Wikipedia
lbwiki
https://lb.wikipedia.org/wiki/Haapts%C3%A4it
MediaWiki 1.46.0-wmf.24
first-letter
Media
Spezial
Diskussioun
Benotzer
Benotzer Diskussioun
Wikipedia
Wikipedia Diskussioun
Fichier
Fichier Diskussioun
MediaWiki
MediaWiki Diskussioun
Schabloun
Schabloun Diskussioun
Hëllef
Hëllef Diskussioun
Kategorie
Kategorie Diskussioun
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul Diskussioun
Veranstaltung
Veranstaltung Diskussion
Jang de Blannen
0
1066
2675903
2657995
2026-04-26T05:45:39Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2675903
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Dynastie
| Bild = Jan Luc.jpg
| Amtszäit1 = Kinnek vu Béimen
| vu = [[1311]] bis [[1346]]
| Virgänger = [[Heinrich vu Kärnten]]
| Nofollger = [[Karel I. vu Lëtzebuerg|Karel I.]]
| Amtszäit2 = Grof vu Lëtzebuerg
| vu2 = [[1313]] bis [[1346]]
| Virgänger2 = [[Heinrich VII. vu Lëtzebuerg|Heinrich VII.]]
| Nofollger2 = [[Karel I. vu Lëtzebuerg|Karel I.]]
}}
[[Fichier:John of Luxemburg.PNG|thumb|upright|De Jang de Blannen am [[Chronicon aulae regiae]], dat 1305-1339 am [[Zisterzienser-Klouschter]] zu [[Zbraslav]] geschriwwe gouf]]
[[Fichier:Armoiries Jean de Luxembourg superseding.svg|thumb|upright|Wope vum Jang de Blannen]]
[[Fichier:KlaKas33.JPG|226px|thumb|D'Grafkapell vum Jang de Blannen. Zeechnung ëm 1835 vum [[Karl Friedrich Schinkel]], Architekt vun der Kapell.]]
De '''Jean/Johann vu Lëtzebuerg''' oder '''Jean/Johann vu Béimen''', besser bekannt als '''Jang de Blannen''', gebuer den [[10. August]] [[1296]] um [[Bockfiels|Bock]], a gestuerwen de [[26. August]] [[1346]] an der [[Schluecht vu Crécy|Schluecht]] bei [[Crécy-en-Ponthieu]], war [[Lëscht vun den Herrscher vu Lëtzebuerg|Grof vu Lëtzebuerg]], vu [[Grofschaft Chiny|Chiny]], a Kinnek vu [[Béimen]]. Den [[20. Oktober]] [[1340]] huet hien zu Lëtzebuerg d'[[Schueberfouer]] agefouert, déi Zäit e grousse Joermaart, deen aacht Deeg gedauert huet.
== Liewen ==
=== Ierfschaft ===
De Jang war de Jong vum däitsche Keeser [[Heinrich VII. vu Lëtzebuerg|Heinrich VII.]] a war virun allem als Turnéierheld bekannt. Am Joer [[1308]] krut de Jang vu sengem Papp d'[[Grofschaft Lëtzebuerg]]. Well eng béimesch Adelspartei beim Heinrich VII. géint den deemolege béimesche Kinnek [[Heinrich vu Kärnten]] intervenéiert ass, huet de Jang den [[31. August]] [[1310]] um [[Reichstag vu Speyer]] vu sengem Papp och nach d'Kinnekräich Béimen kritt, an ass den Dag drop am Doum vu [[Speyer]] vum [[Péiter vun Uespelt]] mat der [[Elisabeth vu Béimen (1292-1330)|Prinzessin Elisabeth vu Béimen]] bestuet ginn. D'Elisabeth war eng Schwëster vum [[Wenzel III. vu Béimen|Wenzel III.]], dem leschte männlechen Nokomme vum ale béimeschen Herrscherhaus vun de [[Přemysliden]]. De Jang war do grad véierzéng Joer al an d'Elisabeth hat der knapps uechtzéng.
=== Béimen ===
Nach am selwechte Joer mécht sech déi jonk Koppel mat Truppen op de Wee, fir den Heinrich vu Kärnten definitiv aus Béimen ze verjoen. Dat war am Ufank awer guer net sou einfach, well weeder d'Eruewerung vun der räicher béimescher Stad [[Kutná Hora|Kuttenberg]] (''Kutná Hora''), nach déi vu [[Kolín]] geléngt, zweemol kann den Heinrich vu Kärnten sech nach widdersetzen. Wéi de Jang zu [[Prag]] ukoum, wou hien de [[7. Februar]] [[1311]] vum Äerzbëschof vu [[Mainz]], dem Péiter vun Uespelt am [[Hradschin]] gekréint gouf, hat hien nach glat a guer keng Eruewerung opweises. Dat war natierlech net grad dee beschten Optakt fir den neie Kinnek. A senge [[Kapitular|Walkapitularien]] huet de Jang dem béimeschen Adel missen zougestoen, datt Ämter just mat Leit aus [[Béimen]] an aus [[Mieren]] besat däerfte ginn. Dëst huet d'Muecht vum béimeschen Adel gestäerkt an och en éischt béimescht Nationalgefill ervirbruecht. Mä fir de Jang huet d'béimesch Kroun och bedeit, datt hien Uspréch op den Troun vu [[Polen]] an op dee vun [[Ungarn]] hat, gradewéi déi lescht zwéi Přemysliden.
[[1313]] war fir de Jang de Blannen een Onglécksjoer. Säi Papp Heinrich VII. ass matzen a sengem Feldzuch an [[Italien]], wou hie [[Restauratio imperii|Restauratiounspolitik]] bedreiwe wollt, u [[Malaria]] gestuerwen. Dräi Joer no der Kannerhochzäit zu Speyer wier et bal eriwwer gewiescht mam [[Haus Lëtzebuerg|Lëtzebuerger Herrscherhaus]], well de Jang hat knapps 17 Joer a war Papp vun nëmmen enger Duechter. Hie wollt dunn als Nofollger vu sengem Papp op den däitschen Troun, mä doraus ass och näischt ginn. Déi däitsch [[Kurfürst]]en hunn [[1314]] de [[Ludwig de Bayer|Ludwig vu Bayern]] gewielt.
De béimeschen Héichadel huet schliisslech ëmmer méi Muecht gefuerdert. Wéi de Jang op Drock vu senger Fra hin, haart mat der Oppositioun ëmgaangen ass (hien huet de Spriecher vum Adel, den [[Heinrich vu Lipá]], an de Prisong gesat), ass et zum Biergerkrich komm, deen de Jang bal de béimeschen Troun kascht hätt. [[1317]] hat den Héichadel nämlech net nëmme mat stännegem Krich gedreet, mä och mat der Wiel vun engem [[Habsburg]]er. Duerch de Fridde vun [[Domažlice]] [[1318]] ass de Biergerkrich endlech op en Enn gaangen: de Jang huet den Héichadel méi staark un der Muecht bedeelegt, de Péiter vun Uespelt zum Generalkapitän iwwer Béimen ernannt an d'Land verlooss. Dem Jang säi Bestietnes huet déi ganz Konflikter allerdéngs net iwwerstanen, d'Elisabeth lieft schlussendlech getrennt vun him a komplett eleng, bis zu hirem Doud [[1330]].
Vun [[1318]] u war de Jang praktesch guer net méi a Béimen ze gesinn, soudatt seng Muecht sech ni méi richteg entfaalt huet. Hien huet vill léiwer op der europäescher Bün gespillt, militäresch grad sou wéi diplomatesch, an, an där Zäit net z'ënnerschätzen, duerch realpolitesch geschéckt arrangéiert Hochzäiten.
=== Polen ===
Zanter [[1323]] hat de Jang de Blanne probéiert, säin Usproch op d'[[Polen|polnesch]] Kroun duerchzesetzen. Sou huet hien z. B. an de Konflikt tëscht dem [[Däitschen Uerden]] an dem polnesche Kinnek [[Wladyslaw IV. vu Polen|Wladyslaw]] un der Säit vum Uerden agegraff. An dee Kontext muss och dem Jang säi [[Kräizzich|Kräizzuch]] a [[Litauen]] gestallt ginn. De Jang hat der Kierch effektiv e [[Kräizzich|Kräizzuch]] versprach. Allerdéngs weeder an d'[[Hellegt Land]] nach a [[Spuenien]] mä a [[Litauen]] sollt dësen hie féieren, zesumme mam Däitschen Uerden. Ee Kräizzuch hat schonn e besonnesche Wäert an där Zäit. Dat war en Zuch géint d'Heeden, bei deem sech all d'Natioune getraff hunn - ausser de Polen, déi, wéi gesot, dem Däitschen Uerde géintiwwer feindlech agestallt waren. Dat koum dem Jang natierlech ganz geleeën. Hien huet dem Ritteruerde seng polnesch Kinneksuspréch verléint a wollt dofir d'Confirmatioun fir seng Uspréch.
Gewëssen Erfolleger hat de Jang och a [[Schlesien]], wou tëscht [[1327]] an [[1335]] e puer Herzogen dem Jang d'Trei geschwuer hunn.
1335 huet deen neie polnesche Kinnek Kasimir versicht, de Konflikt mam Jang bäizeleeën. De Kasimir huet déi béimesch Rechter u Schlesien unerkannt an dem Jang eng schéin Zomm Geld versprach, fir datt deen endlech seng Uspréch un d'polnesch Kroun opgëtt, a seng Hëllef fir den Däitschen Uerden aschränkt.
=== De Jang an d'Fransousen ===
[[1328]] goung a Frankräich d'Dynastie vun de [[Kapetenger]] op en Enn, déi stabilst a mächtegst Famill vun där Zäit. De [[Philipp VI. vu Frankräich|Philipp VI.]] aus dem [[Haus Valois]] koum op den Troun, an dës Entscheedung sollt nach Follegen hunn, si huet nämlech zum [[Honnertjärege Krich]] tëscht [[Frankräich]] an [[England]] gefouert.
De Philippe an de Jang waren zesummen opgewuess, an de Jang huet séier probéiert, de Kontakt erëm opliewen ze loossen. Dofir huet hien och e grousse Kontingent vun Truppe lassgeschéckt, fir de Fransousen ze hëllefen.
=== De Jang an de Ludwig ===
[[1330]] si sech de Jang de Blannen an de Keeser Ludwig fir d'éischt perséinlech begéint. De Ludwig war mëttlerweil [[Exkommunikatioun|exkommunizéiert]] an hat dowéinst d'Iddi vun engem Feldzuch a Richtung [[Roum]]. De Jang, am Géigesaz zum Ludwig, war an de leschte Joren zu grousse Lännereie komm, an huet sech ëmmer tëscht Keeser a [[Poopst]] zeréckgehalen. Hie war quasi den Arbitter a Friddensriichter vun [[Europa (Kontinent)|Europa]] ginn. Hien ass am Ludwig senger Plaz an Däitschland bliwwe bis dësen, ouni Erfolleg, aus Italien zeréckkoum. An der Tëschenzäit hat de Jang sech en neit Zil an de Kapp gesat: Ueweritalien.
=== Italien ===
Dee Plang war allerdéngs schappeg, am Géigesaz zum Kontrakt deen hien zu deem Zweck mam Ludwig ofgeschloss hat. Hie wollt de béimesche Kinneksjong Johann Heinrich mat der Ierwin vu Kärnten, der Margaretha, bestueden. Déi Hochzäit gouf et awer ni.
De Jang huet sech also op de Wee vun [[Innsbruck]] op [[Trient]] gemaach, ëmmer ënner den Ae vum mësstrauesche Keeser. Als Grond fir seng Rees hat hien uginn, d'Graf vu sengen Elteren ze besichen. Mä kuerz drop koume Leit vu [[Brescia]] bei hien, an hunn hien ëm Hëllef gefrot, fir si virum [[Mastino Della Scala]] vu [[Verona]] ze beschützen. Et ass wuel d'Ironie vun der Geschicht datt grad ''déi'' Stad, déi sech sengem Papp op Doud an der Däiwel widdersat hat, elo dem Jong d'Diere grouss opmécht. Den Della Scala gouf geschloen a bannent dräi Méint hu sech all wichteg Stied vun der [[Lombardei]] ënner dem Jang seng Schutzherrschaft gestallt. Dësen neigewonnenen Territoire huet elo natierlech misse géint d'Fransousen, de [[Robert d'Anjou]] an de Poopst verdeedegt ginn.
=== Säin Nofollger, de Karel ===
Op [[Ouschteren]] [[1331]] stoung dem Jang säi Jong an Nofollger [[Karel I. vu Lëtzebuerg|Karel]] u senger Säit. Elo war d'Lëtzebuerger Politik ëm e wichtegt Element méi räich. Deen huet séier geléiert, säi Papp ze verbesseren, a selbststänneg ze handelen. Ouni sech mat sengem Papp ofzeschwätzen huet hien, mat nëmme siwwenzéng Joer, eegemächteg de Krich géint [[Florenz]] kommandéiert. Och hie gouf vu sengem Papp no politeschem Interessi bestuet, nämlech mat der Schwëster vum franséische Kinnek. De Jang selwer bestit sech dräi Joer méi spéit och mat enger Franséisin, mat der [[Béatrice vu Bourbon]].
=== Enn vu sengem Liewen ===
[[Fichier:John of Bohemia.jpg|alternativtext=|lénks|miniatur|490x490px|De Sarkophag mam Jang de Blannen an der [[Krypta]] vun der [[Kathedral Notre-Dame vu Lëtzebuerg|Kathedral Notre-Dame]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]]]
De Ludwig, vum Jang bedupst, huet an der Tëschenzäit net nëmmen Dreeungen ausgeschwat, mä se och wouer gemaach. Déi Feldzich hunn allerdéngs nëmmen zu enger Festegung vun der franséisch-lëtzebuergescher Koalitioun gefouert. Am Géigesaz dozou konnt d'Muecht zu Florenz net laang gehale ginn. No de Succèse koumen an Italien d'Néierlagen. De Versuch de [[Grofschaft Limburg|Limburg]] zeréck z'erueweren, deen d'Famill [[1288]] verluer hat, war e weideren Echec. Duerch dem Ludwig seng Politik huet de Jang och [[Kärnten]] verluer.
[[1337]] ass hie bei engem Turnéier op engem A blann ginn. Dat war eng Ierfkrankheet, mat där seng Famill scho laang geplot war. Am September [[1340]] bestëmmt de Jang a sengem Testament, datt seng Iwwerreschter an der [[Abtei Notre-Dame de Clairefontaine (Clairefontaine)|Zisterzienserabtei]] zu [[Clairefontaine (Arel)|Clairefontaine]] solle bäigesat ginn. Am selwechte Joer reest hien op [[Montpellier]], well hien do wéinst sengen Ae medezinesch Hëllef wollt kréien, well hien an der Tëschenzäit mat deem zweeten A och net méi gutt gesinn huet. No enger verfeelter medezinescher Behandlung duerch de [[Guy de Chauliac]] verléiert de Jang och dat zweet A definitiv, wat him den Numm ''de Blannen'' abruecht huet.
Ee Joer méi spéit hëlt sech den däitsche Keeser [[Tiroul]] vun de Lëtzebuerger. Seng Muecht a Schlesien konnt de Jang dogéint awer festegen.
[[Fichier:Prince of Wales's feathers Badge.svg|thumbnail|right|150px|Symbol (''"badge"'') vun de Prënze vu Wales]]
De Jang stierft de [[26. August]] [[1346]] an der [[Schluecht vu Crécy]]. Hie soll komplett blann an d'Schluecht geridde sinn, zwéi [[Ritter]] hätte säi Päerd u Kette geféiert. Der So no ass no sengem Doud e ''"Schwaarze Ritter"'' un hien erugetratt an huet säi [[Zimier]], deen ënner anerem aus zwéi grousse Flilleke bestanen huet, opgehuewen. Dee Ritter wier keen anere gewiescht wéi de [[Prince of Wales]] [[Edward of Woodstock]], deen aus Respekt virun dem virbildleche Ritter Jang gesot hätt: "''There lies the Prince of Chivalry, but he does not die''" ("''Do läit de Fürst vun der Ritterlechkeet, mä hie stierft net''") an och dem Jang säi Motto "Ich Dien" an Zimier, a Form vun dräi wäisse Strausseplommen, zum Symbol ("badge") vum Prince of Wales gemaach hätt. Der haiteger historescher Opfaassung no koumen déi zwéi sech awer ni méi no wéi op e puer honnert Meter.
Dem Jang säi Bouf [[Karel I. vu Lëtzebuerg|Karel]] huet sengem Papp e monumentaalt Graf an der [[Abtei Almënster]] baue gelooss. Ier d'Abtei 1543 schwéier beschiedegt gouf, hat den Abt Johannes Harder dem Jang dem Blanne seng Iwwerreschter an d'Franziskanerkierch um [[Knuedler]] a Sécherheet brénge gelooss. Den Abt Bertels huet se 1592 nees an de [[Gronn (Stad Lëtzebuerg)|Gronn]] zeréckgeholl. 1618 koume se an d'Abtei Neimënster, wou e Marbersgraf mat finanzieller Ënnerstëtzung vum Äerzherzog Albert gebaut gouf. Virun engem Brand gerett, si se an eng drëtt Lued komm, déi den Numm "Hellegt Graf" krut (haut steet déi Lued an der [[Krypta]] vun der [[Kathedral Notre-Dame vu Lëtzebuerg|Kathedral]]). Wéi d'[[Abtei Neimënster|Neimënsterabtei]] 1796 vun de franséische Revolutionäre säkulariséiert gouf, huet de Bäcker Adam Bastien dem Jang de Blanne seng Schanken an enger Grott hanner sengem Haus - op Nummer 16 vun der [[Rue Munster|Mënstergaass]] - verstoppt<ref>[[Joseph Hanck|Josef Hanck]] (J.H.), [https://web.archive.org/web/20201009050537/http://www.eluxemburgensia.lu/BnlViewer/view/index.html?lang=fr#panel:pp|issue:781588|article:DTL129 Straßennamen erzählen die Geschichte der Stadt] an: [[Luxemburger Wort]] vum 30. Dezember 1942, S. 3</ref>. Viru sengem Doud huet en dëst Geheechnes dem Buergermeeschter uvertraut, dee se du bei säi Schwéierpapp, de Parzeläinsfabrikant [[Jean-Baptiste Boch]] brénge gelooss huet. Deem säi Bouf huet se op [[Mettlach]] bruecht. De preisesche Kinnek [[Friedrich Wilhelm IV.]] huet 1838 eng [[Klaus vu Kastel-Staadt|Grafkapell zu Kastel-Staadt]] un der [[Saar]] baue gelooss. De Jang de Blanne gouf de [[26. August]] [[1946]] an der Serriger Klaus exhuméiert a mat enger Militäreskorte bis op Réimech bruecht. Do gouf e vu villen Notabelen an enger Hellewull Leit erwaart, a vun Zaldote vun der [[Lëtzebuerger Arméi]] bis op eng [[Lafette]] gedroen, mat där en an d'[[Lëtzebuerg (Stad)|Stad]] zeréckgefouert gouf, an do an der Krypta vun der Kathedral seng lescht Plaz krut. D'Trierische Volkszeitung hat den 30. August 1946 iwwer deen Transfert en Artikel bruecht mat der Iwwerschrëft: ''Ein Grabmal bei den Seinen, wohl eines Ritters wert.'' En Artikel gouf et och am [[Luxemburger Wort]] de 26. August 1946<ref>[https://a-z.lu/primo-explore/fulldisplay?docid=DIGITOOL_ARTICLES800506-MODSMD_ARTICLE31&context=L&vid=BIBNET&search_scope=All_content&tab=all_content&lang=fr_FR E Késerpapp an Heldekinnek nés dohém D'Via triumphalis vum Jang dem Blannen, sechshonnert Joer no sengem Do'd]</ref>.
== D'Chronisten iwwer de Jang de Blannen ==
De [[Jean Froissart]] a senge ''Chroniques'':
** Li vaillans et gentilz rois de Behagne, qui s'appeloit messires Jehans de Lussembourch, car il fu filz a l'empereour Henri de Lussembourch, entendi par ses gens que li bataille estoit commencie; car quoique il fust la armés et en grant arroy, il ne veoit goutes et estoit aveules...
** Adonc dist li vaillans rois a ses gens une grant vaillandise: "Signeur, vous estes mi homme et mi ami et mi compagnon. A le journee d'ui, je vous pri et requier tres especialement que vous me menés si avant que je puisse ferir un cop d'espee." Et cil qui dalès lui estoient, et qui se honneur et leur avancement amoient, li accorderent: si ques, pour yous acquitter, et que il ne le perdesissent en le presse, il s'alloierent par les frains de leurs chevaus tous ensamble; et missent le roy leur signeur tout devant, pour mieulz acomplir son desirier. Et ensi s'en alerent il sus leur ennemis...
** Ne onques nulz ne s'en parti, et furent trouvé a l'endemain, sus le place, autour dou roy leur signeur et leurs chevaus tous alloiiés ensamble.
== Famill ==
[[Fichier:John of Luxemburg-Wedding.jpg|thumb|389px|Hochzäit mat der Elisabeth vu Béimen, 1310 zu Speyer.]]
De Jang de Blannen ass den eelste Jong vum [[Heinrich VII. vu Lëtzebuerg|Heinrich VII.]] a senger Fra, der [[Marguerite vu Brabant]].
De Jang de Blanne bestit [[1310]] d'[[Eliška Přemyslovna|Elisabeth]] ([[1292]]-[[1330]]), Duechter vum [[Wenzel II. vu Béimen]] a Schwëster vum [[Wenzel III. vu Béimen]]. Mat hir hat hien e puer Kanner<ref name="John">[http://www.statemaster.com/encyclopedia/John-I%2C-Count-of-Luxemburg. John I, Count of Luxemburg]</ref><ref>[http://freepages.genealogy.rootsweb.ancestry.com/~jamesdow/s064/f330987.htm Tree:Jan de LUXEMBOURG (King) of BOHEMIA]</ref>:
* Margarete ([[1313]]-[[1341]]) - bestuet mam [[Heinrich II. vun Nidderbayern|Heinrich II.]], Herzog vun Nidderbayern ([[1305]]-[[1339]])
* [[Bonne vu Lëtzebuerg|Bonne (Bona)]] (och Guta genannt) ([[1315]]-[[1349]])<ref>Foundation for Medieval Genealogy: ''Bohemia. Chapter 4. Kings of Bohemia (Luxembourg): Jan 1310-1346''.[https://web.archive.org/web/20210420161717/http://fmg.ac/Projects/MedLands/BOHEMIA.htm#JanIdied1346]</ref> - [[1332]] bestuet mam [[Jean II. vu Frankräich|Jean II.]], Kinnek vu [[Frankräich]]
* [[Karel I. vu Lëtzebuerg|Karel I.]] ([[1316]]-[[1378]]), Grof vu Lëtzebuerg, [[Kinnek]] a [[Keeser]] vum [[Hellegt Réimescht Räich vun Däitscher Natioun|Hellege Réimesche Räich]]
* Otakar (Otto) ([[1318]]-[[1320]]), Prënz vu Béimen
* Anna ([[1319]]-[[1338]]) - [[1335]] bestuet mam [[Otto der Fröhliche]], Herzog vun Éisträich
* Elisabeth ([[1319]]-[[1344]]), Zwillingsschwëster vum Anna
* Johann Heinrich ([[1322]]-[[1375]]), [[Maarkgrofschaft|Maarkgrof]] vu [[Mieren]] - bestuet mat der Margarethe, Gräfin vun Tiroul
De Jang de Blanne bestit [[1334]] d'[[Béatrice vu Bourbon]] ([[1318]]-[[1383]]), Duechter vum franséischen Herzog [[Louis I. vu Bourbon]]. Mat hir hat hien ee Fils<ref name="John"/>:
* [[Wenzel I. vu Lëtzebuerg|Wenzel I.]] (1337-1383), Grof an dunn Herzog vu Lëtzebuerg
== D'Undenken un de Jang de Blannen zu Lëtzebuerg ==
Zousätzlech zu sengem Graf an der Krypta vun der Kathedral, gëtt et zu Lëtzebuerg Mënzen, Medailen, Timberen, Stroosseschëlter, Vitrailen, Fassadendekoren etc., déi un de Jang de Blannen erënneren<ref name="link">Link, R., 2010. ''Jean l'Aveugle: présences actuelles au Luxembourg.'' Galerie 28(2010) N° 1, S. 97-127.</ref>.
==== Mënzen ====
Op dem Réck vun de Sëlwermënze vun 20, 50 an 100 [[Lëtzebuerger Frang|Frang]], déi 1946 zu Lëtzebuerg erauskomm sinn, ass de Jang de Blannen als Ritter, dee sech op sengem Päerd an d'Schluecht stierzt, duergestallt<ref name="link"/>. De Jang de Blannen a seng Fra, d'Elisabeth vu Béimen, sinn um Réck vun der 700-Cents-Sëlwermënz, déi d'[[Banque centrale du Luxembourg|Lëtzebuerger Zentralbank]] den 1. September 2010 an Erënnerung un de 700. Anniversaire vum Bestietnes vun deenen zwéin erausginn huet<ref>[https://eshop.bcl.lu/T/product_page/m/21/id_prod/21_10.htm BCL: ''Pièce de 700 eurocents en argent 2010 "Jean de Luxembourg".'']</ref>.
==== Timberen ====
D'Lëtzebuerger Post huet dem Jang de Blannen am Laf vun der Zäit e puermol Timbere gewidmet:<ref name="link"/> zwou Serië Caritas-Timberen (1934, 1946), een Timber an der Serie "Histoire du Luxembourg" (1989), een Timber fir de 700. Gebuertsdag vum Jang de Blannen an de 650. Anniversaire vun der Schluecht vu Crécy (1996), een Timber fir de 700. Anniversaire vun der Ascensioun op de Kinnekstroun vu Béimen, mat engem Portrait vum Jang de Blannen an der Elisabeth vu Béimen<ref>P&T Luxembourg: ''Emission commune avec la République Tchèque: 700ème anniversaire de l'ascension au trône de Bohême de la maison Luxembourg'' [https://web.archive.org/web/20101012074732/http://www.pt.lu/portal/Philatelie/stamps/pid/3569]</ref>.
==== Stroossen ====
Eng "Rue Jean l'Aveugle" gëtt et zu [[Bieles]], [[Dikrech]] (zanter 1931), zu [[Esch-Uelzecht]] (nom Zweete Weltkrich) an an der Stad Lëtzebuerg (zanter 1889)<ref name="link"/>.
==== Gedenkplacken====
Am Stater Park, net wäit vun der [[Nicolas Adames|Adames]]-Strooss ewech, steet eng [[Jang-de-Blannen-Gedenkplack am Stater Park|Gedenkplack]] un de Jang de Blannen, déi him als Merci vun de Forainen opgestallt gouf. Eng [[Jang-de-Blannen-Gedenkplack um Bock|aner Plack]] hänkt um Bock.
==== Comics====
Am dräideelege [[Fantasy]]-[[Comic]] ''[[De leschte Ritter]]'' (2005, 2007, 2009) thematiséieren de lëtzebuergeschen Texter [[Lucien Czuga]] an de Zeechner [[Andy Genen]] de Retour vum Jang de Blannen no sengem Doud 1346 zu Crécy am Lëtzebuerg vun haut. De Projet gouf vum Lëtzebuerger [[Ministère de la Culture|Kulturministère]] ënnerstëtzt.
== Literatur ==
* Cazelles, Raymond: ''Jean l'aveugle: comte de Luxembourg, roi de Bohème'', Tardy, Bourges, 1947.
* [[Emil Haag|Haag, Emil]], 2011. ''Jean l'aveugle <sup>*</sup>1296 <sup>†</sup>1346, l'aventurier européen'', In: ''Une réussite originale - Le Luxembourg au fil des siècles''; Lëtzebuerg (Éditions Guy Binsfeld), 2011; 576 Säiten (ill.); ISBN 978-2-87954-235-5, Ss 116-127.
* [[Michel Pauly|Pauly, Michel]] (Hrsg.): ''Johann der Blinde, Graf von Luxemburg, König von Böhmen, 1296-1346'', Section historique de l'Institut Grand Ducal, Lëtzebuerg, 1997.
* [[Michel Pauly|Pauly, Michel]] (Editeur), ''Johann und Elisabeth - Die Erbtochter, der fremde Fürst und das Land. Die Ehe Johanns des Blinden und Elisabeths von Böhmen in vergleichender europäischer Perspektive / Jean et Élisabeth - L'héritière, le prince étranger et le pays. Le mariage de Jean l'Aveugle et d'Élisabeth de Bohême dans une perspective comparatiste européenne''; Akte vum internationale Colloque, den 30. September an den 1. Oktober 2010 an der Stad, organiséiert vum [[Lëtzebuerg City Museum|Musée d'histoire de la ville de Luxembourg]] a vun der [[Universitéit Lëtzebuerg]]; Lëtzebuerg (Publications du CLUDEM, vol. 38), 2013; 285 S.; ISBN 2-919979-28-0. - Dozou, eng Rezensioun vum Stéphane Péquignot<ref>[https://perspectivia.net/publikationen/francia/francia-recensio/2015-1/ma/pauly_pecquinot;lang=fr;lang=en Publikatiounen op francia-recensio]</ref>
* [[Revue (Zäitschrëft)]] 1946 2. Joergang Nummer 18 ''Onse Blanne Jang ass eröm dohem'' vum [[Joseph Meyers]] (Säiten 355 bis 359 an 370 bis 371)
*Marc Thill, ''[https://web.archive.org/web/20210824203105/https://www.wort.lu/de/kultur/vor-75-jahren-johann-der-blinde-findet-seine-letzte-ruhe-in-luxemburg-6124fffbde135b92368fbdb2 Johann der Blinde findet seine letzte Ruhe in Luxemburg]'' wort.lu, 24. August 2021
*[[Theo Schley|Schley, Theo]]: ''[https://www.geschichte.hhu.de/abteilungen/mittelalterliche-geschichte/unsere-forschung/laufende-dissertationen/theo-schley Die Bürger und ihr König. Aufstiegschancen und Partizipation der Prager Stadteliten im Dienst Johanns des Blinden (1310-1346).]'' Dokterthees op der [[Heinrich Heine Univeristéit Düsseldorf]], 2023<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/kultur/neue-erkenntnisse-johann-der-blinde-war-ein-virtuose-der-macht/28826377.html|Titel=Neue Erkenntnisse: Johann der Blinde war ein „Virtuose der Macht“. Der Historiker Theo Schley hat für seine Doktorarbeit über den Grafen von Luxemburg und König von Böhmen den „Prix d‘histoire du CLUDEM“ gewonnen.|Gekuckt=16.12.2024|Auteur=Marc Thill|Editeur=wort.lu (15.12.2024); Luxemburger Wort (16.12.2024), S. 44.}}</ref>
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun den Herrscher vu Lëtzebuerg]]
* [[Schueberfouer]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|John I, Count of Luxemburg|Jang de Blannen}}
[http://www.mnha.public.lu/collections/cabinet_medailles/monnaies_medievales_modernes/royal_jean/ MNHA - Royal d'or de Jean l'Aveugle]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Trounfolleg|Titel= [[Lëscht vun den Herrscher vu Lëtzebuerg|Grof vu Lëtzebuerg]]|virdrun= [[Heinrich VII. vu Lëtzebuerg|Heinrich VII.]]|duerno= [[Karel I. vu Lëtzebuerg|Karel I.]]|Joren= [[1313]] - [[1346]]}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Geschicht vu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Haus Limburg-Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Grofe vu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Kinneke vu Béimen]]
[[Kategorie:Gebuer 1296]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1346]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
0m279r2q39lfcdxl8yki43gkswqed4g
29. November
0
2176
2675883
2667901
2026-04-25T18:57:50Z
Melouresbot
1237
/* Gebuer */ ., replaced: [[ → [[ using [[Project:AWB|AWB]]
2675883
wikitext
text/x-wiki
{{Mountkalenner}}
Den '''29. [[November]]''' ass den 333. Dag (334. am [[Schaltjoer]]) vum Joer am [[Gregorianesche Kalenner]].
== Evenementer ==
* {{0}}[[939]]: Den [[Edmund I. vun England|Edmund I.]] gëtt zum Kinnek vun [[England]] gekréint.
* [[1226]]: De [[Louis IX. vu Frankräich|Louis IX.]] gëtt an der [[Kathedral vu Reims]] zum Kinnek vu [[Frankräich]] gekréint.
* [[1903]]: Déi éischt Ausgab vun der Zeitung ''[[Der arme Teufel]]'' kënnt eraus.
* [[1915]]: Nom Récktrëtt vun der Regierung vum [[José de Castro]] gëtt den [[Afonso Augusto da Costa]] fir d'zweet Ministerpresident a [[Portugal]].
* [[1944]]: Mam Réckzuch vun der [[Wehrmacht]] aus [[Shkodra]] ass ganz [[Albanien]] befreit; den 29. November ass zënterhier albaneschen Nationalfeierdag.
* [[1945]]: [[Jugoslawien]] gëtt eng "Federativ Volleksrepublik".
* [[1947]]: D'[[UN-Vollversammlung]] hëlt den ''[[UN-Deelungsplang fir Palestina]]'' un, deen den arabesch-jiddesche Konflikt am brittesche Mandat Palestina léise soll.
* [[1949]]: [[Bonn]] gëtt vum [[Däitsche Bundestag]] zur "provisorescher Bundeshaaptstad“ gewielt.
==Wëssenschaft an Technik==
===Astronomie===
* [[1864]]: Den däitschen [[Astronom]] [[Albert Marth]] entdeckt d'[[Galaxie]]n [[NGC 3]] an [[NGC 4]].
== Gebuer ==
<gallery>
Fichier:Margaret Tudor.jpg|Margaret Tudor
Fichier:Gaetano Donizetti Kriehuber.jpg|Gaetano Donizetti
Fichier:Behringer - Wilhelm Hauff 1826.jpg|Wilhelm Hauff
Fichier:Cdoppler.jpg|Christian Doppler
Fichier:Theobald von Bethmann-Hollweg Portrait.jpg|Theobald von Bethmann-Hollweg
Fichier:Jacques Chirac.jpg|Jacques Chirac
</gallery>
* [[1489]]: [[Margaret Tudor]], Kinnigin vu Schottland.
* [[1609]]: [[Henriette de France]], zukünfteg Fra vum [[Charles I. vun England]].
* [[1666]]: [[Leopold Durand]], Benediktinerpater a Baumeeschter.
* [[1797]]: [[Gaetano Donizetti]], italieenesche Komponist.
* [[1802]]: [[Wilhelm Hauff]], däitsche Schrëftsteller.
* [[1803]]: [[Christian Doppler]], éisträichesche Physiker.
* [[1830]]: [[Nicolas Steffen-Pierret]], lëtzebuergeschen Auteur.
* [[1839]]: [[Michel Auguste Witry]], lëtzebuergeschen Nottär a Politiker.
* [[1856]]: [[Theobald von Bethmann Hollweg]], däitsche Politiker.
* [[1873]]: [[Auguste Thorn]], lëtzebuergesche Jurist a Politiker.
* [[1890]]: [[Rodolfo Zilli]], italieenesche Moler a Sculpteur.
* [[1891]]: [[Hubert Schlechter]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[1893]]: [[Max Goergen]], lëtzebuergeschen Theaterauteur.
* [[1895]]: [[Busby Berkeley]], Filmregisseur.
* [[1908]]: [[Kurt Heinrich Debus]], däitsche Rakéitepionéier.
* [[1913]]: [[Benjamin Markarjan]], armeeneschen Astronom an Astrophysiker.
* [[1919]]: [[Henri Vidal]], franséische Schauspiller.
* [[1921]]: [[Aimé Knepper]], lëtzebuergesche Resistenzler, Sportsprofesser a Liichtathleet.
* 1921: [[Christine de Rivoyre]], franséisch Schrëftstellerin.
* [[1926]]: [[Béji Caïd Essebsi]], tuneesesche Politiker.
* [[1932]]: [[Jacques Chirac]], President vun der [[Frankräich|franséischer Republik]].
* [[1933]]: [[James Rosenquist]], US-amerikanesche Pop-Art-Kënschtler.
* [[1938]]: [[Michel Duchaussoy]], franséische Schauspiller.
* [[1949]]: [[Garry Shandling]], US-amerikanesche Stand-up-Komiker a Schauspiller.
* [[1951]]: [[Tonie Marshall]], franséisch Filmregisseurin, Dréibuchautorin a Schauspillerin.
* [[1954]]: [[Marc Meyer]], lëtzebuergeschen Zoolog.
* [[1955]]: [[Hassan Sheikh Mohamud]], somalesche Politiker.
* [[1966]]: [[Bernd Marcel Gonner]], lëtzebuergesche Schrëftsteller.
* [[1969]]: [[Dan Theisen]], lëtzebuergesche Member vum Staatsrot.
* [[1971]]: [[Claudine Adams]], lëtzebuergesch Basketballspillerin.
* [[1976]]: [[Chadwick Boseman]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[2005]]: [[Caroline Jorge]], lëtzebuergesch Foussballspillerin.
== Gestuerwen ==
* [[1314]]: [[Philipp IV. (Frankräich)|Philipp IV.]] ''de Schéinen'', Kinnek vu Frankräich.
* [[1378]]: [[Karel IV. (HRR)|Karel IV.]], Kinnek vu Béimen (vun 1347 un), Réimesch-däitsche Keeser (vun 1355 un), a Grof vu Lëtzebuerg.
* [[1643]]: [[Claudio Monteverdi]], italieenesche Komponist.
* [[1780]]: [[Maria Theresia vun Éisträich|Maria Theresia]], Äerzherzogin vun Éisträich, Kinnigin vun Ungarn a Béimen, réimesch-däitsch Keeserin.
* [[1875]]: [[Jean-Pierre Namur]], Apdikter zu Iechternach.
*[[1903]]: [[Nicolas Mergen]], lëtzebuergesche Jurist a Politiker.
* [[1916]]: [[John Tebbutt]], australeschen Astronom.
* [[1918]]: [[Jean Joseph Koppes]], lëtzebuergesche Geeschtlechen a Bëschof.
* [[1924]]: [[Giacomo Puccini]], italieenesche Komponist.
* [[1934]]: [[Lucien Salentiny]], lëtzebuergeschen Nottär a Politiker.
* [[1935]]: [[Peter Schroeder]], däitsche Sproochfuerscher Schrëftsteller an Heimatdichter.
* [[1950]]: [[Lambert Piedboeuf]], däitsche Sculpteur.
* [[1959]]: [[Hans Henny Jahnn]], däitsche Schrëftsteller.
* [[1968]]: [[Lawrence Huntington]], brittesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent.
* [[1969]]: [[Louis Emberger]], franséische Botaniker a Phytogeograph.
* [[1980]]: [[Joel Hurstfield]], britteschen Historiker.
* [[1981]]: [[Natalie Wood]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[1986]]: [[Cary Grant]], brittesch-US-amerikanesche Schauspiller.
* [[1998]]: [[Frank Latimore]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[2001]]: [[Budd Boetticher]], US-amerikanesche Filmregisseur, Dréibuchauteur, Filmproduzent a Schauspiller.
* 2001: [[George Harrison]], brittesche Museker.
* [[2002]]: [[Daniel Gélin]], franséische Schauspiller a Filmregisseur.
* [[2008]]: [[Jørn Utzon]], däneschen Architekt.
* [[2009]]: [[Alexander vun der Belsch|Prënz Alexander]], Bouf vum Kinnek [[Leopold III. vun der Belsch|Leopold III.]] an Hallefbrudder vum [[Baudouin vun der Belsch|Kinnek Baudouin]] an dem [[Albert II. vun der Belsch|Kinnek Albert II.]]
* [[2010]]: [[Peter Hofmann]], däitschen Operesänger a Rockmuseker.
* 2010: [[Mario Monicelli]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[2017]]: [[Véronique Nordey]], franséisch Schauspillerin.
* [[2021]]: [[Arlene Dahl]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[2023]]: [[Henry Kissinger]], US-amerikanesche Politiker a Politikwëssenschaftler.
* [[2025]]: [[Tom Stoppard]], tschechesch-britteschen Theater- an Dréibuchauteur.
== Feierdeeg ==
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|29 November|{{PAGENAME}}}}
[[Kategorie:Dag am November]]
riep7u0zad2p2jtoc3ayf4kgix8a4nd
Hannerhaassel
0
12730
2675890
2551577
2026-04-25T22:03:14Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2675890
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm = Hannerhaassel
| Numm (Franséisch) = Hinterhasselt
| Numm (Däitsch) = Hinterhasselt
| Land = [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]
| Kanton = {{Kanton Klierf}}
| Gemeng = {{Wëntger}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Wëntger}}
| Awunner = 13
| Awunnerdatum = 06.02.2008
| Fläch =
| Koordinaten = {{coor dms|50|03|24|N|05|51|50|O}}
}}
'''Hannerhaassel''' ass e [[Lieu-dit]] an der [[Gemeng Wëntger]], deen zirka 1,2 km südwestlech vun [[Tratten]] direkt op der belscher Grenz läit.
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
* [http://www.wincrange.lu Offiziell Säit vun der Gemeng Wëntger]
* [https://web.archive.org/web/20080125115611/http://www.syvicol.lu/annuaire/detail_commune.php?commune=118 Syvicol]
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
ae2ms3q5ldzjw61g2y3vmamwdlps5d1
Heesdref
0
12731
2675891
2553520
2026-04-25T22:45:30Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2675891
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|der Uertschaft an der Gemeng Wëntger|d'Uertschaft an der Gemeng Steesel|Heeschdref}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) = Hamiville
| Numm (Däitsch) = Heisdorf
| Kanton = {{Kanton Klierf}}
| Gemeng = {{Wëntger}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Wëntger}}
| Koordinaten = {{coor dms|50|02|45|N|05|54|02|O}}
}}
[[Fichier:Hamiville (105).jpg|thumb|250px]]
'''Heesdref''' ass eng Uertschaft an der [[Gemeng Wëntger]].
==Geographie==
Heesdref läit op enger Héicht vu ronn 470 Meter ([[Nivellement général du Luxembourg|NG-L]]). Déi héchst Plaz an der Uertschaft ass op der Grenz mat [[Wëntger]] op der [[Nationalstrooss 12|N12]] mat 502 Meter, an déi déifst ass op der [[Albaach (Weilerbaach)|Albaach]] mat 385 Meter.<ref>Topographesch Kaart vum [[Kadaster]]</ref>
D'Uertschaft ass un de Verkéier ugeschloss iwwer d'[[Nationalstrooss 12|Nationale 12]], ee Wee deen op [[Béigen]] féiert, een deen op [[Kréindel]] féiert, an een deen op d'[[Trätter Strooss]] féiert.
Zu Heesdref hunn zwou Baachen hir Quell, d'[[Albaach (Weilerbaach)|Albaach]] an d'[[Dalerburen]].
==Geschicht==
Virun der Gemengefusioun zur neier Gemeng Wëntger den [[1. Januar]] [[1977]] huet d'Uertschaft zu der [[Béigen#Déi fréier Gemeng|fréierer Gemeng Béigen]] gehéiert.
== Kuckt och ==
* [[Nikloskierch zu Heesdref]]
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Literatur ==
* John Lamberty, „Fest verwurzelt mit der Scholle - Die Gemeinde Wintger blättert erneut im Geschichtsbuch ihrer Dörfer und schlägt dabei das Kapitel Heisdorf auf“, am [[Luxemburger Wort|Wort]] Nr. 52 vum 2. Mäerz 2018, S. 26
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Hamiville|{{PAGENAME}}}}
* [http://www.wincrange.lu Offiziell Säit vun der Gemeng Wëntger]
* [https://web.archive.org/web/20080125115611/http://www.syvicol.lu/annuaire/detail_commune.php?commune=118 Syvicol]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Uertschaften zu Lëtzebuerg]]
p5tkbwica9xm0dpmw4i8nc0j5vj6vdu
Helzen
0
12732
2675892
2647741
2026-04-25T23:14:27Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2675892
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm = Helzen
| Bild = Hachiville 01.jpg
| Bildtext = Helzen vun Nordweste gesinn
| Numm (Franséisch) = Hachiville
| Numm (Däitsch) = Helzingen (rar Holzingen)<ref>[https://www.dbnl.org/tekst/_ger006189801_01/_ger006189801_01_0098.php Tony Kellen: ''Das deutsche Belgien'']</ref>
| Land = [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]
| Kanton = {{Kanton Klierf}}
| Gemeng = {{Wëntger}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Wëntger}}
| Awunner = 165
| Awunnerdatum = [[6. Februar|06.02.]] [[2008]]
| Fläch = 808,2970 [[Hektar|ha]]<ref>{{Kadaster Fläch}}</ref>
| Koordinaten = {{coor dms|50|06|27|N|05|55|22|O}}
}}
'''Helzen''' ass eng Uertschaft an der [[Gemeng Wëntger]].
An der [[Kierch Helzen|Kierch vun Helzen]] ass dee remarkabele Schnëtzaltor (Retabel) ze gesinn, deen ursprénglech an der [[Helzerklaus]] opgestallt war. An der Klaus gouf d'Original duerch eng zweedimensional Kopie (Foto) ersat.
== Geographie ==
Helzen läit op enger Duerchschnëttshéicht vu 456 m. Nopeschuertschafte sinn [[Houfelt]] am Süden, [[Weiler (Wëntger)|Weiler]] am Osten a [[Buret]] am Westen an der [[Belsch]].
== Geschicht ==
Bis Enn 1977 war Helzen de Chef-lieu vun der [[Gemeng Helzen]]. Op den 1. Januar 1978 ass dës mat de Gemengen [[Gemeng Aasselbuer|Aasselbuer]], [[Gemeng Béigen|Béigen]] an [[Gemeng Uewerwampech|Uewerwampech]] zu der neier [[Gemeng Wëntger#Geschicht|Gemeng Wëntger]] fusionéiert.<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1977/10/31/n1/jo|Titel=Loi du 31 octobre 1977 portant fusion des communes de Asselborn, Boevange/Clervaux, Hachiville et Oberwampach|Gekuckt=19.07.2020|Datum=01.12.1977|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>
== Kuckt och ==
* [[Kierch Helzen]]
* [[Helzerklaus]]
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Biller ==
<gallery>
Fichier:Kirche Hachiville 01.jpg|Kierch
Fichier:Helzenretable.jpg|Retabel
Fichier:Luxembourg Hachiville Maison 21.jpg|Wunnhaus
</gallery>
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Hachiville|Helzen}}
* [http://www.wincrange.lu Offiziell Säit vun der Gemeng Wëntger]
* [https://web.archive.org/web/20080125115611/http://www.syvicol.lu/annuaire/detail_commune.php?commune=118 Syvicol]
* [https://web.archive.org/web/20120415135648/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1977/0070/a070.pdf#page=2 Fusiounsgesetz vun der neier Gemeng Wëntger: ''Loi du 31 octobre 1977 portant fusion des communes de Asselborn, Boevange/Clervaux, Hachiville et Oberwampach'']
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Uertschaften zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Fréier Gemengen zu Lëtzebuerg]]
8a5yv3sksyulhydvdhahj1w9ec509tz
Houfelt
0
12733
2675897
2475423
2026-04-26T01:17:17Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2675897
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm = Houfelt
| Bild = Hauptstrasse Hoffelt 01.jpg
| Bildtext = D'Haaaptstrooss zu Houfelt (2014)
| Numm (Franséisch) = Hoffelt
| Numm (Däitsch) = Hoffelt
| Land = [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]
| Kanton = {{Kanton Klierf}}
| Gemeng = {{Wëntger}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Wëntger}}
| Awunner = 285
| Awunnerdatum = [[6. Februar|06.02.]] [[2008]]
| Fläch = 895,5708 [[Hektar|ha]]<ref>{{Kadaster Fläch}}</ref>
| Koordinaten = {{coor dms|50|05|59|N|05|55|15|O}}
}}
'''Houfelt''' ass eng Uertschaft an der [[Gemeng Wëntger]].
==Geschicht==
Virun der Gemengefusioun zur neier Gemeng Wëntger den [[1. Januar]] [[1977]] huet d'Uertschaft zu [[Helzen#Déi fréier Gemeng|der fréierer Gemeng Helzen]] gehéiert.
Zu Houfelt sinn Iwwerreschter vun den Aarbechten um [[Meuse-Musel-Kanal]] ze gesinn, deen an der éischter Hallschent vum [[19. Joerhonnert]] sollt gebaut ginn.
== Kuckt och ==
* [[Kierch Houfelt|Kierch vun Houfelt]]
* [[Meuse-Musel-Kanal]]
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Hoffelt|Houfelt}}
* [http://www.wincrange.lu Offiziell Säit vun der Gemeng Wëntger]
* [https://web.archive.org/web/20080125115611/http://www.syvicol.lu/annuaire/detail_commune.php?commune=118 Syvicol]
* [https://web.archive.org/web/20070311005244/http://www.wincrange.lu/fr/loisirs/tourisme/canal_hoffelt/lb De Kanal vun Houfelt, "E Kanal, deen ni fäerdeg gebaut gouf"]
<gallery>
Fichier:Houfelt.JPG|An der Mëtt vum Duerf
Fichier:Hoffelt road junction 2013.jpg|Stroossekräizung zu Houfelt. Hanner de Panneaue sinn Iwwerreschter vum Meuse-Musel-Kanal ze gesinn.
</gallery>
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Uertschaften zu Lëtzebuerg]]
e8tc3haxqc60gwnm6k9xf8wc0f5bxy0
Finnland
0
14330
2675935
2673765
2026-04-26T10:22:00Z
Mobby 12
60927
/* Administrativ Ënnerdeelungen */k
2675935
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Land
| Numm = Suomen Tasavalta (Finnesch)<br>Republiken Finland (Schweedesch)
| Fändel = Flag of Finland.svg{{!}}border
| Fändel Bildbreet=
| Fändel Artikel = Fändel vu Finnland
| Wopen = Coat of arms of Finland.svg
| Wope Breet = 90px
| Wopen Artikel = Wope vu Finnland
| National Devise =
| Kaart= EU-Finland.svg
| Kaart Breet =
| Offiziell Sprooch = [[Finnesch]], [[Schweedesch]]
| Haaptstad = [[Helsinki]]
| Haaptstad Awunner =
| Haaptstad Koordinaten =
| Staatsform = [[Parlamentaresch Republik]]
| Landeschef Titel = President
| Landeschef = {{wikidata|property|linked|P35}}
| Regierungschef Titel = Premierminister
| Regierungschef = {{wikidata|property|linked|P6}}
| Total Fläch= 338.478,34
| Fläch Plaz =
| Waasserfläch = 9,4
| Bevëlkerung = {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[%r]}}
| Bevëlkerung Plaz =
| Bevëlkerungsdicht = 17
| Onofhängegkeet = vu [[Russland]]<br>deklaréiert de [[6. Dezember]] [[1917]], unerkannt de [[4. Januar]] [[1918]]
| Nationalfeierdag = [[6. Dezember]]
| Nationalhymn = [[Maamme – Vårt land]]
| Wärung = [[Euro]] (EUR)
| Zäitzon = +2
| Internet TLD = [[.fi]]
| Telefonsprefix = +358
| Notizen =
| Extra Bild = Finland-CIA_WFB_Map.png
| Extra Bild2 =
}}
'''Finnland''' ([[Finnesch|fi]].: ''Suomi'', [[Schweedesch|sv]].: ''Finland'') ass eng [[Republik]] an [[Europa (Kontinent)|Nordeuropa]]. Finnland grenzt u [[Schweden]], [[Norwegen]], [[Russland]] an d'[[Ostmier]]. D'[[Åland]] Inselen, déi südwestlech vun der Küst leien, sinn zwar ënner finnescher Souveränitéit wat d'Aussen- a Sécherheetspolitik ubelaangt, soss awer autonom.
D'Haaptstad vu Finnland ass [[Helsinki]].
== Geographie ==
Finnland gëtt och nach heiansdo d'Land vun den dausend Séie genannt, ma dat ass am Fong nach ferm ënnerdriwwen: et sinn der genee 187.888. Nieft de Séie sinn et déi 179.584 Inselen an déi wäitleefeg Bëscher, déi dräivéierel vum Land bedecken, déi der finnescher Landschaft hire Stempel opdrécken.
Topographesch gesinn ass d'Land am Süden éischter flaach, Richtung Norde gëtt et dann awer ëmmer méi koppeg an den héchste Bierg, den [[Haltitunturi]], ganz uewen am Nordweste vu Finnland, bréngt et op eng Spëtzt vun 1.328 Meter.
Finnland läit tëscht dem 60. a 70. [[Geographesch Breet|Breedegrad]], mä well d'Klima vum Ostmier a vum [[Golfstroum]] beaflosst gëtt, leien d'Temperaturen am Schnëtt ëm déi 5-10 °C méi héich wéi an aner Gebidder déi op der selwechter Héicht leien. D'Land huet kal Wanteren a waarm Summeren. Op waarme Summerdeeg kann den Thermometer a Südfinnland bis op 30 °C klammen. An de Wanterméint sinn dogéint –20 °C och näischt Aussergewéinleches.
Nërdlech vum [[Polarkrees]] geet d'Sonn an där Zäit wärend ronn 51 Deeg net op. D'Géigestéck vun der finnescher [[Polarnuecht]] (finn.: ''Kaamos'') ass d'[[Mëtternuechtssonn]] am Summer, wou et dann och 73 Deeg an engem Stéck hell ass.
== Bevëlkerung ==
Finnland ass vun der Fläch hier dat fënneftgréisst Land an Europa, huet awer mat nëmme 17 Awunner pro Quadratkilometer gläichzäiteg och eng vun de klengste Bevëlkerungsdensitéiten um Kontinent. D'Majoritéit vun de Finnen (65 %) liewen a Stied, a well déi meescht dovun am Süde vum Land leien, ass och do d'Bevëlkerungskonzentratioun bei wäitem am héchsten. Ongeféier 40 % vun der Bevëlkerung liewen an der [[Provënz Südfinnland]], mat 62,6 Awunner op de Quadratkilometer. Eleng an der Regioun [[Uusimaa]], Helsinki an absënns d'Nopeschstied [[Espoo]] a [[Vantaa]], liewen ongeféier 1,638 Millioune Leit.
=== Sproochen ===
Finnland huet zwou offiziell Sproochen, [[Finnesch]] a [[Schweedesch]]. Finnesch gehéiert zu der [[finno-ugrescher]] Sproochefamill an ass d'Mammesprooch vun ongeféier 88,7 % vun der Bevëlkerung. Schweedesch hu 5,3 % vun de Finnen als éischt Sprooch. Well déi jeeweils aner Sprooch als Flichtfach an der Schoul geléiert gi muss, sinn déi meescht Finnen zweesproocheg.
Den offizielle Status vum Schweedeschen erkläert sech duerch d'Geschicht vum Land. Zanter dem Ufank vum [[13. Joerhonnert]] bis [[1809]] war Finnland en Deel vum schweedesche Kinnekräich.
Op kommunalem Plang ass d'administrativ Zweesproochegkeet quotéiert d. h. wann op d'mannst 10 % vun der Populatioun d'Minoritéitesprooch schwätzen (meeschtens Schweedesch), da gëtt dës automatesch och zur zweeter Verwaltungssprooch.
Keng Reegel ouni Ausnamen: Zu [[Turku]], der aler Haaptstad aus schweedeschen Zäiten, huet Schweedesch den offizielle Staus aus historesche Grënn bäibehalen, obschonn et hei vu manner wéi 10 % vun de Leit geschwat gëtt.
Op der autonomer Inselgrupp [[Åland]] ass Finnesch nëmme Walfach an d'Schüler mussen et, wa se net wëllen, och net léieren. Eenzeg Administratiounssprooch vun Åland ass Schweedesch.
[[Samesch]] ass och als offiziell Minoritéitesprooch unerkannt an ass an deenen traditionell samesch dominéierte Regiounen a Gemengen an der Verwaltung am Gebrauch.
=== Reliounen ===
[[1923]] gouf a Finnland d'Reliounsfräiheet agefouert. 60 % vun de Finne sinn an der [[Evangeelesch Kierch|evangeelesch-lutherescher Kierch]], 1,1 % an der [[Orthodox Kierch|orthodoxer]] an 2 % gehéieren anere Glawensrichtungen un. Béid chrëschtlech Konfessioune ginn iwwer Kierchesteiere finanzéiert.
== Geschicht ==
Déi eelst mënschlech Spueren um Territoire vum haitege Finnland loosse sech bis an d'[[Steenzäit]] zeréckdatéieren a sinn eng ronn 8500 Joer al.
Nach ëm 100 v. Chr. beschreift de [[Réimescht Räich|réimeschen]] Historiker [[Tacitus]] ''d'Fenni'' als Vollek ouni Waffen, Päerd an Heem, déi um Buedem schlofen, net méi wéi e Fell um Läif hunn an nawell zefridden a glécklech mat hirem haarde Liewe sinn.
Tatsächlech war d'Gebitt vum haitege Finnland bis an d'[[12. Joerhonnert]] politesch relativ onbedeitend. [[1154]] gëtt West- a Südfinnland dunn ënner dem Kinnek [[Erik IX.]] en Deel vu Schweden a sollt et déi nächst 700 Joer och bleiwen. Den ëstlechen Deel fält dogéint un dat russescht [[Novgorod]].
Ënner dem schweedesche Kinnekshaus fënnt Westfinnland Uschloss un de westeuropäesche Kulturkrees a gëtt missionéiert. Schweedesch gëtt d'Administratiounssprooch an entwéckelt sech zu der Sprooch vun der Elitt. Anescht wéi deen iwwer Joerhonnerte russesch-byzantinesch gepräägten ëstlechen Deel vu Finnland gouf an der schweedescher Provënz och ni de [[Feudalsystem]] agefouert.
Am 16. Jh. ass Finnland, besonnesch ënner dem Afloss vum Humanist an Theolog [[Mikael Agricola]], zur Reformatioun iwwergetrueden.
[[1808]] gëtt Finnland vum [[Alexander I.]] vu Russland eruewert, deen et zu engem hallef autonome [[Groussherzogtum]] ënner russescher Kontroll mécht. [[Groussherzog]] ass den [[Zar]], representéiert duerch e Generalgouverneur. Finnland bleift bis zu der [[Russesch Revolutioun|russescher Revolutioun]] [[1917]] en Deel vum russesche Räich. An där Zäit entwéckelt sech d'finnesch national Beweegung. A patriotescher Atmosphär gëtt [[1835]] den Nationaleepos ''Kalevala'' niddergeschriwwen an d'[[Finnesch]] gëtt [[1892]] dem schweedesche juristesch gläichgestallt.
[[Fichier:Turku castle.jpg|thumb|left|250px|D'Buerg vun Turku war am Mëttelalter de politeschen Zentrum vu Finnland]]
Kuerz no der bolschewistescher Revolutioun a Russland, de [[6. Dezember]] [[1917]], deklaréiert Finnland sech onofhängeg. D'Onofhängegkeet gëtt zwar relativ séier vun de Bolschewisten unerkannt, mä Kricher a Russland an a Finnland maachen d'Saach méi komplizéiert.
Zum enge brécht [[1918]] e kuerze, mä battere Biergerkrich tëscht deene vun [[Däitschland]] ënnerstëtzen „Wäissen“ (Unhänger vum deemolege Gouvernement; d'konservativ riets Elitt an d'Baueren) an hirem politesche Géigepol, de radikale „Rouden“ (Unhänger vun de sozialistesche Lénksparteien – Leit ouni Grond a Buedem an d'Aarbechter) a Finnland aus. Zum anere gëtt déi oppe Fro ëm d'finnesch-russesch Grenz duerch d'russesch Revolutioun an d'Längt gezunn. E Kompromëss tëscht Finnland a Russland gëtt eréischt [[1920]] am ''Accord vun Tartu'' fonnt.
D'Relatiounen tëscht der nach jonker Republik Finnland an der [[Sowjetunioun]] hu sech an den 1930er Jore relativ stabiliséiert. Wéi d'Sowjets sech dunn awer [[1939]] drop behaapt hunn, datt si e Recht drop hätte grouss Deeler vum finneschen Territoire zeréckzekréien, koum et zum Eclat. De sougenannten éischte [[Wanterkrich]] tëscht Finnland an der Sowjetunioun ass ausgebrach, huet awer nëmmen ee Joer gedauert (bis [[1940]]). De Konflikt gouf awer net geléist a fënnt tëscht [[1941]] an [[1944]] seng Fortsetzung am Zweete Wanterkrich ([[Fortsetzungskrich]]). Dat deemools mat [[Nationalsozialismus|Nazi]]-[[Däitschland]] alliéiert Finnland gëtt zwar net ageholl, muss awer als Konsequenz vum verluerene Krich en Deel vu sengem Gebitt nees un d'Sowjetunioun oftrieden.
Nom [[Zweete Weltkrich]] féiert Finnland offiziell d'Neutralitéit an a beweegt sech bis zum Fall vun der Sowjetunioun aussepolitesch an der Grozon tëscht West an Ost.
[[1955]] gëtt Finnland Member vun de [[Vereent Natiounen|Vereenten Natiounen]] an dem [[Nordesche Rot]]. [[1995]] trëtt d'Land der [[Europäesch Unioun|Europäescher Unioun]] bäi.
De [[4. Abrëll]] [[2023]] gouf Finnland den 31. [[Organisatioun vum Nordatlantik-Traité|NATO]]-Member.<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/international/a/2048411.html|Titel=Um Dënschdeg: Finnland ass offiziell Member vun der NATO|Gekuckt=22.07.2025|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>
== Politik ==
[[Fichier:Stairs of Finnish Parliament.jpg|thumb|300px|D'finnescht Parlament ''[[Eduskunta]]'']]
Finnland ass eng parlamentaresch Demokratie nom presidiale Prinzip. De President, respektiv d'Presidentin vun der Republik huet historesch eng zentral Roll an der finnescher Politik gespillt. Bis zu der Verfassungsännerung am Joer [[2000]] hat de President d'Méiglechkeet d'Parlament opzeléisen, e Vetorecht op all Gesetz an huet de Premierminister ernannt. Dës relativ dominant Positioun gouf gläichzäiteg mat der Wal vum [[Tarja Halonen]] (Februar 2000) staark zeréckgestallt, soudatt de President haut éischter eng méi representativ Funktioun huet. D'Presidentschaftswale sinn all sechs Joer. Den aktuelle President ass de(n) {{wikidata|property|linked|P35}}<ref name=":0">Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>.
D'legislativ Autoritéit am Staat huet d'Parlament (''[[Eduskunta]]'' op Finnesch, ''Riksdag'' op Schweedesch). D'Parlament huet eng Kummer, 200 Deputéiert a gëtt all véier Joer nei gewielt. D'Regierung (fi. ''valtioneuvosto'') gëtt aktuell vum Premierminister {{wikidata|property|linked|P6}} geleet<ref name=":0" />.
Finnland war zanter dem [[Zweete Weltkrich]] aussepolitesch neutral, huet awer am Juni [[2022]] zesumme mat [[Schweden|Schwede]] gefrot fir Member an der [[Organisatioun vum Nordatlantik-Traité|NATO]] ze ginn. De [[4. Abrëll]] [[2023]] gouf Finnland den 31. NATO-Member, nodeems et iwwer 9 Méint haaptsächlech vun der [[Tierkei]] blockéiert gouf.
== Administrativ Ënnerdeelungen ==
=== Historesch Regiounen ===
Déi néng '''historesch Regioune''' vu Finnland (och nach ''historesch Landschaften'', fi. ''historialliset maakunnat'', sv. ''historiska landskap'') bezéie sech op déi [[Historesch Regioune vu Schweden|historesch]] [[Historesch Regioune vu Schweden|Regioune vu Schweden]] (sv''. landskap''), déi haut en Deel vum onofhängege Finnland sinn. Se ware bis 1634 administrativ Eenheete vum Kinnekräich Schweden. Well Finnland zu där Zäit keen onofhängege Staat war, ass den Ausdrock „historesch Regioune vu Finnland“ ierféierend.
Och wa s'um Niveau vun der Administratioun keng Roll méi spillen, se präge bis haut awer nach d'Identitéit, de [[Folklor]], d'[[Dialekt|Dialekter]], d'[[Heraldik]], asw. vu ville Regiounen.
{{Méi Info 1|Historesch Regioune vu Finnland}}
=== Provënzen ===
Déi historesch Regioune si 1634 als administrativ Entitéiten ofgeschaaft a mat '''Provënzen''' (fi. ''läänit'', sv. ''län'') ersat ginn.
D'Provënze goufen e puermol nei organiséiert, awer hir weesentlech Charakteristike blouwe bestoen. An der [[Nokrichszäit]] gouf et ufanks zéng Provënzen, a vun 1960 un der zwielef. No enger Rëtsch Reformen ass d'Zuel vun de Provënzen am Joer 1997 op sechs zeréckgaangen. Op den 1. Januar 2010 si se schliisslech komplett ofgeschaaft a mat enger neier regionaler administrativer Struktur ersat ginn.
{{Méi Info 1|Provënz (Finnland)}}
=== Aktuell Andeelung ===
Finnland ass an zwee Gebidder agedeelt: engersäits Festland-Finnland mat 19 '''Regiounen''' (fi. ''maakunta'', sv. ''landskap'') an anersäits d'autonom Insel Åland.
{{Méi Info 2|Regioun (Finnland)|Åland}}
D'Regioune sinn hirersäits a 70 '''Sub-Regiounen''' (fi. ''seutukunta'', sv. ''ekonomisk region'') agedeelt, enger Gruppéierung vu verschiddenen Nopeschgemengen, déi zu der selwechter Regioun gehéieren. Um Festland gëtt et 67 Sub-Regiounen an op Åland der dräi.
Den ënneschten Niveau vun der administrativer Andeelung bilden déi 308 '''Gemengen''' (fi. ''kunta'', sv. ''kommun'')<sup>(Stand: 2026)</sup><ref>{{Citation|URL=https://stat.fi/en/luokitukset/kunta/kunta_1_20260101|Titel=Municipalities 2026 {{!}} Statistics Finland|Gekuckt=2026-04-20|Auteur=Statistics Finland|Datum=2026-01-01|Wierk=stat.fi|Sprooch=en}}</ref>.
{{Méi Info 2|Sub-Regioun (Finnland)|Gemeng (Finnland)}}
== Kultur ==
=== Design an Architektur ===
Finnland huet eng Rëtsch aflossräich Architekten an Designer eropbruecht. Zu deene renomméiertste gehéieren den [[Arichitektur|Architekt]] [[Eliel Saarinen]] ([[Jugendstil]]) an den [[Design]]er/[[Arichitektur|Architekt]] [[Alvar Aalto]] ([[Funktionalismus (Design)|Funktionalismus]]).
=== Film ===
D'Gebridder [[Mika Kaurismäki]] an [[Aki Kaurismäki]] hunn alle béid internationale Succès als [[Regisseur]].
=== Literatur ===
D'Literatursprooch vu Finnland geet op den Humanist an Theolog [[Mikael Agricola]] (16. Jh.) zeréck. Den Nationaleepos [[Kalevala]], deen [[1835]] vum [[Elias Lönnrot]] zesummegestallt a publizéiert gouf, war vu fundamentaler politescher a kultureller Bedeitung fir Finnland. Als Papp vun der moderner finnescher Literatur gëllt den [[Aleksis Kivi]] ([[1834]]-[[1872]]).
Den [[1954]] vum [[Väinö Linna]] verëffentlechten Antikrichsroman ''Tuntematon sotilas'' ("Den onbekannten Zaldot"), ass nieft der [[Bibel]] dat meeschtverkaaft Buch a Finnland. De [[Frans Eemil Sillanpää]] krut [[1939]] de [[Literaturnobelpräis]].
Wichteg Auteuren am Ufank vum 21. Joerhonnert sinn den [[Arto Paasilinna]] an d'[[Sofi Oksanen]].
[[Fichier:Jean Sibelius 1939.jpg|thumb|De Komponist [[Jean Sibelius]] ([[1865]]–[[1957]])]]
=== Musek ===
E weltwäit renomméierte finnesche Komponist ass de [[Jean Sibelius]] ([[1865]]-[[1957]]). Finnland ass och bekannt fir seng Danzmusek, de [[Finneschen Tango]], d'[[Humppa]] an d'[[Jenkka]].
Bekannt Pop/Rock Gruppe sinn z. B. [[The Rasmus]], [[Sunrise Avenue]] oder Negative. Finnland ass och fir seng [[Metal]]gruppe bekannt wéi [[HIM]], [[The 69 Eyes]], [[Nightwish]], [[Children of Bodom]] an och [[Lordi]] (Gewënner vum [[Eurovision Song Contest 2006]]). Op der Säit [http://www.metalfromfinland.com/] fënnt ee weider finnesch Banden aus dem Metalgenre.
=== Sport ===
De finneschen Nationalsport ass de [[Pesäpallo]]. Dat bausst de Landesgrenze relativ onbekannt Spill ass eng Zort finnesche [[Baseball]] a gouf [[1922]] vum [[Lauri Pihkala]] agefouert. Beléift sinn och déi klassesch Wantersportaarten, woubäi den [[Äishockey]] besonnesch populär ass.
Zanter dem Succès vum zweemolege Weltmeeschter [[Mika Häkkinen]] gehéiert och d'[[Formel 1]], nieft dem traditionelle populäre [[Rallye]], zu de Favoritte beim, bei de Finnen allgemeng beléifte, [[Motorsport]].
[[1952]] waren zu [[Helsinki]] d'[[Olympesch Summerspiller]] bei deenen de Lëtzebuerger [[Josy Barthel]] d'Goldmedail am [[1.500-Meter-Laf]] gewonnen huet.
== Ekonomie ==
Finnland ass haut eng héich entwéckelt [[Industriegesellschaft]]. Nieft der traditionell staarker [[Holz (Material)|Holz]]- a [[Pabeier]]sindustrie huet sech d'[[Telekommunikatioun]] zanter den [[1990]]er Joren – virun allem wéinst dem weltwäite Succès vun [[Nokia]] – als zentral Wirtschaftsbranche etabléiere kënnen. Finnland ass eent vun deene wéinege Länner an Europa, déi méi Daten- a Kommunikatiounstechnologien exportéiere wéi importéieren.
Och de [[Maschinnebau]] spillt eng wichteg Roll. ''Valmet'' a ''Sisu'' si grouss finnesch [[Firma]]en déi sech op d'Produktioun vu Camionen an Traktere spezialiséiert hunn.
De [[Betribssystem]] [[Linux]] gouf vum Finn [[Linus Torvalds]] erfonnt.
[[Fichier:Syväri1.jpg|thumb|Finnesch Séielandschaft Syväri]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://web.archive.org/web/20051125162238/http://valtioneuvosto.fi/vn/liston/base.lsp?k=en Finnesche Gouvernement]
* [http://www.virtual.finland.fi/ Virtual Finland] (Offiziell Websäit)
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Memberstaaten EU}}
{{Navigatioun NATO}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Finnland| ]]
[[Kategorie:Republicken]]
4dehbluli7up4y57oq55vq0qbrmyarr
Chrëschtnech
0
15898
2675887
2575598
2026-04-25T21:03:14Z
~2026-25232-26
70947
2675887
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm = Chrëschtnech<br>''Chrëstnech''
| Bild = StroChr1.JPG
| Bildtext =
| Numm (Franséisch) = Christnach
| Numm (Däitsch) = Christnach
| Land = [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]
| Kanton = {{Kanton Iechternach}}
| Gemeng = {{Waldbëlleg}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Waldbëlleg}}
| Fläch = 867,9860 [[Hektar|ha]]<ref>{{Kadaster Fläch}}</ref>
| Koordinaten = {{coor dms|49|47|19|N|06|16|23|O}}
}}
'''Chrëschtnech''' (lokal: '''Chrëstnech'''<ref>{{Citation|URL=https://www.cpll.lu/letzebuerger-uertsnimm/|Titel=Lëscht vun den Uertschaften a Lieu-diten zu Lëtzebuerg|Gekuckt=14.06.2020|Datum=|Editeur=CPLL - Conseil permanent de la langue luxembourgeoise|Sprooch=|Archiv-Datum=11.08.2020|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20200811042027/https://www.cpll.lu/letzebuerger-uertsnimm/}}</ref>) ass eng Uertschaft an der [[Gemeng Waldbëlleg]].
Chrëschtnech gouf, wéinst senger gutt erhalener Architektur vu Bauerenhaiser aus dem [[18. Joerhonnert]] vum [[Institut national pour le patrimoine architectural|Service des sites et monuments nationaux]] an den 1970er Joren zum Modellduerf deklaréiert an ass als eent vun den éischten Dierfer am Land systematesch renovéiert ginn. Verschidden Häff si sougenannt [[Véierkant-Haff|Véierkant-Häff]], d. h. se sinn op 4 Säite ëm e Bannenhaff zougebaut (mat Wunnhaus, Ställ a Scheieren).
Kuckeswäert ass ë. a. och déi al [[Uelegsmillen (Chrëschtnech)|Uelegsmille]] mat engem Weekräiz nieft dem Portal, dat e [[Polychromie|polychrome]] Relief vun enger ''[[Pietà]]'' weist.
Chrëschtnech as hauptsächlich bekannt fir sein Golf Terrain den am Naturpark Mellerdall leit.
'''E puer klasséiert Haiser''' (Nationalmonument oder Zousazinventaire):
<gallery>
Fichier:Christnach 5 r de Larochette 2013-08 --1.JPG
Fichier:Christnach 5, Mëllerdallerstrooss 2013-08 --2.JPG
Fichier:Christnach Mëllerdallerstrooss 3 2013-08 --1.JPG
Fichier:Christnach 12 r de Larochette 2013-08 --1.JPG
Fichier:Ueligsmillen-101.jpg
</gallery>
== Kuckeswäertes ==
[[Fichier:Waldbillig, Christnach, Hougeriicht (101).jpg|thumb|D'''Hougeriicht'' op der Fielsser Strooss]]
* [[Kierch Chrëschtnech|Parkierch vu Chrëschtnech]].
* [[Uelegsmillen (Chrëschtnech)|Uelegmillen]].
* E puer Haiser déi op der [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Waldbëlleg#Chrëschtnech|Lëscht vun de klasséierte Monumenter]] stinn.
*D'[[Hougeriicht (Chrëschtnech)|Hougeriicht]], eng Gedenkplaz un déi lescht Hiriichtung am Joer 1793.
==Fräizäit==
Am Oste vun der Uertschaft an deelweis op der Sektioun [[Waldbëlleg]] läit de ''[[Golf (Sport)|Golf]] and Country Club Christnach'' deen en 18-Lach-Parcours bitt a ''Par 70'' klasséiert ass.
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Christnach|Chrëschtnech}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Chreschtnech}}
[[Kategorie:Uertschaften zu Lëtzebuerg]]
moybiuo90wifpipd8nyggb5h7ru56h7
Katastroph vun Tschernobyl
0
20116
2675936
2515983
2026-04-26T10:34:15Z
GilPe
14980
Korr.
2675936
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Tschernobyl2.jpg|center|thumb|650px|De Reakter Nr. 4 mat sengem Bëtongsmantel ronderëm]]
[[Fichier:Tschernobyl1.jpg|thumb|Eng Delegatioun vun der BERD besicht Tschernobyl]]
[[Fichier:Tschernobyl3.GIF|thumb|Stralenzertifikat, deen all Visiteur zu Tschernobyl kritt]]
[[Fichier:Ukraine Tschornobyl im Oblast Kiew.png|thumb|180px|Tschernobyl op der Landkaart]]
'''[[Tschernobyl]]''' ass eng Stad an der [[Ukrain]], déi [[1986]] nach zur [[Sowjetunioun]] gehéiert huet. Tschernobyl ass an d'Schlagzeile vun der Weltpress koum, well de [[26. Abrëll]] [[1986]] d'[[Atomkraaftwierk]] vun do havaréiert ass, an d'Stralen déi bei där Explosioun ausgetratt sinn zu enger Katastroph gefouert hunn, déi d'Welt deemools an Otem gehalen huet.
== Wéi ass den Accident geschitt? ==
Den Accident vun Tschernobyl hat verschidden Ursaachen. Et ass fir d'éischt op de [[Reakter]] no russescher Bauaart vum Typ RBMK zeréckzeféieren, e Reaktertyp, deen dem westleche Sécherheetsstandard net entsprécht an allgemeng als geféierlech ugesi gëtt. Bei de westleche Reaktere wierkt d'Killwaasser als Moderator. Wann et verdämpt kënnt et net, wéi beim RBMK-Typ, zu enger Erhéijung vun der Reaktivitéit vum Reakter, mä seng Reaktivitéit hëlt of.
D'Baukonzept vum RBMK-Reaktor war, no den Experte vun engem UN-Atomenergieautoritéits-Gremium [[IEAO]], déi primär Ursaach vun der Atomkatastroph vun Tschernobyl.
Beim Bau hunn ëmmer nees Ressourcë gefeelt a fir d'Fristen anzehalen, huet missen improviséiert ginn. Wéi den Energieministère zu [[Moskau]] erausfonnt huet, datt den Daach vun den Turbinnenhale mat engem liicht entzündleche Bitume gedeckt gi war, huet en d'Uweisung gi fir deen z'ersetzen. Well dat Material schwéier ze beschafe war, huet de Ministère fir Tschernobyl eng Ausnam-Erlabnis ausgestallt an dat liicht entzündlecht Material konnt bleiwen. Agente vum [[KGB|sowjetesche Geheimdéngscht (KGB)]] hunn eng Serie vun alarméierende Baufeeler gemellt.
Ausserdeem war den Tschernobyl-Reakter am Géigesaz zu de moderne Reakteren net an e Sécherheetsbehälter agebett, wat d'Explosiounsgefor erhéicht huet.
De 25. Abrëll 1986 sollt bei engem Test e Sécherheetssystem iwwerpréift ginn, deen de Reakter bei engem komplette Stroumausfall sollt schützen. De Reakter hat en Noutstroum-Aggregat, mee bis dat ugespronge wier an d'Pompelen nees lafe géifen, wier en eng geféierlech Zäit ouni Killung. E Mechanismus sollt déi Zäit iwwerbrécken, mee wéinst Zäitdrock bei der Konstruktioun war de Mechanismus ni getest ginn.
D'Experte ginn dervun aus, datt et dem Betribspersonal u Kompetenz gefeelt huet a si hir Betribsvirschrëften net agehalen haten. D'Schaltpult hat e puer honnert Schalteren, Schaltknäpp, Affichagen, Liichtercher a Warnaffichen. Ee vun dëse Schaltere war falsch agestallt, well e Schrëtt an der Gebrauchsanweisung iwwerspronge gi war. Fir dee Feeler z'iwwerspillen, hu missen anerer gemaach ginn, wat de Reakter an ëmmer méi ongeplangt Situatioune bruecht huet. Mee trotz allem ass decidéiert ginn, den Test weider duerchzefeieren, bei deem dann nees net no Plang geschafft gouf. Dat huet derzou gefouert, datt iergendwann den Drock am Reakter ëmmer méi héich gouf, bis et zur Explosioun koum.<ref name="ReferenceA">Adam Higginbotham: „Mitternacht in Tschernobyl“, S. Fischer Verlag, ISBN 978-3-10-002538-8</ref>
== Konsequenzen ==
=== An der Sowjetunioun ===
Vun alle [[Katastrophen an nukleare Kraaftwierker]] hat d'Katastroph vun Tschernobyl déi schroost Konsequenzen an huet déi meescht Affer gefuerdert. Wéi vill et der waren ass nach net definitiv gekläert. D'UN-Atomenergieautoritéit [[IEAO]] gëtt d'Zuel vun den onmëttelbaren Affer, meeschtens Membere vun de Rettungsmannschaften, mat manner wéi 50 un an huet an hirem Rapport vum September 2005 d'Zuel vun deenen déi méi spéit ëmkomm sinn oder nach ëmkommen, op bis zu 4.000 Mënsche geschat. Déi Zuele géifen d'Realitéit verharmlosen, geheit [[Greenpeace]] der IEAO vir. Opgrond vun hiren Nofuerschungen, un deene 60 Experten aus der ganzer Welt bedeelegt waren, muss mat bis zu 93.000 Doudege gerechent ginn, wann och d'Follge fir déi Generatiounen déi kommen a Betruecht gezu ginn. Greenpeace weist drop hin, datt eleng a [[Russland]], der Ukrain an a [[Wäissrussland]] 270.000 Kriibskranker enregistréiert goufen.
Dausende Persoune goufen agesat fir opzeraumen an dobäi héije Stralendosen ausgesat, besonnesch déi, déi direkt nom Accident do geschafft hunn. Bis 1991 waren et am Ganze 600.000 Männer a Fraen aus der ganzer Sowjetunioun, déi offiziell als Tschernobyl-Liquidateuren unerkannt gi sinn. Si kruten e speziellen Ausweis an et ass eng Klinik fir si zu [[Kiew]] opgaangen, wou jidderee behandelt sollt ginn, deen der Stralung ausgesat gi war. Mee well de Staat sech net sou vill potentiell Invalide konnt leeschten, hunn d'Dokteren d'Diagnose codéiert opgeschriwwen a just déi extreemst Fäll unerkannt.<ref name="ReferenceA"/>
Am [[Fréijoer]] a [[Summer]] 1986 goufen 116.000 Persounen aus enger Zon vun 30 km ronderëm Tschernobyl evakuéiert, méi spéit nach zousätzlech 240.000 Persounen. Trotz allem sinn awer verschidde Leit nees dohin zeréck wunne komm, well si hir Uertschaft net wollte verloossen, an déi Leit déi erniere sech vun allem wat de Buedem hinnen ze bidden huet sou wéi Gromperen, asw. déi natierlech och verstraalt sinn.
=== An den anere Länner ===
An [[Europa (Kontinent)|Europa]], besonnesch an de Länner am Osten an am Norde gouf eng staark erhéicht Stralenawierkung gemooss. Déi éischt Wäerter goufen a [[Schweden]] an a [[Finnland]] gemooss a ware scho véiermol sou héich wéi normal. Schweden huet awer am Ufank näischt weider gesot, well si duechten eent vun hiren [[U-Boot]]er oder eent vun hire Kärkraaftwierker wier futti. Schlussendlech goufen och a Westeuropa erhéicht Stralunge gemooss.
A ganz Europa rechent ee mat 25.000 zousätzleche Kriibserkrankungen duerch déi Katastroph. Bei enger Bevëlkerung vu 5 Millioune Mënsche betruechten d'Wëssenschaftler vun de [[Vereent Natiounen|Vereenten Natiounen]] dëst als statistesch kaum signifikant.<ref name="ReferenceA"/>
==D'Atomkraaftwierk haut==
[[Fichier:Tschernobyl 2013 2.jpg|thumb|De Bau vum Sarkophag 2013]]
[[Fichier:NSC-Oct-2017.jpg|thumb|De Sarkophag 2017]]
===No der Katastroph===
Am Interessi vun der Sécherheet hunn d'europäesch Länner drop gedrängt fir, nieft dem havaréierte Block 4 och déi aner Bléck 1, 2 an 3, ofzeschalten. D'[[Ukrain]], déi Schwieregkeete mat der Energieversuergung huet, huet sech laang dogéint gewiert. De Block 2 ass am November 1991 no engem Feier an der Turbinnenhal zougemaach ginn, de Block 1 am November 1996 an de Block 3 de 15. Dezember 2000. D'[[Europäesch Unioun]] huet dat duerch Finanzhëllefen un d'Ukrain méiglech gemaach.
===Sarkophagen===
Am accidentéierte Block 4, dee mat engem séier gebauten a provisoresche Sarkophag zoubetonéiert gouf, sinn nach Brennstief dran, a säi Kär ass nach net zur Rou komm. Well sech Rëss am onstabille Bëtongsblock bemierkbar gemaach hunn, hu sech dréngend Moossnamen opgedrängt fir neie Katastrophe virzebauen.
E Konsortium vun 28 Länner a vun der ukrainescher Regierung hunn de Bau an Optrag ginn. Finanzéiert gouf de Sarkophag vu 40 Länner a vun der [[Europäesch Unioun|EU]]. Am Abrëll 2012 ass mam Bau vum neie Sarkophag ugefaange ginn, deen “New Safe Confinement” heescht.
Véier Joer huet de Bau gedauert. Wéinst der héijer Stralung konnt déi nei Hüls net direkt iwwer der Ruin vum Reakter gebaut ginn. Déi nei Schutzhüls ass 300 Meter ewech opgeriicht an duerno op Schinnen iwwert de Reakter gedréckt ginn. Den 29. November 2016 huet se hiert Zil erreecht.
Schätzungen no huet den zweete Sarkophag 1,8 Milliarden Euro kascht. Dëst zweet Schutzhüls ass och just provisoresch. Se soll déi nächst 100 Joer halen.<ref>[https://www.greenpeace.de/klimaschutz/energiewende/atomausstieg/sarkophag-tschernobyl]</ref>
===Bëschbrand===
De 5. Abrëll 2020 hunn ukrainesch Autoritéiten e Bëschbrand ronderëm Tschernobyl gemellt. Iwwer 100 [[Hektar]] Bësch hu gebrannt a Radioaktivitéit gouf fräigesat.<ref>[https://www.rtl.lu/news/international/a/1496797.html Bei der fréierer Atomzentral vun Tschernobyl klëmmt d'Radioaktivitéit op rtl.lu]</ref>
===Russeschen Iwwerfall===
Am Februar 2022 si [[Russesch-Ukrainesche Krich|russesch Truppen an d'Ukrain agefall]] an hunn och den Atomkomplex vun Tschernobyl ugegraff a besat. Beim Iwwerfall waren 120 Mataarbechter am Wierk, déi fir Sécherheet gesuergt hunn. Si konnten d'Wierk net méi verloossen a goufen net ofgeléist.
Zu Tschernobyl lageren 21.000 ofgebrannt Brennelementer, déi permanent musse gekillt ginn. Ouni Stroum kéim et zu enger staarker radioaktiver Kontaminatioun. Wéi de Stroum ausgefall ass, sinn Dieselaggregater agesprongen. E puer Deeg hunn d'Russen Diesel geliwwert, duerno hu se d'Kraaftwierk un dat russescht Stroumnetz ugeschloss.Eréischt no 4 Woche waren d'Russen d'Accord, fir d'Mataarbechter auszetauschen. E puer si fräiwëlleg aus Sécherheetsgrënn bliwwen. No 44 Deeg hunn d'Russe sech aus der Géigend zeréckgezunn.
Well d'Russe geziilt d'Stroumnetzwierk an der Ukrain attackéieren, huet d'Atomkraaftwierk vun Tschernobyl ëmmer nees misse mat Noutstroum versuergt ginn.<ref>[https://www.mdr.de/nachrichten/welt/osteuropa/tschernobyl-ukraine-krieg-atomkraft-strom-100.html]</ref>
== Literatur ==
* ''Chernobyl's Legacy: Health, Environmental and Socio-Economic Impacts and Recommendations to the Governments of Belarus, the Russian Federation and Ukraine''; Abrëll 2006 ([http://www.iaea.org/Publications/Booklets/Chernobyl/chernobyl.pdf PDF-Dokument])
* Igor Kostin/T. Johnson (Mitarbeit)/Übers. C. Kalscheuer: ''Tschornobyl - Nahaufnahme.'' München: Verlag Antje Kunstmann, 2006. 240 Seiten. ISBN 3-88897-435-6 (Fotoband, Reportage; ''Auszug, Bespreechung:'' [http://www.sueddeutsche.de/,tt5m2/panorama/artikel/629/72557/ in der Süddeutschen Ztg. vom 24. März 2006 (hgn) mit ca. 10 Abbi.Beispielen])
* ''Environmental Consequences of the Chernobyl Accident and Their Remediation: Twenty Years of Experience''; Report of the UN Chernobyl Forum Expert Group “Environment” (EGE), August 2005 ([http://www.iaea.org/NewsCenter/Focus/Chernobyl/pdfs/ege_report.pdf PDF-Dokument])
* World Health Organization: ''Health Effects of the Chernobyl Accident and Special Health Care Programms. Report of the UN Chernobyl Forum Expert Group “Health” (EGH)'' April 2006, Download: [http://www.who.int/entity/ionizing_radiation/chernobyl/who_chernobyl_report_2006.pdf] (PDF 1,6 MB)
* IAEA (Hrsg.): ''Chernobyl's Legacy: Health, Environmental and Socio-economic Impacts (...).'' September 2005 ([http://www.iaea.org/NewsCenter/Focus/Chernobyl/pdfs/pr_ger.pdf PDF-Dokument])
* Oda Becker, Helmut Hirsch: ''Tschernobyl: Sanierung des Sarkophags - Wettlauf mit der Zeit.'' Hamburg/Hannover: [[Greenpeace]], 2004 ([https://web.archive.org/web/20090929051318/http://www.greenpeace.de/fileadmin/gpd/user_upload/themen/atomkraft/tschernobyl2004.pdf PDF-Dokument])
* H. Dederichs, E. Konoplya, P. Hill, R. Hille: ''Systemtische Differenzierung kontaminierter und nicht kontaminierter Nutzflächen in der Region [[Korma]].'', Schriftenreihe Reaktorsicherheit und Strahlenschutz; BMU-2002-613, 2002. [[Bundesministerium für Umwelt, Naturschutz und Reaktorsicherheit]].
* A. Bayer, A. Kaul, C. Reiners: ''Zehn Jahre nach Tschernobyl, eine Bilanz.'' München: Gustav Fischer Verlag, 1996. - ISBN 3-437-25198-8
* Karl-Heinz Karisch/Joachim Wille (Hg.): ''Der Tschernobyl-Schock. Zehn Jahre nach dem Super-GAU.'' Frankfurt am Main: Fischer Taschenbuch Verlag, 1996. - ISBN 3-596-13301-7
* Grigori Medwedew: ''Verbrannte Seelen - Die Katastrophe von Tschernobyl'', Carl Hanser Verlag München Wien, 1991. - ISBN 3-446-16116-3
* V. M. Chernousenko: ''Chernobyl. Insight from the Inside.'' Berlin, Heidelberg, New York: [[Springer-Verlag]], 1991. - ISBN 3-540-53698-1
* Antje Hilliges/Irina Wachidowa: ''Als wir Tschernobyl überlebten.'' - ISBN 3-453-64508-1
* Swetlana Alexijewitsch ''Stimmen aus Tschernobyl'' in: ''20 Jahre Tschernobyl'' Themenheft ''Aus Politik und Zeitgeschichte'' Beilage zur Wochenzeitung das Parlament, 27.3.2006 (weitere Beiträge von Sahm, Jochum und Pfaffenberger, Mojib Latif, Jens Ivo Engel), online lesbar: [http://www.bpb.de/publikationen/0UFE1G,0,20_Jahre_Tschernobyl.html]
* Zhores Medwedjew: ''Das Vermächtnis von Tschernobyl'', Münster: Daedalus Verlag Joachim Herbst, 1991, ISBN 3-89126-030-X
*Adam Higginbotham: „Mitternacht in Tschernobyl“, S. Fischer Verlag, ISBN 978-3-10-002538-8
== Kuckt och ==
* [[Katastrophen an nukleare Kraaftwierker]]
== Um Spaweck ==
* [http://www.greenpeace.orf/fr Säit vun der franséischer Greenpeace]
* [http://www.fz-juelich.de/gs/genehmigungen/projekte/tschernobyl/diashow/ Slide show of a visit to Chernobyl and Prypiat] in April 2006 by a German TV team joint by Reserch Center Juelich
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Katastrophen]]
[[Kategorie:Nuklearaccidenter]]
[[Kategorie:Oblast Kiew]]
[[Kategorie:1986]]
m64p9obex52ihcvu7ryefm0beskz8wg
Liège-Bastogne-Liège
0
21304
2675901
2606719
2026-04-26T05:13:55Z
Zinneke
34
/* */ [Edited with [[lb:Wikipedia:MiniEdit| #MiniEdit]]]
2675901
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Vëloscourse}}
'''Liège-Bastogne-Liège''' ass eng Vëloscourse, déi an der [[Belsch]] vu [[Léck]] op [[Baaschtnech]], an zeréck gefuer gëtt, ausser an de Joren [[1894]] an [[1972]], wou d'Course zu [[Spa]], repektiv zu [[Verviers]] ukomm ass. Déi éischt Course gouf [[1892]] gefuer. Domat ass et déi eelst Course op der Lëscht vun de groussen Epreuven.
Vun [[1950]] bis [[1964]] gouf och e ''[[Week-end ardennais]]'' ausgedroen. Et huet sech dobäi ëm e kombinéiert Klassement vun de Coursse ''Liège-Bastogne-Liège'' a ''[[Flèche wallonne]]'' gehandelt.
[[Fichier:Liège Bastogne Liège Echappée.jpg|thumb|Liège - Bastogne - Liége 2007; D'Echappée vu Moies.<br> Vu vir no hannen: [[Rémy Di Gregorio]] - [[Unaï Etxebarria]] - [[Vasil Kiryienka]] - [[Jan Kuycks]]]]
[[Fichier:Liège Bastogne Liège 019.jpg|thumb|Liège-Bastogne-Liège 2007.<br>De Plotto am Stouss vun [[Tavigny]]]]
[[Fichier:LBL 2008 déi véier Éischt zu Boncelles.jpg|thumb|Déi véier Éischt beim Liège-Bastogne-Liège 2008 zu [[Boncelles]]. Vu lénks no riets: [[Davide Rebellin]], [[Andy Schleck]], [[Alejandro Valverde]], [[Fränk Schleck]]]]
[[Fichier:Delfosse a Kopp LBL 2008.jpg|thumb|Liège-Bastogne-Liège 2008. Echappée moies an der Côte d'Embourg. Vir den [[David Kopp]], hannen de [[Sébastien Delfosse]]]]
[[Fichier:LBL 2008 3. Echappée.jpg|thumb|Liège-Bastogne-Liège 2008. Drëtt Echappée op der Kopp vun der [[Côte de Ny]]. Vu lénks no riets: [[David Kopp]], [[Pavel Brutt]], [[Markus Fothen]], [[Tom Stubbe]], [[Pierre Roland]].]]
[[Fichier:Andy Schleck LBL 2009 Roche aux faucons.jpg|thumb|Den [[Andy Schleck]] bei senger Attack op de [[Philippe Gilbert]] an der [[Côte de la Roche aux Faucons]] um L-B-L 2009]]
[[Fichier:Philippe Gilbert LBL 2009 Roche aux faucons.jpg|thumb|De [[Philippe Gilbert]] an der ''Côte de la Roche aux Faucons'' um L-B-L 2009]]
[[Fichier:Liège-Bastogne-Liège 2014 Echappée du jour Côte de Wanne.JPG|thumb|D'Echappée vum Dag an der Côte de Wanne um L-B-L 2014]]
De [[Marcel Ernzer]] huet den [[9. Mee]] [[1954]] ''Liège-Bastogne-Liège'' gewonnen. De [[26. Abrëll]] [[2009]] gouf d'Course vum [[Andy Schleck]] gewonnen. 2018 war de [[Bob Jungels]] deen drëtte Lëtzebuerger, dee säin Numm op de Palmarès gesat huet.
Zanter [[2005]] gehéiert ''Liège-Bastogne-Liège'' zum [[UCI ProTour]].
Bekannt Koppen, déi bal all Joer um Programm stinn, sinn d'[[Côte de Saint-Roch]], d'[[Côte de Wanne]], d'[[Côte de Stockeu]], d'[[Côte de la Haute Levée|Haute Levée]], d'[[Côte de la Redoute|Redoute]], d'[[Côte de la Roche aux Faucons|Roche aux Faucons]] a just virun der Arrivée de Stouss vu [[Saint-Nicolas (Léck)|Saint-Nicolas]].
== Gewënner ==
{{Cycling race/listofwinners|Q34009}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.letour.fr/2008/LBL/COURSE/fr/le_parcours.html Offiziell Websäit ''Liège - Bastogne -Liège'' ''(Amaury Sport Organisation)'']
* [https://web.archive.org/web/20160216210513/http://memoire-du-cyclisme.eu/ligne/cla_liege_bastogne.php Resultater vu ''Liège - Bastogne -Liège'' op der Websäit vu ''Mémoire du Cyclisme'']
* [https://web.archive.org/web/20051215010521/http://lahure.net/lbl5401.htm Artikel vun 2004 zum Theema, geschriwwe vum Petz Lahure]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Liège-Bastogne-Liège| ]]
[[Kategorie:Vëlossport an der Belsch]]
37f9cdhaqfl97yn1im86m5yno2632e2
Lëscht vun de Formel-1-Piloten
0
28224
2675861
2648202
2026-04-25T13:36:00Z
Papel1971
42285
/* E */
2675861
wikitext
text/x-wiki
Dës '''Lëscht vun de Formel-1-Piloten''' ass en Deel vun de [[Wikipedia:Referenztabellen|Referenztabellen]].
Si gouf den 8. Mäerz 2024 fir d'lescht aktualiséiert.
{{AbcIndex}}
== A ==
{{div col|cols=3}}
*[[Carlo Abate]]
*[[George Abecassis]]
*[[Jay Abney]]
*[[Jean Achard (Formel-1-Pilot)|Jean Achard]]
*[[Kenny Acheson]]
*[[Charles Van Acker]]
*[[Andrea de Adamich]]
*[[Philippe Adams]]
*[[Joe Adas]]
*[[Walt Ader]]
*[[Kurt Adolff]]
*[[Fred Agabashian]]
*[[Kurt Ahrens Jr.]]
*[[Jack Aitken]]
*[[Christijan Albers]]
*[[Alexander Albon|Alex Albon]]
*[[Michele Alboreto]]
*[[Jean Alesi]]
*[[Jaime Alguersuari]]
*[[Ray Allen (Formel-1-Pilot)|Ray Allen]]
*[[Philippe Alliot]]
*[[Cliff Allison]]
*[[Fernando Alonso]]
*[[Giovanna Amati]]
*[[Jérôme d'Ambrosio]]
*[[George Amick]]
*[[Red Amick]]
*[[Chris Amon]]
*[[Bob Anderson (Formel-1-Pilot)|Bob Anderson]]
*[[Conny Andersson]]
*[[Emil Andres]]
*[[Mario Andretti]]
*[[Michael Andretti]]
*[[Keith Andrews (Formel-1-Pilot)|Keith Andrews]]
*[[Elio De Angelis]]
*[[Marco Apicella]]
*[[Mário de Araújo Cabral]]
*[[Frank Armi]]
*[[George Armstrong (Formel-1-Pilot)|George Armstrong]]
*[[Chuck Arnold]]
*[[René Arnoux]]
*[[Peter Arundell]]
*[[Alberto Ascari]]
*[[Peter Ashdown]]
*[[Ian Ashley]]
*[[Gerry Ashmore]]
*[[Bill Aston]]
*[[Richard Attwood]]
*[[Manny Ayulo]]
{{div col end}}
== B ==
{{div col|cols=3}}
*[[Luca Badoer]]
*[[Giancarlo Baghetti]]
*[[Jorge de Bagration]]
*[[Julian Bailey]]
*[[Bobbie Baird]]
*[[Mauro Baldi]]
*[[Johnny Baldwin]]
*[[Bobby Ball]]
*[[Marcel Balsa]]
*[[Lorenzo Bandini]]
*[[Henry Banks]]
*[[Fabrizio Barbazza]]
*[[John Barber]]
*[[Skip Barber]]
*[[Paolo Barilla]]
*[[Rubens Barrichello]]
*[[Michael Bartels]]
*[[Edgar Barth]]
*[[Buzz Barton]]
*[[Joe Barzda]]
*[[Giorgio Bassi]]
*[[Erwin Bauer]]
*[[Zsolt Baumgartner]]
*[[Élie Bayol]]
*[[Oliver Bearman]]
*[[Don Beauman]]
*[[Karl-Günther Bechem]]
*[[Jean Behra]]
*[[José Behra]]
*[[Derek Bell (Formel-1-Pilot)|Derek Bell]]
*[[Stefan Bellof]]
*[[Paul Belmondo]]
*[[Tom Belsø]]
*[[Jean-Pierre Beltoise]]
*[[Olivier Beretta]]
*[[Allen Berg]]
*[[Georges Berger]]
*[[Gerhard Berger]]
*[[Éric Bernard]]
*[[Antonio Bernardo]]
*[[Enrique Bernoldi]]
*[[Enrico Bertaggia]]
*[[Guerino Bertocchi]]
*[[Tony Bettenhausen]]
*[[Mike Beuttler]]
*[[Birabongse Bhanubandh]]
*[[Jules Bianchi]]
*[[Lucien Bianchi]]
*[[Gino Bianco]]
*[[Werner Bickel]]
*[[Hans Binder]]
*[[Clemente Biondetti]]
*[[Pablo Birger]]
*[[Art Bisch]]
*[[Harry Blanchard]]
*[[Michael Bleekemolen]]
*[[Hans Blees]]
*[[Alex Blignaut]]
*[[Trevor Blokdyk]]
*[[Mark Blundell]]
*[[Raul Boesel]]
*[[Menato Boffa]]
*[[Edwald Boisitz]]
*[[Tony Bonadies]]
*[[Bob Bondurant]]
*[[Felice Bonetto]]
*[[Jo Bonnier]]
*[[Roberto Bonomi]]
*[[Juan Manuel Bordeu]]
*[[Franco Bordoni (Formel-1-Pilot)|Franco Bordoni]]
*[[Slim Borgudd]]
*[[Luki Botha]]
*[[Valtteri Bottas]]
*[[Christophe Bouchut]]
*[[Jean-Christophe Boullion]]
*[[Sébastien Bourdais]]
*[[Thierry Boutsen]]
*[[Bill Boyd (Formel-1-Pilot)|Bill Boyd]]
*[[Johnny Boyd]]
*[[David Brabham]]
*[[Gary Brabham]]
*[[Jack Brabham]]
*[[Giovanni Bracco]]
*[[Bill Brack]]
*[[Ernesto Brambilla]]
*[[Vittorio Brambilla]]
*[[Antonio Branca]]
*[[Gianfranco Brancatelli]]
*[[Eric Brandon]]
*[[Don Branson]]
*[[Tom Bridger]]
*[[Tony Brise]]
*[[Chris Bristow]]
*[[Peter Broeker]]
*[[Tony Brooks (Formel-1-Pilot)|Tony Brooks]]
*[[Alan Brown]]
*[[Walt Brown]]
*[[Warwick Brown]]
*[[Adolf Brudes]]
*[[Martin Brundle]]
*[[Gianmaria Bruni]]
*[[Jimmy Bryan]]
*[[Clemar Bucci]]
*[[Ronnie Bucknum]]
*[[Ivor Bueb]]
*[[Luiz Bueno]]
*[[Mike Burch]]
*[[Sébastien Buemi]]
*[[Ian Burgess]]
*[[Marvin Burke]]
*[[Luciano Burti]]
*[[Roberto Bussinello]]
*[[Jenson Button]]
*[[Tommy Byrne]]
{{div col end}}
== C ==
{{div col|cols=3}}
*[[Giulio Cabianca]]
*[[Phil Cade]]
*[[Alex Caffi]]
*[[Buddy Cagle]]
*[[Foster Campbell]]
*[[Keith Campbell (Formel-1-Pilot)|Keith Campbell]]
*[[Wally Campbell]]
*[[John Campbell-Jones]]
*[[Adrián Campos]]
*[[John Cannon (Formel-1-Pilot)|John Cannon]]
*[[Eitel Cantoni]]
*[[Bill Cantrell]]
*[[Willard Cantrell]]
*[[Ivan Capelli]]
*[[Piero Carini]]
*[[Duane Carter]]
*[[Neal Carter]]
*[[Eugenio Castellotti]]
*[[Johnny Cecotto]]
*[[Andrea de Cesaris]]
*[[François Cevert]]
*[[Eugène Chaboud]]
*[[Jay Chamberlain]]
*[[Karun Chandhok]]
*[[Alain de Changy]]
*[[Colin Chapman]]
*[[Dave Charlton]]
*[[Pedro Matos Chaves]]
*[[Bill Cheesbourg]]
*[[Eddie Cheever]]
*[[Andrea Chiesa]]
*[[Max Chilton]]
*[[Ettore Chimeri]]
*[[Louis Chiron]]
*[[Joie Chitwood]]
*[[Bob Christie]]
*[[Johnny Claes]]
*[[David Clapham]]
*[[Jim Clark (Formel-1-Pilot)|Jim Clark]]
*[[David Clarke (Formel-1-Pilot)|David Clarke]]
*[[Bob Cleberg]]
*[[Bud Clemons]]
*[[Leon Clum]]
*[[Kevin Cogan]]
*[[Hal Cole]]
*[[Peter Collins (Formel-1-Pilot)|Peter Collins]]
*[[Bernard Collomb]]
*[[Alberto Colombo]]
*[[Érik Comas]]
*[[Gianfranco Comotti]]
*[[Russ Congdon]]
*[[George Connor]]
*[[George Constantine]]
*[[John Cordts]]
*[[Bob Cortner]]
*[[David Coulthard]]
*[[Piers Courage]]
*[[Chris Craft]]
*[[Jim Crawford]]
*[[Ray Crawford]]
*[[Alberto Crespo]]
*[[Antonio Creus]]
*[[Larry Crockett]]
*[[Tony Crook]]
*[[Art Cross]]
*[[Geoffrey Crossley]]
{{div col end}}
== D ==
{{div col|cols=3}}
*[[Chuck Daigh]]
*[[Yannick Dalmas]]
*[[Derek Daly]]
*[[Christian Danner]]
*[[Jorge Daponte]]
*[[Alfred Dattner]]
*[[Anthony Davidson]]
*[[Jimmy Davies]]
*[[Colin Davis (Formel-1-Pilot)|Colin Davis]]
*[[Jimmy Daywalt]]
*[[Jean-Denis Delétraz]]
*[[Patrick Depailler]]
*[[Billy Devore]]
*[[Pedro Diniz]]
*[[Duke Dinsmore]]
*[[Frank Dochnal]]
*[[José Dolhem]]
*[[Martin Donnelly]]
*[[Mark Donohue]]
*[[Robert Doornbos]]
*[[Ken Downing]]
*[[Bob Drake]]
*[[Paddy Driver]]
*[[Piero Drogo]]
*[[Lee Drollinger]]
*[[Bernard de Dryver]]
*[[Geoff Duke]]
*[[Johnny Dumfries]]
*[[Len Duncan]]
*[[Ted Duncan]]
*[[Carlo Dusio]]
*[[Piero Dusio]]
{{div col end}}
== E ==
{{div col|cols=3}}
*[[Billy Earl]]
*[[Rex Easton]]
*[[George Eaton]]
*[[Kenny Eaton]]
*[[Bernie Ecclestone]]
*[[Don Edmunds]]
*[[Guy Edwards]]
*[[Edgar Elder]]
*[[Vic Elford]]
*[[Ed Elisian]]
*[[Paul Emery]]
*[[Tomáš Enge]]
*[[Paul England]]
*[[Jack Ensley]]
*[[Marcus Ericsson]]
*[[Harald Ertl]]
*[[Nasif Estéfano]]
*[[Philippe Étancelin]]
*[[Bob Evans]]
{{div col end}}
== F ==
{{div col|cols=3}}
*[[Corrado Fabi]]
*[[Teo Fabi]]
*[[Pascal Fabre]]
*[[Carlo Facetti]]
*[[Luigi Fagioli]]
*[[Jack Fairman]]
*[[Juan Manuel Fangio]]
*[[Milt Fankhouser]]
*[[Giuseppe Farina]]
*[[Cotton Farmer]]
*[[Walt Faulkner]]
*[[Johnny Fedricks]]
*[[William Ferguson]]
*[[Luigi de Filippis]]
*[[Maria Teresa de Filippis]]
*[[Ralph Firman|Ralph Firman Jr.]]
*[[Ludwig Fischer]]
*[[Rudolf Fischer (Formel-1-Pilot)|Rudolf Fischer]]
*[[Mike Fisher (Formel-1-Pilot)|Mike Fisher]]
*[[Giancarlo Fisichella]]
*[[John Cooper Fitch|John Fitch]]
*[[Christian Fittipaldi]]
*[[Emerson Fittipaldi]]
*[[Pietro Fittipaldi]]
*[[Wilson Fittipaldi Jr.]]
*[[Theo Fitzau]]
*[[Pat Flaherty]]
*[[Jan Flinterman]]
*[[Ron Flockhart]]
*[[Myron Fohr]]
*[[Gregor Foitek]]
*[[George Follmer]]
*[[George Fonder]]
*[[Norberto Fontana]]
*[[Asdrúbal Fontes Bayardo]]
*[[Carl Forberg]]
*[[Gene Force]]
*[[Franco Forini]]
*[[Philip Fotheringham-Parker]]
*[[A.J. Foyt]]
*[[Carlo Franchi]]
*[[Giorgio Francia]]
*[[Dick Frazier]]
*[[Don Freeland]]
*[[Heinz-Harald Frentzen]]
*[[Paul Frère]]
*[[Patrick Friesacher]]
*[[Joe Fry]]
*[[Andy Furci]]
*[[Hiroshi Fushida]]
{{div col end}}
== G ==
{{div col|cols=3}}
*[[Beppe Gabbiani]]
*[[Bertrand Gachot]]
*[[Giancarlo Gagliardi]]
*[[Patrick Gaillard]]
*[[Divina Galica]]
*[[Nanni Galli]]
*[[Oscar Alfredo Gálvez|Oscar Gálvez]]
*[[Fred Gamble]]
*[[Howden Ganley]]
*[[Néstor García Veiga]]
*[[Giedo van der Garde]]
*[[Frank Gardner]]
*[[Billy Garrett]]
*[[Jo Gartner]]
*[[Pierre Gasly]]
*[[Tony Gaze]]
*[[Olivier Gendebien]]
*[[Marc Gené]]
*[[Elmer George]]
*[[Bob Gerard]]
*[[Gerino Gerini]]
*[[Peter Gethin]]
*[[Piercarlo Ghinzani]]
*[[Bruno Giacomelli]]
*[[Joe Giba]]
*[[Dick Gibson]]
*[[Richie Ginther]]
*[[Antonio Giovinazzi]]
*[[Yves Giraud-Cabantous]]
*[[Ignazio Giunti]]
*[[Timo Glock]]
*[[Helm Glöckler]]
*[[Potsy Goacher]]
*[[Francisco Godia-Sales]]
*[[Carel Godin de Beaufort]]
*[[Christian Goethals]]
*[[Paul Goldsmith]]
*[[José Froilán González]]
*[[Óscar González]]
*[[Aldo Gordini]]
*[[Horace Gould]]
*[[Jean-Marc Gounon]]
*[[Toulo de Graffenried]]
*[[Lucas di Grassi]]
*[[Cecil Green]]
*[[Keith Greene]]
*[[Bob Gregg]]
*[[Masten Gregory]]
*[[Cliff Griffith]]
*[[Georges Grignard]]
*[[Bobby Grim]]
*[[Romain Grosjean]]
*[[Perry Grimm]]
*[[Olivier Grouillard]]
*[[Brian Gubby]]
*[[André Guelfi]]
*[[Miguel Ángel Guerra]]
*[[Roberto Guerrero]]
*[[Maurício Gugelmin]]
*[[Gianbattista Guidotti]]
*[[Dan Gurney]]
*[[Esteban Gutiérrez]]
{{div col end}}
== H ==
{{div col|cols=3}}
*[[Peter Hahn]]
*[[Hubert Hahne]]
*[[Mike Hailwood]]
*[[Mika Häkkinen]]
*[[Bruce Halford]]
*[[Jim Hall (Formel-1-Pilot)|Jim Hall]]
*[[Keith Hall]]
*[[Norm Hall]]
*[[Duncan Hamilton]]
*[[Lewis Hamilton]]
*[[Red Hamilton]]
*[[David Hampshire]]
*[[Sam Hanks]]
*[[Walt Hansgen]]
*[[Mike Harris]]
*[[Cuth Harrison]]
*[[Brian Hart (Formel-1-Pilot)|Brian Hart]]
*[[Brendon Hartley]]
*[[Gene Hartley]]
*[[Rio Haryanto]]
*[[Masahiro Hasemi]]
*[[Naoki Hattori]]
*[[Paul Hawkins]]
*[[Mike Hawthorn]]
*[[Boy Hayje]]
*[[Allen Heath]]
*[[Willi Heeks]]
*[[Nick Heidfeld]]
*[[Theo Helfrich]]
*[[Mack Hellings]]
*[[Brian Henton]]
*[[Johnny Herbert]]
*[[Al Herman]]
*[[Hans Herrmann]]
*[[François Hesnault]]
*[[Hans Heyer]]
*[[Damon Hill]]
*[[Graham Hill]]
*[[Phil Hill]]
*[[Noel Hillis]]
*[[Tommy Hinnershitz]]
*[[Peter Hirt]]
*[[David Hobbs]]
*[[Gary Hocking]]
*[[Ingo Hoffmann]]
*[[Bill Holland]]
*[[Jackie Holmes]]
*[[Bill Homeier]]
*[[Kazuyoshi Hoshino]]
*[[Norm Houser]]
*[[Jerry Hoyt]]
*[[Nico Hülkenberg]]
*[[Denny Hulme]]
*[[Chuck Hulse]]
*[[James Hunt]]
*[[Jim Hurtubise]]
*[[Gus Hutchison]]
{{div col end}}
== I ==
{{div col|cols=3}}
*[[Jacky Ickx]]
*[[Yuji Ide]]
*[[Jesus Iglesias]]
*[[Taki Inoue]]
*[[Innes Ireland]]
*[[Eddie Irvine]]
*[[Chris Irwin]]
{{div col end}}
== J ==
{{div col|cols=3}}
*[[Jean-Pierre Jabouille]]
*[[Eddie Jackson]]
*[[Jimmy Jackson]]
*[[Bruce Jacobi]]
*[[Joe James]]
*[[John James (Formel-1-Pilot)|John James]]
*[[Jean-Pierre Jarier]]
*[[Max Jean]]
*[[Tony Jefferies (Formel-1-Pilot)|Tony Jefferies]]
*[[Stefan Johansson]]
*[[Bill Johnson (Formel-1-Pilot)|Bill Johnson]]
*[[Eddie Johnson (Formel-1-Pilot)|Eddie Johnson]]
*[[Leslie Johnson]]
*[[Van Johnson (Formel-1-Pilot)|Van Johnson]]
*[[Bruce Johnstone]]
*[[Alan Jones]]
*[[Tom Jones (Formel-1-Pilot)|Tom Jones]]
*[[Juan Jover]]
{{div col end}}
== K ==
{{div col|cols=3}}
*[[Oswald Karch]]
*[[Narain Karthikeyan]]
*[[Ukyo Katayama]]
*[[Ken Kavanagh]]
*[[Johnny Kay]]
*[[Rupert Keegan]]
*[[Eddie Keizan]]
*[[Al Keller]]
*[[Joe Kelly (Formel-1-Pilot)|Joe Kelly]]
*[[Dave Kennedy]]
*[[Jean Kerguen]]
*[[Loris Kessel]]
*[[Bruce Kessler]]
*[[Nicolas Kiesa]]
*[[Leo Kinnunen]]
*[[Danny Kladis]]
*[[Russ Klar]]
*[[Hans Klenk]]
*[[Peter de Klerk]]
*[[Christian Klien]]
*[[Karl Kling]]
*[[Ernst Klodwig]]
*[[Ray Knepper]]
*[[Kamui Kobayashi]]
*[[Helmuth Koinigg]]
*[[Heikki Kovalainen]]
*[[Mikko Kozarowitzky]]
*[[Willi Krakau]]
*[[Rudolf Krause (Formel-1-Pilot)|Rudolf Krause]]
*[[Robert Kubica]]
*[[Kurt Kuhnke]]
*[[Masami Kuwashima]]
*[[Daniil Kvjat]]
{{div col end}}
== L ==
{{div col|cols=3}}
*[[Robert La Caze]]
*[[Jacques Laffite]]
*[[Jean-Louis Lafosse]]
*[[Franck Lagorce]]
*[[Jan Lammers (Formel-1-Pilot)|Jan Lammers]]
*[[Pedro Lamy]]
*[[Chico Landi]]
*[[Tony Lanfranchi]]
*[[Adolf Lang (Formel-1-Pilot)|Adolf Lang]]
*[[Hermann Lang]]
*[[Claudio Langes]]
*[[Nicola Larini]]
*[[Oscar Larrauri]]
*[[Alberto Rodríguez Larreta]]
*[[Gérard Larrousse]]
*[[Jud Larson]]
*[[Nicholas Latifi]]
*[[Niki Lauda]]
*[[Roger Laurent]]
*[[Giovanni Lavaggi]]
*[[Chris Lawrence]]
*[[Liam Lawson]]
*[[Charles Leclerc (Formel-1-Pilot)|Charles Leclerc]]
*[[Michel Leclere]]
*[[Neville Lederle]]
*[[Geoff Lees (Formel-1-Pilot)|Geoff Lees]]
*[[Arthur Legat]]
*[[JJ Lehto]]
*[[Chuck Leighton]]
*[[Gijs van Lennep]]
*[[Lamberto Leoni]]
*[[Les Leston]]
*[[Pierre Levegh]]
*[[Bayliss Levrett]]
*[[Jackie Lewis]]
*[[Stuart Lewis-Evans]]
*[[Mark Light]]
*[[Guy Ligier]]
*[[Ralph Liguori]]
*[[Andy Linden]]
*[[Roberto Lippi]]
*[[Vitantonio Liuzzi]]
*[[Dries van der Lof]]
*[[Lella Lombardi]]
*[[Ricardo Londoño]]
*[[Ernst Loof]]
*[[André Lotterer]]
*[[Henri Louveau]]
*[[John Love]]
*[[Pete Lovely]]
*[[Roger Loyer]]
*[[Jean Lucas]]
*[[Jean Lucienbonnet]]
*[[Erik Lundgren]]
*[[Brett Lunger]]
*[[Frank Luptow]]
*[[George Lynch]]
{{div col end}}
== M ==
{{div col|cols=3}}
*[[Mike MacDowel]]
*[[Herbert MacKay-Fraser]]
*[[Bill Mackey]]
*[[Lance Macklin]]
*[[Damien Magee]]
*[[Tony Maggs]]
*[[Mike Magill]]
*[[Umberto Maglioli]]
*[[Jan Magnussen]]
*[[Kevin Magnussen]]
*[[Guy Mairesse]]
*[[Willy Mairesse]]
*[[Pastor Maldonado]]
*[[Nigel Mansell]]
*[[Sergio Mantovani]]
*[[Johnny Mantz]]
*[[Robert Manzon]]
*[[Onofre Marimón]]
*[[Helmut Marko]]
*[[Tarso Marques]]
*[[Leslie Marr]]
*[[Tony Marsh]]
*[[Cy Marshall]]
*[[Eugene Martin]]
*[[Pierluigi Martini]]
*[[Gianni Marzotto]]
*[[Vittorio Marzotto]]
*[[Jochen Mass]]
*[[Felipe Massa]]
*[[Johnny Mauro]]
*[[Cristiano da Matta]]
*[[Michael May]]
*[[Timmy Mayer]]
*[[Jim Mayes]]
*[[Nikita Mazepin]]
*[[François Mazet]]
*[[Gastón Mazzacane]]
*[[Kenneth McAlpine]]
*[[Perry McCarthy]]
*[[Ernie McCoy]]
*[[Johnny McDowell]]
*[[Jack McGrath]]
*[[Brian McGuire]]
*[[Bruce McLaren]]
*[[John McNicol]]
*[[Allan McNish]]
*[[Graham McRae]]
*[[Jim McWithey]]
*[[Carlos Menditeguy]]
*[[Roberto Merhi]]
*[[Harry Merkel]]
*[[Arturo Merzario]]
*[[Roberto Mieres]]
*[[François Migault]]
*[[John Miles (Formel-1-Pilot)|John Miles]]
*[[Ken Miles]]
*[[André Milhoux]]
*[[Al Miller]]
*[[Chet Miller]]
*[[Gerhard Mitter]]
*[[Stefano Modena]]
*[[Manfred Mohr]]
*[[Thomas Monarch]]
*[[Franck Montagny]]
*[[Tiago Monteiro]]
*[[Andrea Montermini]]
*[[Peter Monteverdi]]
*[[Robin Montgomerie-Charrington]]
*[[Juan Pablo Montoya]]
*[[Johnny Moorhouse]]
*[[Gianni Morbidelli]]
*[[Roberto Moreno]]
*[[Dave Morgan]]
*[[Silvio Moser]]
*[[Bill Moss]]
*[[Stirling Moss]]
*[[Earl Motter]]
*[[Herbert Müller]]
*[[Gino Munaron]]
*[[Frank Mundy]]
*[[David Murray (Formel-1-Pilot)|David Murray]]
*[[Luigi Musso]]
{{div col end}}
== N ==
{{div col|cols=3}}
*[[Kazuki Nakajima]]
*[[Satoru Nakajima]]
*[[Shinji Nakano (Formel-1-Pilot)|Shinji Nakano]]
*[[Duke Nalon]]
*[[Alessandro Nannini]]
*[[Emanuele Naspetti]]
*[[Felipe Nasr]]
*[[Massimo Natili]]
*[[Brian Naylor]]
*[[Mike Nazaruk]]
*[[Tiff Needell]]
*[[Jac Nellemann]]
*[[Patrick Nève]]
*[[Roy Newman]]
*[[John Nicholson (Formel-1-Pilot)|John Nicholson]]
*[[Cal Niday]]
*[[Helmut Niedermayr]]
*[[Brausch Niemann]]
*[[Gunnar Nilsson]]
*[[Hideki Noda]]
*[[Lando Norris]]
*[[Rodney Nuckey]]
*[[Tazio Nuvolari]]
{{div col end}}
== O ==
{{div col|cols=3}}
*[[Danny Oakes]]
*[[Robert O'Brien]]
*[[Esteban Ocon]]
*[[Pat O'Connor]]
*[[Casimiro de Oliveira]]
*[[Jackie Oliver]]
*[[Mike Oliver (Formel-1-Pilot)|Mike Oliver]]
*[[Danny Ongais]]
*[[Rikky von Opel]]
*[[Karl Oppitzhauser]]
*[[Arthur Owen]]
*[[Fritz d'Orey]]
{{div col end}}
== P ==
{{div col|cols=3}}
*[[Carlos Pace]]
*[[Jim Packard]]
*[[Nello Pagani]]
*[[Dick Page]]
*[[Joaquin Palacio]]
*[[Riccardo Paletti]]
*[[Torsten Palm]]
*[[Jolyon Palmer]]
*[[Jonathan Palmer]]
*[[Olivier Panis]]
*[[Giorgio Pantano]]
*[[Max Papis]]
*[[Mike Parkes]]
*[[Reg Parnell]]
*[[Tim Parnell]]
*[[Johnnie Parsons]]
*[[Riccardo Patrese]]
*[[Al Pease]]
*[[Roger Penske]]
*[[Cesare Perdisa]]
*[[Sergio Pérez]]
*[[Luis Pérez-Sala]]
*[[Larry Perkins]]
*[[Xavier Perrot]]
*[[Henri Pescarolo]]
*[[Alessandro Pesenti-Rossi]]
*[[Jiggs Peters]]
*[[Josef Peters]]
*[[Ronnie Peterson]]
*[[Vitali Petrov]]
*[[Alfredo Piàn]]
*[[Oscar Piastri]]
*[[Charles Pic]]
*[[François Picard]]
*[[Ernie Pieterse]]
*[[Paul Pietsch]]
*[[Marvin Pifer]]
*[[André Pilette]]
*[[Teddy Pilette]]
*[[Luigi Piotti]]
*[[David Piper]]
*[[Nelson Piquet jr.]]
*[[Nelson Piquet sr.]]
*[[Renato Pirocchi]]
*[[Didier Pironi]]
*[[Emanuele Pirro]]
*[[Tom Pistone]]
*[[Antônio Pizzonia]]
*[[Luigi Platé]]
*[[Eric van de Poele]]
*[[Jacques Pollet]]
*[[Ben Pon (Formel-1-Pilot)|Ben Pon]]
*[[Dennis Poore]]
*[[Alfonso de Portago]]
*[[Sam Posey]]
*[[Charles Pozzi]]
*[[Ralph Pratt]]
*[[Jackie Pretorius]]
*[[Ernesto Prinoth]]
*[[David Prophet]]
*[[Alain Prost]]
*[[Tom Pryce]]
*[[Puffy Puffer]]
*[[David Purley]]
*[[Clive Puzey]]
{{div col end}}
== Q ==
*[[Dieter Quester]]
== R ==
{{div col|cols=3}}
*[[Ian Raby]]
*[[Bobby Rahal]]
*[[Kimi Räikkönen]]
*[[Roscoe Rann]]
*[[Pierre-Henri Raphanel]]
*[[Dick Rathmann]]
*[[Jim Rathmann]]
*[[Roland Ratzenberger]]
*[[Brian Raubenheimer]]
*[[Héctor Rebaque]]
*[[Brian Redman]]
*[[Jimmy Reece]]
*[[Ray Reed]]
*[[Alan Rees]]
*[[Dick Reese]]
*[[Clay Regazzoni]]
*[[Gordon Reid (Formel-1-Pilot)|Gordon Reid]]
*[[Paul di Resta]]
*[[Carlos Reutemann]]
*[[Lance Reventlow]]
*[[Peter Revson]]
*[[John Rhodes (Formel-1-Pilot)|John Rhodes]]
*[[Alex Dias Ribeiro]]
*[[Daniel Ricciardo]]
*[[Ken Richardson]]
*[[Fritz Riess]]
*[[Jim Rigsby]]
*[[Jochen Rindt]]
*[[John Riseley-Prichard]]
*[[Giovanni de Riu]]
*[[Richard Robarts]]
*[[Johnny Roberts]]
*[[Hal Robson]]
*[[Francis Rochat]]
*[[Chuck Rodee]]
*[[Pedro Rodríguez de la Vega|Pedro Rodríguez]]
*[[Ricardo Rodríguez de la Vega|Ricardo Rodríguez]]
*[[Franco Rol]]
*[[Alan Rollinson]]
*[[Tony Rolt]]
*[[Bertil Roos]]
*[[Basil van Rooyen]]
*[[Pedro de la Rosa]]
*[[Keke Rosberg]]
*[[Nico Rosberg]]
*[[Bud Rose]]
*[[Ebb Rose]]
*[[Mauri Rose]]
*[[Louis Rosier]]
*[[Ricardo Rosset]]
*[[Alexander Rossi]]
*[[Huub Rothengatter]]
*[[Jack Rounds]]
*[[Lloyd Ruby]]
*[[Jean-Claude Rudaz]]
*[[George Russell (Formel-1-Pilot)|George Russell]]
*[[Eddie Russo]]
*[[Giacomo Russo]]
*[[Paul Russo]]
*[[Troy Ruttman]]
*[[Peter Ryan]]
{{div col end}}
== S ==
{{div col|cols=3}}
*[[Eddie Sachs]]
*[[Bob Said]]
*[[Carlos Sainz jr.]]
*[[Mike Salay]]
*[[Eliseo Salazar]]
*[[Mika Salo]]
*[[Roy Salvadori]]
*[[Ninian Sanderson]]
*[[Consalvo Sanesi]]
*[[Logan Sargeant]]
*[[Stéphane Sarrazin]]
*[[Takuma Sato]]
*[[Carl Scarborough]]
*[[Ludovico Scarfiotti]]
*[[Giorgio Scarlatti]]
*[[Dutch Schaefer]]
*[[Ian Scheckter]]
*[[Jody Scheckter]]
*[[Harry Schell]]
*[[Tim Schenken]]
*[[Albert Scherrer]]
*[[Adolfo Schwelm-Cruz]]
*[[Domenico Schiattarella]]
*[[Heinz Schiller]]
*[[Bill Schindler]]
*[[Jean-Louis Schlesser (Autospilot) |Jean-Louis Schlesser]]
*[[Jo Schlesser]]
*[[Bernd Schneider (Formel-1-Pilot)|Bernd Schneider]]
*[[Rudolf Schoeller]]
*[[Bob Schroeder]]
*[[Rob Schroeder]]
*[[Michael Schumacher]]
*[[Mick Schumacher]]
*[[Ralf Schumacher]]
*[[Vern Schuppan]]
*[[Bob Scott]]
*[[Archie Scott-Brown]]
*[[Piero Scotti]]
*[[Albert Scully]]
*[[Wolfgang Seidel]]
*[[Günther Seiffert]]
*[[Wayne Selser]]
*[[Ayrton Senna]]
*[[Bruno Senna]]
*[[Bud Sennett]]
*[[Dorino Serafini]]
*[[Chico Serra]]
*[[Doug Serrurier]]
*[[Johnny Servoz-Gavin]]
*[[Tony Settember]]
*[[Doc Shanebrook]]
*[[Hap Sharp]]
*[[Brian Shawe-Taylor]]
*[[Carroll Shelby]]
*[[Tony Shelly]]
*[[Roy Sherman]]
*[[Jo Siffert]]
*[[Sergio Sighinolfi]]
*[[Hermano da Silva Ramos]]
*[[André Simon]]
*[[Sergej Sirotkin]]
*[[Rob Slotemaker]]
*[[Moisés Solana]]
*[[Alex Soler-Roig]]
*[[Raymond Sommer]]
*[[Vincenzo Sospiri]]
*[[Joe Sostilio]]
*[[Stephen South]]
*[[Mike Sparken]] (Michel Poberejsky)
*[[Scott Speed]]
*[[Mike Spence]]
*[[Keith St. John]]
*[[Alan Stacey]]
*[[Peter Stæchelin]]
*[[Gaetano Starrabba]]
*[[Gig Stephens]]
*[[Will Stevens (Formel-1-Pilot)|Will Stevens]]
*[[Chuck Stevenson]]
*[[Ian Stewart (Formel-1-Pilot)|Ian Stewart]]
*[[Jackie Stewart]]
*[[Jimmy Stewart (Formel-1-Pilot)|Jimmy Stewart]]
*[[Ottis Stine]]
*[[Harry Stockman]]
*[[Siegfried Stohr]]
*[[Rolf Stommelen]]
*[[Mauritz von Strachwitz]]
*[[Philippe Streiff]]
*[[Lance Stroll]]
*[[Hans Stuck]]
*[[Hans-Joachim Stuck]]
*[[Otto Stuppacher]]
*[[Danny Sullivan]]
*[[Marc Surer]]
*[[John Surtees]]
*[[Andy Sutcliffe]]
*[[Adrian Sutil]]
*[[Len Sutton]]
*[[Aguri Suzuki]]
*[[Toshio Suzuki (Formel-1-Pilot)|Toshio Suzuki]]
*[[Jacques Swaters]]
*[[Bob Sweikert]]
{{div col end}}
== T ==
{{div col|cols=3}}
*[[Toranosuke Takagi]]
*[[Noritake Takahara]]
*[[Kunimitsu Takahashi]]
*[[Patrick Tambay]]
*[[Luigi Taramazzo]]
*[[Gabriele Tarquini]]
*[[Piero Taruffi]]
*[[Bill Taylor]]
*[[Dennis Taylor (Formel-1-Pilot)|Dennis Taylor]]
*[[Henry Taylor (Formel-1-Pilot)|Henry Taylor]]
*[[John Taylor (Formel-1-Pilot)|John Taylor]]
*[[Mike Taylor]]
*[[Trevor Taylor]]
*[[Marshall Teague]]
*[[Shorty Templeman]]
*[[Max de Terra]]
*[[André Testut]]
*[[Mike Thackwell]]
*[[Alfonso Thiele]]
*[[Eric Thompson (Formel-1-Pilot)|Eric Thompson]]
*[[Johnny Thomson]]
*[[Joel Thorne]]
*[[Leslie Thorne]]
*[[George Tichenor]]
*[[Bud Tingelstad]]
*[[Sam Tingle]]
*[[Desmond Titterington]]
*[[Johnnie Tolan]]
*[[Alejandro de Tomaso]]
*[[Charles de Tornaco (Autospilot)|Charles de Tornaco]]
*[[Tony Trimmer]]
*[[Maurice Trintignant]]
*[[Wolfgang Graf Berghe von Trips]]
*[[Jarno Trulli]]
*[[Yuki Tsunoda]]
*[[Esteban Tuero]]
*[[Guy Tunmer]]
*[[Jack Turner]]
{{div col end}}
== U ==
{{div col|cols=3}}
*[[Toni Ulmen]]
*[[Bobby Unser]]
*[[Jerry Unser]]
*[[Alberto Uria]]
*[[Richard Utley]]
{{div col end}}
== V ==
{{div col|cols=3}}
*[[Nino Vaccarella]]
*[[Piero Valenzano]]
*[[Stoffel Vandoorne]]
*[[Bob Veith]]
*[[Jean-Éric Vergne]]
*[[Jos Verstappen]]
*[[Max Verstappen]]
*[[Sebastian Vettel]]
*[[Jean-Claude Vidilles]]
*[[Gilles Villeneuve]]
*[[Jacques Villeneuve]]
*[[Jacques Villeneuve Sr.]]
*[[Luigi Villoresi]]
*[[Emilio de Villota]]
*[[Lucien Vincent]]
*[[Ottorino Volonterio]]
*[[Jo Vonlanthen]]
*[[Ernie de Vos]]
*[[Nyck de Vries]]
*[[Bill Vukovich]]
*[[Syd van der Vyver]]
{{div col end}}
== W ==
{{div col|cols=3}}
*[[Fred Wacker]]
*[[David Walker (Formel-1-Pilot)|David Walker]]
*[[Peter Walker (Formel-1-Pilot)|Peter Walker]]
*[[Lee Wallard]]
*[[Heini Walter]]
*[[Rodger Ward]]
*[[Leroy Warriner]]
*[[Derek Warwick]]
*[[John Marshall Watson|John Watson]]
*[[Spider Webb]]
*[[Mark Webber]]
*[[Pascal Wehrlein]]
*[[Volker Weidler]]
*[[Wayne Weiler]]
*[[Karl Wendlinger]]
*[[Bob Wente]]
*[[Peter Westbury]]
*[[Chuck Weyant]]
*[[Ken Wharton]]
*[[Ted Whiteaway]]
*[[Graham Whitehead]]
*[[Peter Whitehead (Formel-1-Pilot)|Peter Whitehead]]
*[[Bill Whitehouse]]
*[[Brian Whitehouse]]
*[[Robin Widdows]]
*[[Eppie Wietzes]]
*[[Mike Wilds]]
*[[Jonathan Williams (Formel-1-Pilot)|Jonathan Williams]]
*[[Roger Williamson]]
*[[Dempsey Wilson]]
*[[Desiré Wilson]]
*[[Justin Wilson]]
*[[Vic Wilson]]
*[[Joachim Winkelhock]]
*[[Manfred Winkelhock]]
*[[Markus Winkelhock]]
*[[Reine Wisell]]
*[[Roelof Wunderink]]
*[[Alexander Wurz]]
{{div col end}}
== X ==
== Y ==
{{div col|cols=3}}
*[[Sakon Yamamoto]]
*[[Ebe Yoder]]
*[[Alex Yoong]]
{{div col end}}
== Z ==
{{div col|cols=3}}
*[[Alessandro Zanardi]]
*[[Emilio Zapico]]
*[[Zhou Guanyu]]
*[[Ricardo Zonta]]
*[[Renzo Zorzi]]
*[[Ben Zukor]]
*[[Ricardo Zunino]]
{{div col end}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Formula One drivers|Formel-1-Piloten}}
[[Kategorie:Formel-1-Piloten| ]]
[[Kategorie:Lëschten (Sport)|Formel-1-Piloten]]
ibw08d9mq3a05oungrxnghg1b3z3ae6
Baltescht Mier
0
58840
2675876
2540906
2026-04-25T17:20:32Z
Zinneke
34
2675876
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Mer Baltique.png|390px|thumb|D'Baltescht Mier]]
D''''Baltescht Mier''', aus Analogie zu [[Däitsch]]en och dacks '''Ostséi''' genannt, ass e [[Mier]] mat enger Fläch vu 432.800 km², dat am Norde vun [[Europa (Kontinent)|Europa]] läit, an dat duerch d'[[Nordmier]] mam [[Atlanteschen Ozean]] verbonnen ass. Zwéi [[Golf (Mier)|Golfe]] sinn en Deel dovun: de [[Bottnesche Golf]] am Norden an de [[Finnesche Golf]] am Osten.
Länner, déi um Baltesche Mier leien, sinn:
* [[Dänemark]] am Westen;
* [[Schweden]] am Norwesten;
* [[Finnland]] am Nordosten;
* déi dräi [[Baltesch Staaten]] ([[Estland]], [[Lettland]] a [[Litauen]]) a [[Russland]] (mat der Enklav vu [[Kaliningrad]] an am Finnesche Golf) am Osten;
* [[Polen]] an [[Däitschland]] am Süden.
Mam Nordmier ass et am Südweste verbonnen duerch de [[Kattegat]] an de [[Skagerrak]].
== Stied laanscht d'Baltescht Mier ==
* [[Sankt Péitersbuerg]] ([[Russland]]) – 4 700 000 Awunner
* [[Stockholm]] ([[Schweden]]) – 743 703 Awunner (Agglomeratioun 1 823 210)
* [[Tricity]] ([[Polen]]) – Agglomeratioun vu ([[Gdańsk]], [[Gdynia]] a [[Sopot]]) mat 1 041 000 Awunner
* [[Helsinki]] ([[Finnland]]) – 559 700 Awunner (Agglomeratioun 980 000)
* [[Rīga]] ([[Lettland]]) – 760 000 Awunner
* [[Kaliningrad]] (Russland) – 400 000 Awunner
* [[Tallinn]] ([[Estland]]) – 387 200 Awunner
* [[Malmö]] (Schweden) – 259 579 Awunner
* [[Kiel (Schleswig-Holstein)|Kiel]] ([[Däitschland]]) – 250 000 Awunner
* [[Umeå]] (Schweden) – 70 955 Awunner
* [[Luleå]] (Schweden) – 45 000 Awunner
* [[Lübeck]] (Däitschland)– 216 100 Awunner
* [[Rostock]] (Däitschland) – 212 700 Awunner
* [[Klaipėda]] (Litauen) – 194 400 Awunner
* [[Turku]] (Finnland) - 174 906 Awunner
* [[Liepaja]] (Lettland) – 87 000 Awunner
* [[Pori]] (Finlande) - 76 000 Awunner
* [[Kotka]] (Finnland) - 55 000 Awunner
* [[Kołobrzeg]] (Polen) - 50 000 Awunner
* [[Świnoujście]] (Polen) - 44 600 Awunner
* [[Ventspils]] (Lettland) – 44 000 Awunner
* [[Visby]] (Schweden, [[Gotland]]) 23 000 Awunner
== Inselen ==
* D'Insele vum Archipel vun [[Åland]] ([[Finnland]])
* [[Gotland]] ([[Schweden]])
* [[Öland]] ([[Schwede]])
* [[Saaremaa]] ([[Estland]])
* [[Hiiumaa]] ([[Estland]])
* [[Bornholm]] ([[Dänemark]])
* [[Rügen]] ([[Däitschland]])
* [[Usedom]] ([[Däitschland]] a [[Polen]])
* [[Wolin (Insel)|Wolin]] ([[Polen]])
== Stréim, déi dralafen ==
(Déi wichtegst, dem Zär vun der Auer no, ugefaange bei [[Öresund]]):
* '''A Schweden'''
** [[Svartån]] (zu [[Svarte]] bei [[Ystad]])
** [[Tommarpaån]] (zu [[Simrishamn]])
** [[Helgeå]] (zu [[Nyehusen]] bei [[Kristianstad]])
** [[Hemån]] (zu [[Karlskrona]])
** [[Ljungbyån]] (zu [[Ljungby]] bei [[Kalmar]])
** [[canal Göta]] (zu [[Mem]] bei [[Söderköping]])
** [[Motala ström]] (zu [[Norrköping]])
** [[Stockholms ström]] (zu [[Stockholm]])
** [[Dalälven]] (zu [[Gävle]])
** [[Indalsälven]] (zu [[Sundsvall]])
** [[Ångermanälven]] (zu [[Härnöset]])
** [[Umeälven]] (zu [[Umeå]])
** [[Skellefteälven]] (zu [[Skellefteå]])
** [[Luleälven]] (zu [[Luleå]])
** [[Kalixälven]] (zu [[Kalix]])
** [[Torne älv]] (zu [[Hapareta]]/[[Torneå]])
* '''A Finnland'''
** [[Kemijoki]] (zu [[Kemi]])
** [[Oulujoki]] (zu [[Oulu]])
** [[Kokemäenjoki]] (zu [[Pori]])
** [[Kymijoki]] (zu [[Kotka]])
* '''A Russland'''
** [[Neva]] (zu [[Sankt Péitersburg]])
* '''An Estland'''
** [[Niémen]] (zu [[Šilutė]])
** [[Narva (Floss)|Narva]] (zu [[Narva]])
** [[Pärnu (Floss)|Pärnu]] (zu [[Pärnu]])
* '''A Lettland'''
** [[Daugava]] (zu [[Rīga]])
** [[Lielupe]] (bei [[Rīga]])
** [[Venta]] (zu [[Ventspils]])
* '''An der Enklav vu [[Kaliningrad]]'''
** [[Pregolia]] (zu [[Kaliningrad]])
* '''A Polen'''
** [[Pasłęka]] (zu [[Braniewo]])
** [[Nogà]] (tëscht [[Gdańsk]] an [[Elbląg]])
** [[Vistule]] (tëscht[[Gdańsk]] an [[Elbląg]])
** Radunia (zu [[Gdańsk]])
** Reda (bei Wejherowo)
** Leba (zu Lebsko Lake)
** Slupia (zu [[Ustka]])
** [[Wieprza]] (zu [[Darlowo]])
** [[Parsęta]] (zu [[Kołobrzeg]])
** Rega ([[Mrzeżyno]], bei [[Kołobrzeg]])
** [[Odra]] (op [[Däitsch]] ''Oder'', zu [[Szczecin]])
* '''An Däitschland'''
** Uecker (zu [[Ueckermünde]])
** Peene (zu [[Anklam]])
** Recknitz (zu [[Ribnitz-Damgarten]])
** Warnow (zu Warnemünde bei [[Rostock]])
** [[Trave]] (zu Travemünde bei[[Lübeck]])
** Schwentine (bei [[Kiel (Schleswig-Holstein)|Kiel]])
** Schlei (bei [[Schleswig]] a Kappeln)
== Wirtschaft ==
Duerch d'[[Eutrophisatioun]] sinn haut wéineg Fësch a vill Algen am Baltesche Mier.
Am [[Mëttelalter]] huet d'[[Hanse]] sech ronderëm d'Baltescht Mier etabléiert.
Et fueren haut daagsan, daagsaus eng 2000 Schëffer doruechter, déi 15 % vum Welttransport iwwer d'Mier ausmaachen. De Finnesche Golf ass e wichtegen Handelswee fir russesche [[Äerdueleg|Pëtrol]] (20 Milliounen Tonnen 1990, iwwer 100 Milliounen am Joer 2005), deen zu Sankt Péitersbuerg op Schëffer emgeluede gëtt.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Baltic Sea}}
[[Kategorie:Baltescht Mier| ]]
8tjh51bbf37irybb5dt0xtxs5305oau
Gare Däitsch-Oth
0
76864
2675862
2630653
2026-04-25T13:54:24Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2675862
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Statioun
|Gleiser = 1
|Positiounskaart =
<mapframe latitude="49.478622" longitude="5.958727" lang="lb" zoom="14" align="center" width="260" height="300" text="Lag vun der {{PAGENAME}}">
{
"type": "FeatureCollection",
"features": [
{ "type": "Feature",
"properties": {},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [
5.958727,
49.478622 ]
}
}
]
}
</mapframe>}}
[[File:Bahnhof Deutsch-Oth.tif|thumb|260px|Déi fréier Gare op enger aler Postkaart (virun 1914)]]
D''''Gare Däitsch-Oth''' ass eng [[Kappgare]] vun der [[Société nationale des chemins de fer luxembourgeois|Lëtzebuerger Eisebunn]], zu [[Däitsch-Oth]] ({{Fr}} Audun-le-Tiche) am [[Departement Moselle]] a [[Frankräich]].
Se läit tëscht der [[Liaison Micheville]] (D326) am Westen an der ''Rue Napoléon 1<sup>er</sup>'' (D16) am Osten, ronn 1 km. hannert der Lëtzebuerger Grenz. D'Gare Däitsch-Oth ass den Terminus vun der Niewelinn Esch-Uelzecht - Däitsch-Oth vun der Linn Lëtzebuerg - Esch-Uelzecht - Rodange vum [[CFL-Zuchreseau]]. Déi Gare virdrun ass [[Gare Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]].
Bei der Gare ass e [[Park & Rail-Parking]] mat 107 Plazen an zwou spezielle [[Parkplaz fir Leit mat reduzéierter Mobilitéit|Parkplaze fir Leit mat reduzéierter Mobilitéit]]. D'Gare ass op der Halt ''Audun-le-Tiche, Gare'' un den [[Régime général des transports routiers|RGTR-Reseau]] ([[RGTR-Linn 602|Linne 602]], [[RGTR-Linn 603|603]] a [[RGTR-Linn 604|604]]) ugebonnen.
== Geschicht ==
D'Gare vun Däitsch-Oth goung den 1. Abrëll 1880 op, wéi d'Streck vun [[Eisebunnsstreck Esch-Uelzecht-Däitsch-Oth|Esch-Uelzecht op Däitsch-Oth]] an déi vun [[Eisebunnsstreck Däitsch-Oth - Héiseng-Guebereng|Däitsch-Oth]] [[Eisebunnsstreck Däitsch-Oth - Héiseng-Guebereng|op Réideng]] opgemaach goufen. Dat ursprénglecht Gebai vun der Gare war uganks haaptsächlech op de Wuerentransport ausgeluecht.
D'Offer an der Gare gouf vum 11. Mäerz 1904 u verstäerkt, wéi d'Streck vu [[Eisebunnsstreck Fensch - Däitsch-Oth|Fensch bis op Däitsch-Oth]] verlängert gouf. Vun 1901 un – a bis d'Bréck vun Däitsch-Oth gebaut war – ass d'Streck just bis op d'Héicht vun der Stad gaangen, den Terminus war dunn an der Gare ''Audun-le-Tiche-Mont''.
Well dat aalt Gebai vun der Gare net adequat war fir Passagéierservicer unzebidden, gouf 1910 en neit Gebai gebaut. Et war e richtegt Voyageursgebai mat allen néidegen Equipementer, dorënner Waardesäll, engem Guichet an enger Schlofplaz fir d'Maschinisten.
Virum respektiv nom [[Zweete Weltkrich|Krich]] goufen déi franséisch Linnen noeneen zougemaach:
* 15. Mee 1937: Voyageurstrafick op der Streck iwwer [[Réideng]] op [[Hussigny-Godbrange|Héiseng-Guebereng]],
* 1948: Voyageurstrafick fir op [[Fensch]],
* uganks vun den 1990er Joren: Giddertrafick op Fensch,
* 19. Oktober 1967: Giddertrafick op Réideng an Héiseng-Guebereng.
Nodeem uganks vun den 1990er Joren och de leschte franséischen Uschloss zougemaach gouf, hat d'Gare just nach eng Verbindung mam lëtzebuergesche Reseau. D'Streck fir op Lëtzebuerg gouf doropshin 1992 an d'Rei gesat a moderniséiert, awer just nach eegleiseg amenagéiert.
== Tarifikatioun ==
Obwuel d'Gare vun Däitsch-Oth net um [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerger]] Territoire läit, zielt d'[[Gratis ëffentlechen Transport zu Lëtzebuerg|Gratuitéit]] do trotzdeem, well se als "Gare assimilée" zum CFL-Reseau gehéiert.
==Zich déi an der Gare halen==
<sup>(Stand: Abrëll 2025)</sup>
=== Linn Esch-Uelzecht ↔ Däitsch-Oth ===
==== Aller ====
{| class="wikitable centre" style="text-align:center; width:60%;"
! scope="col" style="width: 20%" |''Aus Richtung''
! scope="col" style="width: 20%" |''Halt virdrun''
! colspan="3" scope="col" style="width: 20%" |''Zuch''
! scope="col" style="width: 20%" |''Nächst Halt''
! scope="col" style="width: 20%" |''A Richtung''
|-
|[[Gare Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
|[[Gare Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
| style="background:#333795;" |
|[[Regionalexpress|{{BoxArrondi|'''RB'''|#333795|White|#333795}}]]
| style="background:#333795;" |
|''Terminus''
|Däitsch-Oth
|}
==== Retour ====
{| class="wikitable centre" style="text-align:center; width:60%;"
! scope="col" style="width: 20%" |''Aus Richtung''
! scope="col" style="width: 20%" |''Halt virdrun''
! colspan="3" scope="col" style="width: 20%" |''Zuch''
! scope="col" style="width: 20%" |''Nächst Halt''
! scope="col" style="width: 20%" |''A Richtung''
|-
|Däitsch-Oth
|''Terminus''
| style="background:#333795;" |
|[[Regionalexpress|{{BoxArrondi|'''RB'''|#333795|White|#333795}}]]
| style="background:#333795;" |
|[[Gare Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
||[[Gare Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
|}
== Zukunftspläng ==
Am Kader vum Projet „Minettstram op Pneuen“ kéint d'Zuchverbindung Däitsch-Oth - Esch fir zerguttst zougemaach a mat enger séierer Busverbindung op der Assise vun der Eisebunnsstreck (''corridor à haut niveau de service'' (CHNS)) ersat ginn<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/fr/granderegion/le-bus-prefere-au-rail-entre-esch-et-audun-5fa3dbccde135b9236de4b7b|Titel=Le bus préféré au rail entre Esch et Audun|Gekuckt=20.04.2025|Auteur=Patrick Jacquemot|Datum=05.11.2020|Editeur=wort.lu|Sprooch=fr|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20230313153633/http://www.wort.lu/fr/granderegion/le-bus-prefere-au-rail-entre-esch-et-audun-5fa3dbccde135b9236de4b7b#federation=archive.wikiwix.com&tab=url|Archiv-Datum=2023-03-13}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://transports.public.lu/fr/planifier/strategie/pnm-2035.html/|Titel=Pourquoi parle-t-on de « CHNS pour bus » et no plus de « BHNS »?|Gekuckt=20.04.2025|Datum=2022|Wierk=Nationale Mobilitéitsplang (PNM 2035, plan national de mobilité) vum Ministère de la Mobilité et des Travaux publics|Editeur=MMTP|Säiten=S. 63|archivedate=2024-08-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240811163133/https://transports.public.lu/fr/planifier/strategie/pnm-2035.html/}}</ref><ref>idem, « CHNS du secteur Esch & Belval », S. 65</ref>.
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun den CFL-Garen]]
* [[CFL-Zuchreseau]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Gare d'Audun-le-Tiche|{{PAGENAME}}}}
* [https://www.cfl.lu/fr-fr/search/stationboardresult?SearchStation=Audun-le-Tiche&departureBullets=departure#undefined Aktuell Departen an der {{PAGENAME}}]
* [https://www.cfl.lu/fr-FR/network/station/Gare-de-Audun-le-Tiche Praktesch Informatiounen iwwer d'Gare vun Däitsch-Oth op der CFL-Websäit]
* [http://www.rail.lu/gareaudunletiche.html D'Gare Däitsch-Oth op der Websäit "rail.lu"]
* [https://web.archive.org/web/20160306020237/http://www.spoorgroepluxemburg.nl/plaatsnaam/Audun-le-Tiche+(F) D'Gare Däitsch-Oth op der Websäit vu Spoorgroep Luxemburg]
{{Navigatioun Garen op der CFL-Linn 6}}
{{Referenzen an Notten}}
* Quelle vum Artikel Geschicht, wou net anescht uginn: Artikelen [https://fr.wikipedia.org/wiki/Gare_d%27Audun-le-Tiche Gare d'Audun-le-Tiche], [https://fr.wikipedia.org/wiki/Ligne_de_Fontoy_%C3%A0_Audun-le-Tiche Ligne de Fontoy à Audun-le-Tiche] an [https://fr.wikipedia.org/wiki/Ligne_d%27Audun-le-Tiche_%C3%A0_Hussigny-Godbrange Ligne d'Audun-le-Tiche à Hussigny-Godbrange] op der franséischer Wikipedia an der Versioun vum 20.04.2025
[[Kategorie:CFL-Garen|Daitsch-Oth]]
[[Kategorie:CFL-Linn 6e]]
o3imlnijajpv2tbwf64bzkxcvny10yo
2-Propanol
0
91450
2675865
2625296
2026-04-25T15:53:49Z
Innerstream
70944
2675865
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzChimie}}
{{Infobox Chimie
|Bild = Isopropanol.svg
|IUPAC = Propan-2-ol
|Trivialen Numm = iso-Propanol, iso-Propylalkohol,<br>
|Formel = C<sub>3</sub>H<sub>7</sub>OH
|Ausgesinn = faarflos Flëssegkeet, richt staark
|Dicht = 0,786 g/cm³
|Léislechkeet = ganz léislech am [[Waasser]]
|Molmass = 60,10
|Schmëlzpunkt = -89
|Kachpunkt = 82
|Formatiounsenthalpie = −318,2
|Standardentropie = 180,58
|Verbrennungsenthalpie = −2005,8
|Änlech Moleküllen = [[Ethanol]] a [[Propan-1-ol]]
|Cheemesch Famill = [[Alkoholen]]
}}
'''2-Propanol''' (och iso-Propanol, oder iso-Propylalkohol, no der [[International Union of Pure and Applied Chemistry|IUPAC]] '''Propan-2-ol''') ass eng organesch Verbindung aus der Stoffklass vun den Alkoholen. Et ass deen einfachsten net-zyklesche sekundären [[Alkohol]] mat der Formel CH<sub>3</sub>CH<sub>2</sub>CH<sub>2</sub>OH. D'[[Hydroxylgrupp]] (OH-Grupp) ass déi funktionell Grupp vum Propan-2-ol a vun allen Alkoholen. En [[Isomer]] ass den [[1-Propanol]].
An der Industrie ass et e vill gebraucht [[Léisungsmëttel]]. Et ass och e gutt Desinfektiounsmëttel an e gëtt als Fraschtschutzmëttel gebraucht. Fir verschidden Applikatiounen ersetzt en de gëftege [[Methanol]].
Den [[Chemical Abstracts Service|CAS-Numero]] ass {{CAS|67-63-0}}.
[[Kategorie:Alkoholen]]
[[Kategorie:Cheemesch Verbindungen]]
k3u0ld7b190folljmv24r37szm9977p
Logne (Belsch)
0
96076
2675944
2399432
2026-04-26T11:58:18Z
JackyM59
69420
Photograph uptaded
2675944
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Belsch
| Numm = Logne
| Bild = Château fort de Logne - Terre plein sud-est.jpg
| Bildtext = D'Buerg vu Logne
| Regioun = {{Wallounien}}
| Communautéit = {{Franséisch Communautéit}}
| Provënz = {{Provënz Léck}}
| Arrondissement = [[Arrondissement Huy|Huy]]
| Gemeng = [[Ferrières (Léck)|Ferrières]]
| Telefonszon =
| Postcode =
| Koordinaten = {{coor dms|50|23|37.70|N|05|32|14.86|O}}
| Fläch =
| Bevëlkerung =
| Bevëlkerungsdatum =
| Kaart =
| Kaarttext =
}}
'''Logne''' ass eng belsch Uertschaft an der Sektioun [[Vieuxville]] vun der Gemeng [[Ferrières]] an der [[Provënz Léck]]. D'Uertschaft ass haaptsächlech bekannt wéinst [[Buerg vu Logne|senger mëttelalterlecher Festung]].
D'Duerf läit am Dall vun der [[Lembrée]], um Fouss vum Westhank vum Fielsvispronk op deem d'Buerg steet.
Bis [[1138]], wéi den [[Wibald vu Stavelot|Abt Wibald]] vu Stavelot duerch [[Fräiheetsbréif|Fräibréiwer]] a [[Privileg]]er de Bau vun der Festung erméiglecht huet, huet ''Logne'' dat Duerf bezeechent dat op der Plaz vum haitege [[Vieuxville]] stoung. Den Numm selwer daucht fir d'éischt an enger Charta vun der [[Abtei Stavelot]] aus dem Joer 862 als ''Lomna'' op, wat och den éischten Numm vun der [[Lembrée]] hätt kënne gewiescht sinn. [[1095]] ass et ''Lonia'' an am [[12. Joehonnert]] gëtt d'Plaz ''Longia'' genannt.
Haut besteet d'Uertschaft haaptsächlech aus e puer Haiser aus dem [[18. Joerhonnert|18.]] an [[19. Joerhonnert]] déi leider hiert fréiert Ausgesinn duerch schlecht Restauratioune verluer hunn, bis op een Haff, deem säin Daach nach mat de sougenannte ''Chèrbins'' gedeckt ass.
[[Kategorie:Uertschaften an der Provënz Léck]]
[[Kategorie:Ferrières]]
c3ydd2na7ggso9c2vpxzmfk2fbnk1aw
Hunnebuer
0
96172
2675898
2582629
2026-04-26T01:45:21Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2675898
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoLUX}}
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm = Hunnebuer
| Bild =
| Bildtext =
| Numm (Franséisch) =
| Numm (Däitsch) =
| Land = [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]
| Kanton = {{Kanton Miersch}}
| Gemeng = {{Miersch}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Miersch}}
| Awunner =
| Awunnerdatum =
| Fläch =
| Koordinaten = {{coor dms|49|43|32.8|N|06|04|52.4|O}}
}}
Den '''Hunnebuer'''<ref>{{Citation|URL=https://www.lod.lu/?HUNNEBUER1|Titel=LOD - Lëtzebuerger Online Dictionnaire|Gekuckt=07.08.2021|Wierk=www.lod.lu}}</ref> ass e [[Lieu-dit]] tëscht [[Recken]] an dem [[Mariendall]], an der [[Gemeng Miersch]].
== Geographie ==
Den Hunnebuer läit am [[Äischdall]], op enger Héicht vun 238 m, an enger Flossschleef, laanscht den [[CR105]], tëscht dem ''Reckenerwald'' an dem ''Mierscherwald''.
Zum Hunnebuer gehéiert och eng Ausfluchs– a Picknicksplaz ronn 400 m. nordëstlech vum Lieu-dit, déi Säit der Äisch. An de Fielse sinn e puer natierlech Quellen, déi uganks vum [[20. Joerhonnert]] gefaast goufen<ref>{{Citation|URL=https://www.meco.lu/de/blog/documentcenter/treppeltour-vum-krounebierg-op-den-hunnebour-dwiichtelcherslee-an-dschanz-baim-hunnebour/|Titel=Trëppeltour vum Krounebierg op den Hunnebour, d'Wiichtelcherslee an d'Schanz bäim Hunnebour|Gekuckt=07.08.2021|Wierk=Mouvement écologique|Sprooch=de|archivedate=2021-08-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210807185619/https://www.meco.lu/de/blog/documentcenter/treppeltour-vum-krounebierg-op-den-hunnebour-dwiichtelcherslee-an-dschanz-baim-hunnebour/}}</ref>. Se fidderen dräi Weieren, ier d'Baach dann no ronn 250 Meter an d'Äisch leeft.
Am Flouer gëtt et och dräi Hielen: d'<nowiki/>''Harespelsspéck'' (20 m déif a 35 m laang), d'<nowiki/>''Stëbslach'' (1 m déif an 10 m laang) an d'''Wichtelcherslee'' (0 m déif a 26 m laang)<ref>Jérôme Konen, ''Höhlen : Luxemburgs geheimnisvolle Unterwelt'', 2009, erausgi vum Groupe spéléologique luxembourgeois</ref>.
== Geschicht ==
[[Fichier:Hunebour-Hotel, Luxemburger Wort 10.06.1933.png|thumb|Annonce am Luxemburger Wort vum 10.06.1933]]
1933 huet de Ferdy Mischel den „Hunebour-Hotel” opgemaach, dee bis …{{Wéini?}} bestanen huet. Hautdesdaags ass de fréieren Hotel e Wunnhaus.
== Ursprong vum Numm ==
Den Numm „Hunnebuer” geet op den [[Hunnen|Hunnekinnek]] [[Attila]] zeréck. Wéi deen op sengem Feldzuch géint d'[[Westréimescht Räich]] am Fréijoer [[451]] mat sengen Truppen duerch d'Gebitt vun der spéiderer Grofschaft [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] koum, soll en laanscht der Äisch eng Halt gemaach a seng Päerd gedränkt hunn<ref>{{Citation|URL=https://www.mersch.lu/sports-tourisme/tourisme-touristes-mersch-et-ses-alentours-sightseeing|Titel=Mersch et ses alentours - Commune de Mersch|Gekuckt=07.08.2021|Wierk=www.mersch.lu}}</ref><sup>,</sup><ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/9k7jcq/pages/8/articles/DTL112?search=Hunnebour|Titel=LA VILLE DE MERSCH|Gekuckt=07.08.2021|Datum=06.05.1936|Editeur=Escher Tageblatt, 1936. Jg., nº 107, S. 8.|Sprooch=fr}}</ref>.
== Biller ==
<gallery mode="packed">
Mersch, Hunnebuer (102).jpg|De fréieren Hotel…
Mersch, Hunnebuer (115).jpg|eng gefaast Quell…
Mersch, Hunnebuer (111).jpg|e Weier…
Mersch, Hunnebuer (108).jpg|an d'Picknicksplaz ''Hunnebuer''.
</gallery>
<gallery mode="packed" caption="Vill Schëlter, awer keent mat der richteger Schreifweis…">
Mersch, Hunnebuer (100).jpg|
Mersch, Hunnebuer (105).jpg|
Mersch, Hunnebuer (107).jpg|
Mersch, Hunnebuer (106).jpg|
</gallery>
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
* [https://persist.lu/ark:70795/mb6v0m/pages/5/articles/DTL82 Seechen iwwer de Klausener an d'Wichtelcher vum Hunnebuer]
== Literatur ==
* Roger Hilbert, ''Die Saga der Mamerlayen : (und näheren Umgebung: Schloss Schönfels, Hunnebour, usw.)'', In: Eist Miersch, 1993
* Roger Hilbert, ''Der Hunnebour, ein bezauberndes Naturwunder'', In: Eist Miersch, 2011/2012(Wanter), S. 15-23
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]]
8l7gos9b7ii48wdiubtmc3bqtnipub2
Schabloun:Op engem 26. Abrëll
10
104330
2675938
2345482
2026-04-26T10:37:25Z
Zinneke
34
2675938
wikitext
text/x-wiki
[[File:IAEA 02790015 (5613115146).jpg|90px|right|De Reakter 4 vun Tschernobyl]]
* [[1798]]: De franséische Moler [[Eugène Delacroix]] kënnt op d'Welt.
* [[1904]]: De [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg - Iechternach|Chareli]] fiert eng éischt Kéier vun der [[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] iwwer d'[[Adolphe-Bréck]] op [[Iechternach]].
* [[1916]]: De Schwäizer Fotograf [[Werner Bischof]] gëtt gebuer.
* [[1937]]: [[Guernica]] gëtt am [[Spuenesche Biergerkrich]] vun däitschen an italieenesche Fligeren aus bombardéiert.
* [[1984]]: Den US-amerikaneschen Jazz-Pianist, -organist a Bandleader [[Count Basie]] stierft.
* [[1986]]: '''[[Katastroph vun Tschernobyl|Accident am Atomkraaftwierk vun Tschernobyl]]''', an der [[Ukrain]]; eng radioaktiv Wollek verspreet sech iwwer Deeler vun Europa.
* [[1994]]: Éischt fräi Walen a [[Südafrika]].
* [[2005]]: Doud vun der Schwäiz-éisträichescher Schauspillerin [[Maria Schell]].
<noinclude>
[[Kategorie:Op engem Abrëll|Abrell 26]]
</noinclude>
0lgrfx1k07s4bb9xbmadi0sx7kjx73c
(5) Astraea
0
113141
2675926
2608089
2026-04-26T09:14:25Z
Melouresbot
1237
/* Um Spaweck */ ., replaced: ]] → ]] using [[Project:AWB|AWB]]
2675926
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Asteroiden
| Orbittyp = [[Haaptasteroidenceinture|Haaptceintureasteroid]]
| Positioun = [[Equinoxe]]: [[J2000.0]]
| Grouss Hallefachs = 2,577 [[Astronomesch Eenheet|AE]]
| Perihel–Aphel = 2,086 – 3,068 AE
| Exzentrizitéit = 0,1904
| Inklinatioun = 5,37 Grad
| Ëmlafzäit =4 [[Joer|a]] 50 [[Dag|d]]
| Bunnvitess =18,4 km/s
| Duerchmiesser =117 km
| Mass =≈ 1,8 • 10<sup>18</sup>kg
| Albedo = 0,23
| Dicht = ≈ 2,1 g/cm<sup>3</sup>
| Rotatiounsperiod = 16,8 [[Stonn|h]]
| Absolut Hellegkeet = 6,85<sup>''M''</sup>
| Spektralklass =S
| Entdecker = [[Karl Ludwig Hencke]]
| Datum = [[8. Dezember]] [[1845]]
| Plaz = [[Driesen]]
| Aner Bezeechnungen =1969 SE
}}
Den '''(5) Astraea''' ass en [[Asteroid]] vun der [[Haaptasteroidenceinture]]. Hie gouf den [[8. Dezember]] [[1845]] vum [[Karl Ludwig Hencke]] entdeckt.
Den Himmelskierper gouf no der [[Astraea (Mythologie)|Astraea]], enger Duechter vum [[Zeus]] an der Gerechtegkeetsgëttin, genannt.
Nodeem an de Joren [[1801]]–1807 déi éischt véier Asteroiden [[(1) Ceres]], [[(2) Pallas]], [[(3) Juno]] a [[(4) Vesta]] entdeckt goufen, hat et ëmmerhinn 38 Joer gedauert, bis zur Entdeckung vum fënneften Asteroid. Et war och déi lescht Entdeckung vun engem Asteroid, déi virun der Entdeckung vum [[Planéit]] [[Neptun (Planéit)|Neptun]] geschitt war. Well deemools d'Asteroiden nach als vollwäerteg Planéite gezielt goufen, gouf deen am follgende Joer entdeckten Neptun als dräizéngte Planéit gezielt.
Mat der Entdeckung vum [[(6) Hebe]] am Joer [[1847]] hat allerdéngs eng richteg Flut vun Neientdeckunge vun Asteroiden ugefaangen. Dofir gouf op Virschlag vum [[Alexander von Humboldt]] am Joer [[1851]] d'Zuel vun de grousse Planéiten op aacht begrenzt an den neie Begrëff vun ''Asteroiden'' (och: ''Planetoiden'' oder ''Klengplanéitten'') agefouert.
Den Astraea beweegt sech a 4,1 Joer op enger Distanz vun 2,1 ([[Perihel]] bis 3,1 ([[Aphel]]) [[Astronomesch Eenheet|astronomeschen Eenheeten]] ëm eis [[Sonn]]. D'Bunn ass 5,4° géint d'[[Ekliptik]] gebéit, d'[[Exzentrizitéit (Astronomie)|Exzentrizitéit]] ass 0,19.
Den Astraea huet en Duerchmiesser vun 117 km. Den Asteroid huet eng relativ hell, [[silikat]]räich Uewerfläch mat enger [[Albedo]] vun 0,23. Wärend der [[Oppositioun (Astronomie)|Oppositioun]] erreecht den Astraea eng Hellegkeet vun 11,9 [[Visuell Magnitude|mag]]. Den Asteroid rotéiert a 16,8 Stonnen eng Kéier ëm seng eegen Achs.
[[Fichier:5-Astraea-Size.svg|thumb|200px|left|Ënnerscheed tëscht [[(1) Ceres|Ceres]] an Astraea.]]
{{clear}}
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Portal:Astronomie}}
* [[Lëscht vun den Asteroiden]]
== Um Spaweck ==
* [http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=5 JPL Datebank: (5) Astraea]
{{DEFAULTSORT:Astraea}}
[[Kategorie:Asteroiden 1 - 1000|1/0005]]
[[Kategorie:Haaptceintureasteroiden]]
[[Kategorie:Asteroide vum Typ S]]
[[Kategorie:Astronomesch Objeten, déi 1845 entdeckt goufen]]
[[Kategorie:Astraea-Asteroiden|Astraea-Asteroiden]]
0i820z3uh1z1da962dzim61czgrvu43
(24) Themis
0
121966
2675925
2674063
2026-04-26T09:13:00Z
Melouresbot
1237
/* Um Spaweck */ ., replaced: ]] → ]] using [[Project:AWB|AWB]]
2675925
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Asteroiden
| Orbittyp = [[Haaptasteroidenceinture|Haaptceintureasteroid]]
| Positioun = [[Equinoxe]]: [[J2000.0]]
| Grouss Hallefachs = 3,1349 [[Astronomesch Eenheet|AE]]
| Perihel–Aphel = 2,7405 – 3,5294 AE
| Peridatum || [[20. Abrëll]] [[2008]]
| Exzentrizitéit = 0,1258
| Inklinatioun = 0,7523 Grad
| Ëmlafzäit =5 [[Joer|a]] 195 [[Dag|d]]
| Bunnvitess =16,8 km/s
| Duerchmiesser =198 km
| Mass =2,3 × 10 19 kg
| Albedo = 0,067
| Dicht = 2,78 ± 1,35 g/cm<sup>3</sup>
| Rotatiounsperiod = 8 [[Stonn|h]] 22 [[Minutt|min]]
| Absolut Hellegkeet = 7,08<sup>''M''</sup>
| Spektralklass =C
| Entdecker = [[Annibale de Gasparis]]
| Datum = [[5. Abrëll]] [[1853]]
| Aner Bezeechnungen =1947 BA, 1955 OH
}}
Den '''(24) Themis''' ass en [[Asteroid]] vun der [[Haaptasteroidenceinture]].
Hie gouf de [[5. Abrëll]] [[1853]] vum [[Annibale de Gasparis]] entdeckt. Den Numm leet sech vum [[Themis (Mythologie)|Themis]], an der [[Griichesch Mythologie|griichescher Mythologie]] d'Duechter vum [[Uranos]] an der [[Gaia (Mythologie)|Gaia]], of.
== Eegenschaften ==
Mat engem Duerchmiesser vu ronn 200 Kilometer ass den Themis ee vun de gréisste Asteroide vun der Haaptceinture. Hien huet eng däischter Uewerfläch mat enger [[Albedo]] vun 0,067. Den Themis rotéiert an 8 Stonnen an 22 Minutten ëm seng eegen Achs.
[[2008]] gouf mat engem Teleskop op Hawaii ([[Infrared Telescope Facility]]) [[Äis#am Sonnesystem|Waasseräis]] op der Uewerfläch vum Asteroid entdeckt<ref>[http://adsabs.harvard.edu/abs/2009DPS....41.3205C Confirming Water Ice on the Surface of Asteroid 24 Themis 2009: American Astronomical Society ]</ref>.
Am Fachblad Nature hunn zwéin Fuerscherteamer iwwer déi iwwerraschend Entdeckung vum Äis op der Uewerfläch geschriwwen. Deemno ass den Asteroid an eng dënn Schicht aus gefruerenem Waasser agehüllt<ref>[http://www.astronews.com/news/artikel/2010/04/1004-037.shtml Den Asteroid Themis huet eng Kuuscht aus Äis]</ref>. Eng ausféierlech Studie baséierend op dem [[Liichtabsorptioun|Absorptioun]]sverhalen am noen-infraroudem Reflexiounsspektrum séchert dës Observatioun a liwwert gläichzäiteg och Hiweiser op organesch Verbindungen op der Uewerfläch vum Asteroid<ref>Humberto Campins et al.: ''Water ice and organics on the surface of the asteroid 24 Themis'', Nature, [[2010]], Bd. 464, S. 1320-1321</ref>.
{{clearleft}}
== Positiounen ==
{| class="prettytable" style="white-space:nowrap;"
|- align="center" style="align:center; background:#ffc0c0"
! rowspan="2"| Konjunktioun
! rowspan="2"| Stationär,<br>da réckeefeg
! colspan="3"| Oppositioun
! rowspan="2"| Stationär,<br>da rechtleefeg
|- align="center" style="align:center; background:#ffc0c0"
! Datum || Distanz || Hellegkeet
|-
|23. Juli 2013 ||29. Januar 2014 ||16. Mäerz 2014 ||1,75906 AE ||10,6 ||3. Mee 2014
|-
|8. November 2014 ||22. Abrëll 2015 ||15. Juni 2015 ||2,26743 AE ||11,5 ||8. August 2015
|-
|17. Januar 2016 ||23. Juni 2016 || 18. August 2016 ||2,53523 AE ||11,9 ||13. Oktober 2016
|}
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Portal:Astronomie}}
* [[Lëscht vun den Asteroiden]]
== Literatur ==
* A. S. Rivkin, J. P. Emery: ''WATER ICE ON 24 THEMIS?.'' Asteroids, Comets, Meteors (2008) [http://www.lpi.usra.edu/meetings/acm2008/pdf/8099.pdf online] (PDF)
== Um Spaweck ==
* [https://web.archive.org/web/20160513075605/http://www.americanscientist.org/science/pub/ice-confirmed-on-an-asteroid Ice confirmed on an asteroid] American Scientist, [[7. Oktober]] [[2009]]
* [http://www.newscientist.com/article/dn17970-asteroid-isnt-just-a-dry-heap-of-rubble.html Asteroid isn't just a dry heap of rubble] [[New Scientist]] [[12. Oktober]] [[2009]]
* [http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=24 JPL Datebank: (24) Themis]
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Themis}}
[[Kategorie:Asteroiden 1 - 1000|1/0024]]
[[Kategorie:Haaptceintureasteroiden]]
[[Kategorie:Themis-Asteroiden|T]]
[[Kategorie:Asteroide vum Typ C]]
[[Kategorie:Astronomesch Objeten, déi 1932 entdeckt goufen]]
6k783g36r6mnbl1cp7662j1fk6o8ic4
Handball Esch
0
122131
2675902
2648090
2026-04-26T05:28:12Z
~2026-25390-33
70949
Coupe-Gewënn 2026 dobäigesat
2675902
wikitext
text/x-wiki
Den '''Handball Esch''' (kuerz: HB Esch) ass ee lëtzebuergeschen [[Handball]]club vun [[Esch-Uelzecht]].
En ass 2001 aus der Fusioun vum [[HB Eschois Fola]] mam [[HC La Fraternelle Esch]] ervirgaang. Zënterhier war de Club bei de Männer 12-mol Lëtzebuerger Champion an huet 10-mol d'Coupe de Luxembourg gewonnen {{small|(Stand 25.4.2026)}}.
Am Joer 2013 huet d'Männerekipp vum Handball Esch et bis an d'Finale vum [[EHF Challenge Cup]] gepackt. D'Ekipp gouf 2010 an 2013 vun der [[sportspress.lu|Lëtzebuerger Sportpress]] zur [[Lëtzebuergesch Sportler vum Joer|Ekipp vum Joer]] gewielt.
== Éierungen ==
{{Navigatioun Sportsekipp vum Joer (L)
|Numm virdrun = [[Dëschtennisnationalekipp vun den Dammen]]<br>[[F91 Diddeleng]]
|Joer = [[2010]]<br>[[2013]]
|Numm duerno = [[Lëtzebuergesch Foussballnationalekipp|Foussballnationalekipp]]<br>[[Dëschtennisnationalekipp vun den Dammen]]
}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Handballclibb]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Sportler vum Joer]]
[[Kategorie:Esch-Uelzecht]]
om2l8iakx084yoqftnx7ncmxsc25aoh
Spideeler zu Lëtzebuerg
0
122796
2675941
2660728
2026-04-26T11:49:30Z
GilPe
14980
/* Spidolsgruppen */
2675941
wikitext
text/x-wiki
== Definitiounen<ref name=":1" /> ==
=== Spidol ===
Déi éischt Definitioun fir e [[Spidol]] zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] gouf mam Gesetz vun 1976<ref>{{Citation|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1976/08/29/n5/jo|Titel=Loi du 29 août 1976 portant planification et organisation hospitalières. - Legilux|Gekuckt=26.02.2021|Wierk=legilux.public.lu}}</ref> agefouert<ref name=":0">Anrys, Henri. (1977). Les hôpitaux au Luxembourg. Les hôpitaux dans le marché commun : Législations, structures et fonctionnement .Bruxelles : Larcier : Comité européen de l'hospitalisation privée, 1977 P. 313-340.</ref> an duerno, mam Gesetz vun 1998 ugepasst<ref>{{Citation|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1998/08/28/n1/jo|Titel=Loi du 28 août 1998 sur les établissements hospitaliers. - Legilux|Gekuckt=26.02.2021|Wierk=legilux.public.lu}}</ref>. Dat aktuell Spidolsgesetz vun 2018<ref name=":1">{{Citation|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2018/03/08/a222/jo|Titel=Loi du 8 mars 2018 relative aux établissements hospitaliers et à la planification hospitalière|Gekuckt=26.02.2021|Wierk=legilux.public.lu}}</ref> definéiert e Spidol als eng Ariichtung déi Patienten ophuele kann a sech haaptsächlech ëm d'[[Diagnostik]], d'Iwwerwaachung an d'Behandlung am [[medezin]]eschen oder [[Chirurgie|chirurgeschen]] Beräich an ëm d'[[Gebuertshëllef]] këmmert, gradewéi ëm d'[[Preventivmoossnam|preventiv]] a [[Palliativmedezin|palliativ]] Behandlung vu Patienten.
Anescht wéi z. B. a [[Frankräich]] wou e „Spidol“ ({{Fr}} ''hôpital'') en ëffentlecht an eng „Klinick“ ({{Fr}} ''clinique'') e privat Etablissement bezeechent, gi béid Wierder zu Lëtzebuerg mat der selwechter Bedeitung gebraucht<ref name=":0" />.
=== Spidolszenter ===
E Spidolszenter (offiziell ''centre hospitalier'') ass e Spidol dat eng breet Offer vun diagnosteschen an [[Therapie|therapeutesche]] Behandlungen ubitt.
=== Spezialiséiert Klinick ===
Eng spezialiséiert Klinick (''établissement hospitalier spécialisé'') ass eng Klinick déi bestëmmt Besoine vun diagnosteschen an therapeutesche Behandlungen oder vu bestëmmten Erkrankungen erfëllt.
=== Heem fir Leit um Liewensenn ===
Engem Heem fir Leit um Liewensenn (''établissement d'accueil pour personnes en fin de vie'') seng Haaptaufgab ass déi stationär Behandlung vu Leit an engem avancéierten oder am Endstadium vun enger schwéierer an onheelbarer Krankheet.
=== Thermalbad ===
D'Missioun vun engem Thermalbad (''établissement de cures thermales'') ass fir therapeutesch [[Kuer (Medezin)|Kueren]] unzebidden.
=== Diagnostikzenter ===
En Diagnostikzenter (''centre de diagnostic'') ass eng Ariichtung déi bestëmmt Besoine vun diagnostescher Betreiung vun den Patienten iwwerhëlt. Dozou gehéieren [[biomedezin]]esch Analysen, awer keng Fleeg.
== Spidolsgruppen ==
Zu Lëtzebuerg gëtt et véier Spidolsgruppen:
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 85%"
|-
! Spidolsgrupp
! Spideeler an deem Grupp
! Websäit
|-
|[[Centre hospitalier de Luxembourg]] (CHL)<ref>chl.lu: [https://www.chl.lu/fr/content/le-chl-en-bref ''Le CHL en bref''] (gekuckt den 11. Juli 2019)</ref>
|
''CHL Site Centre'', och Hôpital municipal genannt ([[Rollengergronn|Belair-Nord]])<br>
''CHL Maternité'', och [[Maternité Grande-Duchesse Charlotte]] genannt ([[Rollengergronn|Belair-Nord]])<br>
''CHL KannerKlinik'', och Clinique pédiatrique genannt ([[Rollengergronn|Belair-Nord]])<br>
''CHL Site Eich'', och Clinique d'Eich genannt ([[Eech (Stad Lëtzebuerg)|Eech]])
| [https://www.chl.lu www.chl.lu]
|-
|[[Hôpitaux Robert-Schuman]] (HRS)<ref>hopitauxschuman.lu: [https://www.hopitauxschuman.lu/ ''Nos établissements''] (gekuckt den 11. Juli 2019)</ref>
|
''[[Hôpital Kirchberg]]'' ([[Kierchbierg]])<br>
''[[Clinique privée Dr E.-Bohler|Clinique Bohler]]'' ([[Kierchbierg]])<br>
''[[Zithaklinik]]'' ([[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Garer Quartier]])<br>
''[[Clinique Sainte-Marie]]'' ([[Esch-Uelzecht]])
| [https://www.hopitauxschuman.lu www.hopitauxschuman.lu]
|-
|[[Centre hospitalier Émile-Mayrisch]] (CHEM)<ref>chem.lu: [https://www.chem.lu/le-chem/sites-hospitaliers/esch-alzette ''Sites hospitaliers''] (gekuckt den 11. Juli 2019)</ref>
|
CHEM [[Esch-Uelzecht]] ([[Escher Spidol]])<br>
CHEM [[Nidderkuer]], och nach ''[[Hôpital Princesse Marie-Astrid]]'' genannt<br>
CHEM [[Diddeleng]]
| [https://www.chem.lu www.chem.lu]
|-
|[[Centre hospitalier du Nord]] (CHdN)<ref>chdn.lu: [https://web.archive.org/web/20190823153459/https://www.chdn.lu/de/chdn/die-gebaeude/wiltz/index.php ''Die Gebäude''] (gekuckt den 11. Juli 2019)</ref>
|
CHdN [[Wolz (Uertschaft)|Wolz]], déi fréier ''Clinique Saint-Joseph''<br>
CHdN [[Ettelbréck]], dat fréiert ''Hôpital Saint-Louis''
| [https://www.chdn.lu www.chdn.lu]
|-
|}
Donieft gëtt et nach déi follgend spezialiséiert Spideeler a Gesondheetsariichtungen:
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 85%"
|-
! width="290" | Numm
! width="150" | Uertschaft
!Typ
! width="150" | Spezialisatioun
! Websäit
|-
|[[Centre hospitalier neuro-psychiatrique]] (CHNP)
id Therapiezenter Useldeng
id Therapiezenter Manternach
| [[Ettelbréck]]
|Spezialiséiert Klinick
| Psychiatresch Rehabilitatioun
| [https://www.chnp.lu www.chnp.lu]
[http://www.ctu.lu www.ctu.lu]
[http://ww.syrdallschlass.lu www.syrdallschlass.lu]
|-
| [[Centre François-Baclesse]]
| [[Esch-Uelzecht]]
|Spezialiséiert Klinick
| Radiotherapie fir [[Kriibs (Krankheet)|Kriibspatienten]]
| [http://www.baclesse.lu/ www.baclesse.lu]
|-
| [[Centre national de rééducation fonctionnelle et de réadaptation]], och nach Rehazenter genannt
| [[Kierchbierg]]
|Spezialiséiert Klinick
| Physesch Rehabilitatioun
| [https://rehazenter.lu/ www.rehazenter.lu]
|-
| [[Institut national de chirurgie cardiaque et de cardiologie interventionnelle]], och nach Häerz-Zenter genannt
| [[Rollengergronn/Belair-Nord|Belair-Nord]], um Site vum [[Centre hospitalier de Luxembourg|Centre hospitalier]]
|Spezialiséiert Klinick
| Häerzkrankheeten
| [http://www.incci.lu/ www.incci.lu]
|-
| [[Syndicat de l'hôpital intercommunal de Steinfort|Hôpital intercommunal de Steinfort]]
| [[Stengefort]]
|Spezialiséiert Klinick
| Rehabilitatioun fir Geriatriepatienten
| [http://www.his.lu www.his.lu]
|-
| [[Centre de réhabilitatioun - Château de Colpach]]
| [[Nidderkolpech]]
|Spezialiséiert Klinick
| Physesch Rehabilitatioun a rehabilitatioun no enger Kriibsbehandlung
| [https://rehabilitation.lu www.rehabilitation.lu]
|-
|[[Thermalbad Munneref]]
| [[Munneref]]
|Thermalbad
| Thermalmedizin a -kueren
| [https://web.archive.org/web/20190711162605/https://www.mondorf.lu/ www.mondorf.lu]
|-
| [[Haus Omega]]
| [[Hamm (Stad Lëtzebuerg)|Hamm]]
|Heem fir Leit um Liewensenn
| Stationär palliativ Betreiung
| [https://www.omega90.lu/?com=1I58I0I0I www.omega90.lu]
|-
|[[Laboratoire national de santé]]
|[[Diddeleng]]
|Diagnostikzenter
|Diagnostikzenter
|[https://www.lns.lu www.lns.lu]
|-
|}
== Fréier Spideeler ==
Zu de fréiere Spideeler zu Lëtzebuerg zielen ënner anerem:
* d'[[Metze Spidol]] zu [[Esch-Uelzecht]];
* d'Klinicke [[Clinique Saint-François|Saint-François]] a [[Clinique Saint-Joseph|Saint-Joseph]] um [[Fëschmaart (Stad Lëtzebuerg)|Fëschmaart]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad]];
*D'[[Clinique Sacré-Cœur]] um [[Belair]];
* d'[[Clinique Sainte-Élisabeth|Elisabetherinnerklinick]] an der [[Avenue Émile-Reuter|Arsenalstrooss]] an der Stad.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Hospitals in Luxembourg|{{PAGENAME}}}}
* ''[https://web.archive.org/web/20210111025652/https://sante.public.lu/fr/politique-sante/systeme/organisation/hopitaux/liste-hopitaux.pdf Liste des établissements hospitaliers du Grand-Duché de Luxembourg]''
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
ju2xlvlkz7gzd04sbru6z3ylmi03m0d
2675942
2675941
2026-04-26T11:54:49Z
GilPe
14980
Clinique Ste Marie geréckelt; Upassungen
2675942
wikitext
text/x-wiki
== Definitiounen<ref name=":1" /> ==
=== Spidol ===
Déi éischt Definitioun fir e [[Spidol]] zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] gouf mam Gesetz vun 1976<ref>{{Citation|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1976/08/29/n5/jo|Titel=Loi du 29 août 1976 portant planification et organisation hospitalières. - Legilux|Gekuckt=26.02.2021|Wierk=legilux.public.lu}}</ref> agefouert<ref name=":0">Anrys, Henri. (1977). Les hôpitaux au Luxembourg. Les hôpitaux dans le marché commun : Législations, structures et fonctionnement .Bruxelles : Larcier : Comité européen de l'hospitalisation privée, 1977 P. 313-340.</ref> an duerno, mam Gesetz vun 1998 ugepasst<ref>{{Citation|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1998/08/28/n1/jo|Titel=Loi du 28 août 1998 sur les établissements hospitaliers. - Legilux|Gekuckt=26.02.2021|Wierk=legilux.public.lu}}</ref>. Dat aktuell Spidolsgesetz vun 2018<ref name=":1">{{Citation|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2018/03/08/a222/jo|Titel=Loi du 8 mars 2018 relative aux établissements hospitaliers et à la planification hospitalière|Gekuckt=26.02.2021|Wierk=legilux.public.lu}}</ref> definéiert e Spidol als eng Ariichtung déi Patienten ophuele kann a sech haaptsächlech ëm d'[[Diagnostik]], d'Iwwerwaachung an d'Behandlung am [[medezin]]eschen oder [[Chirurgie|chirurgeschen]] Beräich an ëm d'[[Gebuertshëllef]] këmmert, gradewéi ëm d'[[Preventivmoossnam|preventiv]] a [[Palliativmedezin|palliativ]] Behandlung vu Patienten.
Anescht wéi z. B. a [[Frankräich]] wou e „Spidol“ ({{Fr}} ''hôpital'') en ëffentlecht an eng „Klinick“ ({{Fr}} ''clinique'') e privat Etablissement bezeechent, gi béid Wierder zu Lëtzebuerg mat der selwechter Bedeitung gebraucht<ref name=":0" />.
=== Spidolszenter ===
E Spidolszenter (offiziell ''centre hospitalier'') ass e Spidol dat eng breet Offer vun diagnosteschen an [[Therapie|therapeutesche]] Behandlungen ubitt.
=== Spezialiséiert Klinick ===
Eng spezialiséiert Klinick (''établissement hospitalier spécialisé'') ass eng Klinick déi bestëmmt Besoine vun diagnosteschen an therapeutesche Behandlungen oder vu bestëmmten Erkrankungen erfëllt.
=== Heem fir Leit um Liewensenn ===
Engem Heem fir Leit um Liewensenn (''établissement d'accueil pour personnes en fin de vie'') seng Haaptaufgab ass déi stationär Behandlung vu Leit an engem avancéierten oder am Endstadium vun enger schwéierer an onheelbarer Krankheet.
=== Thermalbad ===
D'Missioun vun engem Thermalbad (''établissement de cures thermales'') ass fir therapeutesch [[Kuer (Medezin)|Kueren]] unzebidden.
=== Diagnostikzenter ===
En Diagnostikzenter (''centre de diagnostic'') ass eng Ariichtung déi bestëmmt Besoine vun diagnostescher Betreiung vun den Patienten iwwerhëlt. Dozou gehéieren [[biomedezin]]esch Analysen, awer keng Fleeg.
== Spidolsgruppen ==
Zu Lëtzebuerg gëtt et véier Spidolsgruppen:
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 85%"
|-
! Spidolsgrupp
! Spideeler an deem Grupp
! Websäit
|-
|[[Centre hospitalier de Luxembourg]] (CHL)<ref>chl.lu: [https://www.chl.lu/fr/content/le-chl-en-bref ''Le CHL en bref''] (gekuckt den 11. Juli 2019)</ref>
|
''CHL Site Centre'', och Hôpital municipal genannt ([[Rollengergronn|Belair-Nord]])<br>
''CHL Maternité'', och [[Maternité Grande-Duchesse Charlotte]] genannt ([[Rollengergronn|Belair-Nord]])<br>
''CHL KannerKlinik'', och Clinique pédiatrique genannt ([[Rollengergronn|Belair-Nord]])<br>
''CHL Site Eich'', och Clinique d'Eich genannt ([[Eech (Stad Lëtzebuerg)|Eech]])
| [https://www.chl.lu www.chl.lu]
|-
|[[Hôpitaux Robert-Schuman]] (HRS)<ref>hopitauxschuman.lu: [https://www.hopitauxschuman.lu/ ''Nos établissements''] (gekuckt den 11. Juli 2019)</ref>
|
''[[Hôpital Kirchberg]]'' ([[Kierchbierg]])<br>
''[[Clinique privée Dr E.-Bohler|Clinique Bohler]]'' ([[Kierchbierg]])<br>
''[[Zithaklinik]]'' ([[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Garer Quartier]])<br>
| [https://www.hopitauxschuman.lu www.hopitauxschuman.lu]
|-
|[[Centre hospitalier Émile-Mayrisch]] (CHEM)<ref>chem.lu: [https://www.chem.lu/le-chem/sites-hospitaliers/esch-alzette ''Sites hospitaliers''] (gekuckt den 11. Juli 2019)</ref>
|
CHEM [[Esch-Uelzecht]] ([[Escher Spidol]])<br>
CHEM [[Nidderkuer]], och nach ''[[Hôpital Princesse Marie-Astrid]]'' genannt<br>
CHEM [[Diddeleng]]
| [https://www.chem.lu www.chem.lu]
|-
|[[Centre hospitalier du Nord]] (CHdN)<ref>chdn.lu: [https://web.archive.org/web/20190823153459/https://www.chdn.lu/de/chdn/die-gebaeude/wiltz/index.php ''Die Gebäude''] (gekuckt den 11. Juli 2019)</ref>
|
CHdN [[Wolz (Uertschaft)|Wolz]], déi fréier ''Clinique Saint-Joseph''<br>
CHdN [[Ettelbréck]], dat fréiert ''Hôpital Saint-Louis''
| [https://www.chdn.lu www.chdn.lu]
|-
|}
Donieft gëtt et nach déi follgend spezialiséiert Spideeler a Gesondheetsariichtungen:
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 85%"
|-
! width="290" | Numm
! width="150" | Uertschaft
!Typ
! width="150" | Spezialisatioun
! Websäit
|-
|[[Centre hospitalier neuro-psychiatrique]] (CHNP)
id Therapiezenter Useldeng
id Therapiezenter Manternach
| [[Ettelbréck]]
|Spezialiséiert Klinick
| Psychiatresch Rehabilitatioun
| [https://www.chnp.lu www.chnp.lu]
[http://www.ctu.lu www.ctu.lu]
[http://ww.syrdallschlass.lu www.syrdallschlass.lu]
|-
| [[Centre François-Baclesse]]
| [[Esch-Uelzecht]]
|Spezialiséiert Klinick
| Radiotherapie fir [[Kriibs (Krankheet)|Kriibspatienten]]
| [http://www.baclesse.lu/ www.baclesse.lu]
|-
| [[Centre national de rééducation fonctionnelle et de réadaptation]], och nach Rehazenter genannt
| [[Kierchbierg]]
|Spezialiséiert Klinick
| Physesch Rehabilitatioun
| [https://rehazenter.lu/ www.rehazenter.lu]
|-
| [[Institut national de chirurgie cardiaque et de cardiologie interventionnelle]], och nach Häerz-Zenter genannt
| [[Rollengergronn/Belair-Nord|Belair-Nord]], um Site vum [[Centre hospitalier de Luxembourg|Centre hospitalier]]
|Spezialiséiert Klinick
| Häerzkrankheeten
| [http://www.incci.lu/ www.incci.lu]
|-
| [[Syndicat de l'hôpital intercommunal de Steinfort|Hôpital intercommunal de Steinfort]]
| [[Stengefort]]
|Spezialiséiert Klinick
| Rehabilitatioun fir Geriatriepatienten
| [http://www.his.lu www.his.lu]
|-
| [[Centre de réhabilitatioun - Château de Colpach]]
| [[Nidderkolpech]]
|Spezialiséiert Klinick
| Physesch Rehabilitatioun a rehabilitatioun no enger Kriibsbehandlung
| [https://rehabilitation.lu www.rehabilitation.lu]
|-
|[[Thermalbad Munneref]]
| [[Munneref]]
|Thermalbad
| Thermalmedizin a -kueren
| [https://web.archive.org/web/20190711162605/https://www.mondorf.lu/ www.mondorf.lu]
|-
| [[Haus Omega]]
| [[Hamm (Stad Lëtzebuerg)|Hamm]]
|Heem fir Leit um Liewensenn
| Stationär palliativ Betreiung
| [https://www.omega90.lu/?com=1I58I0I0I www.omega90.lu]
|-
|[[Laboratoire national de santé]]
|[[Diddeleng]]
|Diagnostikzenter
|Diagnostikzenter
|[https://www.lns.lu www.lns.lu]
|-
|}
== Fréier Spideeler ==
Zu de fréiere Spideeler zu Lëtzebuerg zielen ënner anerem:
=== Stad Lëtzebuerg ===
* d'Klinicke [[Clinique Saint-François|Saint-François]] a [[Clinique Saint-Joseph|Saint-Joseph]] um [[Fëschmaart (Stad Lëtzebuerg)|Fëschmaart]];
* d'[[Clinique Sacré-Cœur]] um [[Belair]];
* d'[[Clinique Sainte-Élisabeth|Elisabetherinnerklinick]] an der [[Avenue Émile-Reuter|Arsenalstrooss]].
=== Esch-Uelzecht ===
* d'[[Metze Spidol]];
* d'[[Clinique Sainte-Marie]].
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Hospitals in Luxembourg|{{PAGENAME}}}}
* ''[https://web.archive.org/web/20210111025652/https://sante.public.lu/fr/politique-sante/systeme/organisation/hopitaux/liste-hopitaux.pdf Liste des établissements hospitaliers du Grand-Duché de Luxembourg]''
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
mz1146qozyctqcd5vi7xyznpxpcrzd2
(16) Psyche
0
127755
2675920
2674042
2026-04-26T08:39:04Z
Melouresbot
1237
/* Um Spaweck */ ., replaced: ]] → ]] using [[Project:AWB|AWB]]
2675920
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Asteroiden
| Orbittyp = [[Haaptasteroidenceinture]]
| Positioun = [[Equinoxe]]: [[J2000.0]]
| Grouss Hallefachs = 2,921 [[Astronomesch Eenheet|AE]]
| Perihel–Aphel = 2,519 – 3,323 AE
| Exzentrizitéit = 0,1377
| Inklinatioun = 3,10 Grad
| Ëmlafzäit =4 [[Joer|a]] 362 [[Dag|d]]
| Bunnvitess =17,3 km/s
| Duerchmiesser =280 × 230 × 190 km
| Mass =ca. 1,7 • 10<sup>19</sup> kg
| Albedo = 0,12
| Dicht = ca. 2,0 g/cm<sup>3</sup><ref>[http://www.lpi.usra.edu/books/AsteroidsIII/pdf/3022.pdf Asteroid bulk density measurements] lpi.usra.edu, PDF gekuckt den [[28. Oktober]] [[2011]]</ref>
| Rotatiounsperiod = 4 [[Stonn|h]] 12 [[Minutt|min]]
| Absolut Hellegkeet = 5,9
| Spektralklass =M
| Entdecker = [[Annibale de Gasparis]]
| Datum = [[17. Mäerz]] [[1852]]
| Plaz = [[Neapel]]
| Aner Bezeechnungen =
}}
Den '''(16) Psyche''' ass en [[Asteroid]] vun der [[Haaptasteroidenceinture]].
Hie gouf de [[17. Abrëll]] [[1852]] vum [[Annibale de Gasparis]] entdeckt. Den Himmelskierper gouf no der [[Amor a Psyche|Psyche]], der Fra vum griichesche Gott [[Eros (Mythologie)|Eros]], genannt.
== Beschreiwung ==
[[Fichier:AnimatedOrbitOf16Psyche.gif|thumb|Animatioun vum Psyche-Orbit]]
De Psyche beweegt sech op enger Distanz vun 2,5 ([[Perihel]]) bis 3,3 ([[Aphel]]) [[astronomesch Eenheet]]en a ronn 5 Joer ëm d'[[Sonn]]. D'Bunn steet 3,1° géint d'[[Ekliptik]] an d'[[Exzentrizitéit (Mathematik)|Bunnexzentrizitéit]] ass 0,14.
Mat engem Duerchmiesser vun 250 km ass de Psyche ee vun de gréissten Asteroide vun der Haaptceinture. Den Asteroid huet eng relativ hell Uewerfläch mat enger [[Albedo]] vun 0,12. A 4 Stonnen an 12 Minutte rotéiert hien eemol ëm seng eegen Achs.
Radarobservatioune weisen, datt de Psyche aus [[Eisen]] an [[Néckel]] besteet. Am Géigesaz zu aneren M-Klass-Asteroide konnt op der Uewerfläch kee Waasser oder waasserhaltegt Material nogewise ginn. Dat deit och op e metalleschen Asteroid hin.
== Aspekter ==
{| class="wikitable zebra"
|-
! Stationär, réckleefeg || Oppositioun || Minimaldistanz (AE) || Maximalhellegkeet (mag) || Stationär, rechtleefeg || Konjunktioun zu der Sonn
|-
| 17. Mäerz 2013 || 9. Mee 2013 || 2,25241 || 10,4 || 4. Juli 2013 || 17. Dezember 2013
|-
| 18. Juni 2014 || 5. August 2014 || 1,69830 || 9,3 || 21. September 2014 || 2. Abrëll 2015
|-
| 22. Oktober 2015 || 8. Dezember 2015 || 1,67645 || 9,4 || 24. Januar 2016 || 27. Juli 2016
|-
|}
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Portal:Astronomie}}
* [[Lëscht vun den Asteroiden]]
== Um Spaweck ==
* [http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=16 JPL Asteroiden-Datebank (16) Psyche]
{{DEFAULTSORT:Psyche}}
[[Kategorie:Asteroiden 1 - 1000|1/0016]]
[[Kategorie:Haaptceintureasteroiden]]
[[Kategorie:Asteroide vum Typ M]]
[[Kategorie:Astronomesch Objeten, déi 1852 entdeckt goufen]]
[[Kategorie:Asteroiden, déi zu kenger Asteroidefamill gehéieren]]
0mn6tn2rkarqih07x0t47g8qul3faie
(90377) Sedna
0
136994
2675937
2629786
2026-04-26T10:36:45Z
Melouresbot
1237
/* Um Spaweck */ ., replaced: ]] → ]] using [[Project:AWB|AWB]]
2675937
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Asteroiden
| Orbittyp = [[TNO]]
| Positioun = [[Equinoxe]]: [[J2000.0]]
| Grouss Hallefachs = zirka 488 [[Astronomesch Eenheet|AE]]
| Perihel–Aphel = 76,05 – zirka 899,5 AE
| Exzentrizitéit = 0,844
| Inklinatioun = 11,929 Grad
| Peridatum = [[September]] [[2076]]
| Ëmlafzäit =zirka 10,770 ± 20 [[Joer|a]]
| Bunnvitess =1,036 km/s
| Duerchmiesser =995 ± 80 km
| Mass =
| Albedo = 0,32 ± 0,06
| Dicht =
| Rotatiounsperiod = zirka 10 [[Stonn|h]]
| Absolut Hellegkeet = 1,5 ± 0,3
| Spektralklass =
| Entdecker = [[Michael E. Brown]]<br /> [[Chad Trujillo|Chadwick A. Trujillo]]<br /> [[David Lincoln Rabinowitz|David L. Rabinowitz]]
| Datum = [[14. November]] [[2003]]
| Plaz = [[Palomar-Observatoire]]
| Aner Bezeechnungen =2003 VB<sub>12</sub>
}}
Den '''(90377) Sedna''' ([[Astronomesch Symboler|Symbol]]: [[file:Sedna symbol (fixed width).svg|16px|⯲]])<ref>U+2BF2 ⯲. David Faulks (2016) 'Eris and Sedna Symbols,' [https://www.unicode.org/L2/L2016/16173r-eris-sedna.pdf L2/16-173R,] Unicode Technical Committee Document Register.</ref> ass e groussen [[transneptuneschen Objet]] déi Säit vun der [[Kuiperceinture]] a gehéiert wéinst senger Gréisst a Mass héchstwarscheinlech zu den [[Zwergplanéit]]en. Wéinst sengem [[Perihel]] vu 76 [[Astronomesch Eenheet|Astronomeschen Eenheeten]] (AE) kann et kee vum Neptun gestreeten Objet vun der Kuiperceinture (KBO) sinn a gëtt vum [[Michael E. Brown|Mike Brown]] an déi nei Klass vun den „Distant detached objects“ (DDOs) agesat.
== a Benennung ==
[[Fichier:Sedna Discovery Image.jpg|thumb|360px|Dës dräi Biller sinn déi éischt déi vum Sedna gemaach goufen. Si goufen de [[14. November]] [[2003]] vu 6:32 bis 9:38 UTC gemaach. De Sedna gouf wéinst enger liichter Drift op dëse Biller erkannt]]
De Sedna gouf de [[14. November]] [[2003]] vum [[Michael E. Brown|Mike Brown]] vum [[California Institute of Technology]], dem [[Chad Trujillo]] vum [[Gemini-Observatoire]] an dem [[David Lincoln Rabinowitz|David Rabinowitz]] vun der [[Yale-Universitéit]] mam 1,2-m-[[Schmidt-Teleskop]] um [[Palomar-Observatoire]] entdeckt. Weider Ënnersich goufe mam [[Spitzer-Weltraumteleskop]] a mam [[Hubble-Weltraumteleskop]] gemaach. De [[15. Mäerz]] [[2004]] gouf d'Entdeckung publik gemaach. Den Objet krut d'Klengplanéitennummer ''90377''.
Duerno konnt de Sedna op eelere Fotoe bis zeréck an d'Joer [[1990]] identifizéiert ginn, wouduerch genee Bunndate konnte berechent ginn. Zanterhir gouf de [[Planetoid]] mat verschiddenen Teleskope wéi den Hubble-, de Spitzer- an den [[Herschel-Weltraumteleskop]] souwéi mat Teleskopen um Äerdbuedem observéiert. Am Dezember [[2017]] gouf et am Ganzen 196 Observatiounen iwwer en Zäitraum vu 25 Joer.
Wéinst sengem kalen Ausgesinn hunn d'Entdecker den Objet no der [[Sedna (Gëttin)|Sedna]], der Mieresgëttin vun den [[Inuit]] genannt, déi der So no an de kalen Déifte vum [[Atlanteschen Ozean]] lieft. De [[Minor Planet Center]] huet den [[28. September]] [[2004]] den Numm bekannt gemaach.
Wéi all aner transneptunesch Objeten ausser dem [[(134340) Pluto|Pluto]] huet de Sedna keen offiziellt oder allgemeng gebraucht [[astronomescht Symbol]]. Sednasymboler déi een am Internet fënnt (z. B. [[Fichier:Sedna symbol (Moskowitz, fixed width).svg|16px|⯲]]) sinn Entwërf vu Privatpersounen. Eng offiziell Symbolzouweisung ass net z'erwaarden, well astronomesch Symboler an der moderner Astronomie nëmmen nach eng minimal Roll spillen.
== Eegenschaften ==
=== Ëmlafbunn ===
[[Fichier:Sedna-Pluto-Orbit.png|mini|Bunnverglach vum Sedna mam Pluto; de grénge Beräich vun der Bunn weist den Deel, dee südlech vun der Ekliptik läit.]]
[[Fichier:Sedna position.png|mini|Déi aktuell Positioun vum Sedna relativ zu der Kuiperceinture an de Planéiten]]
[[Fichier:Oort cloud Sedna orbit-lb.svg|mini|Dës Grafike weisen déi aktuell Positioun vum Sedna am Verglach zu aneren Objete vum Sonnesystem.]]
Den Sedna kreest ëm d'[[Sonn]] op enger [[Rechtleefeg a réckleefeg|prograder]], héichgradeg elliptescher Ëmlafbunn tëscht 76,05 Astronomeschen Eenheeten (AE) an engem Ofstand vu ronn 900 AE zum Zentrum. D'[[Exzentrizitéit (Astronomie)|Bunnexzentrizitéit]] ass 0,844, d'Bunn läit 11,9° schréi géigeniwwer der [[Ekliptik]].
Déi aktuell Distanz zu der [[Sonn]] ass 85,2 AE (knapps 12,75 Milliarde Kilometer). Dat entsprécht ongeféier der dräifacher Distanz vum [[Neptun (Planéit)|Neptun]] zu der Sonn. D'Sonneliicht brauch fir déi Streck 11 Stonnen an 49 Minutten. De Sedna erreecht säi [[Perihel]] am September [[2076]].
Am [[Aphel]] ass de Sedna ongeféier 18¼-mol méi wäit vun der Sonn ewech wéi de [[(134340) Pluto|Pluto]] op sengem wäitste Punkt. Dat entsprécht 0,0142 [[Liichtjoer]]. Domat brauch d'Sonneliicht dann ongeféier 5 Deeg a 5 Stonnen, bis et beim Sedna ukënnt, wärend et um sonnennooste Punkt "nëmmen" ongeféier 10½ Stonne sinn. Et misst een dem Sedna seng Apheldistanz iwwer 300-mol zeréckleeën, fir bei dat nächst Stäresystem [[Alpha Centauri]] ze kommen.
D'Apheldistanz ass aussergewéinlech grouss. Trotzdeem gëtt de Sedna an där Hinsiicht vun dem méi klengen [[Bunnkräizer|Neptunkräizer]] [[(308933) 2006 SQ372]] iwwertraff.
D'Ëmlafzäit vum Sedna läit bei ronn 10.770 Joer.
Den Objet gehéiert wéinst den extreeme Bunnelementer net méi zu der Kuiperceinture, anerersäits ass e vun der Sonn nëmmen en Zéngtel sou wäit ewech wéi déi ugehollen [[Oort-Wollek]]. Och wann déi genee Glidderung nach net kloer ass, gehéiert de Sedna op alle Fall zu enger ganz neier Klass vun Objeten.
=== Gréisst a Rotatioun ===
No Schätzungen aus dem Joer [[2012]] huet de Sedna en Duerchmiesser vun 995 km. Domat ass en eppes méi grouss wéi de gréisste Kierper an der [[Asteroidenceinture|Haaptceinture]], den Zwergplanéit [[(1) Ceres|Ceres]].
De Sedna rotéiert a ronn 10 Stonnen eemol ëm seng eegen Achs.
=== Uewerfläch ===
De Sedna ass staark roudelzeg gefierft, a gläicht domat dem [[Zentauren (Astronomie)|Zentaur]] [[(5145) Pholus|Pholus]] oder dem Planéit [[Mars (Planéit)|Mars]]. D'Ursaach vun der Faarf ass aktuell nach net gekläert, si ass däitlech anescht wéi déi meescht kueleg Faarf vun den [[Transneptuneschen Objet|Transneptunen]].
D'Uewerflächentemperatur dierft wéinst dëser grousser Distanz zu der Sonn bei nëmmen 30 K (−243 °C) leien. Déi [[visuell Magnitude]] vum Sedna ass am [[Perihel]] 20,4.
== Zwergplanéitkandidat ==
An de Medie gouf de Sedna dacks als [[Transpluto|10. Planéit]] vun eisem Sonnesystem bezeechent – eng Ausso, déi vu wëssenschaftlecher Säit wéineg Ënnerstëtzung fonnt huet. [[Astronom]]e gesinn beim Sedna wéinst senger relativ klenger Gréisst an der héijer Bunnexzentrizitéit kee ''reelle'' [[Planéit]].
Ier et eng offiziell an allgemeng unerkannt Planéitendefinitioun gouf, war d'Fro, wéini en Objet als Planéit ze bezeechnen ass, net eendeiteg gekläert. Wann een nëmme géif vun der Gréisst vum Objet ausgoen, dann hätt den [[(136199) Eris|Eris]], deem säin Duerchmiesser op 2326 km geschat gëtt, op jiddwer Fall als 10. Planéit gezielt, virausgesat, de Pluto hätt säi Status bäibehalen. Wann als Moossstaf eng stabil Ëmlafbunn agesat gëtt, dann ënnerscheeden de Pluto an all aner Objete sech ganz gewalteg vun den anere Planéite wéinst hirer staark exzentrescher Ëmlafbunn.
Déi offiziell Definitioun benotzt eng drëtt Méiglechkeet, andeem se festleet, datt en Objet nëmmen dann e Planéit ass, wann e mat senger Unzéiungskraaft seng Ëmlafbunn scho vun aneren Objete gebotzt huet. Dat trëfft op kee vun den zanter [[1846]] entdeckten Objete zou, woufir deenen de Planéitestatus oferkannt gouf. Doduerch sinn Objeten, déi déi Bedingung net erfëllen, elo als déi nei Klass vun [[Zwergplanéit]]en definéiert.
Et war eng Grondsazfro, ob d'Sonnesystem 8 oder 10 (an ënner Ëmstänn nach méi) Planéiten huet. Eng Kommissioun vun der Internationaler Astronomescher Unioun hat de [[16. August]] [[2006]] am viraus eng Definitioun fir e Planéit publizéiert, no där de Sedna als "Planéitekandidat" agestuft gouf. D'Ofstëmmung war de 24. August an de Sedna krut héchstens eng méiglech Astufung als Zwergplanéit. Bis zu enger offizieller Festleeung duerch d'I. A. U. gëllt Sedna als [[Zwergplanéitekandidat]].
Souwuel de Mike Brown wéi och de Gonzalo Tancredi kommen zum Schluss, datt et sech bei Sedna ''bal sécher'' ëm en Zwergplanéit handelt, well se wéinst hirer geschater Gréisst a Mass warscheinlech am [[Hydrostatescht Gläichgewiicht|hydrostatesche Gläichgewiicht]] ass, also bal sphäresch geformt dierft sinn. De Gonzalo Tancredi schléit der IAU vir, si offiziell als sou een unz'erkennen.
== Hypotheesen a Spekulatiounen ==
Als de wäitste bekannte groussen Objet vum Sonnesystem, nach derzou op enger onerwaarter Bunn, gëtt de Sedna vill méi Spekulatiounen op wéi aner [[Klengplanéit]]en. Déi grouss Distanz zu der Sonn gëtt Froen no Alternativen zu de Genesismodeller op. Sou liwwert dat aktuell Modell zu der Planéitengenesis (Zesummeballung vu [[Planéitesimal]]en) scho fir regulär Objete vun der Kuiperceinture wéinst der klenger Dicht vum protoplanetare Material eng Genesisdauer, déi ëm méi wéi eng Zéngterpotenz méi laang ass (ettlech 100 Millioune Joer) wéi d'Liewensdauer vun der [[Protoplanetar Scheif|protoplanetarer Scheif]] (manner wéi 10 Millioune Joer).
=== Diskussioun zum Urspronk ===
D'Entdecker huelen un, de Sedna géif zu enger '''bannenzeger Oort-Wollek''' gehéieren. Déi kéint sech aus der ufänglecher [[Oort-Wollek]] duerch eng [[Bunnstéierung|Stéierung]] vu bausse gebilt hunn. A Fro kéimt dofir zum Beispill eng fréier, enk Begéignung vum Sonnesystem mat engem noe [[Stär]]. Déi ongewéinlech exzentresch Bunn kéint awer och vu Stéierungen duerch e grousse Kierper aus dem baussenzege Sonnesystem stamen. Da wier de Sedna een no bausse gestreeten Objet vun der [[Kuiperceinture]].
=== Hypothetesche Mound vum Sedna ===
Ufanks gouf observéiert, datt sech dat vum Sedna reflektéiert Sonneliicht periodisch all 40 Deeg ännert, wouraus op eng gläich laang [[Rotatiounsbeweegung|Rotatiounsperiod]] geschlosse gouf. Fir e Klengplanéit wier dat eng aussergewéinlech lues Rotatioun, wat d'Fro no bremsenden Effeten erhieft. Eng Erklärungsméiglechkeet wieren d'Gezäitekräfte vun engem oder méi grousse Mounden. D'Beispiller vu [[Venus (Planéit)|Venus]] a [[Merkur (Planéit)|Merkur]] weisen zwar, datt eng lues Rotatioun ''ouni'' Mound ka virkommen. De Merkur gouf allerdéngs duerch d'Gezäitekräfte vun der Sonn op eng 3:2-Resonanz mat senger Ëmlafzäit ofgebremst.
De [[14. Abrëll]] [[2004]] hat d'NASA nei Biller vum Hubble-Weltraumteleskop publizéiert, op deenen no Ënnersich kee Begleeder z'erkennen ass. Ee Mound an der noutwendegern Gréisst misst erkannt si ginn, et sief just, hien hätt bei der Foto just vir oder hanner Sedna gestanen.
Vun Oktober 2004 bis Januar 2005 huet eng Grupp vum Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics ëm de Scott Gaudi eng Observatiounskampagne duerchgefouert, déi d'Resultater vum Brown et al. net bestätege konnt. Dës Grupp huet Rotatiounsperiode vun 10 respektiv 18 Stonnen ermëttelt, déi zu der Erklärung kee bremsenden Effet vun engem Mound brauchen. Duerch dës Miessunge kënne Rotatiounsperiode vun iwwer 10 Deeg ausgeschloss ginn. No enger Meenung vum Gaudi kënnt déi ufanks gemoosse Period vu 40 Deeg duerch Hannergrondgalaxie virgetäuscht si ginn – et ginn awer nach weider Observatioune gebraucht, fir déi genee Rotatiounsperiod exakt bestëmmen ze kënnen.
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Portal:Astronomie}}
* [[Lëscht vun den Asteroiden]]
* [[Lëscht vun transneptuneschen Objeten]]
* [[Lëscht vun Zwergplanéiten]]
== Literatur ==
* B. Scott Gaudi, Krzysztof Z. Stanek, Joel D. Hartman, Matthew J. Holman, Brian A. McLeod: ''On the Rotation Period of (90377) Sedna'', in ''The Astrophysical Journal'', Vol. 629, Issue 1, S. L49–L52 (08/2005)
* Mike Brown: ''Wie ich Pluto zur Strecke brachte und warum er es nicht anders verdient hat.'' Springer Spektrum, Berlin/Heidelberg 2012, ISBN 978-3-8274-2944-5.
== Um Spaweck ==
{{Commons|Sedna}}
* [http://www.astrocorner.de/index/02_wissen/01_kosmologie/01_sonnensystem/05_tno/sedna.php Astro Corner: Sedna, Anomalie baussenzeg vun der Neptunbunn]
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20180314041910/https://www.nasa.gov/vision/universe/solarsystem/planet_like_body.html Planet-Like Body Discovered at Fringes of Our Solar System], [[National Aeronautics and Space Administration|NASA]]-Pressmatdeelung
* {{en}} [http://web.gps.caltech.edu/~mbrown/sedna/ Mike Brown – Sedna (2003 VB<sub>12</sub>)]
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Sedna}}
[[Kategorie:Asteroiden 50001 - 100000|90377]]
[[Kategorie:Sednoiden|Sednoiden]]
[[Kategorie:Astronomesch Objeten, déi 2003 entdeckt goufen]]
[[Kategorie:Méiglech Zwergplanéiten]]
[[Kategorie:Entdeckunge vum Chad Trujillo]]
[[Kategorie:Entdeckunge vum Michael E. Brown]]
[[Kategorie:Entdeckunge vum David Lincoln Rabinowitz]]
[[Kategorie:Entdeckunge vum Palomar-Observatoire]]
hmxw2av6doomywt21wid5i3uytwofx2
Iriséieren
0
142554
2675900
2503282
2026-04-26T04:07:13Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2675900
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Soap Bubble - foliage background - iridescent colours - Traquair 040801.jpg|mini|Iriséierend Uewerfläch vu [[Seef]]eblosen]]
'''Iriséieren''' (vun [[algriichesch]] ''ĩris'' [[Reebou]]) ass en [[Optik|optesche]] Phenomeen, woubäi eng Uewerfläch jee no Perspektiv an aner Faarwen erschéngt.
== Grondlagen ==
Duerch [[Liichtbriechung|Briechung]] an [[Interferenz (Physik)|Interferenz]] vum [[Liicht]] op dënnen Uewerflächeschichte vun engem Objet schéngt dësen Objet an ''[[Reeboufaarw|Faarwe vum Reebou]]''. D'Faarwen hänke vum Observatiounswénkel of. Iriséieren ass bei [[Pärelmuschel]]en a [[Seefeblos]]e bekannt. Wéinst den intensive Farwe gëtt Iriséieren dacks als [[Schéinheet|schéin]] opgeholl.
Wéinst der Observatiounswénkelofhängegkeet kann Iriséieren net ganz mat konventioneller [[Fotografie]], mä nëmmen duerch [[Holographie]] erfaasst ginn.
== Biologie ==
[[Fichier:Goudwesp.jpg|mini|[[Goldharespel]]]]
An der [[Biologie]] ass Iriséiere bei Planzen an Déiere wäit verbreet. De Phenomeen gëtt duerch d'Fiichtegkeet verstäerkt.
== Meteorologie ==
[[Fichier:Irisation or iridescence in super-cooled cloud - NOAA.jpg|mini|right|Iriséierend Wollek]]
An der [[Meteorologie]] schwätzt ee vun ''[[iriséierend Wollek]]en'' a ''[[Perlmuttwolleken]]'', wann d'[[Wollek]]en a [[Perlmutt]]faarwe liichten. D'Iriséiere geschitt dobäi duerch Interferenz. D'Faarwe sinn vun der Drëps- resp. vun der Äiskristallgréisst an der Aart, wéi d'Liicht afällt, ofhängeg.
== Mineralescht Gestengs ==
[[Fichier:LabradoritD.jpg|mini|Labradorit-[[Trommelsteen]]]]
[[Mineral]]escht Gestengs ([[Eedelsteen|Edelsteng]]), deenen hiert Iriséiere gutt erauskënnt, si ganz beléift. Duerch Spréng, Rëss oder Zwillingsbildung entsteet eng méi oder manner reegelméisseg Schichtung vum Material, op där sech déi afalend Liichtstrale briechen an iwwerlageren. E besonnesch markéiert, iriséierend Faarwespill a metallesche Glanz huet de [[Labradorit]], bei deem dësen opteschen Effet och als "Labradoriséieren" bezeechent gëtt.
== Faarwen a Lacker ==
Syntheetesch hiergestallt iriséierend Faarwen, bei deene Pärelglanzpigmenter bäigemëscht goufen, fannen ënner anerem als Drockfaarwe fir d'Hierstelle vun dekorativen Opkliewer souwéi als [[Effektlack]] an der Automobilbranche hiren Asaz.
== Pärelglanz ==
[[Fichier:PerlmuttAusst.jpg|mini|right|Pärelen]]
[[Fichier:Haliotis iris LC0283.jpg|mini|[[Haliotis iris|Paua-Muschel]], eng Aart vun de [[Séioueren|Abaloneschleeken]]]]
Eng speziell Form vun Iriséieren ass de ''Perlmuttglanz'' (kuerz: ''Pärelglanz''), genannt nom seidege, reeboufaarwege Glanz vun der [[Pärel]]. Och hei ass déi reegelméisseg, konzentresch Schichtung vum [[Perlmutt]] fir d'Iriséiere verantwortlech.
== Metaphoresch ==
An Texter mat besonnesch gehuewenem Sproochgebrauch gëtt d'Wuert "iriséierend" geleeëntlech benotzt, fir fluktuéierend, instabil Eegenschafte vu Saachen déi sech séier änneren, auszedrécken. Beispiller: "iriséierend-schwiewend Musek", "iriséierend Perséinlechkeet", "iriséierend Sprooch".
== Kuckt och ==
* [[Faarwe-Genesis]]
* [[Ulaffaarf]]
* [[Newtonesch Réng]]
* [[Interferenz (Physik)]]
* [[Spektralfaarf|Reeboufaarf]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Iridescence|Iriséieren}}
* [https://web.archive.org/web/20190823235246/https://veredelungslexikon.htwk-leipzig.de/de/veredeln-durch-beschichten/drucken/irisierende-farbe/ Iriséierend Faarf]
[[Kategorie:Morphologie]]
[[Kategorie:Mineralogie]]
[[Kategorie:Optik]]
[[Kategorie:Faarwen]]
68biy6j7lx7ifn2ry1yjjpxmkqu6iof
Dezimeterwell
0
142670
2675863
2304454
2026-04-25T13:55:19Z
Amherst99
6924
2675863
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:UHF-antenn.jpg|miniatur|UHF-Antenn mat Wénkelreflekter]]
Als '''Dezimeterwell''', och '''dm-Welleberäich''', '''UHF-Frequenzberäich''', '''UHF-Frequenzband''' oder '''UHF-Band''' <small>(engl.: ultra high frequency – '''UHF''')</small>, bezeechent een [[elektromagnéitesch Well]]en an engem [[Frequenzband]] vun 300 [[Hertz (Eenheet)|MHz]] bis 3000 MHz, déi de [[Wellelängt]]en tëscht engem ''Dezimeter'' an zéng ''Dezimeter'' (dofir den Numm ''dm-Welleberäich'') entspriechen. Si leien soumat tëscht den [[Ultrakuerzwell]]en (déi méi laang sinn wéi Dezimeterwellen) an den [[Zentimeterwell]]en (déi méi kuerz sinn).
Entspriechend dem „Frequenzberäichzouweisungsplang“ vun der [[International Fernmeldeunioun|Internationaler Fernmeldeunioun]] ([[VO Funk]]<ref>Radio Regulations, Edition of 2012</ref>) souwéi „Frequenznotzungsplangveruerdnung vun der Bundesrepublik Däitschland“<ref> Veruerdnung iwwer d'Method zu der Opstellung vum Frequenznotzungsplang (Frequenznotzungsplang- opstellungsveruerdnung - FreqNPAV)</ref> bestinn entspriechend dësem [[Frequenzband]] ëmfangräich ëffentlech-rechtlech, industriell, kommerziell, privat und gemeinnützige Nutzungsforderungen.
Fir de Bedarf un Eenzelfrequenzzoudeelungen decken ze kënnen, ass dëst Frequenzband a méi wéi 80 Frequenzberäicher ënnerdeelt, deenen hir Notzung explizit [[Funkdéngscht]]er zougewisen ass. Dozou gehéieren –
ouni Usproch op Vollstännegkeet – beispillsweis:
* [[Amateurfunkdéngscht]]:
* [[Feste Funkdéngscht]]: [[Richtfunk]]uwendungen
* [[Fluchnavigatiounsfunkdéngscht]]: Gläitweesender ([[Instrumentenlandesystem|ILS]]) vun der [[Fluchsécherung]]
* [[Mobile Landfunkdéngscht]]: [[Betribsfunk]], [[Bëndelfunk]], [[Datefunk]], Wäitwierkanlagen, Funktelefonnetz, Funkuwendungen vun der Eisebunn, Funkruffdéngscht, [[ISM-Uwendung]]en, Funkbeweegungsmelder, schnouerlos Telekommunikatiounsanlagen, [[Persouneruffanlag]]e, [[WLAN]]
* [[Mobile Fluchfunkdéngscht]]: Fluchfunk militäresch
* [[Mobile Séifunkdéngscht iwwer Satellitten]]: [[Inmarsat]], weltwäit maritimt Nout- a Sécherheetssystem (GMDSS), Satellittenbojen fir d'Kennzeechnung vun der Noutpositioun
* [[Radioastronomiefunkdéngscht]]:
* [[Radio]]déngscht: [[DVB-T]], [[Frequenzband|Televidiounradioband IV an V]], Reportagefunk, drotlos Mikrofone, drotlos TV-Kameraen,
* [[Navigatiounsfunkdéngscht]]: Fluchsécherungsanlagen [[TACAN]], [[DME]], [[Sekundärradar|SSR]], [[ACAS]]
* [[Ortungsfunkdéngscht]]: [[Radar]]anlagen vun der Fluchsécherung
** [[Netnavigatoreschen Ortungsfunkdéngscht]]: militäresch Radarsensoren
* [[Navigatiounsfunkdéngscht iwwer Satellitten]]: Satellittennavigatiounssystemer [[GPS]], [[Galileo (Satellittennavigatioun)|Galileo]], [[GLONASS]]
* [[Weltraumfuerschungsfunkdéngscht]], [[Weltraumwäitwierkfunkdéngscht]], [[Äerdfuerschungsfunkdéngscht iwwer Satellitten]]: Bunnvermiessung souwéi Distanzmiessung an Distanzsteierung vu Satellitten
* [[Wiederhëlleffunkdéngscht]]: [[Wiedersond]]en
* [[Wiederfunkdéngscht iwwer Satellitten]]: [[Wiedersatellit]]ten
== Kuckt och ==
* [[UHF-Konverter]]
* [[UHF-Stieckverbinder]]
* [[Digital Dividende]]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Frequenzen]]
rf7tfxdz6s0w20zrm56o160fk6e5jvz
HD 45350 b
0
149670
2675889
2654375
2026-04-25T21:24:25Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2675889
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzAstronomie}}
{{Infobox Planéit
| Bild =
| Bildtext =
| Stärebild = {{Auriga}}
| Equinoxe =
| Rektaszensioun = 97,19046301994001 Grad
| Deklinatioun = 38,96296190187834 Grad
| Visuell Magnitude =
| Zentralstär = [[HD 45350]]
| Grouss Hallefachs =
| Exzentrizitéit = 0,778 (± 0,009)
| Ëmlafdauer = 890,76 (± 37,42) [[Dag|d]]
| Duerchmiesser =
| Mass = 1,79 (<sub>-0.14</sub> <sup>+0.14</sup>) [[Äerdmass|M<sub>J</sub>]]
| Distanz =
| Entdecker = [[Geoffrey Marcy]], [[R. Paul Butler]], [[Steven S. Vogt]] et al.
| Entdeckungsjoer = 2005
}}
Den '''HD 45350 b''' ass en [[Exoplanéit]], dee ronn 160 [[Liichtjoer]] vun eiser [[Äerd]] ewech, am [[Stärebild]] [[Auriga (Stärebild)|Auriga]] läit. Nom engem Opruff vun der [[International Astronomesch Unioun|Internationaler Astronomescher Unioun]] fir Exoplanéiten an hir Stären ze „deefen”, krut en am Dezember 2019 offiziell den Numm '''''Peitruss'''''<ref>[https://web.archive.org/web/20191218171736/https://www.wort.lu/de/panorama/ein-planet-namens-peitruss-5df8df94da2cc1784e3523bf Ein Planet namens "Péitruss"] op wort.lu de 17. Dezember 2019</ref><ref>[http://www.nameexoworlds.iau.org/luxembourg Luxembourg - Approved Names] op der Websäit vun der IAU</ref>{{Sic}}. D'Klass 3B vum Joergang 2019-2020 vum [[Lycée classique d'Echternach|Iechternacher Lycée]] hat dee Concours gewonnen. D'Schüler déi matgehollef hunn den Numm erauszesiche waren de Lucien Nicolas Berger, d'Léna Boucq Kieffel, de Ben De Boer, de Cédric Delhez, den Nicolas Delhez, de Sergio Manuel Dias Costa, de Pierre Fusshoeller, d'Jil Menei, de Philippe Schaack an d'Claire Zeien.
== Beschreiwung ==
De [[Planéit]] gouf den 20. Januar 2005 vun ë. a. dem [[Geoffrey Marcy]], [[R. Paul Butler]] a [[Steven S. Vogt]] entdeckt. En huet eng Mass déi ongeféier 1,79-mol méi grouss ass wéi déi vum [[Jupitermass|Jupiter]]. Déi mëttel Distanz vum Planéit bis bei de [[Stär]] ass méi grouss wéi d'Distanz tëscht dem [[Mars (Planéit)|Mars]] an der [[Sonn]], awer d'[[Exzentrizitéit (Astronomie)|Exzentrizitéit]] vun der [[Ëmlafbunn]] ass ganz bemierkenswäert. Bei der [[Aphel|Periapsis]] ass de Planéit sou no beim Stär wéi de [[Merkur (Planéit)|Merkur]] vun der Sonn ewech ass, awer bei der Apoapsis ass d'Distanz 8 mol esou grouss. Et besteet keen Zweiwel, datt Joreszäiten um Planéit extrem wieren.
Den {{PAGENAME}} kreest <!--op enger Distanz vu xxx Millioune km an--> an enger [[Ëmlafzäit]] vun ronn 891 Deeg ëm seng Sonn [[HD 45350]] (''Lucilinburhuc'').
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Portal:Astronomie}}
* [[Lëscht vun Exoplanéiten]]
== Um Spaweck ==
<!--{{Commonscat|HD 45350 b}}-->
* #[https://web.archive.org/web/20191217212706/https://www.mnhn.lu/nameexoworlds/ NameExoWorlds : Concours de l'Union astronomique internationale pour classes scolaires op der Websäit] vum [[Nationalmusée fir Naturgeschicht|Naturmusée]]
*[http://exoplanet.eu/catalog/hd_45350_b/ De Planéit HD 45350 b] op exoplanet.eu
*[http://www.nameexoworlds.iau.org/luxembourg Peitruss a Lucilinburhuc] op der Websäit vun der IAU
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Exoplanéiten]]
[[Kategorie:Stärebild Auriga]]
[[Kategorie:Astronomesch Objeten, déi 2005 entdeckt goufen]]
28c7xdfpqx4raibu2phf8b88goa245h
HD 45350
0
149696
2675888
2654374
2026-04-25T21:23:54Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2675888
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzAstronomie}}
{{Infobox Stär
| Stärebild = {{Auriga}}
| Equinoxe = [[J2000.0]]
| Rektaszensioun = 06{{h}} 28{{m}} 45,7{{s}}
| Deklinatioun = + 38° 57' 47"<ref>[http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-5?-out.add=.&-source=I/239/hip_main&HIP=80860 Hipparcos-Katalog (ESA 1997)]</ref>
| Visuell Magnitude = + 7,89 mag
| Spektralklass = G5
| Radialvitess = (−20,8 ± 0,2) km/s
| Parallax = (20,46 ± 0,72) mas
| Distanz = (159 ± 6) Lj
| Absolut Magnitude = zirka +4,4 mag
| Radius = 1,3
| Mass = 1,0
}}<!--
| colspan="2" align="center" bgcolor="#ffdf" | '''Aner Bezeechnungen'''
|-
| ''BD'' || +41° 2693
|-
| ''[[Henry-Draper-Katalog]]''||HD 147506
|-
| ''[[Hipparcos-Katalog]]'' || HIP 80076
|-
| ''[[SAO-Katalog]]'' || SAO 46035
|-
| ''[[Tycho-Katalog]]'' || TYC 3065/1195/1
|-
|}-->
Den '''[[Henry-Draper-Katalog|HD]] 45350''' ass e [[Stär]] dee ronn 160 [[Liichtjoer]] vun eiser [[Äerd]] ewech, am [[Stärebild]] [[Auriga (Stärebild)|Auriga]] läit. En huet eng [[visuell Magnitude]] vu 7,9 mag.
No engem Opruff vun der [[International Astronomesch Unioun|Internationaler Astronomescher Unioun]] am Kader vun hirem Projet [[NameExoWorlds]] fir Exoplanéiten an hir Stären ze „deefen”, krut en am Dezember 2019 offiziell den Numm '''''Lucilinburhuc'''''<ref>[https://web.archive.org/web/20191218171736/https://www.wort.lu/de/panorama/ein-planet-namens-peitruss-5df8df94da2cc1784e3523bf Ein Planet namens "Péitruss"] op wort.lu de 17. Dezember 2019</ref><ref>[http://www.nameexoworlds.iau.org/luxembourg Luxembourg - Approved Names] op der Websäit vun der IAU</ref>.
D'Klass 3B vum Joergang 2019-2020 vum [[Lycée classique d'Echternach|Iechternacher Lycée]] hat dee Concours gewonnen. D'Schüler déi matgehollef hunn den Numm erauszesiche waren de Lucien Nicolas Berger, d'Léna Boucq Kieffel, de Ben De Boer, de Cédric Delhez, den Nicolas Delhez, de Sergio Manuel Dias Costa, de Pierre Fusshoeller, d'Jil Menei, de Philippe Schaack an d'Claire Zeien.
== Stärendaten ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Date vum Begleeder ==
De Stär gëtt vum [[Exoplanéit]] [[HD 45350 b]] (''Peitruss'') an enger [[Ëmlafzäit]] vu ronn 960 Deeg ëmkreest.
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Portal:Astronomie}}
== Um Spaweck ==
<!--{{Commonscat|HD 45350}}-->
* #[https://web.archive.org/web/20191217212706/https://www.mnhn.lu/nameexoworlds/ NameExoWorlds : Concours de l'Union astronomique international pour classes scolaires op der Websäit] vum [[Nationalmusée fir Naturgeschicht|Naturmusée]]
*[http://exoplanet.eu/catalog/hd_45350_b/ De Stär HD 45350b] op exoplanet.eu
*[http://www.nameexoworlds.iau.org/luxembourg Peitruss a Lucilinburhuc] op der Websäit vun der IAU
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Stäre mat Exoplanéiten]]
[[Kategorie:Stärebild Auriga]]
tjwyar62urf89iv7r255775fwpihqkb
INaturalist
0
151075
2675899
2665177
2026-04-26T02:30:37Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2675899
wikitext
text/x-wiki
{{DISPLAYTITLE:iNaturalist}}
[[Fichier:INaturalist text logo.svg|miniatur|De Logo vum iNaturalist]]
Den '''iNaturalist''' ass e ''Citizen-Science''-Projet an en online soziaalt Netzwierk fir Naturalisten, ''Citizen Scientists'' a Biologen, deen um Konzept vum weltwäiten Austausch iwwer Biodiversitéitsobservatiounen opbaut.<ref>{{Citation|URL=https://blog.nationalgeographic.org/2014/05/07/san-franciscos-parks-scoured-in-wildlife-inventory/ |Titel=San Francisco's Parks Scoured in Wildlife Inventory am National Geographic Society Newsroom |Gekuckt=23.03.2020 |Archiv-Datum=27.02.2021 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20210227015836/https://blog.nationalgeographic.org/2014/05/07/san-franciscos-parks-scoured-in-wildlife-inventory/ }}</ref>
Zënter dem 1. Abrëll 2021 ass den [[Nationalmusée fir Naturgeschicht|Naturmusée]] mat der Websäit [https://web.archive.org/web/20210419090545/https://inaturalist.lu/ iNaturalist.LU] Member vum globalen iNaturalist Netzwierk.<ref>{{Citation|URL=https://www.mnhn.lu/blog/2021/04/inaturalist-lu-est-le-nouveau-membre-du-reseau-inaturalist/|Titel=iNaturalist.LU est le nouveau membre du réseau iNaturalist|Gekuckt=19.04.2021|Datum=01.04.2021|Wierk=Musée national d'histoire naturelle|Sprooch=fr|archivedate=2021-04-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210419090546/https://www.mnhn.lu/blog/2021/04/inaturalist-lu-est-le-nouveau-membre-du-reseau-inaturalist/}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.inaturalist.org/blog/48470-welcome-inaturalist-luxembourg-wellkomm-inaturalist-letzebuerg|Titel=Welcome, iNaturalist Luxembourg! Wëllkomm, iNaturalist Lëtzebuerg!|Gekuckt=19.04.2021|Auteur=iNaturalist|Datum=01.04.2021|Wierk=|Sprooch=lb}}</ref> Den iNaturalist ka fir sougenannt "[[BioBlitzer]]" benotzt ginn, Evenementer bei deenen et drëms geet an enger Regioun an an engem gewëssen Zäitraum méiglechst vill wëll Aarten ze dokumentéieren. Ee vun dësen Evenementer ass de [[City Nature Challenge]] deen zanter 2019 vum Naturmusée organiséiert gëtt, oder de BioBlitz an dem [[UNESCO]] [[Minett Biosphärereservat]] am Joer 2021.<ref>{{Citation|URL=https://minett-biosphere.com/en/news/the-first-bioblitz-in-the-minett-unesco-biosphere/|Titel=THE FIRST BIOBLITZ IN THE MINETT UNESCO BIOSPHERE|Gekuckt=04.07.2021|Datum=|Wierk=MINETT UNESCO BIOSPHERE|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://minett-biosphere.com/en/news/the-first-bioblitz-in-the-minett-unesco-biosphere/|Titel=THE FIRST BIOBLITZ IN THE MINETT UNESCO BIOSPHERE|Gekuckt=04.04.2021|Auteur=MINETT UNESCO BIOSPHERE}}</ref>
==Um Spaweck==
{{Commons category}}
* [https://inaturalist.org Offiziell Websäit]
* [http://vimeo.com/user7188222/videos iNaturalist ob Vimeo]
* [https://www.youtube.com/watch?v=1iq0fCF09Qg&list=PLOnIWIyy07xEZRvljq8JjERGC4_geH-hb Videoe vum Naturmusée iwwer den iNaturalist op YouTube]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Biodiversitéit]]
[[Kategorie:Citizen Science]]
[[Kategorie:Mobil Applikatiounen]]
[[Kategorie:Websäiten]]
[[Kategorie:Datebanken]]
bzu40gyc8ujfhkz4trr4dqbyms6lfeu
Abbott and Costello Meet the Mummy
0
163435
2675908
2464750
2026-04-26T06:10:20Z
Melouresbot
1237
., replaced: [[ → [[ (2) using [[Project:AWB|AWB]]
2675908
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}
{{Infobox Film nei
|Plakat=
|Produktiounsland=
|Produktiounsjoer=
|Originalsprooch=
|Regie=[[Charles Lamont]]
|Dréibuch=[[John Grant]]<br>[[Lee Loeb]]
|Fotografie=[[George Robinson]]
|Format={{1,85:1}}
|Faarf=[[Schwaarz-Wäiss]]
|Faarftechnik=
|Musek=[[Joseph Gershenson]]
|Schnëtt=[[Russell Schoengarth]]
|Dekoren:[[Alexander Golitzen]]
|Produzent=[[Howard Christie]]
|Produktiounsgesellschaft=Universal Pictures
|Haaptacteuren=[[Bud Abbott]] als Peter Patterson<br>[[Lou Costello]] als Freddie Franklin<br>[[Marie Windsor]] als Madame Rontru<br>[[Michael Ansara]] als Charlie<br>[[Dan Seymour]] als Josef<br>[[Richard Deacon]] als Semu<br>[[Mel Welles]] als Iben<br>[[Kurt Katch]] als Dr. Gustav Zoomer }}
'''Abbott and Costello Meet the Mummy''' ass en US-amerikanesche Film vum [[Charles Lamont]] aus dem Joer 1955.
== Ëm wat geet et am Film? ==
De Peter an de Freddie sinn op enger Rees an [[Egypten]]. Si fannen an enger Krypta eng Mumie déi si mat an Amerika huele wëllen...
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Abbott and Costello Meet the Mummy}}
[[Kategorie:US-amerikanesch Filmer]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Kaméidisfilmer]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Schwaarz-Wäiss-Filmer]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Horrorfilmer]]
[[Kategorie:Filmer 1955]]
[[Kategorie:Filmer vum Charles Lamont]]
3i5lkxt7js2s50hzsv6g0yt2yb2t7l5
Agent 505 - Todesfalle Beirut
0
167893
2675913
2547152
2026-04-26T07:02:15Z
Melouresbot
1237
/* top */ ., replaced: [[ → [[ using [[Project:AWB|AWB]]
2675913
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Film nei
|Plakat=
|Produktiounsland=
|Produktiounsjoer=
|Dauer=
|Originalsprooch=
|Regie=[[Manfred R. Köhler]]
|Dréibuch=Manfred R. Köhler
|Fotografie=[[Rolf Kästel]]
|Format={{2,35:1}}
|Faarf=
|Faarftechnik={{Technicolor}}
|Musek=[[Ennio Morricone]]
|Schnëtt=[[Waltraut Lindenau]]
|Dekoren=
|Produzent=[[Wolf C. Hartwig]]
|Produktiounsgesellschaft=Rapid-Film<br>Metheus Film<br>Compagnie Lyonnaise de Cinéma
|Haaptacteuren=[[Frederick Stafford]] als Richard Blake<br>[[Geneviève Cluny]] als Denise<br>[[Harald Leipnitz]] als Fred Köhler<br>[[Chris Howland]] als Robert O’Toole<br>[[Willy Birgel]] als Omar Abdullah<br>[[Renate Ewert]] als Zimmermädchen<br>[[Gisella Arden]] als Monique Ferrara<br>[[Renato Lupi]] als Anthony Leandros<br>[[Carla Calò|Maria Calo]]<br>[[Danny Taborra|Danny Tabara]] <br>[[Patrick Bernhard|Patrick Bernard]]<br>[[Mouna Saad]] }}
'''Agent 505 - Todesfalle Beirut''' ass en däitsch-italieenesch-franséische Film vum [[Manfred R. Köhler]] aus dem Joer 1966 mam [[Frederick Stafford]] an der [[Geneviève Cluny]] an den Haaptrollen.
== Ëm wat geet et am Film? ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Agent 505 - Todesfalle Beirut}}
[[Kategorie:Däitsch Filmer]]
[[Kategorie:Italieenesch Filmer]]
[[Kategorie:Franséisch Filmer]]
[[Kategorie:Filmer 1966]]
[[Kategorie:Filmer vum Manfred R. Köhler]]
mdzfykg928590yq125pbgp3ab1e58nj
Across 110th Street
0
168861
2675909
2580688
2026-04-26T06:20:47Z
Melouresbot
1237
., replaced: [[ → [[ using [[Project:AWB|AWB]]
2675909
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}
{{Infobox Film nei
|Plakat=
|Produktiounsland=
|Produktiounsjoer=
|Originalsprooch=
|Regie=[[Barry Shear]]
|Dréibuch=[[Luther Davis]]<br> Barry Shear
|Fotografie=[[Robert Paynter]]
|Format={{1,85:1}}
|Faarf=
|Faarftechnik=
|Musek=[[Bobby Womack]]<br>[[J. J. Johnson]]
|Schnëtt=[[Michael Winner]]
|Dekoren=
|Produzent=[[Fouad Said]]<br>[[Ralph B. Serpe]]
|Produktiounsgesellschaft= Film Guarantors
|Haaptacteuren=[[Anthony Quinn]] als Capt. Frank Mattelli<br>[[Yaphet Kotto]] als Lt. William Pope<br>[[Anthony Franciosa]] als Nick D'Salvio<br>[[Paul Benjamin]] als Jim Harris<br>[[Ed Bernard]] als Joe Logart<br>[[Richard Ward (Schauspiller)|Richard Ward]] als Johnson<br>[[Antonio Fargas]] als Henry J. Jackson<br>[[Norma Donaldson]] als Gloria Roberts<br>[[Marlene Warfield]] als Mrs. Jackson<br>[[Gloria Hendry]] als Laurelene<br>[[Burt Young]] als Lapides}}
'''Across 110th Street''' ass en US-amerikanesche Film vum [[Barry Shear]] aus dem Joer 1972 mam [[Anthony Quinn]] a mam [[Yaphet Kotto]] an den Haaptrollen nom Roman ''Across 110th'' vum [[Wally Ferris]].
== Ëm wat geet et am Film? ==
No engem Abroch ginn dräi jonk Abriecher vun der Police a vun der Mafia verfollegt…
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Across 110th Street}}
[[Kategorie:US-amerikanesch Filmer]]
[[Kategorie:Filmer 1972]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Kriminalfilmer]]
[[Kategorie:Filmer vum Barry Shear]]
a01cnu8zxb5drf9u88nwfz590fy1b43
A Clockwork Orange (Film)
0
169079
2675906
2586295
2026-04-26T06:04:18Z
Melouresbot
1237
., replaced: [[ → [[ using [[Project:AWB|AWB]]
2675906
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}
{{Infobox Film nei
|Plakat=
|Produktiounsland=
|Produktiounsjoer=
|Originalsprooch=
|Regie=[[Stanley Kubrick]]
|Dréibuch=Stanley Kubrick
|Fotografie=[[John Alcott]]
|Format={{1,66:1}}
|Faarf=
|Faarftechnik=
|Musek=[[Wendy Carlos]]
|Schnëtt=[[Bill Butler]]
|Dekoren=[[John Barry]]
|Produzent=Stanley Kubrick
|Produktiounsgesellschaft=Polaris Productions<br>Hawk Films
|Haaptacteuren=[[Malcolm McDowell]] als Alex<br>[[Patrick Magee (Schauspiller)|Patrick Magee]] als Frank Alexander<br>[[Michael Bates]] als Barnes<br>[[Warren Clarke]] als Dim<br>[[John Clive]]<br>[[Adrienne Corri]] als Mary Alexander<br>[[Carl Duering]] als Dr Brodsky<br>[[Paul Farrell]]<br>[[Clive Francis]] als Joe<br>[[Michael Gover]] <br>[[Miriam Karlin]] als Weathers<br>[[James Marcus (Schauspiller)|James Marcus]] als Georgie<br>[[Aubrey Morris]] als P. R. Deltoid<br>[[Godfrey Quigley]]<br>[[Sheila Raynor]] }}
'''A Clockwork Orange''' ass en US-amerikanesch-brittesche Film vum [[Stanley Kubrick]] aus dem Joer 1971 mam [[Malcolm McDowell]] a mam [[Patrick Magee (Schauspiller)|Patrick Magee]] an den Haaptrollen nom Roman ''A Clockwork Orange'' vum [[Anthony Burgess]].
== Ëm wat geet et am Film? ==
Den Alex, e Member vun enger Jugendband lauschtert gär d'Musek vum Beethoven. Bei engem Abroch ermuert hien eng al Fra. Hie gëtt verhaft a gëtt zu 14 Joer Prisong verurteelt…
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:A Clockwork Orange}}
[[Kategorie:Filmer 1971]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Filmer]]
[[Kategorie:Brittesch Filmer]]
[[Kategorie:Brittesch Science-Fictionfilmer]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Science-Fictionfilmer]]
[[Kategorie:Brittesch Filmdramen]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Filmdramen]]
[[Kategorie:Filmer vum Stanley Kubrick]]
63b60alqhziphth8kfe4s3vgl9d9qwy
Wikipedia:Global Annoncen
4
170379
2675896
2669799
2026-04-26T00:58:00Z
MediaWiki message delivery
23144
Neien Abschnitt /* Request for comment (global AI policy) */
2675896
wikitext
text/x-wiki
{| class="hintergrundfarbe2 rahmenfarbe1" style="width: 100%; padding: 10px; font-size: 95%; margin-right: 5px; border-style: solid;"
|
Op dëser Säit fannt Dir global Annoncen a Messagen, déi iwwer [[:meta:MassMessage|MassMessage]] op deene verschiddene Wikien – dorënner d'Wikipedia op Lëtzebuergesch – verbreet ginn.
Wann Dir keng global Annoncë verpasse wëllt, kënnt Dir dës Säit einfach op Är [[Hëllef:Iwwerwaachungslëscht|Iwwerwaachungslëscht]] setzen.
|}
[[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]]
== Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon.
Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months.
The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]].
Please share this message with members of your community so they can participate as well.
-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 02:04, 4. Abr. 2025 (UTC)
</div>
<!-- Message gouf vum User:Keegan (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 benotzt huet-->
== Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025: Invitation ==
<div lang="en" dir="ltr">
[[File:UCDM 2025 general.png|180px|right]]
{{int:please-translate}}
Hello, dear Wikipedians!<br/>
[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the fifth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''14th April''' until '''16th May 2025'''. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design, and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contributions in every language!
The most active contesters will receive prizes.
If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.
<br/>
We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]])
</div>
16:11, 16. Abr. 2025 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Hide on Rosé@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 benotzt huet-->
== Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines ("UCoC EG") and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki.
The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]].
Please share this message with members of your community so they can participate as well.
In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:34, 17. Abr. 2025 (UTC)
</div>
<!-- Message gouf vum User:Keegan (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Abstimmung über die vorgeschlagenen Änderungen der UCoC-Durchsetzungsrichtlinien und der U4C-Charta</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
Die Abstimmungsfrist für die Überarbeitung der Leitlinien zur Durchsetzung des Universellen Verhaltenskodex und der U4C-Charta endet am 1. Mai 2025 um 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 in Ihrer Zeitzone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Lesen Sie die Informationen zur Teilnahme und lesen Sie den Vorschlag vor der Abstimmung]] auf der UCoC-Seite im Meta-wiki.
Das [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] ist eine globale Gruppe, die sich für eine gerechte und einheitliche Umsetzung des UCoC einsetzt. Diese jährliche Überprüfung wurde vom U4C geplant und durchgeführt. Weitere Informationen und die Aufgaben des U4C finden Sie in der [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].
Bitte teilen Sie diese Botschaft mit Mitgliedern Ihrer Community in Ihrer Sprache, sofern dies angemessen ist, damit auch sie teilnehmen können.
In Zusammenarbeit mit der U4C -- <section end="announcement-content" />
</div>
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 03:41, 29. Abr. 2025 (UTC)</div>
<!-- Message gouf vum User:Keegan (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 benotzt huet-->
== <span lang="en" dir="ltr">Call for Candidates for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
The results of voting on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|available on Meta-wiki]].
You may now [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|submit your candidacy to serve on the U4C]] through 29 May 2025 at 12:00 UTC. Information about [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|eligibility, process, and the timeline are on Meta-wiki]]. Voting on candidates will open on 1 June 2025 and run for two weeks, closing on 15 June 2025 at 12:00 UTC.
If you have any questions, you can ask on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|the discussion page for the election]]. -- in cooperation with the U4C, <section end="announcement-content" /></div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|Diskussioun]])</bdi> 22:07, 15. Mee 2025 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Keegan (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 benotzt huet-->
== RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)''
Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too.
We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation.
You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 15:26, 22. Mee 2025 (UTC)
</div>
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28768453 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Auswahlverfahren 2025 für das Kuratorium der Wikimedia Foundation und Bitte um Fragen</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]''
Hallo allerseits!
In diesem Jahr wird das Mandat zweier (2) von der Community und den Affiliates gewählten Trustees im Kuratorium der Wikimedia Foundation enden [1]. Das Kuratorium lädt das gesamte Movement dazu ein, am diesjährigen Auswahlverfahren teilzunehmen und über die zwei offenen Sitze abzustimmen.
Das Wahlkomitee wird dieses Verfahren mit Unterstützung durch Angestellte der Foundation beaufsichtigen [2]. Das Governance-Komitee, bestehend aus Trustees, die im Auswahlprozess 2025 für Community und Affiliates nicht kandidieren (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina und Esra’a Al Shafei) [3], hat die Aufgabe, den Auswahlprozess 2025 für das Kuratorium zu beobachten und das Kuratorium laufend darüber zu informieren. Mehr zur Rolle des Wahlkomitees, des Kuratoriums und der Angestellten ist hier zu finden [4].
Das sind die wichtigsten geplanten Daten:
* 22. Mai – 5. Juni: Ankündigung (dieser Beitrag) und Fragephase [6]
* 17. Juni – 1. Juli 2025: Bewerbungsphase
* Juli 2025: Wenn es mehr als 10 Kandidaturen gibt, stimmen die Affiliates über eine Shortlist ab [5]
* August 2025: Kampagnenphase
* August–September 2025: Zweiwöchige Community-Abstimmungsphase
* Oktober–November 2025: Hintergrundüberprüfung ausgewählter Kandidierender
* Kuratoriumssitzung im Dezember 2025: Amtseinführung der neuen Trustees
Erfahre mehr über das Auswahlverfahren 2025 – einschließlich des detaillierten Zeitplans, des Kandidaturverfahrens, der Kampagnenregeln und der Wahlkriterien – auf dieser Seite im Meta-Wiki [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]].
'''Fragephase'''
In jedem Auswahlverfahren hat die Community die Möglichkeit, den für das Kuratorium Kandidierenden Fragen zur Beantwortung vorzulegen. Das Wahlkomitee wählt aus der von der Community zusammengestellten Liste Fragen aus, die Kandidierende beantworten müssen. Kandidierende müssen alle Pflichtfragen beantworten, um zur Wahl antreten zu können, andernfalls wird die Kandidatur ausgeschlossen. In diesem Jahr wird das Wahlkomitee fünf Fragen an die Kandidierenden auswählen. Die ausgewählten Fragen können Communityvorschläge kombinieren, wenn sie ähnlich sind oder zusammenhängen. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]]
'''Freiwillige Wahlhelfer:innen'''
Du kannst auch als freiwillige:r Wahlhelfer:in am Auswahlverfahren 2025 mitwirken. Freiwillige Wahlhelfer:innen bilden die Schnittstelle zwischen dem Wahlkomitee und ihrer jeweiligen Community. Sie helfen dabei, sicherzustellen, dass ihre Community vertreten ist, und diese zu mobilisieren. Erfahre auf dieser Seite im Meta-Wiki [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link]]] mehr über das Programm und darüber, wie du dich beteiligen kannst.
Danke!
[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results
[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter
[3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024
[4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles
[5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ
[6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates
Viele Grüße
Victoria Doronina
Kontaktperson des Kuratoriums für das Wahlkomitee
Governance-Komitee<section end="announcement-content" />
</div>
[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 03:07, 28. Mee 2025 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:RamzyM (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 benotzt huet-->
== <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="message"/>
Hello everyone,
''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)''
The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikipedias, including this wiki, during the '''week of June 23rd'''.
This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable.
The three main features of this extension are:
* '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki.
* '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''.
* '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions.
'''Note''': The extension comes with a new user right called '''"Event Organizer"''', which will be managed by administrators on this wiki. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment.
The extension is already live on several wikis, including '''Meta, Wikidata, English Wikipedia''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]])
If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout.
Thank you! <section end="message"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|Diskussioun]]) 16:47, 29. Mee 2025 (UTC)</bdi>
<!-- Message gouf vum User:Udehb-WMF@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/deployment_audience&oldid=28803829 benotzt huet-->
:Villäicht kéinte mer jo heiriwwer eist alljärlecht Wikiiessen organiséieren (falls sech d'Komplexitéit net als onverhältnisméisseg erausstellt). Eng Saach fir am A ze behalen. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 19:22, 29. Mee 2025 (UTC)
== Vote now in the 2025 U4C Election ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}
Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC].
Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 23:00, 13. Jun. 2025 (UTC) </div>
<!-- Message gouf vum User:Keegan (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28848819 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Kuratorium der Wikimedia Foundation 2025 – Aufruf zur Kandidatur</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
:''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>''
Hallo allerseits!
Die [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|Kandidaturphase des Auswahlverfahrens für das Kuratorium der Wikimedia Foundation 2025 hat begonnen]] – sie läuft vom 17. Juni bis zum 2. Juli 2025 um 11:59 UTC [1]. Das Kuratorium beaufsichtigt die Arbeit der Wikimedia Foundation und alle Mitglieder des Kuratoriums (Trustees) haben eine dreijährige Amtszeit [2]. Es handelt sich um eine ehrenamtliche Tätigkeit.
Dieses Jahr wird die Wikimedia-Community von Ende August bis September 2025 über zwei (2) Sitze im Kuratorium der Foundation abstimmen. Bist du möglicherweise ein:e gute:r Kandidat:in - oder kennst du jemanden, der gut ins Kuratorium passen würde? [3]
Du kannst auf [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|dieser Seite im Meta-Wiki]] mehr darüber erfahren, worauf es bei einer Kandidatur für eine derartige Leitungsfunktion ankommt und wie du deine Kandidatur einreichst, oder jemand anderen dazu ermutigen, diesmal zu kandidieren.
Beste Grüße
Abhishek Suryawanshi<br />
Vorsitzender des Wahlkomitees
Für das Wahlkomitee und das Governance-Komitee
[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates
[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term.
[3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates<section end="announcement-content" />
</div>
[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 17:44, 17. Jun. 2025 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:RamzyM (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28866958 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Rückmeldungen zu Wikimedia-Projekten</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="message"/>
Liebe Wikimedia-Community!
[[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Das Komitee für Community-Angelegenheiten (CAC)]] des Kuratoriums der Wikimedia Foundation hat [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|die Taskforce für Schwesterprojekte (SPTF)]] beauftragt, ein Verfahren zur Bewertung des Lebenszyklus von Schwesterprojekten – [[m:Wikimedia projects|Wikiprojekten, die von der Wikimedia Foundation (WMF) unterstützt werden]] – zu aktualisieren und umzusetzen.
Eine Vision relevanten, zugänglichen und wirkungsvollen freien Wissens hat die Wikimedia-Bewegung immer angeleitet. Da sich das Ökosystem der Wikimedia-Projekte stetig weiterentwickelt, ist es entscheidend, dass wir die bestehenden Projekte regelmäßig überprüfen, um sicherzustellen, dass sie noch immer unseren Zielen und den Kapazitäten der Community entsprechen.
Einige Projekte können möglicherweise – trotz der besten Absichten – ihren ursprünglichen Zweck nicht mehr effektiv erfüllen. '''Die Überprüfung solcher Projekte bedeutet nicht, dass wir aufgeben – es geht darum, mit den gemeinsamen Ressourcen verantwortungsvoll umzugehen'''. Die Zeit der Freiwilligen, die Unterstützung durch Angestellte, die Infrastruktur und die Aufmerksamkeit der Community sind endlich, und die nichttechnischen Kosten steigen erheblich, da unser Ökosystem in ein anderes Internetzeitalter eingetreten ist als das, in dem wir gegründet wurden. Die Unterstützung inaktiver Projekte oder von Projekten, die unseren Ambitionen nicht gerecht werden konnten, kann diese Ressourcen ungewollt Bereichen mit größerer potenzieller Wirkung entziehen.
Außerdem birgt die Weiterführung von Projekten, die nicht mehr die Qualität und Zuverlässigkeit des Wikimedia-Namens widerspiegeln, ein Reputationsrisiko. Ein verlassenes oder weniger zuverlässiges Projekt beeinträchtigt das Vertrauen in die Wikimedia-Bewegung.
Schließlich '''kann es schwieriger werden, neue Projekte zu starten, wenn man Projekte, die nicht mehr funktionieren, nicht auslaufen lässt oder grundlegend erneuert'''. Wenn sich die Community an jede Entscheidung der Vergangenheit gebunden fühlt – egal wie veraltet – riskieren wir Stagnation. Ein gesundes Ökosystem muss Raum für Weiterentwicklung, Anpassung und – bei Bedarf – auch Schließung bieten. Wenn wir die Erwartung schaffen, dass jedes Projekt ewig existieren muss, schränken wir unsere Fähigkeit, zu experimentieren und zu erneuern, empfindlich ein.
Aus diesem Grund hat die SPTF zwei Anfragen zum Lebenszyklus der Schwesterprojekte bearbeitet, um den Überprüfungsprozess durchzugehen und zu illustrieren. Wir haben Wikispore als Fallstudie für die mögliche Eröffnung eines neuen Schwesterprojekts und Wikinews als Fallstudie zur Überprüfung eines bestehenden Projekts gewählt. Die vorläufigen Ergebnisse wurden auf der Sitzung des CAC am 11. September 2024 diskutiert und das CAC empfahl eine Communitydiskussion zu beiden Vorschlägen.
=== Wikispore ===
Der Antrag, [[m:Wikispore|Wikispore als neues Schwesterprojekt in Betracht zu ziehen]], wurde 2019 eingereicht. SPTF beschloss, diese Anfrage gründlicher zu überprüfen, da Wikispore sich nicht – wie die meisten vorgeschlagenen Schwesterprojekte – auf ein bestimmtes Thema konzentriert, sondern das Potenzial hat, mehrere neue Schwesterprojekte zu fördern.
Nach sorgfältiger Überlegung hat die SPTF beschlossen, Wikispore '''nicht als Wikimedia-Schwesterprojekt zu empfehlen'''. Die derzeitige Situation ermöglicht angesichts des aktuellen Aktivitätsniveaus '''mehr Flexibilität''' und Experimentierung, während die WMF die zentrale Infrastruktur bereitstellt.
Wir sehen das Potenzial der Initiative und fragen die Community um Ideen dazu, was ein ausreichendes Maß an Aktivität darstellen würde, um den Status von Wikispore in Zukunft zu überdenken.
Im Rahmen des Verfahrens haben wir die Entscheidung der Wikispore-Community mitgeteilt und einen führenden Vertreter, Pharos, zu einem SPTF-Treffen eingeladen.
Momentan bitten wir insbesondere um Rückmeldungen zu messbaren Kriterien, die die Bereitschaft des Projekts anzeigen, wie die Anzahl der Beiträge, den inhaltlichen Umfang und die nachhaltige Unterstützung der Community. Dies würde die Kriterien für die Eröffnung eines neuen Schwesterprojekts, einschließlich einer möglichen erneuten Bewerbung von Wikispore, verdeutlichen. Die Zahlen werden jedoch immer ein Leitfaden sein, denn jede Zahl kann manipuliert werden.
=== Wikinews ===
Von den bestehenden Schwesterprojekten haben wir uns entschieden, Wikinews zu überprüfen, weil wir für dieses Projekt die meisten Bedenken wahrgenommen haben.
Seit die SPTF 2023 gegründet wurde, haben ihre Mitglieder während Konferenzen und Communitygesprächen nach den Meinungen der Community über Schwesterprojekte gefragt, die den Erwartungen der Wikimedia-Bewegung nicht gerecht wurden.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf <nowiki>[1]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 <nowiki>[2]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[3]</nowiki>] Wikinews führte die Liste an, auch weil Personen aus mehreren Sprachcommunitys das Projekt vorgeschlagen hatten. Außerdem war es nach den meisten Maßstäben das am wenigsten aktive Schwesterprojekt sowie jenes mit dem größten Rückgang an Aktivität im Laufe der Jahre.
Auch wenn das Sprachkomitee regelmäßig Sprachversionen von Schwesterprojekten in kleinen Sprachen eröffnet oder schließt, gab es noch nie einen gültigen Antrag, Wikipedia in großen Sprachen oder ein Projekt auf Englisch zu schließen. Anders Wikinews, für das es einen Antrag gab, die englischsprachige Version zu schließen, der länger diskutiert wurde, aber zu keinen weiteren Schritten führte,[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews <nowiki>[4]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[5]</nowiki>, siehe Abschnitt 5] sowie einen Antragsentwurf für die Schließung sämtlicher Sprachversionen[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? <nowiki>[6]</nowiki>].
[[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Die von WMF-Mitarbeitenden zusammengestellten Metriken]] untermauern die Bedenken der Community bezüglich Wikinews.
Auf Grundlage dieses Berichts empfiehlt die SPTF eine Neubewertung von Wikinews durch die Community. Wir erkennen, dass das aktuelle Aktivitätsniveau das niedrigste der bestehenden Schwesterprojekte ist. Die SPTF empfiehlt außerdem, die Eröffnung neuer Sprachversionen während der Beratungsphase auszusetzen.
SPTF legt diese Analyse zur Diskussion vor und begrüßt Diskussionen über alternative Ergebnisse, einschließlich potenzieller Umstrukturierungen oder Einbindungen in andere Wikimedia-Initiativen.
Die bisher genannten '''Optionen''' (die nur auf Sprachversionen mit geringer Aktivität oder auf alle Sprachversionen angewendet werden können) sind unter anderem:
* Restrukturierung der Funktionsweise von Wikinews und seiner Verknüpfung mit anderen Initiativen zu aktuellen Ereignissen in den Projekten,
* Verschiebung der Wikinews-Inhalte in die zugehörige Wikipedia-Sprachversion, möglicherweise in einen neuen Namensraum,
* Verschiebung der Inhalte in externe Projekte mit kompatiblen Lizenzen,
* Archivierung der Wikinews-Projekte.
Deine Ideen und Perspektiven sind für die Gestaltung der Zukunft dieser Projekte von unschätzbarem Wert. Wir laden alle interessierten Communitymitglieder ein, ihre Gedanken auf den entsprechenden Diskussionsseiten oder über andere vorgesehene Kanäle zu teilen.
<span id="Feedback_and_next_steps"></span>
=== Rückmeldungen und nächste Schritte ===
Wir wären dankbar, wenn du an einem Gespräch über die Zukunft dieser Projekte und den Überprüfungsprozess teilnehmen möchtest. Wir erstellen zwei verschiedene Projektseiten: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] und [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Bitte nimm zwischen 27. Juni und 27 Juli. teil; anschließend werden wir die Diskussion für die weiteren Schritte zusammenfassen. Du kannst in deiner eigenen Sprache schreiben.
Ich werde außerdem am Mittwoch, den 16. Juli um 11:00 UTC und am Donnerstag, den 17. Juli um 17:00 UTC eine Community-Videokonferenz veranstalten und während der Wikimania für weitere Gespräche zur Verfügung stehen.
<section end="message"/>
</div>
-- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 20:56, 27. Jun. 2025 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Johan (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&oldid=28911188 benotzt huet-->
== <span lang="en" dir="ltr">Temporary accounts will be rolled out soon</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="body"/>
Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''.
Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate.
'''Why we are building temporary accounts'''
Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect.
Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users.
'''How temporary accounts work'''
[[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]]
Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: <code dir=ltr>~2025-12345-67</code> (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it.
'''What does this mean for different groups of users?'''
'''For logged-out editors'''
* This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki.
* If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice.
'''For community members interacting with logged-out editors'''
* A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address).
* Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community.
'''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki'''
* '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.)
* '''For admins blocking logged-out editors''':
** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option.
** It will still be possible to block an IP address or IP range.
* Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this.
'''Our requests for you, and next steps'''
* If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]].
* If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in.
* Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options.
* Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses.
To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!<section end="body" />
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</bdi> 21:36, 26. Aug. 2025 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Quiddity (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&oldid=29181713 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Nutze dein Mitspracherecht: Stimm über das Kuratorium 2025 ab!</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
Hallo allerseits,
die Abstimmungsphase der [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|Wahl zum Kuratorium 2025]] ist jetzt eröffnet. Die Kandidierenden bewerben sich um zwei (2) Sitze im Kuratorium.
Um deine Wahlberechtigung zu prüfen, gehe bitte zur [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|entsprechenden Informationsseite]].
Erfahre durch [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|ihre Bewerbungstexte und Kandidaturvideos]] mehr über die Kandidierenden.
Wenn du so weit bist, gehe zur [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll-Wahlseite, um abzustimmen]].
'''Die Abstimmungsphase läuft vom 8. Oktober um 00:00 UTC bis zum 22. Oktober um 23:59 UTC.'''
Beste Grüße
Abhishek Suryawanshi<br />Vorsitzender des Wahlkomitees<section end="announcement-content" />
</div>
[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 04:48, 9. Okt. 2025 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:RamzyM (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Hilf uns, den Namen des neuen Projekts der Abstrakten Wikipedia zu bestimmen</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="function1"/>
{{int:Hello}}! Bitte hilf mit, einen Namen für das neue Wiki-Projekt der Abstrakten Wikipedia zu finden. Dieses Projekt wird ein Wiki sein, das es Benutzern ermöglicht, Funktionen aus [[:f:|Wikifunctions]] und Daten aus Wikidata zu kombinieren, um Sätze in natürlicher Sprache in allen unterstützten Sprachen zu generieren. Diese Sätze können dann von jeder Wikipedia (oder anderswo) verwendet werden.
Es wird zwei Abstimmungsrunden geben, denen jeweils eine rechtliche Überprüfung der Kandidaten folgt. Die Abstimmungen beginnen am 20. Oktober und 17. November 2025. Unser Ziel ist es, Mitte Dezember 2025 einen endgültigen Projektnamen auszuwählen. Wenn du teilnehmen möchtest, dann '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|erfahre mehr im Meta-Wiki und stimme jetzt ab]]'''.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
<section end="function1"/>
</div>
-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 11:43, 20. Okt. 2025 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Suche nach Freiwilligen für mehrere Komitees der Wikimedia-Bewegung</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
Jedes Jahr, in der Regel von Oktober bis Dezember, suchen mehrere Komitees der Wikimedia-Bewegung nach neuen Freiwilligen.
Erfahre mehr über die Komitees auf den jeweiligen Seiten im Meta-Wiki:
* [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations-Komitee (AffCom)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombudskommission (OC)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Fallprüfungskomitee (CRC)]]
Die Bewerbungsphase für die Komitees startet am 30. Oktober 2025. Sie endet für das Affiliations-Komitee am 11. Dezember 2025 und für die Ombudskommission sowie das Fallprüfungskomitee am 11. Dezember 2025. Erfahre, wie du dich bewirbst, indem du [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|die Ernennungsseite im Meta-Wiki besuchst]]. Bitte melde dich mit etwaigen Fragen auf der Diskussionsseite oder über E-Mail an [mailto:cst@wikimedia.org cst@wikimedia.org].
Für das Komitee-Unterstützungsteam
<section end="announcement-content" />
</div>
-[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 14:12, 30. Okt. 2025 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:MKaur (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Erinnerung: Hilf uns, den Namen des neuen Projekts der Abstrakten Wikipedia zu bestimmen</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="function2"/>
{{int:Hello}}! Erinnerung: Bitte hilf mit, den Namen für das neue Wiki-Projekt der Abstrakten Wikipedia zu wählen. Die Abstimmung über die Finalisten beginnt heute. Die Finalisten für den Namen sind: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. Wenn du teilnehmen möchtest, dann '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|erfahre mehr im Meta-Wiki und stimme jetzt ab]]'''.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
<section end="function2"/>
</div>
-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 14:22, 20. Nov. 2025 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 benotzt huet-->
== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==
Dear Wikimedia communities,
We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.
''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''
In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.
We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.
📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]
If you have questions about the project, please refer to the FAQs:
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]
''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''
''Stay connected and receive updates:''
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]
We look forward to collaborating with you and your community.
'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:44, 16. Jan. 2026 (UTC)
(Diese Nachricht wurde an [[:Wikipedia:De Staminee]] gesendet und wird aufgrund einer Weiterleitung hier veröffentlicht.)
<!-- Message gouf vum User:ZI Jony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 benotzt huet-->
<!--Vum User:Volvox@lbwiki vu Wikipedia:De Stamminee op Wikipedia:Global Annoncen geréckelt-->
== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026
Dear Wiki Community,
We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.
The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.
;About the Campaign
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.
;What Can Participants Write About?
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:
* Folk festivals, rituals, and celebrations
* Folk dances, music, and traditional performances
* Women and queer figures in folklore
* Women in mythology and oral traditions
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives
* Fairy tales, folk stories, and legends
* Folk games, sports, and cultural practices
Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.
;How to Sign Up as an Organizer
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:
# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]]
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline
#* Local and international prizes
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''
;Campaign Tools
The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:
* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.
Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''
;Learn More & Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.
If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.
;Join Us
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.
Thank you and best wishes,
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''
----
''Stay connected:''
[[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]
[[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
</div></div>
== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,
We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.
;About Wiki Loves Folklore
'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals
* Cultural festivals and celebrations
* Traditional attire and crafts
* Performing arts, music, and dance
* Everyday practices rooted in folk heritage
Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.
[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]]
; Host a Local Edition
As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture
* Engage new contributors in your community
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content
'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''
If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.
If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.
;Get in Touch
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:
* The project Talk pages
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''
We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.
Warm regards,
'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
</div>
[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 13:21, 18. Jan. 2026 (UTC)
(Diese Nachricht wurde an [[:Wikipedia:De Staminee]] gesendet und wird aufgrund einer Weiterleitung hier veröffentlicht.)
<!-- Message gouf vum User:Tiven2240@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 benotzt huet-->
<!--Vum User:Volvox@lbwiki vu Wikipedia:De Stamminee op Wikipedia:Global Annoncen geréckelt-->
== <span lang="de" dir="ltr">Jährliche Überprüfung des Universal Code of Conduct und der Durchsetzungsrichtlinien</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
Ich möchte euch gerne darüber informieren, dass die jährliche Überprüfungsphase für den Universal Code of Conduct und die Durchsetzungsrichtlinien nun begonnen hat. Ihr könnt bis zum 9. Februar 2026 Änderungsvorschläge einreichen. Dies ist der erste von mehreren Teilschritten, die im Rahmen der jährlichen Überprüfung unternommen werden. Weitere Informationen und eine Diskussion, an der ihr teilnehmen könnt, finden sich auf der [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|UCoC-Seite auf Meta]].
Das [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) ist eine globale Gruppe, die sich für eine gerechte und einheitliche Umsetzung des UCoC einsetzt. Diese jährliche Überprüfung wird vom U4C geplant und durchgeführt. Weitere Informationen und die Aufgaben des U4C findet ihr in der [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|U4C-Satzung]].
Bitte leitet diese Informationen an andere Mitglieder aus eurer Community weiter, wo immer dies angemessen ist.
-- In Zusammenarbeit mit dem U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|Diskussion]])<section end="announcement-content" />
</div>
21:01, 19. Jan. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Keegan (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 benotzt huet-->
== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==
<div lang="en" dir="ltr">
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}
Dear Wikipedians!
[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.
The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.
🧩'''How to participate?'''
Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.
🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.
'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''
If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language.
Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge!
[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
</div>
<!-- Message gouf vum User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 benotzt huet-->
== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==
Hello everyone,
This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>).
'''The Change:'''<br />
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]].
We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.
'''What You Need To Do:'''<br />
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.
'''Deadline:'''<br />
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.
Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 17:11, 3. Abr. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:ZI Jony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 benotzt huet-->
== Request for comment (global AI policy) ==
<bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 00:58, 26. Abr. 2026 (UTC)
</bdi>
<!-- Message gouf vum User:Codename Noreste@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 benotzt huet-->
i0wn6idz0xkcfnxpi8lu6pqaz6qt66y
A Time for Loving
0
172913
2675907
2642445
2026-04-26T06:05:05Z
Melouresbot
1237
., replaced: [[ → [[ using [[Project:AWB|AWB]]
2675907
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}
{{Infobox Film nei
|Plakat=
|Produktiounsland=
|Produktiounsjoer=
|Dauer=104 Min
|Originalsprooch=
|Regie=[[Christopher Miles]]
|Dréibuch=[[Jean Anouilh]]
|Fotografie= [[Andréas Winding]]
|Format={{1,66:1}}
|Faarf=Faarweg
|Faarftechnik=
|Musek=[[Michel Legrand]]
|Schnëtt=[[Henri Lanoë]]
|Dekoren=[[Théo Meurisse]]
|Produzent=[[Mel Ferrer]]
|Produktiounsgesellschaft=London Screenplays
|Haaptacteuren=[[Joanna Shimkus]] als Joan<br>[[Mel Ferrer]] als Dokter Harrison<br>[[Britt Ekland]] als Josette<br>[[Susan Hampshire]] als Patricia <br>[[Philippe Noiret]] als Marcel<br>[[Lila Kedrova]] als Mme Dubillard<br>[[Mark Burns]] als Geoff<br>[[Robert Dhéry]] als Léonard<br>[[Éléonore Hirt]] als Héloïse<br>[[Jany Holt]]<br>[[Didier Haudepin]]<br>[[Catherine Stermann|Ophélie Stermann]] <br>[[Lyne Chardonnet]]<br>[[Michel Legrand]] als Grondin<br>[[Robert Le Béal]]<br>[[Laurence Badie]]<br>[[Reinhard Kolldehoff]]<br>[[Lyne Chardonnet]]<br>[[Pierre Bertin]]<br>[[Gilberte Géniat]] als Concierge<br>[[Jacques Marin]] als Chauffer<br>[[Roger Bertin]]<br>[[Georges Bever]]<br>[[Janine Darcey]]<br>[[Steve Eckardt]]<br>[[Roger Lumont]]<br>[[Uta Taeger]]<br>[[Jean-Pierre Zola]]}}
''' A Time for Loving''' ass e [[Vereenegt Kinnekräich|brittesch]]-[[Frankräich|franséische]] Film vum [[Christopher Miles]] aus dem Joer 1972 mat der [[Joanna Shimkus]] a mam [[Mel Ferrer]] an den Haaptrollen.
== Ëm wat geet et am Film? ==
Véier Sketcher, déi sech tëscht 1937 an 1947, an engem Paräisser Kënschtleratelier zu [[Montmartre]] ofspillen...
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Time for Loving }}
[[Kategorie:Brittesch Filmer]]
[[Kategorie:Brittesch Filmdramen]]
[[Kategorie:Franséisch Filmer]]
[[Kategorie:Franséisch Filmdramen]]
[[Kategorie:Filmer 1972]]
[[Kategorie:Filmer vum Christopher Miles]]
g5ydosmhvrw6abxk54gw2u4ogu4av5d
Österbotten
0
175504
2675873
2675768
2026-04-25T17:15:33Z
Zinneke
34
2675873
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoFIN}}
{{Infobox Provënz Finnland}}
D'Regioun '''Österbotten''' ([[Finnesch|fi.]] ''Pohjanmaa'', [[Schweedesch|sv.]] ''Österbotten'') ass eng vun den 19 [[Regioun (Finnland)|Regiounen]] a [[Finnland]]. De [[Chef-lieu]] ass [[{{wikidata|property|linked|P36}}]].
D'Regioun huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small>[%r]}} an ass {{wikidata|property|qualifier|references|P2046|P585|format=%p}} grouss; d'[[Bevëlkerungsdicht]] läit deemno bei {{formatnum:{{#expr:{{wikidata|property|raw|P1082}} / {{wikidata|property|raw|P2046}} round 2}}}} Awunner / {{km²}}<ref>Awunner a Fläch ginn automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>.
De schweedeschen Numm Österbotten, analog zu Västerbotten an Norrbotten, bezitt sech op d'Gebitt ëstlech vum [[Bottnesche Golf]].
== Geographie ==
D'Regioun {{PAGENAME}} läit gréisstendeels um Mier, mat enger laanger Sträif (250 km laang a 15 bis 50 km breet) um [[Bottnesche Golf]]. Et ass eng praktesch flaach Regioun, mat just e puer isoléierten Hiwwelen.
Am Süde stéisst Österbotten un d'Regioun [[Satakunta]], am Osten un déi laang Grenz vu [[Südösterbotten]] an am Nordosten u [[Mëttelösterbotten]].
== Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Verwaltung ==
Ier d'[[Provënz (Finnland)|Provënzen]] a Finnland op den 1. Januar 2010 ofgeschaaft goufen, huet d'Regioun zur [[Provënz Westfinnland]] gehéiert.
=== Gemengen ===
Zur Regioun gehéieren dës 14 Gemengen<sup>(Stand: 01.01.2026)</sup><ref>{{Citation|URL=https://stat.fi/en/luokitukset/alue/alue_23_20250101?code=SSS|Titel=Px code list of municipalities and regional divisions based on municipalities 2025 {{!}} Statistics Finland|Gekuckt=2026-04-21|Auteur=Statistics Finland|Datum=2025-01-01|Wierk=stat.fi|Sprooch=en}}</ref>:
{{Div col|cols=3}}
# Kaskinen
# Korsnäs
# Kristinestad
# Kronoby
# Laihia
# Larsmo
# Malax
# Korsholm
# Närpes
# Pedersöre
# Jakobstad
# Nykarleby
# Vaasa
# Vörå
{{Div col end}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
{{Navigatioun Regiounen a Finnland}}
[[Kategorie:Regioun Österbotten| ]]
sfy7evtojm81jdwgvr11nxr49bcxghk
Färöesch Kroun
0
175539
2675880
2675819
2026-04-25T18:41:07Z
Puscas
735
/* Geschicht */ Schlecht Interpretatioun eraus
2675880
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Wärung}}
[[Fichier:10-Färöische-Kronen-provisorisch-1940-Vorderseite.jpg|E provisoreschen 10 Kroune Schäin (1940)|thumb]]
D''''Färöesch Kroun''' ass zanter dem [[1. Januar]] [[1940]] déi offiziell [[Wärung]] vun de [[Färöer]]. Et ass keng onofhängeg Wärung, mä eng lokal Versioun vun der [[Dänesch Kroun|dänescher Kroun]] op de Färöer.
1 Färöesch Kroun ass an 100 ''oyrur'' ënnerdeelt.
== Geschicht ==
Den 1. Januar 1940 gouf d'Färöesch Kroun ageféiert.
D'Färöesch Kroun ass 1:1 un d'dänesch Kroun gekoppelt.
Den 29. Mäerz 2005 gouf an enger Erklärung vun der dänescher Regierung kloergestallt, datt am Fall vun engem Bäitrëtt vun Dänemark an d'[[Eurozon]] d'Färöer (analog zu [[Grönland]]) d'Kroun kënne behalen, wa si dat esou beschléissen.
== Kuckt och ==
* [[Euro]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Navigatioun Europäesch Wärungen}}
{{Referenzen an Notten}}
{{DEFAULTSORT:Faroesch Kroun}}
[[Kategorie:Wärungen]]
[[Kategorie:Färöer]]
ttjfct583gyga1xxutjtafnvvylp7ac
Es muß nicht immer Kaviar sein (Film)
0
175542
2675877
2675842
2026-04-25T18:09:20Z
Johnny Chicago
17
/* Soss */
2675877
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}
{{Infobox Film nei
|Plakat=
|Produktiounsland=
|Produktiounsjoer =
|Dauer=
|Originalsprooch=
|Regie=[[Géza von Radványi]]<br>[[Helmut Käutner]]<br>[[ Georg Marischka]]
|Dréibuch=[[Henri Jeanson,]]<br>[[Paul Andréota]]<br>[[Jean Ferry]]
|Fotografie=[[Friedl Behn-Grund]]<br>[[Göran Strindberg]]
|Faarftechnik=
|Format=
|Musek=[[ Rolf A. Wilhelm]]
|Schnëtt=[[Waltraut Wischniewsky]]
|Dekoren=[[Hertha Hareiter]]<br>[[ Otto Pischinger]]
|Produzent=[[Artur Brauner]]
|Produktiounsgesellschaft=Central Cinema Company Film (CCC)<br> Comptoir d'Expansion Cinématographique
|Haaptacteuren=[[O. W. Fischer]] als Thomas Lieven<br>[[Eva Bartok]] als Vera<br>[[Senta Berger]] als Chantal<br>[[Geneviève Cluny]] als Mimi<br>[[Jean Richard]] als Siméon <br>[[Geneviève Kervine]] als Nancy<br>[[Viktor de Kowa]] als Loos<br>[[Werner Peters]] als Zumbusch<br>[[Wolfgang Reichmann]] als Hofbauer<br>[[Fritz Tillmann]] als Generol von Felseneck<br>[[Karl Schönböck]] als Lovejoy<br>[[Peter Carsten]] als Bastian<br>[[Günter Meisner]]<br>[[Hans W. Hamacher]] als Kommissär Denis <br>[[Werner Finck]] als Dr. Beck<br>[[Axel von Ambesser]] als Erzieler (nëmme Stëmm)}}
'''Es muß nicht immer Kaviar sein''' ass en [[Däitschland|däitsch]]-[[Frankräich|franséische]] Film vum [[Géza von Radványi]], [[Georg Marischka]] an [[Helmut Käutner]] aus dem Joer 1961 nom Roman mam selwechten Numm vum [[Johannes Mario Simmel]] mam [[O. W. Fischer]] a mat der [[Eva Bartok]] an den Haaptrollen.
== Ëm wat geet et am Film? ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Soss ==
De Géza von Radványi huet sech bei den Dréiaarbechte verletzt a konnt net méi weider als Regisseur schaffen. Hie gouf duerch den Helmut Käutner an duerch de Georg Marischka ersat.
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Es muß nicht immer Kaviar sein }}
[[Kategorie:Däitsch Filmer]]
[[Kategorie:Franséisch Filmer]]
[[Kategorie:Däitsch Kaméidisfilmer]]
[[Kategorie:Franséisch Kaméidisfilmer]]
[[Kategorie:Däitsch Schwaarz-Wäiss-Filmer]]
[[Kategorie:Franséisch Schwaarz-Wäiss-Filmer]]
[[Kategorie:Filmer 1961]]
[[Kategorie:Filmer vum Géza von Radványi]]
fno2td756vrzblp6bw2a4gwsymz4li2
Gibraltar-Pond
0
175544
2675860
2675846
2026-04-25T12:22:35Z
Puscas
735
/* Geschicht Duebeles eraus
2675860
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Wärung}}
D''''Gibraltar-Pond''' (GIP) ass zanter [[1898]] déi gesetzlech [[Wärung]] vum [[Brittesch Iwwerséigebidder|britteschen Iwwerséigebitt]] [[Gibraltar]].
1 Gibraltar-Pond ass an 100 Pence ënnerdeelt.
== Geschicht ==
Zënter [[1927]] huet d'Gibraltar-Pond eege Billjeeën an zënter 1988 eege Mënzen.
== Kuckt och ==
* [[Euro]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Navigatioun Europäesch Wärungen}}
{{Referenzen an Notten}}
{{DEFAULTSORT:Gibraltar Pond}}
[[Kategorie:Wärungen]]
[[Kategorie:Gibraltar]]
nh3ksf373u7e4oeo5h5btna9zc3x5wn
Guernsey-Pond
0
175545
2675866
2675848
2026-04-25T16:31:10Z
GilPe
14980
net Gibraltar
2675866
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Wärung}}
D''''Guernsey-Pond''' (GGP) ass zanter [[1921]] déi offiziell [[Wärung]] vu [[Guernsey]].
1 Guernsey-Pond ass an 100 Pence ënnerdeelt.
== Geschicht ==
1921 gouf d'Guernsey-Pond ageféiert; et ass 1:1 un d'[[brittescht Pond]] gekoppelt.
[[1971]] gouf den [[Dezimalsystem]] vun de Mënzen iwwerschafft; 1 Pond ass 100 Pence.
== Kuckt och ==
* [[Euro]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Navigatioun Europäesch Wärungen}}
{{Referenzen an Notten}}
{{DEFAULTSORT:Guernsey Pond}}
[[Kategorie:Wärungen]]
[[Kategorie:Guernsey]]
n4bo6tpbmhmn8w8ymsi5ceczznmcf4k
2675894
2675866
2026-04-25T23:55:29Z
Mobby 12
60927
/* Geschicht */k
2675894
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Wärung}}
D''''Guernsey-Pond''' (GGP) ass zanter [[1921]] déi offiziell [[Wärung]] vu [[Guernsey]].
1 Guernsey-Pond ass an 100 Pence ënnerdeelt.
== Geschicht ==
1921 gouf d'Guernsey-Pond ageféiert; et ass 1:1 un d'[[brittescht Pond]] gekoppelt.
[[1971]] gouf de Mënzsystem dezimaliséiert; 1 Pond sinn 100 Pence.
== Kuckt och ==
* [[Euro]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Navigatioun Europäesch Wärungen}}
{{Referenzen an Notten}}
{{DEFAULTSORT:Guernsey Pond}}
[[Kategorie:Wärungen]]
[[Kategorie:Guernsey]]
pt5offt910yqpohibf0qgf0u343acrr
2675910
2675894
2026-04-26T06:45:55Z
~2026-25512-22
70951
////
2675910
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Wärung}}
D''''Guernsey-Pond''' (GGP) ass zanter [[1921]] déi offiziell [[Wärung]] vu [[Guernsey]]. Et ass 1:1 un d'[[brittescht Pond]] gekoppelt.
== Geschicht ==
Wéi [[1971]] fir d'[[Pond Sterling|brittescht Pond]] den Dezimalsystem fir d'Mënzen agefouert gouf, huet d'Guernsey-Pond nogezunn an zanterhier ass 1 Pond an 100 Pence ëenerdeelt.
== Kuckt och ==
* [[Euro]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Navigatioun Europäesch Wärungen}}
{{Referenzen an Notten}}
{{DEFAULTSORT:Guernsey Pond}}
[[Kategorie:Wärungen]]
[[Kategorie:Guernsey]]
i8euo8u83yvyz5p3l0zfaa58rv6gvpr
Isle-of-Man-Pond
0
175546
2675858
2675849
2026-04-25T12:14:54Z
Puscas
735
zanter 1971 stëmmt net
2675858
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Wärung}}
D''''Isle-of-Man-Pond''' (IMP) ass déi offiziell [[Wärung]] vun der [[Isle of Man]].
1 Isle-of-Man-Pond ass an 100 Pence ënnerdeelt.
== Geschicht ==
1971 gouf d'Isle-of-Man-Pond ageféiert.
D'Insel-of-Man-Pond ass 1:1 un d'[[brittescht Pond]] gekoppelt.
[[1971]] gouf den [[Dezimalsystem]] vun de Mënzen iwwerschafft, doropshi goufe Mënzen agefouert an an Ëmlaf bruecht.
== Kuckt och ==
* [[Euro]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Navigatioun Europäesch Wärungen}}
{{Referenzen an Notten}}
{{DEFAULTSORT:Isle of Man Pond}}
[[Kategorie:Wärungen]]
[[Kategorie:Isle of Man]]
ld0c9gn67838qvzoqvlbcwqhxst870m
2675859
2675858
2026-04-25T12:20:41Z
Puscas
735
zanter 1971 stëmmt net
2675859
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Wärung}}
D''''Isle-of-Man-Pond''' (IMP) ass déi offiziell [[Wärung]] vun der [[Isle of Man]].
1 Isle-of-Man-Pond ass an 100 Pence ënnerdeelt.
== Geschicht ==
D'Insel-of-Man-Pond ass 1:1 un d'[[brittescht Pond]] gekoppelt.
[[1971]] gouf den [[Dezimalsystem]] vun de Mënzen iwwerschafft, doropshi goufe Mënzen agefouert an an Ëmlaf bruecht.
== Kuckt och ==
* [[Euro]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Navigatioun Europäesch Wärungen}}
{{Referenzen an Notten}}
{{DEFAULTSORT:Isle of Man Pond}}
[[Kategorie:Wärungen]]
[[Kategorie:Isle of Man]]
7pz71kyodkdp5g3e429a0c17uu7zs6a
2675911
2675859
2026-04-26T06:53:27Z
~2026-25512-22
70951
////
2675911
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Wärung}}
D''''Isle-of-Man-Pond''' ([[Englesch|en:]] ''Manx pound'') (IMP) ass déi offiziell [[Wärung]] vun der [[Isle of Man]]. Et ass 1:1 un d'[[brittescht Pond]] gekoppelt.
== Geschicht ==
Wéi [[1971]] fir d'[[Pond Sterling|brittescht Pond]] den Dezimalsystem fir d'Mënzen agefouert gouf, huet d'Isle-of-Man-Pond nogezunn, an zanterhier ass 1 Pond an 100 Pence ëenerdeelt..
== Kuckt och ==
* [[Euro]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Navigatioun Europäesch Wärungen}}
{{Referenzen an Notten}}
{{DEFAULTSORT:Isle of Man Pond}}
[[Kategorie:Wärungen]]
[[Kategorie:Isle of Man]]
1nloah4zrj8qru1yf73aj6rin4z6ca2
Diskussioun:Guernsey-Pond
1
175547
2675895
2675852
2026-04-25T23:55:45Z
Mobby 12
60927
Äntweren
2675895
wikitext
text/x-wiki
@ [[Benotzer:Mobby 12]]
:1971 gouf den Dezimalsystem vun de Mënzen iwwerschafft. Wéi konnt eppes iwwerschafft ginn, dat et virdrun net gouf? [[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 11:23, 25. Abr. 2026 (UTC)
:Hunn et iwwerschafft. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 23:55, 25. Abr. 2026 (UTC)
tqr5yjp8ojtrjktrh0ocfqk5e25thxg
Jersey-Pond
0
175548
2675864
2675855
2026-04-25T14:51:27Z
Puscas
735
/* Geschicht */ Duebel Info eraus
2675864
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Wärung}}
D''''Jersey-Pond''' (JEP) ass zanter [[1837]] déi offiziell [[Wärung]] vu [[Jersey]].
1 Jersey-Pond ass an 100 Pence ënnerdeelt.
== Geschicht ==
D'Jersey-Pond ass 1:1 un d'[[brittescht Pond]] gekoppelt.
Zënter [[2010]] ginn d'Billjeeën dräisproocheg erausginn, op [[Englesch]], [[Franséisch]] an [[Jèrriais]].
== Kuckt och ==
* [[Euro]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Navigatioun Europäesch Wärungen}}
{{Referenzen an Notten}}
{{DEFAULTSORT:Jersey Pond}}
[[Kategorie:Wärungen]]
[[Kategorie:Jersey]]
ii4rwc7zpsmhavq408um1uz7f09h6a8
Diskussioun:Isle-of-Man-Pond
1
175549
2675867
2026-04-25T16:44:32Z
GilPe
14980
Neien Abschnitt /* Dezimalsystem */
2675867
wikitext
text/x-wiki
== Dezimalsystem ==
Déi selwecht Bemierkung wéi an der [[Diskussioun:Guernsey-Pond]]: et sollt warscheinlech heeschen, datt d'Isle-of-Man-Pond vun 1971 un an 100 Pence agedeelt ass (Dezimalsystem) an datt et virdunn eppes anescht war. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 16:44, 25. Abr. 2026 (UTC)
cwmsuh3agpmdm88dhcyqvgljkqmm08q
2675893
2675867
2026-04-25T23:53:34Z
Mobby 12
60927
/* Dezimalsystem */ Äntweren
2675893
wikitext
text/x-wiki
== Dezimalsystem ==
Déi selwecht Bemierkung wéi an der [[Diskussioun:Guernsey-Pond]]: et sollt warscheinlech heeschen, datt d'Isle-of-Man-Pond vun 1971 un an 100 Pence agedeelt ass (Dezimalsystem) an datt et virdunn eppes anescht war. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 16:44, 25. Abr. 2026 (UTC)
:Jo. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 23:53, 25. Abr. 2026 (UTC)
rswzouzwwduludevjtrwpsyg0mc4ph3
Benotzer Diskussioun:Papel1971
3
175550
2675868
2026-04-25T16:47:22Z
GilPe
14980
Moien
2675868
wikitext
text/x-wiki
{{Moien 2}}[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 16:47, 25. Abr. 2026 (UTC)
510fqi6ltrmefauh6uch5lli1oqkmub
Benotzer:Papel1971
2
175551
2675869
2026-04-25T16:47:58Z
GilPe
14980
Info Benotzersäit
2675869
wikitext
text/x-wiki
{{Info Benotzersäit}}[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 16:47, 25. Abr. 2026 (UTC)
s6ociqfduvre8j6udg05wh7vo6qu9i5
Kajaani
0
175552
2675870
2026-04-25T16:53:42Z
GilPe
14980
Nei Säit am Opbau
2675870
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{SkizzGeoFIN}}
{{Infobox Uertschaft Finnland}}
'''Kajaani''' ({{Audio|xy.ogg|Tampere}}) ass eng Stad a [[Finnland]] an de [[Chef-lieu]] vun der Regioun [[Kainuu]]. Se huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small>[%r]}} an ass {{wikidata|property|qualifier|references|P2046|P585|format=%p}} grouss; d'[[Bevëlkerungsdicht]] läit deemno bei {{formatnum:{{#expr:{{wikidata|property|raw|P1082}} / {{wikidata|property|raw|P2046}} round 2}}}} Awunner / {{km²}}<ref>Awunner a Fläch ginn automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>.
== Geographie ==
{{PAGENAME}} läit
== Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Kuckeswäertes ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Perséinlechkeeten ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Regioun Kainuu]]
[[Kategorie:Stied a Finnland]]
0tv7dhkor0m38su9qxix27c8hzf1wsy
2675872
2675870
2026-04-25T17:10:04Z
GilPe
14980
Nei Säit; gréisstendeels iwwersat vun en.wiki
2675872
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoFIN}}
{{Infobox Uertschaft Finnland}}
'''Kajaani''' ass eng Stad a [[Finnland]] an de [[Chef-lieu]] vun der Regioun [[Kainuu]]. Se huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small>[%r]}} an ass {{wikidata|property|qualifier|references|P2046|P585|format=%p}} grouss; d'[[Bevëlkerungsdicht]] läit deemno bei {{formatnum:{{#expr:{{wikidata|property|raw|P1082}} / {{wikidata|property|raw|P2046}} round 2}}}} Awunner / {{km²}}<ref>Awunner a Fläch ginn automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>.
== Geographie ==
{{PAGENAME}} läit quasi an der Mëtt vu Finnland, südëstlech vum [[Ouluséi]], deen iwwer de [[Oulu (Floss)|Oulu]] an de [[Botnesche Golf]] fléisst. An der Gemeng gëtt et haaptsächlech [[Bësch|Bëscher]]; am Norde stéisst d'Gemengegebitt un den Ouluséi.
Et läit 558 Kilometer (iwwer d'Strooss) nord-nordwestlech vun [[Helsinki]], 170 km nërdlech vu [[Kuopio]] an 182 km südëstlech vun [[Oulu]] ewech.
== Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Kuckeswäertes ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Perséinlechkeeten ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Regioun Kainuu]]
[[Kategorie:Stied a Finnland]]
k86n00x14y25oddsfs48xxp3s80i4q2
2675875
2675872
2026-04-25T17:19:41Z
Zinneke
34
2675875
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoFIN}}
{{Infobox Uertschaft Finnland}}
'''Kajaani''' ass eng Stad a [[Finnland]] an de [[Chef-lieu]] vun der Regioun [[Kainuu]]. Se huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small>[%r]}} an ass {{wikidata|property|qualifier|references|P2046|P585|format=%p}} grouss; d'[[Bevëlkerungsdicht]] läit deemno bei {{formatnum:{{#expr:{{wikidata|property|raw|P1082}} / {{wikidata|property|raw|P2046}} round 2}}}} Awunner / {{km²}}<ref>Awunner a Fläch ginn automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>.
== Geographie ==
{{PAGENAME}} läit quasi an der Mëtt vu Finnland, südëstlech vum [[Ouluséi]], deen iwwer de [[Oulu (Floss)|Oulu]] an de [[Bottnesche Golf]] fléisst. An der Gemeng gëtt et haaptsächlech [[Bësch|Bëscher]]; am Norde stéisst d'Gemengegebitt un den Ouluséi.
Et läit 558 Kilometer (iwwer d'Strooss) nord-nordwestlech vun [[Helsinki]], 170 km nërdlech vu [[Kuopio]] an 182 km südëstlech vun [[Oulu]] ewech.
== Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Kuckeswäertes ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Perséinlechkeeten ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Regioun Kainuu]]
[[Kategorie:Stied a Finnland]]
5kxtaokqgh7xtbcgfixxsd4whsfxgap
Bottnesche Golf
0
175553
2675871
2026-04-25T17:08:56Z
Zinneke
34
.
2675871
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Séi}}
De '''Bottnesche Golf''' ([[Finnesch|fi:]] ''Pohjanlahti'', [[Schweedesch|sv:]] ''Bottniska viken''; op [[Däitsch|de:]] ''Bottnischer Meerbusen''), ass deen nërdlechen Aarm vum [[Baltescht Mier|Baltesche Mier]], un dee [[Finnland]] (am Osten) a [[Schweden]] (am Westen) grenzen.
E besteet aus zwéi Basengen, déi vun der Mierenkt [[Kvarken]] getrennt ginnn: d'[[Bottemier]] am Süden an d'[[Bottenwiek]] am Norden. De Salzgehalt hëlt vu Süden no Norden hin of. Am Bottemier läit e bei bei ca. 3 g/Liter, sou datt et sech ëm [[Brackwaasser]] handelt. D'Waasser vun der Bottenwiek ass praktesch [[Séiwasser]], sou datt een do Séisswaasserfësch wéi den [[Hiecht]] an de [[Echte Barsch|Barsch]] fënnt.
De Bottnesch Golf huet eng Fläch vu 117.000 km2. En ass vun Norden no Süde ronn 725 km laang, an déi gréisste Breet ass 240 km. Op der engster Plaz am ''Kvarken'' sinn dat schweedescht an dat finnescht Festland eng 80 km vuneneen ewech. Ongeféier een Drëttel vum Waasser vum Baltesche Mier, ronn 7.000 km³, sinn an deem Golf.
En ass an der Moyenne 60 m déif, mat 301 m op der déifster Plaz am [[Ålandmier]] (no der [[Landsortdéift]] déi zweetdéifste Plaz am Baltesche Mier).
De Bottnesche Golf ass eng Rëtsch Méint am Joer zougefruer, sou datt
e fir de Schëffverkéier zwangsleefeg eng manner wichteg Roll spillt. Et ginn awer Hafestied do, wéi z. B. [[Luleå]] an [[Oulu]].
Gréisser Insele sinn [[Hailuoto]], [[Stora Fjäderägg]], [[Öja (Finnland)|Öja]], [[Norrbyskären]], [[Replot]], [[Trysunda]], [[Örskär]] a [[Gräsö]]. Zu den Zouflëss zielen [[Torne älv]], [[Kemijoki]], [[Lule älv]] an [[Ume älv]].
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
[[Kategorie:Geographie vu Schweden]]
[[Kategorie:Geographie vu Finnland]]
[[Kategorie:Baltescht Mier]]
hyyv8duu3jk4fynbam02ng3m90vdnwj
2675874
2675871
2026-04-25T17:17:47Z
Zinneke
34
2675874
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Séi}}
De '''Bottnesche Golf''' ([[Finnesch|fi:]] ''Pohjanlahti'', [[Schweedesch|sv:]] ''Bottniska viken''; op [[Däitsch|de:]] ''Bottnischer Meerbusen''), ass deen nërdlechen Aarm vum [[Baltescht Mier|Baltesche Mier]], un dee [[Finnland]] (am Osten) a [[Schweden]] (am Westen) grenzen.
E besteet aus zwéi Basengen, déi vun der Mierenkt [[Kvarken]] getrennt ginnn: d'[[Bottemier]] am Süden an d'[[Bottenwiek]] am Norden. De Salzgehalt hëlt vu Süden no Norden hin of. Am Bottemier läit e bei bei ca. 3 g/Liter, sou datt et sech ëm [[Brackwaasser]] handelt. D'Waasser vun der Bottenwiek ass praktesch [[Séisswasser]], sou datt een do Séisswaasserfësch wéi den [[Hiecht]] an de [[Echte Barsch|Barsch]] fënnt.
De Bottnesch Golf huet eng Fläch vu 117.000 km2. En ass vun Norden no Süde ronn 725 km laang, an déi gréisste Breet ass 240 km. Op der engster Plaz am ''Kvarken'' sinn dat schweedescht an dat finnescht Festland eng 80 km vuneneen ewech. Ongeféier een Drëttel vum Waasser vum Baltesche Mier, ronn 7.000 km³, sinn an deem Golf.
En ass an der Moyenne 60 m déif, mat 301 m op der déifster Plaz am [[Ålandmier]] (no der [[Landsortdéift]] déi zweetdéifste Plaz am Baltesche Mier).
De Bottnesche Golf ass eng Rëtsch Méint am Joer zougefruer, sou datt
e fir de Schëffverkéier zwangsleefeg eng manner wichteg Roll spillt. Et ginn awer Hafestied do, wéi z. B. [[Luleå]] an [[Oulu]].
Gréisser Insele sinn [[Hailuoto]], [[Stora Fjäderägg]], [[Öja (Finnland)|Öja]], [[Norrbyskären]], [[Replot]], [[Trysunda]], [[Örskär]] a [[Gräsö]]. Zu den Zouflëss zielen [[Torne älv]], [[Kemijoki]], [[Lule älv]] an [[Ume älv]].
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
[[Kategorie:Geographie vu Schweden]]
[[Kategorie:Geographie vu Finnland]]
[[Kategorie:Baltescht Mier]]
qzj8ox2i68p6vbkarwpd2j93xctszy7
2675878
2675874
2026-04-25T18:35:02Z
GilPe
14980
wann "Bottemier" ouni <n>, dann och "Bottewiek"; Upassungen
2675878
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Séi}}
De '''Bottnesche Golf''' ([[Finnesch|fi:]] ''Pohjanlahti'', [[Schweedesch|sv:]] ''Bottniska viken''; op [[Däitsch|de:]] ''Bottnischer Meerbusen''), ass deen nërdlechen Aarm vum [[Baltescht Mier|Baltesche Mier]], un dee [[Finnland]] (am Osten) a [[Schweden]] (am Westen) grenzen.
E besteet aus zwéi Basengen, déi vun der Mierengt [[Kvarken]] getrennt ginn: d'[[Bottemier]] am Süden an d'[[Bottewiek]] am Norden. De Salzgehalt hëlt vu Süden no Norden hin of. Am Bottemier läit e bei bei ca. 3 g/Liter, sou datt et sech ëm [[Brackwaasser]] handelt. D'Waasser vun der Bottewiek ass praktesch [[Séisswasser]], sou datt een do Séisswaasserfësch wéi den [[Hiecht]] an de [[Echte Barsch|Barsch]] fënnt.
De Bottnesch Golf huet eng Fläch vun 117.000 {{Km²}}. En ass vun Norden no Süde ronn 725 km laang, an déi gréisste Breet ass 240 km. Op der enkster Plaz am ''Kvarken'' sinn dat schweedescht an dat finnescht Festland eng 80 km vuneneen ewech. Ongeféier en Drëttel vum Waasser vum Baltesche Mier, ronn 7.000 km³, sinn an deem Golf.
En ass an der Moyenne 60 m déif, mat 301 m op der déifster Plaz am [[Ålandmier]] (no der [[Landsortdéift]] déi zweetdéifst Plaz am Baltesche Mier).
De Bottnesche Golf ass eng Rëtsch Méint am Joer zougefruer, sou datt e fir de Schëffsverkéier zwangsleefeg eng manner wichteg Roll spillt. Et gëtt awer Hafestied do, wéi z. B. [[Luleå]] an [[Oulu]].
Gréisser Insele sinn [[Hailuoto]], [[Stora Fjäderägg]], [[Öja (Finnland)|Öja]], [[Norrbyskären]], [[Replot]], [[Trysunda]], [[Örskär]] a [[Gräsö]]. Zu den Zouflëss zielen [[Torne älv]], [[Kemijoki]], [[Lule älv]] an [[Ume älv]].
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
[[Kategorie:Geographie vu Schweden]]
[[Kategorie:Geographie vu Finnland]]
[[Kategorie:Baltescht Mier]]
flo4r479l8t9p62dbvjawcnkk0cdwlv
2675885
2675878
2026-04-25T20:11:02Z
Zinneke
34
en: Botnian Sea, da nenne mer dat och esou
2675885
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Séi}}
De '''Bottnesche Golf''' ([[Finnesch|fi:]] ''Pohjanlahti'', [[Schweedesch|sv:]] ''Bottniska viken''; op [[Däitsch|de:]] ''Bottnischer Meerbusen''), ass deen nërdlechen Aarm vum [[Baltescht Mier|Baltesche Mier]], un dee [[Finnland]] (am Osten) a [[Schweden]] (am Westen) grenzen.
E besteet aus zwéi Basengen, déi vun der Mierengt [[Kvarken]] getrennt ginn: d'[[Bottnescht Mier]] am Süden an d'[[Bottewiek]] am Norden. De Salzgehalt hëlt vu Süden no Norden hin of. Am Bottnesche Mier läit e bei bei ca. 3 g/Liter, sou datt et sech ëm [[Brackwaasser]] handelt. D'Waasser vun der Bottewiek ass praktesch [[Séisswasser]], sou datt een do Séisswaasserfësch wéi den [[Hiecht]] an de [[Echte Barsch|Barsch]] fënnt.
De Bottnesch Golf huet eng Fläch vun 117.000 {{Km²}}. En ass vun Norden no Süde ronn 725 km laang, an déi gréisste Breet ass 240 km. Op der enkster Plaz am ''Kvarken'' sinn dat schweedescht an dat finnescht Festland eng 80 km vuneneen ewech. Ongeféier en Drëttel vum Waasser vum Baltesche Mier, ronn 7.000 km³, sinn an deem Golf.
En ass an der Moyenne 60 m déif, mat 301 m op der déifster Plaz am [[Ålandmier]] (no der [[Landsortdéift]] déi zweetdéifst Plaz am Baltesche Mier).
De Bottnesche Golf ass eng Rëtsch Méint am Joer zougefruer, sou datt e fir de Schëffsverkéier zwangsleefeg eng manner wichteg Roll spillt. Et gëtt awer Hafestied do, wéi z. B. [[Luleå]] an [[Oulu]].
Gréisser Insele sinn [[Hailuoto]], [[Stora Fjäderägg]], [[Öja (Finnland)|Öja]], [[Norrbyskären]], [[Replot]], [[Trysunda]], [[Örskär]] a [[Gräsö]]. Zu den Zouflëss zielen [[Torne älv]], [[Kemijoki]], [[Lule älv]] an [[Ume älv]].
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
[[Kategorie:Geographie vu Schweden]]
[[Kategorie:Geographie vu Finnland]]
[[Kategorie:Baltescht Mier]]
d89z8axpfq3393qedz2gxfinub9zrau
2675886
2675885
2026-04-25T20:13:56Z
Zinneke
34
en: Bothian Bay
2675886
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Séi}}
De '''Bottnesche Golf''' ([[Finnesch|fi:]] ''Pohjanlahti'', [[Schweedesch|sv:]] ''Bottniska viken''; op [[Däitsch|de:]] ''Bottnischer Meerbusen''), ass deen nërdlechen Aarm vum [[Baltescht Mier|Baltesche Mier]], un dee [[Finnland]] (am Osten) a [[Schweden]] (am Westen) grenzen.
E besteet aus zwéi Basengen, déi vun der Mierengt [[Kvarken]] getrennt ginn: d'[[Bottnescht Mier]] am Süden an d'[[Bottnesch Bucht]] am Norden. De Salzgehalt hëlt vu Süden no Norden hin of. Am Bottnesche Mier läit e bei bei ca. 3 g/Liter, sou datt et sech ëm [[Brackwaasser]] handelt. D'Waasser vun der Bottnescher Bucht ass praktesch [[Séisswasser]], sou datt een do Séisswaasserfësch wéi den [[Hiecht]] an de [[Echte Barsch|Barsch]] fënnt.
De Bottnesch Golf huet eng Fläch vun 117.000 {{Km²}}. En ass vun Norden no Süde ronn 725 km laang, an déi gréisste Breet ass 240 km. Op der enkster Plaz am ''Kvarken'' sinn dat schweedescht an dat finnescht Festland eng 80 km vuneneen ewech. Ongeféier en Drëttel vum Waasser vum Baltesche Mier, ronn 7.000 km³, sinn an deem Golf.
En ass an der Moyenne 60 m déif, mat 301 m op der déifster Plaz am [[Ålandmier]] (no der [[Landsortdéift]] déi zweetdéifst Plaz am Baltesche Mier).
De Bottnesche Golf ass eng Rëtsch Méint am Joer zougefruer, sou datt e fir de Schëffsverkéier zwangsleefeg eng manner wichteg Roll spillt. Et gëtt awer Hafestied do, wéi z. B. [[Luleå]] an [[Oulu]].
Gréisser Insele sinn [[Hailuoto]], [[Stora Fjäderägg]], [[Öja (Finnland)|Öja]], [[Norrbyskären]], [[Replot]], [[Trysunda]], [[Örskär]] a [[Gräsö]]. Zu den Zouflëss zielen [[Torne älv]], [[Kemijoki]], [[Lule älv]] an [[Ume älv]].
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
[[Kategorie:Geographie vu Schweden]]
[[Kategorie:Geographie vu Finnland]]
[[Kategorie:Baltescht Mier]]
i8hf1az3f8a8jek14izjraeamhvfcvl
2675912
2675886
2026-04-26T07:01:00Z
~2026-25512-22
70951
///
2675912
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Séi}}
De '''Bottnesche Golf''' ([[Finnesch|fi:]] ''Pohjanlahti'', [[Schweedesch|sv:]] ''Bottniska viken''; op [[Däitsch|de:]] ''Bottnischer Meerbusen''), ass den nërdlechen Aarm vum [[Baltescht Mier|Baltesche Mier]], un dee [[Finnland]] (am Osten) a [[Schweden]] (am Westen) grenzen.
E besteet aus zwéi Basengen, déi vun der Mierengt [[Kvarken]] getrennt ginn: d'[[Bottnescht Mier]] am Süden an d'[[Bottnesch Bucht]] am Norden. De Salzgehalt hëlt vu Süden no Norden hin of. Am Bottnesche Mier läit e bei bei ca. 3 g/Liter, sou datt et sech ëm [[Brackwaasser]] handelt. D'Waasser vun der Bottnescher Bucht ass praktesch [[Séisswasser]], sou datt een do Séisswaasserfësch wéi den [[Hiecht]] an de [[Echte Barsch|Barsch]] fënnt.
De Bottnesch Golf huet eng Fläch vun 117.000 {{Km²}}. En ass vun Norden no Süde ronn 725 km laang, an déi gréisste Breet ass 240 km. Op der enkster Plaz am ''Kvarken'' sinn dat schweedescht an dat finnescht Festland eng 80 km vuneneen ewech. Ongeféier en Drëttel vum Waasser vum Baltesche Mier, ronn 7.000 km³, sinn an deem Golf.
En ass an der Moyenne 60 m déif, mat 301 m op der déifster Plaz am [[Ålandmier]] (no der [[Landsortdéift]] déi zweetdéifst Plaz am Baltesche Mier).
De Bottnesche Golf ass eng Rëtsch Méint am Joer zougefruer, sou datt e fir de Schëffsverkéier zwangsleefeg eng manner wichteg Roll spillt. Et gëtt awer Hafestied do, wéi z. B. [[Luleå]] an [[Oulu]].
Gréisser Insele sinn [[Hailuoto]], [[Stora Fjäderägg]], [[Öja (Finnland)|Öja]], [[Norrbyskären]], [[Replot]], [[Trysunda]], [[Örskär]] a [[Gräsö]]. Zu den Zouflëss zielen [[Torne älv]], [[Kemijoki]], [[Lule älv]] an [[Ume älv]].
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
[[Kategorie:Geographie vu Schweden]]
[[Kategorie:Geographie vu Finnland]]
[[Kategorie:Baltescht Mier]]
aq865y7s9nrgkkh8fyes9g7u78bk7fr
Hämeenlinna
0
175554
2675879
2026-04-25T18:37:50Z
GilPe
14980
Nei Säit am Opbau
2675879
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{SkizzGeoFIN}}
{{Infobox Uertschaft Finnland}}
'''Hämeenlinna''' ass eng Stad a [[Finnland]] an de [[Chef-lieu]] vun der Regioun [[Kanta-Häme]]. Se huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small>[%r]}} an ass {{wikidata|property|qualifier|references|P2046|P585|format=%p}} grouss; d'[[Bevëlkerungsdicht]] läit deemno bei {{formatnum:{{#expr:{{wikidata|property|raw|P1082}} / {{wikidata|property|raw|P2046}} round 2}}}} Awunner / {{km²}}<ref>Awunner a Fläch ginn automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>.
== Geographie ==
{{PAGENAME}} läit
== Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Kuckeswäertes ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Perséinlechkeeten ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Regioun Kanta-Häme]]
[[Kategorie:Stied a Finnland]]
efx84vfrjizms0c4u1tekx33eszf44v
2675881
2675879
2026-04-25T18:47:19Z
GilPe
14980
Nei Säit; gréisstendeels iwwersat vun de.wiki. EnCours ewech
2675881
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoFIN}}
{{Infobox Uertschaft Finnland}}
'''Hämeenlinna''' ass eng Stad a [[Finnland]] an de [[Chef-lieu]] vun der Regioun [[Kanta-Häme]]. Se huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small>[%r]}} an ass {{wikidata|property|qualifier|references|P2046|P585|format=%p}} grouss; d'[[Bevëlkerungsdicht]] läit deemno bei {{formatnum:{{#expr:{{wikidata|property|raw|P1082}} / {{wikidata|property|raw|P2046}} round 2}}}} Awunner / {{km²}}<ref>Awunner a Fläch ginn automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>.
== Geographie ==
D'Stadzentrum vun {{PAGENAME}} läit um Uwänner vum [[Vanajaséi]] am Zentrum vun der Regioun Kanta-Häme, ongeféier op der hallwer Streck tëscht [[Helsinki]] (98 km südlech) an [[Tampere]] (75 km nërdlech).
Nieft dem Stadzentrum begräift d'Verwaltungsgebitt vun Hämeenlinna no der Gemengefusioun vun 2009 eng grouss Fläch vun 2.067 km², bësse manner wéi [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]].
D'Gemeng Hämeenlinna huet 339 [[Séi|Séien]], vun deenen déi gréisst de Vanajaséi, de Kukkia an de Kuohijärvi sinn.
== Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Kuckeswäertes ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Perséinlechkeeten ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Regioun Kanta-Häme]]
[[Kategorie:Stied a Finnland]]
bjarokz819e0jl4ep9bg4litib0yyf7
Kokkola
0
175555
2675882
2026-04-25T18:51:20Z
GilPe
14980
Nei Säit am Opbau
2675882
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{SkizzGeoFIN}}
{{Infobox Uertschaft Finnland}}
'''Kokkola''' ({{Audio|xy.ogg|Tampere}}) ass eng Stad a [[Finnland]] an de [[Chef-lieu]] vun der Regioun [[Mëttelösterbotten]]. Se huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small>[%r]}} an ass {{wikidata|property|qualifier|references|P2046|P585|format=%p}} grouss; d'[[Bevëlkerungsdicht]] läit deemno bei {{formatnum:{{#expr:{{wikidata|property|raw|P1082}} / {{wikidata|property|raw|P2046}} round 2}}}} Awunner / {{km²}}<ref>Awunner a Fläch ginn automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>.
== Geographie ==
{{PAGENAME}} läit
== Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Kuckeswäertes ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Perséinlechkeeten ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Regioun Mëttelösterbotten]]
[[Kategorie:Stied a Finnland]]
2m5awchf2qd7am0fofu7jlo2otao4es
2675884
2675882
2026-04-25T18:58:50Z
GilPe
14980
Nei Säit; gréisstendeels iwwersat vun en.wiki
2675884
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoFIN}}
{{Infobox Uertschaft Finnland}}
'''Kokkola''' ass eng Stad a [[Finnland]] an de [[Chef-lieu]] vun der Regioun [[Mëttelösterbotten]]. Se huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small>[%r]}} an ass {{wikidata|property|qualifier|references|P2046|P585|format=%p}} grouss; d'[[Bevëlkerungsdicht]] läit deemno bei {{formatnum:{{#expr:{{wikidata|property|raw|P1082}} / {{wikidata|property|raw|P2046}} round 2}}}} Awunner / {{km²}}<ref>Awunner a Fläch ginn automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>.
== Geographie ==
{{PAGENAME}} läit um [[Bottnesche Golf]], op der Westküst vu Finnland. Déi noost gréisser Stied si [[Vaasa]], 121 Kilometer südwestlech, an [[Oulu]], 198 km nordëstlech. Bis an d'Haaptstad Helsinki (am Süden) sinn et 483 km. Nopeschstied a Gemenge si [[Kalajoki]] am Nordosten, [[Kannus]] an [[Toholampi]] am Osten, [[Halsua]] a [[Kaustinen]] am Südosten, [[Kronoby]] am Süden a [[Larsmo]] am Südwesten.
D'Landschaft vun der Regioun ronderëm Kokkola ass flaach mat ville Flëss, déi duerch d'Land fléissen. De gréisste Floss an der Géigend ass de [[Perhonjoki]], deen nërdlech vu Kokkola an de Bottnesche Golf leeft.
== Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Kuckeswäertes ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Perséinlechkeeten ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Regioun Mëttelösterbotten]]
[[Kategorie:Stied a Finnland]]
s2n8kd0a8l4bcxxi5tgtknpxqim537o
Liège-Bastogne-Liège 2026
0
175556
2675904
2026-04-26T05:51:58Z
Zinneke
34
départ
2675904
wikitext
text/x-wiki
{{Cycling race/infobox|Q136745813}}
'''[[Liège-Bastogne-Liège]] 2026''' ass déi 112. Editioun vun dëser Vëloscourse fir Männer op der Strooss. Si war de 26. Abrëll 2026 an ass Deel vum [[UCI World Tour 2026]] Kalenner an der Kategorie 1.UWT (1. Divisioun).
== Presentatioun ==
=== Parcours ===
Par rapport zu der [[Liège-Bastogne-Liège 2025|Editioum vun 2025]], gouf de Parcours liicht geännert an ass 7,5 km méi laang, behält awer 11 ausgewise Côten. D'[[Côte de Mont-le-Soie]] fällt ewech iwwedeems de [[Col de Haussire]], deen 2025 nei derbei war, bäibehale gëtt. Just virun der Arrivée gouf eng zousätzlech Schwieregkeet agebaut, d'[[Côte du Maquisard]], déi zanter [[Liège-Bastogne-Liège 2020|2020]] net méi gefuer gi war, an déi just virun der [[Côte de Desnié]] läit. D'Arrivée, no 259,5 Kilometer, ass um [[Quai des Ardennes]], eng 800 m riicht Streck, um rietsen Uwänner vun der [[Ourthe (Floss)|Ourthe]]<ref>https://www.liege-bastogne-liege.be/fr/etape-1</ref>.
{| cellpadding="4" cellspacing="0" class="sortable" style="border: 1px solid rgb(200,200,200); color: black; margin: 0 0 0.5em 0; background-color: rgb(255, 255, 255); padding: 5px; float: left; clear: left; ; text-align: center; vertical-align: top; font-size: 85%; line-height: 1.5em;"
|+ class="hidden"| Déi eenzel Côten<ref>{{lien web|url=https://www.liege-bastogne-liege.be/fr/etape-1|titre=Cols et côtes|site=liege-bastogne-liege.be|consulté le=20 avril 2018}}</ref>.
! scope="col" style="background-color:#FFDF80;" align="center" | Nr
! scope="col" style="background-color:#FFDF80;" align="center" | Numm
! scope="col" style="background-color:#FFDF80;" align="center" | km (uewendrop)
! scope="col" style="background-color:#FFDF80;" align="center" | Längt (m)
! scope="col" style="background-color:#FFDF80;" align="center" | Pente (Moyenne)
! scope="col" style="background-color:#FFDF80;" align="center" | km bis bei d'Arrivée (uewendrop)
|-
| '''1'''
| align="left"| [[Côte de Saint-Roch]]
| align="center"| 83,7
| align="center"| 1 000
| align="center"| 11,2 %
| align="center"| 175,8
|-
| '''2'''
| align="left"| [[Col de Haussire]]
| align="center"| 132,4
| align="center"| 3 900
| align="center"| 6,8 %
| align="center"| 127,1
|-
| '''3'''
| align="left"| [[Côte de Wanne]]
| align="center"| 171,2
| align="center"| 2 800
| align="center"| 7,4 %
| align="center"| 88,3
|-
| '''4'''
| align="left"| [[Côte de Stockeu]] (Stèle [[Eddy Merckx]])
| align="center"| 177,7
| align="center"| 1 000
| align="center"| 12,5 %
| align="center"| 81,8
|-
| '''5'''
| align="left"| [[Côte de la Haute-Levée]]
| align="center"| 181,9
| align="center"| 3 600
| align="center"| 5,6 %
| align="center"| 77,6
|-
| '''6'''
| align="left"| [[Col du Rosier]]
| align="center"| 196,2
| align="center"| 4 400
| align="center"| 5,9 %
| align="center"| 63,3
|-
| '''7'''
| align="left"| [[Côte du Maquisard]]
| align="center"| 208,7
| align="center"| 3 000
| align="center"| 5,1 %
| align="center"| 50,8
|-
| '''8'''
| align="left"| [[Côte de Desnié]]
| align="center"| 212,8
| align="center"| 1 600
| align="center"| 8,1 %
| align="center"| 46,7
|-
| '''9'''
| align="left"| [[Côte de La Redoute]]
| align="center"| 225,5
| align="center"| 2 000
| align="center"| 8,9 %
| align="center"| 34
|-
| '''10'''
| align="left"| [[Côte des Forges]] (Stèle [[Stan Ockers]])
| align="center"| 236,2
| align="center"| 1 300
| align="center"| 7,8 %
| align="center"| 23,3
|-
| '''11'''
| align="left"| [[Roche-aux-faucons|Côte de la Roche aux faucons]]
| align="center"| 246,2
| align="center"| 1 300
| align="center"| 11 %
| align="center"| 13,3
|}
{{clr|left}}
=== Ekippen ===
{{Cycling race/listofteams|Q136745813}}
== Klassement ==
{{Cycling race/generalclassification|Q136745813}}
== Coureuren um Depart ==
{{Cycling race/startlist|Q136745813}}
== Um Spaweck ==
{{commonscat}}
{{Navigatioun Léck-Baaschtnech-Léck}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Liège-Bastogne-Liège|2026]]
[[Kategorie:2026 am Vëlossport]]
gp99a3kw6x823zlm3r75q6wanp4ipco
2675905
2675904
2026-04-26T05:52:52Z
Zinneke
34
[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:2026 am Vëlossport]] ewechgeholl; [[Kategorie:Vëlossport 2026]] derbäigesat
2675905
wikitext
text/x-wiki
{{Cycling race/infobox|Q136745813}}
'''[[Liège-Bastogne-Liège]] 2026''' ass déi 112. Editioun vun dëser Vëloscourse fir Männer op der Strooss. Si war de 26. Abrëll 2026 an ass Deel vum [[UCI World Tour 2026]] Kalenner an der Kategorie 1.UWT (1. Divisioun).
== Presentatioun ==
=== Parcours ===
Par rapport zu der [[Liège-Bastogne-Liège 2025|Editioum vun 2025]], gouf de Parcours liicht geännert an ass 7,5 km méi laang, behält awer 11 ausgewise Côten. D'[[Côte de Mont-le-Soie]] fällt ewech iwwedeems de [[Col de Haussire]], deen 2025 nei derbei war, bäibehale gëtt. Just virun der Arrivée gouf eng zousätzlech Schwieregkeet agebaut, d'[[Côte du Maquisard]], déi zanter [[Liège-Bastogne-Liège 2020|2020]] net méi gefuer gi war, an déi just virun der [[Côte de Desnié]] läit. D'Arrivée, no 259,5 Kilometer, ass um [[Quai des Ardennes]], eng 800 m riicht Streck, um rietsen Uwänner vun der [[Ourthe (Floss)|Ourthe]]<ref>https://www.liege-bastogne-liege.be/fr/etape-1</ref>.
{| cellpadding="4" cellspacing="0" class="sortable" style="border: 1px solid rgb(200,200,200); color: black; margin: 0 0 0.5em 0; background-color: rgb(255, 255, 255); padding: 5px; float: left; clear: left; ; text-align: center; vertical-align: top; font-size: 85%; line-height: 1.5em;"
|+ class="hidden"| Déi eenzel Côten<ref>{{lien web|url=https://www.liege-bastogne-liege.be/fr/etape-1|titre=Cols et côtes|site=liege-bastogne-liege.be|consulté le=20 avril 2018}}</ref>.
! scope="col" style="background-color:#FFDF80;" align="center" | Nr
! scope="col" style="background-color:#FFDF80;" align="center" | Numm
! scope="col" style="background-color:#FFDF80;" align="center" | km (uewendrop)
! scope="col" style="background-color:#FFDF80;" align="center" | Längt (m)
! scope="col" style="background-color:#FFDF80;" align="center" | Pente (Moyenne)
! scope="col" style="background-color:#FFDF80;" align="center" | km bis bei d'Arrivée (uewendrop)
|-
| '''1'''
| align="left"| [[Côte de Saint-Roch]]
| align="center"| 83,7
| align="center"| 1 000
| align="center"| 11,2 %
| align="center"| 175,8
|-
| '''2'''
| align="left"| [[Col de Haussire]]
| align="center"| 132,4
| align="center"| 3 900
| align="center"| 6,8 %
| align="center"| 127,1
|-
| '''3'''
| align="left"| [[Côte de Wanne]]
| align="center"| 171,2
| align="center"| 2 800
| align="center"| 7,4 %
| align="center"| 88,3
|-
| '''4'''
| align="left"| [[Côte de Stockeu]] (Stèle [[Eddy Merckx]])
| align="center"| 177,7
| align="center"| 1 000
| align="center"| 12,5 %
| align="center"| 81,8
|-
| '''5'''
| align="left"| [[Côte de la Haute-Levée]]
| align="center"| 181,9
| align="center"| 3 600
| align="center"| 5,6 %
| align="center"| 77,6
|-
| '''6'''
| align="left"| [[Col du Rosier]]
| align="center"| 196,2
| align="center"| 4 400
| align="center"| 5,9 %
| align="center"| 63,3
|-
| '''7'''
| align="left"| [[Côte du Maquisard]]
| align="center"| 208,7
| align="center"| 3 000
| align="center"| 5,1 %
| align="center"| 50,8
|-
| '''8'''
| align="left"| [[Côte de Desnié]]
| align="center"| 212,8
| align="center"| 1 600
| align="center"| 8,1 %
| align="center"| 46,7
|-
| '''9'''
| align="left"| [[Côte de La Redoute]]
| align="center"| 225,5
| align="center"| 2 000
| align="center"| 8,9 %
| align="center"| 34
|-
| '''10'''
| align="left"| [[Côte des Forges]] (Stèle [[Stan Ockers]])
| align="center"| 236,2
| align="center"| 1 300
| align="center"| 7,8 %
| align="center"| 23,3
|-
| '''11'''
| align="left"| [[Roche-aux-faucons|Côte de la Roche aux faucons]]
| align="center"| 246,2
| align="center"| 1 300
| align="center"| 11 %
| align="center"| 13,3
|}
{{clr|left}}
=== Ekippen ===
{{Cycling race/listofteams|Q136745813}}
== Klassement ==
{{Cycling race/generalclassification|Q136745813}}
== Coureuren um Depart ==
{{Cycling race/startlist|Q136745813}}
== Um Spaweck ==
{{commonscat}}
{{Navigatioun Léck-Baaschtnech-Léck}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Liège-Bastogne-Liège|2026]]
[[Kategorie:Vëlossport 2026]]
4kqfcn8fah04kzsjf8kojec2s1g1uva
2675914
2675905
2026-04-26T07:30:27Z
GilPe
14980
Upassungen
2675914
wikitext
text/x-wiki
{{Cycling race/infobox|Q136745813}}
'''[[Liège-Bastogne-Liège]] 2026''' ass déi 112. Editioun vun dëser [[Vëlo|Vëloscourse]] fir Männer op der Strooss. Se war de 26. Abrëll 2026 an ass Deel vum [[UCI World Tour 2026]] Kalenner an der Kategorie 1.UWT (1. Divisioun).
== Presentatioun ==
=== Parcours ===
Par rapport zu der [[Liège-Bastogne-Liège 2025|Editioun vun 2025]], gouf de Parcours liicht geännert a war 7,5 km méi laang, huet awer 11 ausgewise Côte behalen. D'[[Côte de Mont-le-Soie]] ass ewech gefall, iwwerdeems de [[Col de Haussire]], deen 2025 nei derbäi war, bäibehale gouf. Just virun der Arrivée gouf eng zousätzlech Schwieregkeet agebaut, d'[[Côte du Maquisard]], déi zanter [[Liège-Bastogne-Liège 2020|2020]] net méi gefuer gi war, an déi just virun der [[Côte de Desnié]] louch. D'Arrivée, no 259,5 Kilometer, war um [[Quai des Ardennes]], eng 800 m riicht Streck, um rietsen Uwänner vun der [[Ourthe (Floss)|Ourthe]]<ref>https://www.liege-bastogne-liege.be/fr/etape-1</ref>.
{| cellpadding="4" cellspacing="0" class="sortable" style="border: 1px solid rgb(200,200,200); color: black; margin: 0 0 0.5em 0; background-color: rgb(255, 255, 255); padding: 5px; float: left; clear: left; ; text-align: center; vertical-align: top; font-size: 85%; line-height: 1.5em;"
|+ class="hidden"| Déi eenzel Côten<ref>{{lien web|url=https://www.liege-bastogne-liege.be/fr/etape-1|titre=Cols et côtes|site=liege-bastogne-liege.be|consulté le=20 avril 2018}}</ref>.
! scope="col" style="background-color:#FFDF80;" align="center" | Nr
! scope="col" style="background-color:#FFDF80;" align="center" | Numm
! scope="col" style="background-color:#FFDF80;" align="center" | km (uewendrop)
! scope="col" style="background-color:#FFDF80;" align="center" | Längt (m)
! scope="col" style="background-color:#FFDF80;" align="center" | Pente (Moyenne)
! scope="col" style="background-color:#FFDF80;" align="center" | km bis bei d'Arrivée (uewendrop)
|-
| '''1'''
| align="left"| [[Côte de Saint-Roch]]
| align="center"| 83,7
| align="center"| 1 000
| align="center"| 11,2 %
| align="center"| 175,8
|-
| '''2'''
| align="left"| [[Col de Haussire]]
| align="center"| 132,4
| align="center"| 3 900
| align="center"| 6,8 %
| align="center"| 127,1
|-
| '''3'''
| align="left"| [[Côte de Wanne]]
| align="center"| 171,2
| align="center"| 2 800
| align="center"| 7,4 %
| align="center"| 88,3
|-
| '''4'''
| align="left"| [[Côte de Stockeu]] (Stèle [[Eddy Merckx]])
| align="center"| 177,7
| align="center"| 1 000
| align="center"| 12,5 %
| align="center"| 81,8
|-
| '''5'''
| align="left"| [[Côte de la Haute-Levée]]
| align="center"| 181,9
| align="center"| 3 600
| align="center"| 5,6 %
| align="center"| 77,6
|-
| '''6'''
| align="left"| [[Col du Rosier]]
| align="center"| 196,2
| align="center"| 4 400
| align="center"| 5,9 %
| align="center"| 63,3
|-
| '''7'''
| align="left"| [[Côte du Maquisard]]
| align="center"| 208,7
| align="center"| 3 000
| align="center"| 5,1 %
| align="center"| 50,8
|-
| '''8'''
| align="left"| [[Côte de Desnié]]
| align="center"| 212,8
| align="center"| 1 600
| align="center"| 8,1 %
| align="center"| 46,7
|-
| '''9'''
| align="left"| [[Côte de La Redoute]]
| align="center"| 225,5
| align="center"| 2 000
| align="center"| 8,9 %
| align="center"| 34
|-
| '''10'''
| align="left"| [[Côte des Forges]] (Stèle [[Stan Ockers]])
| align="center"| 236,2
| align="center"| 1 300
| align="center"| 7,8 %
| align="center"| 23,3
|-
| '''11'''
| align="left"| [[Roche-aux-faucons|Côte de la Roche aux faucons]]
| align="center"| 246,2
| align="center"| 1 300
| align="center"| 11 %
| align="center"| 13,3
|}
{{clr|left}}
=== Ekippen ===
{{Cycling race/listofteams|Q136745813}}
== Klassement ==
{{Cycling race/generalclassification|Q136745813}}
== Coureuren um Depart ==
{{Cycling race/startlist|Q136745813}}
== Um Spaweck ==
{{commonscat}}
{{Navigatioun Léck-Baaschtnech-Léck}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Liège-Bastogne-Liège|2026]]
[[Kategorie:Vëlossport 2026]]
7h38r7zmjk39u9r4r02sktvby0tfd5c
2675939
2675914
2026-04-26T11:04:07Z
~2026-25471-01
70953
ass Deel = schlecht Sprooch
2675939
wikitext
text/x-wiki
{{Cycling race/infobox|Q136745813}}
'''[[Liège-Bastogne-Liège]] 2026''' ass déi 112. Editioun vun dëser [[Vëlo|Vëloscourse]] fir Männer op der Strooss. Se war de 26. Abrëll 2026 a stoung um Kalenner vum [[UCI World Tour 2026]] an der Kategorie 1.UWT (1. Divisioun).
== Presentatioun ==
=== Parcours ===
Par rapport zu der [[Liège-Bastogne-Liège 2025|Editioun vun 2025]], gouf de Parcours liicht geännert a war 7,5 km méi laang, huet awer 11 ausgewise Côte behalen. D'[[Côte de Mont-le-Soie]] ass ewech gefall, iwwerdeems de [[Col de Haussire]], deen 2025 nei derbäi war, bäibehale gouf. Just virun der Arrivée gouf eng zousätzlech Schwieregkeet agebaut, d'[[Côte du Maquisard]], déi zanter [[Liège-Bastogne-Liège 2020|2020]] net méi gefuer gi war, an déi just virun der [[Côte de Desnié]] louch. D'Arrivée, no 259,5 Kilometer, war um [[Quai des Ardennes]], eng 800 m riicht Streck, um rietsen Uwänner vun der [[Ourthe (Floss)|Ourthe]]<ref>https://www.liege-bastogne-liege.be/fr/etape-1</ref>.
{| cellpadding="4" cellspacing="0" class="sortable" style="border: 1px solid rgb(200,200,200); color: black; margin: 0 0 0.5em 0; background-color: rgb(255, 255, 255); padding: 5px; float: left; clear: left; ; text-align: center; vertical-align: top; font-size: 85%; line-height: 1.5em;"
|+ class="hidden"| Déi eenzel Côten<ref>{{lien web|url=https://www.liege-bastogne-liege.be/fr/etape-1|titre=Cols et côtes|site=liege-bastogne-liege.be|consulté le=20 avril 2018}}</ref>.
! scope="col" style="background-color:#FFDF80;" align="center" | Nr
! scope="col" style="background-color:#FFDF80;" align="center" | Numm
! scope="col" style="background-color:#FFDF80;" align="center" | km (uewendrop)
! scope="col" style="background-color:#FFDF80;" align="center" | Längt (m)
! scope="col" style="background-color:#FFDF80;" align="center" | Pente (Moyenne)
! scope="col" style="background-color:#FFDF80;" align="center" | km bis bei d'Arrivée (uewendrop)
|-
| '''1'''
| align="left"| [[Côte de Saint-Roch]]
| align="center"| 83,7
| align="center"| 1 000
| align="center"| 11,2 %
| align="center"| 175,8
|-
| '''2'''
| align="left"| [[Col de Haussire]]
| align="center"| 132,4
| align="center"| 3 900
| align="center"| 6,8 %
| align="center"| 127,1
|-
| '''3'''
| align="left"| [[Côte de Wanne]]
| align="center"| 171,2
| align="center"| 2 800
| align="center"| 7,4 %
| align="center"| 88,3
|-
| '''4'''
| align="left"| [[Côte de Stockeu]] (Stèle [[Eddy Merckx]])
| align="center"| 177,7
| align="center"| 1 000
| align="center"| 12,5 %
| align="center"| 81,8
|-
| '''5'''
| align="left"| [[Côte de la Haute-Levée]]
| align="center"| 181,9
| align="center"| 3 600
| align="center"| 5,6 %
| align="center"| 77,6
|-
| '''6'''
| align="left"| [[Col du Rosier]]
| align="center"| 196,2
| align="center"| 4 400
| align="center"| 5,9 %
| align="center"| 63,3
|-
| '''7'''
| align="left"| [[Côte du Maquisard]]
| align="center"| 208,7
| align="center"| 3 000
| align="center"| 5,1 %
| align="center"| 50,8
|-
| '''8'''
| align="left"| [[Côte de Desnié]]
| align="center"| 212,8
| align="center"| 1 600
| align="center"| 8,1 %
| align="center"| 46,7
|-
| '''9'''
| align="left"| [[Côte de La Redoute]]
| align="center"| 225,5
| align="center"| 2 000
| align="center"| 8,9 %
| align="center"| 34
|-
| '''10'''
| align="left"| [[Côte des Forges]] (Stèle [[Stan Ockers]])
| align="center"| 236,2
| align="center"| 1 300
| align="center"| 7,8 %
| align="center"| 23,3
|-
| '''11'''
| align="left"| [[Roche-aux-faucons|Côte de la Roche aux faucons]]
| align="center"| 246,2
| align="center"| 1 300
| align="center"| 11 %
| align="center"| 13,3
|}
{{clr|left}}
=== Ekippen ===
{{Cycling race/listofteams|Q136745813}}
== Klassement ==
{{Cycling race/generalclassification|Q136745813}}
== Coureuren um Depart ==
{{Cycling race/startlist|Q136745813}}
== Um Spaweck ==
{{commonscat}}
{{Navigatioun Léck-Baaschtnech-Léck}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Liège-Bastogne-Liège|2026]]
[[Kategorie:Vëlossport 2026]]
i89uratze1tu322j87ozaxtso983nvs
2675940
2675939
2026-04-26T11:11:20Z
~2026-25471-01
70953
///
2675940
wikitext
text/x-wiki
{{Cycling race/infobox|Q136745813}}
'''[[Liège-Bastogne-Liège]] 2026''' ass déi 112. Editioun vun dëser [[Vëlo|Vëloscourse]] fir Männer op der Strooss. Se war de 26. Abrëll 2026 a stoung um Kalenner vum [[UCI World Tour 2026]] an der Kategorie 1.UWT (1. Divisioun).
== Presentatioun ==
=== Parcours ===
Par rapport zu der [[Liège-Bastogne-Liège 2025|Editioun vun 2025]], gouf de Parcours liicht geännert a war 7,5 km méi laang, huet awer 11 ausgewise Côte behalen. D'[[Côte de Mont-le-Soie]] ass ewech gefall, iwwerdeems de [[Col de Haussire]], deen 2025 nei derbäi war, bäibehale gouf. Just virun der Arrivée gouf eng zousätzlech Schwieregkeet agebaut, d'[[Côte du Maquisard]], déi zanter [[Liège-Bastogne-Liège 2020|2020]] net méi gefuer gi war, an déi just virun der [[Côte de Desnié]] louch. D'Arrivée, no 259,5 Kilometer, war um [[Quai des Ardennes]], eng 800 m riicht Streck, um rietsen Uwänner vun der [[Ourthe (Floss)|Ourthe]]<ref>https://www.liege-bastogne-liege.be/fr/etape-1</ref>.
{| cellpadding="4" cellspacing="0" class="sortable" style="border: 1px solid rgb(200,200,200); color: black; margin: 0 0 0.5em 0; background-color: rgb(255, 255, 255); padding: 5px; float: left; clear: left; ; text-align: center; vertical-align: top; font-size: 85%; line-height: 1.5em;"
|+ class="hidden"| Déi eenzel Côten<ref>{{citation|URL=https://www.liege-bastogne-liege.be/fr/etape-1|Titel=Cols et côtes|site=liege-bastogne-liege.be|consulté le=20 avril 2018}}</ref>.
! scope="col" style="background-color:#FFDF80;" align="center" | Nr
! scope="col" style="background-color:#FFDF80;" align="center" | Numm
! scope="col" style="background-color:#FFDF80;" align="center" | km (uewendrop)
! scope="col" style="background-color:#FFDF80;" align="center" | Längt (m)
! scope="col" style="background-color:#FFDF80;" align="center" | Pente (Moyenne)
! scope="col" style="background-color:#FFDF80;" align="center" | km bis bei d'Arrivée (uewendrop)
|-
| '''1'''
| align="left"| [[Côte de Saint-Roch]]
| align="center"| 83,7
| align="center"| 1 000
| align="center"| 11,2 %
| align="center"| 175,8
|-
| '''2'''
| align="left"| [[Col de Haussire]]
| align="center"| 132,4
| align="center"| 3 900
| align="center"| 6,8 %
| align="center"| 127,1
|-
| '''3'''
| align="left"| [[Côte de Wanne]]
| align="center"| 171,2
| align="center"| 2 800
| align="center"| 7,4 %
| align="center"| 88,3
|-
| '''4'''
| align="left"| [[Côte de Stockeu]] (Stèle [[Eddy Merckx]])
| align="center"| 177,7
| align="center"| 1 000
| align="center"| 12,5 %
| align="center"| 81,8
|-
| '''5'''
| align="left"| [[Côte de la Haute-Levée]]
| align="center"| 181,9
| align="center"| 3 600
| align="center"| 5,6 %
| align="center"| 77,6
|-
| '''6'''
| align="left"| [[Col du Rosier]]
| align="center"| 196,2
| align="center"| 4 400
| align="center"| 5,9 %
| align="center"| 63,3
|-
| '''7'''
| align="left"| [[Côte du Maquisard]]
| align="center"| 208,7
| align="center"| 3 000
| align="center"| 5,1 %
| align="center"| 50,8
|-
| '''8'''
| align="left"| [[Côte de Desnié]]
| align="center"| 212,8
| align="center"| 1 600
| align="center"| 8,1 %
| align="center"| 46,7
|-
| '''9'''
| align="left"| [[Côte de La Redoute]]
| align="center"| 225,5
| align="center"| 2 000
| align="center"| 8,9 %
| align="center"| 34
|-
| '''10'''
| align="left"| [[Côte des Forges]] (Stèle [[Stan Ockers]])
| align="center"| 236,2
| align="center"| 1 300
| align="center"| 7,8 %
| align="center"| 23,3
|-
| '''11'''
| align="left"| [[Roche-aux-faucons|Côte de la Roche aux faucons]]
| align="center"| 246,2
| align="center"| 1 300
| align="center"| 11 %
| align="center"| 13,3
|}
{{clr|left}}
=== Ekippen ===
{{Cycling race/listofteams|Q136745813}}
== Klassement ==
{{Cycling race/generalclassification|Q136745813}}
== Coureuren um Depart ==
{{Cycling race/startlist|Q136745813}}
== Um Spaweck ==
{{commonscat}}
{{Navigatioun Léck-Baaschtnech-Léck}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Liège-Bastogne-Liège|2026]]
[[Kategorie:Vëlossport 2026]]
cgf4wxqm1hiajab5nchn9sv5xhjjhfl
2675943
2675940
2026-04-26T11:56:06Z
~2026-25471-01
70953
////
2675943
wikitext
text/x-wiki
{{Cycling race/infobox|Q136745813}}
'''[[Liège-Bastogne-Liège]] 2026''' ass déi 112. Editioun vun dëser [[Vëlo|Vëloscourse]] fir Männer op der Strooss. Se war de 26. Abrëll 2026 a stoung um Kalenner vum [[UCI World Tour 2026]] an der Kategorie 1.UWT (1. Divisioun).
== Presentatioun ==
=== Parcours ===
Par rapport zu der [[Liège-Bastogne-Liège 2025|Editioun vun 2025]], gouf de Parcours liicht geännert a war 7,5 km méi laang, huet awer 11 ausgewise Côte behalen. D'[[Côte de Mont-le-Soie]] ass ewech gefall, iwwerdeems de [[Col de Haussire]], deen 2025 nei derbäi war, bäibehale gouf. Am leschte Véirel gouf eng zousätzlech Schwieregkeet agebaut, d'[[Côte du Maquisard]], déi zanter [[Liège-Bastogne-Liège 2020|2020]] net méi gefuer gi war, an déi just virun der [[Côte de Desnié]] louch. D'Arrivée, no 259,5 Kilometer, war um [[Quai des Ardennes]], eng 800 m riicht Streck, um rietsen Uwänner vun der [[Ourthe (Floss)|Ourthe]]<ref>https://www.liege-bastogne-liege.be/fr/etape-1</ref>.
==Koppen op der Streck==
{| prettytable style="border: 1px solid rgb(200,200,200); color: black; margin: 0 0 0.5em 0; background-color: rgb(255, 255, 255); padding: 5px; floatleft; clear: left; ; text-align: center; vertical-align: top; font-size: 85%; line-height: 1.5em;"
|+ class="hidden"| Déi eenzel Côten<ref>{{citation|URL=https://www.liege-bastogne-liege.be/fr/etape-1|Titel=Cols et côtes|site=liege-bastogne-liege.be|consulté le=20 avril 2018}}</ref>.
! scope="col" style="background-color:#FFDF80;" align="center" | Nr
! scope="col" style="background-color:#FFDF80;" align="center" | Numm
! scope="col" style="background-color:#FFDF80;" align="center" | km
! scope="col" style="background-color:#FFDF80;" align="center" | Längt (m)
! scope="col" style="background-color:#FFDF80;" align="center" | Pente (Moyenne)
! scope="col" style="background-color:#FFDF80;" align="center" | km bis bei d'Arrivée
|-
| '''1'''
| align="left"| [[Côte de Saint-Roch]]
| align="center"| 83,7
| align="center"| 1 000
| align="center"| 11,2 %
| align="center"| 175,8
|-
| '''2'''
| align="left"| [[Col de Haussire]]
| align="center"| 132,4
| align="center"| 3 900
| align="center"| 6,8 %
| align="center"| 127,1
|-
| '''3'''
| align="left"| [[Côte de Wanne]]
| align="center"| 171,2
| align="center"| 2 800
| align="center"| 7,4 %
| align="center"| 88,3
|-
| '''4'''
| align="left"| [[Côte de Stockeu]] (Stèle [[Eddy Merckx]])
| align="center"| 177,7
| align="center"| 1 000
| align="center"| 12,5 %
| align="center"| 81,8
|-
| '''5'''
| align="left"| [[Côte de la Haute-Levée]]
| align="center"| 181,9
| align="center"| 3 600
| align="center"| 5,6 %
| align="center"| 77,6
|-
| '''6'''
| align="left"| [[Col du Rosier]]
| align="center"| 196,2
| align="center"| 4 400
| align="center"| 5,9 %
| align="center"| 63,3
|-
| '''7'''
| align="left"| [[Côte du Maquisard]]
| align="center"| 208,7
| align="center"| 3 000
| align="center"| 5,1 %
| align="center"| 50,8
|-
| '''8'''
| align="left"| [[Côte de Desnié]]
| align="center"| 212,8
| align="center"| 1 600
| align="center"| 8,1 %
| align="center"| 46,7
|-
| '''9'''
| align="left"| [[Côte de La Redoute]]
| align="center"| 225,5
| align="center"| 2 000
| align="center"| 8,9 %
| align="center"| 34
|-
| '''10'''
| align="left"| [[Côte des Forges]] (Stèle [[Stan Ockers]])
| align="center"| 236,2
| align="center"| 1 300
| align="center"| 7,8 %
| align="center"| 23,3
|-
| '''11'''
| align="left"| [[Roche-aux-faucons|Côte de la Roche aux faucons]]
| align="center"| 246,2
| align="center"| 1 300
| align="center"| 11 %
| align="center"| 13,3
|}
=== Ekippen ===
{{Cycling race/listofteams|Q136745813}}
== Klassement ==
{{Cycling race/generalclassification|Q136745813}}
== Coureuren um Depart ==
{{Cycling race/startlist|Q136745813}}
== Um Spaweck ==
{{commonscat}}
{{Navigatioun Léck-Baaschtnech-Léck}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Liège-Bastogne-Liège|2026]]
[[Kategorie:Vëlossport 2026]]
4wfylz3o43eylyf5vv42fd8qc247mos
Kotka
0
175557
2675915
2026-04-26T07:36:19Z
GilPe
14980
Nei Säit am Opbau
2675915
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{SkizzGeoFIN}}
{{Infobox Uertschaft Finnland}}
'''Kotka''' ass eng Stad a [[Finnland]] an de [[Chef-lieu]] vun der Regioun [[Kymenlaakso]]. Se huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small>[%r]}} an ass {{wikidata|property|qualifier|references|P2046|P585|format=%p}} grouss; d'[[Bevëlkerungsdicht]] läit deemno bei {{formatnum:{{#expr:{{wikidata|property|raw|P1082}} / {{wikidata|property|raw|P2046}} round 2}}}} Awunner / {{km²}}<ref>Awunner a Fläch ginn automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>.
== Geographie ==
{{PAGENAME}} läit
== Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Kuckeswäertes ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Perséinlechkeeten ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Regioun Kymenlaakso]]
[[Kategorie:Stied a Finnland]]
o9y0cx8rzkwwlokm5rx6npi0sm6t0ed
2675916
2675915
2026-04-26T07:44:00Z
GilPe
14980
Nei Säit; enCours ewech
2675916
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoFIN}}
{{Infobox Uertschaft Finnland}}
'''Kotka''' ass eng Stad a [[Finnland]] an de [[Chef-lieu]] vun der Regioun [[Kymenlaakso]]. Se huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small>[%r]}} an ass {{wikidata|property|qualifier|references|P2046|P585|format=%p}} grouss; d'[[Bevëlkerungsdicht]] läit deemno bei {{formatnum:{{#expr:{{wikidata|property|raw|P1082}} / {{wikidata|property|raw|P2046}} round 2}}}} Awunner / {{km²}}<ref>Awunner a Fläch ginn automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>.
== Geographie ==
{{PAGENAME}} ass eng Hafestad a Südfinnland, um Uwänner vum [[finnesche Golf]], no bei der [[Russland|russescher]] Grenz (65 km vum Grenziwwergang [[Vaalimaa]] ewech).
== Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Kuckeswäertes ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Perséinlechkeeten ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Regioun Kymenlaakso]]
[[Kategorie:Stied a Finnland]]
kd94bd7rek99fui6tuo50srdtpbsdhq
Vaasa
0
175558
2675917
2026-04-26T07:49:49Z
GilPe
14980
Nei Säit am Opbau
2675917
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{SkizzGeoFIN}}
{{Infobox Uertschaft Finnland}}
'''Vaasa''' ass eng Stad a [[Finnland]] an de [[Chef-lieu]] vun der Regioun [[Österbotten]]. Se huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small>[%r]}} an ass {{wikidata|property|qualifier|references|P2046|P585|format=%p}} grouss; d'[[Bevëlkerungsdicht]] läit deemno bei {{formatnum:{{#expr:{{wikidata|property|raw|P1082}} / {{wikidata|property|raw|P2046}} round 2}}}} Awunner / {{km²}}<ref>Awunner a Fläch ginn automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>.
== Geographie ==
{{PAGENAME}} läit
== Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Kuckeswäertes ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Perséinlechkeeten ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Regioun Österbotten]]
[[Kategorie:Stied a Finnland]]
4imk2qq7iaqeqz6eiegw8wtkafd0q3h
2675918
2675917
2026-04-26T07:57:05Z
GilPe
14980
Nei Säit; gréisstendeels iwwersat vun fr.wiki
2675918
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoFIN}}
{{Infobox Uertschaft Finnland}}
'''Vaasa''' ass eng Stad a [[Finnland]] an de [[Chef-lieu]] vun der Regioun [[Österbotten]]. Se huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small>[%r]}} an ass {{wikidata|property|qualifier|references|P2046|P585|format=%p}} grouss; d'[[Bevëlkerungsdicht]] läit deemno bei {{formatnum:{{#expr:{{wikidata|property|raw|P1082}} / {{wikidata|property|raw|P2046}} round 2}}}} Awunner / {{km²}}<ref>Awunner a Fläch ginn automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>.
Vun 1855 bis 1917 houisch d'Stad '''Nikolainkaupunki.'''
== Geographie ==
{{PAGENAME}} läit am Weste vu Finnland, 420 km vun der Haaptstad [[Helsinki]] ewech, op der Küst vum [[Bottnesche Golf]]. Se läit an enger ganz flaacher Regioun a gëtt vun den – meeschtens [[Schweedesch|schweedeschsproochegen]] – ländleche Gemenge [[Korsholm]] a [[Malax]] ëmginn. De [[Vaasa-Archipel]] besteet aus villen Inselen op enger Mieresfläch vun 211 km².
Et ass eng vun den nërdlechste Plaze wou [[Wäibau]] bedriwwe gëtt.
== Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Kuckeswäertes ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Perséinlechkeeten ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Regioun Österbotten]]
[[Kategorie:Stied a Finnland]]
9ojkw79b68h3pp9jpuao42bn73obk4e
2675919
2675918
2026-04-26T07:57:34Z
GilPe
14980
2675919
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoFIN}}
{{Infobox Uertschaft Finnland}}
'''Vaasa''' ass eng Stad a [[Finnland]] an de [[Chef-lieu]] vun der Regioun [[Österbotten]]. Se huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small>[%r]}} an ass {{wikidata|property|qualifier|references|P2046|P585|format=%p}} grouss; d'[[Bevëlkerungsdicht]] läit deemno bei {{formatnum:{{#expr:{{wikidata|property|raw|P1082}} / {{wikidata|property|raw|P2046}} round 2}}}} Awunner / {{km²}}<ref>Awunner a Fläch ginn automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>.
Vun 1855 bis 1917 housch d'Stad '''Nikolainkaupunki.'''
== Geographie ==
{{PAGENAME}} läit am Weste vu Finnland, 420 km vun der Haaptstad [[Helsinki]] ewech, op der Küst vum [[Bottnesche Golf]]. Se läit an enger ganz flaacher Regioun a gëtt vun den – meeschtens [[Schweedesch|schweedeschsproochegen]] – ländleche Gemenge [[Korsholm]] a [[Malax]] ëmginn. De [[Vaasa-Archipel]] besteet aus villen Inselen op enger Mieresfläch vun 211 km².
Et ass eng vun den nërdlechste Plaze wou [[Wäibau]] bedriwwe gëtt.
== Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Kuckeswäertes ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Perséinlechkeeten ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Regioun Österbotten]]
[[Kategorie:Stied a Finnland]]
d459vyrkjgqy4z9zkr5dc57wyw2og11
Joensuu
0
175559
2675921
2026-04-26T08:41:58Z
GilPe
14980
Nei Säit am Opbau
2675921
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{SkizzGeoFIN}}
{{Infobox Uertschaft Finnland}}
'''Joensuu''' ({{Audio|Fi-Joensuu.ogg|Joensuu}}) ass eng Stad a [[Finnland]] an de [[Chef-lieu]] vun der Regioun [[Nordkarelien]]. Se huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small>[%r]}} an ass {{wikidata|property|qualifier|references|P2046|P585|format=%p}} grouss; d'[[Bevëlkerungsdicht]] läit deemno bei {{formatnum:{{#expr:{{wikidata|property|raw|P1082}} / {{wikidata|property|raw|P2046}} round 2}}}} Awunner / {{km²}}<ref>Awunner a Fläch ginn automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>.
== Geographie ==
{{PAGENAME}} läit
== Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Kuckeswäertes ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Perséinlechkeeten ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Regioun Nordkarelien]]
[[Kategorie:Stied a Finnland]]
3q333cbv40o3oj75u3t8ls1zeeyguc6
2675922
2675921
2026-04-26T08:46:22Z
GilPe
14980
Nei Säit; gréisstendeels iwwersat vun de.wiki
2675922
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoFIN}}
{{Infobox Uertschaft Finnland}}
'''Joensuu''' ({{Audio|Fi-Joensuu.ogg|Joensuu}}) ass eng Stad a [[Finnland]] an de [[Chef-lieu]] vun der Regioun [[Nordkarelien]]. Se huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small>[%r]}} an ass {{wikidata|property|qualifier|references|P2046|P585|format=%p}} grouss; d'[[Bevëlkerungsdicht]] läit deemno bei {{formatnum:{{#expr:{{wikidata|property|raw|P1082}} / {{wikidata|property|raw|P2046}} round 2}}}} Awunner / {{km²}}<ref>Awunner a Fläch ginn automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>.
== Geographie ==
{{PAGENAME}} läit am Zentrum vun Nordkarelien am Oste vu Finnland, 437 km nordëstlech vun der Haaptstad [[Helsinki]]. De Stadzentrum läit op der Mëndung vum [[Pielisjoki]] an de [[Pyhäselkäséi]].
== Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Kuckeswäertes ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Perséinlechkeeten ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Regioun Nordkarelien]]
[[Kategorie:Stied a Finnland]]
o2fuasg6kcpjou9iep1z8whlhf0wytq
Oulu
0
175560
2675923
2026-04-26T08:51:09Z
GilPe
14980
Nei Säit am Opbau
2675923
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{SkizzGeoFIN}}
{{Infobox Uertschaft Finnland}}
'''Oulu''' ({{Audio|Fi-Oulu.oga|Oulu}}) ass eng Stad a [[Finnland]] an de [[Chef-lieu]] vun der Regioun [[Nordösterbotten]]. Se huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small>[%r]}} an ass {{wikidata|property|qualifier|references|P2046|P585|format=%p}} grouss; d'[[Bevëlkerungsdicht]] läit deemno bei {{formatnum:{{#expr:{{wikidata|property|raw|P1082}} / {{wikidata|property|raw|P2046}} round 2}}}} Awunner / {{km²}}<ref>Awunner a Fläch ginn automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>.
== Geographie ==
{{PAGENAME}} läit
== Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Kuckeswäertes ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Perséinlechkeeten ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Regioun Nordösterbotten]]
[[Kategorie:Stied a Finnland]]
nj154vivvxhg98oud0fagdls7kpivru
2675924
2675923
2026-04-26T09:03:25Z
GilPe
14980
Nei Säit; gréisstendeels iwwersat vun fr.wiki
2675924
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoFIN}}
{{Infobox Uertschaft Finnland}}
'''Oulu''' ({{Audio|Fi-Oulu.oga|Oulu}}) ass eng Stad a [[Finnland]] an de [[Chef-lieu]] vun der Regioun [[Nordösterbotten]]. Se huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small>[%r]}} an ass {{wikidata|property|qualifier|references|P2046|P585|format=%p}} grouss; d'[[Bevëlkerungsdicht]] läit deemno bei {{formatnum:{{#expr:{{wikidata|property|raw|P1082}} / {{wikidata|property|raw|P2046}} round 2}}}} Awunner / {{km²}}<ref>Awunner a Fläch ginn automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>.
== Geographie ==
{{PAGENAME}} läit op der nordwestlecher Küst vum Land op der Mëndung vum Floss [[Oulu (Floss)|Oulu]] an d'[[Bottnesch Bucht]]. D'Stad läit ongeféier 150 Kilometer südlech vum [[Polarkrees]]. Et ass déi fënneftgréisst Stad a Finnland an déi nërdlechst Groussstad an der [[Europäesch Unioun|Europäescher Unioun]].
Nopeschgemenge si Muhos, Tyrnävä, Kempele an Oulunsalo.
== Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Kuckeswäertes ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Perséinlechkeeten ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Regioun Nordösterbotten]]
[[Kategorie:Stied a Finnland]]
rnonlk4tundy2o2qi5364ughq6vricr
Kuopio
0
175561
2675927
2026-04-26T09:14:46Z
GilPe
14980
Nei Säit am Opbau
2675927
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{SkizzGeoFIN}}
{{Infobox Uertschaft Finnland}}
'''Kuopio''' ({{Audio|Fi-Kuopio.ogg|Kuopio}}) ass eng Stad a [[Finnland]] an de [[Chef-lieu]] vun der Regioun [[Nordsavo]]. Se huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small>[%r]}} an ass {{wikidata|property|qualifier|references|P2046|P585|format=%p}} grouss; d'[[Bevëlkerungsdicht]] läit deemno bei {{formatnum:{{#expr:{{wikidata|property|raw|P1082}} / {{wikidata|property|raw|P2046}} round 2}}}} Awunner / {{km²}}<ref>Awunner a Fläch ginn automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>.
== Geographie ==
{{PAGENAME}} läit
== Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Kuckeswäertes ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Perséinlechkeeten ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Regioun Nordsavo]]
[[Kategorie:Stied a Finnland]]
3ka0d5czcgjppu2tul20yihdft6x8mi
2675928
2675927
2026-04-26T09:22:06Z
GilPe
14980
Nei Säit; gréisstendeels iwwersat vun de.wiki. EnCours ewech
2675928
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoFIN}}
{{Infobox Uertschaft Finnland}}
'''Kuopio''' ({{Audio|Fi-Kuopio.ogg|Kuopio}}) ass eng Stad a [[Finnland]] an de [[Chef-lieu]] vun der Regioun [[Nordsavo]]. Se huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small>[%r]}} an ass {{wikidata|property|qualifier|references|P2046|P585|format=%p}} grouss; d'[[Bevëlkerungsdicht]] läit deemno bei {{formatnum:{{#expr:{{wikidata|property|raw|P1082}} / {{wikidata|property|raw|P2046}} round 2}}}} Awunner / {{km²}}<ref>Awunner a Fläch ginn automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>.
== Geographie ==
{{PAGENAME}} läit am Oste vu Finnland, 390 Kilometer nërdlech vun [[Helsinki]] am Zentrum vun Nordsavo. Nopeschstied a -gemenge si [[Siilinjärvi]] a [[Lapinlahti]] am Norden, [[Rautavaara]] am Nordosten, [[Kaavi]] an [[Tuusniemi]] am Osten, [[Leppävirta]] am Süden, [[Suonenjoki]] am Südwesten, [[Tervo]] am Westen, a [[Maaninka]] am Nordwesten. De Stadzentrum läit op enger [[Hallefinsel]] vum Kallavesiséi.
== Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Kuckeswäertes ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Perséinlechkeeten ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Regioun Nordsavo]]
[[Kategorie:Stied a Finnland]]
p0hrrhjoab8wto9x4zdarq9fz5g4nfp
Lahti
0
175562
2675929
2026-04-26T09:28:35Z
GilPe
14980
Nei Säit am Opbau
2675929
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{SkizzGeoFIN}}
{{Infobox Uertschaft Finnland}}
'''Lahti''' ass eng Stad a [[Finnland]] an de [[Chef-lieu]] vun der Regioun [[Päijät-Häme]]. Se huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small>[%r]}} an ass {{wikidata|property|qualifier|references|P2046|P585|format=%p}} grouss; d'[[Bevëlkerungsdicht]] läit deemno bei {{formatnum:{{#expr:{{wikidata|property|raw|P1082}} / {{wikidata|property|raw|P2046}} round 2}}}} Awunner / {{km²}}<ref>Awunner a Fläch ginn automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>.
== Geographie ==
{{PAGENAME}} läit
== Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Kuckeswäertes ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Perséinlechkeeten ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Regioun Päijät-Häme]]
[[Kategorie:Stied a Finnland]]
06ng4kxa586ely0rb52nt9qf60fy9l7
2675930
2675929
2026-04-26T09:41:26Z
GilPe
14980
Nei Säit; gréisstendeels iwwersat vun en.wiki
2675930
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoFIN}}
{{Infobox Uertschaft Finnland}}
'''Lahti''' ass eng Stad a [[Finnland]] an de [[Chef-lieu]] vun der Regioun [[Päijät-Häme]]. Se huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small>[%r]}} an ass {{wikidata|property|qualifier|references|P2046|P585|format=%p}} grouss; d'[[Bevëlkerungsdicht]] läit deemno bei {{formatnum:{{#expr:{{wikidata|property|raw|P1082}} / {{wikidata|property|raw|P2046}} round 2}}}} Awunner / {{km²}}<ref>Awunner a Fläch ginn automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>.
== Geographie ==
D'Gebitt vu {{PAGENAME}} gëtt vum éischte Salpausselkä-[[Kamp (Bierg)|Kamp]] dominéiert, enger Moraine, déi vu Westen no Osten duerch d'Stad leeft. D'Stad läit am Iwwergank vum südleche Küstegebitt an d'[[Finnesch Séiplack]]; nërdlech vum [[Salpausselkä]] si fielseg Hiwwelen a Séien, iwwerdeems d'Südsäit vu Bëscher a klenge Flëss dominéiert gëtt.
== Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Kuckeswäertes ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Perséinlechkeeten ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Regioun Päijät-Häme]]
[[Kategorie:Stied a Finnland]]
rm5tz6g2w1a4jx1m1wwm5rurlciirvd
Pori
0
175563
2675931
2026-04-26T09:46:21Z
GilPe
14980
Nei Säit am Opbau
2675931
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{SkizzGeoFIN}}
{{Infobox Uertschaft Finnland}}
'''Lahti''' ([[Schweedesch|sv]]. ({{Audio|Björneborg.ogg|Björneborg}}) ass eng Stad a [[Finnland]] an de [[Chef-lieu]] vun der Regioun [[Päijät-Häme]]. Se huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small>[%r]}} an ass {{wikidata|property|qualifier|references|P2046|P585|format=%p}} grouss; d'[[Bevëlkerungsdicht]] läit deemno bei {{formatnum:{{#expr:{{wikidata|property|raw|P1082}} / {{wikidata|property|raw|P2046}} round 2}}}} Awunner / {{km²}}<ref>Awunner a Fläch ginn automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>.
== Geographie ==
{{PAGENAME}} läit
== Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Kuckeswäertes ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Perséinlechkeeten ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Regioun Päijät-Häme]]
[[Kategorie:Stied a Finnland]]
ipw82j6woyco3gfah19nlq6xcnpmjkp
2675932
2675931
2026-04-26T09:53:15Z
GilPe
14980
Nei Säit; gréisstendeels iwwersat vun fr.wiki
2675932
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoFIN}}
{{Infobox Uertschaft Finnland}}
'''Lahti''' ([[Schweedesch|sv]]. ({{Audio|Björneborg.ogg|Björneborg}}) ass eng Stad a [[Finnland]] an de [[Chef-lieu]] vun der Regioun [[Päijät-Häme]]. Se huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small>[%r]}} an ass {{wikidata|property|qualifier|references|P2046|P585|format=%p}} grouss; d'[[Bevëlkerungsdicht]] läit deemno bei {{formatnum:{{#expr:{{wikidata|property|raw|P1082}} / {{wikidata|property|raw|P2046}} round 2}}}} Awunner / {{km²}}<ref>Awunner a Fläch ginn automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>.
== Geographie ==
{{PAGENAME}} läit op der Westküst vum Land, um [[Bottnesche Golf]].
Wéinst dem [[Isostasie|Isostateschen Ausgläich]] läit de Stadzentrum bal 12 Kilometer vum Mier ewech, net wäit ewech vun der breeder [[Kokemäenjoki]]-Mëndung. D'Regioun ass ganz flaach, d'Küst ass niddreg an dacks sandeg. D'Plage vun [[Yyteri]] ass eng vun de bekanntsten a Finnland.
== Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Kuckeswäertes ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Perséinlechkeeten ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Regioun Päijät-Häme]]
[[Kategorie:Stied a Finnland]]
bonlbf7shm14jtlcph6zf2x9x1m3xzm
Turku
0
175564
2675933
2026-04-26T09:57:49Z
GilPe
14980
Nei Säit am Opbau
2675933
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{SkizzGeoFIN}}
{{Infobox Uertschaft Finnland}}
'''Turku''' ({{Audio|Fi-Turku.ogg|Turku}}, [[Schweedesch|sv]]. {{Audio|Sv-Åbo.ogg|Åbo }}) ass eng Stad a [[Finnland]] an de [[Chef-lieu]] vun der Regioun [[Festland-Finnland]]. Se huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small>[%r]}} an ass {{wikidata|property|qualifier|references|P2046|P585|format=%p}} grouss; d'[[Bevëlkerungsdicht]] läit deemno bei {{formatnum:{{#expr:{{wikidata|property|raw|P1082}} / {{wikidata|property|raw|P2046}} round 2}}}} Awunner / {{km²}}<ref>Awunner a Fläch ginn automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>.
== Geographie ==
{{PAGENAME}} läit
== Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Kuckeswäertes ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Perséinlechkeeten ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Regioun Festland-Finnland]]
[[Kategorie:Stied a Finnland]]
ei8hul9p1w6jtlz92kkp7fb8tiblzsm
2675934
2675933
2026-04-26T10:03:55Z
GilPe
14980
Nei Säit; gréisstendeels iwwersat vun de.wiki. EnCours ewech
2675934
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoFIN}}
{{Infobox Uertschaft Finnland}}
'''Turku''' ({{Audio|Fi-Turku.ogg|Turku}}, [[Schweedesch|sv]]. {{Audio|Sv-Åbo.ogg|Åbo }}) ass eng Stad a [[Finnland]] an de [[Chef-lieu]] vun der Regioun [[Festland-Finnland]]. Se huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small>[%r]}} an ass {{wikidata|property|qualifier|references|P2046|P585|format=%p}} grouss; d'[[Bevëlkerungsdicht]] läit deemno bei {{formatnum:{{#expr:{{wikidata|property|raw|P1082}} / {{wikidata|property|raw|P2046}} round 2}}}} Awunner / {{km²}}<ref>Awunner a Fläch ginn automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>.
Turku ass déi eelst Stad vu Finnland.
== Geographie ==
{{PAGENAME}} läit op der Südwestküst vu Finnland, op der Mëndung vum [[Aurajoki]] an d'[[Baltescht Mier]].
== Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Kuckeswäertes ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Perséinlechkeeten ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Regioun Festland-Finnland]]
[[Kategorie:Stied a Finnland]]
j3j4w1d60cmcz3m9wm6nilqkrv7edti