] huet. Nodeem en duerch déi kleng Stad [[Ponte de Sor]] gelaf ass, fiddert en de [[Barrage vu Montargil|Stauséi vu Montargil]], fir da weider bis op [[Couço]] ze fléissen, wou e mam [[Ribeira da Raia]] zesummeleeft fir de [[Rio Sorraia]] ze bilden. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.openstreetmap.org/relation/20085475#map=11/39.2199/-7.9753 Laf vum Ribeira de Sôr] op openstreetmap {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Flëss a Portugal|Sor]] [[Kategorie:Regioun Alentejo]] 7fxt2dur4n5obdwsf3eh2auengdwhlm Literatur zu Lëtzebuerg 0 75179 2670066 2458354 2026-04-06T17:01:39Z Zinneke 34 2670066 wikitext text/x-wiki {{SkizzLiteratur}} [[File:E' Schrek op de Lezeburger Parnassus vum A. Meyer. Lezeburg bei J. Lamort ob der Place-D'Aarem, 1829.jpg|200px|thumb|Bild 1. Dat éischt Buch op Lëtzebuergesch: E' Schrek ob de' Lezeburger Parnassus, vum Anton Meyer, 1829.]] D''''Literatur zu Lëtzebuerg''' bléckt am Verglach zu eise Nopeschlänner op eng relativ kuerz Geschicht zeréck. Een eenzegt Wierk aus eise Géigenden ass eis aus dem Mëttelalter iwwerliwwert ginn, de biographesche Versepos iwwer d'[[Yolanda vu Veianen]], wat géint 1290 vum Benediktiner [[Hermann von Veldenz]] (????-1308) geschriwwe gouf. Ofgesinn dovu gëtt den Ufank vun enger lëtzebuergescher nationaler Literatur op déi éischt Hallschent vum 19. Joerhonnert datéiert. 1829 kënnt dat éischt literarescht Wierk op Lëtzebuergesch eraus: de Gedichtband ''[[E' Schrek ob de' Lezeburger Parnassus]]'' vum Mathematikprofesser [[Antoine Meyer]] (1801-1857). Zéng Joer drop ënnerschreiwen d'Groussmuechten den 19. Abrëll 1839 de [[Traité vu London (1839)|Vertrag vu London]], deen d'Grenze vun eisem Land definitiv op dat Gebitt festleet, an deem eenheetlech Lëtzebuergesch geschwat gëtt. Vun elo un entsteet e lëtzebuergescht Nationalgefill. Op dëse Fëllementer entwéckelt sech dunn eng Literatur op Lëtzebuergesch. == Déi dräi Klassiker vun der lëtzebuergescher Literatur == Dës dräi Auteure vun der éischter Generatioun no 1839, déi haaptsächlech op Lëtzebuergesch schreiwen, gëllen haut als Klassiker vun der lëtzebuergescher Literatur: * de [[Michel Lentz]] (1820-1893), an deem sengen Texter a Lidder patriotesch Gefiller erauskléngen (déi Lëtzebuerger Nationalhymn „Ons Heemecht", „De Feierwon“, „Wé méng Mamm nach huôt gesponnen“); * den [[Edmond de la Fontaine]] (1823-1891), besser bekannt ënner sengem Spëtznumm Dicks, geet als Grënner vum lëtzebuergeschen Theater an d'Geschicht an; * de [[Michel Rodange]] (1827-1876), deen 1872 de lëtzebuergeschen Nationalepos ënner dem Titel „Renert oder de Fuuß am Frack an a Ma’nsgrëßt“ publizéiert. Parallel dozou entsteet eng lëtzebuergesch Literatur op Franséisch<ref>Cf. den éischte lëtzebuergeschen Auteur, deen op Franséisch schreift, de [[Félix Thyes]] (1830 -1855). Säin éischte Roman „Marc Bruno: profil d'artiste“ erschéngt posthum kuerz no sengem Doud.</ref> an op Däitsch. == Däitschsproocheg Literatur == Den [[Nikolaus Welter]] (1871-1951) gëllt als den éischte Vertrieder vun enger däitschsproocheger Literatur zu Lëtzebuerg: „Die Söhne des Öslings“ (1904), „Hochofen“ (1913). Hie gëllt als éischte Literaturhistoriker an eisem Land. Nieft him ass de [[Batty Weber]] (1860-1940) ze nennen, deen nieft Romaner („Fenn Kass“, 1913) virun allem Feuilletone schreift, sou säin ''[[Abreißkalender (Batty Weber)|Abreißkalender]]'', deen tëscht 1913 an 1940 bal all Dag an der''[[Luxemburger Zeitung]]'' erschéngt. Wichteg bleift och den [[Nikolaus Hein]] (1889-1969), Auteur ë.&nbsp;a. vum Roman ''Der Verräter'', deen d'Schicksalsjoren 1830-1839 behandelt. Den Nik. Hein huet och als Lyriker vill Gedichter op Däitsch an op Lëtzebuergesch verfaasst. Follgend zwéi lëtzebuergesch Auteuren hunn hiert Gléck am Ausland gesicht: * den [[Norbert Jacques]] (1880-1954) studéiert no der Première zu Bonn, schafft als Journalist zu Hamburg a Berlin, éiert hie vun 1906 un uechtert d'Welt reest. Seng Andréck verschafft hien a senge Reesromaner an Aventuren, déi beim däitsche Public gutt ukommen an a villen Oploen erauskommen. Berüümt gëtt den Norbert Jacques 1921 mat sengem Roman "Dr. Mabuse, der Spieler", deen am Joer drop vum [[Fritz Lang]] verfilmt gëtt. Zu Lëtzebuerg ass den Norbert Jacques iwwer Joerzéngten eng [[Persona non grata]], well hie sech, nodeem den Hitler un d'Muecht geroden ass, op d'Säit vun den Nazie stellt an a verschidde Wierker mat sengem Heemechtsland ofrechent, z.&nbsp;B.: ** am Roman „Der Hafen“, 1910. Zitat: „Es ist mir oft, als hätte ich einen Hass, mächtig genug, das ganze kleine verfluchte Land zwischen den Händen zu erwürgen“. ** am Roman „Die Limmburger Flöte", 1929. Zitat: Bericht über Pierre Nocké den berüümten Musikus aus Limmburg, der auf einer Flöte blasen konnte, die er sich nicht erst zu kaufen brauchte“ * den [[Alexander Weicker]] (1893-1983), deen nom éischte Weltkrich säin eenzege Roman zu München publizéiert: „Fetzen: Aus der abenteuerlichen Chronika eines Überflüssigen“. == Franséischsproocheg Literatur == Bedeitend Wierker op Franséisch hannerloosse follgend lëtzebuergesch Auteuren: * de Journalist, Poet an engagéierte Frankophil [[Marcel Noppeney]] (1877-1966); * de Lyriker [[Paul Palgen]] (1883-1966); * den Essayist [[Nicolas Ries]] (1876-1941); * de Poet an Dramaturg [[Edmond Dune]] (1914-1988); * de Schrëftsteller a Chroniker [[Jean Sorrente]] (1954->); * de Schrëftsteller a Chroniker [[Jean Portante]] (1950->); * d'Lyrikerin [[Anise Koltz]] (1928->2023). ==Literatur== * {{Autorenlexikon-DE-2007}} * {{Autorenlexikon-FR-2010}} * [[Frank Wilhelm]], 1999. La francophonie luxembourgeoise. (Säitenzuel, Verlag, Uertschaft, evtl. ISBN?) * [[Jul Christophory|Christophory, Jul]], 1994. A Short History of Literature in Luxembourgish. (Säitenzuel, Verlag, Uertschaft, evtl. ISBN?) * [[Victor Delcourt|Delcourt, V.]], 1992. Luxemburgische Literaturgeschichte. (Säitenzuel, Verlag, Uertschaft, evtl. ISBN?) * [[Fernand Hoffmann|Hoffmann, F.]], 1964/67. ''Geschichte der Luxemburger Mundartdichtung''. {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Literatur| ]] lnuoc00l8gj7v7kpwcd8wf28hdokcsh Édouard Wolff (1878) 0 76002 2670154 2603255 2026-04-07T08:21:55Z Zinneke 34 strooss 2670154 wikitext text/x-wiki {{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Veterinär a Politiker Édouard Wolff|aner Leit mat dem selwechten Numm|Édouard Wolff}} {{Infobox Biographie}} Den '''Édouard Wolff''', gebuer den [[29. Juni]] [[1878]] zu [[Dikrech]], a gestuerwen de [[24. Oktober]] [[1945]] zu [[Veianen]],<ref name=":0">Doudesannonce am [https://web.archive.org/web/20201009050537/http://www.eluxemburgensia.lu/BnlViewer/view/index.html?lang=fr#panel:pp|issue:794484|article:DTL411|query:edouard%20wolff Luxemburger Wort 1945, Nr. 300/301 (27. Oktober), S. 3.]</ref> war e lëtzebuergesche [[Veterinär]] a Politiker. Nodeem hien den 19. Oktober 1900 säi leschten Exame gepackt hat, huet den Édouard Wolff sech als Veterinär zu Veianen etabléiert. Den 29. Juni 1919 gouf hie Staatsveterinär (bis den 1. Abrëll 1941, an dann erëm vun 1944 bis de 6. Oktober 1945).<ref>Theves 1991, S. 294.</ref> Hie war 1921 Grënnungsmember, a vun 1935 u President vum [[Stud-Book]]. 1935 gouf hie Member vum [[Collège médical]]. Vun 1921 bis zu sengem Doud war hie Buergermeeschter vun der [[Gemeng Veianen|Stad Veianen]]. Fir un hien z'erënneren, gouf eng Strooss zu Veianen no him genannt.<ref>L-0440.[https://map.geoportail.lu/addresses/Vianden/Rue%20Edouard%20Wolff/?lang=fr Lokalisatoun] op geoportail.lu.</ref> == Gielercher == * {{OMANCH|<ref name=":0" />}} * {{OCCCH|<ref name=":0" />}} * {{OL1CH|<ref name=":0" />}} ==Literatur== * [[Georges Theves|Theves, G.]], 1991. ''Le Luxembourg et ses vétérinaires. 1790-1990.'' Luxembourg, Arts et Livres, 310 S. (Wolff Edouard: S. 285). == Um Spaweck == {{Commonscat|Édouard Wolff}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Wolff Edouard}} [[Kategorie:Gebuer 1878]] [[Kategorie:Gestuerwen 1945]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Veterinären]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]] [[Kategorie:Buergermeeschtere vu Veianen]] [[Kategorie:Chevalier de l'ordre de mérite civil et militaire d'Adolphe de Nassau]] [[Kategorie:Chevalier de l'ordre de la couronne de chêne]] [[Kategorie:Chevalier vum Ordre de Léopold]] [[Kategorie:Persounen, no deenen]] qobks77l0ixpc603qynpm3yni9feqy9 2670155 2670154 2026-04-07T08:22:10Z Zinneke 34 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Persounen, no deenen]] ewechgeholl; [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] derbäigesat 2670155 wikitext text/x-wiki {{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Veterinär a Politiker Édouard Wolff|aner Leit mat dem selwechten Numm|Édouard Wolff}} {{Infobox Biographie}} Den '''Édouard Wolff''', gebuer den [[29. Juni]] [[1878]] zu [[Dikrech]], a gestuerwen de [[24. Oktober]] [[1945]] zu [[Veianen]],<ref name=":0">Doudesannonce am [https://web.archive.org/web/20201009050537/http://www.eluxemburgensia.lu/BnlViewer/view/index.html?lang=fr#panel:pp|issue:794484|article:DTL411|query:edouard%20wolff Luxemburger Wort 1945, Nr. 300/301 (27. Oktober), S. 3.]</ref> war e lëtzebuergesche [[Veterinär]] a Politiker. Nodeem hien den 19. Oktober 1900 säi leschten Exame gepackt hat, huet den Édouard Wolff sech als Veterinär zu Veianen etabléiert. Den 29. Juni 1919 gouf hie Staatsveterinär (bis den 1. Abrëll 1941, an dann erëm vun 1944 bis de 6. Oktober 1945).<ref>Theves 1991, S. 294.</ref> Hie war 1921 Grënnungsmember, a vun 1935 u President vum [[Stud-Book]]. 1935 gouf hie Member vum [[Collège médical]]. Vun 1921 bis zu sengem Doud war hie Buergermeeschter vun der [[Gemeng Veianen|Stad Veianen]]. Fir un hien z'erënneren, gouf eng Strooss zu Veianen no him genannt.<ref>L-0440.[https://map.geoportail.lu/addresses/Vianden/Rue%20Edouard%20Wolff/?lang=fr Lokalisatoun] op geoportail.lu.</ref> == Gielercher == * {{OMANCH|<ref name=":0" />}} * {{OCCCH|<ref name=":0" />}} * {{OL1CH|<ref name=":0" />}} ==Literatur== * [[Georges Theves|Theves, G.]], 1991. ''Le Luxembourg et ses vétérinaires. 1790-1990.'' Luxembourg, Arts et Livres, 310 S. (Wolff Edouard: S. 285). == Um Spaweck == {{Commonscat|Édouard Wolff}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Wolff Edouard}} [[Kategorie:Gebuer 1878]] [[Kategorie:Gestuerwen 1945]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Veterinären]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]] [[Kategorie:Buergermeeschtere vu Veianen]] [[Kategorie:Chevalier de l'ordre de mérite civil et militaire d'Adolphe de Nassau]] [[Kategorie:Chevalier de l'ordre de la couronne de chêne]] [[Kategorie:Chevalier vum Ordre de Léopold]] [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] 6a76rth7n4681r98hbno3imjg6j1zwf 2670156 2670155 2026-04-07T08:22:59Z Zinneke 34 2670156 wikitext text/x-wiki {{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Veterinär a Politiker Édouard Wolff|aner Leit mat dem selwechten Numm|Édouard Wolff}} {{Infobox Biographie}} Den '''Édouard Wolff''', gebuer den [[29. Juni]] [[1878]] zu [[Dikrech]], a gestuerwen de [[24. Oktober]] [[1945]] zu [[Veianen]],<ref name=":0">Doudesannonce am [https://web.archive.org/web/20201009050537/http://www.eluxemburgensia.lu/BnlViewer/view/index.html?lang=fr#panel:pp|issue:794484|article:DTL411|query:edouard%20wolff Luxemburger Wort 1945, Nr. 300/301 (27. Oktober), S. 3.]</ref> war e lëtzebuergesche [[Veterinär]] a Politiker. Nodeem hien den 19. Oktober 1900 säi leschten Exame gepackt hat, huet den Édouard Wolff sech als Veterinär zu Veianen etabléiert. Den 29. Juni 1919 gouf hie Staatsveterinär (bis den 1. Abrëll 1941, an dann erëm vun 1944 bis de 6. Oktober 1945).<ref>Theves 1991, S. 294.</ref> Hie war 1921 Grënnungsmember, a vun 1935 u President vum [[Stud-Book]]. 1935 gouf hie Member vum [[Collège médical]]. Vun 1921 bis zu sengem Doud war hie Buergermeeschter vun der [[Gemeng Veianen|Stad Veianen]]. Fir un hien z'erënneren, gouf eng Strooss zu Veianen no him genannt.<ref>L-9440. [https://map.geoportail.lu/addresses/Vianden/Rue%20Edouard%20Wolff/?lang=fr Lokalisatoun] op geoportail.lu.</ref> == Gielercher == * {{OMANCH|<ref name=":0" />}} * {{OCCCH|<ref name=":0" />}} * {{OL1CH|<ref name=":0" />}} ==Literatur== * [[Georges Theves|Theves, G.]], 1991. ''Le Luxembourg et ses vétérinaires. 1790-1990.'' Luxembourg, Arts et Livres, 310 S. (Wolff Edouard: S. 285). == Um Spaweck == {{Commonscat|Édouard Wolff}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Wolff Edouard}} [[Kategorie:Gebuer 1878]] [[Kategorie:Gestuerwen 1945]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Veterinären]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]] [[Kategorie:Buergermeeschtere vu Veianen]] [[Kategorie:Chevalier de l'ordre de mérite civil et militaire d'Adolphe de Nassau]] [[Kategorie:Chevalier de l'ordre de la couronne de chêne]] [[Kategorie:Chevalier vum Ordre de Léopold]] [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] 4975q7d8zzyb06j31gaayccq3mfj25r Ruisseau de Yoncq 0 78666 2670122 1956685 2026-04-06T21:33:47Z Zinneke 34 2670122 wikitext text/x-wiki {{Infobox Floss}} De ''Ruisseau de Yoncq'' ass eng [[Frankräich|franséisch]] Baach am [[Departement Ardennes|Ardennendepartement]]. Si huet hir Quellen an der ''Forêt domaniale de Belval'' ëstlech vu [[La Berlière]] op enger Héicht vu ronn 200 Meter. Se leeft vun do aus de ganzen Zäit no Nordosten duerch d'Gemenge La Berlière, [[Beaumont-en-Argonne]], [[Saint-Pierremont (Ardennes)|Saint-Pierremont]], [[Yoncq]], [[Mouzon]] an [[Autrecourt-et-Pourron]] fir tëscht Autrecourt a Mouzon op enger Héicht vun 156 Meter an d'[[Meuse (Floss)|Meuse]] respektiv de [[Canal de l'Est|Canal de la Meuse]] ze lafen. D'Baach ass 17,40&nbsp;km laang an huet beim [[Sandre]] de Code B3220410. {{Navigatioun Nieweflëss vun der Meuse}} [[Kategorie:Baachen a Frankräich]] [[Kategorie:Departement Ardennes]] [[Kategorie:Nieweflëss vun der Meuse]] 7sj58t9p8mb5l0l5m3fvvmb5zsaw0zp Paul Steffen 0 82362 2670151 2613376 2026-04-07T07:58:08Z Zinneke 34 /* Auszeechnungen */ eenheetl 2670151 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} De '''Paul Steffen''', gebuer de [[17. Januar]] [[1930]] zu [[Esch-Uelzecht]], an och do de [[27. Januar]] [[2017]] gestuerwen<ref name=wort>[https://web.archive.org/web/20170202035017/http://www.wort.lu/de/sport/im-alter-von-87-torwartlegende-paul-steffen-ist-tot-588aee21a5e74263e13a9a5e "Torwartlegende Paul Steffen ist tot."] wort.lu, 27. Januar 2017 um 07:52.</ref>, war e lëtzebuergesche Foussballspiller an [[Olympionik]].<ref>[https://www.fifa.com/fifa-tournaments/players-coaches/people=58399/index.html De Paul Steffen op der Websäit vun der FIFA]</ref> Hie war Golkipp bei der [[Jeunesse Esch|Escher Jeunesse]] an huet Lëtzebuerg op den [[Olympesch Summerspiller 1948|Olympesche Summerspiller 1948]] zu [[London]] vertrueden.<ref>{{Citation |URL=http://www.olympiens.lu/alo_olyinf.php?oly=218 |Titel=De Paul Steffen op der Websäit vun der 'Association Luxembourgeoise des Olympiens' |Gekuckt=2011-02-15 |archivedate=2016-03-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160309215627/http://www.olympiens.lu/alo_olyinf.php?oly=218 }}</ref> Tëscht dem 28. Oktober 1953 am 22. Dezember 1962 stoung de Paul Steffen 32-mol fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] am Gol.<ref>[http://www.eu-football.info/_player.php?id=20015 D'Lëscht vun de Lännermatcher vum Paul Steffen op der Websäit European Football]</ref> Berufflech war hie Schmelzaarbechter, Wiert a Chauffeur. Hie gouf 1997 pensionéiert.<ref name=wort/> == Auszeechnungen == * {{OMGLCH|<ref>[http://www.sport.public.lu/fr/actualites/articles/2008/07/olympiens/index.html 30-06-2008:Promotion dans les ordres nationaux »: Les anciens « Olympiens » luxembourgeois à l'honneur]</ref>}} == Kuckt och == {{Kuckt och Portal Sport}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Steffen Paul}} [[Kategorie:Gebuer 1930]] [[Kategorie:Gestuerwen 2017]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Olympionicken]] [[Kategorie:Chevalier de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]] 6ifbnagdgu3p7p5fcacpn02widabzzm Neretva 0 83558 2670082 2619032 2026-04-06T20:48:19Z GilPe 14980 Upassungen 2670082 wikitext text/x-wiki {{Infobox Floss}} D''''Neretva''' ass e [[Floss|Stroum]] deen duerch [[Bosnien an Herzegowina]] a [[Kroatien|Kroatie]] leeft. En ass 225&nbsp;km laang, wouvun der 203 a Bosnien an Herzegovina an 22 a Kroatie sinn. D'Neretva huet hir Quell um Bierg [[Lebršnik]] a leeft an nordwestlech Richtung laanscht [[Konjic]] an de [[Jablanica-Séi]]. Duerno leeft se a Richtung Südwesten a Richtung [[Mostar]], wou déi bekannt "Al Bréck" (''Stari most'') driwwer geet. Se leeft dann, an engem [[Supp (Fiichtgebitt)|suppegen]] [[Flossdelta|Delta]], an d'[[Adriatescht Mier]]. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Flëss a Bosnien-Herzegowina]] [[Kategorie:Flëss a Kroatien]] kiltp33jb3i09wpyhsiwofpht0upl3w Spiller vun de klenge Länner 2011 0 84525 2670109 2583929 2026-04-06T21:13:24Z GilPeBot 65660 Korr. (via JWB) 2670109 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Spiller vun de klenge Länner - LieGames 2011.jpg|300px|right]] D''''Spiller vun de klenge Länner 2011''' ware vum 30. [[Mee]] bis de 4. [[Juni]] [[2011]] a [[Liechtenstein]]. Bei de 14. Spiller ass [[Montenegro]] nei mat derbäikomm. Lëtzebuerg huet mat 111 Athleeten deelgeholl. "Be part of it" war de Slogan vun där Editioun vun de Spiller an och gläichzäiteg den Titel vum Erëffnungslidd, dat vun der liechtensteinescher Pop-Rock-Grupp ''Blue Gravity'' virgedroe gouf. == Disziplinnen a Kalenner == {| class="wikitable float-left" style="margin:0.5em auto; font-size:90%;position:relative;" width=75% |- |bgcolor="#00cc33"|&nbsp;EZ&nbsp;||Erëffnungszeremonie |bgcolor="#3399ff"|&nbsp;●&ensp;&nbsp;||Kompetitiounen |bgcolor="#ffcc00"|&nbsp;1&nbsp;||Finallen |bgcolor=" #ee3333"|&nbsp;SZ&nbsp;||Schlusszeremonie |} {| class="wikitable float-left" style="margin:0.5em auto; font-size:90%; line-height:1.25em;" width=75% |- ! colspan="2"|Mee/Juni !!30.<br>Méi!! 31.<br>Dën!!1.<br>Mët!!2.<br>Don!!3.<br>Fre!!4.<br>Sam |- | colspan="2"| Ceremonies ||bgcolor=#00cc33 align=center|EZ|| || || || || bgcolor=#ee3333 align=center|SZ |- align="center" | colspan="2" align="left" | [[Fichier:Table tennis pictogram.svg|20px|alt=|link=]] [[Dëschtennis]] <!-- 30 -->| <!-- 31 -->|bgcolor=#3399ff|● <!-- 1 -->| bgcolor=#ffcc00|2 <!-- 2 -->| bgcolor=#ffcc00|2 <!-- 3 -->| bgcolor=#ffcc00|1 <!-- 4 -->| bgcolor=#ffcc00|2 <!-- T -->| '''7''' |- align="center" | colspan="2" align="left" | [[Fichier:Judo pictogram.svg|20px|alt=|link=]] [[Judo]] <!-- 30 -->| <!-- 31 -->| bgcolor=#ffcc00|14 <!-- 1 -->| <!-- 2 -->| bgcolor=#ffcc00|2 <!-- 3 -->| <!-- 4 -->| <!-- T -->| '''16''' |- align="center" | colspan="2" align="left"|[[Fichier:Athletics pictogram.svg|20px|alt=|link=]] [[Liichtathleetik]] <!-- 30 -->| <!-- 31 -->| <!-- 1 -->| bgcolor=#ffcc00|9 <!-- 2 -->| <!-- 3 -->| bgcolor=#ffcc00|13 <!-- 4 -->| bgcolor=#ffcc00|13 <!-- T -->| '''35''' |- align="center" | colspan="2" align="left" | [[Fichier:Shooting pictogram.svg|20px|alt=|link=]] [[Schéissen]] <!-- 30 -->| <!-- 31 -->| bgcolor=#ffcc00|2 <!-- 1 -->| bgcolor=#ffcc00|2 <!-- 2 -->| <!-- 3 -->| bgcolor=#ffcc00|1 <!-- 4 -->| <!-- T -->| '''5''' |- align="center" | colspan="2" align="left" | [[Fichier:Swimming pictogram.svg|20px|alt=|link=]] [[Schwammsport|Schwammen]] <!-- 30 -->| <!-- 31 -->| bgcolor=#ffcc00|8 <!-- 1 -->| bgcolor=#ffcc00|10 <!-- 2 -->| bgcolor=#ffcc00|8 <!-- 3 -->| bgcolor=#ffcc00|6 <!-- 4 -->| <!-- T -->| '''32''' |- align="center" | colspan="2" align="left" | [[Fichier:Squash pictogram.svg|20px|alt=|link=]] [[Squash]] <!-- 30 -->|bgcolor=#3399ff|● <!-- 31 -->|bgcolor=#3399ff|● <!-- 1 -->| bgcolor=#3399ff|● <!-- 2 -->| bgcolor=#ffcc00|2 <!-- 3 -->| bgcolor=#3399ff|● <!-- 4 -->| bgcolor=#ffcc00|2 <!-- T -->| '''4''' |- align="center" | colspan="2" align="left" | [[Fichier:Tennis pictogram.svg|20px|alt=|link=]] [[Tennis]] <!-- 30 -->| <!-- 31 -->|bgcolor=#3399ff|● <!-- 1 -->| bgcolor=#3399ff|● <!-- 2 -->| bgcolor=#3399ff|● <!-- 3 -->| bgcolor=#ffcc00|2 <!-- 4 -->| bgcolor=#ffcc00|3 <!-- T -->| '''5''' |- align="center" | colspan="2" align="left"|[[Fichier:Cycling pictogram.svg|20px|alt=|link=]] [[Vëlofueren]] &nbsp;&nbsp;<small>(''[[Vëlofuere bei de Spiller vun de klenge Länner 2011|Detailer]]'')</small> <!-- 30 -->| <!-- 31 -->| bgcolor=#ffcc00|2 <!-- 1 -->| <!-- 2 -->| bgcolor=#ffcc00|1 <!-- 3 -->| bgcolor=#ffcc00|2 <!-- 4 -->| <!-- T -->| '''5''' |- align="center" | colspan="2" align="left" | [[Fichier:Volleyball (indoor) pictogram.svg|20px|alt=|link=]] [[Volleyball]] <!-- 30 -->| <!-- 31 -->|bgcolor=#3399ff|● <!-- 1 -->| bgcolor=#3399ff|● <!-- 2 -->| bgcolor=#3399ff|● <!-- 3 -->| bgcolor=#3399ff|● <!-- 4 -->| bgcolor=#ffcc00|4 <!-- T -->| '''4''' |- align="center" | colspan="2"|'''Total Goldmedailen''' <!-- 30 -->| <!-- 31 -->|'''26''' <!-- 1 -->| '''23''' <!-- 2 -->| '''15''' <!-- 3 -->| '''25''' <!-- 4 -->| '''24''' <!-- T -->| '''113''' |- ! colspan="2"|Mee/Juni !!30.<br>Méi!!31.<br>Dën!!1.<br>Mët!!2.<br>Don!!3.<br>Fre!!4.<br>Sam!!T |}<div style="clear:both;"></div> == Medailespigel == {| style="border:1px solid #808080; background-color:#808080; width:500px;" cellspacing="1" cellpadding="2" |- bgcolor="#efefef" ! colspan="6" | Spiller vun de klenge Länner 2011 &mdash; Medailespigel <small>(Endstand)</small> |- style="background:#efefef;" align="center" ! Plaz ! align="left" | Land ! Gold ! Sëlwer ! Bronze ! Total |- bgcolor="#FFFFFF" align="right" | 1 | align="left" | {{CYP}} | style="background:#F7F6A8;" | 32 | style="background:#DCE5E5;" | 30 | style="background:#FFDAB9;" | 20 | 82 |- bgcolor="#FFFFFF" align="right" | 2 | align="left" | {{LUX}} | style="background:#F7F6A8;" | 30 | style="background:#DCE5E5;" | 15 | style="background:#FFDAB9;" | 27 | 72 |- bgcolor="#FFFFFF" align="right" | 3 | align="left" | {{ISL}} | style="background:#F7F6A8;" | 20 | style="background:#DCE5E5;" | 23 | style="background:#FFDAB9;" | 25 | 68 |- bgcolor="#FFFFFF" align="right" | 4 | align="left" | {{MLT}} | style="background:#F7F6A8;" | 8 | style="background:#DCE5E5;" | 12 | style="background:#FFDAB9;" | 9 | 29 |- bgcolor="#FFFFFF" align="right" | 5 | align="left" | {{LIE}} | style="background:#F7F6A8;" | 6 | style="background:#DCE5E5;" | 10 | style="background:#FFDAB9;" | 11 | 27 |- bgcolor="#FFFFFF" align="right" | 6 | align="left" | {{MCO}} | style="background:#F7F6A8;" | 6 | style="background:#DCE5E5;" | 9 | style="background:#FFDAB9;" | 14 | 29 |- bgcolor="#FFFFFF" align="right" | 7 | align="left" | {{MNE}} | style="background:#F7F6A8;" | 4 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 2 | 8 |- bgcolor="#FFFFFF" align="right" | 8 | align="left" | {{AND}} | style="background:#F7F6A8;" | 3 | style="background:#DCE5E5;" | 7 | style="background:#FFDAB9;" | 5 | 15 |- bgcolor="#FFFFFF" align="right" | 9 | align="left" | {{SMR}} | style="background:#F7F6A8;" | 3 | style="background:#DCE5E5;" | 4 | style="background:#FFDAB9;" | 11 | 18 |} == Lëtzebuerger Gielercher == {| class="wikitable sortable" style="margin-left:15px;" |- valign="top" ! class="hintergrundfarbe5 unsortable" | Medail ! class="hintergrundfarbe5" | Sport ! class="hintergrundfarbe5 unsortable" | Kompetitioun ! class="hintergrundfarbe5" | Sportler |- | bgcolor="gold" align="center" | [[Fichier:Gold GSSE.svg|25px]] || [[Judo]] || bis 100&nbsp;kg Eenzel || [[Georges Simon]] |- | bgcolor="CC9966" align="center" | [[Fichier:Bronze GSSE.svg|25px]] || Judo || iwwer 100&nbsp;kg Eenzel || [[Micah Dahlem]] |- | bgcolor="CC9966" align="center" | [[Fichier:Bronze GSSE.svg|25px]] || Judo || bis 63&nbsp;kg Eenzel || [[Charlotte Arendt]] |- | bgcolor="gold" align="center" | [[Fichier:Gold GSSE.svg|25px]] || Judo || bis 70&nbsp;kg Eenzel || [[Lynn Mossong]] |- | bgcolor="gold" align="center" | [[Fichier:Gold GSSE.svg|25px]] || Judo || bis 52&nbsp;kg Eenzel || [[Marie Muller]] |- | bgcolor="gold" align="center" | [[Fichier:Gold GSSE.svg|25px]] || Judo || bis 57&nbsp;kg Eenzel || [[Manon Durbach]] |- | bgcolor="CC9966" align="center" | [[Fichier:Bronze GSSE.svg|25px]] || [[Schwammsport|Schwammen]] || 200 m Réck || [[Julie Meynen]] |- | bgcolor="gold" align="center" | [[Fichier:Gold GSSE.svg|25px]] || Schwammen || 200 m Réck || [[Raphaël Stacchiotti]] |- | bgcolor="silver" align="center" | [[Fichier:Silver GSSE.svg|25px]] || Schwammen || 200 m Réck || [[Jean-François Schneiders]] |- | bgcolor="gold" align="center" | [[Fichier:Gold GSSE.svg|25px]] || [[Vëlofueren]] || Stroossecourse || [[Bob Jungels]] |- | bgcolor="CC9966" align="center" | [[Fichier:Bronze GSSE.svg|25px]] || Vëlofueren || Stroossecourse || [[Pit Schlechter (Vëlossportler)|Pit Schlechter]] |- | bgcolor="gold" align="center" | [[Fichier:Gold GSSE.svg|25px]] || Vëlofueren || Stroossecourse || [[Christine Majerus]] |- | bgcolor="CC9966" align="center" | [[Fichier:Bronze GSSE.svg|25px]] || Vëlofueren || Stroossecourse|| [[Nathalie Lamborelle]] |- | bgcolor="gold" align="center" | [[Fichier:Gold GSSE.svg|25px]] || Schwammen || 200 m Medley || Raphaël Stacchiotti |- | bgcolor="gold" align="center" | [[Fichier:Gold GSSE.svg|25px]] || [[Schéissen]] || Loftgewier || [[Carole Calmes]] |- | bgcolor="gold" align="center" | [[Fichier:Gold GSSE.svg|25px]] || Judo || bis 81&nbsp;kg Eenzel || [[Denis Barboni]] |- | bgcolor="gold" align="center" | [[Fichier:Gold GSSE.svg|25px]] || Judo || bis 90&nbsp;kg Eenzel || [[Denis Leider]] |- | bgcolor="gold" align="center" | [[Fichier:Gold GSSE.svg|25px]] || Vëlofueren || Stroossecourse || |- | bgcolor="gold" align="center" | [[Fichier:Gold GSSE.svg|25px]] || Schwammen || 100 m Réck || Jean-François Schneiders |- | bgcolor="gold" align="center" | [[Fichier:Gold GSSE.svg|25px]] || Schwammen || Fräistil || Raphaël Stacchiotti |- | bgcolor="CC9966" align="center" | [[Fichier:Bronze GSSE.svg|25px]] || [[Liichtathleetik]] || 800 m || [[Martine Mellina]] |- | bgcolor="gold" align="center" | [[Fichier:Gold GSSE.svg|25px]] || Liichtathleetik || Speerwerfen || [[Antoine Wagner]] |- | bgcolor="CC9966" align="center" | [[Fichier:Bronze GSSE.svg|25px]] || Schwammen || 100 m Brasse || [[Aurélie Waltzing]] |- | bgcolor="silver" align="center" | [[Fichier:Silver GSSE.svg|25px]] || Schwammen || 100 m Brasse || [[Laurent Carnol]] |- | bgcolor="gold" align="center" | [[Fichier:Gold GSSE.svg|25px]] || Schwammen || 4x200 m Fräistil Staffel || |- | bgcolor="silver" align="center" | [[Fichier:Silver GSSE.svg|25px]] || Liichtathleetik || 100 m || [[Yoann Bebon]] |- | bgcolor="gold" align="center" | [[Fichier:Gold GSSE.svg|25px]] || Liichtathleetik || 5000 m || [[Pol Mellina]] |- | bgcolor="gold" align="center" | [[Fichier:Gold GSSE.svg|25px]] || [[Dëschtennis]] || Dammenekipp || |- | bgcolor="silver" align="center" | [[Fichier:Silver GSSE.svg|25px]] || Dëschtennis || Härenekipp || |- | bgcolor="CC9966" align="center" | [[Fichier:Bronze GSSE.svg|25px]] || Liichtathleetik || 100 m || [[Tiffany Tshilumba]] |- | bgcolor="gold" align="center" | [[Fichier:Gold GSSE.svg|25px]] || Vëlofueren || Zäitfueren || Bob Jungels |- | bgcolor="CC9966" align="center" | [[Fichier:Bronze GSSE.svg|25px]] || Vëlofueren || Zäitfueren || [[Tom Thill]] |- | bgcolor="gold" align="center" | [[Fichier:Gold GSSE.svg|25px]] || Judo || Dammenekipp || |- | bgcolor="gold" align="center" | [[Fichier:Gold GSSE.svg|25px]] || Judo || Härenekipp || |- | bgcolor="gold" align="center" | [[Fichier:Gold GSSE.svg|25px]] || Dëschtennis || Double Dammen || |- | bgcolor="CC9966" align="center" | [[Fichier:Bronze GSSE.svg|25px]] || Schwammen || 200 m Brasse || Aurélie Waltzing |- | bgcolor="gold" align="center" | [[Fichier:Gold GSSE.svg|25px]] || Schwammen || 200 m Brasse || Laurent Carnol |- | bgcolor="gold" align="center" | [[Fichier:Gold GSSE.svg|25px]] || Schwammen || 200 m Fräistil || Raphaël Stacchiotti |- | bgcolor="CC9966" align="center" | [[Fichier:Bronze GSSE.svg|25px]] || Schwammen || 4x100 m Medley Staffel || |- | bgcolor="silver" align="center" | [[Fichier:Silver GSSE.svg|25px]] || Schwammen || 4x100 m Medley Staffel || |- | bgcolor="CC9966" align="center" | [[Fichier:Bronze GSSE.svg|25px]] || Dëschtennis || Double Hären || |- | bgcolor="CC9966" align="center" | [[Fichier:Bronze GSSE.svg|25px]] || [[Squash]] || Dammenekipp || |- | bgcolor="silver" align="center" | [[Fichier:Silver GSSE.svg|25px]] || Squash || Härenekipp || |- | bgcolor="CC9966" align="center" | [[Fichier:Bronze GSSE.svg|25px]] || Liichtathleetik || 10.000 m || [[Pascale Schmoetten]] |- | bgcolor="gold" align="center" | [[Fichier:Gold GSSE.svg|25px]] || Liichtathleetik || 400 m Hürden || [[Kim Reuland]] |- | bgcolor="CC9966" align="center" | [[Fichier:Bronze GSSE.svg|25px]] || Vëlofueren || Mountainbike || [[Gusty Bausch]] |- | bgcolor="silver" align="center" | [[Fichier:Silver GSSE.svg|25px]] || Vëlofueren || Mountainbike || |- | bgcolor="CC9966" align="center" | [[Fichier:Bronze GSSE.svg|25px]] || Liichtathleetik || 1500 m || Martine Mellina |- | bgcolor="gold" align="center" | [[Fichier:Gold GSSE.svg|25px]] || Schwammen || 400 m Medley || Raphaël Stacchiotti |- | bgcolor="silver" align="center" | [[Fichier:Silver GSSE.svg|25px]] || Liichtathleetik || 400 m || [[Frédérique Hansen]] |- | bgcolor="silver" align="center" | [[Fichier:Silver GSSE.svg|25px]] || Schwammen || 4x100 m Fräistil Staffel || |- | bgcolor="gold" align="center" | [[Fichier:Gold GSSE.svg|25px]] || Liichtathleetik || Stafhéichspronk || [[Edna Semedo Monteiro]] |- | bgcolor="silver" align="center" | [[Fichier:Silver GSSE.svg|25px]] || Liichtathleetik || Stafhéichspronk || [[Stéphanie Vieillevoye]] |- | bgcolor="gold" align="center" | [[Fichier:Gold GSSE.svg|25px]] || Liichtathleetik || 3000 m Hindernis || [[Pascal Groben]] |- | bgcolor="CC9966" align="center" | [[Fichier:Bronze GSSE.svg|25px]] || [[Tennis]] || Eenzel Fraen || [[Claudine Schaul]] |- | bgcolor="CC9966" align="center" | [[Fichier:Bronze GSSE.svg|25px]] || Tennis || Eenzel Hären || [[Mike Vermeer]] |- | bgcolor="gold" align="center" | [[Fichier:Gold GSSE.svg|25px]] || Dëschtennis || Eenzel Fraen || [[Xia Lian Ni]] |- | bgcolor="silver" align="center" | [[Fichier:Silver GSSE.svg|25px]] || Dëschtennis || Eenzel Fraen || [[Sarah De Nutte]] |- | bgcolor="gold" align="center" | [[Fichier:Gold GSSE.svg|25px]] || Dëschtennis || Eenzel Männer || [[Traian Ciociu]] |- | bgcolor="CC9966" align="center" | [[Fichier:Bronze GSSE.svg|25px]] || Dëschtennis || Eenzel Männer || [[Gilles Michely]] |- | bgcolor="CC9966" align="center" | [[Fichier:Bronze GSSE.svg|25px]] || Liichtathleetik || 1500 m || Pol Mellina |- | bgcolor="CC9966" align="center" | [[Fichier:Bronze GSSE.svg|25px]] || [[Volleyball]] || Indoor Männer || |- | bgcolor="silver" align="center" | [[Fichier:Silver GSSE.svg|25px]] || Tennis || Mixed Double || |- | bgcolor="CC9966" align="center" | [[Fichier:Bronze GSSE.svg|25px]] || Liichtathleetik || 5000 m || Pascale Schmoetten |- | bgcolor="CC9966" align="center" | [[Fichier:Bronze GSSE.svg|25px]] || Liichtathleetik || Bommstoussen|| [[Bob Bertemes (Bommstéisser)|Bob Bertemes]] |- | bgcolor="CC9966" align="center" | [[Fichier:Bronze GSSE.svg|25px]] || Liichtathleetik || 10.000 m || [[Vincent Nothum]] |- | bgcolor="CC9966" align="center" | [[Fichier:Bronze GSSE.svg|25px]] || Volleyball || Beach Fraen || |- | bgcolor="silver" align="center" | [[Fichier:Silver GSSE.svg|25px]] || Liichtathleetik || Staffel 4 x 400 m || |- | bgcolor="silver" align="center" | [[Fichier:Silver GSSE.svg|25px]] || Squash || Eenzel Männer || [[Sanjay Raval]] |- | bgcolor="silver" align="center" | [[Fichier:Silver GSSE.svg|25px]] || Squash || Eenzel Fraen || [[Sandra Denis]] |- | bgcolor="CC9966" align="center" | [[Fichier:Bronze GSSE.svg|25px]] || Schwammen || 4x100 m Fräistil Staffel || |- | bgcolor="CC9966" align="center" | [[Fichier:Bronze GSSE.svg|25px]] || Volleyball || Indoor Fraen || |} == Um Spaweck == * [http://www.liegames2011.li/ Site vun de SvdkL 2011] * [https://web.archive.org/web/20110607052711/http://www.wort.lu/wort/web/sport/artikel/2011/06/152222/bronzemedaillen-am-laufenden-band.php Liveticker op wort.lu] {{Navigatioun Spiller vun de klenge Länner}} [[Kategorie:Spiller vun de klenge Länner]] hjfit0rksbol9fcfnuoihy12bs7ygtj HaaptsäitBléck/Reserv 0 91074 2670142 2670032 2026-04-07T06:58:52Z Zinneke 34 /* Kategorie 'Alles Méigleches' */ 2670142 wikitext text/x-wiki Hei kënne Virschléi fir Biller agedroe ginn, déi dann, [[HaaptsäitBléck/Archiver|via eng Schabloun]], spéider op der [[Haaptsäit]] als "Bild vun der Woch" gewise kënne ginn. ===Kategorie 'Alles Méigleches'=== <gallery mode="packed" heights="120"> <!-- Konscht --> "The School of Athens" by Raffaello Sanzio da Urbino.jpg Fichier:Lupa Capitolina, Rome.jpg File:The Conjurer, ca. 1502.jpg File:Les Joueurs de cartes, par Paul Cézanne.jpg File:Vincent van Gogh - Irises (1889).jpg File:Las Meninas, by Diego Velázquez, from Prado in Google Earth.jpg File:Edgar Degas - Ballet (L'Étoile).jpg File:Self-portrait in a Straw Hat by Elisabeth-Louise Vigée-Lebrun.jpg <!-- Musek --> <!-- Astronomie --> Fichier:Pedra Azul Milky Way.jpg Fichier:Hickson Compact Group 40 - Flickr - geckzilla.png Fichier:Cartwheel_Galaxy_(NIRCam_and_MIRI_Composite_Image)_(weic2211a).jpeg Fichier:PIA22946-Jupiter-RedSpot-JunoSpacecraft-20190212.jpg Fichier:Turbulent_Tropical_Skies.jpg Fichier:Space Shuttle Columbia launching.jpg <!-- Technik --> Fichier:Soldering_a_0805.jpg Fichier:Emirates Airbus A380-861 A6-EER MUC 2015 04.jpg <!-- Skizzen --> Fichier:Change in Average Temperature.svg Fichier:Lateral head anatomy detail.jpg Fichier:Structure_volcano_numbered.svg <!-- Elementer, Mineralien --> Fichier:Tantalum single crystal and 1cm3 cube.jpg Fichier:Ambre Moustique.jpg <!-- Déieren --> Fichier:Estrella roja del Mediterráneo (Echinaster sepositus), Parque natural de la Arrábida, Portugal, 2020-07-31, DD 79.jpg Fichier:Glaucus atlanticus 1 cropped.jpg Fichier:Haeckel Arachnida.jpg Fichier:Yellow mite (Tydeidae), Lorryia formosa.jpg Fichier:Wegerich Scheckenfalter Duo auf Rotklee.jpg File:Close wing Basking of Athyma perius (Linnaeus, 1758) - Common Sergeant (4) WLB.jpg Fichier:Gemeine Goldwespe.jpg File:Soldadinhos.jpg European_praying_mantis_%28Mantis_religiosa%29_green_female_Dobruja.jpg Fichier:Sitting_Asian_elephant_(Elephas_maximus)_bathing_in_Tad_Lo_river,_Laos.jpg File:European hamster (Cricetus cricetus) Meidling.jpg Fichier:Mikadotrochus hirasei 01.jpg Fichier:Haliotis clathrata 01.JPG Fichier:Guildfordia triumphans 01.JPG File:Angaria melanacantha 01.JPG <!-- Tonne Gemuschels: https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Llez/Shells_by_H._Zell --> Fichier:2017.07.06.-48-Wendisch Rietz--Zauneidechse-Weibchen.jpg Fichier:Trinkende Taube am Neptunbrunnen in Tübingen 2019 cropped.jpg Fichier:James's Flamingo mating ritual.jpg Fichier:Jabirú africano (Ephippiorhynchus senegalensis), delta del Okavango, Botsuana, 2018-07-31, DD 10.jpg Fichier:זריחה באגמון חולה בזמן נדידת העגורים.jpg Fichier:Sword-billed hummingbird (male) at Guango Lodge, Ecuador (21310837273).jpg Fichier:Gallina de Guinea (Numida meleagris), parque nacional Kruger, Sudáfrica, 2018-07-25, DD 42.jpg File:Upupa epops (057A2126).jpg Fichier:Petirrojo europeo (Erithacus rubecula), Tierpark Hellabrunn, Múnich, Alemania, 2012-06-17, DD 02 Crop.JPG <!-- Pilzen --> File:Tintenfischpilz 1a.JPG <!-- Planzen --> Fichier:Mangrove Reflection Wide Ashtamudi Kollam Kerala Mar22 A7C 01464.jpg File:Dragonblood tree in Socotra 2.jpg Fichier:Two Arecaceae in the fields viewed through a hole in a tree stump in Laos at sunrise.jpg Fichier:Zaaddozen van gewone berenklauw (Heracleum sphondylium). 10-08-2023. (actm.) 02.jpg File:Pineapple 'Victoria' with slice.jpg Fichier:Garlic_bulbs_and_cloves.jpg Fichier:Almonds - in shell, shell cracked open, shelled, blanched.jpg File:Ripe Seeds Coffee Robusta Coorg Karnataka India Feb24 D72 25688.jpg File:Ковила, Тарутинський степ, Україна.jpg <!-- Landschaften --> Fichier:Afternoon at Tennfjorden, Raftsundet, Hinnøya, Norway, 2015 September (02).jpg Fichier:Sommet de la Dune du Pilat.jpg Fichier:Everest, Himalayas.jpg File:Sorgu saar Sorkholm.jpg Fichier:Water reflection of sunset with gray and orange clouds and pirogues moored to the bank in Don Det Laos.jpg Fichier:Ninh Hòa salt production - alt.JPG Fichier:Water reflection of stringy gray and white clouds in a pond on a sand beach of Don Khon at sunrise in Laos.jpg File:Кызылкуп на рассвете.jpg Fichier:Озеро Дус-Холь вечером. Тес-Хемский кожуун.jpg Fichier:Taal Volcano eruption on January 12, 2020.jpg Fichier:AralSea1989 2014.jpg Fichier:Flysch%20formation%20at%20Sakoneta%20Beach.jpg File:Val Montanaia.jpg Fichier:Khone Phapheng Falls, Si Phan Don, Laos, widest waterfall in the world.jpg <!-- Uertschaften, Gebaier, Brécken --> Fichier:Porta Nigra morgens (100MP).jpg Fichier:Blenheim Palace south view 2016.jpg Fichier:Tallinna vanalinn päikesetõusu ajal.jpg Fichier:Atomium, Bruselas, Bélgica, 2021-12-15, DD 148-150 HDR.jpg Fichier:Fishing huts reflected in the ice at Fisketången, Kungshamn.jpg Fichier:Skyline of the Central Business District of Singapore with Esplanade Bridge.jpg Fichier:20180109 Vienna State Opera at blue hour 850 9387.jpg File:Mont St Michel at sunrise.jpg Fichier:Manarola_NW_Cinque_Terre_Sep23_A7C_07233.jpg Fichier:วัดพระศรีรัตนศาสดาราม_8_(edited).jpg File:Медресе Баракхан,Ташкент (Barakhan Madrasah, Baroqxon madrasasi).jpg Fichier:Aerial_View_-_Landschaft_Markgr%C3%A4flerland1.jpg Fichier:Jukung Pasar Terapung.jpg File:Узор на потолке мечети Баланд 6.jpg Fichier:Iglesia de Entoto Maryam, Adís Abeba, Etiopía, 2024-01-19, DD 02.jpg Fichier:Prčanj, Bahía de Kotor, Montenegro, 2014-04-19, DD 06.jpg Fichier:Museo Nacional de Bellas Artes, Manila, Filipinas, 2023-08-27, DD 53.jpg File:Museum of contemporary art, Belgrade (Музеј савремене уметности Београд).jpg File:Vodno Telecommunication Tower.jpg File:Jinwan Arts Center dllu 01.jpg Fichier:Castillo de Praga, Praga, República Checa, 2022-07-01, DD 23-25 HDR.jpg Fichier:Plaza Mayor, Poznan, Polonia, 2014-09-18, DD 41.jpg Fichier:Krakow - Wawel from Vistula - 4.jpg <!-- Geschicht --> Fichier:Templo de Nefertari, Abu Simbel, Egipto, 2022-04-02, DD 153.jpg Fichier:Flickr - DVIDSHUB - Giant standing Buddhas of Bamiyan still cast shadows (Image 2 of 8).jpg Fichier:Magna Carta (British Library Cotton MS Augustus II.106).jpg|15. Juni Fichier:Crécy - Grandes Chroniques de France.jpg|26. August Fichier:Sitting Leo Belgicus - Visscher.jpg Fichier:Trier_500_Millionen_Mark_Fritz_Quant.jpg File:Hindenburg disaster, 1937.jpg Fichier:Karte westwall.png|10. Mee Fichier:Crowds_of_French_patriots_line_the_Champs_Elysees-edit2.jpg|26. Aug. 1944 Fichier:Raising the Flag on Iwo Jima, larger.jpeg|23.2.45 <!-- Literatur Film--> File:Clementinum baroque library 2.jpg File:Amazing Stories, November 1928.jpg File:Jaws movie poster.jpg <!-- Persounen --> Fichier:Julia Margaret Cameron - John Herschel (Metropolitan Museum of Art copy, restored) levels.jpg Fichier:Ansambel SkaMeika´.jpg Fichier:Agence Rol, L’éclipse, gare Saint-Lazare, 1921.jpg File:The Umbrella Workshop.jpg Fichier:Masks in the rain.jpg Fichier:Supreme Federal Court - Statue.jpg File:Novak Djokovic - Roland-Garros - 28.05.2024 croped.jpg <!--Soss--> Fichier:Mycene gold mask 1 NAMA Athens Greece.jpg Fichier:Ingredienti per il pesto Genovese (Ingridients for Pesto Genovese).jpg File:Funchal (Madeira, Portugal), Rua Dr. Fernão de Ornelas, Nata 7 - Fernão Ornelas -- 2025 -- 1205.jpg Fichier:Supermarket_in_recife,_pernambuco,_Brazil.jpg File:Wooden spools of sewing thread in different colors 6.jpg Fichier:Bicycle crankset Shimano 105 R7000 (chainring 50-34, length 172.5mm, 11 speed).jpg Fichier:Dieselrainbow.jpg File:Waldenbuch - Innenstadt - Stadtfriedhof - Parkplatz - Pflaster (1).jpg </gallery> ===Dëst an dat vu Lëtzebuerg=== <gallery mode="packed" heights="130"> Fichier:Esch-Alzette, Gare Belval Université et P+R.jpg File:Belval, Héichuewen A (110).jpg Fichier:Former steel production site Metze Schmelz, later Arbed Esch-Schifflange, then ArcelorMittal 2022-05 ---31.jpg Fichier:Grund, ciudad de Luxemburgo, Luxemburgo, 2023-12-16, DD 155-157 HDR.jpg Fichier:Bahnhof Luxemburg.jpg Fichier:Dusk in Luxembourg Grund (28998138111).jpg File:Luxembourg, vue sur pont Adolphe (103).jpg Fichier:Stierchen Bridge 2019-03-21.jpg Fichier:Valley of Alzette river in Luxembourg City 02.jpg File:Luxembourg, ravelin Beck-Jost (Paschtéitchen) (101).jpg Fichier:2 Rue de la Boucherie in Luxembourg City.jpg Fichier:Luxemburg BW 2016-09-15 11-46-49 stitch.jpg Fichier:Hospicio de San Juan, ciudad de Luxemburgo, Luxemburgo, 2023-12-16, DD 26.jpg Fichier:Rokoko Pavillon Echternach 2013-08 -- 5.JPG Fichier:Schloss Weilerbach 16.jpg File:Château d'Ansembourg - Mystic Look in Spring (53667822192).jpg File:Wellenstein, CR151 (103).jpg Fichier:Wormeldange depuis Wormeldange-Haut 2023a.jpg Fichier:Luxembourg, Villa Louvigny intérieur (115).jpg|1929 - 100 Joer Radio Letzebuerg Fichier:Philharmonie, Großer Konzertsaal.jpg Fichier:Boulaide – Monument seconde guerre mondiale et morgue.jpg Fichier:Meder-Haus Esch-sur-Alzette 2014-12 --1.jpg Fichier:Portail Banque et caisse d'épargne de l'Etat place de Metz.jpg Fichier:Luxembourg cimetière Notre-Dame platanes 01.jpg Fichier:Kirche Goesdorf 02.jpg Fichier:Ansembourg, Hinterer Schlosseingang 01.jpg Fichier:CFL 212 Wiltz 01.jpg Fichier:CFL 3608 Gare Luxembourg 01.jpg Fichier:CFL 2400 Alstom Coradia Max.jpg File:Hesperange, OA14 (102).jpg File:Bettembourg, gare CFL Bettembourg (116).jpg Fichier:Luxembourg - CFL network 2025.svg Fichier:Mondorf Thionville Railway Bellwald 696.jpg Fichier:Traditional photo point on PC 12 near Eischen (47362529722).jpg File:Wappen Peter Ernst von Mansfeld.jpg|2029 Fichier:Jan Brueghel le Jeune Bouquet de fleurs MNHA.jpg Fichier:Luxembourg fortress in 1792 by J. W. von Goethe – Breedewee a Schlassbréck.jpg Fichier:N-Liez hotel-du-gouvernement-a-luxembourg.png Fichier:Michel Engels - 13 Les portes du Bock..jpg Fichier:Paintings_-_Cathédrale_Notre-Dame_de_Luxembourg_-_DSC06046.JPG Fichier:Vase with frogs, water lilies and dragonflies designed by Pierre Blanc for Villeroy & Boch.jpg File:Les filles de Loth.jpg Fichier:Pg034 Antiquités romaines trouvées au camp de Dahlheim.jpg Fichier:Remerschen, Op Mecheren (106).png Fichier:Mosaik cweber entzerrt.jpg Fichier:Diekirch Roman Necropolis and City Museum.jpg Fichier:Wenceslaus johana.png|Wope vum [[Wenzel I. vu Lëtzebuerg]] a senger Fra [[Jeanne vu Brabant]]. Fichier:Balduineum Wahl Heinrich VII.jpg|27.11.1308 Fichier:Tod Heinrichs VII..jpg|24. August 1313 File:Arrigo-VII-monument-parts-museo-opera-pisa.jpg Fichier:CrownBohemia1.jpg Fichier:Wenceslaus IV, Charles IV, Jobst of Moravia.jpg Fichier:Pisanello 024b.jpg|Sigismund vu Lëtzebuerg/HRR 15.2.1368 – 9.12.1437 Fichier:Portret van de heraut Nassau-Vianden - Portrait of the herald of Nassau-Vianden - Wapenboek Nassau-Vianden - KB 1900 A 016, folium 01v.jpg Fichier:Duché de-Luxembourg Jean-Janson-1637-1693-Amsterdam.jpg Fichier:LASB K Hellwig 0006.jpg Fichier:De_Fer_Trier_1692.jpg Fichier:Ducatus Lutzenburgi novissima et accuratissima delineatio - CBT 6611267.jpg|vum [[Nicolaes Visscher (1649–1702)|Nicolaes Visscher]]. Fichier:Van der Meulen Prise de Luxembourg.jpg|3.6.1684 Fichier:Luxemburg 1550 65 v Deventer.jpg Fichier:LASB K Hellwig 0850.jpg Fichier:Sol (1786) mnha53830 66387.jpeg Fichier:10 Thaler Note BIL 1856.jpg|175 Joer 2031 Fichier:Compagnie des chemins de fer Prince-Henri (Aktie).jpg|1869 File:Reichs-Eisenbahnen in Elsass-Lothringen und Wilhelm-Luxemburg-Bahn. Personen und Gueter-Verkehr im Etats-Jahre 1878-79 - btv1b10224023c Lux.webp Fichier:Luxembourg- Gendarmerie (NYPL b14896507-92751).jpg File:Paul de Pidoll, Ruines du Château de Bourscheid, mnha11423 68789.jpg Fichier:'Gare de Luxembourg', TEKA0112603.jpg Fichier:05266-Luxemburg-1904-Pfaffenthal, Siechengas-Brück & Sohn Kunstverlag.jpg File:Luxembourg - Au Glacis by Charles Bernhoeft.jpg Fichier:Luxembourg - Les 3 Glands - Die 3 Eicheln - PC Schoren.jpg Fichier:Biermann, Plan Luxembourg en 1907.jpg Fichier:Consdorf, portail cimetière Aujourd'hui nous... (102).jpg Fichier:Luxembourg, place de la Constitution (016675) vers 1930.jpg Fichier:Grand Duke boards PH-TGD, Schiphol, 11JUN56-102.jpg Fichier:Einweihung des Mosel-Schifffahrtsweges 1964-HB9890 RGB.jpg Fichier:De abdicatie en opvolging in Luxemburg, de hertogelijke familie, Bestanddeelnr 917-1168.jpg Fichier:Wereldkampioenschappen Luxemburg. Start, Bestanddeelnr 905-2736.jpg Fichier:Hinzert Memorial Nazi Concentration Camp 01.jpg|25. Februar Fichier:Luxembourg City monument Guillaume II statue 2011.jpg|5. Nov. 1884 ageweit Fichier:Larochette, Nommerleeën, Draachelee (104).jpg Fichier:Zone protégée Brucherbierg-Lallengerbierg (113).jpg Fichier:Boufferdanger Muer 2016 accès.jpg Fichier:Bettembourg Bongert Altenhoven.jpg Fichier:Kockelscheuer pond parking a.jpg Fichier:DECEMBER AFTERNOON in Bech-Kleinmacher, LU.jpg Fichier:SAINT DONAT CHAPEL in WORMELDANGE KOEPPCHEN, Luxembourg.jpg </gallery> [[Kategorie:Haaptsäit Bléck]] j4ogmh0hx2pufwtlbpebdy4hr27cgwu Schabloun:AVDW 9 10 103619 2670067 2411957 2026-04-06T17:03:07Z Zinneke 34 2670067 wikitext text/x-wiki [[Fichier:E' Schrek op de Lezeburger Parnassus vum A. Meyer. Lezeburg bei J. Lamort ob der Place-D'Aarem, 1829.jpg|110px|left]] Den '''[[Antoine Meyer]]''', gebuer den 31. Mee 1801 an der [[Dräikinneksgaass]] an der Stad Lëtzebuerg, a gestuerwen den 29. Abrëll 1857 zu Léck, war e Mathematiksprofesser an Auteur vun ë.&nbsp;a. dem éischte Buch op Lëtzebuergesch, ''[[E' Schrek ob de' Lezeburger Parnassus]]'', dat 1829 erauskoum. Hie war Enseignant am [[Iechternacher Kolléisch]], duerno op der Militärakademie zu Breda, an am Kolléisch zu Léiwen. 1832 huet hien en Doktorat an der Mathematik op der Universitéit zu Léck gemaach. Hien huet duerno ë.&nbsp;a. zu Bréissel op der Militärakademie an op der Université libre, an op der [[Universitéit vu Léck]] enseignéiert. Well säi Buch dat éischt iwwerhaapt op [[Lëtzebuergesch]] war, huet de Meyer eng eegen Orthographie a Grammaire missen erfannen. 1832 huet hien zu Léiwen en zweete Band, ''Jong vum Schrek op de' Lezeburger Parnassus'', drécke gelooss, an 1845 seng Gedichter nach eng Kéier, zesumme mat neien, als ''Luxemburgische Gedichte und Fabeln'' publizéiert. 1853 koum ''Oilzegt-Klang'' (Uelzecht-Klang) no an 1854 nach e kuerzt ''Règelbüchelchen vum Lezeburger Orthoegraf''... '''[[Antoine Meyer| > méi]]''' <noinclude>[[Kategorie:Artikele vun der Woch|AVDW 09]]</noinclude> 7u5j8hmb6wmj5wat2019ft31cybok6b Miezegerbaach 0 119590 2670116 1928675 2026-04-06T21:28:02Z Zinneke 34 2670116 wikitext text/x-wiki {{Infobox Floss}} D''''Miezegerbaach''' oder och einfach d'''Miezeg'' ass eng Baach an der [[belsch]]er [[Provënz Lëtzebuerg]] an de Gemenge [[Miezeg]] an [[Éibeng]]. Et ass en Niewefloss vun der [[Kuer]]. Si entsteet eng ronn 700 Meter nordwestlech vun [[Déifert]] op enger Plaz wou am Ëmkrees vun 150 Meter dräi Baachen zesummelafen. Vum Zesummefloss mat der südlechster, der [[Béibengerbaach]] un, huet se den Numm Miezegerbaach. Vun do leeft de de ganzen Zäit no Süden, fiddert zu [[Miezeg]] d'Weieren a leeft da weider bis op [[Attem]] wou s'an d'[[Kuer]] leeft. [[Kategorie:Aubange]] [[Kategorie:Messancy]] [[Kategorie:Baachen an der Provënz Lëtzebuerg]] 1kn5jmpcbe1fru48ew98zg8ypvghi4n Linienzugbeeinflussung 0 120514 2670137 2286065 2026-04-07T06:44:05Z ~2026-29608-4 69362 laanscht 2670137 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Lininenleiter im Gleis mit Kreuzungsstelle.jpg|thumb|De Schlitzkabel vun der LZB, deen d'Informatioune bidirektional iwwerdréit.]] D''''Linienzugbeeinflussung''' (LZB) ass en däitschen Zuchsécherungssystem, dee speziell fir Héichvitessstrecken entwéckelt a konzipéiert gouf. All Héichvitessstrecken an Däitschland an deelweis an aneren europäesche Länner si mat LZB ausgerëscht. Bei der LZB ginn, anescht wéi bei der [[Punktförmige Zugbeeinflussung|PZB]], d'Date linnefërmeg, also permanent, iwwerdroen. Dës Date kënnen d'Soll- an Zilvitesse souwéi z.&nbsp;B. och den Ofstand bis zum nächsten [[Eisebunnssignal|Haaptsignal]] sinn. == Komponenten an Ausrëschtung == Bei der LZB gëtt tëscht den Ariichtungen op der Streck an den Ariichtungen op der Maschinn ënnerscheet. === Streckenariichtungen === Bei der LZB suergen zwéi [[Schlitzkabel]]en, déi souwuel an der Mëtt vum Gleis wéi och um Fouss vun enger Schinn verlafen, fir déi konstant Dateniwwerdroung tëscht dem Gefier an der Streckenzentral. De Kabel gëtt an enger Schleef verluecht an all 100 Meter wiesselt de Kabel dee laanscht d'Schinn läit, an d'Mëtt vum Gleis, an de Kabel aus der Mëtt vum Gleis wiesselt laanscht d'Schinn. Bei sou enger ''Kräizung'' kënnt et zu engem [[Phasendifferenz|Phasesprong]], deen hëlleft Postioun vum Gefier ze bestëmmen. D'maximal Längt vu sou enger Kabelschleef ass 12,7&nbsp;km. [[Fichier:LL-Verlegung.png|thumb|380px|D'Verleeë vun de Schleefe bei der Kuerzschleefentechnik.]] ==== Kuerzschleefentechnik==== Bei der Kuerzschleefentechnik ginn d'Schleefeberäicher an eenzele Schleefe vun 300 Meter no riets an no lénks geluecht. D'Speisung vun de Kuerzschleefe geschitt parallel, sou datt an engem Schleefeberäich an alle Schleefen déi selwecht Informatiounen iwwerdroe ginn. ==== Laangschleefentechnik==== Bei der Laangschleefentechnik besteet de Schleefeberäich aus enger Schleef, déi vun engem ''Fernspeisegerät'' aus gespeist gëtt. En Nodeel vun der Technik ass deen, datt beim Ausfall vum Fernspeisegerät de ganze Schleefeberäich ausfält. Dowéinst gëtt d'Laangschleefentechnik no an no vun der Kuerzschleefentechnik ersat. === Streckenausrëschtung === * LZB-Streckenzentral * Fernspeisgeräter * Virastellungsgeräter * Potentialtrennschief * Verstärkerschief * Linneleederschleefen am Gleis * Zousätzlech LZB-Signaliséierung === Gefierausrëschtung === [[Fichier:LZB-Antenne 423.jpg|thumb|Eng LZB-Antenne fir d'Iwwerdroen an empfänke vun Telegrammen.]] Zwou Antennen um Gefier iwwerdroe bei der LZB fir d'Daten tëscht der Zentral an dem Gefier. Iwwer Induktioun ginn d'Informatiounen tëscht dem Linneleeder an den Antennen ausgetosch. * LZB-Gefierrechner * Stroumversuergung * Antenne fir ze senden an z'empfänken * Weesensorik * Zwangsbremsagrëff * Zuchdatenasteller * Modular Führerstandsannonce == Fonctionnement == {{Update}} [[Kategorie:Eisebunn]] [[Kategorie:Zuchsécherungssystemer]] 1k18lsdtr2tkbit6f4cbhdx159ylbu2 Kategorie:Politik a Liechtenstein 14 120736 2670087 2427270 2026-04-06T20:55:46Z GilPe 14980 De(n) GilPe huet d'Säit [[Kategorie:Politik am Liechtenstein]] op [[Kategorie:Politik a Liechtenstein]] geréckelt: Liechtenstein = Neutrum --> a Liechtenstein 2427270 wikitext text/x-wiki {{KategorieSpezial|[[Politik]] a [[Liechtenstein]]}} {{Commonscat|Politics of Liechtenstein|{{PAGENAME}}}} [[Kategorie:Politik no Länner|Liechtenstein]] [[Kategorie:Liechtenstein]] qhi47rtjbadarnbftkpn1tf199wo915 Schabloun:Navigatioun Amtssproochen EU 10 121461 2670046 2649199 2026-04-06T13:32:29Z Mobby 12 60927 k 2670046 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name=Navigatioun Amtssproochen EU |listclass = hlist |state=collapsed |image=[[Fichier:Flag of Europe.svg|50px|Fändel vun Europa]] |title=[[Offiziell Sprooche vun der Europäescher Unioun|Amtssprooche vun der Europäescher Unioun]] |list1= *[[Bulgaresch]] *[[Däitsch]] *[[Dänesch]] *[[Englesch]] *[[Estnesch]] *[[Finnesch]] *[[Franséisch]] *[[Griichesch]] *[[Hollännesch]] *[[Iresch]] *[[Italieenesch]] *[[Kroatesch]] *[[Lettesch]] *[[Litauesch]] *[[Malteesesch]] *[[Polnesch]] *[[Portugisesch]] *[[Rumänesch]] *[[Schweedesch]] *[[Slowakesch]] *[[Sloweenesch]] *[[Spuenesch]] *[[Tschechesch]] *[[Ungaresch]] }}<noinclude> [[Kategorie:Navigatiounsläischten:Sproochen|EU]] [[Kategorie:Europäesch Unioun| S]] </noinclude> ailm557q701zvuluzp6uf0uq03k6rd4 Mos Stellarium 0 124206 2670108 2626108 2026-04-06T21:12:37Z GilPeBot 65660 Korr. (via JWB) 2670108 wikitext text/x-wiki {{Infobox Film nei |Plakat = Affiche Mos Stellarium.jpg |Produktiounsland = [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] |Produktiounsjoer = |Première = 11. November 2015 |Dauer = 52 min |Originalsprooch = [[Franséisch]]<br>[[Däitsch]] |Regie = [[Karolina Markiewicz]]<br>[[Pascal Piron]] |Dréibuch = |Fotografie = [[Jako Raybaut]]<br>faarweg |Faarftechnik = |Format = 1.85 |Musek = Nima Azarmgin |Dekoren = |Schnëtt = Félix Sorger |Produzent = Elise André |Produktiounsgesellschaft = [[Tarantula Luxembourg]] |Haaptacteuren = keng (Documentaire) }} '''''Mos Stellarium''''' ass e lëtzebuergeschen Documentaire vun der [[Karolina Markiewicz]] an dem [[Pascal Piron]]. En hat den 11. November 2015 seng Première. ==Ëm wat geet et am Film?== Fënnef [[Flüchtling]]en, de Yunus aus [[Afghanistan]], d'Anna aus [[Syrien]], den Eko an den Dzemil aus [[Montenegro]], an d'Milena aus dem [[Kosovo]] erzielen, op wéi engem Wee s'op Lëtzebuerg koumen, a wéi se do drop waarden, fir hiert neit Liewen opbauen ze kënnen.Och de Rijad kënnt zu Wuert. Hien huet e puer Joer zu Lëtzebuerg gelieft, éier en expulséiert gouf an elo nees zeréck am Montenegro ass. De Film weist ni dat ganz Gesiicht vun de Personnagen.<ref name=paperjam>paperjam.lu: [https://paperjam.lu/article/news-des-etoiles-accidentees ''Des étoiles accidentées''] vum France Clarinval (16. Oktober 2015)</ref> == Produktiounsgeschicht == D'Karolina Markiewicz huet 2006 ugefaangen, an enger Integratiounsklass an engem Lëtzebuerger Lycée als Franséischproff a Régente ze schaffen. Vill Schüler, déi [[Demandeur d'asile]] waren, hu sech hir dunn uvertraut. 2013 ass si dem Pascal Piron begéint, an zesummen hu si entscheed, en Documentaire iwwer jonk Flüchtlingen zu Lëtzebuerg ze dréinen.<ref name=pressedossier>Informatioun aus dem ''Dossier de presse'', deen een op [https://tarantula.lu/film/mos-stellarium/ tarantula.lu] kann eroflueden</ref> Am ganze goufe wärend 34 Dréideeg am Mäerz an Abrëll 2015 ëm déi 60 Stonne Filmmaterial opgeholl.<ref name=pressepéda>Informatioun aus dem ''Dossier pédagogique'', deen een op [https://tarantula.lu/film/mos-stellarium/ tarantula.lu] kann eroflueden</ref> Den Titel bedeit "Bräich vun de Konstellatiounen". En ass eng Referenz op "Mos Maiorum", eng europäescher Police-Actioun an allen EU-Länner am Oktober 2014 géint de [[Mënschenhandel]], mee wärend där vill Demandeurs d'asile an hir Länner zeréck geschéckt goufen.<ref name=pressedossier/> De Film existéiert och als Videoinstallatioun a véier méi kuerze Kapitelen. Si gouf ënner anerem am ''Kunstmuseum'' vu [[Liechtenstein]] an op der [[Biennale di Venezia|Biennale vu Venedeg]] am liechtensteinesche Pavillon ausgestallt.<ref name=paperjam/><ref name=pressepéda/> == Filmpräisser a Filmfestivallen == ''Mos Stellarium'' war bei der [[Lëtzebuerger Filmpräis 2016|7. Editioun vum Lëtzebuerger Filmpräis]] an der Kategorie "Beschten Documentaire" nominéiert.<ref>cineuropa.org: [https://cineuropa.org/en/newsdetail/302942/ ''Luxembourg’s D’Filmakademie unveils nominations for its biennial awards''] (16. Dezember 2015)</ref> De Film ass um ''Silk Road Film Festival'' 2016 zu Dublin an um ''One World România'' gelaf.<ref>{{Citation |URL=https://issuu.com/gudwrk/docs/2016_program_web |Titel=Programm Silk Road Film Festival 2016 |Gekuckt=2021-12-15 |archivedate=2021-12-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211215182637/https://issuu.com/gudwrk/docs/2016_program_web }}</ref><ref>aarc.ro: [https://web.archive.org/web/20211215182640/http://aarc.ro/articol/recomandari-one-world-omania-ziua-a-treia ''Recomandări One World România – ziua a treia'']</ref> E gouf am Dezember 2015 och zu Ankara an zu Istanbul gewisen, am Kader vun der 5. Editioun vun de ''Human Rights Film Days'' vun der Europäescher Unioun.<ref>Lëtzebuerger Botschaft zu Ankara: [https://web.archive.org/web/20211215182640/https://ankara.mae.lu/en/News/Movie-Mos-Stellarium ''Movie "Mos Stellarium"''] (1. Dezember 2015)</ref> 2.378 Leit waren den Documentaire an de Kino kucken.<ref>alta.lu: [https://web.archive.org/web/20220707174034/https://alta.lu/index.php/en/news/448-box-office-luxembourgeois-officiel-des-productions-et-coproductions-luxembourgeoises ''Box-office luxembourgeois officiel des productions et coproductions luxembourgeoises''], Zuele vum CNA vun 2018</ref> == Wat sot d'Press? == Sofia Eliza Bouratsis, [[d'Lëtzebuerger Land]]:<ref>land.lu: [https://www.land.lu/page/article/684/8684/FRE/index.html ''Résistance esthétique''] vum Sofia Eliza Bouratsis (6. November 2011)</ref> <blockquote>''Un projet audacieux Ce film documentaire[...] est d'une beauté poignante et cette beauté qui paraît paradoxale surgit en réalité des récits : la dignité, le courage de ces jeunes sont beaux, inspirants. Et les réalisateurs du films, habitués à proposer des projets qui sortent des cases, ont fait ce choix : de rester fidèles à l'esthétique poignante de ce monde – monde à l'envers – qu'il faut absolument aller voir.''</blockquote> Luc Cargari, [[Woxx]]:<ref>woxx.lu: [https://www.woxx.lu/karolina-markiewicz-et-pascal-piron-a-lenvers/ ''Karolina Markiewicz et Pascal Piron : À l'envers''] vum Luc Caregari (19. November 2005)</ref> <blockquote>''En ajoutant encore une couche d'images esthétiques – des vues typiquement luxembourgeoises, mais toutes désertes et souvent filmées à l'envers – entre les différents entretiens, Karolina Markiewicz et Pascal Piron ont créé une autre façon de présenter le thème de la migration, loin de l'hystérie médiatique. Un regard simple, empathique et sans jugement moral. En d'autres mots, un film assez unique qui mérite d'être vu par beaucoup au pays.''</blockquote> Marie-Laure Rolland, [[Luxemburger Wort]]:<ref>wort.lu: [https://web.archive.org/web/20211215182638/https://www.wort.lu/de/kultur/mos-stellarium-les-enfants-de-l-exil-56461dea0da165c55dc4d1f6 ''Mos Stellarium: les enfants de l'exil''] vum Marie-Laure Rolland (13. November 2015)</ref> <blockquote>''L'originalité de la démarche de Karolina Markiewicz et Pascal Piron – qui a d'ailleurs été remarquée par le liechtensteinesch, pays qui a sélectionné le film pour être diffusé dans son Pavillon à la Biennale de Venise – tient en premier lieu à ce que ceux-ci donnent la parole à des adolescents.''</blockquote> Jean-Marc Adolphe, Mouvement:<ref>mouvement.net: [https://web.archive.org/web/20211215182639/https://www.mouvement.net/critiques/critiques/refugies-qui-etes-vous ''Réfugiés, qui êtes-vous ?''] vum Jean-Marc Adolphe (25. Mäerz 2016)</ref> <blockquote>''Donner enfin un visage aux réfugiés, les filmer en dignité : tel est le pari (réussi) de nos collaborateurs Karolina Markiewicz et Pascal Piron dans le film Mos Stellarium. [...] Nul ne témoigne pour le témoin… Dans leur film Mos Stellarium, Karolina Markiewicz et Pascal Piron se dispensent de tout commentaire. « Documenter », c'est comment taire, en tout cas éviter l'insupportable interrogatoire pour laisser toute la place à la seule parole des témoins.''</blockquote> == Um Spaweck == * [https://vimeo.com/143598692?embedded=true&source=video_title&owner=13694724 Trailer op Vimeo] * [http://www.filmfund.lu/film-catalogue/films/mos-stellarium Fiche vum Film um Site vum Lëtzebuerger Filmfong] {{Referenzen}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Documentairen]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Filmer]] [[Kategorie:Filmer 2015]] czjmptoqt790692e8n5zzl4kq3217vg Medea de Novara 0 128547 2670105 2654948 2026-04-06T21:06:33Z GilPeBot 65660 Liechtenstein = Neutrum --> a Liechtenstein (via JWB) 2670105 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} D''''Medea de Novara''', och heiansdo als ''Herminne de Movarry'' ernimmt<ref>http://cinemexicano.mty.itesm.mx/estrellas/medea_de_novara.html</ref>, gebuer [[1905]] zu [[Vaduz]] am [[Liechtenstein|Fürstentum Liechtenstein]] als '''Hermine Kindle Flutcher''', a gestuerwen den [[1. November]] [[2001]] a Liechtenstein, war eng mexikanesch-liechtensteinesch Filmschauspillerin<ref>http://www.imdb.com/name/nm0636969/bio?ref_=nm_ov_bio_sm</ref><ref>http://sic.conaculta.gob.mx/ficha.php?table=cineasta&table_id=354</ref>. Hire Mann war de mexikanesche Filmregisseur a -schauspiller [[Miguel Contreras Torres]], si huet a senge Filmer gespillt<ref>{{Citation|URL=http://www.unomasuno.com.mx/matilde-landeta-y-medea-de-novara/ |Titel=Archive copy |Gekuckt=10.04.2015 |Archiv-Datum=10.04.2015 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20150410121955/http://www.unomasuno.com.mx/matilde-landeta-y-medea-de-novara/ }}</ref>. Si gouf mat hirer Roll als [[Maria Magdalena]] am Film ''[[María Magdalena, pecadora de Magdala]]'' (1945-46) bekannt. Vun 1951 un, bis zu hirem Doud huet d'Medea nees an hirer Heemecht gelieft<ref>http://www.vaterland.li/importe/altdaten/kultur/Landesmuseum-erhaelt-zwei-wertvolle-Gipsmodelle;art488,86213</ref><ref>http://www.prnewswire.co.uk/news-releases/donation-to-liechtenstein-national-museum-245326921.html</ref>. == Filmographie == {{Div col|cols=2}} * 1931: ''Zitari'' (Kuerzfilm) * 1932: ''Soñadores de gloria'' * 1933: ''La noche del pecado'' * 1934: ''[[Juárez y Maximiliano]]'' * 1935: ''Tribu'' * 1937: ''La paloma'' * 1938: ''La golondrina'' * 1939: ''[[The Mad Empress]]'' * 1940: ''Hombre o demonio'' * 1942: ''Caballería del imperio'' * 1946: ''[[María Magdalena, pecadora de Magdala]]'' {{Div col end}} == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:De Novara Medea}} [[Kategorie:Gebuer 1905]] [[Kategorie:Gestuerwen 2001]] [[Kategorie:Liechtensteinesch Schauspillerinnen]] [[Kategorie:Mexikanesch Filmschauspillerinnen]] 4z5p450abuoqxq1ar0wuevzcvzgszfm Ugie 0 129060 2670167 2619069 2026-04-07T10:07:32Z GilPe 14980 +Infobox; Upassungen 2670167 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoUK}} {{Infobox Floss |Numm = Ugie |Bild = River Ugie - geograph.org.uk - 138170.jpg |Bildtext = Den Ugie bei Peterhead |Längt = 10 km |Baseng = Ugie |Debit = |Originn = Zesummefloss vum [[North Ugie Water|North-]]<br>a [[South Ugie Water]] |Plaz Quell = [[Longside]] |Héicht Quell = |Koordinate Quell = {{Coor dms|57|31|36|N|01|54|29|W}} |Leeft an = d'[[Nordmier]] |Plaz Konfluenz = [[Peterhead]] |Héicht Konfluenz = 0 m |Koordinate Konfluenz = {{Coor dms|57|31|1|N|01|47|30|W}} |Haaptnieweflëss = |Land = {{SCO}} |Uertschaften = }} Den '''Ugie''' (op [[Englesch]] a [[Scots]]: River Ugie, op [[Schottesch-Gälesch]]: Uisge Ùigidh) oder '''Ugie Water''', ass e [[Floss]] am [[Schottland|schottesche]] [[Aberdeenshire|Council Area Aberdeenshire]] a [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]]. En ass ronn 10&nbsp;km laang. En entsteet aus dem Zesummefloss vum [[North Ugie Water]] mam [[South Ugie Water]]<ref>C. Knight (Hrsg.): ''The English encyclopædia: Geography''. Bradbury, Evans & Co., London, 1866, S. 10.</ref> a leeft nërdlech vu [[Peterhead]] an d'[[Nordmier]]. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.openstreetmap.org/relation/1309878180#map=14/57.53006/-1.86986 Laf vum Ugie] op openstreetmap {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Flëss am Vereenegte Kinnekräich‎]] l34wkxsz4z787d1qq4zhmmiusa6o55h Douro 0 130104 2670159 2611347 2026-04-07T09:10:07Z GilPe 14980 +Infobox; Upassungen 2670159 wikitext text/x-wiki {{Infobox Floss}} [[Fichier:SpainDueroBasin.png|Baseng vum Douro|thumb|260x260px]] [[Fichier:El Duero por Salduero.jpg|thumb|260x260px|Am ieweschte Laf bei [[Salduero]]]] Den '''Douro''' [{{IPA|ˈdoɾu}}], op ([[Spuenesch]] '''Duero''' [{{IPA|'dweɾo}}]) ass, mat ronn 897&nbsp;Kilometer, deen drëttlängste Floss op der [[Ibeeresch Hallefinsel|ibeerescher Hallefinsel]]. En huet seng Quell an de [[Picos de Urbión]], an der [[Spuenien|spuenescher]] [[Provënz Soria]], leeft duerch Nordspuenien an [[Portugal|Nordportugal]] an da bei [[Porto (Portugal)|Porto]] an den [[Atlanteschen Ozean]]. Aner Stied op sengem Wee sinn, a Spuenien, [[Soria]], [[Almazán]], [[Aranda de Duero]], [[Tordesillas]] a [[Zamora (Spanien)|Zamora]], all an der Provënz [[Kastilien-León]]. Op enger Längt vun 112&nbsp;km mécht en dann d'Grenz tëscht Spuenien a Portugal, do si seng Uwänner Deel vun den Naturparken [[Naturpark Arribes del Duero|Arribes del Duero]] an [[Naturpark Douro Internacional|Douro Internacional]]. Vun do u leeft en 213&nbsp;km duerch Portugal, wou en d'Stied [[Miranda do Douro]], [[Pinhão|Pinhão (Alijó)]] a [[Peso da Régua]] passéiert, an och d'Wäibaugebitt [[Alto Douro]], wou d'Drauwe vum [[Porto (Wäin)|Porto]] ugebaut ginn. Bei der Stad [[Porto (Portugal)|Porto]] (am Norden) a [[Vila Nova de Gaia]] (am Süden) leeft en an den [[Atlantik]]. == Nieweflëss == Déi wichtegst riets Nieweflëss sinn a Spuenien den [[Esla]], de [[Valderaduey]] an de [[Pisuerga]], an a Portugal den [[Tâmega]], deen aus [[Galicien]] kënnt, den [[Tua (Floss)|Tua]] an de [[Corgo (Floss)|Corgo]]. Vu lénks kommen den [[Águeda (Duero)|Águeda]], de [[Yeltes]] an den [[Tormes]]. == Geschicht == An der [[Antiquitéit]] housch den Douro ''Durius''; [[Numantia]] war déi bedeitendst Stad u sengen Uwänner. An der fréier Phas vun der [[Reconquista]], bis ongeféier zur Opléisung vum [[Kalifat vu Córdoba]] (1031), huet den Douro d'Grenzgebitt tëscht dem chrëschtlechen Norde vu Spuenien ([[Kinnekräich Asturien]]/[[Kinnekräich León]]) an [[al-Andalus]] am Süde gemaach. Bis haut sinn nach e puer mauresch Wuechttierm (''atalaya'' genannt) erhalen. Den Douro gëtt haut eng 15-mol gestaut, fir mam Waasser [[Waasserkraaftwierk|Stroumkraaftwierker]] ze bedreiwen. == Biller == <gallery> Nacimiento del Duero - Picos de Urbión - panoramio.jpg|Spueneschen Deel vum Douro: d'Quell, ToroBlickAufDenDuero.jpg|... bei [[Toro (Spuenien)|Toro]], ZamoraBlickAufDenDuero.jpg|... bei [[Zamora (Spuenien)|Zamora]]. Fermoselle, Los Arribes edited.jpg|Internationalen Deel: [[Naturpark Arribes del Duero]] bei [[Fermoselle]], Arribes del Duero vistos desde Aldeadávila.JPG|... Stauséi vum [[Barrage vun Aldeiadávila]] bei [[Aldeadávila de la Ribera]]. PortoDouroImAbendlicht.jpg|Portugiseschen Deel: bei [[Porto (Portugal)|Porto]], Porto Gaia Foz do Douro.jpg|... Mëndung am Atlantik. </gallery> <div style="clear:both;"></div> [[Fichier:Perfil del Duero.gif|800px|center|thumbDen Douro vun der Quell bis bei d'Mëdung]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.openstreetmap.org/relation/2566210#map=8/41.518/-5.517 Laf vum Douro] op openstreetmap {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Stréim a Spuenien]] [[Kategorie:Stréim a Portugal]] 14v1gwuoq64f95g3cg1n7jzm6yoecbi 2670160 2670159 2026-04-07T09:13:09Z GilPe 14980 2670160 wikitext text/x-wiki {{Infobox Floss}} [[Fichier:SpainDueroBasin.png|Baseng vum Douro|thumb|260x260px]] [[Fichier:El Duero por Salduero.jpg|thumb|260x260px|Am ieweschte Laf bei [[Salduero]]]] Den '''Douro''' [{{IPA|ˈdoɾu}}] (op [[Spuenesch]] '''Duero''' [{{IPA|'dweɾo}}]) ass, mat ronn 897&nbsp;Kilometer, deen drëttlängste Floss op der [[Ibeeresch Hallefinsel|ibeerescher Hallefinsel]]. En huet seng Quell an de [[Picos de Urbión]], an der [[Spuenien|spuenescher]] [[Provënz Soria]], leeft duerch Nordspuenien an [[Portugal|Nordportugal]] an da bei [[Porto (Portugal)|Porto]] an den [[Atlanteschen Ozean]]. Aner Stied op sengem Wee sinn, a Spuenien, [[Soria]], [[Almazán]], [[Aranda de Duero]], [[Tordesillas]] a [[Zamora (Spanien)|Zamora]], all an der Provënz [[Kastilien-León]]. Op enger Längt vun 112&nbsp;km mécht en dann d'Grenz tëscht Spuenien a Portugal, do si seng Uwänner Deel vun den Naturparken [[Naturpark Arribes del Duero|Arribes del Duero]] an [[Naturpark Douro Internacional|Douro Internacional]]. Vun do u leeft en 213&nbsp;km duerch Portugal, wou en d'Stied [[Miranda do Douro]], [[Pinhão|Pinhão (Alijó)]] a [[Peso da Régua]] passéiert, an och d'Wäibaugebitt [[Alto Douro]], wou d'Drauwe vum [[Porto (Wäin)|Porto]] ugebaut ginn. Bei der Stad [[Porto (Portugal)|Porto]] (am Norden) a [[Vila Nova de Gaia]] (am Süden) leeft en an den [[Atlantik]]. == Nieweflëss == Déi wichtegst riets Nieweflëss sinn a Spuenien den [[Esla]], de [[Valderaduey]] an de [[Pisuerga]], an a Portugal den [[Tâmega]], deen aus [[Galicien]] kënnt, den [[Tua (Floss)|Tua]] an de [[Corgo (Floss)|Corgo]]. Vu lénks kommen den [[Águeda (Duero)|Águeda]], de [[Yeltes]] an den [[Tormes]]. == Geschicht == An der [[Antiquitéit]] housch den Douro ''Durius''; [[Numantia]] war déi bedeitendst Stad u sengen Uwänner. An der fréier Phas vun der [[Reconquista]], bis ongeféier zur Opléisung vum [[Kalifat vu Córdoba]] (1031), huet den Douro d'Grenzgebitt tëscht dem chrëschtlechen Norde vu Spuenien ([[Kinnekräich Asturien]]/[[Kinnekräich León]]) an [[al-Andalus]] am Süde gemaach. Bis haut sinn nach e puer mauresch Wuechttierm (''atalaya'' genannt) erhalen. Den Douro gëtt haut eng 15-mol gestaut, fir mam Waasser [[Waasserkraaftwierk|Stroumkraaftwierker]] ze bedreiwen. == Biller == <gallery> Nacimiento del Duero - Picos de Urbión - panoramio.jpg|Spueneschen Deel vum Douro: d'Quell, ToroBlickAufDenDuero.jpg|... bei [[Toro (Spuenien)|Toro]], ZamoraBlickAufDenDuero.jpg|... bei [[Zamora (Spuenien)|Zamora]]. Fermoselle, Los Arribes edited.jpg|Internationalen Deel: [[Naturpark Arribes del Duero]] bei [[Fermoselle]], Arribes del Duero vistos desde Aldeadávila.JPG|... Stauséi vum [[Barrage vun Aldeiadávila]] bei [[Aldeadávila de la Ribera]]. PortoDouroImAbendlicht.jpg|Portugiseschen Deel: bei [[Porto (Portugal)|Porto]], Porto Gaia Foz do Douro.jpg|... Mëndung am Atlantik. </gallery> <div style="clear:both;"></div> [[Fichier:Perfil del Duero.gif|800px|center|thumbDen Douro vun der Quell bis bei d'Mëdung]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.openstreetmap.org/relation/2566210#map=8/41.518/-5.517 Laf vum Douro] op openstreetmap {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Stréim a Spuenien]] [[Kategorie:Stréim a Portugal]] rvc29ana8h2trczpgm6l2auch7wa67e Kategorie:Liechtensteinesche Film 14 132555 2670085 2619809 2026-04-06T20:53:01Z GilPe 14980 Liechtenstein = Neutrum --> a Liechtenstein 2670085 wikitext text/x-wiki {{KategorieSpezial|[[Liechtenstein]]esche [[Film]]}} [[Kategorie:Film no Länner]] [[Kategorie:Kultur a Liechtenstein|Film]] cw47nkap1vtn0h1o3enu0x9a8luamxd Kategorie:Liechtensteinesch Foussballspiller 14 133154 2670091 2083061 2026-04-06T20:57:28Z GilPe 14980 Liechtenstein = Neutrum --> a Liechtenstein 2670091 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Association football players from Liechtenstein}} [[Kategorie:Foussball a Liechtenstein|Spiller]] [[Kategorie:Foussballspiller no Länner]] [[Kategorie:Liechtensteinesch Persounen no Aktivitéit|Foussballspiller]] [[Kategorie:Liechtensteinesch Sportler|Foussball]] 0d5qzx5wpz9ivzi48w690z9v69jgbxv Foussgängerbréck an der Avenue Kennedy 0 135721 2670065 2589819 2026-04-06T16:41:19Z Mobby 12 60927 automatesch verbonnen 2670065 wikitext text/x-wiki {{Infobox Bréck | Numm=Foussgängerbréck an der Avenue Kennedy | Bild= Kirchberg, passerelle (1).jpg | Land= [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] | Plaz= [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] | Koordinaten={{coor dms|49|37|57.07|N|6|10|18.59|E}} | Iwwer= [[Avenue John-F.-Kennedy (Stad Lëtzebuerg)|Avenue John F. Kennedy]] | Funktioun=Foussgängerbréck | Typ= | Längt=ca. 27 m | Felder = 1 | Breet=ca. 2 m | Héicht= | Material= Metall | Opgaangen= 1996 | Ofgerappt = 2015 | Architekten= | Fräi Héicht = ± 4,50 m }} D''''Foussgängerbréck an der Avenue Kennedy''' war eng metalle Bréck um [[Kierchbierg]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. Se gouf Enn [[1996]] am Optrag vum [[Fonds d'urbanisation et d'aménagement du plateau de Kirchberg|Fonds du Kirchberg]] an der [[Avenue John-F.-Kennedy (Stad Lëtzebuerg)|Avenue John F. Kennedy]] opgeriicht<ref>« [https://web.archive.org/web/20170724192313/http://www.eluxemburgensia.lu/BnlViewer/view/index.html?lang=en#panel:pp|issue:1839256|article:DTL111 Avis d'adjudication »] am [[d'Lëtzebuerger Land|Lëtzebuerger Land]] Nr 31 vum 2. August 1996, S. 14</ref> an 2015 nees ofgerappt. D'Avenue Kennedy war deemools nach éischter eng „Schnellstrooss” ouni [[Verkéiersluucht]]e fir d'Leit sécher iwwer d'Strooss ze kréien. Aus deem Grond war d'Léisung mat enger Bréck fonnt ginn, fir datt ee sécher vun enger Säit vun der Avenue op déi aner goe konnt. Wéi ëmmer méi an der Ëmgéigend gebaut gouf, Kinoen, Butteker a Bürosgebaier opgaange sinn an d'Avenue zu engem stättesche Boulevard ëmgebaut gouf, sinn och op de Kräizunge Foussgängersträifen a Verkéiersluuchten amenagéiert ginn. Domat hat d'Bréck keen Zweck méi a se gouf no 19 Joer, am [[Mee]] [[2015]] ofgerappt. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Foussgängerbrécken zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Kierchbierg]] b0x20lw77kyta4onlc9rgjiihiltw1u 2670079 2670065 2026-04-06T19:01:13Z Les Meloures 580 k 2670079 wikitext text/x-wiki {{Infobox Bréck | Numm=Foussgängerbréck an der Avenue Kennedy | Bild= Kirchberg, passerelle (1).jpg | Land= [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] | Plaz= [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] | Koordinaten={{coor dms|49|37|57.07|N|6|10|18.59|E}} | Iwwer= [[Avenue John-F.-Kennedy (Stad Lëtzebuerg)|Avenue John F. Kennedy]] | Funktioun=Foussgängerbréck | Typ= | Längt=ca. 27 m | Felder = 1 | Breet=ca. 2 m | Héicht= | Material= Metall | Opgaangen= 1996 | Ofgerappt = 2015 | Architekten= | Fräi Héicht = ± 4,50 m }} D''''Foussgängerbréck an der Avenue Kennedy''' war eng metalle Bréck um [[Kierchbierg]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. Se gouf Enn [[1996]] am Optrag vum [[Fonds d'urbanisation et d'aménagement du plateau de Kirchberg|Fonds du Kirchberg]] an der [[Avenue John-F.-Kennedy (Stad Lëtzebuerg)|Avenue John F. Kennedy]] opgeriicht<ref>« [https://web.archive.org/web/20170724192313/http://www.eluxemburgensia.lu/BnlViewer/view/index.html?lang=en#panel:pp|issue:1839256|article:DTL111 Avis d'adjudication »] am [[d'Lëtzebuerger Land|Lëtzebuerger Land]] Nr 31 vum 2. August 1996, S. 14</ref> an 2015 nees ofgerappt. D'Avenue Kennedy war deemools nach éischter eng „Schnellstrooss” ouni [[Verkéiersluucht]]en, fir d'Leit sécher iwwer d'Strooss ze kréien. Aus deem Grond war d'Léisung mat enger Bréck fonnt ginn, fir datt ee sécher vun enger Säit vun der Avenue op déi aner goe konnt. Wéi ëmmer méi an der Ëmgéigend gebaut gouf, Kinoen, Butteker a Bürosgebaier opgaange sinn an d'Avenue zu engem stättesche Boulevard ëmgebaut gouf, sinn och op de Kräizunge Foussgängersträifen a Verkéiersluuchten amenagéiert ginn. Domat hat d'Bréck keen Zweck méi a se gouf no 19 Joer, am [[Mee]] [[2015]] ofgerappt. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Foussgängerbrécken zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Kierchbierg]] md2mflfqteio68b8tbvelwf20n82nwz Kategorie:Foussball a Liechtenstein 14 135908 2670089 2078067 2026-04-06T20:57:01Z GilPe 14980 De(n) GilPe huet d'Säit [[Kategorie:Foussball am Liechtenstein]] op [[Kategorie:Foussball a Liechtenstein]] geréckelt: Liechtenstein = Neutrum --> a Liechtenstein 2078067 wikitext text/x-wiki {{KategorieSpezial}} {{Commonscat|Association football in Liechtenstein|{{PAGENAME}}}} [[Kategorie:Foussball no Länner|Liechtenstein]] [[Kategorie:Sport am Liechtenstein]] 0pwer1q13j7p6slqwhhusx380yb3glr Niers 0 137880 2670081 2619033 2026-04-06T20:44:52Z GilPe 14980 Upassungen 2670081 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoDE}} {{Infobox Floss |Numm = Niers |Bild = Weeze Niers.jpg |Bildtext = Niers zu [[Weeze]] |Längt = 113 km |Baseng = [[Meuse (Floss)|Meuse]] |Debit = 42,38 |Originn = Quell |Plaz Quell = [[Jülich-Zülpicher Börde]] bei [[Kuckum]] |Héicht Quell = 73 m |Koordinate Quell = {{Coor dms|51|4|49|N|6|23|31|O}} |Leeft an = D'[[Meuse (Floss)|Meuse]] |Plaz Konfluenz = [[Gennep]] |Héicht Konfluenz = 9 m |Koordinate Konfluenz = {{Coor dms|51|42|51|N|5|56|51|O}} |Haaptnieweflëss = |Land = {{DEU}}<br>{{NLD}} |Uertschaften = |Bild ënnen = |Bildtext ënnen = }} D''''Niers''' (fréier och '''Neers''' genannt) ass en ëstlechen a rietsen [[Floss|Niewefloss]] vun der [[Meuse (Floss)|Meuse]] an [[Däitschland]] an an Holland. En ass 113,1 km laang vun deenen 8 km duerch Holland fléissen; mat der Quellbaach ''Wockerrather Fließ'' oder ''Kaulhauser Fließ'' (4,5 km) huet en seng Längt vun 117,6 km. D'Niers entspréngt zu [[Kuckum]] (''Krees Heinsberg'', [[Nordrhein-Westfalen|Nordrhein-Westfelen]]) a fléisst duerch [[Mönchengladbach]] an d'Kreesser Viersen a Kleve, fir da bei [[Gennep]] ([[Provënz Limburg (Holland)|Provënz Limburg]]) an d'Meuse ze lafen. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Flëss an Däitschland]] [[Kategorie:Flëss an Holland]] stfrm8bhzlnu8c0r134j7pcdb0nanpi Europäesche Biber 0 137940 2670050 2525824 2026-04-06T14:22:46Z Cayambe 1247 Lit, Lëtzebuerg 2670050 wikitext text/x-wiki {{SkizzBio}} {{Infobox Déieren | Numm = Europäesche Biber | An anere Sproochen = fr: Castor commun / Castor d'Europe<br>de: Europäischer Biber | Bild = Beaver pho34.jpg | Bildtext = Europäesche Biber | Räich = [[Déiereräich]] | Stamm = [[Chordata]] | Klass = [[Mamendéieren]] | Uerdnung = [[Knabberdéieren]] | Famill = [[Biberen]] (''Castoridae'') | Gattung = [[Castor]] | Wëssenschaftlechen Numm = Castor fiber | Wëssenschaftlechen Numm Auteur = {{Kapitälchen|[[Carl von Linné|Linnaeus]]}}, 1758 }} Den '''Europäesche Biber''' (''Castor fiber''), och '''Eurasesche Biber''' genannt, ass dat gréisst [[Knabberdéieren|Knabberdéier]] an [[Europa (Kontinent)|Europa]]. Seng Längt vum Kapp bis zum Schwanz ass 80 bis 102&nbsp;cm an de Schwanz eleng ka bis 35&nbsp;cm laang ginn. Ausgewuessen Déiere weien tëscht 23 an 30&nbsp;kg. Se liewe semiaquatesch a wunnen a Fléissgewässer an am Beräich vun den Uwänner. Si schaffen aktiv un hirem Liewensraum an erniere sech nëmme vu Planzen. ==De Biber zu Lëtzebuerg == Ronn 200 Joer laang war de Biber zu Lëtzebeurg ausgestuerwen. Wéinst sengem Pelz, sengem Fleesch an dem sougenannte "Bibergeil" - en Drüsesekret, deem eng heelend Wierkung a méi Potenz nogesot gouf - gouf e gejot an um Enn och ausgerott. Duerch Auswëlderungsprojeten an der Belsch, an der Nordäifel, am Saarland an och laanscht d'Uewermusel a Frankräich an den 1980er an 1990er Joren huet sech de Bestand nees erholl. Eenzeldéieren hunn de Wee op Lëtzebuerg fonnt an ufanks vun den 2010er Jore gouf et dunn och bei eis nees eng kleng Biberpopulatioun. 2022 ass de Biber haaptsächlech un der Uewer[[sauer]], der [[Uelzecht]], der [[Äisch]] an un der [[Atert (Baach)|Atert]] ze fannen. Enn 2021 goufen 80 Revéiere gezielt. 2019 waren et der just 38. Et geet een dann och dovun aus, dass e sech nach weider wäert ausbreeden.<ref>[https://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites.gouvernement+de+actualites+toutes_actualites+communiques+2022+04-avril+07-internationaler-tag-bibers.html "Internationaler Tag des Bibers: Monitoring 2021 − 80 Biberreviere kartiert."] Communiqué vun der Naturverwaltung, 07.04.2022, op gouvernement.lu.</ref> == Literatur == Nonet, E., 2026. ''Beaver believes. Le retour du castor est une excellente nouvelle pour les rivières, mais il nécessite une approche pragmatique pour éviter les conflits. Exemples avec les CFL et la commune de Mamer.'' [[land]] vum 3. Abrëll 2006, S. 6-7. <gallery> File:Schwärzerbaach 2024 09.jpg|Biberdamm an der [[Schwärzerbaach]] (Naturreservat), 2024. </gallery> == Um Spaweck == {{Commonscat|Castor fiber}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Knabberdéieren]] b49dvz0b3t7jghajbdjlcreex23gkq6 2670071 2670050 2026-04-06T17:40:19Z Cayambe 1247 /* Literatur */ korr link land 2670071 wikitext text/x-wiki {{SkizzBio}} {{Infobox Déieren | Numm = Europäesche Biber | An anere Sproochen = fr: Castor commun / Castor d'Europe<br>de: Europäischer Biber | Bild = Beaver pho34.jpg | Bildtext = Europäesche Biber | Räich = [[Déiereräich]] | Stamm = [[Chordata]] | Klass = [[Mamendéieren]] | Uerdnung = [[Knabberdéieren]] | Famill = [[Biberen]] (''Castoridae'') | Gattung = [[Castor]] | Wëssenschaftlechen Numm = Castor fiber | Wëssenschaftlechen Numm Auteur = {{Kapitälchen|[[Carl von Linné|Linnaeus]]}}, 1758 }} Den '''Europäesche Biber''' (''Castor fiber''), och '''Eurasesche Biber''' genannt, ass dat gréisst [[Knabberdéieren|Knabberdéier]] an [[Europa (Kontinent)|Europa]]. Seng Längt vum Kapp bis zum Schwanz ass 80 bis 102&nbsp;cm an de Schwanz eleng ka bis 35&nbsp;cm laang ginn. Ausgewuessen Déiere weien tëscht 23 an 30&nbsp;kg. Se liewe semiaquatesch a wunnen a Fléissgewässer an am Beräich vun den Uwänner. Si schaffen aktiv un hirem Liewensraum an erniere sech nëmme vu Planzen. ==De Biber zu Lëtzebuerg == Ronn 200 Joer laang war de Biber zu Lëtzebeurg ausgestuerwen. Wéinst sengem Pelz, sengem Fleesch an dem sougenannte "Bibergeil" - en Drüsesekret, deem eng heelend Wierkung a méi Potenz nogesot gouf - gouf e gejot an um Enn och ausgerott. Duerch Auswëlderungsprojeten an der Belsch, an der Nordäifel, am Saarland an och laanscht d'Uewermusel a Frankräich an den 1980er an 1990er Joren huet sech de Bestand nees erholl. Eenzeldéieren hunn de Wee op Lëtzebuerg fonnt an ufanks vun den 2010er Jore gouf et dunn och bei eis nees eng kleng Biberpopulatioun. 2022 ass de Biber haaptsächlech un der Uewer[[sauer]], der [[Uelzecht]], der [[Äisch]] an un der [[Atert (Baach)|Atert]] ze fannen. Enn 2021 goufen 80 Revéiere gezielt. 2019 waren et der just 38. Et geet een dann och dovun aus, dass e sech nach weider wäert ausbreeden.<ref>[https://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites.gouvernement+de+actualites+toutes_actualites+communiques+2022+04-avril+07-internationaler-tag-bibers.html "Internationaler Tag des Bibers: Monitoring 2021 − 80 Biberreviere kartiert."] Communiqué vun der Naturverwaltung, 07.04.2022, op gouvernement.lu.</ref> == Literatur == Nonet, E., 2026. ''Beaver believes. Le retour du castor est une excellente nouvelle pour les rivières, mais il nécessite une approche pragmatique pour éviter les conflits. Exemples avec les CFL et la commune de Mamer.'' [[d'Lëtzebuerger Land|land]] vum 3. Abrëll 2006, S. 6-7. <gallery> File:Schwärzerbaach 2024 09.jpg|Biberdamm an der [[Schwärzerbaach]] (Naturreservat), 2024. </gallery> == Um Spaweck == {{Commonscat|Castor fiber}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Knabberdéieren]] 6dt6kcc4ng9wbczxpzyc0rhgcap68hr Kategorie:Flëss a Liechtenstein 14 141686 2670097 2163500 2026-04-06T21:00:21Z GilPe 14980 De(n) GilPe huet d'Säit [[Kategorie:Flëss am Liechtenstein]] op [[Kategorie:Flëss a Liechtenstein]] geréckelt: Liechtenstein = Neutrum --> a Liechtenstein 2163500 wikitext text/x-wiki {{KategorieSpezial}} {{Commonscat|Rivers of Liechtenstein}} [[Kategorie:Waasserleef am Liechtenstein]] [[Kategorie:Flëss an Europa|Liechtenstein]] 7j4nuaeqxczmcjfgypqt3hjbtc06tij 2670103 2670097 2026-04-06T21:03:35Z GilPe 14980 Liechtenstein = Neutrum --> a Liechtenstein 2670103 wikitext text/x-wiki {{KategorieSpezial}} {{Commonscat|Rivers of Liechtenstein}} [[Kategorie:Waasserleef a Liechtenstein]] [[Kategorie:Flëss an Europa|Liechtenstein]] blldcbcp5l9ndbssd1w68wzocpedcpm E' Schrek ob de' Lezeburger Parnassus 0 143788 2670068 2509781 2026-04-06T17:04:30Z Zinneke 34 infobox 2670068 wikitext text/x-wiki {{skizzLiteratur}}{{Infobox Buch}} r 1829 Schrek Parnassus.png|thumb|upright|Titelsäit vun der Originaleditioun]] '''''E' Schrek ob de' Lezeburger Parnassus''''' (an haiteger Schreifweis: "E Schréck op de Lëtzebuerger [[Parnassus]]") ass e Bichelche mat Gedichter vum [[Antoine Meyer]] (1801-1857), dat 1829 erauskoum. Et ass dat éischt Buch op [[Lëtzebuergesch]], an och dat eelst Stéck [[Literatur zu Lëtzebueg|lëtzebueregeschsproocheg Literatur]]. ==Ëm wat geet et am Buch?== ==Editiounsgeschicht== D'Buch koum 1829 "''bei [[Jacques Lamort|J. Lamort]], ob der Place-d'Aarem''", wéi et um Deckel steet, earus. 1935 gouf et en Nodrock an 250 Exemplairen, dee laang vergraff war. An den 1980 Joren huet den [[Antoine Gonner|Tun Gonner]] eng Iwwerdroung vun den Texter an déi modern Schreifweis fir d'[[Actioun Lëtzebuergesch]] preparéiert, ma si ass ni erauskomm. Uganks der 2000er Joren hat de [[Romain Hilgert]] den Text als [[e-Book]] op der Websäit www.luxemburgensia.lu vum [[d'Lëtzebuerger Land|Lëtzebuerger Land]] zougänglech gemaach; dëse Site gëtt et awer zanter engem Strapp Joren net méi.<ref>Romain Hilgert: [http://www.land.lu/page/article/429/1429/DEU/index.html " 'De Pater sëtzt ronn Riichtiwwer der Nonn'."] in: ''d'Lëtzebuerger Land'' vum 02.12.2004; och op land.lu.</ref> 2004 koum d'Buch, zesumme mam Meyer sengem ''Jong vun Schrek ob<!--SIC--> de Letzeburger Parnass'' (1832), an der Serie ''Lëtzebuerger Bibliothéik'' vum [[CNL|Mierscher Literaturzenter]] eraus. De [[Roger Muller]] presentéiert dodran d'Originaltexter mat géintiwwergestallt der Transkriptioun an déi haiteg Schreifweis, a gëtt eng literaturhistoresch Aféierung an d'Wierk. == Literatur == * Antoine Meyer: ''E Schréck op de Lëtzebuerger Parnassus.'' [suivi de] ''Jong vum Schréck op de Lëtzebuerger Parnassus.'' Virgestallt a kommentéiert vum [[Roger Muller]]. Miersch: CNL, 2004 ([[Lëtzebuerger Bibliothéik]] Nr. 12). ISBN 2-919903-05-5. ==Um Spaweck== * [[:commons:File:E' Schrek ob de' Lezeburger Parnassus.djvu|D'Buch liesen]] op Wikimedia Commons *[https://wikisource.org/wiki/Index:E%27_Schrek_ob_de%27_Lezeburger_Parnassus.djvu Wikisource Index:E' Schrek ob de' Lezeburger Parnassus.djvu] {{Referenzen}} [[Kategorie:Literatur 1829]] [[Kategorie:Lëtzebuergeschsproocheg Literatur]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch literaresch Wierker]] [[Kategorie:Gedichtssammlungen]] 9aghvh24nkfjhkcyrltsobedqs2wjiu 2670069 2670068 2026-04-06T17:10:08Z Zinneke 34 2670069 wikitext text/x-wiki {{skizzLiteratur}}{{Infobox Buch}} '''''E' Schrek ob de' Lezeburger Parnassus''''' (an haiteger Schreifweis: "E Schréck op de Lëtzebuerger [[Parnassus]]") ass e Bichelche mat Gedichter vum [[Antoine Meyer]] (1801-1857), dat 1829 erauskoum. Et ass dat éischt Buch op [[Lëtzebuergesch]], an och dat eelst Stéck [[Literatur zu Lëtzebuerg|lëtzebueregeschsproocheg Literatur]]. ==Ëm wat geet et am Buch?== ==Editiounsgeschicht== D'Buch koum 1829 "''bei [[Jacques Lamort|J. Lamort]], ob der Place-d'Aarem''", wéi et um Deckel steet, earus. 1935 gouf et en Nodrock an 250 Exemplairen, dee laang vergraff war. An den 1980 Joren huet den [[Antoine Gonner|Tun Gonner]] eng Iwwerdroung vun den Texter an déi modern Schreifweis fir d'[[Actioun Lëtzebuergesch]] preparéiert, ma si ass ni erauskomm. Uganks der 2000er Joren hat de [[Romain Hilgert]] den Text als [[e-Book]] op der Websäit www.luxemburgensia.lu vum [[d'Lëtzebuerger Land|Lëtzebuerger Land]] zougänglech gemaach; dëse Site gëtt et awer zanter engem Strapp Joren net méi.<ref>Romain Hilgert: [http://www.land.lu/page/article/429/1429/DEU/index.html " 'De Pater sëtzt ronn Riichtiwwer der Nonn'."] in: ''d'Lëtzebuerger Land'' vum 02.12.2004; och op land.lu.</ref> 2004 koum d'Buch, zesumme mam Meyer sengem ''Jong vun Schrek ob<!--SIC--> de Letzeburger Parnass'' (1832), an der Serie ''Lëtzebuerger Bibliothéik'' vum [[CNL|Mierscher Literaturzenter]] eraus. De [[Roger Muller]] presentéiert dodran d'Originaltexter mat géintiwwergestallt der Transkriptioun an déi haiteg Schreifweis, a gëtt eng literaturhistoresch Aféierung an d'Wierk. Et ass och op der [[eLuxemburgensia]]-Websäit vunn def [[Lëtzebuerger Nationalbibliothéik|Nationalbibliothéik]] als Scan vun der éischter Editioun am Volltext ze liesen.<ref>Meyer, Antoine. ''[https://persist.lu/ark:70795/q7ft66/pages/5/articles/DTL364 E' Schrek op de' Lezeburger Parnassus.]'' J. Lamort, 1829 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>> == Literatur == * Antoine Meyer: ''E Schréck op de Lëtzebuerger Parnassus.'' [suivi de] ''Jong vum Schréck op de Lëtzebuerger Parnassus.'' Virgestallt a kommentéiert vum [[Roger Muller]]. Miersch: CNL, 2004 ([[Lëtzebuerger Bibliothéik]] Nr. 12). ISBN 2-919903-05-5. ==Um Spaweck== * [[:commons:File:E' Schrek ob de' Lezeburger Parnassus.djvu|D'Buch liesen]] op Wikimedia Commons *[https://wikisource.org/wiki/Index:E%27_Schrek_ob_de%27_Lezeburger_Parnassus.djvu Wikisource Index:E' Schrek ob de' Lezeburger Parnassus.djvu] {{Referenzen}} [[Kategorie:Literatur 1829]] [[Kategorie:Lëtzebuergeschsproocheg Literatur]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch literaresch Wierker]] [[Kategorie:Gedichtssammlungen]] 5vtr2afn2bpgtm2kjw5yeib17iamaf7 2670070 2670069 2026-04-06T17:22:32Z GilPe 14980 Korr. 2670070 wikitext text/x-wiki {{skizzLiteratur}}{{Infobox Buch}} '''''E' Schrek ob de' Lezeburger Parnassus''''' (an haiteger Schreifweis: "E Schréck op de Lëtzebuerger [[Parnassus]]") ass e Bichelche mat Gedichter vum [[Antoine Meyer]] (1801-1857), dat 1829 erauskoum. Et ass dat éischt Buch op [[Lëtzebuergesch]], an och dat eelst Stéck [[Literatur zu Lëtzebuerg|lëtzebuergeschsproocheg Literatur]]. ==Ëm wat geet et am Buch?== {{Kapitel Info feelt}} ==Editiounsgeschicht== D'Buch koum 1829 "''bei [[Jacques Lamort|J. Lamort]], ob der Place-d'Aarem''", wéi et um Deckel steet, eraus. 1935 gouf et en Nodrock an 250 Exemplairen, dee laang vergraff war. An den 1980 Joren huet den [[Antoine Gonner|Tun Gonner]] eng Iwwerdroung vun den Texter an déi modern Schreifweis fir d'[[Actioun Lëtzebuergesch]] preparéiert, ma si ass ni erauskomm. Uganks der 2000er Joren hat de [[Romain Hilgert]] den Text als [[e-Book]] op der Websäit www.luxemburgensia.lu vum [[d'Lëtzebuerger Land|Lëtzebuerger Land]] zougänglech gemaach; dëse Site gëtt et awer zanter engem Strapp Joren net méi.<ref>Romain Hilgert: [http://www.land.lu/page/article/429/1429/DEU/index.html " 'De Pater sëtzt ronn Riichtiwwer der Nonn'."] in: ''d'Lëtzebuerger Land'' vum 02.12.2004; och op land.lu.</ref> 2004 koum d'Buch, zesumme mam Meyer sengem ''Jong vun Schrek ob<!--SIC--> de Letzeburger Parnass'' (1832), an der Serie ''Lëtzebuerger Bibliothéik'' vum [[CNL|Mierscher Literaturzenter]] eraus. De [[Roger Muller]] presentéiert dodran d'Originaltexter mat géintiwwergestallt der Transkriptioun an déi haiteg Schreifweis, a gëtt eng literaturhistoresch Aféierung an d'Wierk. Et ass och op der [[eLuxemburgensia]]-Websäit vun der [[Lëtzebuerger Nationalbibliothéik|Nationalbibliothéik]] als Scan vun der éischter Editioun am Volltext ze liesen.<ref>Meyer, Antoine. ''[https://persist.lu/ark:70795/q7ft66/pages/5/articles/DTL364 E' Schrek op de' Lezeburger Parnassus.]'' J. Lamort, 1829 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref> == Literatur == * Antoine Meyer: ''E Schréck op de Lëtzebuerger Parnassus.'' [suivi de] ''Jong vum Schréck op de Lëtzebuerger Parnassus.'' Virgestallt a kommentéiert vum [[Roger Muller]]. Miersch: CNL, 2004 ([[Lëtzebuerger Bibliothéik]] Nr. 12). ISBN 2-919903-05-5. ==Um Spaweck== * [[:commons:File:E' Schrek ob de' Lezeburger Parnassus.djvu|D'Buch liesen]] op Wikimedia Commons *[https://wikisource.org/wiki/Index:E%27_Schrek_ob_de%27_Lezeburger_Parnassus.djvu Wikisource Index:E' Schrek ob de' Lezeburger Parnassus.djvu] {{Referenzen}} [[Kategorie:Literatur 1829]] [[Kategorie:Lëtzebuergeschsproocheg Literatur]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch literaresch Wierker]] [[Kategorie:Gedichtssammlungen]] tmxe58rvu40n1xwbvwqdit8piaktd08 Warta 0 145024 2670150 2619077 2026-04-07T07:30:33Z GilPe 14980 Upassungen 2670150 wikitext text/x-wiki {{Infobox Floss |Numm = Warta |Bild = |Bildtext = |Längt = 808 |Baseng = |Fläch Baseng = 54529 |Debit = |Originn = Quell |Plaz Quell = bei Kromołów am [[Krakau-Tschenstochauer Jura]] |Héicht Quell = 379 |Koordinate Quell = 19/29/36/E, 50/29/33/N |Leeft an = [[Oder (Floss)|Oder]] |Plaz Konfluenz = bei [[Kostrzyn nad Odrą]] |Héicht Konfluenz = 9 |Koordinate Konfluenz = 14/36/38/E, 52/35/52/N |Haaptnieweflëss = vu lénks: [[Żeglina]], [[Kiełbaska]], [[Liswarta]], [[Prosna]], [[Samica Stęszewska]], [[Samica Obornicka]], [[Sama (Fluss)|Sama]], [[Obra]], [[Postomia]]; vu riets: [[Widawka]], [[Rgielewka]], [[Ner]], [[Meszna (Floss)|Meszna]], [[Wełna]], [[Noteć]], [[Kłodawka]], [[Cybina]] |Land = [[Polen]] |Regioun = |Uertschaften = [[Częstochowa]], [[Poznań]], [[Gorzów Wielkopolski]]; [[Zawiercie]], [[Myszków]], [[Sieradz]], [[Koło]], [[Konin]], [[Śrem]], [[Luboń]], [[Oborniki]] }} D''''Warta''' ass e rietsen [[Floss|Niewefloss]] vun der [[Oder (Floss)|Oder]] a [[Polen]]. == Laf == D'Warta huet hir Quell am [[Krakau-Tschenstochauer Jura]] an der [[Woiwodschaft Schlesien]], ëstlech vun [[Zawiercie]] a südlech vun [[Częstochowa]]. Se leeft duerch d'Flaachland vu [[Grousspolen (Landschaft)|Grousspolen]] an d'[[Woiwodschaft Lebus]] fir da bei [[Kostrzyn nad Odrą]] an d'[[Oder (Floss)|Oder]] ze fléissen, där hire gréissten Niewefloss se ass. 2001 gouf bei hirer Mëndung en [[Nationalpark]] etabléiert. === Biller === <gallery> Posen Fluß Warthe & Dom.JPG|D'Warta zu Poznán Ruiny zamku w Kole - ZJ001.jpg|d'Ruin vun der Buerg Kolo </gallery> == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.openstreetmap.org/relation/3272339#map=8/51.621/17.051 Laf vun der Warta] op openstreetmap {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Flëss a Polen]] 1twlisiidu3ypj8qt9lkcvayg2elw5w Kategorie:Kultur a Liechtenstein 14 150253 2670083 2252160 2026-04-06T20:52:22Z GilPe 14980 De(n) GilPe huet d'Säit [[Kategorie:Kultur am Liechtenstein]] op [[Kategorie:Kultur a Liechtenstein]] geréckelt: Liechtenstein = Neutrum --> a Liechtenstein 2252160 wikitext text/x-wiki {{KategorieSpezial|[[Kultur]] am [[Liechtenstein]]}} {{Commonscat|Culture of Liechtenstein|{{PAGENAME}}}} [[Kategorie:Liechtenstein]] [[Kategorie:Kultur no Länner|Liechtenstein]] [[Kategorie:Europäesch Kultur|Liechtenstein]] ebwa7z98kl1nfv98oq9bof842tewwie Fokus (Lëtzebuergesch Partei) 0 157945 2670051 2665915 2026-04-06T14:27:35Z ~2026-21253-04 70647 Numm vum Vizepräsident geännert. 2670051 wikitext text/x-wiki {{SkizzPolitik}} {{Infobox Partei | Numm = Fokus | Logo = Logo Fokus (2022).png | Faarfcode = #63C7C7 | Ofkierzung = | President = [[Marc Ruppert]] | Vizepresidenten = [[Rick Oberweis]]<br>[[Luc Majerus]] | Parteispriecher = [[Frank Engel (Politiker)|Frank Engel]] | Generalsekretärin = [[Caterina Pellegrini]] | Tresorier = [[Ervin Zaljević]] | Gegrënnt = [[21. Februar]] [[2022]] | Ideologien = [[Liberalismus]]<br>[[Pragmatismus]] | Parteizentral = 69, rue de l'Église, Nidderkuer | Zeitung = | International Affiliatioun = | Land = Lëtzebuerg | Jugendorganisatioun = | Politesch Positioun = Liberal | Europäesch Affiliatioun = | Europäesch Parlamentsgrupp = | Faarf = Turquoise | Slogan = | Sëtz1_Titel = [[Chamber]] | Sëtz1 = {{Infobox Partei/Sëtz|0|60|hex=#63C7C7}} | Sëtz2_Titel = [[Europaparlament]] | Sëtz2 = {{Infobox Partei/Sëtz|0|6|hex=#63C7C7}} | Websäit = [https://www.fokus.lu/ www.fokus.lu/] }} '''Fokus''', och '''Fokus. D'Alternativ mat Vernonft.'''<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2354908.html|Titel=Ausseruerdentlechen Nationalkongress "Fokus. D'Alternativ mat Vernonft": D'Partei erneiert sech deelweis a plädéiert fir eng méi wäitsiichteg Politik|Gekuckt=2025-11-17|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref> ass eng [[Politesch Parteien zu Lëtzebuerg|Lëtzebuerger politesch Partei]]. Si gouf den 21. Februar 2022 virgestallt. Grënnungsmembere waren de fréieren [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]-President [[Frank Engel (Politiker)|Frank Engel]], de fréieren [[Demokratesch Partei|DP]]-Generalsekretär [[Marc Ruppert]], de fréiere President vun der Handelskonfederatioun an DP-Member [[Gary Kneip]] an den Affekot a [[Déi Gréng|grénge]] Gemengerot vun Esch-Uelzecht, Luc Majerus<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1865956.html " 'Fokus', déi nei Partei vun Engel a Ruppert."] rtl.lu, 21.02.2022.</ref>. == Resultater bei de Walen == === Gemengewalen 2023 === Bei de [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewale]] vum 11. Juni 2023 hat ''Fokus'' an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad]], zu [[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]] an zu [[Gemeng Suessem|Suessem]] mat jee enger Lëscht kandidéiert. An der Stad krute se 2,38 % vun de Stëmmen, zu Déifferdeng 2,3 % an zu Suessem 2,68 %. A kenger vun den 3 Gemengen huet e Kandidat et an de [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengerot]] gepackt<ref>{{Citation|URL=http://elections.public.lu/fr/elections-communales/2023/resultats/communes/luxembourg.html|Titel=elections public.lu|Gekuckt=16.06.2023|Wierk=elections.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. === Chamberwalen 2023 === Bei de [[Chamberwale vum 8. Oktober 2023]] krut Fokus am ganzen 93.839 Stëmmen, wat 2,49 % vun alle Stëmmen entsprécht<ref>elections.public.lu</ref>; net genuch fir een Deputéiertemandat. === Europawalen 2024 === Bei de [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2024 (Lëtzebuerg)|Wale fir dat Europäescht Parlament]], de 6. Juni 2024, krut Fokus 22.222 Stëmmen (1,6 %), net genuch fir ee vun de 6 Sëtzer.<ref>[https://elections.public.lu/fr/elections-europeennes/2024/resultats.html Resultats] op elections.public.lu.</ref> <!-- == Geschicht == == Literatur == == Kuckt och == --> == Um Spaweck == * Michel Cames: [https://www.forum.lu/2022/02/24/fokus-buergergesellschaft/ "Fokus Bürgergesellschaft. Zu der von Frank Engel angeregten neuen Partei."] forum+, Gesellschaft, Parteien, Politik (forum.lu). 24. Februar 2022. {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Politesch Parteien zu Lëtzebuerg}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Politesch Parteien zu Lëtzebuerg]] m9rj0b6ivu0lohqxb0d3zuhj52dvbu4 2670052 2670051 2026-04-06T14:28:55Z ~2026-21253-04 70647 De Posten vum Parteispriecher gëtt et nemmei. 2670052 wikitext text/x-wiki {{SkizzPolitik}} {{Infobox Partei | Numm = Fokus | Logo = Logo Fokus (2022).png | Faarfcode = #63C7C7 | Ofkierzung = | President = [[Marc Ruppert]] | Vizepresidenten = [[Rick Oberweis]]<br>[[Luc Majerus]] | Generalsekretärin = [[Caterina Pellegrini]] | Tresorier = [[Ervin Zaljević]] | Gegrënnt = [[21. Februar]] [[2022]] | Ideologien = [[Liberalismus]]<br>[[Pragmatismus]] | Parteizentral = 69, rue de l'Église, Nidderkuer | Zeitung = | International Affiliatioun = | Land = Lëtzebuerg | Jugendorganisatioun = | Politesch Positioun = Liberal | Europäesch Affiliatioun = | Europäesch Parlamentsgrupp = | Faarf = Turquoise | Slogan = | Sëtz1_Titel = [[Chamber]] | Sëtz1 = {{Infobox Partei/Sëtz|0|60|hex=#63C7C7}} | Sëtz2_Titel = [[Europaparlament]] | Sëtz2 = {{Infobox Partei/Sëtz|0|6|hex=#63C7C7}} | Websäit = [https://www.fokus.lu/ www.fokus.lu/] }} '''Fokus''', och '''Fokus. D'Alternativ mat Vernonft.'''<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2354908.html|Titel=Ausseruerdentlechen Nationalkongress "Fokus. D'Alternativ mat Vernonft": D'Partei erneiert sech deelweis a plädéiert fir eng méi wäitsiichteg Politik|Gekuckt=2025-11-17|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref> ass eng [[Politesch Parteien zu Lëtzebuerg|Lëtzebuerger politesch Partei]]. Si gouf den 21. Februar 2022 virgestallt. Grënnungsmembere waren de fréieren [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]-President [[Frank Engel (Politiker)|Frank Engel]], de fréieren [[Demokratesch Partei|DP]]-Generalsekretär [[Marc Ruppert]], de fréiere President vun der Handelskonfederatioun an DP-Member [[Gary Kneip]] an den Affekot a [[Déi Gréng|grénge]] Gemengerot vun Esch-Uelzecht, Luc Majerus<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1865956.html " 'Fokus', déi nei Partei vun Engel a Ruppert."] rtl.lu, 21.02.2022.</ref>. == Resultater bei de Walen == === Gemengewalen 2023 === Bei de [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewale]] vum 11. Juni 2023 hat ''Fokus'' an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad]], zu [[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]] an zu [[Gemeng Suessem|Suessem]] mat jee enger Lëscht kandidéiert. An der Stad krute se 2,38 % vun de Stëmmen, zu Déifferdeng 2,3 % an zu Suessem 2,68 %. A kenger vun den 3 Gemengen huet e Kandidat et an de [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengerot]] gepackt<ref>{{Citation|URL=http://elections.public.lu/fr/elections-communales/2023/resultats/communes/luxembourg.html|Titel=elections public.lu|Gekuckt=16.06.2023|Wierk=elections.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. === Chamberwalen 2023 === Bei de [[Chamberwale vum 8. Oktober 2023]] krut Fokus am ganzen 93.839 Stëmmen, wat 2,49 % vun alle Stëmmen entsprécht<ref>elections.public.lu</ref>; net genuch fir een Deputéiertemandat. === Europawalen 2024 === Bei de [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2024 (Lëtzebuerg)|Wale fir dat Europäescht Parlament]], de 6. Juni 2024, krut Fokus 22.222 Stëmmen (1,6 %), net genuch fir ee vun de 6 Sëtzer.<ref>[https://elections.public.lu/fr/elections-europeennes/2024/resultats.html Resultats] op elections.public.lu.</ref> <!-- == Geschicht == == Literatur == == Kuckt och == --> == Um Spaweck == * Michel Cames: [https://www.forum.lu/2022/02/24/fokus-buergergesellschaft/ "Fokus Bürgergesellschaft. Zu der von Frank Engel angeregten neuen Partei."] forum+, Gesellschaft, Parteien, Politik (forum.lu). 24. Februar 2022. {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Politesch Parteien zu Lëtzebuerg}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Politesch Parteien zu Lëtzebuerg]] kxit9c9xzadlr67pqlak8senvre4pvn Offiziell Sprooche vun der Europäescher Unioun 0 162052 2670047 2649625 2026-04-06T13:34:52Z Mobby 12 60927 automatesch verbonnen 2670047 wikitext text/x-wiki D''''[[Europäesch Unioun]]''' huet, zanter 2013, véieranzwanzeg '''[[offiziell Sprooch]]en''' ([[Franséisch|fr]].: ''langues officielles de l'Union européenne'', [[Däitsch|de]]: Amtssprachen der Europäischen Union). Dës, souwéi och hire Gebrauch vun den EU-Organer, sinn duerch dat alleréischt Europäescht Reglement, d'Nr.1/1958 festgeluecht. {{Zitat|''Die Amtssprachen und die Arbeitssprachen der Organe der Gemeinschaft sind Deutsch, Französisch, Italienisch und Niederländisch.''|{{small|EWG Rat: Verordnung Nr. 1 zur Regelung der Sprachenfrage für die Europäische Wirtschaftsgemeinschaft, Artikel 1}}}} Duerch verschidde Bäitrëtter huet sech d'Zuel vun am Ufank véier op déi haiteg 24 vergréissert. "Offiziell Sprooch" bedeit praktesch z.&nbsp;B., datt d'Europäesch Traitéen an d'Gesetzer an deene Sprooche publizéiert ginn, datt europäesch Deputéiert a Ministeren dës Sprooch am Europaparlament an op Ministeschconseile schwätze kënnen (an an hir Sprooch gedolmetscht kréien), an datt d'Bierger sech an enger vun deene Sproochen un d'EU-Institutiounen adresséiere kënnen an och eng Äntwert dodra kréien. {| class="wikitable centre sortable" |+24 offiziell Sprooche vun der Europäescher Unioun |- ! rowspan="2" scope="col" | Datum ! colspan="2" scope="col" | Sprooch ! rowspan="2" scope="col" | [[ISO 639|Code]] ! rowspan="2" scope="col" | offiziell Sprooch an dësen EU-Memberstaaten |- ! scope="col" | eegenen Numm ! scope="col" | op Lëtzebuergesch |- | 2007 | '''български''' (''bălgarski'') | [[Bulgaresch]] | bg | {{BGR}} |- | 2004 | '''čeština''' | [[Tschechesch]] | cs | {{CZE}} |- | 1973 | '''dansk''' | [[Dänesch]] | da | {{DNK}} |- | 1958 | '''Deutsch''' | [[Däitsch]] | de | {{DEU}}, {{AUT}}, {{BEL}}, {{LUX}} |- | 2004 | '''eesti''' | [[Estnesch]] | et | {{EST}} |- | 1981 | '''ελληνικά''' (''elliniká'') | [[Griichesch]] | el | {{CYP}}, {{GRE}} |- | 1973 | '''English''' | [[Englesch]] | en | {{IRL}}, {{MLT}} (an d'{{GBR}} virum ''[[Austrëtt vum Vereenegte Kinnekräich aus der Europäescher Unioun|Brexit]]'') |- | 1986 | '''español (castellano)''' | [[Spuenesch]] (Kastillianesch) | es | {{ESP}} |- | 1958 | '''français''' | [[Franséisch]] | fr | {{BEL}}, {{FRA}}, {{LUX}} |- | 2007 | '''Gaeilge''' | [[Iresch]] | ga | {{IRL}} |- | 2013 | '''hrvatski''' | [[Kroatesch]] | hr | {{HRV}} |- | 1958 | '''italiano''' | [[Italieenesch]] | it | {{ITA}} |- | 2004 | '''latviešu''' | [[Lettesch]] | lv | {{LVA}} |- | 2004 | '''lietuvių''' | [[Litauesch]] | lt | {{LTU}} |- | 2004 | '''magyar''' | [[Ungaresch]] | hu | {{HUN}} |- | 2004 | '''malti''' | [[Malteesesch]] | mt | {{MLT}} |- | 1958 | '''Nederlands''' | [[Hollännesch]] | nl | {{BEL}}, {{NLD}} |- | 2004 | '''polski''' | [[Polnesch]] | pl | {{POL}} |- | 1986 | '''português''' | [[Portugisesch]] | pt | {{PRT}} |- | 2007 | '''română''' | [[Rumänesch]] | ro | {{ROU}} |- | 2004 | '''slovenčina''' | [[Slowakesch]] | sk | {{SLK}} |- | 2004 | '''slovenščina''' | [[Sloweenesch]] | sl | {{SVN}} |- | 1995 | '''suomi''' | [[Finnesch]] | fi | {{FIN}} |- | 1995 | '''svenska''' | [[Schweedesch]] | sv | {{FIN}}, {{SWE}} |} Dës 24 offiziell Sprooche vun der EU sinn net ze verwiessele mat den Amtssprooche vun den eenzelen EU-Länner. Sou ass [[Tierkesch]] z.&nbsp;B. eng offiziell Sprooch op Zypern, mä net an der EU; [[Lëtzebuergesch]] ass eng vun den Nationalsproochen am [[Lëtzebuerg (Land)|Grand-Duché]], ass awer och keng offiziell Sprooch vun der EU. A verschiddene Memberlänner hu Regional- oder Minoritéitesproochen zousätzlech e bestëmmte Status a kënne jee nodeem begrenzt gebraucht ginn. Och dës si keng Offiziell Sprooche vun der EU. Eng Ausnam sinn déi spuenesch Regionalsproochen (Katalounesch, Baskesch, Galizesch), déi Bierger an hirer Korrespondenz mat der EU kënne gebrauchen (woubäi dës duerch en Accord mam spuenesch Staat iwwersat gëtt, fir verstanen ze ginn). == Um Spaweck == {{Commonscat}} * {{De}} [https://eur-lex.europa.eu/legal-content/DE/TXT/?uri=CELEX:31958R0001 EWG Rat: Verordnung Nr. 1 zur Regelung der Sprachenfrage für die Europäische Wirtschaftsgemeinschaft] * {{De}} „[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/languages_de Sprachen]“ op der Internetsäit vun der Europäescher Unioun {{LinkPortalEU}} [[Kategorie:Europäesch Unioun]] [[Kategorie:Sproochen]] 5k1fui6sxwf25xuoaf47v1ouojiqbfo Schabloun:WDS Joer 0 10 168720 2670146 2670041 2026-04-07T07:11:26Z Zinneke 34 2670146 wikitext text/x-wiki {{#switch: {{{1}}} | 1-1 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Penny black.jpg|right|89px|One Penny Black]] | Text = d'Erfindung vum '''[[Timber]]''' et mat sech bruecht huet, datt net méi deen, deen e Bréif kritt, mä deen, deen e fortschéckt, de Porto huet misse bezuelen? }} | 1-2 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Mathias Hardt.jpg|right|100px|Mathias Hardt]] | Text = de '''[[Mathias Hardt]]''' (1809-1877) mat sengem ''Vocalismus der Sauermundart'' (1834) déi éischt wëssenschaftlech Beschreiwung vum [[Lëtzebuergesch]]e gemaach huet? }} | 1-3 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Pont SGO.jpg|90px|right]] | Text = am Mäerz 2017 déi éischt '''[[Bréck iwwer den Oyapock|Bréck tëscht Frankräich a Brasilien]]''' ageweit gouf? }} | 1-4 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Personenstand.jpg|right|83px|Questionnaire Personenstandsaufnahme]] | Text = bei der sougenannter '''[[Personenstandsaufnahme vum 10. Oktober 1941|''Personenstandsaufnahme'' vum 10. Oktober 1941]]''' d'[[Resistenz zu Lëtzebuerg|Resistenzgruppen]] d'Lëtzebuerger majoritär dovun iwwerzeegt kruten, bei verfängleche Froen iwwer Mammesprooch a „''Volkszugehörigkeit''“ mat „Lëtzebuergesch“ amplaz, wéi praktesch virgeschriwwen, mat „''deutsch''“ z'äntwerten? }} | 1-5 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = zwou Persoune mam Numm '''[[Ernest Arendt]]''' Member vum [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Staatsrot]] waren, an zwar de [[Ernest Arendt (Riichter)|Riichter Ernest Arendt]] vun 1902 bis 1931 an den [[Ernest Arendt (Affekot)|Affekot Ernest Arendt]] vun 1973 bis 1988? }} | 1-6 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Mill Ends Park.jpg|130px|right]] | Text = de '''[[Mill Ends Park]]''' mat 0,292&nbsp;m<sup>2</sup> dee klengste Park vun der Welt ass? }} | 1-7 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Knossos Bull-Leaping Fresco.jpg|right|125px|Minoesch Fresk zu Knossos]] | Text = et verschidden Theorien iwwer den Ënnergang vun der '''[[Minoesch Kultur|Minoescher Kultur]]''' ginn, wouvun déi gängegst e [[Vulkan]]ausbroch op der Insel [[Santorini|Thira]] dofir verantwortlech mécht? }} | 1-8 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:MargueriteClement.JPG|90px|right]] | Text = d''''[[Marguerite Thomas-Clement]]''' (1886-1979) 1919 déi éischt a laang eenzeg Fra war, déi an d'Lëtzebuerger [[Chamber]] gewielt gouf? }} | 1-9 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Kronleuchtersaal02.jpg|130px|right]] | Text = et an der [[Köln]]er Kanalisatioun e Sall gëtt, [[Lüstersall an der Kanalisatioun vu Köln|dee '''mat Lüsteren dekoréiert''']] ass? }} | 1-10 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[File:Luxembourg, Péiter Onrou (102).jpg|120px|right|Krispines]] | Text = bei der '''[[Krispines]]'''-Kapell, och ''Péiter Onrou'' genannt, um [[Lampertsbierg]] et bis virun net all ze laanger Zäit de [[Brauch]] gouf, Käerze mat dragepickte Spéngelen ofzebrennen, fir datt Männer, déi ontrei waren, solle „bestrooft“ ginn? }} | 1-11 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = den '''[[Alphonse de la Fontaine]]''' (1825-1896), e Brudder vum [[Edmond de la Fontaine]] (''Dicks''), Auteur vun der éischter Fauna vun de [[Wierbeldéieren]] vu Lëtzebuerg war? }} | 1-12 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:KIE ZOW 101.jpg|80px|right]] | Text = op de '''Fënstere vun der [[Kierch Zowaasch]]''' verschidde Memberen aus der Grofefamill Saintignon an aner Stëfter vun der Kierch als Helleger duergestallt sinn? }} | 1-13 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Illustration Secale cereale0.jpg|right|90px]] | Text = d''''[[Kar (Planz)|Kar]]''' keng klassesch Fruuchtzort ass, déi et schonn an der Antiquitéit gouf, mä villméi eréischt virun 2000 bis 3000 Joer als „Onkraut“ an de Weessefelder vu Klengasien opkoum, wou et da mat rekoltéiert gouf? }} | 1-14 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = den '''[[Tevita Momoedonu]]''' aus [[Fidschi]] alt ''the Five Minute Prime Minister'' genannt gëtt, well en 2000 zweemol (wärend e puer Minutten) an 2001 (wärend zwéin Deeg) Premierminister war? }} | 1-15 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = een uganks 1913 d'Nimm vun de Besëtzer vun alle 430 deemools zu Lëtzebuerg ugemellte Gefierer an deenen hire [[Nummereschëld (Lëtzebuerg)|Plackennummeren]] an der Zeitung noliese konnt? }} | 1-16 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Darvasa gas crater panorama crop.jpg|130px|right]] | Text = de '''[[Krater vun Derweze]]''' an Turkmenistan zanter 1971 am Gaang ass ze brennen, an dowéinst vun de Leit vun do den Numm ''Paart vun der Häll'' krut? }} | 1-17 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Wort no 1.jpg|right|95px]] | Text = d''''''[[Luxemburger Wort]]''''' déi eelst lëtzebuergesch Dageszeitung ass, déi praktesch ouni Ënnerbriechung bis haut existéiert? }} | 1-18 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Heliocentric.jpg|120px|right]] | Text = den [[Aristarch vu Samos]] (ëm 310 - ëm 230 v. Chr.) och alt „griichesche [[Nikolaus Kopernikus|Kopernikus]]“ genannt gëtt, well hien als ee vun den Éischten d''''[[heliozentrescht Weltbild]]''' vertratt huet, no deem d'[[Sonn]] an net d'[[Äerd]] am Zentrum vum Weltall stéing? }} | 1-19 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Paris 06 Eiffelturm 4828.jpg|right|89px]] | Text = d'Iddi fir den '''[[Eiffeltuerm]]''' vum Elsässer Ingenieur [[Maurice Koechlin]] war? }} | 1-20 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxembourg, rue Marie et Joseph Hackin (nom de rue).jpg|130px|right]] | Text = déi lëtzebuergesch-franséisch Archeologekoppel '''[[Joseph Hackin]]''' a '''[[Ria Hackin-Parmentier]]''' 1941 beim Ënnergang vum Cargoschëff ''[[SS Jonathan Holt ]]'', dat torpedéiert gouf, ëm d'Liewe koumen? }} | 1-21 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Nic Klopp - Sécession - Exposition Peintures Sculptures Arts décoratifs.jpg|100px|right]] | Text = et iwwer 30 Joer no Wien a München och an der lëtzebuergescher Konschtszeen zu enger '''[[Sezessioun (Lëtzebuerg)|Sezessioun]]''' koum, déi der moderner [[Molerei]] zum Duerchbroch verhollef huet? }} | 1-22 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Cape_Verde_location_map.svg|110px|right|Cap Vert]] | Text = d'Land '''[[Cap Vert]]''' säin Numm vun engem Kap 500 km wäit ewech zu [[Dakar]] am [[Senegal]] huet, dat den Inselen hiren Numm ginn huet? }} | 1-23 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Landverkauf.JPG|130px|right]] | Text = et bei der '''[[Lëtzebuerg-Kris]]''' [[1867]] drëms goung, datt Lëtzebuerg u Frankräich verkaf sollt ginn? }} | 1-24 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Alexis Heck 1830 1908.jpg|100px|right]] | Text = nom Tourismuspionéier '''[[Alexis Heck]]''' (1830-1908) net nëmmen [[École d'hôtellerie et de tourisme du Luxembourg|eng Schoul]], ma och e [[Cocktail]] genannt gouf? }} | 1-25 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Coat of arms Grand Duchy of Luxembourg.png|right|89px|Wope vu Lëtzebuerg]] | Text = dem '''[[Wope vu Lëtzebuerg]]''' seng Originnen an de Wope vum mëttelalterlechen Haus Lëtzebuerg huet, an op den [[Heinrich V. vu Lëtzebuerg|Henri V.]] (1136-1196) zeréckgeet? }} | 1-26 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Gordian Troeller (cropped).jpg|110px|right]] | Text = de lëtzebuergesche Journalist an Dokumentarfilmmécher '''[[Gordian Troeller]]''' (1917-2003) 1992 den Adolf-Grimme-Präis fir säi Liewenswierk krut? }} | 1-27 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Biergahornen Corniche 1.jpg|130px|right]] | Text = 1984 op engem vun deenen zwéi '''[[Biergahornen op der Corniche]]''' (haut net méi do) eng bis dohin onbekannt [[Wanzen]]aart entdeckt gouf? }} | 1-28 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Telstar.jpg|100px|right|Telstar]] | Text = wéinst der Technikbegeeschterung an den 1960er Joren e lëtzebuerger Basketballveräin, de [[BBC Telstar Hesper]], nom Kommunikatiounssatellit '''[[Telstar]]''' genannt gi war? }} | 1-29 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Pingos near Tuk.jpg|right|130px|Pingoen]] | Text = e '''[[Pingo]]''' eng Knupp oder en Hiwwel ass, deen am Permafraschtbuedem ze fannen ass, an aus engem Kär vun Äis besteet, iwwer deem sech de Buedem wëlleft? }} | 1-30 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Gotescht Haus, 20d, Rue André-Duchscher- Ééwisht Baach, Iechternach-101.jpg|95px|right]] | Text = bei der Renovéierung vum '''[[Gotescht Haus Iechternach|Goteschen Haus]]''' zu Iechternach de Giewel nëmmen do stoe gelooss gouf, wou z'erkenne war, wéi d'Haus uersprénglech war? }} | 1-31 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:MALBROUCK 2621 w.jpg|right|140px|Buerg Malbrouck]] | Text = d''''[[Buerg Malbrouck]]''' am loutrengesche [[Manderen]] nom englesche Feldhär [[John Churchill, 1. Herzog vu Marlborough]] genannt ass, deen am Spueneschen Ierffollegkrich 1705 do aquartéiert war? }} | 2-1 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Pair of side chairs MET DP111237.jpg|120px|right]] | Text = den [[Thomas Chippendale]] (1718-1779) en englesche Konscht- a Miwwelschräiner war, no dem den '''Chippendale-Stil''' benannt ass? }} | 2-2 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Codex Mariendalensis page.jpg|90px|right|Codex Mariendalensis]] | Text = de '''[[Codex Mariendalensis]]''', eng spéitmëttelalterlech Handschrëft iwwer d'Geschicht vun der [[Yolanda vu Veianen]], joerzéngtelaang als verluer gegollt huet, ier en 1999 erëmfonnt gouf? }} | 2-3 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Soyuz 18 booster.jpg|right|100px|Soyuz-Rakéit zu Baikonur]] | Text = d'Sowjetunioun, fir de Westen an d'Ier ze féieren, hire Kosmodrom bei Tjuratam no der Uertschaft '''[[Baikonur]]''' genannt huet, déi iwwer 300&nbsp;km vun do ewechlouch? }} | 2-4 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Biver (13) Terrils.JPG|130px|right]] | Text = d'Uertschaft '''[[Biver (Bouches-du-Rhône)|Biver]]''' an de [[Departement Bouches-du-Rhône|Bouches-du-Rhône]] nom lëtzebuergesch-belsche Grouweningenieur [[Ernest Biver]] genannt gouf? }} | 2-5 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Berdorf (LU), Hohllay -- 2015 -- 6097-101.jpg|130px|right]] | Text = d''''[[Huel Lee]]''' zu [[Bäerdref]] hir aktuell Form huet, well do zanter der [[Réimescht Räich|Réimerzäit]] Millesteng aus dem Fiels gebrach goufen? }} | 2-6 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Shakespeare2.jpg|99px|right]] | Text = de [[Miguel de Cervantes]] an de '''[[William Shakespeare]]''', de selwechten Dag, an zwar den [[23. Abrëll]] [[1616]] gestuerwe sinn? }} | 2-7 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:McDonalds-Chicken-McNuggets.jpg|130px|right]] | Text = de Lëtzebuerger [[René Arend]] d'''Chicken McNuggets'' an de ''McRib'', zwéi McDonald's Produiten, kreéiert huet? }} | 2-8 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Collage guerra civile spagnola.png|100px|right]] | Text = d'Gesetz, dat de Leit aus Lëtzebuerg verbueden huet, '''[[Spueniekämpfer|um Spuenesche Biergerkrich deelzehuelen]]''', eréischt 2003 revoquéiert gouf? }} | 2-9 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Distribution_of_early_iron_working_sites_in_Luxembourg_—_Розташування_перших_металургійних_заводів_у_Люксембурзі.png|100px|right]] | Text = vun den 11 '''[[Siderurgie zu Lëtzebuerg|Héichiewen zu Lëtzebuerg]]''', déi et an de 40er Jore vum 19. Joerhonnert gouf, ausser zu [[Zowaasch]], keen Eenzegen am [[Minettsgéigend|Minett]] stoung? }} | 2-10 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:The Europa series 50 € obverse side.png|120px|right]] | Text = de '''[[Eurobilljeeën|50-Eurobilljee]]''' deen am meeschte gebrauchte Geldschäin an der [[Eurozon]] ass? Den 1. Januar 2018 waren 9.826.239.828 Exemplairen dovun am Ëmlaf. Duerno kommen dee vun 20 an dee vun 10 [[Euro]]. }} | 2-11 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Ch Bernhoeft 1891 GD Luxembourg 09 Pl 2.1 Dalheim Aigle romaine.jpg|90px|right|Adler Duelem]] | Text = den '''[[Réimermonument Duelem|Adler um Duelemer Réimermonument]]''' ursprénglech vergoldt war an an eng aner Richtung gekuckt huet? }} | 2-12 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Flag of Moresnet.svg|120px|right|Fändel vu Moresnet]] | Text = '''[[Neutral-Moresnet]]''' tëscht 1815 an 1919 en neutralen Territoire war, eng 65&nbsp;km nërdlech vu Lëtzebuerg, well Preisen op der enger Säit, Holland an duerno d'Belsch op der anerer, sech net eens goufe wien e kréich? }} | 2-13 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Wiesenbach.jpeg|right|130px]] | Text = de '''[[Vincent Wiesenbach]]''' (1880-1911), den éischte Lëtzebuerger mat engem Piloteschäin, 1911 mat sengem selwer gebaute Fliger déidlech verongléckt ass? }} | 2-14 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:N-Liez hotel-du-gouvernement-a-luxembourg.png|130px|right]] | Text = de '''[[Groussherzogleche Palais]]''' an der Mëtt vum 19. Joerhonnert eng Zort administrativen Allzweckbau war, wou nieft dem Kinnek-Groussherzog oder sengem Statthalter, déi do periodesch residéiert hunn, d'Regierung, d'Parlament, a vun 1858 un, de Staatsrot hire Sëtz haten, an och nach eng archeologesch Sammlung dran ënnerbruecht war? }} | 2-15 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = et beim lëtzebuergesche '''[[Schoulgesetz vun 1912]]''' zu engem gudden Deel drëm goung, d'Muecht vun der [[Kathoulesch Kierch|Kathoulescher Kierch]] an de Primärschoulen anzeschränken, wat déi Jore virdrun zu heftegen Ausernanersetzungen tëscht [[Lénksblock|Lénks-]] a Rietsparteie gefouert hat? }} | 2-16 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Saturn from Cassini Orbiter (2004-10-06).jpg|130px|right]] | Text = den Astronom '''[[Christiaan Huygens]]''' als Éischten dat, wat de [[Galileo Galilei]] als „Ouere“ vum [[Saturn (Planéit)|Saturn]] bezeechent hat, als d'[[Saturnréng]] identifizéiert hat? }} | 2-17 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = '''''[[Les danseurs d'Echternach]]''''' vum [[Evy Friedrich]] aus dem Joer 1947 deen éischte lëtzebuergesche Film war, deen um [[Festival vu Cannes]] gewise gouf? }} | 2-18 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Grün 02.jpg|105px|right]] | Text = ee Konschtstéck vum lëtzebuergesche Kraaftmënsch '''[[John Grün]]''' (1868-1912) dora bestoung, 2 Päerd mat 2 erwuessene Reider drop an d'Luucht ze hiewen? }} | 2-19 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxemburgerli Himbeere Zitrone.jpg|130px|right|Luxemburgerli]] | Text = ''„'''[[Luxemburgerli]]'''“'' den Numm vun enger Makrounespezialitéit vun enger [[Zürich|Zürcher]] Confiserie ass? }} | 2-20 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Treaty of London 1867 Art VII and signatures.jpg|130px|right]] | Text = et beim '''[[Traité vu London (1867)|Traité vu London]]''' vun 1867 déi éischt Kéier war, wéi Vertrieder vu Lëtzebuerg (de [[Victor de Tornaco]] an den [[Emmanuel Servais]]) en internationalen Traité mat ënnerschriwwen hunn? }} | 2-21 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Non violence sculpture by carl fredrik reutersward malmo sweden.jpg|130px|right]] | Text = et vun der Skulptur '''[[Non-Violence]]''' (oder ''The Knotted Gun'') vum [[Carl Fredrik Reuterswärd]] eng 20 Repliquë gëtt, wourënner eng zu [[New York City|New York]], déi de Lëtzebuerger Staat de [[Vereent Natiounen|Vereenten Natioune]] geschenkt huet, an eng am Parc Central um [[Kierchbierg]]? }} | 2-22 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = de '''[[Charles Bivort]]''' (1845-1920) vun [[Tratten]] déi éischt [[Stenographie|Stenographéiermaschinn]] fir Blanner erfonnt huet? }} | 2-23 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Coltsfoot close-up aka.jpg|right|129px]] | Text = den '''[[Ieselsfouss]]''', eng Fréijoersplanz, och ''Fils avant le père'' genannt gëtt, well d'Bléi virun de Blieder erauskënnt? }} | 2-24 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:G-simon-gauleiter.jpg|right|90px]] | Text = et vum fréiere Gauleiter '''[[Gustav Simon]]''' sengem Doud eng „offiziell“ an eng „inoffiziell“ Versioun gëtt? }} | 2-25 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Charleroi - Square Jules Hiernaux - Marsupilami - 01.jpg|right|90px]] | Text = nom [[André Franquin]] sengem [[Comic]]personnage '''[[Marsupilami]]''' en [[(98494) Marsupilami|Asteroid genannt]] gouf? }} | 2-26 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Gangler_Lexicon_inner_cover.jpg|99px|right|Lexicon der Luxemburger Umgangsspraache]] | Text = dem [[Jean-François Gangler]] säi '''''[[Lexicon der Luxemburger Umgangssprache]]''''' vun 1847 deen éischten [[Lëtzebuergesch Dictionnairen|Dictionnaire vum Lëtzebuergesche]] war? }} | 2-27 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Gonepteryx.rhamni.mounted.jpg|130px|right]] | Text = d''''[[Zitrouneblat]]''' e [[Päiperleken|Päiperlek]] ass, deen [[Imago (Zoologie)|als Päiperlek]] iwwerwantert? }} | 2-28 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = vum héchste Billjee a '''[[Lëtzebuerger Frang]]''', dem Fënnefdausender, 20 Joer nom Aféiere vum [[Euro]] a Form vu Billjeeën nach ëmmer eppes iwwer 10.000 Schäiner am Wäert vun 1,3 Milliounen Euro am Ëmlaf waren? }} | 2-29 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Feb1712.jpg|130px|Schweedesche Kalenner vum Februar 1712|right]] | Text = et dräimol an der Geschicht en '''[[30. Februar]]''' gouf? }} | 3-1 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Stadpark Esch-Uelzecht 01.jpg|120px|right|Stadpark Esch]] | Text = de '''[[Stadpark vun Esch-Uelzecht]]''' 1911 um Hank vum Gaalgebierg ugeluecht gouf, well den Escher Bësch, wou d'Leit soss an d'Gréngs trëppele goungen, bal ganz ofgeholzt gi war, fir do d'[[Adolf-Emil-Hütte]] ze bauen? }} | 3-2 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Waxwing.jpg|right|99px]] | Text = de '''[[Seideschwanz|Peschtvull]]''' sou genannt gëtt, well fréier säi sporadescht a mysteriéist Opdauchen a Mëtteleuropa als e schlecht Omen ugesi gouf? }} | 3-3 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = de Medezinner a Cheemiker '''[[Henri-Jean-Népomucène Crantz]]''' vu Rued (1722-1792) fir seng Fuerschungen an der Hygiène fir Hiewanen vum [[Joseph II. (HRR)|Jousef II.]] geadelt gouf? }} | 3-4 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Dead Sea 1920px.jpg|60px|right|Doudegt Mier]] | Text = d'Uewerfläch vum '''[[Doudegt Mier|Doudege Mier]]''' ronn 400&nbsp;m ënnert dem Mieresspigel ass? }} | 3-5 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Simmering (Wien) - Gasometer (1).JPG|130px|right|Gasometeren zu Simmering]] | Text = an de fréiere '''[[Gasometeren (Wien)|Gasometere]] vu Wien-[[Simmering]]''' haut eng 1.500 Leit wunnen? }} | 3-6 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = dem '''[[Lëtzebuerger Haffbibliothéik|Groussherzog seng Bibliothéik]]''' ronn 45.000 Wierker ëmfaasst? }} | 3-7 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Belgium-6450 - Manneken Pis (13934735107).jpg|90px|right]] | Text = de '''[[Manneken Pis]]''' am Mee 2018 säin 1000. Costume geschenkt krut? }} | 3-8 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Narmerpalette verso UT 1931.jpg|95px|right]] | Text = op der '''[[Pallett vum Narmer]]''', an enger vun deenen alleréischten hieroglypheschen Inskriptiounen iwwerhaapt, d'Vereenegung vun Ënner- mat Ueweregypten duerch den [[Narmer]] duergestallt gëtt? }} | 3-9 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Dicksgärtchen Vianden 02.jpg|95px|right]] | Text = den '''[[Edmond de la Fontaine]]''' (1823-1891) net nëmmen, ënner dem [[Pseudonym]] ''Dicks'', [[Lëscht vun de Musekskompositioune vum Dicks|Operette]] geschriwwen huet, mä och jorelaang al [[Seechen|Seeërcher]] a [[Brauch|Bräich]] erfuerscht huet? }} | 3-10 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxembourg Hotel de Ville (2232245399).jpg|130px|right]] | Text = wärend den Ëmbauaarbechten vum [[Chambersgebai]], 1997-1999, d'[[Chamber]] hir Sëtzungen am '''[[Stadhaus Stad Lëtzebuerg|Stater Stadhaus]]''' ofgehalen huet? }} | 3-11 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Sequoiaen Amaliapark 2009-04.JPG|95px|right]] | Text = ''„'''[[Mammutbeem|Sequoiaen]]'''“'' wuel dat eenzegt Wuert am Lëtzebuergeschen ass, bei deem all 5 [[Vokal]]er hannerenee stinn? }} | 3-12 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Wolfsschlucht michel engels 1901.jpg|88px|right]] | Text = d''''[[Wollefsschlucht (Iechternach)|Wollefsschlucht]] bei [[Iechternach]]''' hiren Numm 1881 vun engem vun den éischten Touristen, déi doduerch gefouert goufen, krut, dee se mat der „Wolfsschlucht“ aus dem [[Carl Maria von Weber]] sengem ''Freischütz'' verglach huet? }} | 3-13 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:L'isola del cinema.jpg|130px|right]] | Text = den Ausdrock '''''[[Paparazzi]]''''' op e Personnage aus dem [[Federico Fellini]] sengem Film ''[[La dolce vita]]'' zeréckgeet? }} | 3-14 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:WaterPolo.JPG|129px|right]] | Text = beim '''[[Waasserball]]''' d'Feldspiller de Ball mat all Kierperdeel spille kënnen, just net mat den zwou Hänn gläichzäiteg? }} | 3-15 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Michel Théato en 1900.jpg|100px|right]] | Text = deen éischte lëtzebuergesche Goldmedailegewënner op enger Olympiad de '''[[Michel Théato]]''' war, an zwar 1900 zu Paräis am Marathon-Laf? }} | 3-16 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Iceland Mid-Atlantic Ridge map.svg|130px|right]] | Text = '''[[Island]]''' souwuel op der nordamerikanescher wéi der europäescher [[Tektonik|Lithosphärplack]] läit? }} | 3-17 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:TunnelStad.jpg|130px|right]] | Text = den '''[[Tunnel ënner der Stad Lëtzebuerg]]''' uganks der 1960er Joren ugeluecht gouf, fir eng Ofwaasserleitung aus dem Péitrussdall mam Pafendall ze verbannen? }} | 3-18 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:MunnerefGrandChefGinkgo01.jpg|130px|right]] | Text = de franséische Komponist [[Maurice Ravel]] 1937 ee Joer laang zu [[Munneref]] am '''[[Hotel Grand-Chef]]''' gewunnt huet? }} | 3-19 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = d'Joer '''[[238]]''' och [[Sechskeeserjoer]] genannt gëtt, well sechs Männer no- a mateneen vum Senat als [[Lëscht vun de Keesere vum Réimesche Räich|Keeser vum Réimesche Räich]] unerkannt goufen? }} | 3-20 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Wallnut Lane Bridge 361615pv.jpg|right|119px]] | Text = d''''[[Walnut Lane Bridge]]''' zu Philadelphia eng Kopie aus arméiertem Bëtong vun der Neier Bréck ([[Adolphe-Bréck]]) an der Stad Lëtzebuerg ass? }} | 3-21 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Cooking with radio waves - Short Wave Craft Nov 1933 cover.jpg|100px|right]] | Text = de lëtzebuergesch-amerikaneschen Erfinder a Science-fiction-Auteur '''[[Hugo Gernsback]]''' (1884-1967) sech a senge Geschichten eng ganz Rëtsch technesch Konzepter ausgeduecht huet, déi eréischt an de Joerzéngten duerno developpéiert konnte ginn? }} | 3-22 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:RuanNguyen.png|100px|right]] | Text = ronn all zweete Vietnamees mam Familljennumm '''[[Nguyễn]]''' heescht? }} | 3-23 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Zeichen_140_-_Tiere,_StVO_1970.svg|100px|right]] | Text = d''''[[Verkéierswarnschëld]]''' viru [[Schëld A, 14a|Véi op der Strooss]] 2012 aus dem [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Lëtzebuerger Code de la Route]] gestrach gouf, ma 2024 nees agefouert gouf? }} | 3-24 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Mammuthus exilis.jpg|130px|right]] | Text = den '''[[Zwergmammut]]''' (''Mammuthus exilis'') eng ausgestuerwe Mammutaart ass, déi sech op eng Insel zeréckgezunn hat, an do am Laf vun der [[Evolutioun (Biologie)|Evolutioun]] aus Manktem u Fudder ëmmer méi kleng gouf? }} | 3-25 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Anna Boch in Her Studio 1893.jpg|100px|right]] | Text = d''''[[Anna Boch]]''' den eenzege Client war deen de [[Vincent Van Gogh]] zu senge Liefzäiten hat? }} | 3-26 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Beauvais Cathedral Exterior 1, Picardy, France - Diliff.jpg|130px|right|Kathedral Beauvais]] | Text = d''''[[Kathedral Saint-Pierre zu Beauvais]]''' déi mam héchste gotesche Chouer vun der Welt ass, mä ni fäerdeg gebaut gouf? }} | 3-27 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Germaine Damar - Radiofilm 1960.jpg|100px|right|Germaine Damar op argentinescher Zäitschrëft 1960]] | Text = d'lëtzebuergesch Schauspillerin '''[[Germaine Damar]]''' duerch de Film ''[[Die Beine von Dolores]]'' an Argentinien esou bekannt gouf, datt si do 3 Joer laang ëm Chrëschtdag eng eegen Televisiounsemissioun hat? }} | 3-28 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Casablanca, title.JPG|130px|right]] | Text = de Saz ''„Play it again, Sam!“'' esou net am Film '''''[[Casablanca (Film)|Casablanca]]''''' (1942) virkënnt? }} | 3-29 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Ukulele4.png|80px|right|Ukulele]] | Text = d''''[[Ukulele]]''' en [[hawaii]]anescht [[Museksinstrument]] ass, deem seng Originnen op [[Madeira]] zeréckginn, vu wou portugisesch Immigranten et matbruecht haten? }} | 3-30 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxembourg, Croix de Hinzert (2).JPG|120px|right|Hinzerter Kräiz]] | Text = d''''[[Hinzerter Kräiz]]''' 1946 um Stater [[Nikloskierfecht]] opgeriicht gouf, fir un déi 82 Lëtzebuerger z'erënneren, déi am Zweete Weltkrich am [[SS-Sonderlager Hinzert]] an zu [[Klingelpütz|Köln-Klingelpütz]] higeriicht goufen? }} | 3-31 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Bryce Canyon 2 md.jpg|130px|right|Hoodooen am Bryce Canyon National Park]] | Text = een am '''[[Bryce-Canyon-Nationalpark]]''' Honnerte vun [[Hoodoo]]e bewonnere kann? }} | 4-1 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Sunny april morning spaghetti tree harvest (7036208493).jpg|110px|right]] | Text = e Reportage iwwer „'''[[Spaghetti-Bam|Spaghettibeem]]'''“ 1957 en [[Abrëllsgeck]] vun der [[BBC]] war, deen deemools vill fir richteg gehalen hunn? }} | 4-2 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Place de Bruxelles.svg|120px|right]] | Text = op der '''[[Place de Bruxelles (Stad Lëtzebuerg)|Bréisseler Plaz]]''' an der Stad de 5. Juli 1951 déi éischt [[Verkéiersluucht]] zu Lëtzebuerg a Betrib geholl gouf? }} | 4-3 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Planets2008.jpg|130px|right]] | Text = all d''''[[Planéit]]e vun eisem [[Sonnesystem]]''' no [[réimesch Mythologie|réimesche Gëtter]] genannt goufen, ausser d'[[Äerd]] an den [[Uranus (Planéit)|Uranus]]? }} | 4-4 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Halldór Kiljan Laxness 1955.jpg|90px|right]] | Text = den islännesche [[Nobelpräis fir Literatur|Literatur-Nobelpräisdréier]] '''[[Halldór Laxness]]''' sech 1922-23 an d'[[Benediktinerabtei Klierf]] zeréckgezunn huet an do gedeeft gouf? }} | 4-5 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Pinot Gris close.JPG|105px|right|Pinot-Gris-Drauwen]] | Text = '''[[Wäisse Wäin]]''' vun alle méigleche [[Wäindrauf|Wäindrauwen]], och där mat bloelzeger Haut, gemaach ka ginn? }} | 4-6 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = déi '''éischt''' [[Geschicht vun der Eisebunn zu Lëtzebuerg|'''Eisebunnsstreck''' zu Lëtzebuerg]] den 11. August 1859 [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Beetebuerg Grenz|tëscht Lëtzebuerg a Zoufftgen]] a Betrib geholl gouf? }} | 4-7 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Orgel_der_Nikolaikirche_in_Berlin_04.jpg|91px|right]] | Text = bei '''[[Uergel]]päifen''' ë.&nbsp;a. tëscht ''Labial-'' an ''Zongepäifen'' ënnerscheet gëtt? }} | 4-8 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Norbert Jacques by Waldemar Flaig 1927.jpg|100px|right]] | Text = de lëtzebuergeschen Auteur '''[[Norbert Jacques]]''' d'Figur vum ''Doktor Mabuse'' erfonnt huet? }} | 4-9 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Yellowstone River in Hayden Valley.jpg|130px|right]] | Text = de '''[[Yellowstone-Nationalpark]]''' den eelsten Nationalpark vun der Welt ass? }} | 4-10 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Emetteur de Junglinster les trois mâts vus de l'Ouest.jpg|130px|right]] | Text = de '''[[Sender 1212]]''' e Radiosprogramm an däitscher Sprooch war, dee vum Dezember 1944 bis Krichsenn vum amerikanesche militäresche Geheimdéngscht als „schwaarz Propaganda“ nuets iwwer d'Anlage vu Radio Lëtzebuerg ausgestraalt gouf? }} | 4-11 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Mundaneum Tiräng Karteikaarten.jpg|120px|right|Tiräng mat Karteikaarte mat bibliographesche Referenzen aus dem Mundaneum]] | Text = d''''[[Mundaneum]]''' vum Belsch [[Paul Otlet]] (1868-1944) eng Zort Multimedia-Archiv war, dat un e bibliographesch-enzyklopedesche Repertoire gekoppelt war, an haut als eng „analog Sichmaschinn“ vum Wësse vun der Welt ugesi gëtt? }} | 4-12 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Gare Belval-Université 2010-10-17 B.JPG|130px|right]] | Text = d''''[[Gare Belval-Université]]''', [[Jim Clemes|hirem Architekt]] no, engem Mued oder enger Raup gläiche soll? }} | 4-13 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxembourg_-_rue_Chimay_Dräikinneksgaass_-_nom_de_rue.jpg|right|125px]] | Text = d''''[[Dräikinneksgaass]]''' an der Stad Lëtzebuerg sou genannt gëtt, well et do eng Bäckerei gouf, déi e Bild vun den [[Dräi Kinneken]] iwwer der Dier hänken hat? }} | 4-14 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Plumedbasiliskcele4.jpg|130px|right]] | Text = de '''''[[Basiliscus plumifrons]]''''', eng Eidechsenaart, op Franséisch och ''lézard Jésus-Christ'' genannt gëtt, well en, fir senge Feinden z'entkommen, op den hënneschte Patten iwwer d'Waasser lafe kann? }} | 4-15 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:10 Thaler Note BIL 1856.jpg|130px|right|10-Daler-Billjee vun der BIL]] | Text = deen '''éischte lëtzebuergesche [[Geldschäin]]''' 1856 vun enger privater Bank erausgi gouf, nämlech der [[BIL]]? }} | 4-16 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:UNESCO logo French.svg|95px|right]] | Text = der '''[[UNESCO]]''' no e [[Buch]] op d'mannst 49 Säiten (ouni den Deckel) muss hunn? }} | 4-17 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Wilhelmvoigtgrab.jpg|95px|right|Graf Hauptmann von Köpenick]] | Text = dem „'''[[Hauptmann von Köpenick]]“ säi Graf''' an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] um [[Nikloskierfecht]] ass? }} | 4-18 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Chateau Allemagne en Provence IMG 9064 touched.jpg|right|130px]] | Text = '''„[[Allemagne-en-Provence|Däitschland]]“ an der [[PACA|Provence]]''' nëmme knapps iwwer 500 Awunner huet? }} | 4-19 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Jean Schortgen.png|90px|right]] | Text = deen éischten Aarbechter, deen Deputéierten an der [[Chamber]] gouf, de '''[[Jean Schortgen]]''', op engem [[1. Mee]] bei engem Accident an der Grouf leie blouf? }} | 4-20 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:StenSchm1.JPG|right|130px]] | Text = am Joer 1957 an der '''[[Stengeforter Schmelz]]''' 10.041 Tonne Phenol produzéiert goufen? }} | 4-21 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Site um Bois de Cazier w.jpg|right|130px]] | Text = d''''[[Drëttel-Reegel]]''' an der [[Fotografie]] dora besteet, datt de 'Bléckfank' vum Bild op enger Intersektioun vun den horizontalen a vertikale Linne vu jee engem Drëttel vum Bild ass? }} | 4-22 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:KueheinHalbtrauer.jpg|100px|right]] | Text = am '''[[Arno Schmidt]]''' sengem Roman ''Abend mit Goldrand'' eng ganz Rei Beschreiwungen iwwer Lëtzebuerg stinn, obwuel de Schmidt ni e Fouss an d'Land gesat huet? }} | 4-23 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = de '''[[Péiterséileginselkonflikt]]''' e Grenzkonflikt tëscht [[Spuenien]] a [[Marokko]] war, deen ausgebrach ass, wéi am Juli 2002 marokkanesch Truppen op der [[Péiterséileginsel]] u Land gaange sinn? }} | 4-24 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:MetroStockelD&D.jpg|115px|right]] | Text = déi zwéin Detektiven an ''[[Les Aventures de Tintin|Dem Tintin senge Geschichten]]'', am Original ''Dupont et Dupond'', an de lëtzebuergeschen Iwwersetzunge '''''[[Biwer a Biver]]''''' heeschen? }} | 4-25 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Amazonrivermap hr.svg|115px|right|Amazonas]] | Text = den '''[[Amazonas]]''' seng Quell 190&nbsp;km vum Pazifik ewech huet, mä da méi wéi 6000&nbsp;km queesch duerch Südamerika leeft, fir dann an den [[Atlantik]] ze lafen? }} | 4-26 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Lëtzebuerger Guillotine 2009 08-IMG 6199.JPG|89px|right|Lëtzebuerger Guillotine]] | Text = d''''[[Doudesstrof zu Lëtzebuerg]]''' fir d'lescht de 24. Februar 1949 ausgeféiert gouf, 1979 per Gesetz ofgeschaaft gouf an 1999 an der [[Lëtzebuerger Constitutioun|Verfassung]] festgehale gouf, datt se net méi agefouert kéint ginn? }} | 4-27 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[File:House Shared By Two Countries.jpg|90px|right]] | Text = '''[[Baarle-Hertog]]''', eng belsch Gemeng, ë.&nbsp;a. aus 20 Exklave besteet, déi an Holland leien, an deenen hirersäits 7 hollännesch Enklave sinn? }} | 4-28 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Loschbour Mullerthal 2013.jpg|130px|right|De Loschbuer]] | Text = d''''[[Loschbur-Fra]]''' eng 1000 Joer méi al ass wéi de [[Loschbur-Mann]]? }} | 4-29 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:ServaisEmile.jpg|90px|right]] | Text = den '''[[Émile Servais]]''' (1847-1928) den 9. Januar 1919 zum President vun der Republik Lëtzebuerg designéiert gi war, ier den Dag drop franséisch Truppen dem republikaneschen Opstand en Enn gemaach hunn? }} | 4-30 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:President Kaczyński and PM Kaczyński.jpg|95px|right|Jaroslaw a Lech Kaczyński]] | Text = de '''[[Jarosław Kaczyński]]''' 2006-2007 polnesche Premierminister ënner dem Staatspresident '''[[Lech Kaczyński]]''', sengem [[Zwilling|eeneeëgen Zwillingsbrudder]], war? }} | 5-1 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Ancien hôpital d'Esch-sur-Alzette 01.jpg|130px|right]] | Text = dat eelst Spidol zu Esch-Uelzecht d''''[[Metze Spidol]]''' war, dat 1878 vun de Bedreiwer vun der [[Metze Schmelz]] als e Spidol fir hir Aarbechter gebaut gouf? }} | 5-2 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Plakeg Maulefsratl.jpg|right|130px|Plakeg Maulefsrat]] | Text = d''''[[Plakeg Maulefsrat]]en''' (''Heterocephalus glaber'') a grousse Kolonië liewen, déi vu jee engem Weibchen dirigéiert ginn, dat sech, wéi bei de Beien, exklusiv ëm d'Reproduktioun këmmert? }} | 5-3 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:KettyMaus2.jpg|120px|right]] | Text = „'''[[Ketty Maus]]'''“ den Numm vun enger fiktiver Fra ass, deen op Modeller vu lëtzebuergesche [[Pass (Dokument)|Päss]] gebraucht gëtt? }} | 5-4 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Hydrochoeris hydrochaeris in Brazil in Petrópolis, Rio de Janeiro, Brazil 09.jpg|130px|right]] | Text = dat gréisst [[Knabberdéieren|Knabberdéier]], d''''[[Capybara]]''', bis zu 1,20&nbsp;m grouss ka ginn? }} | 5-5 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:20191212 Szczury w Świątyni Karni Maty w Deśnok 1052 8157 DxO.jpg|130px|right]] | Text = am '''[[Ratentempel vun Deshnok|Karni-Mata-Tempel]] zu Deshnok''' an Indien eng 20.000 Rate liewen, déi als helleg gëllen an deenen do Friesse geaffert gëtt? }} | 5-6 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Ondatra zibethicus FWS.jpg|130px|right]] | Text = d''''[[Bisamrat]]''' keng Rat ass, mä villméi zu de [[Wullmais]] (Arvicolinae) gehéiert, vun deene se de gréisste Vertrieder ass? }} | 5-7 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Roud Wullmaus Logo.JPG|129px|right|Logo Ro'd Wullmaus]] | Text = '''''[[D'Ro'd Wullmaus]]''''' eng lëtzebuergesch Schülerzeitung aus de Joren 1969-1973 war, déi wéinst hiren antiautoritären Texter a [[Karikatur]]en och alt de Prozess gemaach krut? }} | 5-8 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Fredmeyer edit 1.jpg|130px|right]] | Text = d'Zuel vun de '''[[Supermarché|Supermarchéën]] zu Lëtzebuerg''' tëscht 1996 an 2016 vun 42 op 106 eropgaangen ass? }} | 5-9 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Rio de Janeiro Helicoptero 47 Feb 2006.jpg|130px|right]] | Text = '''[[Rio de Janeiro]]''' iertemlech no engem „[[Januar]]-Floss“ genannt gouf, deen et awer net gëtt? }} | 5-10 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = den [[18. Mee]] [[1975]] ronn 12.000 jonk Leit zu Lëtzebuerg '''op ee Coup [[Groussjäregkeet|groussjäreg]]''' goufen, well den Alter dofir per Gesetz vun 21 op 18 Joer erofgesat gouf? }} | 5-11 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Fallen Astronaut.jpg|right|100px]] | Text = dem belsche Kënschtler '''[[Paul Van Hoeydonck]]''' säi '''''Fallen Astronaut''''' dat eenzegt Konschtwierk ass, dat bis ewell um [[Äerdmound]] installéiert gouf? }} | 5-12 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Ruysmolen1867.jpg|100px|right|D'Senne zu Bréissel virun der Iwwerdeckelung]] | Text = [[Bréissel]] a [[Paräis]] hiren Urspronk un de [[Meander]]e vun zwéin '''[[homophon]]e [[Floss|Flëss]]''' hunn? }} | 5-13 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Eurovisie Songfestival 1966 te Luxemburg. De winnaar Udo Jürgens met de winnares, Bestanddeelnr 918-9215.jpg|110px|right]] | Text = Lëtzebuerg (via [[RTL Group|RTL]]) tëscht 1956 an 1993 am Ganze siwenandrëssegmol beim '''[[Eurovision Song Contest]]''' matgemaach huet an dëse [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Beiträg beim Eurovision Song Contest|fënnefmol gewonnen huet]]? }} | 5-14 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:OurthekanaalBernistap1.jpg|right|130px]] | Text = de '''[[Meuse-Musel-Kanal]]''' e Projet aus den 1820er Jore war, deen, queesch duerch d'[[Ardennen]], [[Léck]] hätt solle mat [[Waasserbëlleg]] verbannen, an deen zwar ugefaangen, awer ni fäerdeg gemaach gouf? }} | 5-15 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Kierch Crusnes.jpg|130px|right]] | Text = d''''[[Bäerbelekierch zu Crusnes]]''' déi eenzeg Kierch a Frankräich ass, déi ganz aus [[Eisen|Eise]] gebaut ass? }} | 5-16 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = de '''''[[Prix Grand-Duc Adolphe]]''''' e Konschtpräis ass, deen zu Lëtzebuerg zanter 1902 all zwee Joer (virun 1995: meeschtens all Joer) un een oder méi Kënschtler vergi gëtt, déi um ''Salon'' vum [[Cercle artistique de Luxembourg]] (CAL) ausgestallt hunn? }} | 5-17 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Thyes Felix.jpg|95px|right]] | Text = de '''[[Félix Thyes]]''' (1830-1855) deen éischte lëtzebuergesche Schrëftsteller a franséischer Sprooch war? }} | 5-18 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = d'Lidd '''''[[Bella Ciao]]''''' ursprénglech iwwer dat schwéiert Liewe vu Räis-Baierinnen am [[Piemont]] erzielt, déi ënner hirem strenge Patron ze leiden haten, méi spéit awer an en antifaschistescht Partisane-Lidd ëmgedicht gouf? }} | 5-19 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Helen Buchholtz w.jpg|right|130px]] | Text = d''''[[Helen Buchholtz]]''' (1877-1953), eng lëtzebuergesch Komponistin, bei hirem Doud iwwer 200 Noutemanuskripter vu Kompositiounen hannerlooss huet? }} | 5-20 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = d''''[[Staatlech Pressehëllef]]''', déi zu Lëtzebuerg 1976 agefouert gouf, fir de Meenungspluralismus ze stäipen, sech am Joer 2018 op eng 8,16 Milliounen Euro belaf huet? }} | 5-21 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Coat of arms of San Marino.svg|100px|right]] | Text = zu '''[[San Marino]]''' d'Amt vum Staatschef vun zwou Persounen ausgeüübt gëtt, déi all 6 Méint änneren? }} | 5-22 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Burfelt 3.jpg|130px|right]] | Text = d''''[[Buergfrid-Affär]]''' eng politesch-juristesch Affär tëscht 1969 an 1974 war, déi der Ministesch [[Madeleine Kinnen]], der éischter Fra an enger Lëtzebuerger Regierung, hiert Amt kascht huet? }} | 5-23 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Giants-causeway-in-ireland.jpg|right|130px]] | Text = '''[[Basalt]]''' d'Form vu sechseckege Saile kritt, wann d'Basalt-Lava méi lues wéi gewéinlech ofkillt? }} | 5-24 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Jabo.jpg|right|130px]] | Text = déi sougenannt '''[[Offiziell Lëtzebuerger Orthographie]]''' déi éischt gesetzlech festgeluecht Schreifweis vum [[Lëtzebuergesch]]e war, déi [[1946]] agefouert gouf, awer sou gutt wéi vu kengem benotzt a schonn 1950 duerch déi vum ''[[Luxemburger Wörterbuch]]'' ersat gouf, wat awer eréischt gesetzlech 1975 festgehale ginn ass? }} | 5-25 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Flickr - BioDivLibrary - n26 w1150 (1).jpg|100px|right]] | Text = et a Brasilien eng 20 '''''[[Luxemburgia]]'''''-Aarte gëtt? }} | 5-26 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:PaulGreen@FGRFC.jpg|110px|right]] | Text = d''''[[Forest Green Rovers FC]]''' e [[Veganismus|vegane]] Foussballveräi sinn? }} | 5-27 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Kronprinz Wilhelm - Darche - Esch - 1914-08-26.jpg|140px|right]] | Text = den däitsche Krounprënz [[Wilhelm von Preußen]] déi éischt Méint vum [[Éischte Weltkrich]] säin '''Haaptquartéier an der [[Groussgaass (Esch-Uelzecht)|Groussgaass]]-Schoul''' zu [[Esch-Uelzecht]] hat? }} | 5-28 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Syldavia.webp|130px|right]] | Text = d'Sprooch aus dem fiktive Land '''[[Syldawien]]''' an den [[Dem Tintin seng Geschichten|Tintins-Geschichten]] zu engem groussen Deel e schrëftlech verfriemte [[Bréissel]]er Dialekt ass? }} | 5-29 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:La clef du cabinet 1704.jpg|90px|right]] | Text = déi éischt Zeitung, déi zu Lëtzebuerg erauskoum, '''''[[La Clef du cabinet des princes de l'Europe]]''''' ([[1704]]) war, an dat, fir d'Zensur a Frankräich z'ëmgoen? }} | 5-30 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:P7220018 DxO.jpg|100px|right]] | Text = de '''[[Louis XIV. vu Frankräich|Kinnek Louis XIV.]] de Pätter''' vum Stater Affekot [[Jean-Bernard Knepper]] sengem Jong Louis ass, dee wärend dem [[Openthalt vum Louis XIV. vu Frankräich zu Lëtzebuerg|Kinnek senger Visite zu Lëtzebuerg]] gebuer gouf? }} | 5-31 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:6-Reliquie der Sandalen v.Jesus-k.jpg|110px|right]] | Text = d''''[[Sandale vu Christus]]''' an der [[Abtei Prüm]] am Mëttelalter zu de bedeitendste [[Reliquie]]n an der Géigend gezielt hunn, bis zu [[Tréier]] de sougenannten [[Hellege Rack]] opgedaucht ass? }} | 6-1 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Hoopoe de.jpg|90px|right]] | Text = de '''[[Mitock]]''' (''Upupa epops'') op Lëtzebuergesch och nach Wuppert, Butbutt, Buddert, Buddebutt, Bëschbuppert, Sténkert, Drecksvull, Riffer, Ruppert, Hupp-Hupp oder Witapp genannt gëtt? }} | 6-2 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Gare Volmerange les Mines-002.jpg|130px|right]] | Text = d'[[Gare Däitsch-Oth|Gare vun Däitsch-Oth]] an '''[[Gare Wuelmereng|déi vu Wuelmereng]]''' zwou '''[[Kappgare|Kappgarë]]''' vun der [[CFL]] sinn, déi a Frankräich leien? }} | 6-3 = {{#switch: {{{2}}} | Bild =[[File:Joosy Stoffel - 60 jaar Rotterdamse Turnbond - Bestanddeelnr 916-3525 (1964).jpg|Josy Stoffel|90px|right]] | Text = de Konschtturner '''[[Josy Stoffel]]''' vun 1949 bis 1964 ouni Ënnerbriechung Landesmeeschter am Turne war an u véier Weltmeeschterschaften, sechs Europameeschterschaften a fënnef Olympiaden deelgeholl huet? }} | 6-4 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Platinum-Iridium meter bar.jpg|130px|right]] | Text = de '''[[Meter]]''' [[1793]] als den 10-milliounsten Deel vun der Distanz vum [[Pol (Geographie)|Pol]] bis bei den [[Equator]] vum [[Äerdmeridian]], op deem [[Paräis]] läit, definéiert gouf, an e Prototyp vun dësem Meter [[1795]] a [[Messeng]] gegoss gouf? }} | 6-5 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Nobel Prize 2011-Press Conference KI-DSC 7581.jpg|90px|right]] | Text = de gebiertegen Iechternacher '''[[Jules Hoffmann (Biolog)|Jules Hoffmann]]''' 2011 den [[Nobelpräis fir Physiologie oder Medezin|Nobelpräis fir Medezin]] kritt huet an zanter 2012 Member vun der [[Académie française]] ass? }} | 6-6 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Seconde-guerre-mondiale-debarquement-LCVP-6juin1944.jpg|120px|right]] | Text = siwe Lëtzebuerger op der Säit vun den Alliéierte de 6. Juni 1944 bei der '''[[Operation Overlord]]''' am Asaz waren? Et waren dat bei de Buedemtruppen de [[Charles-André Schommer]] op ''Omaha Beach'' an op ''[[Sword Beach]]'' de [[Pierre Laux]] bei den engleschen Truppen an den [[Antoine Neven]], [[Jean Neven]], [[Félix Peters]] a [[Jean Reiffers]] beim franséische Commando Kieffer. De [[Jean-Bernard Ney]] war deen Dag als Navigateur u Bord vun engem Fliger vun der englescher Aviatioun iwwer ''Omaha Beach'' am Asaz. }} | 6-7 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:1 franc Luxembourg Jean I (1989)-revers.png|110px|right]] | Text = de '''[[Lëtzebuerger Frang]]''' tëscht 1935 an 1941 e Véierels méi wäert war wéi [[Belsche Frang|dee Belschen]], nom Krich awer nees zu enger [[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun|Paritéit vun 1:1]] erëmagefouert gouf? }} | 6-8 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Sender Housen 2 BRW.jpg|100px|right]] | Text = de '''[[Sendemast vun Housen]]''' mat 300 Meter dat [[Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg|héchst Bauwierk vu Lëtzebuerg]] ass? }} | 6-9 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Schluecht vu Valmy.jpg|120px|right]] | Text = d''''[[Schluecht vu Valmy]]''' zwar keng eendeiteg taktesch Resultater ervirbruecht huet, mä e grousse symbolesche Wäert hat, well se als déi éischt franséisch Victoire no der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] gefeiert gouf? }} | 6-10 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Berlin, Mitte, Bertolt-Brecht-Platz 1, Theater am Schiffbauerdamm.jpg|110px|right]] | Text = de lëtzebuergesche Schauspiller '''[[Joseph Noerden]]''' tëscht 1949 an 1953 am [[Bertolt Brecht]] sengem ''Berliner Ensemble'' gespillt huet? }} | 6-11 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Ant Nebula.jpg|130px|right]] | Text = de '''[[Seechomessenniwwel]]''', e [[planetareschen Niwwel]], sou genannt gëtt, well en dem Kapp an dem Thorax vun enger [[Seechomessen|Seechomes]] gläicht? }} | 6-12 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Residenz der Grossherzoeglichen Familie.jpg|130px|right]] | Text = am '''[[Schlass Bierg]]''', der [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|groussherzoglecher]] Residenz, tëscht 1941-1944 vum [[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich|däitschen Occupant]] eng sougenannt ''[[Nationalpolitische Erziehungsanstalt Kolmar-Berg|Nationalpolitische Erziehungsanstalt]]'' ageriicht gi war? }} | 6-13 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Seal of the United States Virgin Islands.svg|115px|right]] | Text = d''''[[Amerikanesch Joffereninselen|Amerikanesch Joffereninsele]]''' bis 1917 zu [[Dänemark]] gehéiert hunn, déi se du fir 25 Milliounen Dollar un d'USA verkaaft hunn? }} | 6-14 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Kursaal De Balkon haut.jpg|right|130px]] | Text = de '''[[Kursaal|Ciné Kursaal]]''' vu Rëmeleng, och nach den ''Ale Kino'' genannt, deen eelste [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Kinoen|Kino zu Lëtzebuerg]] ass, deen nach haut a Betrib ass? }} | 6-15 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Edouard luja snl.jpg|90px|right]] | Text = den '''[[Edouard Luja]]''' (1875-1953), e lëtzebuergesche Biolog, Fuerscher an Entdeckungsreesenden, eng 130 bis dohin onbekannt Planzen- an Déierenaarten entdeckt huet, wouvun der eng Partie säin Numm kruten, z.&nbsp;B. d<nowiki>'</nowiki>''Acacia Lujaei'' oder d<nowiki>'</nowiki>''Eulophia Lujaeana''? }} | 6-16 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Milbekéis.jpg|130px|right]] | Text = de '''[[Milbekéis]]''' eng Spezialitéit aus Sachsen-Anhalt ass, deen duerch d'Exkrementer vun e puer Millioune [[Milben]], déi drop sëtzen, zeideg gëtt, a sou säin typesche Goût kritt? }} | 6-17 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Simone de Beauvoir.jpg|100px|right]] | Text = d'franséisch Schrëftstellerin '''[[Simone de Beauvoir]]''' en Urenkelkand vum [[Hubert Brasseur (1823)|Hubert Brasseur]] war, engem vun de Matgrënner vun der [[Brasseurs Schmelz]] zu Esch? }} | 6-18 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Blason département fr Var.svg|90px|right]] | Text = '''[[Departement Var|Var]]''' dat eenzegt [[Franséisch Departementer|franséischt Departement]] ass, dat no engem Floss genannt ass (dem [[Var (Floss)|Var]]), deen hautesdaags guer net derduerchleeft? }} | 6-19 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = de Begrëff „'''[[Télécran]]'''“ fir d'éischt an der franséischer Iwwersetzung vum [[George Orwell]] sengem Roman ''Nineteen eighty-four'' fir den englesche Begrëff ''telescreen'' gebraucht gouf? }} | 6-20 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxembourg, Pont G-D Charlotte (1a).jpg|130px|right]] | Text = op de Baupläng vun der '''[[Rout Bréck|Rouder Bréck]]''' zwou Vëlospistë vun 1,75&nbsp;m virgesi waren; dës awer, wéi s'a Betrib geholl gouf, zu Gonschte vum Autostrafic geaffert goufen? }} | 6-21 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Viichten-Terpsichore-w.jpg|95px|right]] | Text = um '''[[Mosaik vu Viichten]]''', dat 1994 entdeckt gouf, an dat géint d'Joer 240 geluecht gouf, den [[Homer]] mat den Néng [[Mus (Mythologie)|Musen]] ze gesinn ass? }} | 6-22 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = de '''[[Johannes Mylius]]''' vun Diddeleng (ëm 1537-1596) Studieboursse gestëft huet, déi nach Joerhonnerten duerno ausbezuelt goufen? }} | 6-23 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Chichen Itza 3.jpg|130px|right]] | Text = op der Nordsäit vun der '''[[Pyramid vum Kukulcán]]''', wärend der [[Equinoxe]], de Schiet esou op d'Säitemauer vun der Trap fält, dass et ausgesäit wéi wann do eng riseg Schlaang erofkrauche géif? }} | 6-24 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Mongenast Mathias.jpg|right|85px|Mathias Mongenast]] | Text = d''''[[Regierung Mongenast]]''' zu Lëtzebuerg just 25 Deeg, vum 12. Oktober bis de 6. November 1915 am Amt war? }} | 6-25 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Town Hall Tower & Sukiennice.jpg|130px|right]] | Text = '''[[Kraków]]''' (Krakau) vun 1038 bis 1609 d'Haapt- a Kinneksstad vu [[Geschicht vu Polen|Polen]] war? }} | 6-26 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Lenoir gas engine car.jpg|right|130px]] | Text = den '''[[Étienne Lenoir]]''' (1822-1900) 1860 deen éischte brauchbare Gasmotor an 1863 dat éischt Stroossegefier, dat domat ugedriwwe gouf, gebaut huet? }} | 6-27 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:LuxemburgWisconsinDowntown1.jpg|130px|right|Luxemburg, Wisconsin]] | Text = „'''[[Luxemburg]]'''“ gläich dräi Uertschaften an de [[Vereenegt Staate vun Amerika|Vereenegte Staaten]] heeschen? }} | 6-28 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Tranchée de Caster.jpg|right|130px]] | Text = d''''[[Tranchée de Caster]]''' an der Belsch e 65 Meter déiwen Aschnëtt an d'[[Montagne Saint-Pierre]] ass, déi tëscht 1930 an 1933 fir den [[Albertkanal]] ugeluecht gouf? }} | 6-29 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxembourg City église Saint-Alphonse ext a.jpg|90px|right|Kierch St Alphonse]] | Text = d'Kierchtierm vun der 1858 gebauter '''[[Kierch Saint-Alphonse vu Lëtzebuerg|Kierch St. Alphonse]]''' („Paterekierch“) an der Stad Lëtzebuerg, sou niddreg sinn, well se no bei der [[Festung Lëtzebuerg|Festungsmauer]] stoungen a soss eng giedeleg Zilscheif gi wieren, wa se méi héich gewiescht wieren? }} | 6-30 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Maxwell - 2014 Euro - 1.jpg|80px|right]] | Text = den '''Asteroid [[(255019) Fleurmaxwell]]''' no der Lëtzebuerger Äiskonschtleeferin [[Fleur Maxwell]] benannt gouf? }} | 7-1 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Astana-Ishim-River-embankment-7797.jpg|130px|right]] | Text = déi '''[[Astana|kasachesch Haaptstad]]''' bannent manner wéi 7 Joerzéngte sechsmol den Numm gewiesselt huet? }} | 7-2 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Guillaume Kroll.jpg|95px|right]] | Text = de lëtzebuergesche Metallurg '''[[William J. Kroll]]''' (1889 - 1973) ë.&nbsp;a. deen no him genannte „Kroll-Prozess“ entdeckt huet, deen et erméiglecht, [[Titan (Element)|Titan]] industriell ze produzéieren? }} | 7-3 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Husumer Protestfierkelen.jpg|130px|right]] | Text = d''''[[Husumer Protestschwäin]]''' eng rout-wäiss-rout gesträift Schwéngsrass ass, déi uganks vum 20. Jh. vun den Dänen an Nordfriesland geziicht gouf, fir dergéint ze protestéieren, datt se net den dänesche Fändel hunn däerfen eraushänken? }} | 7-4 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Pellicola Cinematografica Sotto.png|130px|right]] | Text = deen éischte ''Long métrage'' op Lëtzebuergesch '''''[[Wat huet e gesot?]]''''' geheescht huet, an 1981 doruechter gewise gouf? }} | 7-5 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Hauptstrasse in Grevels 01.jpg|130px|right]] | Text = d'Uertschaft '''[[Gréiwels]]''' fréier ''Nei-Brasilien'' housch, well sech do am Joer 1828, op den deemolege Gemengegrenze vu Groussbus, Heischent a Wal, Leit néiergelooss hunn, déi alles verkaaft haten, fir a [[Brasilien]] auszewanderen, do awer ni ukomm sinn a veraarmt op Lëtzebuerg zeréckkoumen? }} | 7-6 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Victor Tedesco at 68, from Louis Bertrand, Histoire de la démocratie et du socialisme en Belgique depuis 1830.gif|100px|right]] | Text = de '''[[Victor Tedesco]]''' (1821-1897) aus der Stad Lëtzebuerg an der Belsch wéinst Opruff zur Revolutioun zum Doud verurteelt gouf, spéider awer Affekot, Gemengerot a Provënzialrot zu Arel war? }} | 7-7 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Core Creek Park dock on Lake Luxembourg.jpg|120px|right]] | Text = de '''[[Lake Luxembourg]]''' a Pennsylvania säin Numm krut, well d'[[Charlotte vu Lëtzebuerg|Groussherzogin Charlotte]] an hirem Exil wärend dem [[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich|Zweete Weltkrich]] do en Terrain kaf hat? }} | 7-8 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Zolwerknapp 02.jpg|right|130px]] | Text = den '''[[Zolwerknapp]]''' en [[Zeiebierg]] ass; d.&nbsp;h. en Hiwwel, deen op senger Kopp Reschter vun enger méi haarder Gestengsschicht huet, wéi déi ronderëm, déi erodéiert ass? }} | 7-9 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Wincrange, Wëntger (103).jpg|130px|right]] | Text = d''''[[Gemeng Wëntger]]''' 2019 déi lescht Gemeng zu Lëtzebuerg war, déi [[Odonymie|Stroossennimm]] agefouert huet? }} | 7-10 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Guillaume Capus.jpg|95px|right]] | Text = de lëtzebuergesch-franséischen Naturfuerscher an Entdeckungsreesende '''[[Guillaume Capus]]''' (1857-1939) annerhallwe Mount am Norde vum Afghanistan vun engem Stamm festgehale gi war, an eréischt op Interventioun vum Vizekinnek vun Indien fräikomm ass? }} | 7-11 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Antw-Zoo-Entrée--w.jpg|right|130px]] | Text = den '''[[Zoo vun Antwerpen]]''' schonn 1843 gegrënnt gouf, an haut iwwer 5.000 Déieren huet, déi sech op 900 [[Aart (Biologie)|Aarte]] verdeelen? }} | 7-12 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Charles Metz.JPG|100px|right|Charles Metz]] | Text = de '''[[Charles Metz]]''' (1799-1853) Deputéierten souwuel an [[Chamber (Belsch)|der Belscher]] wéi och an der [[Chamber|Lëtzebuerger Chamber]] war? }} | 7-13 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Kierfecht Zowaasch-103.jpg|130px|right]] | Text = zu '''[[Zowaasch]]''' bis an d'Joer 1980 bei all Begriefnes e franséischen Douanier huet missen dobäi sinn, well de '''Kierfecht''' op franséischem Terrain läit? }} | 7-14 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Johann von beck.jpg|right|90px]] | Text = de '''[[Jean Beck]]''' (1588-1648) aus der Stad Lëtzebuerg et zum Maître de Camp général an der Habsburger Arméi an zum [[Lëscht vun de Gouverneure vu Lëtzebuerg|Gouverneur]] vum Herzogtum Lëtzebuerg an der Grofschaft Chiny bruecht hat? }} | 7-15 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:The Beatles members at New York City in 1964.jpg|100px|right]] | Text = op der Single ''Komm, gib mir deine Hand/Sie liebt dich'' zwou däitsch Versioune vun de [[Beatles]] hire Lidder sinn, déi de '''[[Camillo Felgen]]''' hinnen iwwersat hat? }} | 7-16 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:European Council (38185339475).jpg|130px|right]] | Text = d'Fro vum '''[[Sëtz vun den europäeschen Institutiounen|Sëtz vun den Europäeschen Institutiounen]]''' bal 40 Joer laang ëmmer nees diskutéiert gouf, bis eng Kompromëssléisung fonnt gouf? }} | 7-17 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Leiffraechen_(Grott).jpg|130px|right|Léiffrächen]] | Text = zu [[Keel]] op der '''[[Léiffrächen]]''' Enn 1947 dräi Kanner mysteriéis ''Marienerscheinunge'' solle gehat hunn, wat deemools Dausende vu Virwëtzegen ugelackelt huet? }} | 7-18 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxembourg, Bibliothéque nationale Kirchberg (102).jpg|130px|right]] | Text = dat eelst Dokument am Besëtz vun der '''[[Lëtzebuerger Nationalbibliothéik]]''' en handgeschriwwent Stéck aus engem Gebietsbuch aus dem 8 Joerhonnert ass, dat de [[Willibrord]] vum Poopst geschenkt krut? }} | 7-19 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Canaan Banana.jpg|100px|right]] | Text = et 1982 am [[Simbabwe]] e Gesetz gouf, dat et verbueden huet, de Geck mam President '''[[Canaan Banana]]''' sengem [[Familljennumm]] ze maachen? }} | 7-20 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:CodexAureusEpternacDEckel.JPG|right|90px]] | Text = de '''''[[Codex Aureus Epternacensis]]''''', d'Gëllen Evangeliebuch vun Iechternach (entstanen 1030-1050), [[1955]] zu Verkaf stoung, mä de Lëtzebuerger Staat en deemools net kafe wollt oder konnt, an en sou an de Germanische Nationalmuseum zu Nürnberg koum, wou en haut nach ass? }} | 7-21 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Joséphine-Charlotte metro station platforms with a metro ghost (1s exposure) in Woluwe-Saint-Lambert, Belgium.jpg|140px|right]] | Text = nom [[Henri vu Lëtzebuerg|Groussherzog Henri]] [[Joséphine-Charlotte vun der Belsch|senger Mamm]] schonns zu Liefzäiten eng '''[[Joséphine-Charlotte (Bréisseler Metro)|Bréisseler Metrosstatioun]]''' genannt gouf? }} | 7-22 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Walbor2.JPG|120px|right]] | Text = d''''''Brubbel''''' zu [[Wallenborn]] deen eenzege Kalwaassergeysir an Däitschland ass, an all déck hallef Stonn Schwiefelgaser ausstéisst? }} | 7-23 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = de '''[[Jacques Leurs]]''' bekannt dofir ass, deen éischte Lëtzebuerger mat schwaarzer Hautfaarf gewiescht ze sinn? }} | 7-24 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxembourg_Abbaye_de_Neumünster.jpg|130px|right|Neimënster]] | Text = de Bäitrëttstraité vu [[Rumänien]] a [[Bulgarien]] zu der [[Europäesch Unioun|EU]] 2005 an der '''[[Neimënster|Abtei Neimënster]]''' ënnerschriwwe gouf? }} | 7-25 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Paul Lauterbur 2003 cropped.jpg|100px|right]] | Text = de '''[[Paul Lauterbur]]''' (1929-2007), Nobelpräisdréier fir Medezin 2003, lëtzebuergesch Urgrousselteren hat? }} | 7-26 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Venuspioneeruv.jpg|100px|right|d'Venus]] | Text = en Dag op der '''[[Venus (Planéit)|Venus]]''' méi laang dauert wéi e Venus-Joer? Se brauch knapps 225 Äerd-Deeg fir en Ëmlaf ëm d'Sonn, mä hirer 243 fir eng Rotatioun ëm hir eegen Achs. }} | 7-27 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Bernard molitor (attr.), sécretaire, francia 1800 ca.jpg|80px|right]] | Text = de '''[[Bernard Molitor]]''' (1755-1833) e lëtzebuergesche Konschtschräiner war, dee sech zu Paräis en Numm gemaach hat, an zäitweileg ''Fournisseur de la Cour impériale'' war? }} | 7-28 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = '''[[Luxembourgit]]''' e Mineral ass, dat zu Lëtzebuerg entdeckt gouf? }} | 7-29 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Golden-cap.jpg|110px|right]] | Text = mat „[[Mutz vum Monomach (Kascht)|Mutz vum Monomach]]“, engem russesche Kascht a Form vun der traditioneller '''[[Mutz vum Monomach|Kroun vun de Groussfürsten]]''' an den éischten Zaren, souwuel eng Fleesch-Mayonnaise-Zalot wéi och e Friichtekuch gemengt ka sinn? }} | 7-30 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = de '''''[[Magnum bullarium romanum]]''''', eng vun de véier grousse Kollektioune vun de Peepst hire Bullen (Ordenanzen) an der Kierchegeschicht, déi vu 1727 u beim Stater Libraire an Editeur [[André Chevalier]] erauskoum, dee gréisste Buchprojet vun der Lëtzebuerger Geschicht war? }} | 7-31 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Camp_Ashcan_prisoners.jpg|130px|right|Goering & Co an der Ashcan]] | Text = '''''[[Ashcan]]''''' (d.&nbsp;h. Dreckskëscht) de Codenumm fir en [[alliéiert am Zweete Weltkrich|alliéiert]] Gefaangelager zu [[Munneref|Bad Munneref]] am Palace-Hôtel war, an deem am Summer 1945 all déi bis dohi gefaangen héichrangeg Nazien an däitsch Militär souzen, fir verhéiert ze ginn? }} | 8-1 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Cody-Buffalo-Bill-LOC.jpg|right|95px]] | Text = de '''[[Buffalo Bill]]''' mat senger ''Wild West Show'' den 3. September [[1906]] en Optrëtt zu Lëtzebuerg hat? }} | 8-2 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Flag of the German Community in Belgium.svg|130px|right]] | Text = d<nowiki>'</nowiki>'''[[Däitschsproocheg Communautéit vun der Belsch|Däitschsproocheg Communautéit]]''' déi klengst vun den 3 Communautéiten an der [[Belsch]] ass? }} | 8-3 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Menhir Eenelter Luxembg 01.jpg|130px|right]] | Text = de '''[[Menhir vu Recken]]''' joerhonnertelaang ëmgekippt do louch, ier en 1978 als sollechen erkannt an an de Joren dono nees opgeriicht gouf? }} | 8-4 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Greek triremes at Salamis.jpg|130px|right]] | Text = bei der '''[[Schluecht vu Salamis]]''' enger vun de gréisste Séischluechten an der griichescher Antiquitéit, [[Athen]] ënner dem [[Themistokles]] d'Flott vum [[Xerxes I.]] vu Persien verdriwwen huet? }} | 8-5 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:VenedEsch1 2001-09.jpg|right|130px]] | Text = 2001 fir de Film '''''[[Secret Passage]]''''' zu Esch-Uelzecht, op der Industriebrooch vun Terre-Rouge, eng iwwer 6 Hektar grouss Kuliss vu [[Venedeg]] am 15. Joerhonnert an Originalgréisst, inklusiv de Kanäl, opgebaut gouf? }} | 8-6 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Gloesener michel 1792 1876.jpg|100px|right]] | Text = de '''[[Michel Gloesener]]''' vun [[Uewerkäerjeng]] d'Reversibilitéit vun der Induktioun am Dynamo erkannt huet an domat de Grondstee fir den elektresche Motor geluecht huet? }} | 8-7 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Kreuzhof - panoramio - Hans100 (2).jpg|130px|right]] | Text = d'[[Schengener Ofkommes]] um Schëff '''[[MS Princesse Marie-Astrid |MS Princesse Marie-Astrid 2]]''' ënnerschriwwe gouf, dat dono, als ''MS Regensburg,'' op der [[Donau]] ënnerwee war? }} | 8-8 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:RIAN archive 612748 Valentina Tereshkova.jpg|110px|right]] | Text = déi sowjetesch [[Raumfuerer|Kosmonaute]] [[Juri Gagarin]] a '''[[Walentina Tereschkowa]]''' 1961, respektiv 1963, deen éischte Mann an déi éischt Fra am Weltall waren? }} | 8-9 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Scarlett Johansson in Kuwait 01b-tweaked.jpg|95px|right]] | Text = de Film ''[[Girl with a Pearl Earring (Film)|Girl with a Pearl Earring]]'' mat der '''[[Scarlett Johansson]]''' an der Titelroll, bal ganz zu Lëtzebuerg gedréint ginn ass? }} | 8-10 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Jean_Jules_Linden01.jpg|right|100px|Jean Linden]] | Text = de lëtzebuergesch-belsche Botaniker '''[[Jean Linden (Botaniker)|Jean Linden]]''' (1817-1898) mat deen éischte war, deen an Europa [[Orchideeën|Orchideeë]] geziicht huet an dës am grousse Stil kommerzialiséiert huet? }} | 8-11 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Macaca_nigra_self-portrait_large.jpg|100px|right|Cheeeeese]] | Text = dem ''United States Copyright Office'' no '''[[Afeselfie|Afeselfien]]''' net dem [[Auteursrecht]] ënnerleien? }} | 8-12 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:RenertCover1872Facsimile.jpg|90px|right]] | Text = vun der 1. Oplo vum [[Michel Rodange]] sengem '''''[[Renert oder de Fuuss am Frack an a Maansgréisst|Renert]]''''' no 30 Joer just 313 Exemplairë verkaaft gi waren? }} | 8-13 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Georges Bidault.jpg|100px|right]] | Text = 1946 an der franséischer Regierung vum '''[[Georges Bidault]]''' gläich zwéi Regierungsmembere waren, déi zu Lëtzebuerg gebuer waren, nämlech d'[[Andrée Viénot]] an de [[Robert Schuman]]? }} | 8-14 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Gueule d'enfer.jpg|130px|right|''Gueule d'Enfer'', d'Meurthe leeft an d'Musel]] | Text = d'[[Musel]] viru laanger Zäit an d'Meuse gelaf ass, an an deem Bett wou se haut leeft d''''[[Meurthe (Floss)|Meurthe]]''' gelaf ass? }} | 8-15 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Dollar symbol gold.svg|70px|right]] | Text = den '''[[Dollar]]''' säin Numm vun der Uertschaft Sankt Joachimsthal hier huet, déi haut [[Jáchymov]] heescht? }} | 8-16 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:2019 Luxembourg National Day VIP (124).jpg|130px|right]] | Text = de '''[[Lëtzebuerger Nationalfeierdag]]''' 1840 zweemol gefeiert gouf? }} | 8-17 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Francesco Maria Grimaldi.jpg|100px|right]] | Text = d'Traditioun, d'Bierger an d'[[Moundkrater|Krateren]] um [[Äerdmound|Mound]] no bekannten Astronomen a Wëssenschaftler ze nennen, vum '''[[Francesco Maria Grimaldi]]''' (1618-1663) agefouert gouf? }} | 8-18 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Barrage Esch-sur-Sure.jpg|right|130px]] | Text = de '''[[Barrage Esch-Sauer]]''', deen tëscht 1955 an 1957 gebaut gouf, um Fouss 4,5&nbsp;m déck ass an 1,5 un der Kroun, an datt d'Staumauer 168&nbsp;m laang ass? }} | 8-19 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Ideal1948.jpg|95px|right]] | Text = am Joer 1811 zu Lëtzebuerg 66 '''[[Gierwereien zu Lëtzebuerg|Gierwereie]]''' bestanen hunn, an datt d'Haaptclienten dovu laang d'Arméie waren, déi zu Lëtzebuerg stationéiert waren? }} | 8-20 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:EschTDF06Gedenkplaz.jpg|130px|right|Monument TdF 2006 zu Esch-Uelzecht]] | Text = den '''[[Tour de France]]''' zanter 1947 bis ewell néngmol duerch Lëtzebuerg goung? }} | 8-21 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Hieronymus van Busleyden.jpg|right|95px]] | Text = de '''[[Jérôme vu Bauschelt]]''' (ëm 1470 - 1517) Member vum [[Grousse Conseil vu Mechelen]] war? }} | 8-22 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Monet dejeunersurlherbe.jpg|100px|right]] | Text = souwuel de [[Claude Monet|Monet]] wéi de [[Edouard Manet|Manet]] en Tableau mam Numm '''''[[Le déjeuner sur l'herbe]]''''' gemoolt hunn? }} | 8-23 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Rosa centifolia foliacea 17.jpg|89px|right]] | Text = de Moler '''[[Pierre-Joseph Redouté]]''' (1759-1840) ''Rafael vun de Blumme'' genannt gouf? }} | 8-24 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = '''[[Jéinesch]]''' (oder ''Lakerschmus''), d'Sprooch vun de [[Jéiner|Jéinen]], bis ufanks vum 20. Joerhonnert vu Weimeschkiercher Händlerfamille geschwat gouf? }} | 8-25 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Greek-Persian duel.jpg|110px|right]] | Text = d''''[[Ionesch Revolt]]''' 500/499 v. Chr. en Opstand vun de klengasiateschen an zypriotesche Griiche géint d'Perser war? }} | 8-26 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxembourg, Spueneschen Tiermchen 04.jpg|130px|right]] | Text = vun den iwwer 40 sougenannte '''[[Spueneschen Tiermchen|Spueneschen Tiermercher]]''', déi et an der Stad Lëtzebuerg gouf, der just nach 9 bis haut existéieren, resp. nees opgebaut goufen? }} | 8-27 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Der Landwirth Logo.jpg|130px|right|Der Landwirth]] | Text = d''''[[Lise Rischard]]''' (geb. Meyer, 1868-1940) am [[Éischte Weltkrich]] den Englänner Informatiounen iwwer däitsch Truppentransporter an der [[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] zoukomme gelooss huet, andeems dës kodéiert an engem Fortsetzungsroman an der Zäitschrëft ''[[Der Landwirth|Der Landwirt]]'' publizéiert goufen? }} | 8-28 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Postkaart Adolf-Emil-Hütte-101.jpg|130px|right]] | Text = fir de Bau vun der '''[[Adolf-Emil-Hütte]]''' (haut ArcelorMittal Esch-Belval) 1909 praktesch dee ganzen 92&nbsp;ha groussen ''Escher Bësch'' ofgeholzt ginn ass? }} | 8-29 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:4Gëttersteen Herkules.jpg|right|119px|Herkules um Bäerdrefer Véiergëttersteen]] | Text = an der [[Kierch Bäerdref|Kierch]] vu [[Bäerdref]], ënner dem Haaptaltor, ee [[réimesch Mythologie|réimesche]] '''[[Véiergëtterstee vu Bäerdref|Véiergëtterstee]]''' steet, mat der Minerva, der Juno, dem Apollo an dem Herkules drop? }} | 8-30 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = de lëtzebuergeschen Ethnolog '''[[Edouard Conzemius]]''' (1892-1931) e Spezialist vun de Miskito- a Sumu-Indianer an Honduras an Nicaragua war? }} | 8-31 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:20150823 Berchem Rest area 012.jpg|130px|right]] | Text = déi zwou Bensinnsstatiounen op der '''[[Aire de Berchem]]''' iwwer 360 Millioune Liter Sprit am Joer verkafen? }} | 9-1 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Adrien Ries.jpg|100px|right]] | Text = den '''[[Adrien Ries]]''' (1933-1991) am Joer 1970 de Begrëff ''[[Nordstad]]'' an d'Welt gesat huet, deen den urbane Ballungsraum ëm [[Dikrech]] an [[Ettelbréck]] bezeechent? }} | 9-2 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Flag of South Africa.svg|130px|right]] | Text = '''[[Südafrika]]''' offiziell 3 Haaptstied huet: [[Pretoria]] als Verwaltungshaaptstad, [[Kapstad]] als Regierungs- a [[Bloemfontein]] als Geriichts-Haaptstad? }} | 9-3 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Esch. Uelzechtstrooss.jpg|right|130px]] | Text = d<nowiki>'</nowiki>'''[[Uelzechtstrooss]]''' zu Esch virun 1923, jee no Deelstéck, ''Avenue de l'Hôtel de Ville'', ''Rue de la Poste'' a ''Rue Marie-Thérèse'' housch? }} | 9-4 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Messier51.jpg|130px|right|Whirlpool-Galaxie]] | Text = een an der '''[[Whirlpool-Galaxie]]''' (''Messier 51'' oder ''NGC 5194/5195''), eng Spiralgalaxie am [[Stärebild]] ''Canes Venatici'', eng äusserst aktiv Stäregebuert observéiere kann? }} | 9-5 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Chateau Berwart.JPG|130px|right]] | Text = d''''[[Schlass Berwart|Berwart-Schlass]]''' zu [[Esch-Uelzecht]] 1954 ofgerappt gouf, fir 1956 als Kuliss fir d'Feierlechkeete vum Cinquantenaire nees fir kuerz Zäit opgeriicht ze ginn? }} | 9-6 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Termometro.JPG|90px|right]] | Text = -40 '''[[Grad Fahrenheit]]''' a -40 '''[[Grad Celsius]]''' déi selwecht Temperatur uginn? }} | 9-7 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Flevoland-Position.png|100px|right|Lag vu Flevoland]] | Text = déi [[hollännesch Provënzen|hollännesch Provënz]] '''[[Provënz Flevoland|Flevoland]]''' praktesch ganz aus Land besteet, dat dem Mier ofgewonne gouf? }} | 9-8 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Flaschenpost.jpg|130px|right]] | Text = d'''Bundesamt für Seeschifffahrt und Hydrographie'' zu [[Hamburg]] déi gréisst Sammlung vu '''[[Fläschepost]]en''' op der Welt huet? }} | 9-9 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = et zu Lëtzebuerg zwéi Vëlossportler mam Numm '''[[Nicolas Frantz]]''' gouf, woubäi een dovun, den [[Nicolas Frantz II]], bei enger Course no enger Chute vun engem Auto iwwerrannt gouf, wéi e probéiert hat, säi Cousin mam nämmlechten Numm an zweemolegen Tour-de-France-Gewënner, z'iwwerhuelen? }} | 9-10 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Flag of Andorra.svg|right|120px]] | Text = d'Republik '''[[Andorra]]''' zwéi Staatscheffen huet, nämlech de franséische President [[Emmanuel Macron]] an de [[Joan Enric Vives i Sicília]], Bëschof vu La Seu d'Urgell? }} | 9-11 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Portrait Henri Tudor 004.jpg|100px|right]] | Text = den '''[[Henri Tudor]]''' (1859-1928), deen deen éischte brauchbare Bläiakkumulator erfonnt huet, u [[Bläi]]<nowiki>vergëftung </nowiki> gestuerwen ass? }} | 9-12 = {{#switch: {{{2}}} | Bild =[[Fichier:20251012 142302Nature reserve Dreckwiss 2025-10.jpg|130px|right]] | Text = d''''''[[Naturschutzgebitt Dreckswiss|Dreckswiss]]''''' en Naturschutzgebitt an de Gemenge [[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]] a [[Gemeng Suessem|Suessem]] ass, dat 71 ha Fiichtgebitt ëm d'[[Kuer]] ëmfaasst? }} | 9-13 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Ropetrailer3.jpg|130px|right]] | Text = dem [[Alfred Hitchcock]] säi Film '''''[[Rope (Film 1948)|Rope]]''''' esou opgeholl gouf, wéi wann en aus enger eenzeger Astellung bestoe géif? }} | 9-14 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:City walls and towers 2 Echternach, Luxembourg.JPG|right|130px]] | Text = vun den ursprénglech op d'mannst 14 Tierm vun der '''[[Iechternacher Stadmauer]]''' der 5 erhale sinn an a Wunnengen ëmgebaut goufen? }} | 9-15 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Otzi-Quinson.jpg|130px|right]] | Text = den '''''[[Ötzi]]''''' iwwer 5000 Joer no sengem Doud e klengen diplomatesche Sträit tëscht Éisträich an Italien ausgeléist huet? }} | 9-16 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Manatee photo.jpg|130px|right|Manati]] | Text = '''[[Ronnschwanzséikéi]]''' (''Trichechidae'', och „Manati“ genannt) dacks ronderëm Elektrizitéitswierker ze fanne sinn, well do d'Waasser méi waarm ass, a se mëttlerweil ofhängeg vun dëser kënschtlecher Hëtzt gi sinn, an opgehalen hunn, a méi waarm Gewässer ze wanderen? }} | 9-17 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:King Baudouin of Belgium.jpg|100px|right]] | Text = de belsche Kinnek '''[[Baudouin vun der Belsch|Baudouin]]''' am Abrëll 1990 fir 36 Stonnen als ''net am Stand, ze regéieren'' erkläert gouf? }} | 9-18 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Rumelange, Grand-Rue (ca. 1948), carte postale 13031.jpg|130px|right]] | Text = nodeem dem '''[[Minettstram]]''' säi Betrib den 22. September 1956 agestallt gi war, ee Bäiwon vum Tram eng Zäit duerno nach als Büro fir déi theoreetesch Führerschäiprüfung benotzt ginn ass? }} | 9-19 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:N-Liez_vue-de-la-schleifmuhl.png|130px|right|Schläifmillen, ëm 1834.]] | Text = d''''[[Duchindustrie|Draperies de Luxembourg]]''' am 19. Joerhonnert 2.000 Leit beschäftegt an 1.000 Tonne gewäsche Woll am Joer verschafft hunn, an zu deene gréisste vun Europa gezielt gi sinn? }} | 9-20 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Désirée Nosbusch-1769.jpg|95px|right]] | Text = d''''[[Désirée Nosbusch]]''' scho mat 12 Joer Radiosemissiounen a mat 15 Joer Tëleesemissiounen an däitscher Sprooch moderéiert huet? }} | 9-21 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxemburger Zeitung Logo.jpg|180px|right]] | Text = d''''''[[Luxemburger Zeitung]]''''' tëscht 1902 an 1940 zweemol am Dag eng nei Editioun erausbruecht huet? }} | 9-22 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Jean Jacoby - Hurdling - The Race.jpg|130px|right]] | Text = de lëtzebuergesche Moler '''[[Jean Jacoby]]''' (1891-1936) zweemol – 1924 an 1928 – d'Goldmedail am Olympesche Konschtconcours gewonnen huet? }} | 9-23 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Jack-o'-Lantern 2003-10-31.jpg|110px|right]] | Text = '''[[Halloween]]''' op e Karschnatz- an Neijoerschfest vun de [[Kelten]] zeréckgeet? }} | 9-24 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Haile Selassie in full dress.jpg|85px|right]] | Text = de '''[[Haile Selassie I. vun Ethiopien|Ras-Täfäri]]''' de 25. Mee 1924 op offizieller Visite zu Lëtzebuerg war? }} | 9-25 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Bassin de la Meuse.svg|95px|right]] | Text = d'[[Kuer]] mat hiren Niewebaachen an d'[[Fooschtbaach]] am [[Éislek]] déi eenzeg Waasserleef zu Lëtzebuerg sinn, déi net zum Baseng vum [[Rhäin]] gehéieren, mä zu '''deem vun der [[Meuse (Floss)|Meuse]]'''? }} | 9-26 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxembourg, concert Musique militaire Place d'Armes vers 1920.png|130px|right|De Kiosk ëm 1920]] | Text = [[1895]], an de Pionéierjore vum [[Telefon]] zu Lëtzebuerg, e Mikro um '''[[Musekskiosk]] op der [[Plëss d'Arem]]''' un de Reseau ugeschloss war, fir datt d'Postbeamten de Sonndesconcert an der Telefonszentral nolauschtere konnten? }} | 9-27 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Freitag der 13. im Kalender.jpg|100px|right|Freideg den 13.]] | Text = '''[[Paraskavedekatriaphobie]]''' d'Angscht virum [[Freideg]] den Dräizéngten ass? }} | 9-28 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:RemouchampsRubicon.jpg|130px|right]] | Text = de '''[[Rubicon (Belsch)|Rubicon]]''' an der Belsch bei Remouchamps de längste schëffbaren ënnerierdesche [[Floss]] op der Welt ass? }} | 9-29 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = „'''[[Kueb (Gebai)|Kueb]]'''“ an de spéiden 1970er Jore wéinst sengem Glach mat engem Villchen de Spëtznumm vun engem Bauprojet fir d'[[Europäescht Parlament|Europaparlament]] um [[Kierchbierg]] war, dee schlussendlech duerch e manner ambiziéisen ersat gouf, deen dann, trotz enger anerer Form, bis haut „Klenge Kueb“ genannt gëtt? }} | 9-30 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Schëld Place de Metz.jpg|right|130px]] | Text = d''''[[Nationalstrooss 3A]]''' mat nëmme knapps 50&nbsp;m déi kierzt [[:Kategorie:Nationalstroossen zu Lëtzebuerg|Nationalstrooss zu Lëtzebuerg]] ass? }} | 10-1 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Pravcicka brana 2015-08 --3.JPG|130px|right|Pravčická brána]] | Text = d''''[[Pravčická brána]]''' an Nordtschechien déi gréisst natierlech Sandsteebréck an Europa ass? }} | 10-2 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = d''''[[Hélène Hiertz]]''' (1911-1985), déi di éischt Kächen zu Lëtzebuerg war, déi fir hire Restaurant e ''Michelin''-Stär krut, eng aktiv [[Resistenz zu Lëtzebuerg|Resistenzlerin]] war? }} | 10-3 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:DenkmalJohannEberhardJungblut.JPG|130px|right]] | Text = den ''Erdäpfelmuseum'' zu Prinzendorf an Éisträich zu Éiere vum lëtzebuergesche Geeschtleche '''[[Johann Eberhard Jungblut]]''' ugeluecht gouf, deen do 1761 d'Gromper agefouert huet? }} | 10-4 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Moselle from Paul Eyschen Monument Stadtbredimus c65.jpg|130px|right]] | Text = hanner dem '''[[Paul-Eyschen-Monument zu Stadbriedemes]]''' eng Populatioun vu [[Sëlwerfëschelchen|Sëlwerfëschelcher]] lieft, déi fir gewéinlech a Mëtteleuropa just a Wunnengen ze fanne sinn? }} | 10-5 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Flag of Nauru.svg|130px|right]] | Text = '''[[Nauru]]''' deen eenzege Memberstaat vun der UNO ass, dee keng Haaptstad huet? }} | 10-6 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Faïencerie Dondelinger.jpg|130px|right]] | Text = d'[[Basilika Iechternach|Iechternacher Basilika]] am 19. Joerhonnert joerzéngtelaang eng '''[[Faïencerie Dondelinger|Faïencerie]]''' war, an datt ee vun de Kierchtierm de Kamäin dovu war? }} | 10-7 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Henry Miller 1940.jpg|100px|right]] | Text = dem '''[[Henry Miller]]''' säi Roman ''Quiet Days in Clichy'' ënner anerem och zu Lëtzebuerg spillt? }} | 10-8 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Spoorbrug lijn 126 over de Maas 3.JPG|130px|right]] | Text = de '''''[[Pont de Fer]]''''' zu [[Huy]] an der Belsch entgéint sengem Numm net aus [[Eisen]], mä aus [[Bloe Steen (Natursteen)|Bloem Steen]] ass? }} | 10-9 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Kondominium Sauer.JPG|130px|right]] | Text = d'[[Our (Sauer)|Our]], d'[[Sauer]] an d'[[Musel]] op deene Stécker vun hirem Laf, wou se d'Grenz tëscht Lëtzebuerg an Däitschland maachen, e '''[[Kondominium]]''' sinn? }} | 10-10 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = den [[Nicolas Kinsch]] vun [[Esch-Uelzecht]] vun 1959 bis 1967 Äerzbëschof vu Kisangani ([[Demokratesch Republik Kongo]]) war, den [[James Schwebach]] vu [[Platen]] 1891-1921 Bëschof vu La Crosse ([[Wisconsin (Bundesstaat)|Wisconsin]]) war; de [[Jacques Mangers]] vu [[Stolzebuerg]] vun 1953 bis 1964 Bëschof vun Oslo war; de [[Jean-Baptiste Fallize]] vun [[Harel]] 1892-1922 Apostolesche Vikar vun Norwegen war an de [[Michel Fallize]] och vun Harel 1889-1910 Generalvikar vun der Diözes Dacca ([[Bangladesch]]) war? }} | 10-11 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = {{center|[[Fichier:Salar de Uyuni Décembre 2007 - Centre de Nulle Part.jpg|450px|360-Grad-Panorama]]}} | Text = de '''[[Salar de Uyuni]]''' mat enger [[Fläch]] vun 10.582&nbsp;km² déi gréisste Salzwüst op der Welt ass? }} | 10-12 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxembourg Ville photothèque 3-2011a.jpg|right|130px]] | Text = an der '''[[Fotothéik vun der Stad Lëtzebuerg]]''' eng 6 Millioune Fotoen an Negativer vun 1855 bis haut iwwer d'Stad Lëtzebuerg versuergt ginn? }} | 10-13 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Kockelscheuer, rue Luxite (nom de rue).jpg|right|130px]] | Text = et an der Gemeng Réiser eng Strooss gëtt, déi '''[[Luxite|no Sprengstoff genannt]]''' gouf? }} | 10-14 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:A13 (Luxemburg) bei Frisange.jpg|130px|right]] | Text = de Film ''[[Autobahnraser]]'' op der '''[[Autobunn A13 (Lëtzebuerg)|Lëtzebuerger A13]]''' gedréint gouf, ier déi fir den normale Verkéier opgoung, an déi dofir kuerzfristeg mat däitschen Autobunnsschëlter 'ëmdekoréiert' gouf? }} | 10-15 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Whale-shark-enhanced.jpg|160px|right]] | Text = déi gréisst lieweg Hai-Aart, de '''[[Walhai]]''', deen iwwer 13 m laang ka ginn, sech vu [[Plankton]] erniert, an dofir fir de Mënsch ongeféierlech ass? }} | 10-16 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Emile Reuter.JPG|90px|right]] | Text = den '''[[Émile Reuter]]''' (1874-1973) dee [[Chamberpresidenten|Chamberpresident]] zu Lëtzebuerg mat bis ewell der längster Amtszäit war (vun 1926 bis 1958, ofgesi vun der däitscher Besatzungszäit)? }} | 10-17 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Americas on the globe (white-red).svg|100px|right]] | Text = de Kontinent '''[[Amerika (Kontinent)|Amerika]]''' säin nach haut geleefegen Numm [[1507]] op enger Kaart kritt huet, déi en Deel vum Kartograph [[Martin Waldseemüller]] sengem Wierk ''[[Cosmographiae Introductio]]'' war, well de Waldseemüller gemengt hat, den [[Amerigo Vespucci]] hätt en entdeckt? }} | 10-18 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:The_Atomium's_North_face_with_a_Smurf_(DSCF1216).jpg|100px|right|Atomium]] | Text = den '''[[Atomium]]''' zu [[Bréissel]] en [[Eisen|Eise]]-Kristall an enger 165-milliardefacher Vergréisserung duerstellt? }} | 10-19 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = souwuel de Moler a Manager '''[[Gust Graas]]''' wéi och de Politiker [[Gusty Graas]] den Titel ''Grand officier de l'[[ordre de la couronne de chêne]]'' kritt hunn? }} | 10-20 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Degradation alfred dreyfus.jpg|110px|right]] | Text = et am Kader vun der '''''[[Affär Dreyfus]]''''', déi déi franséisch Ëffentlechkeet jorelaang polariséiert huet, 11 Joer gedauert huet, ier den [[Alfred Dreyfus]] nees rehabilitéiert gouf? }} | 10-21 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Gefëllte Bretzel.jpg|right|130px|Bretzel]] | Text = op '''[[Bretzelsonndeg]]''' dem [[Brauch]] no Männer enger Fra, déi hinnen eppes bedeit, eng [[Bretzel]] schenken, fir dann, bei géigesäitegem Intressi, [[Ouschteren]] en [[Ouschteree]] vun hir geschenkt kréien, ausser bei [[Schaltjoer|Schaltjoren]], wou et ëmgedréint ass? }} | 10-22 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Zénon Bernard, Jongen a Meedercher.jpg|110px|right]] | Text = de '''[[Zénon Bernard (1893)|Zénon Bernard]]''', 20 Joer nodeem hien e Gol am eenzege Match, deen déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] jee géint Frankräich gewonnen huet, geschoss hat, als éischte [[Kommunistesch Partei Lëtzebuerg|Kommunist]] an d'[[Chamber]] gewielt gouf? }} | 10-23 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:South Africa 2011 dominant language map.svg|110px|right]] | Text = '''[[Südafrika]]''' eelef [[offiziell Sprooch|ofiziell Sproochen]] huet? }} | 10-24 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Serge Gainsbourg par Claude Truong-Ngoc 1981.jpg|130px|right|Serge Gainsbourg (1981)]] | Text = de franséische Chansonnier '''[[Serge Gainsbourg]]''' an den 1960er Joren och Regisseur vu [[Sandalefilm]]er war? }} | 10-25 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Iechterncher Séi beta w 2-5.jpg|130px|right]] | Text = den '''[[Iechternacher Séi]]''' e kënschtleche Séi ass, deen Enn der 1970er Joren ugeluecht gouf, fir d'touristesch Offer ze diversifiéieren, an dofir d'[[Lëschenhaus]], e Barockgebai vu 1676, ofgerappt gouf, well et soll gehënnert hunn? }} | 10-26 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:John Adams Portrait.jpg|100px|right]] | Text = den [[John Adams|zweeten]] an deen [[Thomas Jefferson|drëtte '''President vun de Vereenegte Staate''']] genee de selwechten Dag, de [[4. Juli]] [[1826]], gestuerwe sinn? }} | 10-27 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Belval Avenue de la Recherche 2019-12 --1.jpg|130px|right]] | Text = de '''[[Boulevard de la Recherche]]''' um [[Belval]] op knapps 300 Meter duerch Frankräich geet? }} | 10-28 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Pierre Brunehaut 01.jpg|130px|right]] | Text = et Legenden, awer keng schlësseg Erklärunge gëtt, wéi a firwat d''''[[Pierre Brunehaut]]''', e Monolith an der belscher [[Provënz Hainaut]], op déi Plaz koum, wou en haut steet? }} | 10-29 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = d''''[[Carmen Pereira]]''' 1984 wärend dräi Deeg d'Amt als Presidentin vu [[Guinea-Bissau]] hat an domat déi éischt Fra an där Positioun an Afrika war? }} | 10-30 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Limbourg, de Vesder in de stad foto1 2012-06-28 14.41.JPG|130px|right]] | Text = d'Stad '''[[Limbourg]]''' weeder an [[Provënz Limburg (Belsch)|der belscher]] nach an [[Provënz Limburg (Holland)|hollännescher Provënz Limburg]] läit, deene se den Numm ginn huet, ma an der [[Provënz Léck]]? }} | 10-31 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[File:E' Schrek op de Lezeburger Parnassus vum A. Meyer. Lezeburg bei J. Lamort ob der Place-D'Aarem, 1829.jpg|right|100px]] | Text = de Mathematiksprofesser [[Antoine Meyer]] (1801-1857) den Auteur vum éischte Buch op Lëtzebuergesch, '''''[[E' Schrek ob de' Lezeburger Parnassus]]''''' (1829), war? }} | 11-1 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Soldat Marathon Cortot Louvre LP243.jpg|130px|right]] | Text = de Rapport iwwer e '''Leefer''', deen d'Victoire an der '''[[Schluecht vu Marathon]]''' mat sengem leschten Otemzuch zu Athen soll verkënnegt hunn, eng Erfindung aus dem 4. Jh v. Chr. war? }} | 11-2 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Habschter-Tunnel---w.jpg|130px|right]] | Text = den '''[[Habschter Tunnel]]''', beim Ofschloss vun den Aarbechten 1879, dee längsten am Land war? }} | 11-3 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Schwaarzspiecht.jpg|right|95px]] | Text = de '''[[Schwaarze Spiecht]]''', dee virum Ufank vun den 1960er Jore just an de Biergbëscher an Nord- an Zentraleuropa doheem war, sech zanterhier am flaache Land bis op den Atlantik breetgemaach huet, ouni datt genee gewosst ass firwat? }} | 11-4 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Portrait de Jean-Baptiste Nothomb par Jean-Baptiste Bernard.jpg|right|100px]] | Text = de '''[[Jean-Baptiste Nothomb]]''' (1805-1881) ee vun de „Pappe“ vun der Belscher Verfassung war? }} | 11-5 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Ice hockey puck on ice 20180112.jpg|130px|right]] | Text = de '''[[Puck (Sport)|Puck]]''' 1877 vum William Fleet Robertson erfonnt gouf, andeems en einfach zwou Tranchë vun engem Vollgummisball uewen an ënnen ewechgeschnidden hat? }} | 11-6 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Charles Arendt 1825 1910.jpg|95px|right]] | Text = de Staatsarchitekt '''[[Charles Arendt]]''' 1900 proposéiert hat, um [[Glacis (Lampertsbierg)|Glacis]] eng neigotesch Kathedral mat Plaz fir bis zu 3.000 Leit ze bauen? }} | 11-7 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Iran saffron threads.jpg|130px|right]] | Text = een, fir ee Kilo '''[[Safran]]'''-Stempelen ze gewannen, 80.000 bis 150.000 Bléie brauch? }} | 11-8 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Walferdange, Grünewald, Chêne du prince Henri (102).jpg|90px|right]] | Text = nach 100 Joer nom Doud vum Prënz [[Henri vun Oranien-Nassau]], him zu Éieren '''[[Eech vum Prënz Henri|eng Eech]] am [[Gréngewald]]''' geplanzt gouf? }} | 11-9 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = all Joers vun der Asbl [[natur&ëmwelt]] e „'''[[Vull vum Joer]]'''“ ausgeruff gëtt, fir op eng bedreet [[Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg|Vullenaart zu Lëtzebuerg]] opmierksam ze maachen? }} | 11-10 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:De Charly.JPG|130px|right]] | Text = de Spëtznumm „'''[[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg - Iechternach|Chareli]]'''“ vun der [[Schmuelspuerbunnen zu Lëtzebuerg|Vizinalbunn]] vun der Stad op Iechternach op de Virnumm vum Minister [[Charles Rischard]] zeréckgeet? }} | 11-11 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Red deer stag 2009 denmark.jpg|95px|right]] | Text = de '''[[Routhirsch]]''' zu Lëtzebuerg am 19. Joerhonnert praktesch ausgerott war, säi Bestand awer zanter der Mëtt vum 20. Joerhonnert nees an d'Luucht geet, op haut e puer Dausend Déieren? }} | 11-12 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Fort Louvigny Luxembourg City 2012-04.JPG|130px|right]] | Text = d'Grondmauere vum markanten 8-stäckegen Tuerm vun der '''[[Villa Louvigny]]''', op de Reschter vum Fort Louvigny stinn? }} | 11-13 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Caméléon Madagascar 02.jpg|130px|right]] | Text = de '''[[Risechameleon]]''', mat enger Längt vu 70&nbsp;cm, déi gréisst [[Chameleonen|Chameleonaart]] ass, déi et gëtt? }} | 11-14 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Haendschefabrik1963kutter.jpg|130px|right]] | Text = d''''[[Händschefabréck Reinhard am Stadgronn]]''', mat enger 1.000 Aarbechter, viru ronn 100 Joer dee gréissten Industriebetrib an der Stad Lëtzebuerg war? }} | 11-15 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:RR5111-0290R.jpg|130px|right]] | Text = den '''[[Alexei Leonow]]''' 1965 deen éischte Mënsch war, dee säi Raumschëff verlooss huet, an [[Baussebordasaz|am Weltraum geschwieft]] ass? }} | 11-16 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxembourg, rue de Chiny - nom de rue.jpg|130px|right]] | Text = d''''[[Rue de Chiny (Märel)|Rue de Chiny]]''' an der Stad Lëtzebuerg 2013 zu [[Märel (Stad Lëtzebuerg)|Märel]] opgehalen huet, z'existéieren, fir 2019 [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|op der Gare]] nees [[Rue de Chiny (Stad Lëtzebuerg)|nei opzetauchen]]? }} | 11-17 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Flag of Afghanistan (2013–2021).svg|130px|right]] | Text = de '''[[Fändel vum Afghanistan]]''' am Laf vum 20. Joerhonnert eng 20-mol geännert gouf? }} | 11-18 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Remerschen, The Princess of Schengen (102).jpg|120px|right]] | Text = vun der '''''[[Prinzessin vu Schengen]]''''' just nach Zänn iwreg sinn? }} | 11-19 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Olympic flag.svg|130px|right]] | Text = d''''[[Olympesch Spiller]]''' vun 1916 engersäits an 1940 an 1944 op där anerer, wéinst dem [[Éischte Weltkrich|Éischten]], resp. dem [[Zweete Weltkrich]] annuléiert goufen? }} | 11-20 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Assemblée constitutive APF.jpg|130px|right]] | Text = [[Victor Bodson|e Lëtzebuerger]] den éischte President vun der '''[[Assemblée parlementaire de la Francophonie]]''' war, enger Organisatioun déi sech aus [[franséisch]]sproochegen, interparlamentaresche Regierungen oder Organisatiounen zesummesetzt? }} | 11-21 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Paleis van de Grote Raad te Mechelen.jpg|100px|right]] | Text = den Ausdrock „op [[Mechelen|Mechele]] goen“ (fir „déi lescht Trompkaart auszespillen“) op de '''[[Grousse Rot vu Mechelen]]''' zeréckgeet, déi iewescht Geriichtsinstanz an de [[Burgundesch Nidderlanden|Burgundeschen]], [[Spuenesch Nidderlanden|Spueneschen]] an [[Éisträichesch Nidderlanden|Éisträicheschen Nidderlanden]]? }} | 11-22 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = den '''[[Alphonse Kemp]]''' 1911 e Projet virgestallt huet fir d'Uelzecht an engem Tunnel ënnert dem Rummplateau erduerch ze féieren? }} | 11-23 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Kim Jong-il on August 24, 2011.jpg|95px|right]] | Text = et vun enger vun de sëllege Publikatiounen, déi de '''[[Kim Jong-il]]''' als Auteur uginn, eng lëtzebuergesch Iwwersetzung gëtt, nämlech ''Déi historesch Lekzioun vum Opbau vum Zozialissem an déi allgemeng Linn vun onser Partei''? }} | 11-24 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxembourg City Chambre des députés Nov 2009.jpg|right|125px]] | Text = bei de '''[[Chamberwale vum 18. Juni 1989]]''' véier verschidde gréng Parteien ugetruede sinn? }} | 11-25 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:IAEA 02790015 (5613115146).jpg|100px|right]] | Text = d''''[[Katastroph vun Tschernobyl]]''' der Ëffentlechkeet bekannt gouf, wéi a Schweden anormal héich Stralungswäerter bei enger Atomzentral gemooss goufen, vun deenen ufanks ugeholl gouf, si kéime vun do? }} | 11-26 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = de [[Joseph Faulké]] an den [[Alphonse Rupprecht]] „'''uniforméiert Champignonsspezialiste'''“ waren? }} | 11-27 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Stewart Granger in Young Bess trailer.jpg|130px|right]] | Text = '''[[Stewart Granger]]''' e Pseudonym ass, deen dëse Schauspiller ugeholl huet fir net mat engem [[James Stewart|homonyme Beruffskolleeg]] verwiesselt ze ginn? }} | 11-28 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Jean-Claude Juncker & Jacques Santer - 1997.jpg|130px|right]] | Text = de '''[[Jacques Santer]]''' an de '''[[Jean-Claude Juncker]]''' ee wéi deen aneren noeneen Affekot, CSV-Fraktiounssekretär, Staatssekretär am Aarbechtsministère, Aarbechts-, Finanz- a Premierminister, a President vun der Europäescher Kommissioun waren? }} | 11-29 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = 160 Millioune Liichtjoere vun hei ewech d''''[[HD 45350 b|Peitruss]]''' ronderëm d''''[[HD 45350|Lucilinburhuc]]''' kreest? }} | 11-30 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxembourg road sign diagram A 28 (2018).svg|110px|right]] | Text = am Mee 2012 zu Lëtzebuerg mam '''[[Schëld A, 28]]''' e [[Verkéiersschëld]] agefouert gouf, dat virun [[Tram]]sgleiser warnt, obwuel d'Gesetz, fir en [[Stater Tram|Tram an der Stad Lëtzebuerg]] (nees) anzeféieren, eréischt am Juni 2014 an der Chamber gestëmmt gouf? }} | 12-1 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Navez, Portrait of Engelspach-Larivière, 1830.jpg|100px|right|uguste Engelspach-Larivière]] | Text = [[Auguste Engelspach-Larivière|ee vun de '''Pionéier vun der Lëtzebuerger Geologie''']] eng wichteg Roll an der belscher Revolutioun gespillt huet a mat just 32 Joer un engem Schlag gestuerwen ass? }} | 12-2 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxembourg, Église Saint-Jean (Neumünster) côté Alzette (101).jpg|130px|right]] | Text = dem [[Serge Ecker]] seng '''[[Melusina (Skulptur)|Melusina-Skulptur]]''' mat Hëllef vun engem groussen 3D-Drécker entstanen ass? }} | 12-3 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Capital city Luxembourg 05.jpg|130px|right]] | Text = ënner dem '''[[Pafendaller Viaduc]]''', wou haut d'[[Jugendherberg Stad Lëtzebuerg|Jugendherberg vun der Stad Lëtzebuerg]] steet, Enn 19./uganks 20. Jh. e Schluechthaus stoung? }} | 12-4 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxemb Weiler-la-Tour, Greek Orthodox Church with flags.jpg|130px|right]] | Text = et zu Lëtzebuerg eng '''[[Griichesch-orthodox Kierch Weiler zum Tuer|griichesch-orthodox]]''' an eng [[russesch-orthodox Kierch zu Lëtzebuerg|russchesch-orthodox Kierch]] gëtt? }} | 12-5 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Charleroi - hôtel de ville vu de la place Charles II - 2014-08-07.jpg|130px|right]] | Text = '''[[Charleroi]]''' deen Numm 1666 zu Éiere vum Kinnek [[Carlos II. vu Spuenien|Carlos II.]] krut, a bis dohi ''Charnoy'' housch? }} | 12-6 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = 1922 an 1923 mat der [[Marcelle Dauphin]] an der [[Louise Welter]] déi '''éischt Fraen zu Lëtzebuerg Doktesch''' goufen (Zänndoktesch, resp. Generalistin)? }} | 12-7 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxembourg, fontaine Trentenaire Traité de Rome (2).jpg|130px|right]] | Text = dem '''[[François Gillen]] säi [[Buer fir den 30. Anniversaire vun de Réimeschen Traitéen|Buer]]''' op der Spëtzt vun der [[Al Avenue|Aler]] an der [[Nei Avenue|Neier Avenue]] am [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Garer Quartier]] fir den 30. Anniversaire vun de [[Réimesch Traitéen|Réimesche Traitéen]] opgeriicht gouf? }} | 12-8 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:N-Liez vue-de-la-schleifmuhl.png|130px|right]] | Text = d''''Duchfabréck op der [[Schläifmillen (Lëtzebuerg)|Schläifmille]]''' laang virun der [[Hamm (Stad Lëtzebuerg)|Gemeng Hamm]], an där se louch, en eegen Pompjeescoprs hat? }} | 12-9 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Malakoff place du 11 Novembre 1.jpg|130px|right]] | Text = d'Stad '''[[Malakoff (Hauts-de-Seine)|Malakoff]]''' bei Paräis no enger Kopie vun engem [[Malakoff-Tuerm (Sewastopol)|Tuerm vun der Festung Malakoff]], déi do stoung, genannt gouf, deen d'Fransousen 1856 am [[Krimkrich]] eruewert haten? }} | 12-10 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Dreifaltigkeitskirche Luxbg 2011B.jpg|100px|right]] | Text = 1890, wéi mam [[Adolphe vu Lëtzebuerg]] d'Dynastie [[Nassau-Weilburg]] de Lëtzebuerger Troun iwwerholl huet, d''''[[Dräifaltegkeetskierch vu Lëtzebuerg|Dräifaltegkeetskierch]] an der [[rue de la Congrégation|Jofferegässel]]''' d'Kierch vum Lëtzebuerger Herrscherhaus gouf? }} | 12-11 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = den Doud vum Deputéierten [[Aly Duhr]], den 1. Januar 1974, als Konsequenz hat, datt d'CSV bis d'[[Chamberwale vum 26. Mee 1974|Walen am Mee 1974]] mat '''engem Deputéierte manner''' an der Chamber vertruede war, well kee méi op hirer Lëscht vum Ostbezierk stoung, deen nach hätt kënnen noréckelen? }} | 12-12 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Verenigde Nederlandse Staten 1790.jpg|130px|right]] | Text = '''[[Léck]]''' tëscht August 1789 a Januar 1791 [[Lécker Revolutioun|eng Republik war]]? }} | 12-13 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Pellicola Cinematografica Sotto.png|130px|right]] | Text = de Film '''''[[Déi zwéi vum Bierg]]''''' am Dréibuch ''Di zwéi vum Bierg'' an um Filmplakat ''Déi zwee vum Bierg'' housch? }} | 12-14 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Close-up of mole.jpg|130px|right]] | Text = den '''[[Europäesche Maulef]]''' op der Insel [[Groussbritannien (Insel)|Groussbritannien]], awer net op [[Irland (Insel)|Irland]] virkënnt? }} | 12-15 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Robert-Schuman-1953 (cropped).jpg|100px|right]] | Text = deen nom Politiker '''[[Robert Schuman]]''' genannte [[Rond-point Robert-Schuman]] an der Stad Lëtzebuerg, grad wéi deen zu Bréissel, allen zwéin zwar „Rond-Point“ heeschen, awer keng ''[[Intersection à sens giratoire obligatoire]]'', wéi s'am [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Code de la route]] virgesinn ass, sinn? }} | 12-16 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = déi héchst '''Victoire''' vun der '''[[Lëtzebuergesch Foussballnationalequipe|Lëtzebuergescher Foussballnationalequipe]]''', de 26. Juli 1948 zu London, 6–0 géint Afghanistan war? }} | 12-17 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:ChessSet.jpg|100px|right]] | Text = dat Wuert '''''[[Schach]]''''' op Persesch „Kinnek“ bedeit, a ''Schachmatt'' „de Kinnek ass dout“? }} | 12-18 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxembourg, parcmètre Duncan meter (102).jpg|130px|right]] | Text = déi éischt '''[[Parkauer]]''' zu Lëtzebuerg de 25. Abrëll 1958 an der Stad bei der [[Postgebai Stad Lëtzebuerg|Post]] um [[rue de la Poste (Stad Lëtzebuerg)|Piquet]] an an der [[Aldrengerstrooss]] opgestallt gouf? }} | 12-19 = {{#switch: {{{2}}} | Bild =[[Fichier:Court of Justice of the European Union Logo EN.svg|160px|right]] | Text = den '''3. Tuerm vum [[Europäesche Geriichtshaff]]''', mat 115 Meter Héicht, dat [[Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg|héchst Gebai zu Lëtzebuerg]] ass (Antennemasten net matgerechent)? }} | 12-20 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Front view of a resting Canis lupus ssp.jpg|100px|right]] | Text = ëm d'Joer 2020 '''[[Wollef|Wëllef]]''' vun der mëtteleuropäescher Flaachlandpopulation a vun där aus dem Alperaum sech an der Regioun ëm d'Belsch a Lëtzebuerg vereenegt hunn? }} | 12-21 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Richard2 Anna.jpg|100px|right]] | Text = dem [[Geoffrey Chaucer]] säin allegorescht Gedicht ''The Parliament of Fowls'' dacks als Geleeënheetsgedicht fir d''''Hochzäit''' vum Kinnek '''[[Richard II. vun England|Richard II.]]''' mat der '''[[Anne vu Béimen]]''' gedeit gëtt? }} | 12-22 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Kneiff.jpg|130px|right]] | Text = bis 1952 den [[Napoleonsgaart]], dono bis 1997 d'[[Buergplaz zu Huldang]], an zanterhier '''[[Op Kneiff]]''' als déi héchst Plaz zu Lëtzebuerg gëllt? }} | 12-23 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Erpeldange4.JPG|130px|right]] | Text = d''''[[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer]]''' aus dräi [[Kadastersektioun|Sektioune]] besteet, wouvun eng am [[Éislek]], eng am [[Guttland]] an déi drëtt op der Grenz vun den zwou Regioune läit? }} | 12-24 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = den Zockerbäcker '''[[Nicolas Namur]]''', ier e säi Betrib an der Stad Lëtzebuerg gegrënnt huet, 1854 bis 1861 Pâtissier a [[Kalifornien]] war? }} | 12-25 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Rubjerg Knude Fyr, Hjørring, Denmark, 1807072202, ako.jpg|130px|right]] | Text = den 1900 gebaute Liichttuerm '''[[Rubjerg Knude Fyr]]''' an Dänemark 2019 eng 70 Meter an d'Hannerland geréckelt gouf, fir dass en net an d'Mier soll falen? }} | 12-26 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Auto-mixte-Parijs-1906.jpg|100px|right]] | Text = de lëtzebuergeschen Entreprener '''[[Théodore Pescatore (1871-1931)|Théodore Pescatore]]''' (1871-1931) schonn 1904 eng Firma (''L'Auto mixte'') gegrënnt huet, fir [[Hybrid]]-Gefierer ze bauen? }} | 12-27 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = Klierf, den Houwald, Esch-Sauer an d'Kautebaach déi éischt Uertschaften zu Lëtzebuerg waren, déi eng '''[[Gemeinschaftsantenn]]''' haten an dat, nach ier et 1967 e Gesetz dofir gouf? }} | 12-28 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Olympus Mons.jpg|130px|right]] | Text = den '''[[Olympus Mons]]''' um [[Mars (Planéit)|Mars]] mat iwwer 22&nbsp;km Héicht iwwer dem mëttlere Planéitenniveau a 26&nbsp;km iwwer der Plateausdéift an engem Duerchmiesser vu bal 600&nbsp;km deen héchsten a gréisste bekannte Bierg am Sonnesystem ass? }} | 12-29 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Maison Höcklin von Steinach Luxembourg City 2013-08.jpg|100px|right]] | Text = d''''[[Haus Höcklin von Steinach]]''' um [[Krautmaart]] warscheinlech dat eelst Wunnhaus an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] ass, dat nach erhalen ass? }} | 12-30 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = [[Fichier:Luxembourg communes map.svg|100px|right]] | Text = d''''[[Entwécklung vun der Gemengenzuel zu Lëtzebuerg|Zuel vun de Gemengen zu Lëtzebuerg]]''' tëscht de Joren 1830 an 1891 vun 120 op 130 eropgoung, fir dann nees, duerch Fusiounen, op déi aktuell {{Gemengenzuel}} erofzefalen? }} | 12-31 = {{#switch: {{{2}}} | Bild = | Text = de '''[[Julien Lefèvre]]''' Lëtzebuerg 1936 op den olympesche Summerspiller als Sculpteur an op de Wanterspiller als (Ersatz-)Bobfuerer vertrueden huet? }} }}<noinclude> {{Dokumentatioun}} [[Kategorie:Schablounen:WDS]]</noinclude> shebajtf4a1vr9an1ve5i08ndgl4oml Wikipedia:Tech News 4 170207 2670064 2669222 2026-04-06T16:18:44Z MediaWiki message delivery 23144 Neien Abschnitt /* Technische Neuigkeiten: 2026-15 */ 2670064 wikitext text/x-wiki {| class="hintergrundfarbe2 rahmenfarbe1" style="width: 100%; padding: 10px; font-size: 95%; margin-right: 5px; border-style: solid;" | Op dëser Säit fannt Dir déi aktuell Editioun vun den '''''Tech News'''''. Méi Detailer fannt Dir op der Meta-Wiki-Säit [[:m:Tech/News|Tech/News]]. Wann Dir keng Editioun verpasse wëllt, kënnt Dir dës Säit [[Hëllef:Iwwerwaachungslëscht|iwwerwaachen]] oder [[Hëllef:Abonnementer|abonéieren]]. Fir weider Newsletteren, kuckt wgl. [[Wikipedia:Newsletteren]]. Eeler Editioune fannt Dir an den Archiven: '''[[Wikipedia:Tech News/Archiv/2025|2025]]'''<!-- – '''[[Wikipedia:Tech News/Archiv/2026]]''' - …-->. |} [[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]] == <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-03</span> == <div lang="de" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks"> Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen. '''Wöchentliches Highlight''' * Die Wikimedia Foundation hat auf [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] und ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]'' einige Leitfragen für den Jahresplan Juli 2026 bis Juni 2027 veröffentlicht. Diese konzentrieren sich auf globale Trends, schnellere und gesündere Experimente, bessere Unterstützung für Neulinge, die Stärkung von Autoren und fortgeschrittenen Nutzern, die Verbesserung der projektübergreifenden Zusammenarbeit sowie den Ausbau und die Bindung der Leserschaft. Rückmeldungen und Ideen sind auf der [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Diskussionsseite]] willkommen. '''Neuigkeiten für Autoren''' * Im Rahmen der aktuellen Arbeit des Teams Community-Tech am Projekt [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple Beobachtungslisten]] wird als erster Schritt zur Unterstützung multipler Beobachtungslisten die Anzeige von [[Special:EditWatchlist|Beobachtungsliste bearbeiten]] aktualisiert. Zusätzlich wird die Seitennavigation der [[Special:Search|Suche]] ebenfalls angepasst, um den Wunsch nach einer [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Überarbeitung der Seitennavigation]] zu erfüllen. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596] * Die [[m:Special:GlobalWatchlist|Globale Beobachtungsliste]] ist eine MediaWiki-[[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|Erweiterung]], mit der du deine Beobachtungslisten aus verschiedenen Wikis auf derselben Seite betrachten kannst. Sie wurde kürzlich aktualisiert und ähnelt nun mehr der regulären Beobachtungsliste. Dazu gehört die Unterstützung temporärer Konten mit IP-Maskierung (einschließlich der Umleitung von Benutzerlinks auf Beitragsseiten), die Darstellung von Seitentiteln in Fettdruck und das Öffnen von Links in Bearbeitungszusammenfassungen und Markierungen in neuen Browser-Fenstern. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:28}} von der Community eingereichten {{PLURAL:28|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde das Problem, dass globale Sperren keine Option zum Verbieten des E-Mail-Versands hatten, nun behoben und steht ab der Woche vom 13. Januar zur Verfügung. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293] '''Neuigkeiten für technisch Beitragende''' * Das [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|Zitierungswerkzeug des VisualEditor]] und die [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Einzelnachweis-Vorschau]] unterstützen jetzt "map" als Einzelnachweis-Typ. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Übersetzungen]]&nbsp;• [[m:Tech|Hilfe]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].'' </div><section end="technews-2026-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:32, 12. Jan. 2026 (UTC) <!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 benotzt huet--> == <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-04</span> == <div lang="de" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks"> Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen. '''Neuigkeiten für Autoren''' * Die in der mobilen Ansicht unter [[Special:Diff|Spezial:Diff]] angezeigte Bearbeitungsleiste wurde überarbeitet. Sie ist nun standardmäßig ausgeblendet und enthält einen Link zum Rückgängigmachen der angezeigten Bearbeitung. Dadurch können mobile Autoren und Sichter einfacher reagieren, ohne dass die Benutzeroberfläche überladen wird. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297] * [[m:Special:GlobalWatchlist|Die globale Beobachtungsliste]] ermöglicht es dir, deine Beobachtungslisten aus mehreren Wikis auf einer Seite anzusehen. Die [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|Erweiterung]] wird kontinuierlich verbessert — sie erkennt nun automatisch die Textrichtung (um die korrekte Darstellung von Seiten mit ungewöhnlichen Domainnamen zu gewährleisten) und zeigt detaillierte Beschreibungen für geloggte Aktionen an. Im Laufe dieser Woche werden ein neuer permanenter Link für Seitenerstellungen und CSS-Klassen für jedes Eintragselement hinzugefügt. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:32}} von der Community eingereichten {{PLURAL:32|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde das zuvor in Vector 2022 beobachtete Problem, bei dem Ankerlink-Ziele durch die feste Überschrift verdeckt wurden, nun behoben. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114] '''Neuigkeiten für technisch Beitragende''' * Wie bereits in der [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Ankündigung der Veraltung im Oktober 2025]] erwähnt, wird das Team MediaWiki Interfaces ab der Woche vom 26. Januar alle Umwandlungsendpunkte der MediaWiki REST API mit einem schließenden Schrägstrich abschalten. Die Änderungen werden voraussichtlich bis spätestens 30. Januar in allen Wikis umgesetzt. Allen API-Nutzern wird empfohlen, auf die Versionen ohne schließenden Schrägstrich umzusteigen. Beide Varianten können in der [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST-Spielwiese] gefunden, verglichen und getestet werden. Bei Fragen oder Problemen erstelle bitte ein Ticket im Phabricator auf dem [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ Board #MW-Interfaces-Team]. * Die interaktive Referenzdokumentation für die [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] wurde verschoben. Anfragen an die API-Dokumentation, die zuvor über [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] bereitgestellt wurde (z. B.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>), werden nun an die [[w:en:Special:RestSandbox|REST-Spielwiese]] weitergeleitet. * Das [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Team WMF Wikidata Plattform]] (WDP) hat seinen [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|Newsletter Januar 2026]] veröffentlicht. Er enthält Neuigkeiten zur Abschaltung der alten Vollgraph-Endpunkte, zur Änderung der User-Agent-Richtlinie, zu den monatlichen Sprechstunden zur Blazegraph-Migration und zu den Bemühungen, die durch die Abschaltung der alten Endpunkte verursachten Regressionen zu minimieren. Zur Erinnerung: Du kannst [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|den WDP-Newsletter abonnieren]]! * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]] '''Treffen und Veranstaltungen''' * Der [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Nordwesteuropa 2026]] findet am 13. und 14. März 2026 in Arnheim, Niederlande, statt. Die Bewerbungsphase begann Mitte Dezember und endet in Kürze oder sobald die maximale Teilnehmerzahl erreicht ist. Es handelt sich um einen zweitägigen, technisch orientierten Hackathon, der Wikimedia-Nutzer aus der Region zusammenbringt. Wir freuen uns auf eure Teilnahme! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Übersetzungen]]&nbsp;• [[m:Tech|Hilfe]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].'' </div><section end="technews-2026-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:29, 19. Jan. 2026 (UTC) <!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 benotzt huet--> == <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-05</span> == <div lang="de" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks"> Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen. '''Neuigkeiten für Autoren''' * Die Wikimedia Foundation bittet darum, bis zum 28. Februar Kommentare zur [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|vorgeschlagenen Zukunft]] des [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Produkt- und Technologiebeirats]] abzugeben. * Alle Benutzer mit registrierten Konten können jetzt Passkeys für die [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|Zwei-Faktor-Authentifizierung]] (2FA) verwenden. Passkeys ermöglichen die einfache Anmeldung ohne zweites Gerät. Sie verifizieren die Identität des Benutzers per Fingerabdruck, Gesichtserkennung oder PIN-Code. Um einen Passkey einzurichten, muss zunächst eine reguläre 2FA-Methode konfiguriert werden. Aktuell ist für die Anmeldung mit einem Passkey zusätzlich ein Passwort erforderlich. Im Laufe dieses Quartals wird die passwortlose Anmeldung mit einem Klick und einem Passkey möglich sein. Benutzer mit erweiterten Rechten müssen die 2FA ebenfalls aktivieren. Dies ist Teil des Projekts [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Kontensicherheit]]. * Nicht registrierte Beitragende mit gesperrten IP-Adressen oder IP-Adressbereichen können nun im Wiki aktiv werden, um eine Sperraufhebung zu beantragen. Dazu erstellen sie ein temporäres Konto und können auf der Benutzerdiskussionsseite die Sperraufhebung beantragen, sofern die Option "Eigene Diskussionsseite bearbeiten" nicht aktiviert ist. Dadurch wird das Problem behoben, dass unangemeldete Benutzer den standardmäßigen Entsperrungsprozess über die Benutzerdiskussionsseite nicht nutzen konnten. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:20}} von der Community eingereichten {{PLURAL:20|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde die Beschreibung der Methoden zur Zwei-Faktor-Authentifizierung (2FA) auf der Verwaltungsseite aktualisiert. Sie ist nun verständlicher und einfacher anzuwenden. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385] '''Neuigkeiten für technisch Beitragende''' * Um den Kontotyp, der mit den Aktionen <code>createaccount</code> und <code>autocreateaccount</code> erstellt wird, zuverlässig zu ermitteln, wurde die neue Missbrauchsfilter-Variable <code>account_type</code> hinzugefügt. Im Zuge dieser Änderung wurde die Variable <code>accountname</code> in <code>account_name</code> umbenannt und <code>accountname</code> ist nun veraltet. Betreuer von Bearbeitungsfiltern sollten alle Filter aktualisieren, die fest codierte Kontotypprüfungen oder die veraltete Variable verwenden. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049] * Vorschaubilder, die in nicht standardmäßigen Größen angefordert werden oder nicht standardmäßige Methoden wie direkte Anfragen an <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> verwenden, werden in Kürze nicht mehr funktionieren. Diese Änderung dient dazu, den Missbrauch durch Web-Scraper und Bots zu verhindern. Benutzer mit benutzerdefiniertem CSS/JS, Benutzerobefflächenadministratoren, die Helferleins und lokale Skins anpassen können, sowie Autoren von Werkzeugen müssen ihren Code aktualisieren, um standardmäßige Vorschaugrößen zu verwenden. [[phab:T414805|Details, Suchlinks und Beispiele zur Behebung des Problems sind im Task verfügbar]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Übersetzungen]]&nbsp;• [[m:Tech|Hilfe]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].'' </div><section end="technews-2026-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:17, 26. Jan. 2026 (UTC) <!-- Message gouf vum User:UOzurumba (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 benotzt huet--> == <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-06</span> == <div lang="de" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks"> Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen. '''Neuigkeiten für Autoren''' * Die Funktion "{{int:pageinfo-toolboxlink}}", die Validierungsinformationen zu einer Seite bereitstellt ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} Beispiel]), enthält nun automatisch ein Inhaltsverzeichnis. Wenn von Benutzern eine lokale [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]]-Seite erstellt wurde, kann diese nun entfernt werden. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:21}} von der Community eingereichten {{PLURAL:21|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise hat der VisualEditor zuvor Linkbeschreibungen fett oder kursiv formatiert, was den Wikicode unnötig verkomplizierte. Dieses Problem wurde nun behoben. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669] '''Neuigkeiten für technisch Beitragende''' * Am 20. Januar wurde kein XML-Dump erstellt. Darüber hinaus werden Dumps ab sofort nur noch einmal im Monat generiert. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389] * Das Team MediaWiki Interfaces hat die Unterstützung für alle Umwandlungsendpunkte mit abschließendem Schrägstrich aus der [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API] entfernt. Allen API-Nutzern, die diese Endpunkte verwenden, wird empfohlen, auf die Versionen ohne abschließenden Schrägstrich umzusteigen. Bei Fragen oder Problemen erstelle bitte ein Ticket im Phabricator auf dem [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ Board #MW-Interfaces-Team]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]] '''Wöchentliches Highlight''' * Benutzer werden daran erinnert, dass die Wikimedia Foundation auf [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] und ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]'' einige Leitfragen für den Jahresplan Juli 2026 bis Juni 2027 veröffentlicht hat. Diese konzentrieren sich auf globale Trends, schnellere und gesündere Experimente, bessere Unterstützung für Neulinge, die Stärkung von Autoren und fortgeschrittenen Nutzern, die Verbesserung der projektübergreifenden Zusammenarbeit sowie den Ausbau und die Bindung der Leserschaft. Rückmeldungen und Ideen sind auf der [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Diskussionsseite]] willkommen. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Übersetzungen]]&nbsp;• [[m:Tech|Hilfe]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].'' </div><section end="technews-2026-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:43, 2. Feb. 2026 (UTC) <!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 benotzt huet--> == <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-07</span> == <div lang="de" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks"> Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen. '''Neuigkeiten für Autoren''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Meldung zur Wunschliste]] Angemeldete Beitragende, die große oder komplexe Beobachtungslisten verwalten, können ihre beobachteten Seiten jetzt mit der neuen Funktion [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Beobachtungslisten-Labels]] besser organisieren und filtern und so ihre Arbeitsabläufe optimieren. Durch das Hinzufügen benutzerdefinierter Labels (zum Beispiel erstellte Seiten, Seiten, die wegen Vandalismus überwacht werden oder Diskussionsseiten) erkennen Benutzer schneller, was Aufmerksamkeit erfordert, reduzieren ihren kognitiven Aufwand und können effizienter reagieren. Dies verbessert die Benutzerfreundlichkeit der Beobachtungsliste, insbesondere für sehr aktive Autoren. * Eine neue Funktion unter [[Special:Contributions|Spezial:Benutzerbeiträge]] zeigt [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporäre Konten]] an, die wahrscheinlich von derselben Person betrieben werden, und reduziert so den Zeitaufwand für das Kontrollieren. Beim Überprüfen der Beiträge eines temporären Kontos können Nutzer mit Zugriff auf die IP-Adressen temporärer Konten nun die Beiträge aller zugehörigen temporären Konten einsehen. Die Funktion ermittelt alle IP-Adressen, die innerhalb des Datenaufbewahrungszeitraums mit einem bestimmten temporären Konto verknüpft sind, und zeigt alle Beiträge aller temporären Konten an, die diese IP-Adressen verwendet haben. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Mehr erfahren]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674] * Wenn Autoren eine Wikitext-Bearbeitung in der Vorschau betrachten, hat der (oben angezeigte) Hinweis, dass es sich nur um eine Vorschau handelt, nun einen grauen/neutralen Hintergrund anstelle eines gelben/Warnhintergrunds. Dadurch lassen sich Vorschauhinweise leichter von tatsächlichen Warnungen (zum Beispiel Bearbeitungskonflikte oder problematische Weiterleitungsziele) unterscheiden, die nun in separaten Warn- oder Fehlerfeldern angezeigt werden. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742] * Die [[m:Special:GlobalWatchlist|Globale Beobachtungsliste]] ermöglicht es dir, dekne Beobachtungslisten aus mehreren Wikis auf einer Seite zu betrachten. Die [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|Erweiterung]] wird kontinuierlich verbessert — sie unterstützt nun mehrere Wikibase-Seiten, beispielsweise sowohl [[d:|Wikidata]] als auch [[testwikidata:|Test-Wikidata]]. Außerdem wurden Probleme mit der Textrichtung für Nutzer behoben, die Wikidata oder andere Wikibase-Seiten in Sprachen, die von rechts nach links geschrieben werden, bevorzugen. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458] * Die automatischen "magischen Links" für ISBN-, RFC- und PMID-Nummern sind [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|in Wikitext seit 2021 aufgrund mangelnder Flexibilität und Lokalisierungsschwierigkeiten veraltet]]. Mehrere Wikis haben magische RFC- und PMID-Links erfolgreich durch äquivalente externe Links ersetzt, jedoch war häufig eine Vorlage erforderlich, um die Funktionalität des magischen ISBN-Links zu ersetzen. Nun steht die [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|neue integrierte Parserfunktion]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> zur Verfügung, die die grundlegende Funktionalität des magischen ISBN-Links ersetzt. Dies erleichtert Wikis, die von der veralteten Funktionalität magischer Links migrieren möchten, diesen Schritt. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604] * Zwei neue Wikis wurden erstellt: ** eine {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Kaje]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283] ** eine {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:23}} von der Community eingereichten {{PLURAL:23|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. '''Neuigkeiten für technisch Beitragende''' * Eine neue globale Benutzergruppe wurde erstellt: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. Sie wird intern von der Software verwendet, um Bots der Community die Umgehung der für missbräuchliches [[w:de:Screen Scraping|Web-Scraping]] geltenden Ratenbegrenzungen zu ermöglichen. Konten, die in mindestens einem Wikimedia-Wiki als Bots genehmigt wurden, werden automatisch zu dieser Gruppe hinzugefügt. Die Benutzerberechtigungen des Bots bleiben davon unberührt. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]] '''Treffen und Veranstaltungen''' * Die [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|Konferenz für MediaWiki-Nutzer und -Entwickler im Frühjahr 2026]] findet vom 25. bis 27. März in Salt Lake City, USA, statt. Diese Veranstaltung wird von und für die MediaWiki-Community der Drittnutzer organisiert. Du kannst Programmbeiträge vorschlagen und dich anmelden. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Übersetzungen]]&nbsp;• [[m:Tech|Hilfe]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].'' </div><section end="technews-2026-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:30, 9. Feb. 2026 (UTC) <!-- Message gouf vum User:Quiddity (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 benotzt huet--> == <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-08</span> == <div lang="de" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks"> Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen. '''Wöchentliches Highlight''' * Das [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE-Team]] führt eine Bereinigung der [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]]-Instanz von Wikimedia durch, dem webbasierten Editor für die kollaborative Dokumentenbearbeitung in Echtzeit. Alle Etherpads werden nach dem 30. April 2026 endgültig gelöscht – sollten zu diesem Zeitpunkt noch Migrationsprojekte laufen, kann das Team den Termin im Einzelfall neu festlegen. Bitte erstelle lokale Sicherungskopien aller Inhalte, die du behalten möchtest, da gelöschte Daten nicht wiederhergestellt werden können. Diese Bereinigung trägt dazu bei, die Datenbankgröße zu reduzieren und den Infrastrukturaufwand zu minimieren. Etherpad wird weiterhin die Echtzeit-Zusammenarbeit unterstützen, jedoch ist keine langfristige Speicherung mehr möglich. Weitere Bereinigungen können zukünftig ohne vorherige Ankündigung erfolgen. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237] '''Neuigkeiten für Autoren''' * Das Team Informationsabruf startet ein [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Experiment in der mobilen Android-App]], das hybride Suchfunktionen testet, die sowohl semantische als auch Stichwortanfragen verarbeiten können. Die verbesserte Suche auf der Plattform ermöglicht es Lesern, direkt auf Wikipedia einfacher die gewünschten Informationen zu finden. Das Experiment startet Ende Februar mit der griechischsprachigen Wikipedia, gefolgt von der englischsprachigen, französischsprachigen und portugiesischsprachigen im März. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Erfahre mehr] im Diff-Blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval] * Das Team Leser-Wachstum führt [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|ein Experiment]] für mobile Webnutzer durch, bei dem ein Inhaltsverzeichnis hinzugefügt und alle Artikelabschnitte automatisch ausgeklappt werden, um mehr über deren Navigationsprobleme zu erfahren. Der Test wird in der arabischsprachigen, chinesischsprachigen, englischsprachigen, französischsprachigen, idonesischsprachigen und vietnamesischsprachigen Wikipedia verfügbar sein. * Bisher wurden Sitenotices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] und [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) nur auf der Desktop-Version angezeigt. Jetzt werden sie auf allen Plattformen angezeigt. Auch mobile Nutzer sehen diese Hinweise und werden entsprechend informiert. Administratoren sollten die Hinweise auf Mobilgeräten testen und gegebenenfalls korrigieren, um Interferenzen mit Artikeln zu vermeiden. Um dies zu deaktivieren, können Benutzeroberflächenadministratoren <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> zu [[{{ns:8}}:Minerva.css]] hinzufügen. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:19}} von der Community eingereichten {{PLURAL:19|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde ein Problem auf [[Special:RecentChanges|Spezial:LetzteÄnderungen]] behoben. Zuvor führte das Klicken auf Ausblenden bei den aktiven Filtern dazu, dass die Schaltfläche "Neue Änderungen seit… ansehen" verschwand, obwohl sie sichtbar bleiben sollte. Die Schaltfläche verhält sich nun wie erwartet. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339] '''Neuigkeiten für technisch Beitragende''' * Neue Dokumentationen stehen jetzt zur Verfügung, um Autoren bei der Fehlerbehebung der Suchfunktionen zu helfen. Sie unterstützen die Fehlerbehebung, wenn Seiten nicht in den Suchergebnissen erscheinen, das Ranking unerwartet ist oder du überprüfen musst, welche Inhalte indexiert werden. Dadurch wird das Suchverhalten leichter verständlich und analysierbar. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Mehr erfahren]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Übersetzungen]]&nbsp;• [[m:Tech|Hilfe]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].'' </div><section end="technews-2026-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:16, 16. Feb. 2026 (UTC) <!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 benotzt huet--> == <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-09</span> == <div lang="de" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks"> Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen. '''Wöchentliches Highlight''' * Die [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Einzelnachweisprüfung]] wurde in der englischsprachigen Wikipedia eingeführt und ist damit in allen Wikipedias verfügbar. Die Funktion fordert Neulinge auf, vor der Veröffentlichung neuer Inhalte eine Quelle anzugeben. Dies trägt dazu bei, häufige Zurücksetzungen aufgrund fehlender Quellenangaben zu reduzieren und die Überprüfbarkeit zu verbessern. A/B-Tests zeigten einen deutlichen Effekt: Neulinge, denen die Einzelnachweisprüfung angezeigt wurde, fügten auf Desktop-Computern etwa 2,2-mal häufiger und auf mobilen Webseiten sogar etwa 17,5-mal häufiger einen Einzelnachweis hinzu. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html] '''Neuigkeiten für Autoren''' * Die [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|Erweiterung InterwikiSorting]], die das [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|Sortieren von Interwiki-Links]] ermöglichte, wurde aus Wikipedia entfernt. Daher werden die Links für Autoren, die die Sortierung von Interwiki-Links im nicht-kompakten Modus (vollständige Liste) aktiviert hatten, nun in einer neuen Reihenfolge angezeigt. Die Links werden künftig alphabetisch nach Sprachcode sortiert. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764] * Später in dieser Woche wird Nutzern des mobilen visuellen Editors beim Bearbeiten von Seitenabschnitten die neue Schaltfläche "Ganze Seite bearbeiten" angezeigt. Durch Antippen dieser Schaltfläche lässt sich der gesamte Artikel bearbeiten. Dies ist hilfreich, wenn du die gewünschte Änderung außerhalb des ursprünglich geöffneten Abschnitts vornehmen möchtest. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112] * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Das Team Lesererlebnis]] lädt Autoren dazu ein, anhand ihrer Erfahrungen mit der Funktionsweise des Dark Mode auf Desktop- und Mobilgeräten zu beurteilen, ob dieser in ihrem Wiki weiterhin als "Beta"-Funktion gelten sollte. Sollte sich die Funktion als ausgereift erweisen, können Autoren die Benutzeroberflächennachrichten <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> und <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> aktualisieren, um anzuzeigen, dass der Dark Mode fertig ist und nicht mehr als Beta-Funktion betrachtet wird. * Der verbesserte [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Aktivitätsreiter]], der Nutzerdaten anzeigt, ist jetzt für alle Nutzer der Wikipedia-iOS-App (Version 7.9.0 und neuer) verfügbar. Nachdem A/B-Tests gezeigt hatten, dass Nutzer mit Zugriff auf diese Funktion häufiger Konten erstellen, wurde sie zusammen mit einigen Aktualisierungen für 100 % der Nutzer eingeführt. Der Aktivitätsreiter zeigt nun deine bearbeiteten Artikel in der Zeitleiste an, bietet Einblicke in die Auswirkungen deiner Bearbeitungen, wie Anzahl der Beiträge und Trends bei den Artikelaufrufen, sowie Anpassungsoptionen zur Verbesserung des Nutzererlebnisses in der App. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:21}} von der Community eingereichten {{PLURAL:21|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde ein Fehler behoben, der die Funktion der [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|Diskussionswerkzeuge]] auf Mobilgeräten verhinderte, womit die volle Funktionalität wiederhergestellt wurde. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303] '''Neuigkeiten für technisch Beitragende''' * Die [[m:Special:GlobalWatchlist|Globale Beobachtungsliste]] ermöglicht es dir, dekne Beobachtungslisten aus verschiedenen Wikis auf einer Seite zu betrachten. Die [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|Erweiterung]], die dies ermöglicht, wird kontinuierlich verbessert. Die neueste Verbesserung ist die Integration eines [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|neuen Hooks]] <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, der nach jedem Neuaufbau der Beobachtungsliste ausgeführt wird. Dadurch kannst du Helferleins und Benutzerskripte für die Spezialseite nutzen. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Übersetzungen]]&nbsp;• [[m:Tech|Hilfe]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].'' </div><section end="technews-2026-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:03, 23. Feb. 2026 (UTC) <!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 benotzt huet--> == <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-10</span> == <div lang="de" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks"> Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen. '''Wöchentliches Highlight''' * Der [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Geburtstagsmodus]] für Wikipedia 25 ist jetzt in den Wikipedias in Betawi, Bretonisch, Chinesisch, Tschechisch, Niederländisch, Englisch, Französisch, Gorontalo, Indonesisch, Italienisch, Luxemburgisch, Maduresisch, Sizilianisch, Spanisch, Thailändisch und Vietnamesisch verfügbar! Diese zeitlich begrenzte Aktion feiert 25 Jahre Wikipedia mit dem Geburtstagsmaskottchen Baby Globe. Wenn der Modus aktiviert ist, erscheint Baby Globe in [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2.500 Artikeln]] und wartet darauf, von Lesern entdeckt zu werden. Communitys können den Geburtstagsmodus aktivieren, indem sie Konsens in ihrer Community erzielen und einen Administrator bitten, die Funktion über die [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|Community-Konfiguration]] im lokalen Wiki zu aktivieren und anzupassen. '''Neuigkeiten für Autoren''' * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Subreferenzierung]], eine neue Funktion zur Wiederverwendung von Einzelnachweisen mit unterschiedlichen Details, wurde für die schwedischsprachige Wikipedia, die polnischsprachige Wikipedia und [[:phab:T418209|einige weitere Wikis]] veröffentlicht. Du kannst die Funktion in diesen Projekten oder im Testwiki und [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing Betawiki] [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|ausprobieren]]. Erkenntnisse aus dem ersten Pilotwiki, der deutschsprachigen Wikipedia, wurden [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|in einem Bericht veröffentlicht]]. Wende dich an das Team von Wikimedia Deutschland, wenn du [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|Interesse daran hast, ein Pilotwiki zu werden]]. * Die [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Einfügungsprüfung]] wird diese Woche in allen Wikipedias verfügbar sein. Die Funktion fordert neue Benutzer, die im VisualEditor Text einfügen, den sie wahrscheinlich nicht selbst verfasst haben, auf, zu prüfen, ob dadurch eine Urheberrechtsverletzung droht. Die Einfügungsprüfung [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|markiert]] alle Bearbeitungen, bei denen sie angezeigt werden, um sie gegebenenfalls zu überprüfen. Lokale Administratoren können verschiedene Aspekte der Funktion über [[{{#special:EditChecks}}]] konfigurieren. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Untersuchungen]] in 22 Wikis ergaben, dass die Einfügungsprüfung im Vergleich zur Kontrollgruppe zu einem Rückgang der rückgängig gemachten Bearbeitungen um 18 % führte. Übersetzer können [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate bei der Lokalisierung dieser und ähnlicher Funktionen helfen]. * Das [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Team Lesererlebnis]] wird das Benutzermenü oben rechts für alle mobilen Nutzer standardisieren, um es der Desktop-Version anzugleichen. Aktuell ist dieses Menü nur für Nutzer mit aktivierter erweiterter mobiler Steuerung (AMC) sichtbar. Die einzige Änderung besteht darin, dass einige Schaltflächen, die sich zuvor im Menü auf der linken Seite befanden, für Nutzer ohne aktivierte AMC nach oben rechts verschoben werden. Diese Änderung wird voraussichtlich am 9. März eingeführt und zielt auf eine verbesserte Benutzeroberfläche ab. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912] * Ab der Woche vom 2. März werden die E-Mails, die beim Hinzufügen, Entfernen oder Ändern einer E-Mail-Adresse für ein Konto versendet werden, von einer reinen Text-E-Mail auf eine wesentlich ansprechendere und übersichtlichere HTML-E-Mail umgestellt. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807] * Aktuell sind Benachrichtigungen auf 2.000 Einträge pro Nutzer beschränkt und reichen bis ins Jahr 2013 zurück, als die Funktion eingeführt wurde. Künftig werden nur noch Benachrichtigungen der letzten fünf Jahre gespeichert, maximal jedoch 10.000. Dies trägt zur langfristigen Stabilität der Infrastruktur bei und verhindert, dass neuere Benachrichtigungen zu schnell verschwinden. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * Die [[m:Special:GlobalWatchlist|Globale Beobachtungsliste]], mit der du deine Beobachtungslisten aus mehreren Wikis auf einer einzigen Seite betrachten kannst, wurde kontinuierlich verbessert. Das neueste Update optimiert die Verwendung von Bezeichnungen. Die [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|Erweiterung]] ermöglicht nun die Aktivierung des [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|Sprachen-Rückfallsystems]] für Wikidata-Datenobjekte ohne Bezeichnungen in der angezeigten Sprache. Falls kein URL-Parameter <code dir=ltr>uselang=</code> angegeben wird, werden die Bezeichnungen in der bevorzugten Wikidata-Sprache des Nutzers angezeigt. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111] * Das Wikipedia-Android-Team hat einen Betatest der [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Hybridsuche]] in der griechischsprachigen Wikipedia gestartet. Die Hybridsuche kann sowohl semantische als auch Stichwortanfragen verarbeiten und ermöglicht es Lesern so, direkt in Wikipedia einfacher zu finden, wonach sie suchen. * Aus Sicherheitsgründen ist für Mitglieder bestimmter Benutzergruppen die [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|Zwei-Faktor-Authentifizierung (2FA) erforderlich]]. Derzeit ist 2FA für die Nutzung der Gruppe, nicht aber für die Mitgliedschaft notwendig. Da dieses Modell noch Sicherheitslücken aufweist, wird sich die Situation [[phab:T418580|im März schrittweise ändern]]. Mitglieder dieser Gruppen können die zuletzt verwendete 2FA-Methode nicht mehr deaktivieren und es ist nicht möglich, Benutzer ohne 2FA zu diesen Gruppen hinzuzufügen. Benutzer können weiterhin neue Authentifizierungsmethoden hinzufügen oder entfernen, solange mindestens eine Methode dauerhaft aktiviert ist. In der zweiten Hälfte des Monats März werden Benutzer ohne 2FA aus diesen Gruppen entfernt. Dies betrifft: CentralNotice-Administratoren, Checkuser, Benurzeroberflächenadministratoren, Oversighter, Wikidata-Mitarbeiter, Wikifunctions-Mitarbeiter, WMF Office IT und WMF Trust & Safety. Für andere Benutzer ändert sich nichts. Siehe den verlinkten Task für den Zeitplan der Einführung. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:27}} von der Community eingereichten {{PLURAL:27|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde das Problem, das Benutzer daran hinderte, eine Instanz in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] zu erstellen, nun behoben. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807] '''Neuigkeiten für technisch Beitragende''' * Um eine [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|faire Nutzung der Infrastruktur]] zu gewährleisten, führt die Wikimedia Foundation im Laufe des nächsten Monats globale API-Ratenbegrenzungen für alle ihre APIs ein. Anfang März gelten strengere Beschränkungen für nicht identifizierte Anfragen von außerhalb von Toolforge/WMCS sowie für API-Anfragen von Webbrowsern. Im April werden höhere Beschränkungen für identifizierten Datenverkehr eingeführt. Diese Beschränkungen wurden bewusst so hoch wie möglich angesetzt, um die Auswirkungen auf die Community zu minimieren. Bots, die in Toolforge/WMCS laufen oder das Bot-Benutzerrecht in einem Wiki besitzen, sind vorerst nicht betroffen. Dennoch wird allen Entwicklern empfohlen, die aktualisierten besten Vorgehensweisen zu befolgen. Für weitere Informationen siehe [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia-APIs/Ratenbegrenzungen]]. * Der Linked-Data-Fragment-Endpunkt (LDF) des Wikidata-Abfragedienstes wird im Februar abgeschaltet. Dieser Endpunkt verarbeitete nur einen geringen Datenverkehr, der erfolgreich auf andere, besser geeignete Datenzugriffsmethoden migriert wurde. Die für den LDF-Endpunkt genutzte Hardware wird für die laufende Backend-Migration verwendet. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696] * Der neue Parsoid-Parser wird [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|weiterhin in zusätzlichen Wikis eingeführt]], wodurch die Nachhaltigkeit der Plattform verbessert und die Einführung neuer Lese- und Bearbeitungsfunktionen vereinfacht wird. Parsoid ist nun der Standard-Parser in 488 WMF-Wikis (268 Wikipedias) und deckt damit über 10 % aller Wikipedia-Seitenaufrufe ab. * Der Prozess und die Kriterien für die [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|Beantragung eines Sonderzugriffs]] auf den umfangreichen Datenstrom der ''Wikimedia Enterprise''-APIs (kostenlos für Anwendungsfälle im Einklang mit unserer Mission) wurden nun veröffentlicht. Dies dient einer umfassenderen und verständlicheren Dokumentation für die Nutzer. * [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], der Blog für die technische Wikimedia-Community wird zu [[diffblog:|Diff]] [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ migrieren], dem Blog der Community für Neuigkeiten und Veranstaltungen. Die Migration soll im April 2026 abgeschlossen sein. Anschließend können wieder neue Beiträge veröffentlicht werden. Leser finden alle Beiträge – alte wie neue – auf der Startseite unter https://diff.wikimedia.org/techblog. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Übersetzungen]]&nbsp;• [[m:Tech|Hilfe]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].'' </div><section end="technews-2026-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:51, 2. Mäe. 2026 (UTC) <!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 benotzt huet--> == <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-11</span> == <div lang="de" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks"> Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen. '''Wöchentliches Highlight''' * Am Mittwoch, den 25. März 2026 um [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 16:00 Uhr MEZ] [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|werden alle Wikis für einige Minuten im Lesemodus sein]]. Dies dient den Backup-Tests für den Wechsel der Rechenzentrumsserver, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|die zweimal jährlich stattfinden]]. Während des Wechsels wird der gesamte Datenverkehr der Wikimedia-Website vom primären Rechenzentrum auf das Backup-Rechenzentrum umgeleitet, um die Verfügbarkeit zu testen und Serviceausfälle auch in Notfällen zu verhindern. * Letzte Woche waren alle Wikis für zwei Stunden im Lesemodus und Benutzerskripte und Helferleins waren länger nicht verfügbar. Grund dafür war ein Sicherheitsvorfall, der inzwischen behoben wurde. Es wird daran gearbeitet, ein erneutes Auftreten zu verhindern. Für aktuelle Informationen siehe bitte den [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|Beitrag auf dem Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|Übersetzungen]]). '''Neuigkeiten für Autoren''' * Benutzer, die auf von mehreren Sperren betroffen sind, sehen in der mobilen Ansicht nun die Gründe für jede Sperre einzeln, anstatt einer allgemeinen Nachricht. Dies hilft ihnen zu verstehen, warum sie gesperrt sind und welche Schritte sie zur Behebung des Problems unternehmen können. Beispielsweise erhalten Nutzer, die gängige VPNs (wie [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) verwenden, eine genauere Anleitung, wie sie wieder bearbeiten können. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118] * Später in dieser Woche wird der [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Vorschlagsmodus]] als Beta-Funktion im Visual Editor in allen Wikipedias verfügbar sein. Diese Funktion schlägt proaktiv verschiedene Maßnahmen vor, mit denen Nutzer Wikipedia-Artikel verbessern und sich über die zugehörigen Richtlinien informieren können. Die Funktion ist lokal konfigurierbar und kann durch benutzerdefinierte Vorschläge erweitert werden. Die aktuellen Einstellungen finden sich unter [[Special:EditChecks]]. Dort finden sich auch [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|Anleitung zur Anpassung der Links zu den lokalen Richtlinien durch Administratoren]]. Die Funktion ist mit der [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Bearbeitungsprüfung]] verknüpft, die während des Schreibens neuer Inhalte Verbesserungsvorschläge macht. Das Bearbeitungsteam plant, die Auswirkungen der Funktion auf neue Neulinge in einem kontrollierten Experiment zu evaluieren. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:23}} von der Community eingereichten {{PLURAL:23|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde das Problem, bei dem der Cursor während der Verwendung der Syntaxhervorhebung von CodeMirror, die das Lesen von Wikitext und Code erleichtert, falsch ausgerichtet war, behoben. Dieses Problem betraf insbesondere Benutzer, die beim Erstellen eines neuen Themas mit den Diskussionswerkzeugen eine Schriftartregel in einem benutzerdefinierten Stylesheet definiert hatten. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793] '''Neuigkeiten für technisch Beitragende''' * Aktualisierung der API-Ratenbegrenzung: Um eine [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|faire Nutzung der Infrastruktur]] zu gewährleisten, werden diese Woche globale API-Ratenbegrenzungen für Anfragen ohne konformen User-Agent, die von außerhalb von Toolforge/WMCS stammen, sowie für nicht authentifizierte Anfragen von Webbrowsern eingeführt. Im April werden höhere Grenzwerte für identifizierten Datenverkehr angewendet. Bots, die in Toolforge/WMCS laufen oder Bot-Benutzerrechte in einem Wiki besitzen, sind vorerst nicht betroffen. Dennoch wird allen Entwicklern empfohlen, die aktualisierten besten Vorgehensweisen zu befolgen. Für weitere Informationen siehe [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Ratenbegrenzungen]]. * Die neue GraphQL-API ist erschienen. Sie wurde als flexible Alternative zu ausgewählten Funktionen des Wikidata-Abfragedienstes (WDQS) entwickelt, um das Entwicklererlebnis zu verbessern, die Anpassungsfähigkeit zu erhöhen und einen effizienten Datenzugriff zu ermöglichen. Probiere sie aus und [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|gib uns Rückmeldung]]. Du kannst dich auch [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply für Usability-Tests melden]. * Die [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC-Arbeitsgruppe Nicht-unterstützte Werkzeuge]] hat im Februar die Verbesserungen an [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] fortgesetzt und dabei Authentifizierungsfehler behoben, die Verarbeitung großer Dateien, die Transparenz der Aufgabenwarteschlange und das Hochlade-Verhalten verbessert. In einigen Bereichen wird weiterhin gearbeitet, unter anderem an Änderungen im Zusammenhang mit veralteten serverseitigen Uploads. Lies [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|dieses Update]], um mehr zu erfahren. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]] '''In der Tiefe''' * Das Team Artikel-Anleitungen lädt erfahrene Wikipedia-Autoren ausgewählter [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|Pilot-Wikis]] sowie interessierte Beitragende aus anderen Wikipedias ein, diesen Fragebogen auszufüllen. Er ist in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform Englisch], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabisch], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengalisch], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanisch], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portugiesisch], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persisch] und [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Türkisch] verfügbar. Deine Antworten helfen dem Team, die Anleitungen für weniger erfahrene Autoren anzupassen und ihnen die Community-Richtlinien und -Praktiken beim Erstellen von Artikeln näherzubringen. Erfahre mehr [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|auf der Projektseite]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Übersetzungen]]&nbsp;• [[m:Tech|Hilfe]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].'' </div><section end="technews-2026-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:52, 9. Mäe. 2026 (UTC) <!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 benotzt huet--> == <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-12</span> == <div lang="de" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks"> Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen. '''Neuigkeiten für Autoren''' * Die Beta-Funktion [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], auch bekannt als [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], wird seit November 2024 für die Syntaxhervorhebung in Wikitext verwendet. Sie wird bis Mai 2026 die Beta-Phase verlassen, um allen Autoren, die den Standard-Assistenten zur Syntaxhervorhebung nutzen, Verbesserungen und neue [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|Funktionen]] bereitzustellen. Bei Fragen oder Bedenken bezüglich der Entlassung der Funktion aus der Beta-Phase [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|teile diese bitte mit uns]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Einige Änderungen an lokalen Benutzergruppen werden von Administratoren im Meta-Wiki vorgenommen und nur dort protokolliert. Änderungen der Benutzerrechte werden nun sowohl im Meta-Wiki als auch im Wiki des betroffenen Benutzers protokolliert, um den Zugriff auf eine vollständige Übersicht der Rechteänderungen im lokalen Wiki zu vereinfachen. Ältere Logbucheinträge zu solchen Änderungen werden in den kommenden Wochen nachträglich ergänzt. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055] * In Wikis mit [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Gesichteten Versionen]] wurden zuvor unter [[{{#Special:PendingChanges}}]] auch Seiten mitgezählt, die nicht mehr zur Sichtung ausstanden, da sie ohne Sichtung aus dem System entfernt wurden, z. B. durch Löschen, Verschieben in einen anderen Namensraum oder Änderungen der Wiki-Konfiguration. Die Zählung ist nun korrekt. In manchen Wikis ist die angezeigte Zahl deutlich geringer als zuvor. Die Seitenliste selbst bleibt unverändert. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016] * Die Kompositionssprache auf Wikifunctions wurde neu geschrieben und ist nun in einer neuen Version verfügbar. Ziel dieser Änderung ist es, die Stabilität des Dienstes durch einen geringeren Speicherverbrauch des Orchestrierers zu erhöhen. Die Überarbeitung ermöglicht zudem eine deutliche Reduzierung der Latenz, eine Vereinfachung des Codes und bessere Abstraktionen, wodurch die Grundlage für zukünftige Funktionserweiterungen geschaffen wird. Lies mehr über [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|die Änderungen]]. * Benutzer können Suchergebnisse jetzt alphabetisch nach Seitentitel sortieren. Die Neuerung bietet eine zusätzliche Option, um Seiten schneller und einfacher zu finden. Bisher konnten die Ergebnisse nach Bearbeitungsdatum, Erstellungsdatum oder Relevanz sortiert werden. Um die neue Option zu nutzen, öffne auf der Suchergebnisseite die 'Erweiterte Suche' und wähle unter 'Sortierreihenfolge' die Option 'Alphabetisch' aus. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:28}} von der Community eingereichten {{PLURAL:28|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde der Fehler, der den Hochladeassistenten auf Wikimedia Commons daran hinderte, Dateien von Flickr zu importieren, nun behoben. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263] '''Neuigkeiten für technisch Beitragende''' * Es wurde eine neue Spezialseite, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], erstellt, um eingebundene Seiten aufzulisten, die Lint-Fehler enthalten, damit Benutzern das Auffinden dieser Fehler erleichtert wird. Die Liste ist nach der Anzahl der Einbindungen mit Fehlern sortiert. Zum Beispiel: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874] * Nutzer der Beta-Funktion [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] verwenden bereits seit einiger Zeit [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] anstelle von [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] für die Syntaxhervorhebung beim Bearbeiten von JavaScript-, CSS-, JSON-, Vue- und Lua-Inhaltsseiten. Mit der Entlassung von CodeMirror 6 aus der Beta-Phase ist geplant, CodeEditor bis Mai 2026 als Standardeditor für diese Inhaltsmodelle zu ersetzen. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Rückmeldungen oder Bedenken sind willkommen]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * Die JavaScript-Module von [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] werden demnächst auf CodeMirror 6 aktualisiert. Im Vorfeld der Aktualisierung ist das Laden der Module <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> und <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> aus Helferleins und Benutzerskripten seit Juli 2025 veraltet. Die Verwendung des Hooks <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> ist ebenfalls seit März 2025 veraltet. Entwickler können ihre Skripte und Helferleins nun mit CodeMirror 6 kompatibel machen. Siehe den [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|Migrationsleitfaden]] für weitere Informationen. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720] * Das Team MediaWiki Interfaces erweitert die Abdeckung der REST-API-Moduldefinitionen um [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|Erweiterungs-APIs]]. REST-API-Module sind Gruppen zusammengehöriger Endpunkte, die unabhängig verwaltet und versioniert werden können. Module existieren bereits für die [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments]- und [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions]-APIs. Im Zuge der Migration der Erweiterungs-APIs in diese Struktur wird die Dokumentation aus der MediaWiki-OpenAPI-Spezifikation und der REST-Spielwiesen-Ansicht entfernt und ist stattdessen über modulspezifische Optionen im Dropdown-Menü der [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST-Spielwiese] zugänglich (d. h. [[{{#Special:RestSandbox}}]], verfügbar in allen Wiki-Projekten). * Die [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]]-Erweiterung stellt über die [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]]-Bibliothek verschiedene Informationen über das Wiki bereit, in dem das Modul verwendet wird. Seit letzter Woche bietet die Bibliothek auch eine [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|Möglichkeit]], auf die [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|Wiki-ID]] zuzugreifen, was die Wartung von Wiki-übergreifenden Modulen erleichtert. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]] '''In der Tiefe''' * Der [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award 2026]] für herausragende Community-Tools ist ab sofort für Nominierungen geöffnet! Nominiere deine Lieblingstool bis zum 23. März 2026 mit dem [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en Nominierungsformular]. Für weitere Informationen zum Datenschutz und zur Datenverarbeitung siehe bitte die [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|Datenschutzerklärung zur Umfrage]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Übersetzungen]]&nbsp;• [[m:Tech|Hilfe]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].'' </div><section end="technews-2026-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:35, 16. Mäe. 2026 (UTC) <!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 benotzt huet--> == <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-13</span> == <div lang="de" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks"> Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen. '''Wöchentliches Highlight''' * Wikimedia-Nutzer können sich jetzt passwortlos per Passkey anmelden. Diese sichere Methode wird durch Fingerabdruck, Gesichtserkennung oder PIN unterstützt. Dank dieser Änderung können sich alle Nutzer, die sich für die passwortlose Anmeldung entscheiden, einfacher, schneller und sicherer von jedem Gerät aus in ihre Konten einloggen. Die neue Passkey-Anmeldeoption wird aktuell als Vorschlag im Benutzernamenfeld angezeigt. Eine zusätzliche [[phab:T417120|Schaltfläche "Mit Passkey anmelden"]] wird in Kürze für Nutzer verfügbar sein, die bereits einen Passkey registriert haben. Dieses Update verbessert die Sicherheit und die Benutzerfreundlichkeit. Die [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|Bildschirmaufnahme]] demonstriert den passwortlosen Anmeldevorgang Schritt für Schritt. * Am Mittwoch, den 25. März 2026 um [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 16:00 Uhr MEZ] [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|werden alle Wikis für einige Minuten im Lesemodus sein]]. Dies dient den Backup-Tests für den Wechsel der Rechenzentrumsserver, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|die zweimal jährlich stattfinden]]. Während des Wechsels wird der gesamte Datenverkehr der Wikimedia-Website vom primären Rechenzentrum auf das Backup-Rechenzentrum umgeleitet, um die Verfügbarkeit zu testen und Serviceausfälle auch in Notfällen zu verhindern. '''Neuigkeiten für Autoren''' * Wikimedia-Nutzer können ihre Benachrichtigungen, die älter als fünf Jahre sind, jetzt mit einem [[toolforge:echo-chamber|neuen Toolforge-Werkzeug]] exportieren. Dadurch wird sichergestellt, dass wichtige Benachrichtigungen erhalten bleiben und nicht verloren gehen, da zukünftig alle Benachrichtigungen, die älter als fünf Jahre sind, gelöscht werden, was bereits angekündigt wurde. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * Wikipedia-Autoren in Indonesisch, Thailändisch, Türkisch und einfachem Englisch haben jetzt Zugriff auf Special:PersonalDashboard. Dies ist eine [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|frühe Version einer Funktion]], die neue Autoren mit den Arbeitsabläufen des Kontrollierens vertraut macht und ihnen den Übergang von der reinen Bearbeitung hin zu fortgeschritteneren Moderationsaufgaben in ihrem Projekt erleichtert. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647] * [[Special:Block]] weist nun zwei kleinere Änderungen an der Benutzeroberfläche auf. Administratoren können jetzt unbeschränkte Sperren einfach über eine entsprechende Optionsschaltfläche im Auswahlbereich für die Dauer durchführen. Außerdem bietet die Auswahl einer unbeschränkten Sperre eine andere Auswahl an häufigen Sperrgründen, die unter [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]] geändert werden kann. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823] * Autoren, die mobil arbeiten, sehen dank der kürzlichen Aktualisierungen des Growth-Teams [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|in mehreren Wikis]] nun eine verbesserte Warnung beim unangemeldeten Bearbeiten. Diese Änderungen, die letzte Woche veröffentlicht wurden, sind Teil laufender Bemühungen und Tests zur Verbesserung der [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Benutzererfahrung bei der Kontoerstellung auf Mobilgeräten]] und damit zur Steigerung der Beteiligung. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:36}} von der Community eingereichten {{PLURAL:36|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde der Fehler behoben, der mobile Webnutzer daran hinderte, die Sperrinformationen zu sehen, wenn sie von mehreren Sperren betroffen waren. Sie können nun beim Zugriff auf Wikipedia die Nachrichten über alle aktuell für sie geltenden Sperren sehen. '''Neuigkeiten für technisch Beitragende''' * Mit Toolforge erstellte Images erhalten demnächst die aktualisierte Buildpack-Version, die Unterstützung für neuere Sprachversionen sowie weitere Upstream-Verbesserungen und Fehlerbehebungen bietet. Wenn du den Toolforge Build Service nutzt, lies bitte die aktuelle [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce-Email] und aktualisiere deine Build-Konfiguration gegebenenfalls, um die Kompatibilität deiner Werkzeuge sicherzustellen. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127] * Das [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API-Portal]-Dokumentations-Wiki wird im Juni 2026 abgeschaltet. Auf dem API-Portal erstellte API-Schlüssel funktionieren weiterhin wie gewohnt. Die Endpunkte von api.wikimedia.org werden ab Juli 2026 schrittweise eingestellt. Die Dokumentation des API-Portals wird nach [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]] verschoben. Erfahre mehr auf der [[wikitech:API Portal/Deprecation|Projektseite]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]] '''In der Tiefe''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technische Wünsche]] prüft Verbesserungen an den [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatisch generierten Einzelnachweisnamen im VisualEditor]]. Bitte sieh dir die [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|Lösungsvorschläge]] an und beteilige dich an der [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|Umfrage]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Übersetzungen]]&nbsp;• [[m:Tech|Hilfe]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].'' </div><section end="technews-2026-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:50, 23. Mäe. 2026 (UTC) <!-- Message gouf vum User:UOzurumba (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 benotzt huet--> == <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-14</span> == <div lang="de" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks"> Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen. '''Wöchentliches Highlight''' * Die Beta-Version der [[abstract:|Abstrakten Wikipedia]], einem neuen, sprachunabhängigen Wikimedia-Projekt, wurde letzte Woche veröffentlicht. Das Projekt ermöglicht es Communitys, Wikipedia-Artikel in ihrer Muttersprache zu erstellen, die von anderen Nutzern in ihrer jeweiligen Sprache leicht abgerufen werden können. Das Wiki nutzt Anweisungen aus Wikifunctions und basiert auf strukturierten Inhalten von Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Mehr erfahren]]. '''Neuigkeiten für Autoren''' * Das Growth-Team führt einen A/B-Test durch, um eine klarere und benutzerfreundlichere Nachricht zu evaluieren, die zur Kontoerstellung in Wikis anregt. Aktuell sehen mobile Nutzer, die nicht angemeldet sind und mit dem Bearbeiten beginnen, eine abrupte und abschreckende Warnmeldung. Diese vermittelt zudem den Eindruck, dass die Bearbeitung mit einem temporären Konto standardmäßig erfolgt, anstatt zur Kontoerstellung zu ermutigen. Der Test läuft in zehn Wikipedias, darunter die arabischsprachige, französischsprachige, spanischsprachige und deutschsprachige Wikipedia. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Mehr erfahren]]. * Das Team Wikimedia-Apps bittet um Rückmeldungen dazu, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|wie das Bearbeiten in den mobilen Wikipedia-Apps funktionieren sollte]]. Im Mittelpunkt der Diskussion steht die Verbesserung des Zugriffs auf die Bearbeitungswerkzeuge beim Tippen auf "Bearbeiten". Dies ist Teil eines umfassenderen Vorhabens, Leser, die Interesse am Bearbeiten entwickeln, einen benutzerfreundlicheren Weg zum Beitragen zu eröffnen. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:45}} von der Community eingereichten {{PLURAL:45|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde ein Problem behoben, bei dem das Abrufen von Zitaten aus dem großen Zeitungsarchiv [https://www.newspapers.com Newspapers.com] aufgrund einer Blockierung von [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]]-Anfragen nicht mehr funktionierte. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903] '''Neuigkeiten für technisch Beitragende''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Übersetzungen]]&nbsp;• [[m:Tech|Hilfe]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].'' </div><section end="technews-2026-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:25, 30. Mäe. 2026 (UTC) <!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 benotzt huet--> == <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-15</span> == <div lang="de" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks"> Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen. '''Neuigkeiten für Autoren''' * Die [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents-Erweiterung]] bietet jetzt eine neue Funktion zur Festlegung von Gruppenzielen. Organisatoren können damit Veranstaltungsziele wie die Anzahl der erstellten Artikel und der teilnehmenden Beitragenden in Echtzeit festlegen und verfolgen. Auch die Teilnehmer können auf gemeinsame Ziele hinarbeiten und ihre kollektive Wirkung im Verlauf der Veranstaltung beobachten. Die Funktion ist nun in allen Wikimedia-Wikis verfügbar. Erfahre mehr in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|der Dokumentation]]. * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Meldung zur Wunschliste]] Die neue Funktion [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Beobachtungslisten-Labels]] (angekündigt in den [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Technischen Neuigkeiten 2026-07]]) ist jetzt über den VisualEditor, den Quelltext-Editor und den 'Beobachten-Stern" (oder den Beobachten-Link für Skins ohne Sternsymbol) verfügbar. Zuvor konnten Labels nur über [[Special:EditWatchlist|Beobachtungsliste bearbeiten]] zugewiesen werden. In allen drei Fällen handelt es sich um ein neues Feld nach dem Ablaufdatum. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:23}} von der Community eingereichten {{PLURAL:23|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde das Problem behoben, bei dem Diskussionsseiten in der mobilen Ansicht mit Parsoid nach leeren Abschnittsüberschriften nicht nutzbar waren. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171] '''Neuigkeiten für technisch Beitragende''' * Die [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Subreferenzierungsfunktion]], mit der Autoren Details zu einem bestehenden Einzelnachweis hinzufügen können, ohne diesen zu duplizieren, wird im Laufe dieses Jahres schrittweise in [[phab:T414094|weiteren Wikis]] eingeführt. Wikis, die das Helferlein [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Einzelnachweis-Tooltips]] verwenden, werden gebeten, ihre Version zu aktualisieren (üblicherweise unter [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]], wie [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 hier] zu sehen), um Kompatibilität zu gewährleisten. Andere Helferleins mit Bezug zu Einzelnachweisen können ebenfalls betroffen sein. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304] * Alle Wikinews-Ausgaben werden am 4. Mai 2026 geschlossen und in den Lese-Modus versetzt. Die Inhalte bleiben zugänglich, es können jedoch keine neuen Bearbeitungen oder Artikel mehr hinzugefügt werden. Diese Schließung wurde nach ausführlichen Diskussionen vom Kuratorium der Wikimedia Foundation genehmigt. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Mehr erfahren]]. * Die [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] bot bisher verschiedene Ausgabeformate. Eines davon, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, wird demnächst entfernt. Bitte stelle sicher, dass deine Skripte oder Bots das [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON-Format]] verwenden. Diese Änderung sollte nur sehr wenige Skripte und Bots betreffen. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538] * Die Seite [[Special:NamespaceInfo|Spezial:Namensrauminformation]] enthält nun Namensraum-Aliasse. Zum Beispiel "WP" für den Namensraum "Projekt" ("Wikipedia") in der deutschsprachigen Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Übersetzungen]]&nbsp;• [[m:Tech|Hilfe]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].'' </div><section end="technews-2026-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:18, 6. Abr. 2026 (UTC) <!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 benotzt huet--> nn9x9glig22yt1v76k8d7tm3q4g6hhb Bulgaresch Euromënzen 0 170613 2670136 2652776 2026-04-07T06:43:39Z ~2026-29608-4 69362 laanscht 2670136 wikitext text/x-wiki Déi national Säite vun de '''[[Bulgarien|bulgareschen]] [[Euromënzen]]''': D'bulgaresch Euromënze koumen den [[1. Januar]] [[2026]] an Ëmlaf. Op de 'rouden' a 'giele' Mënzen gesäit een de [[Reider vu Madara]], op der 1-Euro-Mënz den [[Iwan Rilski]] an op der 2-Euro-Mënz de [[Païssi vun Hilandar]]. <gallery> Fichier:1+2+5 Cent, Bulgaria.jpeg|1 Cent Fichier:1+2+5 Cent, Bulgaria.jpeg|2 Cent Fichier:1+2+5 Cent, Bulgaria.jpeg|5 Cent Fichier:10+20+50 Cent, Bulgaria.jpeg|10 Cent Fichier:10+20+50 Cent, Bulgaria.jpeg|20 Cent Fichier:10+20+50 Cent, Bulgaria.jpeg|50 Cent Fichier:1 Euro, Bulgaria.jpeg|1 Euro Fichier:2 Euro, Bulgaria.jpeg|2 Euro Fichier:2 Euro edge inscription Bulgaria.svg|Gravure laanscht de Bord (2€) </gallery> == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Navigatioun Euromënzen}} {{LinkPortalEU}} [[Kategorie:Euromënzen no Land|Bulgarien]] [[Kategorie:Bulgarien]] 0dos0yt1qahroa5p9rk88zsaoo4sj3y Erweiderung vun der Europäescher Unioun 0 175024 2670048 2669031 2026-04-06T13:36:49Z Mobby 12 60927 + 2670048 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Karte EU-Erweiterungen.png|thumb|300px|Erweiderungsronnen tëscht 1973 an 2013]] D''''Erweiderung vun der Europäescher Unioun''', kuerz och '''EU-Erweiderung''', beschreift d'Opnam vun engem oder méi [[Staat]]en (sougenannten EU-Bäitrëttsstaaten) an d'[[Europäesch Unioun]], tëscht [[1995]] an [[2013]]. D'[[Europäescht Parlament]] an all d'[[Memberstaate vun der Europäescher Unioun]] mussen dem Bäitrëtt zoustëmmen. Virun der Opnam muss d'Bäitrëttsland d'[[Gemeinschaftsrecht vun der EU]] (''acquis communautaire''), also d'EU-Recht ëmsetzen. „Europäesch“ gëtt an engem politesch-kulturelle Sënn verstanen, a schléisst d'Membere vum [[Europarot]] wéi beispillsweis d'[[Zypern|Republik Zypern]], mat an. == Krittären == Den [[Europäesche Conseil]] hat an de [[Kopenhagener Krittären|Kopenhagener Krittäre]] vum 22. Juni 1993 véier generell Krittären opgestallt, déi fir d'Bäitrëttskandidaten an d'EU gëllen: * [[Verfassungsstaat]]lechkeet * [[Bannemaart]]fäegkeet * [[Europäesch Integratioun|Integratiounswëllen]] * Erweiderungsfäegkeet Den Artikel 49 Abs.&nbsp;1 Saz&nbsp;1 vum [[Vertrag iwwer d'Europäesche Unioun|EU-Vertrag]] (EUV)<ref>{{Citation|URL=https://eur-lex.europa.eu/resource.html?uri=cellar:2bf140bf-a3f8-4ab2-b506-fd71826e6da6.0020.02/DOC_1&format=PDF|Titel=Vertrag über die Europäische Union|Gekuckt=2026-03-28|Datum=26.10.2012|Wierk=eur-lex.europa.eu|Editeur=Amtsblatt der Europäischen Union|Säiten=Art. 49 – S. 43|Sprooch=de}}</ref> nennt fir de Bäitrëtt vun engem Staat an d'EU, follgend Viraussetzungen: * nëmmen en [[Europa (Kontinent)|europäesch]]e Staat ka bäitrieden (ouni Definitioun, op wat fir engem Territoire d'Europäesch Staate leien) * en EU-Bäitrëttskandidat muss d'Grondwäerter vun der Europäescher Unioun respektéieren a sech fir hir Fërderung asetzen<ref>idem Art. 2 – S. 17</ref>: ** d'Respektéiere vun der [[Mënschewürd]]; ** Fräiheetlech-demokratesch Staatsform; ** [[Rechtsstaatlechkeet]]; ** [[Gläichheet]]; ** Respektéiere vun de [[Mënscherecht]]er an de [[Minoritéitsrecht]]er. == Erweiderung == {| class="wikitable" |- ! Numm || Beschreiwung || Kaart |- | align="center" | '''EWG-6'''<br><small>(1958-1972)</small>||1958 gouf d'[[Europäesch Wirtschaftsgemeinschaft]] (EWG) vun der [[Belsch]], [[Däitschland|West-Däitschland]], [[Frankräich]], [[Italien]], [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] an [[Holland]] gegrënnt, fir déi am Joer 1952 gegrënnt [[Communauté européenne du charbon et de l'acier|CECA]] z'ergänzen.<ref>{{Citation|URL=https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1945-59_nl|Titel=Geschiedenis van de Europese Unie – 1945-1959 {{!}} Europese Unie|Gekuckt=2026-03-28|Wierk=european-union.europa.eu|Sprooch=nl}}</ref> Am Joer 1962 gouf [[Algerien]] vu [[Frankräich]] onofhängeg. Bis dohi war Algerien en integralen Deel vum franséische Staat an ass domat ënner den Uwendungsberäich vun der EWG gefall. Mat der Onofhängegkeet gouf Algerie vun der EWG ausgeschloss, a konnt och kee Member méi ginn.<ref>{{Citation|URL=https://historiek.net/algerijnse-oorlog-oorzaken-samenvatting-tijdlijn-gevolgen/138014/|Titel=Algerijnse Oorlog - Samenvatting & gevolgen|Gekuckt=2026-03-28|Datum=2022-10-03|Wierk=Historiek|Sprooch=nl-NL}}</ref> || [[Fichier:EC06-1957-58 European Community map.svg|130px]] |- | align="center" | '''EC-9'''<br><small>(1973-1980)</small> || Den 22. Januar 1972 goufen zu Bréissel d'Traitéen iwwer den Uschloss vun [[Dänemark]] (inkl. [[Grönland]]), [[Irland]], [[Norwegen]] an dem [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]] ënnerschriwwen. Dänemark, Irland an d'Vereenegt Kinnekräich sinn den 1. Januar 1973 bäigetrueden. Norwegen ass wéinst engem Referendum, bei deem d'Bevëlkerung dogéint gestëmmt huet, net bäigetrueden. || [[Fichier:EC09-1973 European Community map enlargement.svg|130px]] |- | align="center" | '''EC-10'''<br><small>(1981-1985)</small> || Am Joer 1981 ass [[Griicheland]] der EC bäigetrueden, nodeems déi griichesch Transitioun vun enger Diktatur zu engem demokratesche Rechtsstaat geschitt war. Am Joer 1982 hunn d'Awunner vu Grönland an engem Referendum decidéiert, datt si net méi Deel vun der EC wëlle sinn. Den 1. Februar 1985 ass d'Insel ausgetrueden. || [[Fichier:EC10-1981 European Community map enlargement.svg|130px]] |- | align="center" | '''EC-12'''<br><small>(1986-1993)</small> || Am Joer 1986 si [[Portugal]] a [[Spuenien]] der EC bäigetrueden. Dat war eng Confirmatioun vun der demokratescher Transitioun vu béide Länner no Joerzéngte laanger Diktatur. || [[Fichier:EC12-1986 European Community map enlargement.svg|130px]] |- | align="center" | '''EU-12'''<br><small>(1993-1994)</small> || Nom Fall vun der [[Berliner Mauer]] gouf 1990 d'[[Däitsch Demokratesch Republik]] mat der Bundesrepublik [[Däitschland]] vereenegt, an d'Gebitt vun der deemoleger DDR gouf vun do un en Deel vun der Europäescher Communautéit. Virun der Ratifikatioun vum [[Traité vu Maastricht]] (1992) maachen Dänemark, d'Vereenegt Kinnekräich an Irland Virbehalter beim Iwwerdroe vun nationale Kompetenzen un d'Unioun („Opt-out“-Bestëmmungen). | [[Fichier:EC12-1990 European Community map enlargement.svg|130px]] |- | align="center" | '''EU-15'''<br><small>(1995-2004)</small> || Am Joer 1995 si [[Finnland]], [[Éisträich]] a [[Schweden]] der EU bäigetrueden. || [[Fichier:EU15-1995 European Union map enlargement.svg|130px]] |- | align="center" | '''EU-25'''<br><small>(2004-2006)</small> || Den 1. Mee 2004 sinn [[Estland]], [[Lettland]], [[Litauen]], [[Malta]], [[Polen]], [[Slowakei]], [[Slowenien]], [[Tschechien]], [[Ungarn]] an [[Zypern]] bäigetrueden. || [[Fichier:EU25-2004 European Union map enlargement.svg|130px]] |- | align="center" | '''EU-27'''<br><small>(2007&nbsp;-&nbsp;2013)</small> || Am Joer 2007 si [[Bulgarien]] a [[Rumänien|Rumänie]] bäigetrueden. || [[Fichier:EU27-2007 European Union map enlargement.svg|130px]] |- | align="center" | '''EU-28'''<br><small>(2013&nbsp;-&nbsp;2020)</small> || Den 1. Juli 2013 ass [[Kroatien|Kroatie]] bäigetrueden. || [[Fichier:EU28-2013 European Union map enlargement.svg|130px]] |- | align="center" | '''EU-27'''<br><small>(2020&nbsp;-&nbsp;haut)</small> || Den 1. Februar 2020 ass d'[[Austrëtt vum Vereenegte Kinnekräich aus der Europäescher Unioun|Vereenegt Kinnekräich]] ausgetrueden ([[Austrëtt vum Vereenegte Kinnekräich aus der Europäescher Unioun|Brexit]]). || [[Fichier:European Union main map.svg|130px]] |- | colspan="3" | <small>'''Bemierkung''': Wann net anescht uginn, sinn d'Länner den 1. Januar bäigetrueden.</small> |} == Zukünfteg Memberen == [[Fichier:EU Member states and Candidate countries map.svg|thumb|300px|center|D'Europäesch Union (blo) an d'Kandidatelänner (giel).]] *{{ALB}} *{{BIH}} *({{GEO}}) *{{MDA}} *{{MNE}} *{{MKD}} *{{SRB}} *({{TUR}}) *{{UKR}} Potenzielle Bäitrëttskandidat ass: *{{KOS}} Gestoppt Gespréicher: *{{TUR}} *{{GEO}} == Kuckt och == * [[Austrëtt vum Vereenegte Kinnekräich aus der Europäescher Unioun]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{LinkPortalEU}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Europäesch Unioun]] q981rndi8308od3i4bc6x9uuji11dg6 2670049 2670048 2026-04-06T13:37:14Z Mobby 12 60927 /* Zukünfteg Memberen */ 2670049 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Karte EU-Erweiterungen.png|thumb|300px|Erweiderungsronnen tëscht 1973 an 2013]] D''''Erweiderung vun der Europäescher Unioun''', kuerz och '''EU-Erweiderung''', beschreift d'Opnam vun engem oder méi [[Staat]]en (sougenannten EU-Bäitrëttsstaaten) an d'[[Europäesch Unioun]], tëscht [[1995]] an [[2013]]. D'[[Europäescht Parlament]] an all d'[[Memberstaate vun der Europäescher Unioun]] mussen dem Bäitrëtt zoustëmmen. Virun der Opnam muss d'Bäitrëttsland d'[[Gemeinschaftsrecht vun der EU]] (''acquis communautaire''), also d'EU-Recht ëmsetzen. „Europäesch“ gëtt an engem politesch-kulturelle Sënn verstanen, a schléisst d'Membere vum [[Europarot]] wéi beispillsweis d'[[Zypern|Republik Zypern]], mat an. == Krittären == Den [[Europäesche Conseil]] hat an de [[Kopenhagener Krittären|Kopenhagener Krittäre]] vum 22. Juni 1993 véier generell Krittären opgestallt, déi fir d'Bäitrëttskandidaten an d'EU gëllen: * [[Verfassungsstaat]]lechkeet * [[Bannemaart]]fäegkeet * [[Europäesch Integratioun|Integratiounswëllen]] * Erweiderungsfäegkeet Den Artikel 49 Abs.&nbsp;1 Saz&nbsp;1 vum [[Vertrag iwwer d'Europäesche Unioun|EU-Vertrag]] (EUV)<ref>{{Citation|URL=https://eur-lex.europa.eu/resource.html?uri=cellar:2bf140bf-a3f8-4ab2-b506-fd71826e6da6.0020.02/DOC_1&format=PDF|Titel=Vertrag über die Europäische Union|Gekuckt=2026-03-28|Datum=26.10.2012|Wierk=eur-lex.europa.eu|Editeur=Amtsblatt der Europäischen Union|Säiten=Art. 49 – S. 43|Sprooch=de}}</ref> nennt fir de Bäitrëtt vun engem Staat an d'EU, follgend Viraussetzungen: * nëmmen en [[Europa (Kontinent)|europäesch]]e Staat ka bäitrieden (ouni Definitioun, op wat fir engem Territoire d'Europäesch Staate leien) * en EU-Bäitrëttskandidat muss d'Grondwäerter vun der Europäescher Unioun respektéieren a sech fir hir Fërderung asetzen<ref>idem Art. 2 – S. 17</ref>: ** d'Respektéiere vun der [[Mënschewürd]]; ** Fräiheetlech-demokratesch Staatsform; ** [[Rechtsstaatlechkeet]]; ** [[Gläichheet]]; ** Respektéiere vun de [[Mënscherecht]]er an de [[Minoritéitsrecht]]er. == Erweiderung == {| class="wikitable" |- ! Numm || Beschreiwung || Kaart |- | align="center" | '''EWG-6'''<br><small>(1958-1972)</small>||1958 gouf d'[[Europäesch Wirtschaftsgemeinschaft]] (EWG) vun der [[Belsch]], [[Däitschland|West-Däitschland]], [[Frankräich]], [[Italien]], [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] an [[Holland]] gegrënnt, fir déi am Joer 1952 gegrënnt [[Communauté européenne du charbon et de l'acier|CECA]] z'ergänzen.<ref>{{Citation|URL=https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1945-59_nl|Titel=Geschiedenis van de Europese Unie – 1945-1959 {{!}} Europese Unie|Gekuckt=2026-03-28|Wierk=european-union.europa.eu|Sprooch=nl}}</ref> Am Joer 1962 gouf [[Algerien]] vu [[Frankräich]] onofhängeg. Bis dohi war Algerien en integralen Deel vum franséische Staat an ass domat ënner den Uwendungsberäich vun der EWG gefall. Mat der Onofhängegkeet gouf Algerie vun der EWG ausgeschloss, a konnt och kee Member méi ginn.<ref>{{Citation|URL=https://historiek.net/algerijnse-oorlog-oorzaken-samenvatting-tijdlijn-gevolgen/138014/|Titel=Algerijnse Oorlog - Samenvatting & gevolgen|Gekuckt=2026-03-28|Datum=2022-10-03|Wierk=Historiek|Sprooch=nl-NL}}</ref> || [[Fichier:EC06-1957-58 European Community map.svg|130px]] |- | align="center" | '''EC-9'''<br><small>(1973-1980)</small> || Den 22. Januar 1972 goufen zu Bréissel d'Traitéen iwwer den Uschloss vun [[Dänemark]] (inkl. [[Grönland]]), [[Irland]], [[Norwegen]] an dem [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]] ënnerschriwwen. Dänemark, Irland an d'Vereenegt Kinnekräich sinn den 1. Januar 1973 bäigetrueden. Norwegen ass wéinst engem Referendum, bei deem d'Bevëlkerung dogéint gestëmmt huet, net bäigetrueden. || [[Fichier:EC09-1973 European Community map enlargement.svg|130px]] |- | align="center" | '''EC-10'''<br><small>(1981-1985)</small> || Am Joer 1981 ass [[Griicheland]] der EC bäigetrueden, nodeems déi griichesch Transitioun vun enger Diktatur zu engem demokratesche Rechtsstaat geschitt war. Am Joer 1982 hunn d'Awunner vu Grönland an engem Referendum decidéiert, datt si net méi Deel vun der EC wëlle sinn. Den 1. Februar 1985 ass d'Insel ausgetrueden. || [[Fichier:EC10-1981 European Community map enlargement.svg|130px]] |- | align="center" | '''EC-12'''<br><small>(1986-1993)</small> || Am Joer 1986 si [[Portugal]] a [[Spuenien]] der EC bäigetrueden. Dat war eng Confirmatioun vun der demokratescher Transitioun vu béide Länner no Joerzéngte laanger Diktatur. || [[Fichier:EC12-1986 European Community map enlargement.svg|130px]] |- | align="center" | '''EU-12'''<br><small>(1993-1994)</small> || Nom Fall vun der [[Berliner Mauer]] gouf 1990 d'[[Däitsch Demokratesch Republik]] mat der Bundesrepublik [[Däitschland]] vereenegt, an d'Gebitt vun der deemoleger DDR gouf vun do un en Deel vun der Europäescher Communautéit. Virun der Ratifikatioun vum [[Traité vu Maastricht]] (1992) maachen Dänemark, d'Vereenegt Kinnekräich an Irland Virbehalter beim Iwwerdroe vun nationale Kompetenzen un d'Unioun („Opt-out“-Bestëmmungen). | [[Fichier:EC12-1990 European Community map enlargement.svg|130px]] |- | align="center" | '''EU-15'''<br><small>(1995-2004)</small> || Am Joer 1995 si [[Finnland]], [[Éisträich]] a [[Schweden]] der EU bäigetrueden. || [[Fichier:EU15-1995 European Union map enlargement.svg|130px]] |- | align="center" | '''EU-25'''<br><small>(2004-2006)</small> || Den 1. Mee 2004 sinn [[Estland]], [[Lettland]], [[Litauen]], [[Malta]], [[Polen]], [[Slowakei]], [[Slowenien]], [[Tschechien]], [[Ungarn]] an [[Zypern]] bäigetrueden. || [[Fichier:EU25-2004 European Union map enlargement.svg|130px]] |- | align="center" | '''EU-27'''<br><small>(2007&nbsp;-&nbsp;2013)</small> || Am Joer 2007 si [[Bulgarien]] a [[Rumänien|Rumänie]] bäigetrueden. || [[Fichier:EU27-2007 European Union map enlargement.svg|130px]] |- | align="center" | '''EU-28'''<br><small>(2013&nbsp;-&nbsp;2020)</small> || Den 1. Juli 2013 ass [[Kroatien|Kroatie]] bäigetrueden. || [[Fichier:EU28-2013 European Union map enlargement.svg|130px]] |- | align="center" | '''EU-27'''<br><small>(2020&nbsp;-&nbsp;haut)</small> || Den 1. Februar 2020 ass d'[[Austrëtt vum Vereenegte Kinnekräich aus der Europäescher Unioun|Vereenegt Kinnekräich]] ausgetrueden ([[Austrëtt vum Vereenegte Kinnekräich aus der Europäescher Unioun|Brexit]]). || [[Fichier:European Union main map.svg|130px]] |- | colspan="3" | <small>'''Bemierkung''': Wann net anescht uginn, sinn d'Länner den 1. Januar bäigetrueden.</small> |} == Zukünfteg Memberen == [[Fichier:EU Member states and Candidate countries map.svg|thumb|300px|rigth|D'Europäesch Union (blo) an d'Kandidatelänner (giel).]] *{{ALB}} *{{BIH}} *({{GEO}}) *{{MDA}} *{{MNE}} *{{MKD}} *{{SRB}} *({{TUR}}) *{{UKR}} Potenzielle Bäitrëttskandidat ass: *{{KOS}} Gestoppt Gespréicher: *{{TUR}} *{{GEO}} == Kuckt och == * [[Austrëtt vum Vereenegte Kinnekräich aus der Europäescher Unioun]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{LinkPortalEU}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Europäesch Unioun]] gsq49gdsof0y4qh2enm4jxw6sxogawo Finnesch 0 175153 2670044 2026-04-06T13:27:14Z Mobby 12 60927 Nei Säit 2670044 wikitext text/x-wiki {{SkizzSprooch}} {{Infobox Sprooch |Numm=Estnesch |Originalnumm=suomi |Land= [[Finnland]], [[Schweden]], [[Norwegen]], [[Russland]], [[Estland]] |Regioun= [[Europa (Kontinent)|Europa]] |Schwätzen=5 Mio. |Rang= |Faarf Famill=limegreen |Famill= [[Uralesch Sproochen|Uralesch]] * [[Finno-ugresch Sproochen|Finno-ugresch]] ** [[Finno-permesch Sproochen|Finno-permesch]] *** [[Wolgafinnesch Sproochen|Wolgafinnesch]] **** [[Finno-samesch Sproochen|Finno-samesch]] *** '''Finnesch''' |OffiziellSprooch= [[Finnland]] |Akademie= [[Eesti Keele Instituut]] |iso1=fi |iso2=fin |iso3=fin |sil= }} '''Finnesch''' (fi.: ''suomi'') ass eng [[Uralesch Sproochen|uralesch Sprooch]], déi zur [[Finno-ugrescher Sproochegrupp|finno-ugrescher Sproochegrupp]] gehéiert. Si gëtt a [[Finnland]], souwéi a Gebidder vu [[Schweden]], [[Norwegen]], [[Russland]] an [[Estland]] geschwat. == Finnescht Alphabet == D'Finnescht Alphabet besteet aus 29 Buschtawen: '''A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, T, U, V, W, X, Y, Z, Å, Ä, Ö''' == E puer Wierder op Finnesch == {| class="prettytable" align="center" | '''Lëtzebuergesch''' || '''Finnesch''' |- | ''schwätzen'' || puhua |- | ''léieren'' || oppia |- | ''ginn'' || antaa |- | ''féieren'' || johtaa |- | ''iessen'' || syödä |- | ''wënschen'' || haluta |- | ''fléien'' || paeta |- |} == Um Spaweck == {{Wikipedia|fi|{{PAGENAME}}}} {{Commonscat}} {{Navigatioun Amtssproochen EU}} [[Kategorie:Finnland]] pu20srj5d0xx9witxouyfbyk5mvvrmw 2670045 2670044 2026-04-06T13:28:08Z Mobby 12 60927 k 2670045 wikitext text/x-wiki {{SkizzSprooch}} {{Infobox Sprooch |Numm=Finnesch |Originalnumm=suomi |Land= [[Finnland]], [[Schweden]], [[Norwegen]], [[Russland]], [[Estland]] |Regioun= [[Europa (Kontinent)|Europa]] |Schwätzen=5 Mio. |Rang= |Faarf Famill=limegreen |Famill= [[Uralesch Sproochen|Uralesch]] * [[Finno-ugresch Sproochen|Finno-ugresch]] ** [[Finno-permesch Sproochen|Finno-permesch]] *** [[Wolgafinnesch Sproochen|Wolgafinnesch]] **** [[Finno-samesch Sproochen|Finno-samesch]] *** '''Finnesch''' |OffiziellSprooch= [[Finnland]] |Akademie= [[Kotimaisten kielten keskus]] |iso1=fi |iso2=fin |iso3=fin |sil= }} '''Finnesch''' (fi.: ''suomi'') ass eng [[Uralesch Sproochen|uralesch Sprooch]], déi zur [[Finno-ugrescher Sproochegrupp|finno-ugrescher Sproochegrupp]] gehéiert. Si gëtt a [[Finnland]], souwéi a Gebidder vu [[Schweden]], [[Norwegen]], [[Russland]] an [[Estland]] geschwat. == Finnescht Alphabet == D'Finnescht Alphabet besteet aus 29 Buschtawen: '''A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, T, U, V, W, X, Y, Z, Å, Ä, Ö''' == E puer Wierder op Finnesch == {| class="prettytable" align="center" | '''Lëtzebuergesch''' || '''Finnesch''' |- | ''schwätzen'' || puhua |- | ''léieren'' || oppia |- | ''ginn'' || antaa |- | ''féieren'' || johtaa |- | ''iessen'' || syödä |- | ''wënschen'' || haluta |- | ''fléien'' || paeta |- |} == Um Spaweck == {{Wikipedia|fi|{{PAGENAME}}}} {{Commonscat}} {{Navigatioun Amtssproochen EU}} [[Kategorie:Finnland]] 4wgm8tkci6h94yhutdjkqv13d07uu10 2670057 2670045 2026-04-06T14:58:35Z GilPe 14980 2670057 wikitext text/x-wiki {{SkizzSprooch}} {{Infobox Sprooch |Numm=Finnesch |Originalnumm=suomi |Land= [[Finnland]], [[Schweden]], [[Norwegen]], [[Russland]], [[Estland]] |Regioun= [[Europa (Kontinent)|Europa]] |Schwätzen=5 Mio. |Rang= |Faarf Famill=limegreen |Famill= [[Uralesch Sproochen|Uralesch]] * [[Finno-ugresch Sproochen|Finno-ugresch]] ** [[Finno-permesch Sproochen|Finno-permesch]] *** [[Wolgafinnesch Sproochen|Wolgafinnesch]] **** [[Finno-samesch Sproochen|Finno-samesch]] *** '''Finnesch''' |OffiziellSprooch= [[Finnland]] |Akademie= [[Kotimaisten kielten keskus]] |iso1=fi |iso2=fin |iso3=fin |sil= }} '''Finnesch''' (fi.: ''suomi'') ass eng [[Uralesch Sproochen|uralesch Sprooch]], déi zur [[Finno-ugrescher Sproochegrupp|finno-ugrescher Sproochegrupp]] gehéiert. Si gëtt a [[Finnland]], gradewéi a Gebidder vu [[Schweden]], [[Norwegen]], [[Russland]] an [[Estland]] geschwat. == Finnescht Alphabet == D'Finnescht Alphabet besteet aus 29 Buschtawen: '''A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, T, U, V, W, X, Y, Z, Å, Ä, Ö''' == E puer Wierder op Finnesch == {| class="prettytable" align="center" | '''Lëtzebuergesch''' || '''Finnesch''' |- | ''schwätzen'' || puhua |- | ''léieren'' || oppia |- | ''ginn'' || antaa |- | ''féieren'' || johtaa |- | ''iessen'' || syödä |- | ''wënschen'' || haluta |- | ''fléien'' || paeta |- |} == Um Spaweck == {{Wikipedia|fi|{{PAGENAME}}}} {{Commonscat}} {{Navigatioun Amtssproochen EU}} [[Kategorie:Finnland]] bwefhoh04p8nsklr47vhum8nrgki7s3 2670058 2670057 2026-04-06T15:01:47Z GilPe 14980 net ze verwiessele mat „ginn“ (de. „werden“) 2670058 wikitext text/x-wiki {{SkizzSprooch}} {{Infobox Sprooch |Numm=Finnesch |Originalnumm=suomi |Land= [[Finnland]], [[Schweden]], [[Norwegen]], [[Russland]], [[Estland]] |Regioun= [[Europa (Kontinent)|Europa]] |Schwätzen=5 Mio. |Rang= |Faarf Famill=limegreen |Famill= [[Uralesch Sproochen|Uralesch]] * [[Finno-ugresch Sproochen|Finno-ugresch]] ** [[Finno-permesch Sproochen|Finno-permesch]] *** [[Wolgafinnesch Sproochen|Wolgafinnesch]] **** [[Finno-samesch Sproochen|Finno-samesch]] *** '''Finnesch''' |OffiziellSprooch= [[Finnland]] |Akademie= [[Kotimaisten kielten keskus]] |iso1=fi |iso2=fin |iso3=fin |sil= }} '''Finnesch''' (fi.: ''suomi'') ass eng [[Uralesch Sproochen|uralesch Sprooch]], déi zur [[Finno-ugrescher Sproochegrupp|finno-ugrescher Sproochegrupp]] gehéiert. Si gëtt a [[Finnland]], gradewéi a Gebidder vu [[Schweden]], [[Norwegen]], [[Russland]] an [[Estland]] geschwat. == Finnescht Alphabet == D'Finnescht Alphabet besteet aus 29 Buschtawen: '''A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, T, U, V, W, X, Y, Z, Å, Ä, Ö''' == E puer Wierder op Finnesch == {| class="prettytable" align="center" | '''Lëtzebuergesch''' || '''Finnesch''' |- | ''schwätzen'' || puhua |- | ''léieren'' || oppia |- | ''ginn (''de. ''„geben“)''|| antaa |- | ''féieren'' || johtaa |- | ''iessen'' || syödä |- | ''wënschen'' || haluta |- | ''fléien'' || paeta |- |} == Um Spaweck == {{Wikipedia|fi|{{PAGENAME}}}} {{Commonscat}} {{Navigatioun Amtssproochen EU}} [[Kategorie:Finnland]] 67lmq8yotz18n17g09owesluds4foho Iresch 0 175154 2670072 2026-04-06T17:59:20Z Mobby 12 60927 Nei Säit 2670072 wikitext text/x-wiki {{SkizzSprooch}} {{Infobox Sprooch |Numm=Iresch |Originalnumm=Gaeilge |Land= [[Irland]], [[Vereenegt Kinnekräich]], [[Norwegen]], [[Russland]], [[Estland]] |Regioun= [[Europa (Kontinent)|Europa]] |Schwätzen=1,6 Mio. |Rang= |Faarf Famill=limegreen |Famill= [[Indogermanesch Sproochen|Indogermanesch]] * [[Keltesch Sproochen|Keltesch]] ** [[Inselkeltesch Sproochen|Inselkeltesch]] *** [[Goidelesch Sproochen|Goidelesch]] ** '''Iresch''' |OffiziellSprooch= [[Irland]], [[Vereenegt Kinnekräich]], [[Nordirland]] |Akademie= |iso1=ga |iso2=gle |iso3=gle |sil= }} '''Iresch''' (ga.: ''Gaeilge'') ass eng [[Indogermanesch Sproochen|indogermanesch Sprooch]], déi zu de [[Keltesch Sproochen|keltesche Sprooche]] gehéiert. Si gëtt an [[Irland]], am [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]] gradewéi an [[Nordirland]] geschwat. == Irescht Alphabet == D'Irescht Alphabet besteet aus 18 Buschtawen: '''A, B, C, D, E, F, G, H, I, L, M, N, O, P, R, S, T, U''' == E puer Wierder op Iresch == {| class="prettytable" align="center" | '''Lëtzebuergesch''' || '''Irescht''' |- | ''goen'' || téigh |- | ''kommen'' || tar |- | ''gesinn'' || feic |- | ''huelen'' || tóg |- | ''bréngen'' || tabhair |- | ''schlofen'' || codail |- | ''drénken'' || ól |- | ''schreiwen'' || scríobh |- | ''liesen'' || léigh |- | ''lauschteren'' || éist |- | ''kucken'' || féach |- | ''lafen'' || rith |- | ''stoen'' || seas |- |} == Um Spaweck == {{Wikipedia|ga|{{PAGENAME}}}} {{Commonscat}} {{Navigatioun Amtssproochen EU}} [[Kategorie:Irland]] 34sjz6xawl8yni0l98kgb3g3f9rc5ik 2670073 2670072 2026-04-06T17:59:40Z Mobby 12 60927 k 2670073 wikitext text/x-wiki {{SkizzSprooch}} {{Infobox Sprooch |Numm=Iresch |Originalnumm=Gaeilge |Land= [[Irland]], [[Vereenegt Kinnekräich]], [[Norwegen]], [[Russland]], [[Estland]] |Regioun= [[Europa (Kontinent)|Europa]] |Schwätzen=1,6 Mio. |Rang= |Faarf Famill=limegreen |Famill= [[Indogermanesch Sproochen|Indogermanesch]] * [[Keltesch Sproochen|Keltesch]] ** [[Inselkeltesch Sproochen|Inselkeltesch]] *** [[Goidelesch Sproochen|Goidelesch]] **** '''Iresch''' |OffiziellSprooch= [[Irland]], [[Vereenegt Kinnekräich]], [[Nordirland]] |Akademie= |iso1=ga |iso2=gle |iso3=gle |sil= }} '''Iresch''' (ga.: ''Gaeilge'') ass eng [[Indogermanesch Sproochen|indogermanesch Sprooch]], déi zu de [[Keltesch Sproochen|keltesche Sprooche]] gehéiert. Si gëtt an [[Irland]], am [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]] gradewéi an [[Nordirland]] geschwat. == Irescht Alphabet == D'Irescht Alphabet besteet aus 18 Buschtawen: '''A, B, C, D, E, F, G, H, I, L, M, N, O, P, R, S, T, U''' == E puer Wierder op Iresch == {| class="prettytable" align="center" | '''Lëtzebuergesch''' || '''Irescht''' |- | ''goen'' || téigh |- | ''kommen'' || tar |- | ''gesinn'' || feic |- | ''huelen'' || tóg |- | ''bréngen'' || tabhair |- | ''schlofen'' || codail |- | ''drénken'' || ól |- | ''schreiwen'' || scríobh |- | ''liesen'' || léigh |- | ''lauschteren'' || éist |- | ''kucken'' || féach |- | ''lafen'' || rith |- | ''stoen'' || seas |- |} == Um Spaweck == {{Wikipedia|ga|{{PAGENAME}}}} {{Commonscat}} {{Navigatioun Amtssproochen EU}} [[Kategorie:Irland]] mixlso3qr6rjlffae4hv3pdk46zqgsb 2670074 2670073 2026-04-06T18:04:44Z Mobby 12 60927 k 2670074 wikitext text/x-wiki {{SkizzSprooch}} {{Infobox Sprooch |Numm=Iresch |Originalnumm=Gaeilge |Land= [[Irland]], [[Vereenegt Kinnekräich]], [[Norwegen]], [[Russland]], [[Estland]] |Regioun= [[Europa (Kontinent)|Europa]] |Schwätzen=1,6 Mio. |Rang= |Faarf Famill=mediumseagreen |Famill= [[Indogermanesch Sproochen|Indogermanesch]] * [[Keltesch Sproochen|Keltesch]] ** [[Inselkeltesch Sproochen|Inselkeltesch]] *** [[Goidelesch Sproochen|Goidelesch]] **** '''Iresch''' |OffiziellSprooch= [[Irland]], [[Vereenegt Kinnekräich]], [[Nordirland]] |Akademie= |iso1=ga |iso2=gle |iso3=gle |sil= }} '''Iresch''' (ga.: ''Gaeilge'') ass eng [[Indogermanesch Sproochen|indogermanesch Sprooch]], déi zu de [[Keltesch Sproochen|keltesche Sprooche]] gehéiert. Si gëtt an [[Irland]], am [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]] gradewéi an [[Nordirland]] geschwat. == Irescht Alphabet == D'Irescht Alphabet besteet aus 18 Buschtawen: '''A, B, C, D, E, F, G, H, I, L, M, N, O, P, R, S, T, U''' == E puer Wierder op Iresch == {| class="prettytable" align="center" | '''Lëtzebuergesch''' || '''Irescht''' |- | ''goen'' || téigh |- | ''kommen'' || tar |- | ''gesinn'' || feic |- | ''huelen'' || tóg |- | ''bréngen'' || tabhair |- | ''schlofen'' || codail |- | ''drénken'' || ól |- | ''schreiwen'' || scríobh |- | ''liesen'' || léigh |- | ''lauschteren'' || éist |- | ''kucken'' || féach |- | ''lafen'' || rith |- | ''stoen'' || seas |- |} == Um Spaweck == {{Wikipedia|ga|{{PAGENAME}}}} {{Commonscat}} {{Navigatioun Amtssproochen EU}} [[Kategorie:Irland]] stuw3t706giso7bld4lmmmxg3gz0xfy Malteesesch 0 175155 2670075 2026-04-06T18:12:35Z Mobby 12 60927 Nei Säit; all d'Amtssprooche vun der EU hunn eng Säit 2670075 wikitext text/x-wiki {{SkizzSprooch}} {{Infobox Sprooch |Numm=Malteesesch |Originalnumm=Malti |Land= [[Malta]] |Regioun= [[Europa (Kontinent)|Europa]] |Schwätzen=méi wéi 500.000 |Rang= |Faarf Famill=limegreen |Famill= [[Indogermanesch Sproochen|Indogermanesch]] * [[Afroasiatesch Sproochen|Afroasiatesch]] ** [[Semitesch Sproochen|Semitesch]] *** [[Zentralsemitesch Sproochen|Zentralsemitesch]] **** [[Nordarabesch Sproochen|Nordarabesch]] ***** '''Malteesesch''' |OffiziellSprooch= [[Malta]] |Akademie= |iso1=mt |iso2=mlt |iso3=mlt |sil= }} '''Malteesesch''' (mt.: ''Malti'') ass eng [[Indogermanesch Sproochen|indogermanesch Sprooch]], déi zu den [[Afroasiatesch Sproochen|afroasiatesche Sprooche]] gehéiert. Si gëtt op [[Malta]] geschwat. == Malteesescht Alphabet == D'Malteesescht Alphabet besteet aus 30 Buschtawen: '''A, B, Ċ, D, E, F, Ġ, G, GĦ, H, Ħ, I, IE, J, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, T, U, V, W, X, Ż, Z''' == E puer Wierder op Malteesesch == {| class="prettytable" align="center" | '''Lëtzebuergesch''' || '''Malteesesch''' |- | ''goen'' || mur |- | ''kommen'' || ejja |- | ''gesinn'' || ara |- | ''huelen'' || ħu |- | ''bréngen'' || ġib |- | ''schlofen'' || orqod |- | ''drénken'' || ixrob |- |} == Um Spaweck == {{Wikipedia|mt|{{PAGENAME}}}} {{Commonscat}} {{Navigatioun Amtssproochen EU}} [[Kategorie:Malta]] q8yr6x1hlsdspikwyqii4wbh4bcx19k 2670076 2670075 2026-04-06T18:13:09Z Mobby 12 60927 2670076 wikitext text/x-wiki {{SkizzSprooch}} {{Infobox Sprooch |Numm=Malteesesch |Originalnumm=Malti |Land= [[Malta]] |Regioun= [[Europa (Kontinent)|Europa]] |Schwätzen=méi wéi 500.000 |Rang= |Faarf Famill=yellow |Famill= [[Indogermanesch Sproochen|Indogermanesch]] * [[Afroasiatesch Sproochen|Afroasiatesch]] ** [[Semitesch Sproochen|Semitesch]] *** [[Zentralsemitesch Sproochen|Zentralsemitesch]] **** [[Nordarabesch Sproochen|Nordarabesch]] ***** '''Malteesesch''' |OffiziellSprooch= [[Malta]] |Akademie= |iso1=mt |iso2=mlt |iso3=mlt |sil= }} '''Malteesesch''' (mt.: ''Malti'') ass eng [[Indogermanesch Sproochen|indogermanesch Sprooch]], déi zu den [[Afroasiatesch Sproochen|afroasiatesche Sprooche]] gehéiert. Si gëtt op [[Malta]] geschwat. == Malteesescht Alphabet == D'Malteesescht Alphabet besteet aus 30 Buschtawen: '''A, B, Ċ, D, E, F, Ġ, G, GĦ, H, Ħ, I, IE, J, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, T, U, V, W, X, Ż, Z''' == E puer Wierder op Malteesesch == {| class="prettytable" align="center" | '''Lëtzebuergesch''' || '''Malteesesch''' |- | ''goen'' || mur |- | ''kommen'' || ejja |- | ''gesinn'' || ara |- | ''huelen'' || ħu |- | ''bréngen'' || ġib |- | ''schlofen'' || orqod |- | ''drénken'' || ixrob |- |} == Um Spaweck == {{Wikipedia|mt|{{PAGENAME}}}} {{Commonscat}} {{Navigatioun Amtssproochen EU}} [[Kategorie:Malta]] 55j4wub5d3bv0nvcyvbxuxkwp9ro8ih 2670077 2670076 2026-04-06T18:14:15Z Mobby 12 60927 k 2670077 wikitext text/x-wiki {{SkizzSprooch}} {{Infobox Sprooch |Numm=Malteesesch |Originalnumm=Malti |Land= [[Malta]] |Regioun= [[Europa (Kontinent)|Europa]] |Schwätzen=méi wéi 500.000 |Rang= |Faarf Famill=yellow |Famill= [[Indogermanesch Sproochen|Indogermanesch]] * [[Afroasiatesch Sproochen|Afroasiatesch]] ** [[Semittesch Sproochen|Semittesch]] *** [[Zentralsemittesch Sproochen|Zentralsemittesch]] **** [[Nordarabesch Sproochen|Nordarabesch]] ***** '''Malteesesch''' |OffiziellSprooch= [[Malta]] |Akademie= |iso1=mt |iso2=mlt |iso3=mlt |sil= }} '''Malteesesch''' (mt.: ''Malti'') ass eng [[Indogermanesch Sproochen|indogermanesch Sprooch]], déi zu den [[Afroasiatesch Sproochen|afroasiatesche Sprooche]] gehéiert. Si gëtt op [[Malta]] geschwat. == Malteesescht Alphabet == D'Malteesescht Alphabet besteet aus 30 Buschtawen: '''A, B, Ċ, D, E, F, Ġ, G, GĦ, H, Ħ, I, IE, J, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, T, U, V, W, X, Ż, Z''' == E puer Wierder op Malteesesch == {| class="prettytable" align="center" | '''Lëtzebuergesch''' || '''Malteesesch''' |- | ''goen'' || mur |- | ''kommen'' || ejja |- | ''gesinn'' || ara |- | ''huelen'' || ħu |- | ''bréngen'' || ġib |- | ''schlofen'' || orqod |- | ''drénken'' || ixrob |- |} == Um Spaweck == {{Wikipedia|mt|{{PAGENAME}}}} {{Commonscat}} {{Navigatioun Amtssproochen EU}} [[Kategorie:Malta]] mmej495fjf7fsxwu2xckexd9k74mref Kategorie:Kultur am Liechtenstein 14 175156 2670084 2026-04-06T20:52:22Z GilPe 14980 De(n) GilPe huet d'Säit [[Kategorie:Kultur am Liechtenstein]] op [[Kategorie:Kultur a Liechtenstein]] geréckelt: Liechtenstein = Neutrum --> a Liechtenstein 2670084 wikitext text/x-wiki #VIRULEEDUNG [[:Kategorie:Kultur a Liechtenstein]] ti95em9cut6k9ot8v0460t8dy0zyrck Kategorie:Politik am Liechtenstein 14 175157 2670088 2026-04-06T20:55:46Z GilPe 14980 De(n) GilPe huet d'Säit [[Kategorie:Politik am Liechtenstein]] op [[Kategorie:Politik a Liechtenstein]] geréckelt: Liechtenstein = Neutrum --> a Liechtenstein 2670088 wikitext text/x-wiki #VIRULEEDUNG [[:Kategorie:Politik a Liechtenstein]] c17iky67dlxm8gitauw2mun4ac6v85r Kategorie:Foussball am Liechtenstein 14 175158 2670090 2026-04-06T20:57:01Z GilPe 14980 De(n) GilPe huet d'Säit [[Kategorie:Foussball am Liechtenstein]] op [[Kategorie:Foussball a Liechtenstein]] geréckelt: Liechtenstein = Neutrum --> a Liechtenstein 2670090 wikitext text/x-wiki #VIRULEEDUNG [[:Kategorie:Foussball a Liechtenstein]] p9r78qz0aye6rn0zlhn5k43tb4q3xdy Kategorie:Stied am Liechtenstein 14 175159 2670093 2026-04-06T20:57:57Z GilPe 14980 De(n) GilPe huet d'Säit [[Kategorie:Stied am Liechtenstein]] op [[Kategorie:Stied a Liechtenstein]] geréckelt: Liechtenstein = Neutrum --> a Liechtenstein 2670093 wikitext text/x-wiki #VIRULEEDUNG [[:Kategorie:Stied a Liechtenstein]] 9q092eezevmrnspzsdu2cid3tp8mqxq Kategorie:Flëss am Liechtenstein 14 175160 2670098 2026-04-06T21:00:21Z GilPe 14980 De(n) GilPe huet d'Säit [[Kategorie:Flëss am Liechtenstein]] op [[Kategorie:Flëss a Liechtenstein]] geréckelt: Liechtenstein = Neutrum --> a Liechtenstein 2670098 wikitext text/x-wiki #VIRULEEDUNG [[:Kategorie:Flëss a Liechtenstein]] lts4xuavb3tfmzuc1jgkvhi6z71nhwr Kategorie:Waasserleef am Liechtenstein 14 175161 2670100 2026-04-06T21:00:50Z GilPe 14980 De(n) GilPe huet d'Säit [[Kategorie:Waasserleef am Liechtenstein]] op [[Kategorie:Waasserleef a Liechtenstein]] geréckelt: Liechtenstein = Neutrum --> a Liechtenstein 2670100 wikitext text/x-wiki #VIRULEEDUNG [[:Kategorie:Waasserleef a Liechtenstein]] 14jun18a39t60ipku2bg95igv0j0rp8 Kategorie:Stréim am Liechtenstein 14 175162 2670102 2026-04-06T21:03:07Z GilPe 14980 De(n) GilPe huet d'Säit [[Kategorie:Stréim am Liechtenstein]] op [[Kategorie:Stréim a Liechtenstein]] geréckelt: Liechtenstein = Neutrum --> a Liechtenstein 2670102 wikitext text/x-wiki #VIRULEEDUNG [[:Kategorie:Stréim a Liechtenstein]] 9zjhz7y0rvshbplwij2593nciwl1zgv Kantonen zu Lëtzebuerg 0 175163 2670170 2026-04-07T11:48:42Z Volvox 4050 Virugeleet op [[Lëtzebuerger Kantonen]] 2670170 wikitext text/x-wiki #VIRULEEDUNG [[Lëtzebuerger Kantonen]] 0ourjmxy2zirtnrgdrcq4xbm6dxzpjb