Wikipedia
lbwiki
https://lb.wikipedia.org/wiki/Haapts%C3%A4it
MediaWiki 1.46.0-wmf.26
first-letter
Media
Spezial
Diskussioun
Benotzer
Benotzer Diskussioun
Wikipedia
Wikipedia Diskussioun
Fichier
Fichier Diskussioun
MediaWiki
MediaWiki Diskussioun
Schabloun
Schabloun Diskussioun
Hëllef
Hëllef Diskussioun
Kategorie
Kategorie Diskussioun
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul Diskussioun
Veranstaltung
Veranstaltung Diskussion
Wikipedia:Läschen
4
159
2676875
2673476
2026-05-03T18:49:19Z
Mobby 12
60927
/* Schablounen, déi kënne geläscht ginn */ Äntweren
2676875
wikitext
text/x-wiki
[[Kategorie:Läschen| ]]
[[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]]
Dëst ass d'Säit fir '''Läschdiskussiounen'''. Hei hutt Dir d'Méiglechkeet fir Säiten, déi solle geläscht ginn, erëmzefannen, selwer nei Säite fir d'Läschen ze proposéieren a wann néideg driwwer ze diskutéieren, ob d'Läsche wierklech ubruecht ass.
<div role="button" class="plainlinks" style="margin:.5em; text-align: center;">[https://lb.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Läschen&action=edit§ion=new <span class="mw-ui-button mw-ui-progressive mw-ui-big">Eng nei Läschdiskussioun ufänken</span>]</div>
Am Fall wou eng Säit carrement nëmmen eng Übung vun engem Ufänger ass, se Affer vu Vandalismus gouf oder de Contenu op eng aner Säit geréckelt gouf, kann all Benotzer de komplette Contenu läschen an duerch d'Schabloun {{tl|Läschen}} mam Grond fir d'Läschen ersetzen (z. B. <nowiki>{{Läschen|Gouf geréckelt}}</nowiki> oder <nowiki>{{Läschen|Vandalismus}}</nowiki>). Doduerch gëtt den Artikel automatesch an d'[[:Kategorie:Läschen]] gesat. Beispiller fir Contenu, wou et ze schued gewiescht wier, en einfach ze läschen, sinn an eisem [[Wikipedia:Schmunzeleck|Schmunzeleck]] veréiwegt.
Am Fall wou et manner kloer ass, ob eng Säit geläscht soll ginn oder net, soll een de Contenu net läschen, mee just uewen an den Artikel {{tl|Läschen}} setzen an de Grond fir d'Läschpropos uginn. Duerno kann op dëser Säit een neien Abschnitt ugeluecht ginn, wou iwwert d'Läsche vun deem Artikel ofgestëmmt ka ginn.
Et gëtt '''eng Woch laang ofgestëmmt''', vum Dag vun der Läschpropos un. Dofir kann een déi follgend Symboler benotzen, optional eng Begrënnung derbäischreiwen a mat <nowiki>--~~~~</nowiki> ënnerschreiwen:
* {{Pro}}, wann ee fir d'Läschen ass.
* {{Kontra}}, wann ee géint d'Läschen ass.
* {{Neutral}}, wann een der Läschpropos géigeniwwer neutral ass, sech also an anere Wierder enthält.
* {{Kommentar}}, wann een e Kommentar ofgi wëll, ouni datt dee Kommentar eng Positionéierung géigeniwwer der Läschpropos beinhalt.
Ofstëmme kënnen all ugemellt Benotzer, déi scho virun der Läschpropos aktiv waren. ''Aktiv'' bedeit, datt een op d'mannst 30 Ännerungen an de leschten 30 Deeg oder 50 Ännerungen am Ganzen op Artikele vun der Lëtzebuergescher Wikipedia gemaach huet.
Kuckt Iech wgl. virum Proposéieren a virum Ofstëmmen d'[[Wikipedia:Relevanz|Relevanzkrittären]] vun der Lëtzebuergescher Wikipedia un.
__TOC__
<blockquote style="border: 1px solid #ccc; text-align: center; padding: 10px; background-color: #f9f9f9;">'''Archivéiert Diskussioune fannt Dir am [[Wikipedia:Läschen/Archiv|Archiv]].'''</blockquote>
<inputbox>
type=fulltext
width=30
searchbuttonlabel=Archiven duerchsichen
prefix={{NAMESPACE}}:{{BASEPAGENAME}}
</inputbox>
== [[Claude Mousel]] ==
* {{pro}}: och wann en déi meescht Stëmme bei de Gemengewale krut, misst de Mann op d'mannst Buergermeeschter sinn (elo, net eventuell an x Joren) [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 16:46, 19. Jun. 2023 (UTC)
* {{pro}} idem --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 17:06, 19. Jun. 2023 (UTC)
* <?> Hei hu mer en eppes spezielle Fall: En Nach-net-Buergermeeschter: Wann haut fest steet (sou verstinn ech dat op d'mannst) dass de Buergermeeschterposten tëscht zwou Koalitiounsparteie gedeelt gëtt, an se sech eens sinn, wéini wien 'drun' ass, ass dat fir mech 'stabil' genuch, dass de Relevanzcritère 'Buergermeeschter' hei ugewandt géif. Ech verstinn awer och d'Argument, einfach emol ofzewaarden, bis dat souwäit ass (dh an zwee Joer). --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 06:30, 20. Jun. 2023 (UTC)
:: Fir mech e valabelt Argument, wann déi zwee Joer wéi erwaart oflafen. Ech sinn am Prinzip géint d'Zukunftsmusek well mer schonn ze dacks hu misse Saachen ännere goen, mengen awer och datt mer hei nuancéiere kënnen. Wéi d'Läschschabloun an den Artikel gesat gouf, war (wéinsten am Wikiartikel) d'Informatioun, iwwer d'Buergermeeschterei net do. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 07:21, 20. Jun. 2023 (UTC)
*{{contra}}: wéi uewe beschriwwen. --[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 09:53, 18. Okt. 2023 (UTC)
*:{{Kommentar}}: De Claude Mousel ass zanter dem 19.09.2025 Buergermeeschter. Ech mengen, domat ass dës Läschdiskussioun zou. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 19:14, 1. Okt. 2025 (UTC)
*{{Kommentar}}: Et wier awer gutt, wann am Text stéing, wéini a wou de Mann gebuer ass, vläicht och e Wuert zu senge Studien oder eventuelle Parteimandaten.--[[Benotzer:Jamcelsus|Jamcelsus]] ([[Benotzer Diskussioun:Jamcelsus|Diskussioun]]) 08:28, 15. Jan. 2026 (UTC) — Ass elo deelweis geschitt!-- [[Benotzer:Jamcelsus|Jamcelsus]] ([[Benotzer Diskussioun:Jamcelsus|Diskussioun]]) 14:40, 21. Jan. 2026 (UTC)
== Schabloun:MediaWiki Newarticletext NS... ==
Ech proposéieren all déi follgend Kategorien ze läschen:
* [[Schabloun:MediaWiki Newarticletext NS]]
* [[Schabloun:MediaWiki Newarticletext NS Category]]
* [[Schabloun:MediaWiki Newarticletext NS Category talk]]
* [[Schabloun:MediaWiki Newarticletext NS Image talk]]
* [[Schabloun:MediaWiki Newarticletext NS MediaWiki]]
* [[Schabloun:MediaWiki Newarticletext NS Talk]]
* [[Schabloun:MediaWiki Newarticletext NS Template]]
* [[Schabloun:MediaWiki Newarticletext NS User]]
* [[Schabloun:MediaWiki Newarticletext NS User talk]]
* [[Schabloun:MediaWiki Newarticletext NS Wikipedia]]
* [[Schabloun:MediaWiki Noarticletext NS Benotzer]]
* [[Schabloun:MediaWiki Noarticletext NS Category]]
* [[Schabloun:MediaWiki Noarticletext NS Hëllef]]
* [[Schabloun:MediaWiki Noarticletext NS Image]]
* [[Schabloun:MediaWiki Noarticletext NS MediaWiki]]
* [[Schabloun:MediaWiki Noarticletext NS Template]]
* [[Schabloun:MediaWiki Noarticletext NS User]]
* [[Schabloun:MediaWiki Noarticletext NS Wikipedia]]
Ech denken, datt dës Schablounen 2005 ugeluecht goufe fir d'Messagen ze definéieren, déi ugewise ginn, wann een op eng Säit geréit, déi et nach net gëtt. Aktuell ginn dës Schablounen awer néierens méi gebraucht an dat wat bei Säiten, déi et net gëtt, ugewise gëtt, gëtt och net méi iwwer Schablounen definéiert. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 20:43, 1. Mee 2025 (UTC)
:{{Pro}} Wa se net gebraucht ginn, da kënne se fort. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 21:11, 1. Mee 2025 (UTC)
:{{Pro}} --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 08:05, 2. Mee 2025 (UTC)
:{{Pro}} --[[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 17:50, 2. Mee 2025 (UTC)
== Schablounen, déi kënne geläscht ginn ==
* [[Schabloun:Infobox Comic]] (bleift stoen Infobox Comic 2 gouf heihi geréckelt) --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 17:10, 18. Mee 2025 (UTC)
* [[Schabloun:Infobox Garen zu Lëtzebuerg]]
* [[Schabloun:Infobox Insel]] (bleift stoen Infobox Insel nei gouf heihi gerèckelt) -- [[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 13:57, 18. Mee 2025 (UTC)
* [[Schabloun:Infobox Schinnegefierer]] {{Pro}} et misst een allerdéngs virdru kontrolléiren op all d'Labelen an déi nei Schabloun iwwerholl goufen. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 19:45, 6. Jul. 2025 (UTC)
*:Moien, a wat fir eng aner Schabloun? Weess net wat fir eng geméngt ass. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 09:41, 29. Okt. 2025 (UTC)
* [[Schabloun:Infobox Stär]] (bleift stoen Infobox Stär 2 gouf heihi geréckelt) --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 13:57, 18. Mee 2025 (UTC)
* [[Schabloun:Infobox V3/Tableau Ligne mixte]]
* [[Schabloun:Infobox V3/Début]]
* [[Schabloun:Infobox V3/Fin]]
* [[Schabloun:Infobox V3/Image]]
* [[Schabloun:Infobox V3/Tableau début]]
* [[Schabloun:Infobox V3/Tableau fin]]
Ginn net méi gebraucht; e puer goufen duerch aner Infoboxen ersat. -- [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 11:05, 18. Mee 2025 (UTC)
:* [[Schabloun:Infobox Uertschaft Nei]] gëtt och net méi gebraucht.
:[[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 18:49, 3. Mee 2026 (UTC)
== Léierpersonal ==
Vum·Vun der [https://lb.wikipedia.org/wiki/Spezial:Kontributiounen/2A02:A03F:A199:6C00:6182:6DDD:C562:45AD 2A02:A03F:A199:6C00:6182:6DDD:C562:45AD] proposéiert mat der Begrënnung: „Grond: Schlechte Redirect - et gëtt och nach anert Léierpersonal.“
Well „dës Säit sou gespaart gouf, datt nëmme ugemellt Benotzer s'ännere kënnen“, gouf d'Läschpropos heihi kopéiert vum [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 14:42, 12. Jun. 2025 (UTC)
:*{{Contra}}: "Léierpersonal" ass am Lëtzebuergeschen déi allgemeng gebräichlech (an déi geschlechtsneutral) Bezeechnung fir Schoulmeeschteren a Léierinnen.
:Den LOD iwwersetzt ''Léierpersonal ''mat ''personnel enseignant'' respektiv ''Lehrerschaft'' an op der de.wiki gëtt och ''Lehrpersonal'' op ''Lehrer'' virugeleet. Do dernieft ass mir perséinlech och keng aner Bedeitung fir „Léierpersonal“ geleefeg. [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 14:53, 12. Jun. 2025 (UTC)
:*{{Pro}} ausser et géif en Artikel draus gemaach ginn, awer nëmmen e Redirect op Schoulmeeschteren a Léierinnen ass schlecht. Professeren, Chargés de cours, oder aner pedagogesch Beruffer gehéieren och zum Léierpersonal. Am Däitsche gëtt de '''Lehrer''' och anescht definéiert a beschränkt sech net op d'Schoulmeeschteren a Léierinnen déi bei ons nëmmen an der Grondschoul, Schoul halen:
:::Ein Lehrer oder eine Lehrerin ist eine Person, die andere auf einem Gebiet weiterbildet, auf dem sie selber einen Vorsprung an Können, Wissen oder Erfahrung hat. Da es sich um keine geschützte Bezeichnung handelt, kann sich grundsätzlich jede Person so nennen, die sich in einer Phase der Vermittlung von Wissen, Können, Lebensweisheit, Ausbildung oder Bildung befindet. „Lehrer“ kann in der Umgangssprache als Berufsbezeichnung oder als Ehrentitel sehr unterschiedliche Bedeutung annehmen und ist eine Sammelbezeichnung für alle Arten von Lehrenden; diese lassen sich durch eine entsprechende Wortverbindung jeweils näher kennzeichnen, etwa Schullehrer, Hauslehrer, Tanzlehrer oder Segellehrer. Vor allem in der modernen Amtssprache findet sich die geschlechtsneutrale Bezeichnung Lehrkraft.
:--[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 15:15, 12. Jun. 2025 (UTC)
:*{{Contra}}: -- wéi de Benotzer GilPe et uewe scho schreift. --[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 07:52, 13. Jun. 2025 (UTC)
:*{{Pro}}: Mat "Léierpersonal" ass definitiv net nëmmen de Schoulmeeschter/Joffer/... gemengt am Primaire mä och am Secondaire an och anert Personal dat Coursë gëtt. --[[Benotzer:Soued031|Soued031]] ([[Benotzer Diskussioun:Soued031|Diskussioun]]) 09:27, 15. Jun. 2025 (UTC)
:* {{Kommentar}}: D'Situatioun ass een Duercherneen. Am Artikel [[Schoulmeeschter a Léierin]] steet ''Léierpersonal'' als geschlechtsneutral Bezeechnung. An deemselwechten Artikel gëtt sech awer och spezifesch op d'Primär-/Grondschoul bezunn. Am verbonnene Eikidata-Element {{Q|Q2251335}} ass awer rieds vu ''primary or secondary school''. Wa ''Léierpersonal'' sech net nëmmen op Grondschoulléierpersonal bezitt – an dovunner ginn ech aus –, gesinn ech zwou Méiglechkeeten:
:# Den Artikel [[Schoulmeeschter a Léierin]] behält säi Scope, gëtt mat {{Q|Q10509151}} verbonnen, d'Ernimmung vu ''Léierpersonal'' gëtt gestrach (oder modifizéiert, datt kloer ass, datt et eng Iwwerklass ass) an de Redirect gëtt geläscht (oder zu engem separaten Artikel ausgebaut).
:# De genannten Artikel gëtt am Scope erweidert a misst deemno unhaltlech erweidert ginn, awer fir de Resch bräicht sech näischt ze änneren (ausser eventuell nach méi een allgemengt Wikidata-Element).
:Ech perséinlech si fir déi éischt Optioun, well de ''Schoulmeeschter'' am Lemma reng op Grondschoule bezéibar ass. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 06:47, 19. Jun. 2025 (UTC)
::Merci dem [[Benotzer:Volvox|Volvox]] fir seng Analys; ech ënnerstëtze seng 1. Alternativ. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 15:51, 23. Jun. 2025 (UTC)
:: fir déi 1. Alternativ. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 13:49, 2. Okt. 2025 (UTC)
:::{{Kommentar}} 1. Optioun ass ëmgesat. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 14:09, 2. Okt. 2025 (UTC)
== Buergermeeschter-Schabloune fir fréier Gemenge läschen ==
Ech denken, datt et kee Sënn méi huet, d'[[:Kategorie:Schabloune Buergermeeschteren|Buergermeeschterschabloune]] fir fréier Gemengen ze halen. Déi ginn normalerweis benotzt fir de jeeweils aktuelle Buergermeeschter an engem Artikel (meeschtens an enger Infobox) unzeweisen. Dat wieren ze läschen:
* [[Schabloun:Buergermeeschter Bous]]
* [[Schabloun:Buergermeeschter Groussbus]]
* [[Schabloun:Buergermeeschter Tënten]]
* [[Schabloun:Buergermeeschter Wal]]
--[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 12:28, 2. Okt. 2025 (UTC)
*{{pro}} --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 13:13, 2. Okt. 2025 (UTC)
*{{pro}} --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 13:47, 2. Okt. 2025 (UTC)
*{{Pro}} --[[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 14:41, 2. Okt. 2025 (UTC)
*{{Pro}} --[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 16:19, 2. Okt. 2025 (UTC)
'''Fazit''': goufe geläscht. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 08:55, 8. Okt. 2025 (UTC)
== Lager Gruben ==
Deen Artikel ass iwwer ee (vun am Ganzen ennger aacht) Gefaangenelager fir sougenannt "[[Ostarbeiter]]", d.h. vun den Nazien agesaten Zwangsaarbechter aus Osteuropa). Dës Lager sollen am Artikel "Ostarbeiter" - Kapitel "Ostarbeiter zu Lëtzebuerg", am beschten an enger Tabell (mat e puer Donnéeeën - wou genee, wéini, wéivill Gefannagener,...) all opgezielt ginn. Eegen Artikelen, wou net méi dra stéing wéi an enger Zeil Tabell, hu mMn net vill Sënn (kuckt och Diskussiounssäit zum Artikel). -- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 08:48, 8. Okt. 2025 (UTC)
* {{pro}} läschen --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 08:50, 8. Okt. 2025 (UTC)
* {{pro}} läschen --[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:39, 8. Okt. 2025 (UTC)
* {{Pro}} --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 10:40, 8. Okt. 2025 (UTC)
* {{Pro}} --[[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 11:00, 8. Okt. 2025 (UTC)
Conclusioun: gouf geläscht. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 15:42, 17. Okt. 2025 (UTC)
== Fondatioun ouni Gewënnzweck (Lëtzebuerg) ==
D'Situatioun vun de Fondatiounen zu Lëtzebuerg ass am Artikel [[Stëftung]] erkläert; et ass mMn en Doublon a gouf schonn 2012 proposéiert fir ze läschen. Kuckt d'[[Diskussioun:Fondatioun ouni Gewënnzweck (Lëtzebuerg)|Diskussioun]] dozou. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 15:38, 17. Okt. 2025 (UTC)
*{{Pro}} läschen | [[Benotzer:GilPe|GilPe]]
*{{pro}}
*{{Pro}} --[[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 7:33, 18. Okt. 2025 (UTC)
Conclusioun: gouf geläscht. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 08:27, 27. Okt. 2025 (UTC)
== Veräiner an Organismen ==
Am Artikel ass allerhand Duercherneen (gouf och schonn [[Diskussioun:Veräiner an Organismen|diskutéiert]]). A mengen Aen wär et besser den Artikel [[Veräin]] op [[Club]] weiderzeleeden an do dran den Ënnerscheed tëscht De-facto-Associatioun, ASBL an Netregierungsorganisatioun ze maachen. Wéi och schonn ernimmt, steet Organismen am Lemma, gëtt awer am Artikel net ernimmt. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:38, 19. Okt. 2025 (UTC)
* {{Pro}} läschen | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:38, 19. Okt. 2025 (UTC)
* {{Pro}} | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 14:09, 19. Okt. 2025 (UTC)
* {{Pro}} |--[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 16:16, 19. Okt. 2025 (UTC)
:{{Kommentar}} Déi dozougehéiereg [[:Kategorie: Veräiner an Organismen]] sollt a mengen Aen op [[:Kategorie:Organisatiounen]] ëmbenannt ginn, déi bei eis nach keen Haaptartikel hunn. Vun ''Organisatioun'' wieren da ''Veräin'' a ''Club'' Ënnerklassen. Mee ech wéisst lo net, wéi ech ''Veräin'' a ''Club'' a Relatioun zuenee setze géif, ob dat Synonymmer sinn – wéi dem GilPe säi Virschlag noleet – oder dat eent e Spezialfall vum aneren ass oder et awer zwee ënnerschiddlech Konzepter (mat méiglecher Iwwerlappung) sinn. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 18:22, 19. Okt. 2025 (UTC)
Merci [[Benotzer:Volvox|Volvox]], jo dat mat der Kategorie gesinn ech och esou. Wat Club a Veräin ugeet, sou sinn dat fir mech effektiv Synonymmer. Eis Kolleegen op der de.wiki gesinn dat och [https://de.wikipedia.org/wiki/Verein esou]. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 20:27, 19. Okt. 2025 (UTC)
:Ech setze mech drun d'Kategorien ëmzestrukturéieren.
:Wat ''Veräin'' a ''Club'' ugeet: Wann s de ënner [[Club]] den Ënnerscheed tëscht ''association de fait'', ASBL an Netregierungsorganisatioun maache wëlls an ech mer d'Lëscht vun den ASBLen an Netregierungsorganisatiounen ukucken, da géif ech mech bei verschiddenen awer dorunner stoussen se als ''Club'' ze bezeechnen, wougéint ''Veräin'' awer ëmmer eenegermoosse passt. ''Club'' wierkt méi informell, méi wéi een Zesummesi vu Leit, wougéint ''Veräin'' a mengem Kapp och bei Organisatioune passt, déi engem bestëmmten Zweck déngen ouni Gesellegkeet. Mee dat si just vag Gedanke mengersäits... --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 20:53, 19. Okt. 2025 (UTC)
Conclusioun: gouf geläscht. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:04, 29. Okt. 2025 (UTC)
== Tripticon+ ==
Wéinst Relevanzcritère schonn am Joer 2023 proposéiert gi fir geläscht ze ginn (cf [[Diskussioun:Tripticon+|Diskussioun]]). | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 11:16, 26. Okt. 2025 (UTC)
:{{Pro}} läschen | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 11:16, 26. Okt. 2025 (UTC)
:{{Pro}} | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 13:54, 27. Okt. 2025 (UTC)
Conclusioun: gouf geläscht. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:05, 20. Nov. 2025 (UTC)
== Safet Alili ==
Den Artikel sollt wéinst de Relevanzkrittäre geläscht ginn; et geet haaptsächlech ëm d'ASBL [[LëtzCare]], déi elo en eegenen Artikel huet. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:01, 20. Nov. 2025 (UTC)
:{{Pro}} läschen | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:01, 20. Nov. 2025 (UTC)
:{{Pro}} --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 18:15, 20. Nov. 2025 (UTC)
:{{Pro}} --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 19:25, 20. Nov. 2025 (UTC)
:{{Pro}} --[[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 20:00, 20. Nov. 2025 (UTC)
Conclusioun: gouf geläscht. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:13, 4. Dez. 2025 (UTC)
== Artikelen déi schonn eng Zäit laang vegetéieren… ==
=== Centre d'Incendie et de Secours Kehlen ===
Läschpropos vum 17. Mee 2024, Grond: minimalistesch.
:{{Pro}} läschen | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:38, 20. Nov. 2025 (UTC)
:{{Pro}} Kaum enzyklopedesch Relevanz a kaum Informatiounen. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 15:11, 22. Nov. 2025 (UTC)
Conclusioun: gouf geläscht. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:13, 4. Dez. 2025 (UTC)
=== [[Alphonse Halleux]] ===
Läschpropos vum 14. Sep. 2022, Grond: keng Relevanz, eege Recherchen ouni weider Quellen.
:{{Contra}} läschen; et feele just Quellen | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:38, 20. Nov. 2025 (UTC)
: {{Kommentar}} Muss doriwwer eraus og jidde Fall iwwerschafft ginn: Vill ze ausféierlech iwwer kleng perséinlech Detailer vum Liewen, kaum eppes iwwer seng Kënschtleraktivitéit (Ausbildung, Austellungen, Quellen, Katalogen, ... Stil ass och net wéi e soll sinn ''("Den Alphonse ...")'' --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 10:37, 5. Dez. 2025 (UTC)
=== Jean-Baptiste Sanfourche ===
Läschpropos vum 23. Dez. 2021, Grond: Maschinneniwwersetzung; näischt dran ausser Foussnouten, nom Motto 'sicht dach selwer iwwer deen Onbekannten no', deen ausser enger Gare net vill Relevantes opweises huet.
:{{Pro}} läschen | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:38, 20. Nov. 2025 (UTC)
Conclusioun: gouf geläscht. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:13, 4. Dez. 2025 (UTC)
=== [[Kachkéis Kultur]] ===
Läschufro vum Auteur [[Benotzer:Charel Schiltz]] vun der Säit vum 25. Okt. 2025, Grond: Eegenen Artikel, net relevant am Senn vun de Wikipedia-Relevanzkrittären. Ech bieden em d'Laeschen.
:<del>{{Pro}} läschen | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:38, 20. Nov. 2025 (UTC)</del>
De [[Benotzer:Charel Schiltz]] ass gefrot ginn, fir seng Läschdemande selwer hei mat Argumenter ze presentéieren. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:33, 6. Dez. 2025 (UTC)
:{{Kommentar}} Well elo eng laang Zäit näischt geschitt ass, géif ech proposéieren, datt ech den Artikel eng Kéier iwwerschaffen an aktualiséieren. Ech mengen, datt den Artikel de Relevanzkrittären entsprécht, well et gëtt dee Podcast nach ëmmer. Ech wëll den Artikel natierlech nëmmen iwwerschaffen, wann en net direkt duerno erëm geläscht gëtt. --[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 11:27, 6. Mäe. 2026 (UTC)
::{{Contra}}: Den Artikel ass iwwerschafft. De Podcast leeft scho 4 Joer a gouf an d'Programmatioun vum Radio Ara iwwerholl. Zu den Invitéen zielen eng ganz Rei Leit a Gruppen, déi an der Lëtzebuerger Musekszeen zimmlech bekannt sinn, et also kee klengen Nichepodcast mat Onbekannten. --[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 10:30, 12. Abr. 2026 (UTC)
Conclusioun: Ech mengen, bei enger Stëmm dogéint a kenger dofir no 4 Méint a 24 Deeg, kann ee soen, datt dës Läschdiskussioun ofgeschloss ass an den Artikel bleift. Merci dem @[[Benotzer:Bdx|Bdx]] fir d'Iwwerschaffen. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 11:21, 13. Abr. 2026 (UTC)
=== Benotzer Diskussioun:Lệ Xuân ===
Läschpropos vum 24. Jun. 2022, Grond: Vandalismus gouf et scho virun 2 Joer eng Kéier op méi Wikien.
:{{Pro}} läschen | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:38, 20. Nov. 2025 (UTC)
:{{Kommentar}} Déi Säit huet d'Krittäre vum [[Wikipedia:Direkt Läschen|Direkt Läschen]] erfëllt, wëll se laut Google Translate voller Obszönitéite war an deemno ënner Vandalismus fält. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 15:09, 22. Nov. 2025 (UTC)
=== Schabloun:Liste horizontale ===
Läschpropos vum 30. Jun. 2025, Grond: Ausser Déngscht.
:{{Pro}} läschen | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:38, 20. Nov. 2025 (UTC)
:{{Pro}} --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 15:05, 22. Nov. 2025 (UTC)
:{{Pro}} | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 20:36, 22. Nov. 2025
Conclusioun: gouf geläscht. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:13, 4. Dez. 2025 (UTC)
=== Schabloun:Metanavigatioun ===
idem
:{{Pro}} läschen | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:38, 20. Nov. 2025 (UTC)
:{{Pro}} --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 15:05, 22. Nov. 2025 (UTC)
:{{Pro}} | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 20:35, 22. Nov. 2025
Conclusioun: gouf geläscht. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:13, 4. Dez. 2025 (UTC)
=== Benotzer:RoudeLéiwHuelSe ===
Läschpropos vum 24. Feb. 2023, Grond: Test page.
:{{Pro}} läschen | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:38, 20. Nov. 2025 (UTC)
:{{Pro}} --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 15:04, 22. Nov. 2025 (UTC)
:{{Pro}} | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 20:35, 22. Nov. 2025
Conclusioun: gouf geläscht. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:13, 4. Dez. 2025 (UTC)
=== San Amaro (Burgos) ===
Läschpropos vum 26. Mee 2023, Grond: Maschinneniwwersetzung vun engem deen d'Sprooch net kann.
:{{Pro}} läschen | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:38, 20. Nov. 2025 (UTC)
:{{Pro}} | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 20:34, 22. Nov. 2025
Conclusioun: gouf geläscht. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:13, 4. Dez. 2025 (UTC)
=== Tinkoff (2012) an Tinkoff (2013) ===
Läschpropos vum 6. Mäe. 2023, Grond: Dës Säit ass onnéideg, well se just eng Schabloun enthält, déi lo am Haaptartikel vun Tinkoff steet.
:{{Pro}} läschen | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:38, 20. Nov. 2025 (UTC)
:{{Pro}} Am Artikel [[Tinkoff]] enthalen. Domat kann och d'[[:Kategorie:Tinkoff]] fort. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 13:21, 22. Nov. 2025 (UTC)
:{{Pro}} | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 20:34, 22. Nov. 2025
Conclusioun: gouf geläscht. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:13, 4. Dez. 2025 (UTC)
=== [[Veianenerstross]] ===
Läschpropos vum 7. Jan. 2025, Grond: et schéngt kee sou e Lieu-dit ze ginn, op de Koordinaten déi ugi sinn ass näischt ze fannen.
:{{Pro}} läschen | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:38, 20. Nov. 2025 (UTC)
:{{Kommentar}} Op [https://data.public.lu/fr/datasets/lieuxdits/ data.public.lu] fënnt een allerdéngs eng „Veianerstrooss“ fir „Hosingen“ an der Lëscht vun de Lieuxdits ([https://data.public.lu/fr/datasets/r/e7a843af-a736-43bc-978f-8d5df4aa130f Link op den Datesaz]); dat ass awer och bal dat eenzegt. @[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] Wourop has du dech baséiert, wou s de den Artikel ugeluecht hues? --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 13:18, 22. Nov. 2025 (UTC)
:Moien, se war am Artikel [[Gemeng Housen]] ënner "Häff a Lieu-diten" opgezielt, sou dass ech unhuelen, dass ech do virun 13 Joer eng Kéier op dee roude Link geklickt an den Artikel nom Schema x ugeluecht hunn. Allerdings ass do d'Schreifweis ewell liicht anescht. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 19:22, 22. Nov. 2025 (UTC)
::Moien, am Artikel Housen war och iwwregens uginn wou den Numm géif hierkommen, e war allerdéngs am Ufank falsch geschriwwen (warscheinlech souguer mäi Feeler). Dësen Artikel gouf lo op déi richteg Schreifweis geréckelt, aner Schreifweisen an den Artikele goufe verbessert an d'Referenze goufen och an dësen Artikel derbäigesat, sou datt lo menger Meenung no kee Läschgrond méi besteet. Ech hunn och dofir d'Läschschabloun aus dem Artikel erausgeholl. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 13:06, 5. Dez. 2025 (UTC)
=== Benotzer:YxLizxy ===
Läschpropos vum 10. Mee 2025, Grond: Spillsäit vun engem Benotzer dee soss nach guer näischt opweises huet.
:{{Pro}} läschen | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:38, 20. Nov. 2025 (UTC)
:{{Pro}} | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 20:32, 22. Nov. 2025 (UTC)
Conclusioun: gouf geläscht. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:13, 4. Dez. 2025 (UTC)
=== Benotzer:Ⲩ.Ⲅ./Lorentzwues ===
Läschufro vum 28. Dez. 2020 vum Auteur [[Benotzer:Ⲩ.Ⲅ.]]
:{{Pro}} läschen | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:38, 20. Nov. 2025 (UTC)
:{{Pro}} --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 13:01, 22. Nov. 2025 (UTC)
:{{Pro}} | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 20:33, 22. Nov. 2025
Conclusioun: gouf geläscht. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:13, 4. Dez. 2025 (UTC)
== [[Oh mäin Léift, Clementine]] ==
Haaptsächlech Doublon mat dem Artikel [[Un der Atert]]; kuckt weider Infoen an der Këscht vum Artikel.
*{{pro}} läschen | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 07:30, 5. Dez. 2025 (UTC)
*{{contra}}: Ass en eegestännegt, wäit bekannt Lidd/Melodie, dat duerchaus en eegenen Artikel verdingt (et gëtt en an enger halwer Dose Sproochen). ''Un der Atert'' ass eng "speziell" Adaptatioun, a well se zu Lëtzebuerg och wäit bekannt ass, kann déi och en Artikel hunn, an deem all dat besschriwwen ass. Allerdings soll deen hei ënner dem Originaltitel Lemmatiséiert sinn (net ënner enger kaum bis net genotzter Iwwersetzung). Ech réckelen en emol. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 10:42, 5. Dez. 2025 (UTC)
Artikel gouf iwwerschafft; d'Bäibehale vum Artikel ass berechtegt. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 22:02, 11. Jan. 2026 (UTC)
== Jonah Blumenfeld ==
Den Artikel erfëllt d'Relevanzkrittären net. [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 12:00, 7. Dez. 2025 (UTC)
:{{Pro}} - [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 12:00, 7. Dez. 2025 (UTC)
:{{Pro}}, en huet och a soss kenger Wikipedia en Artikel, a e gëtt an der en-Wiki just eng Kéier ernimmt. -[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 12:23, 7. Dez. 2025 (UTC)
:{{Pro}} | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 16:39, 7. Dez. 2025 (UTC)
Conclusioun: gouf geläscht. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 21:26, 18. Dez. 2025 (UTC)
== Business Federation Luxembourg ==
: {{pro}} Ass eng Viruleedung mat falschem Lemma an néirens méi verlinkt --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 12:17, 15. Dez. 2025 (UTC)
:{{Pro}} - [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 20:38, 18. Dez. 2025 (UTC)
:<s>{{Contra}}</s> - D'Fedil nennt sech zënter 2018 ''The Voice of Luxembourg's Industry'', virdru war et ''Business Federation Luxembourg''. D'Viruleedung mécht deemno Sënn, et gouf just en Tippfeeler an der Viruleedungssäit (ech hunn e verbessert) | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 21:24, 18. Dez. 2025 (UTC)
::@ [[Benotzer:GilPe]]: Se huet just ni ''Business Federation Luxembourg'' geheescht, souwäit wéi ech erausfonnt hunn. De Lemma gouf jo dowéinst scho ganz am Ufank geréckelt. Kuckt iech vläicht d'Vesioune vum Artikel un. Do steet och derbäi firwat.--[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 21:36, 18. Dez. 2025 (UTC)
:::Moien @[[Benotzer:Puscas|Puscas]]. Ech hat net an de Versioune gekuckt, mä am Kapitel [https://lb.wikipedia.org/wiki/Fedil_-_The_Voice_of_Luxembourg%27s_Industry#Numm Numm] vum Artikel selwer. Do steet, datt d'Fedil sech vun 2008 bis 2018 ''Business Federation Luxembourg'' genannt huet. An dat geet och aus de Statutenännerungen ervir, déi als Referenz ugi sinn. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:14, 19. Dez. 2025 (UTC)
::::Remoien [[Benotzer:GilPe|GilPe]]. Dann hat do vläicht deen een oder aneren net opgepasst. Aus [https://gd.lu/rcsl/8W2rlJ dësem Dokument] an och aus [https://gd.lu/rcsl/7dGfMz dësem] gett kloer ervir dat den Numm '''Fedil - Business Federation Luxembourg''' war an net einfach '''Business Federation Luxembourg''' --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 18:21, 19. Dez. 2025 (UTC)
:::::Okee, da läit de Feeler an dëser Diskussioun vläicht bei mir; ech hat net verstanen, datt „mat falschem Lemma“ sech just op de Prefix „Fedil -“ bezéie géif, dee virun „Business Federation Luxembourg“ feelt. Jo, an deem Fall kann déi Säit mMn (eng Woch no der Läschpropos) geläscht ginn. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 21:11, 19. Dez. 2025 (UTC)
:{{Pro}} - cf hei driwwer. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 21:13, 19. Dez. 2025 (UTC)
Conclusioun: gouf geläscht. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:13, 24. Dez. 2025 (UTC)
== Geschäftsleitskategorien ==
Ënner [[Kategorie Diskussioun:US-amerikanesch Geschäftsleit]] gouf knapp diskutéiert, datt d'Kategorien ënner [[:Kategorie:Geschäftsleit no Länner]] eventuell redundant wieren, well mer schonn [[:Kategorie:Entrepreneren]] hunn. Wann dat de Fall wier, wieren
* [[:Kategorie:Spuenesch Geschäftsleit]]
* [[:Kategorie:Tschechesch Geschäftsleit]]
* [[:Kategorie:US-amerikanesch Geschäftsleit]]
op déi entspriechend „Entreprener“-Versioun ze leeën an ze läschen.
Allerdéngs sinn ech mer beim optimale Begrëff net sécher: „Entreprener“ kléngt e bëssen no Bausecteur an „Geschäftsleit“ kéint un de Commerce denke loossen. Mee op éigendee Begrëff muss ee sech jo eenegen... --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 18:27, 29. Dez. 2025 (UTC)
: Mir gefält Geschäftsleit besser, well e geschlechtsonspezifesch ass. A jo, bei Entrepreneur denken ech och éischt un de Baussecteur.--[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 10:33, 12. Abr. 2026 (UTC)
== Eidel Kategorie fir Gebuer/Gestuerwen ==
Ech proposéieren, e puer dausend Kategorien ze läschen – 4780, fir genau ze sinn – nämlech all Kategorie fir „Gebuer“ oder „Gestuerwen“, déi eidel ass. Weem dat ze extreem ass: Zumindest all déi Kategorië mat „v. Chr.“ brénge kengem eppes. Déi huele just Plaz wech a spammen d'[[Special:UnusedCategories|Spezial:Net benotzt Kategorien]] zou. Sot beim Ofstëmme villäicht, ob der se all ewech wëllt hunn, just déi v. Chr. oder guer keng. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 21:47, 1. Jan. 2026 (UTC)
:Moien, ech géif s'och all bis d'Joer 1 läschen; nei Artikelen iwwer Leit aus der Antikitéit si rar, a wann, ass d'Kategorie séier nees ugeluecht.
:--[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 22:52, 1. Jan. 2026 (UTC)
:Moien, {{pro}} läschen: alles virun Chr. an eventuell esouguer bis d'Joer 1000 duerno. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 08:17, 2. Jan. 2026 (UTC)
: {{Pro}} läschen | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 10:14, 2. Jan. 2026 (UTC)
::Moien, ech verstinn de Problem mat der Plaz net richteg. Wou huele se Plaz ewech? --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 10:50, 2. Jan. 2026 (UTC)
:::Ech hu mech salopp ausgedréckt mat der Plaz. Späicherplaz op Serveren oder Änleches ass wuel kaum relevant, dat hunn ech net gemengt. Mee déi Kategorien erfëllen – wéi déi meeschten eidel Kategorien – keen Zweck an tauchen awer op Spezialsäiten, am AWB oder a Requêten etc. op a „begruewen“ do jee nodeems relevant Resultater, virun allem well et der Dausende sinn. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 11:14, 2. Jan. 2026 (UTC)
:Moien, {{Pro}} alles wat eidel ass bis d'Joer 1000. [[Benotzer:Robby|Robby]] ([[Benotzer Diskussioun:Robby|Diskussioun]]) 13:05, 2. Jan. 2026 (UTC)
::{{Kommentar}}: Nodeems eng Woch vergaangen ass, schéngt et Konsens déi onbenotzt Gebuer- a Gestuerwesäiten v. Chr. ze läschen an eventuell bis 1000, wann den @[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] net „''just'' bis d'Joer 1“, mee „''mindestens'' bis d'Joer 1“ gemengt huet.
::Ech hu mech mam @[[Benotzer:Soued031|Soued031]] amüséiert erauszefannen an ze testen, wéi een de pywikibot ([[:mw:Manual:Pywikibot/delete.py]]) benotze kann, fir déi dausende Kategorien op ee Schlag ze läschen. Well een dofir awer Adminrechter brauch, kann ech déi Ännerungen net mat mengem Bot-Account maachen, mee ech muss mäin Haaptaccount benotzen. A well ech doduerch d'Rezent Ännerunge komplett zouschëdden, loossen ech dat Ganzt dës Nuecht lafen, wou warscheinlech kee méi ënnerwee ass.
::--[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 17:01, 10. Jan. 2026 (UTC)
:::Fir datt ech och an Zukunft nach weess, wéi mer et gemaach hunn:
:::# Aus de Kategorien:Gebuer (n. Joerhonnert) einfach d'Lëscht vun all de Kategorien an eng Textdatei kopéieren.
:::# Mat ''find-replace'' „ (eidel)“ ewech maachen, da mam Regex „([^\(\)\n\r]+\([^\(\)]+\))“ all Zeil wou nach Klammeren (an deemno forcément „(… S)“ fir eng Säitenzuel an der Kategorie) stinn läschen, „\r\n\r\n“ duerch „\r\n“ sou oft ersetze bis keng eidel Zeile méi do sinn an dann „Kategorie:“ prefixéieren. Dat geet natierlech alles zefouss, wat méi einfach ass, mee bei dausend Zeilen e bësse méi laang dauert. D'Haaptsaach herno sti just nach d'Kategorien, déi geläscht solle ginn, am Fichier, mat Nummraum an eng pro Zeil.
:::# Mam pywikibot an der Kommandozeil de Befeel<pre>python pwb.py delete -file:"C:\…\Gestuerwen-Kategorien-viru-Christus.txt" -always -summary:"Wéi ënner [[Wikipedia:Läschen#Eidel Kategorie fir Gebuer/Gestuerwen]] diskutéiert"</pre>ausféieren, woubäi <code>C:\…\</code> duerch de Pad bis op de Fichier z'ersetzen ass. Virdru muss een natierlech de [[:mw:Manual:Pywikibot|pywikibot]] mat allem drum un dran installéieren a sech ee [[Special:BotPasswords|Botpasswuert]] fir säi Kont generéiert an an d'Konfiguratioun vum pywikibot gepak a sech ageloggt hunn.
:::# D'Exekutioun vum pywikibot ass op ronn 8 Sekonne fir eng Aktioun gedrosselt. Doduerch muss en hei e puer Stonne lafen. Wann ee sech mat engem Kont ouni Adminrechter ageloggt huet, gëtt just d'Läschschabloun op d'Säit gesat, wann de Kont Adminrechter huet (an ee beim Generéiere vum Botpasswuert opgepasst huet, datt och d'Läschrechter iwwerdroe ginn), da ginn d'Säite geläscht.
:::[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 10:42, 11. Jan. 2026 (UTC)
== Nina Krajnik ==
Läschpropos; Grond: „pam. crosswiki self promotion, machine translation abuse“ | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 15:28, 7. Jan. 2026 (UTC)
*{{pro}} | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 22:07, 11. Jan. 2026 (UTC)
*{{Pro}} | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 10:54, 12. Jan. 2026 (UTC)
*{{pro}} |--[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 15:57, 15. Jan. 2026 (UTC)
*{{pro}} | --[[Benotzer:Sultan Edijingo|Sultan Edijingo]] ([[Benotzer Diskussioun:Sultan Edijingo|Diskussioun]]) 17:05, 15. Jan. 2026 (UTC)
*{{pro}} | --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 17:11, 15. Jan. 2026 (UTC)
Conclusioun: gouf geläscht. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 07:59, 21. Jan. 2026 (UTC)
== Rebecca Shoichet ==
Läschpropos; Grond: „1-Saz-Artikel voller Feeler an ouni Quellen; Relevanz net ginn“ | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 15:47, 18. Jan. 2026 (UTC)
{{pro}} Keng Relevanz | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 15:47, 18. Jan. 2026 (UTC)
Gouf scho geläscht well: „Resurectiounsartikel war schonn eng Kéier geläscht ginn“ | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:00, 18. Jan. 2026 (UTC)
== Schabloun:Switch ==
Dës Schabloun gouf scho viru laanger Zäit vun der Parserfunktioun #switch ofgeléist an ass och net méi am Asaz, nodeems ech se op de leschte Plazen ersat hunn.
* {{Pro}} --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 14:26, 19. Jan. 2026 (UTC)
* {{Pro}} Wa se net gebraucht gëtt, ka se fort | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 16:07, 19. Jan. 2026 (UTC)
* {{Pro}} | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 18:46, 19. Jan. 2026 (UTC)
Gouf geläscht | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 21:52, 29. Jan. 2026 (UTC)
== Bob Morbach ==
* {{pro}} entsprécht net de Relevanzcritère fir Politiker --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 18:35, 29. Jan. 2026 (UTC)
* {{Pro}} d'accord, datt keng enzyklopedesch Relevanz z'erkennen ass. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 19:42, 29. Jan. 2026 (UTC)
* {{Pro}} läschen; keng Relevanz |
* {{Pro}} | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 10:29, 30. Jan. 2026 (UTC)
* {{pro}} - Sollt en enges Daags Buergermeeschter ginn, ass den Artikel jo nees séier reaktivéiert. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 10:46, 30. Jan. 2026 (UTC)
Conclusioun: gouf geläscht | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 21:09, 22. Feb. 2026 (UTC)
== Charles Pauly ==
* {{Pro}} Persoun ass weeder Spiller vun der Natioinaldivisioun nach Buergermeeschter; President vum Naturpark Öewersauer ass och net relevant genuch. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 21:00, 17. Mäe. 2026 (UTC)
*:D'Persoun huet an den 80er an 90er Joren 64 Matcher an der Nationaldivisioun gespillt, falls dat hëlleft [[Benotzer:Benemlu|Benemlu]] ([[Benotzer Diskussioun:Benemlu|Diskussioun]]) 06:54, 18. Mäe. 2026 (UTC)
*::Leider net, '''Nationalekipp '''ass gefrot. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 08:22, 18. Mäe. 2026 (UTC)
* {{pro}}, wéi beschriwwen. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 11:17, 10. Abr. 2026 (UTC)
* {{pro}} gouf alles gesot --[[Benotzer:Sultan Edijingo|Sultan Edijingo]] ([[Benotzer Diskussioun:Sultan Edijingo|Diskussioun]]) 06:48, 11. Abr. 2026 (UTC)
Conclusioun: No dräi Wochen a véier Deeg dräi Stëmme fir d'Läschen a keng dogéint. Domat ass den Artikel geläscht. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 14:26, 11. Abr. 2026 (UTC)
== Graziano D'Urso ==
Grond: Maschinneniwwesetzung, Autopromo a keen Artikel op der italieenescher Wiki. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 10:51, 6. Abr. 2026 (UTC)
*{{Pro}}, idem | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 14:54, 6. Abr. 2026 (UTC)
*{{Pro}} ass a kenger grousser Wiki vertrueden, oder gouf do scho geäscht. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 09:19, 10. Abr. 2026 (UTC)
* {{pro}} - wéi uewendriwwer gesot. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 11:16, 10. Abr. 2026 (UTC)
* {{pro}} alles gouf gesot--[[Benotzer:Sultan Edijingo|Sultan Edijingo]] ([[Benotzer Diskussioun:Sultan Edijingo|Diskussioun]]) 06:43, 11. Abr. 2026 (UTC)
Conclusioun: No enger Woch a véier Deeg gouf et 4 Stëmme fir d'Läschen a keng dergéint. Deemno ass den Artikel geläscht. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 10:45, 17. Abr. 2026 (UTC)
== [[Eesti Raadio]] ==
Grond: D'Relevanzkrittäre ginn net erfëllt. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 11:34, 10. Abr. 2026 (UTC)
:* {{Pro}}, mee net onbedéngt, well d'Relevanzkrittären net erfëllt wieren (villäicht sinn se et, villäicht net), mee well et e moeren an net propper strukturéieren Iwwersetzungsartikel ass. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 11:38, 10. Abr. 2026 (UTC)
:*:Jo, ass besser. <s>{{Pro}}</s> | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 11:39, 10. Abr. 2026 (UTC)
* {{contra}} -Relevanz ass hei keen Argument. an eng Skizz vun der Struktur, wài se soll sinn, ass séier gemaach. Ausbaue kann een ëmmer. Loosse mer eis Frënn aus Estland emol e bësse méi iwwert hiert Land hei uleeën - soulaang et effektiv net méi Aarbecht mécht wéi selwer schreiwen. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 12:54, 10. Abr. 2026 (UTC)
* {{contra}} --[[Benotzer:Sultan Edijingo|Sultan Edijingo]] ([[Benotzer Diskussioun:Sultan Edijingo|Diskussioun]]) 06:51, 11. Abr. 2026 (UTC)
::Alles ass schéin a gutt sou laang wéi et keng Iwwerhand hëlt. Ech stellen allerdéngsfest datt déi Mataarbechter just e puer Sätz heihinner klake kommen, a sech bis elo rose wéineg ëm de Layout bekëmmert hunn, oschonn d'Modeller do sinn. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 10:37, 11. Abr. 2026 (UTC)
:{{Kommentar}} De Problem bei automateschen Iwwersetzungen ass net nëmmen d'''mise en forme''; déi ass tatsächlech relativ séier gemaach, wann ee Motivéierte sech fënnt. Mee bei automateschen Iwwersetzunge leit och den Inhalt an dee misst een och allkéiers am Detail préiwen, fir erauszefannen wou beim Iwwersetzen eppes schif gaangen ass, ouni datt een et gemierkt huet (well den „Iwwersetzer“ et guer net mierke kann). Deen Opwand ass méi grouss an et ass liicht, dee Problem z'ignoréieren, soulaang den Artikel uewerflächlech an der Rei ausgesäit. Wa mer automatesch Iwwersetzunge vu Leit, déi d'Sprooch net kënnen, akzeptéieren, da riskéiere mer, datt mer onbemierkt Ongenauegkeeten oder carrément Falschinformatiounen aschleisen. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 14:23, 11. Abr. 2026 (UTC)
== Alpha Capital Discount Code AQM74 ==
Grond: Spam XReport. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 09:23, 17. Abr. 2026 (UTC)
:{{Pro}} | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 09:30, 17. Abr. 2026 (UTC)
Conclusioun: Ass direkt geläscht ginn, well et kloer Spam war. Den temporäre Kont gouf entre-temps scho global gespaart. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 09:55, 17. Abr. 2026 (UTC)
kk2grby8a0hg27rcvmgqt43ltyru7g7
Kino Empire
0
412
2676826
2676354
2026-05-03T14:55:01Z
Puscas
735
...
2676826
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Gebai
|Numm =
|Bild = Fréiere Kino Empire Esch-Uelzecht.jpg
|Bildtext =D'Gebai an der Groussgaass, an deem de fréiere Kino Empire war.
|Land = [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]
|Plaz = [[Esch-Uelzecht]], [[Groussgaass (Esch-Uelzecht)|Groussgaass]]
|Koordinaten = {{Coor dms1|05|58||E|49|29||N}}
|Baustil =
|Architekt(en)=
|Status =
|Datum vum Bau =1957-58
|Proprietär =privat
}}
De '''Kino Empire''' war tëscht 1958 an 1978 e [[Kino]] zu [[Esch-Uelzecht]] an der [[Groussgaass (Esch-Uelzecht)|Groussgaass]], deen, mat zäitweis 940 Sëtzplazen, zu senger Zäit dee bei wäitem gréisste Kino am Land war.
== Techneschen Ekipement ==
Den Ecran war 14,5 × 7,5 Meter grouss. Vun Ufank u war de Sall ageriicht fir déi deemools modernst Projektiouns- an Tounformater, de [[CinemaScope|CinemaScope 35 mm]] a virun allem de [[70 mm-Format|70mm]]. Déi 2 [[Filmprojekter]]e vun der Mark Cinemecchanica konnte sou niewent dem gebräichleche Mono-Liichttoun och [[Stereotoun|4 Kanal Stereotoun]] op véier magnéiteschen [[Tounpist]]en erëmginn an dat souwuel am 35 mm wéi am 70 mm.
== Gala-Virstellung ==
Am Empire ass fir d'éischt de [[16. Januar]] [[1958]] um hallwer néng e Film gewise ginn. Et war dëst an enger "Gala-Virstellung" ënner dem Protektorat vun der Gemeng vun der Stad Esch, an de Profit dovu war fir d'[[Œuvre nationale de secours grande-duchesse Charlotte|Oeuvre Grande-Duchesse Charlotte]] a fir dat [[Lëtzebuergescht Rout Kräiz]].
Bei där Geleeënheet konnten d'Premièresgäscht dem [[Stanley Kramer]] säin ''[[The Pride and the Passion]]'' mam [[Cary Grant]], [[Frank Sinatra]] an der [[Sophia Loren]] kucken.<ref>''[https://persist.lu/ark:70795/60znt83dtf/pages/28/articles/DIVL537 Eröffnung des Ciné-Théatre "Empire" in Esch-Alzette.]'' [[Revue (Zäitschrëft)|Revue]] N°4 vum 25. Januar 1958 S.28-29</ref>
Den Empire huet, wéi de [[Kino Rex]] zu Esch, zu de Säll vum [[François Reckinger]] gehéiert, deen och Kinoen an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] hat, den [[Eldorado (Kino)|Eldorado]], de [[Capitole (Kino)|Capitole]] an den [[Europe (Kino)|Europe]].
Den [[3. Juli]] [[1978]] huet den Empire fir ëmmer seng Dieren zougemaach.
Am fréiere Kinossall goufe Garagen amenagéiert, de Foyer gouf an Appartementswunnengen ëmgebaut.
== Um Spaweck ==
* [https://persist.lu/ark:70795/tkf9thw6x/pages/8/articles/DIVL642 "Heute abend Eröffnung des Cinéma „Empire" in Esch-Alzette."] In: Luxemburger Wort, 111. Jg., n° 16 (16.01.1958), p. 8 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Fréier Kinoen zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gebaier an der Gemeng Esch-Uelzecht]]
[[Kategorie:Bauwierker 1958]]
de6f2bbahpubcvh2r62f296ir3krz5a
Nupedia
0
1731
2676897
2609479
2026-05-03T19:30:45Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2676897
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Nupedia.svg|thumb|Nupedia-Logo]]
'''Nupedia''' war en [[Enzyklopedie|enzyklopedesche]] Projet, deen den 9. Mäerz 2000 gegrënnt gouf a sech vu [[Wikipedia]] duerch eng strikt Artikelpolitik ënnerscheet huet.
Effektiv huet e Contributeur missen Expert op sengem Terrain sinn, e [[Doctor of Philosophy|Ph.D.]] gouf gär gesinn.
Nupedia gouf dowéinst dacks als méi seriö wéi Wikipedia ugesinn, mä well et net genuch Kontributeure gouf, koum de Projet ni richteg virun a gouf schlussendlech de [[26. September]] [[2003]] definitiv zougemaach.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* https://web.archive.org/web/20010118225800/http://www.nupedia.com/ (''Säit zougemaach'' -> [http://web.archive.org/web/*/www.nupedia.com/main.shtml Archiv Versioun vun archive.org])
[[Kategorie:Enzyklopedien a Lexikonen]]
[[Kategorie:Websäiten]]
ne8zyqvu98gbringhng3wfi825vke3e
Europäesche Geriichtshaff
0
2858
2676830
2668893
2026-05-03T14:59:01Z
Puscas
735
....
2676830
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Verwaltung}}
De '''Geriichtshaff vun der Europäescher Unioun''' (virdrun: ''Geriichtshaff vun den Europäesche Communautéiten'') gouf [[1952]] duerch den [[Traité vu Paräis]] ([[CECA]]-Traité) gegrënnt. En ass zesummegesat aus dem Europäesche Geriichtshaff (iewescht Instanz) an aus dem Geriicht vun der Europäescher Unioun (ënnescht Instanz).
Seng Aufgab ass et, dofir ze suergen, datt den [[Droit]] vun der Europäescher Unioun an alle [[Memberstaate vun der Europäescher Unioun|Memberslänner]] d'selwecht interpretéiert an ugewannt gëtt. De Geriichtshaff vun der Europäescher Unioun kann a Litigen tëscht Memberstaaten, [[Institutioune vun der Europäescher Unioun|Organer vun der EU]], Enterprisen oder Privatpersounen decidéieren.
De Geriichtshaff vun der Europäescher Unioun huet säi Sëtz an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad]]. Ronn 1900 Leit schaffen do.
== Zesummesetzung ==
De Geriichtshaff huet ee [[Riichter]] pro Memberstaat, fir datt all national Rechtsuerdnunge solle vertruede sinn. Fir méi effektiv ze schaffen, kann de Geriichtshaff och an enger "Grousser Chamber" zesummekommen, déi aus 13 Riichteren zesummegesat ass, heiansdo och a Chambere mat 3 oder 5 Riichteren.
Dem Geriichtshaff zur Säit stinn 8 Generalaffekoten, déi d'Schlussconclusioun ausschaffen a begrënnen, déi de Riichter hëllefe sollen hiert Urteel ze fällen.
D'Riichter an d'Generalaffekote ginn op 6 Joer vun hire respektive Länner ernannt; hiert Mandat kann ëm 3 Joer verlängert ginn.
[[1989]] gouf d'Geriicht vun der Europäescher Unioun geschaf, fir sech virun allem ëm Kloe vu Privatpersounen oder där, déi d'Konkurrenz tëscht Entreprisen zum Theema hunn, ze këmmeren. De Geriichtshaff an d'Geriicht wielen op dräi Joer e President aus hirer Mëtt. Fir de Geriichtshaff ass dat de Koen Lenaerts; fir d'Geriicht de Marc van der Woude (vun [[2007]] bis [[2019]] de [[Marc Jaeger]]).
== Aufgaben ==
Déi 4 heefegst Zorte vu Prozedure mat deenen de Geriichtshaff an d'Geriicht ze dinn hunn, sinn:
* Demande fir eng Virop-Entscheedung ("renvoi préjudiciel"):
Wann eng national Geriichtsinstanz Zweiwelen huet, wéi d'europäescht Recht auszeleeën ass oder wéi wäit et unzewenden ass oder wéi et z'interpretéieren ass, ka se (a muss se heainsdo) en Avis vum Geriichtshaff ufroen. Deen Avis gëtt de Geriichtsraff a Form vun engem "Arrêt préjudiciel d'interprétation oder de validité" of. D'ofschléissend Urteel am Fall selwer gëtt dann awer vum nationale Geriicht gesprach.
* Kloe géint Infractioune vun den Traitéen ("recours en manquement"):
Dës Kloe kënne vun der [[Europäesch Kommissioun|Europäescher Kommissioun]] agereecht ginn, wa si fënnt, datt e Memberstaat senge Verflichtungen, déi en duerch den europäeschen Droit huet, net nokënnt, z. B., wann en eng [[Europäesch Direktiv|Direktiv]] net oder falsch an d'nationaalt Recht ëmgesat huet. Och d'Memberstaate kënne sou eng Klo géint en anere Memberstaat maachen. Am Fall vun engem Urteel géint e Memberstaat muss deen d'Ëmstänn, déi zur Klo gefouert hunn, direkt änneren.
* Kloen, wann en europäesche Rechtsakt géint d'EU-Recht verstéisst ("recours en annulation"):
Wann eng Privatpersoun, e Memberstaat, de [[Conseil vun der Europäescher Unioun|Conseil]], d'Kommissioun oder d'[[Europäescht Parlament]] der Meenung sinn, e bestëmmte Rechtsakt vun der EU wier illegal, kënne se d'Annulatioun dovun ufroen.
* Kloe géint d'Näischtmaachen ("recours en carrence"):
Duerch d'Europäesch Traitéën sinn d'Europäescht Parlament, de Conseil an d'Kommissioun derzou verflicht, ënner gewëssen Ëmmstänn bestëmmt Decisiounen ze huelen. Wa se dat net maachen, kënnen d'Memberstaaten, déi aner Organer, oder (ënner bestëmmte Konditiounen) Eenzelpersounen oder Enterprisen de Geriichtshaff froen, datt e soll feststellen, datt dëst Näischtmaachen net rechtens ass.
== Wéi eng Affär ofleeft ==
Wann eng Plainte bis enregistréiert ass, gëtt se engem Riichter an engem Generalaffekot zougedeelt. D'Prozedur, déi dann uleeft, besteet aus engem schrëftlechen an engem mëndlechen Deel.
Bei der schrëftlecher Prozedur deelen d'Parteie schrëftlech hir Vuë mat, wouropshin de Riichter e Rapport mécht, an deem en dës Deklaratiounen an de rechtleche Kader zesummefaasst. Op Basis vun deem Rapport schafft de Generalaffekot seng Conclusiounen aus. Déi Conclusiounen hëllefen dem Riichter, en Urteelsprojet auszeschaffen, deen en deenen anere Riichtere matdeelt.
Duerno kënnt den zweeten Deel, déi mëndlech Verhandlung. Déi ass am Prinzip virun der "grousser Chamber", kann awer och, jee no Bedeitung a Complexitéit vun der Affär, viru manner Riichter (3 oder 5) oflafen. Hei kënnen d'Affekote vun de Parteien de Riichter an dem Generalaffekot hir Argumenter duerleeën, an dës kënne Froe stellen. Duerno presentéiert de Generalaffekot seng Conclusioune, wouropshin d'Riichter iwwer d'Urteel deliberéieren an et da verkënnegen. Den Urteelssproch gëtt mat enger Majoritéit geholl. Wann net all Riichter enger Meenung waren, gëtt dat net gesot.
== Wichteg Entscheedungen ==
Ee vun de wuel wichtegsten Arrête vum Geriichtshaff ass deen an der Affär "''Van Gend en Loos''" vun [[1967]]. Hei gouf fir d'éischt d'Thees vun der Autonomie vum Droit vun der Gemeinschaft (haut: Unioun) festgehalen, also datt d'Memberstaate sech fräiwëlleg enger Gemeinschaft mat enger eegener Rechtsuerdnung ënnerworf hunn an dofir och en Deel vun hirer Souverainitéit ofginn hunn - e Fait, deen deen een oder anere Politiker an de Memberstaaten nawell gär vergësst. Genee sou wichteg ass den Arrêt "''Costa g. ENEL''" wou dës Thees widderholl gouf an d'Primautéit vum Droit vun der Gemeinschaft (haut: Unioun) festgehale gouf.
Munch Geriichtsinstanze vu verschiddene Memberstaaten (z. B. Däitschland oder Italien) di sech nawell schwéier dës Autonomie vum Droit vun der Unioun unzeerkennen. Dës Memberstaate ginn dofir als dualistesch unerkannt.
== D'Gebaier ==
D'Gebaier, an deenen de Geriichtshaff vun der Europäescher Unioun ass, si mat der Zuel vun de Memberstaate vun der EU, an domat mat der Zuel vu Fäll déi behandelt ginn, an dem Personal, dat dofir gebraucht gëtt, gewuess.
Den 'alen' Deel, no baussen hin u senger markanter [[Stol|Corox-Stol]]konstruktioun z'erkennen, gouf [[1972]] no Pläng vum [[Jean-Paul Conzémius]], [[François Jamagne]] a [[Michel Van der Elst]] gebaut. E gouf tëscht [[2000]] an 2009 komplett entkäert a restauréiert, ë. a. fir dem [[Asbest]] deen deemools verschafft gi war, lasszeginn. Dora si 5 Säll fir d'Geriichstverhandlungen, all mat [[simultandolmetschen|Dolmetscherkabinnen]] a Plaz fir d'Publikum. Dee gréissten dovun, d'''Grande salle d'audience'', huet 23 Dolmetscherhaisercher a bitt 300 Virwëtzege Plaz. Ausserdeem gëtt et do Raim fir Konferenzen, fir d'Press a fir Visiteursgruppen.
Am Gebai ronderëm, dat op 2 Stäck ausgeluecht ass, hunn déi 27 Riichter, déi 8 Generalaffekoten an hir all Kéier 6 Mataarbechter hir Büroen.
Dës am Ganzen 10.000 m² goufen Enn [[2008]] méi wéi verduebelt, wéi déi zwéin 107 m héich Tierm, mat jee 25 Stäck, déi ëstlech vum Haaptgebai gebaut goufen, a Betrib geholl goufen. Dora si virun allem déi ronn 1000 [[Iwwersetzer]] installéiert. Déi Tierm hunn 350 Mio. Euro kascht.
Tëscht den Tierm an den anere Gebaier sinn eng [[Bibliothéik]], eng Kantin a Formatiounssäll.
<!-- Q: http://www.wort.lu/articles/6158791.html -->
2015 gouf et d'gréng Luucht fir eng weider Vergréisserung a Form vun engem drëtten Tuerm, deen nieft déi [[Zwee|zwéin]] existent gebaut gouf. En huet huet 30 Stäck, knapps 40.000 m² hunn, wouvunner ronn 15.000 m² Bürosfläche sinn, op där bis zu 750 Leit schaffe kënnen. De Käschtepunkt war op 169 Milliounen Euro ugesat. E gouf den 19. September 2019 ageweit.<ref name=ageweit>[https://www.rtl.lu/news/europa/a/1405545.html "En Donneschdeg gëtt den 3. Tuerm vum europäesche Geriichtshaff ageweit."] rtl.lu, 18.09.2019 21:18.</ref> Mat 115 Meter ass den 3. Tuerm dat [[Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg|héchst Gebai zu Lëtzebuerg]] (ouni Masten a Brécken) zu Lëtzebuerg.<ref>[http://www.rtl.lu/international/europa/704749.html "Europäesche Geriichtshaff baut fir d'5. Kéier bäi"] rtl.lu, 09.09.2015, 08:03:06.</ref>
Den Architekt vun den dräi Tierm ass den [[Dominique Perrault]], deen ë. a. och déi [[franséisch Nationalbibliothéik]] zu Paräis entworf huet.
2022 gouf deen héchsten Tuerm no der [[Giustina Rocca]], där éischter Fra, déi als [[Affekot]]in geschafft huet, genannt, fir '' den Engagement vum Geriichtshaff fir gläichen Zougank zum Droit an zu der Justiz souwéi fir Chancëgläichheet z'ënnersträichen''.<ref>[https://curia.europa.eu/site/jcms/qua3_6431/de/rocca-gebaude Über uns - Gebäude des Grichtshofs - Rocca-Gebäude.] curia.europa.eu (nogekuckt: 27.03.2026).</ref>
== Soss ==
De Geriichtshaff vun der Europäescher Unioun däerf net mam [[Europäesche Geriichtshaff fir Mënscherechter]] verwiesselt ginn. Deen huet säi Sëtz zu [[Stroossbuerg]] an ass en Organ vum [[Europarot]].
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://curia.eu.int Offiziell Websäit vum Europäesche Geriichtshaff]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Justiz}}
{{LinkPortalEU}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Europäesch Institutiounen an Organer|Geriichtshaff]]
[[Kategorie:Droit vun der Europäescher Unioun]]
[[Kategorie:Kierchbierg]]
[[Kategorie:Bauwierker 1972]]
[[Kategorie:Europäesche Geriichtshaff| ]]
s8l4c8ri9fazv0tfn6gifpkvzdpt6br
Senta Berger
0
4045
2676834
2676001
2026-05-03T15:02:44Z
Puscas
735
.....
2676834
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
[[Fichier:Senta Berger 1975.jpg|thumb|Senta Berger, 1975]]
D''''Senta Berger''', gebuer den [[13. Mee]] [[1941]] zu [[Wien]], ass eng [[éisträich]]esch [[Schauspiller]]in a Filmproduzentin.
Mat 5 Joer huet d'Senta Berger [[Ballet]] geléiert a wollt spéider Schauspillerin ginn. Si war duerno um [[Max-Reinhardt-Seminar]].
1958 gouf si Member vum [[Theater in der Josefstadt]].
De Film huet si awer méi ugezunn wéi den Theater, a vun 1959 un huet si ee Film nom anere gedréint.
1962 huet se mam Filmregisseur [[Michael Verhoeven]] d'Produktiounsfirma [[Sentana-Filmproduktion]] gegrënnt.
D'Senta Berger huet eng international Filmcarrière, si huet a Filmer zu [[Hollywood]], an [[Italien]], [[Frankräich]], [[Däitschland]] an [[Éisträich]] gespillt, mat Regisseure wéi [[Bernhard Wicki]], [[Sam Peckinpah]], [[Volker Schlöndorff]] a [[Wim Wenders]]. Si war d'Partnerin vu Schauspiller wéi [[Kirk Douglas]], [[Charlton Heston]], [[James Coburn]], [[Lilli Palmer]] a [[Götz George]].
1989 hat si e groussen Erfolleg mat der Serie ''[[Kir Royal]]'' op der däitscher Televisioun. Duerno huet sech hir Carrière bal nëmme méi op der Tëlee ofgespillt.
Zanter 2003 ass si Presidentin vun der [[Deutsche Filmakademie|däitscher Filmakademie]].
Si war vun 1963 bis zu deem sengem Doud am Joer 2024 mam Filmregisseur Michael Verhoeven bestuet.
== Filmographie ==
=== Kino===
==== vun 1950 bis 1959 ====
* 1950: ''[[Das doppelte Lottchen (Film 1950)|Dasa doppelte Lottchen]]'' - Regie: [[Josef von Báky]] - Haaptacteuren: [[Antje Weisgerber]], [[Peter Mosbacher]]
* 1955: ''[[Du bist die Richtige]]'' - Regie: [[Erich Engel]], [[Josef von Báky]] - Haaptacteuren: [[Curd Jürgens]], Antje Weisgerber
* 1957: ''[[Die unentschuldigte Stunde (Film 1957)|Die unentschuldigte Stunde]]'' - Regie: [[Willi Forst]] - Haaptacteuren: [[Adrian Hoven]], [[Erika Remberg]] - (als Gymnasialschülerin)
* 1957: ''[[Die Lindenwirtin vom Donaustrand]]'' - Regie: [[Hans Quest]] - Haaptacteuren: [[Marianne Hold]], [[Claus Holm]] - (als Marie)
* 1958: ''[[Der veruntreute Himmel]]'' - Regie: [[Ernst Marischka]] - Haaptacteuren: [[Hans Holt]], [[Annie Rosar]]
* 1959: ''[[The Journey]]'' - Regie: [[Anatole Litvak]] - Haaptacteuren: [[Deborah Kerr]], [[Yul Brynner]] - (als Serveuse)
* 1959: ''[[Katia (Film 1959)|Katia]]'' - Regie: [[Robert Siodmak]] - Haaptacteuren: [[Romy Schneider]], [[Curd Jürgens]]
==== vun 1960 bis 1969 ====
* 1960: ''[[Ich heirate Herrn Direktor]]'' - Regie: [[Wolfgang Liebeneiner]] - Haaptacteuren: [[Heidelinde Weis]], [[Gerhard Riedmann]] - (als Vera)
* 1960: ''[[Der brave Soldat Schwejk (Film 1960)|Der brave Soldat Schwejk]]'' - Regie: [[Axel von Ambesser]] - Haaptacteuren: [[Heinz Rühmann]], [[Ernst Stankovski]] - (als Gretl)
* 1960: ''[[O sole mio (Film 1960)|O sole mio]]'' - Regie: [[Paul Martin (Filmregiseur)|Paul Martin]] - Haaptacteuren: [[Vico Torriani]], [[Gunther Philipp]] - (als Madeleine)
* 1961: ''[[The Secret Ways]]'' - Regie: [[Phil Karlson]] - Haaptacteuren: [[Richard Widmark]], [[Sonja Ziemann]] - (als Elsa)
* 1961: ''[[Junge Leute brauchen Liebe]]'' - Regie: [[Géza von Cziffra]] - Haaptacteuren: [[Cornelia Froboess]], [[Waltraut Haas]] - (als Madeleine Talbot)
* 1961: ''[[Eine hübscher als die andere]]'' - Regie: [[Axel von Ambesser]] - Haaptacteuren: [[Heidi Brühl]], [[Rudolf Platte]] - (als Lilly Hase)
* 1961: ''[[Das Wunder des Malachias]]'' - Regie: [[Bernhard Wicki]] - Haaptacteuren: [[Horst Bollmann]], [[Richard Münch]] - (als Yvonne Krüger)
* 1961: ''[[Immer Ärger mit dem Bett]]'' - Regie: [[Rudolf Schündler]] - Haaptacteuren: [[Günter Pfitzmann]], [[Renate Ewert]] - (als Rosemarie Schulze)
* 1961: ''[[Adieu, Lebewohl, Goodbye]]'' - Regie: Paul Martin - Haaptacteuren: [[Bibi Johns]], [[Michael Cramer]] - (als Gaby)
* 1961: ''[[Es muß nicht immer Kaviar sein (Film)|Es muß nicht immer Kaviar sein]]'' - Regie: [[Géza von Radványi]] - Haaptacteuren: [[O. W. Fischer]], [[Eva Bartok]] - (als Chantal)
* 1961: ''[[Ramona (Film 1961)|Ramona]]'' - Regie: Paul Martin - Haaptacteuren: [[Joachim Hansen]], [[Georg Thomalla]] - (als Yvonne)
* 1961: ''[[Junge Leute brauchen Liebe]]'' - Regie: [[Géza von Cziffra]] - Haaptacteuren: [[Cornelia Froboess]], [[Johannes Heesters]]
* 1961: ''[[Das Geheimnis der schwarzen Koffer]]'' - Regie: [[Werner Klingler]] - Haaptacteuren: [[Joachim Hansen]], [[Chris Howland]] - (als Susan Brown)
* 1961: ''[[Diesmal muß es Kaviar sein]]'' - Regie: [[Géza von Radványi]] - Haaptacteuren: O. W. Fischer, Eva Bartok - (als Chantal)
* 1962: ''[[Frauenarzt Dr. Sibelius]]'' - [[Rudolf Jugert]] - Haaptacteuren: [[Lex Barker]], [[Barbara Rütting]] - (als Elisabeth Sibelius)
* 1962: ''[[Das Testament des Dr. Mabuse (Film 1962)|Das Testament des Dr. Mabuse]]'' - Regie: [[Werner Klingler]] - Haaptacteuren: [[Gert Fröbe]], [[Charles Regnier]] - (als Nelly)
* 1962: ''[[Sherlock Holmes und das Halsband des Todes]]'' - Regie: [[Terence Fisher]] - Haaptacteuren: [[Christopher Lee]], [[Ivan Desny]] - (als Ellen Blackburn)
* 1963: ''[[The Waltz King]]'' - Regie: [[ Steve Previn]] - Haaptacteuren: [[Kerwin Mathews]], [[Peter Kraus]] - (als Henriette Treffz)
* 1963: ''[[Kali Yug, la dea della vendetta]]'' - Regie: [[Mario Camerini]] - Haaptacteuren: Lex Barker, [[Klaus Kinski]] - (als Catherine Talbot)
* 1963: ''[[Il mistero del tempio indiano]]'' - Regie: Mario Camerini - Haaptacteuren: Lex Barker, Joachim Hansen - (als Catherine Talbot)
* 1963: ''[[The Victors]]'' - Regie: [[Carl Foreman]] - Haaptacteuren: [[Melina Mercouri]], [[Romy Schneider]] - (als Trudi Metzger)
* 1963: ''[[Jack und Jenny]]'' - Regie: [[Victor Vicas]] - Haaptacteuren: [[Brett Halsey]], [[Marion Michael]] - (als Jenny)
* 1964: ''[[...e la donna creò l'uomo]]'' - Regie: [[Camillo Mastrocinque]] - Haaptacteuren: [[Thomas Fritsch]], [[Alexandra Stewart]] - (als Jane)
* 1965: ''[[Major Dundee]]'' - Regie: [[Sam Peckinpah]] - Haaptacteuren: Charlton Heston, [[James Coburn]] - (als Teresa Santiago)
* 1965: ''[[Schüsse im 3/4 Takt]]'' - Regie: [[Alfred Weidenmann]] - Haaptacteuren: [[Pierre Brice]], [[Heinz Drache]] - (als Jenny)
* 1965: ''[[The Glory Guys]]'' - Regie: [[Arnold Laven]] - Haaptacteuren: [[Tom Tryon]], [[James Caan]] - (als Lou Woddard)
* 1966: ''[[Cast, Giant Shadow]]'' - Regie: [[Melville Shavelson]] - Haaptacteuren: [[Kirk Douglas]], [[Angie Dickinson]] - (als Magda Simon)
* 1966: ''[[The Poppy Is Also, Flower]]'' - Regie: [[Terence Young]] - Haaptacteuren: [[Stephen Boyd]], [[Rita Hayworth]] - (als Maxine)
* 1966: ''[[Lange Beine - lange Finger]]'' - Regie: [[Alfred Vohrer]] - Haaptacteuren: [[Joachim Fuchsberger]], [[Martin Held]] - (als Doris Holberg)
* 1966: ''[[Our Man in Marrakesh]]'' - Regie: [[Don Sharp]] - Haaptacteuren: [[Tony Randall]], [[Herbert Lom]] - (als Kyra Stanovy)
* 1966: ''[[The Quiller Memorandum]]'' - Regie: [[Michael Anderson (Filmregisseur)|Michael Anderson]] - Haaptacteuren: [[Alec Guinness]], [[Max von Sydow]] - (als Inge Lindt)
* 1967: ''[[Operazione San Gennaro]]'' - Regie: [[Dino Risi]] - Haaptacteuren: [[Nino Manfredi]], [[Claudine Auger]] - (als Maggie)
* 1967: ''[[The Ambushers]]'' - Regie: [[Henry Levin]] - Haaptacteuren: [[Dean Martin]], [[Janice Rule]] - (als Francesca Madeiros)
* 1967: ''[[Peau d'espion]]'' - Regie: [[Edouard Molinaro]] - Haaptacteuren: [[Louis Jourdan]], [[Bernard Blier]] - (als Gertraud Sphax)
* 1968: ''[[Diaboliquement vôtre]]'' - Regie: [[Julien Duvivier]] - Haaptacteuren: [[Alain Delon]], [[Peter Mosbacher]] - (als Chrsitiane)
* 1968: ''Vienna'' - Regie: [[Orson Welles]] - Haaptacteuren: [[Mickey Rooney]] (Kuerzfilm)
* 1969: ''[[If It's Tuesday, This Must Be Belgium]]'' - Regie: [[Mel Stuart]] - Haaptacteuren: [[Suzanne Pleshette]], [[John Cassavetes]]
* 1969: ''[[De Sade]]'' - Regie: [[Cy Endfield]] - Haaptacteuren: [[Keir Dullea]], [[Lilli Palmer]] - (als Anne de Montreuil)
* 1969: ''[[Les étrangers]]'' - Regie: [[Jean-Pierre Desagnat]] - Haaptacteuren: [[Michel Constantin]], [[Hans Meyer]] Gertraud Sphax - (als May)
* 1969: ''[[Infanzia, vocazione e prime esperienze di Giacomo Casanova, veneziano]]'' - Regie: [[Luigi Comencini]] - Haaptacteuren: [[Leonard Whiting]], [[Lionel Stander]] - (als Giuliegtta Cavamacchia)
==== vun 1970 bis 1979 ====
* 1970: ''[[Cuori solitari]]'' - Regie: [[Franco Giraldi]] - Haaptacteuren: [[Ugo Tognazzi]], [[Gianna Serra]] - (als Giovanna)
* 1970: ''[[O.K.]]'' - Regie: [[Michael Verhoeven]] - Haaptacteuren: [[Gustl Bayrhammer]], [[Eva Mattes]]
* 1970: ''[[Quando le donne avevano la coda]]'' - Regie: [[Pasquale Festa Campanile]] - Haaptacteuren: [[Giuliano Gemma]], [[Frank Wolff]] - (als Filli)
* 1971: ''[[Un anguilla da trecento milioni]]'' - Regie: [[Salvatore Samperi]] - Haaptacteuren: [[Ottavia Piccolo]], [[Gabriele Ferzetti]] - (als Gräfin Spodani)
* 1971: ''[[Wer im Glashaus liebt]]'' - Regie: [[Michael Verhoeven]] - Haaptacteuren: [[Hartmut Becker]], [[Marianne Blomquist]] - (als Hanna)
* 1971: ''[[Le saut de l'ange]]'' - Regie: [[Yves Boisset]] - Haaptacteuren: [[Jean Yanne]], [[Sterling Hayden]] - (als Sylvaine Orsini)
* 1971: ''[[Roma bene]]'' - Regie: [[Carlo Lizzani]] - Haaptacteuren: [[Nino Manfredi]], [[Michèle Mercier]] - (als Prinzessin Dede Marescalli)
* 1972: ''[[L'amante dell'orsa maggiore]]'' - Regie: [[Valentino Orsini]] - Haaptacteuren: [[Giuliano Gemma]], [[Bruno Cremer]] - (als Fela)
* 1972: ''[[Quando le donne persero la coda]]'' - Regie: [[Pasquale Festa Campanile]] - Haaptacteuren: Frank Wolff, [[Mario Adorf]] - (als Filli)
* 1972: ''[[Causa di divorzio]]'' - Regie: [[Marcello Fondato]] - Haaptacteuren: [[Catherine Spaak]], [[Arnoldo Foà]] - (als Enrica Sebastiani)
* 1972: ''[[Die Moral der Ruth Halbfass]]'' - Regie: [[Volker Schlöndorff]] - Haaptacteuren: [[Margarethe von Trotta]], [[Helmut Griem]] - (als Ruth Halbfass)
* 1972: ''[[Der scharlachrote Buchstabe]]'' - Regie: [[Wim Wenders]] - Haaptacteuren: [[Hans Christian Blech]], [[Rüdiger Vogler]] - (als Hester Prynne)
* 1973: ''[[Bisturi, la mafia bianca]]'' - Regie: [[Luigi Zampa]] - Haaptacteuren: Gabriele Ferzetti, [[Enrico Maria Salerno]] - (als Maria)
* 1973: ''Amore e ginnastica'' - Regie: [[Luigi Filippo D'Amico]] - Haaptacteuren: [[Adriana Asti]], [[Lino Capolicchio]] - (als Maria Pedani)
* 1973: ''[[Reigen]]'' - Regie: [[Otto Schenk]] - Haaptacteuren: [[Sydne Rome]], [[Helmut Berger]] - (als Emma)
* 1974: ''Di mamma non ce n'è una sola'' - Regie: [[Alfredo Giannetti]] - Haaptacteuren: [[Vittorio Caprioli]], Lionel Stander - (als Paolina Borghese)
* 1974: ''[[L'uomo senza memoria]]'' - Regie: [[Duccio Tessari]] - Haaptacteuren: [[Luc Merenda]], [[Umberto Orsini]] - (als Sara Grimaldi)
* 1974: ''La bellissima estate'' - Regie: [[Sergio Martino]] - Haaptacteuren: [[John Richardson]], [[Alessandro Cocco]] - (als Manuela)
* 1976: ''[[MitGift]]'' - Regie: Michael Verhoeven - Haaptacteuren: Mario Adorf, [[Elisabeth Flickenschildt]] - (als Alice Burgmann)
* 1976: ''La padrona è servita'' - Regie: [[Mario Lanfranchi]] - Haaptacteuren: [[Maurizio Arena]], [[Erika Blanc]] - (als Angela)
* 1976: ''[[The Swiss Conspiracy]]'' - Regie: [[Jack Arnold]] - Haaptacteuren: [[David Janssen]], [[Elke Sommer]] - (als Denise Abbott)
* 1976: ''[[Signore e signori, buonanotte]]'' - Regie: Luigi Comencini, [[Nanni Loy]], [[Luigi Magni]], [[Mario Monicelli]], [[Ettore Scola]] - Haaptacteuren: [[Vittorio Gassman]], [[Marcello Mastroianni]] - (als Madamm Palese)
* 1976: ''[[Brogliaccio d'amore]]'' - Regie: [[Decio Silla]] - Haaptacteuren: Enrico Maria Salerno, [[Paolo Carlini]] - (als Roberta)
* 1977: ''[[Das chinesische Wunder]]'' - Regie: [[Wolfgang Liebeneiner]] - Haaptacteuren: Heinz Rühmann, [[Harald Leipnitz]] - (als Detta Gaspardi)
* 1977: ''[[Cross of Iron]]'' - Regie: Sam Peckinpah - Haaptacteuren: [[James Coburn]], [[Maximilian Schell]] - (als Eva)
* 1977: ''Una donna di seconda mano'' - Regie: [[Pino Tosini]] - Haaptacteuren: Enrico Maria Salerno, [[Macha Méril]] - (als Nerina)
* 1978: ''[[Ritratto di borghesia in nero]]'' - Regie: [[Tonino Cervi]] - Haaptacteuren: [[Ornella Muti]], [[Capucine]] - (als Carla Richter)
* 1978: ''Freiheit'' - Regie: [[Petrus van der Let]] - (Kuerzfilm)
* 1979: ''[[La giacca verde]]'' - Regie: [[Franco Giraldi]] - Haaptacteuren: [[Jean-Pierre Cassel]], [[Vittorio Sanipoli]] - (als Marta)
==== vun 1980 bis 1989 ====
* 1980: ''[[Speed Driver]]'' - Regie: [[Stelvio Massi]] - Haaptacteuren: [[Francisco Rabal]], [[Fabio Testi]] - (als Suzanne)
* 1984: ''[[Fatto su misura]]'' - Regie: [[Francesco Laudadio]] - Haaptacteuren: [[Ricky Tognazzi]], [[Ugo Tognazzi]]
* 1985: ''[[De flyvende djævle]]'' - Regie: [[Anders Refn]] - Haaptacteuren: [[Erland Josephson]], [[Mario David]] - (als Nina Rosta)
* 1985: ''[[Le due vite di Mattia Pascal]]'' - Regie: [[Mario Monicelli]] - Haaptacteuren: [[Marcello Mastroianni]], [[Andréa Ferréol]] - (als Clara)
* 1985: ''[[Killing Cars]]'' - Regie: Michael Verhoeven - Haaptacteuren: [[Jürgen Prochnow]], [[Agnès Soral]] - (als Marie Landauer)
* 1986: ''[[L'ultima mazurka]]'' - Regie: [[Gianfranco Bettetini]] - Haaptacteuren: Erland Josephson, [[Mario Scaccia]] - (als Grete)
* 1987: ''[[Animali metropolitani]]'' - Regie: [[Steno]] - Haaptacteuren: [[Donald Pleasence]], [[Ninetto Davoli]] - (als Dr. Abbott)
* 1988: ''Cheeeese'' (1988) - Regie: [[Bernhard Weber]] - Haaptacteuren: [[Isabel García Lorca]], [[Vincent Gardenia]] - (als Erica)
==== vun 1990 bis 2009 ====
* 1990: ''[[Tre colonne in cronaca]]'' - Regie: [[Carlo Vanzina]] - Haaptacteuren: [[Gian Maria Volonté]], [[Massimo Dapporto]] - (als Contessa Odessa Bonaveri)
* 1997: ''[[Bella Ciao]]'' - Regie: [[Xaver Schwarzenberger]] - Haaptacteuren: [[Frank Hoffmann]], [[Susi Nicoletti]] - (als Teresa Hainisch)
* 1998: ''[[Bin ich schön?]]'' - Regie: [[Doris Dörrie]] - Haaptacteuren: [[Marie Zielcke]], [[Suzanne von Borsody]] - (als Unna)
==== vun 2000 bis 2009 ====
* 2009: ''[[Ob ihr wollt oder nicht!]]'' - Regie: [[Ben Verbong]] - Haaptacteuren: [[Katharina Marie Schubert|Katharina Schubert]], [[Julia-Maria Köhler]] - (als Dorothea Brühl)
* 2009: ''[[Horst Schlämmer - Isch kandidiere!]]'' - Regie: [[Sophie Heldman]] - Haaptacteuren: [[Hape Kerkeling]], [[Alexandra Kamp]] - (als Senta Berger)
* 2009: ''[[Satte Farben vor Schwarz]]'' - Regie: [[Angelo Colagrossi]] - Haaptacteuren: [[Bruno Ganz]], [[Carina Wiese]] - (als Anita)
==== vun 2010 bis 2019 ====
* 2012: ''[[Zettl]]'' - Regie: [[Helmut Dietl]] - Haaptacteuren: [[Michael Herbig]], [[Karoline Herfurth]] - (als Mona Mödlinger)
* 2012: ''[[Ruhm (Film)|Ruhm]]'' - Regie: [[Isabel Kleefeld]] - Haaptacteuren: [[Heino Ferch]], [[Julia Koschitz]] - (als Rosalie)
* 2014: ''[[Altersglühen - Speed Dating für Senioren]]'' - Regie: [[Jan Georg Schütte]] - Haaptacteuren: Mario Adorf, [[Matthias Habich]] - (als Maria Koppel)
* 2016: ''[[Willkommen bei den Hartmanns]]'' - Regie: [[Simon Verhoeven]] - Haaptacteuren: [[Heiner Lauterbach]], [[Florian David Fitz]] - (als Angelika Hartmann)
* 2019: ''Menuett'' - Regie: [[Felix Karolus]] - (Kuerzfilm)
==== vun 2020 bis 2029 ====
* 2022: ''[[Oskars Kleid]]'' - Regie: [[Hüseyin Tabak]] - Haaptacteuren: Florian David Fitz, [[Laurì]] - (als Frau Kornmann)
* 2023: ''[[Weißt du noch]]'' - Regie: [[Rainer Kaufmann]] - Haaptacteuren: [[Günther Maria Halmer]], [[Konstantin Wecker]] - (als Marianne)
* 2023: ''[[Ach, diese Lücke, diese entsetzliche Lücke]]'' - Regie: Simon Verhoeven - Haaptacteuren: [[Bruno Alexander]], [[Michael Wittenborn]] - (als Groussmamm)
=== Televisioun ===
==== vun 1963 bis 1969 ====
* ''[[The Waltz King: Part 1]]'' (1963) vum [[Steve Previn]] mam [[Kerwin Mathews]] a [[Brian Aherne]]
* ''[[The Waltz King: Part 2]]'' (1963) vum Steve Previn mam Kerwin Mathews a [[Peter Kraus]]
* ''[[See How They Run]]'' (1964)
* ''[[Istanbul Express]]'' (1968)
* ''[[Babeck]]'' (1968) (Serie) vum [[Wolfgang Becker]] mam [[Cordula Trantow]] an [[Helmut Käutner]]
**''Ein Sarg aus Genua'' (1968)
**''Das Geheimnis der Calasetta'' (1968)
**''Tödliche Geschäfte'' (1968)
==== vun 1970 bis 1979 ====
* ''[[Frühlingsfluten]]'' (1974)
* ''[[Krempoli - Ein Platz für wilde Kinder]]'' (1975) (Serie)
* ''[[Die Verschwörung des Fiesco zu Genua]]'' (1975)
* ''[[Halbzwei]]'' (1977)
* ''[[Die Priwalov'schen Millionen]]'' (1980) (Serie)
* ''[[La giacca verde]]'' (1979)
==== vun 1980 bis 1989 ====
* ''[[Der Traum ein Leben]]'' (1981)
* ''[[Notte e nebbia]]'' (1982)
* ''[[Die Entscheidung]]'' (1982)
* ''[[Milionite na Privalov]]'' (1983) (Serie)
* ''[[Liebe Melanie]]'' (1983)
* ''[[Notti e nebbie]]'' (1984)
* ''[[Kir Royal]]'' (1986) (Serie) vum Helmut Dietl mam [[Franz-Xaver Kroetz]], [[Ruth-Maria Kubitschek]] a Mario Adorf
**''Wer reinkommt, ist drin'' (1986)
**''Muttertag'' (1986)
**''Das Volk sieht nichts'' (1986)
**''Adieu Claire'' (1986)
**''Königliche Hoheit'' (1986)
**''Karriere'' (1986)
* ''[[L ultima mazurka]]'' (1986)
* ''[[Luisa. Quattro storie di donne]]'' (1987)
* ''[[Die schnelle Gerdi]]'' (1989) (Serie - 12 Episoden)
* ''[[Oceano]]'' (1989) (Serie)
==== vun 1990 bis 1999 ====
* ''[[Lilli Lottofee]]'' (1992) (Serie)
* ''[[Sie und Er]]'' (1992)
* ''[[Ärzte]]'' Serie
**'' Dr. Schwarz und Dr. Martin - Neuland'' (1994)
** ''Dr. Schwarz und Dr. Martin - Rosenkavaliere'' (1994)
** ''Dr. Schwarz und Dr. Martin - Nahkampf'' (1994)
** ''Dr. Schwarz und Dr. Martin - Höhenflug'' (1994)
** ''Dr. Schwarz und Dr. Martin - Trennungen'' (1996)
** ''Dr. Schwarz und Dr. Martin - Herztöne'' (1996)
** ''Dr. Schwarz und Dr. Martin - Schicksale'' (1996)
** ''Dr. Schwarz und Dr. Martin - Entscheidungen'' (1996)
* ''[[Gefangene Liebe]]'' (1994)
* ''[[Die Nacht der Nächte]]'' (1995)
* ''[[Dopo la tempesta]]'' (1996)
* ''[[Kap der Rache]]'' (1997)
* ''[[Lamorte]]'' (1997)
* ''[[Mammamia]]'' (1998)
* ''[[Liebe und weitere Katastrophen]]'' (1999)
* ''[[Nancherrow]]'' (1999)
* ''[[Mit fünfzig küssen Männer anders]]'' (1999)
==== vun 2000 bis 2010 ====
* ''[[Zimmer mit Frühstück]]'' (2000/I)
* ''[[Trennungsfieber]]'' (2000)
* ''[[Scharf aufs Leben]]'' (2000)
* ''[[Probieren Sie's mit einem Jüngeren]]'' (2000)
* ''[[Bis dass dein Tod uns scheidet]]'' (2002)
* ''[[Unter Verdacht]]'' Serie
**''Verdecktes Spiel'' (2002)
**''Eine Landpartie'' (2003)
**''Gipfelstürmer'' (2004)
**''Beste Freunde'' (2004)
**''Das Karussell'' (2005)
**''Willkommen im Club'' (2005)
**''Atemlos'' (2006)
**''Ein neues Leben'' (2006)
**''Hase und Igel'' (2007)
**''Das Geld anderer Leute'' (2007)
**''Brubeck'' (2008)
**''Die falsche Frau'' (2008)
**''Der schmale Grat'' (2009)
**''Tausend Augen'' (2009)
**''Laufen und Schießen'' (2010)
*''[[Die schnelle Gerdi und die Hauptstadt]]'' (2003) (Serie)
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Berger Senta}}
[[Kategorie:Éisträichesch Filmschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Éisträichesch Theaterschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Éisträichesch Televisiounsschauspillerinnen]]
[[Kategorie:Éisträichesch Filmproduzenten]]
[[Kategorie:Gebuer 1941]]
[[Kategorie:Bundesverdienstkreuz 1. Klasse]]
biz62xkchob7tdtkpqtek05fug15vwx
Schabloun:Portal Lëtzebuerg/Neist Artikelen
10
10662
2676924
2676588
2026-05-04T09:15:28Z
Les Meloures
580
k
2676924
wikitext
text/x-wiki
<!-- D e e n N e i s t e v i r, wgl.
Kopéiert déi, déi ënnen "erausrutschen", an d'Archiv!
Leschten Update 29.04.2026. -->
[[CHL Kannerklinick]] • [[Banco di Roma International]] • [[Aktivbanken International]] • [[Trois C-L]] • [[FC Chiers Rodange]] • ''[[Léa et la théorie des systèmes complexes]]'' • [[Marcelle Bous-Castellani]] • [[Tanklager vun Zéisseng]] • [[Henri de Stein]] • [[FC Racing Rodange]] • [[Stade Diddeleng]] • [[Liichtathleetiksstadion zu Hamm]] • [[Perl oder Pica (Roman)|''Perl oder Pica'' (Roman)]] • [[Live Music (Veräin)]] • [[Eduard Michelis]] • [[Gustave Ziegler]] • [[Philippe-Christophe Wurth]] • [[Victor-Charles-Janus Wolff]] • [[Charles Wolff]] • [[André Wolff]] • [[Nicolas Welter (Elektriker)]] • [[Louis Welter]] • [[Mathias Wawer]] • [[Valentin Wahl]] • [[Mathias Vinandy]] • [[Gustave Velter]] • [[Guillaume Velter]] • [[Alfred Velter]] • [[René Daubenfeld]] • [[Eva Marija]] • ''[[Mother Nature]]'' • [[Annie Nickels-Theis]] • [[Auguste Hoffmann]] • [[Daniel Atz]] • [[Kevin Misci]] • [[Robert Sebastian Berger]] • [[Collart (Familljennumm)]] • [[Kivo Van Twist]] • [[Robert van Hulle]] • [[Lëtzebuerger Architekturpräis]] • [[Jackie Messerich]] • [[Joseph Tschiderer]] • [[Arnould de Tornaco]] • [[Marthe Thyes-Walch]] • [[Jean-Pierre Thomes]] • [[Michel Thieles]] • [[Joseph Thieles]] • [[Edouard Thieles]] • [[Mathias Theysen]] • [[Jean Theissen]] • [[Jean Steichen]] • [[Jacques Sinner]] • [[Michel Servais]] • [[Louis Servais]] • [[Bernard-Euchère-Hubert Servais]] • [[Jean-Pierre Schroeder]] • [[Nicolas Schroeder]] • [[Nicolas Schumacher (Politiker)]] • [[Victor Schoren]] • [[Nicolas Schmit (Paschtouer)]] • [[Jean-Pierre Schmit (Politiker Ettelbréck)]] • [[Joseph-Antoine Schanus]] • [[Jean-Pierre Schank]] • [[Jacques Schaack]] • [[Arnould Schaack]] • [[Jean-Pierre Salentiny]] • [[Alphonse Rodesch]] • [[Léon Rischard]] • [[Michel Weinandy (Näertrech)]] • [[Jean-Pierre Knepper (Politiker)]] • [[Adolphe Schmit (Politiker)]] • [[Michel Weinandy (Lellgen)]] • [[Michel Auguste Witry]] • [[Victor Tschiderer]] • [[Edouard Wolter]] • [[Jean-Baptiste Risch]] • ...
{{small|[[Portal Lëtzebuerg/Neist Artikelen/Archiv 2026|'''Archiv''']]}}<noinclude>[[Kategorie:Schablounen:Portaler:Lëtzebuerg]] [[fr:Projet:Luxembourg/Articles récents]]</noinclude>
bslq4a5iw7kqp2r9oispz4t3zlwco32
Géigepoopst
0
12376
2676814
2469797
2026-05-03T14:39:27Z
Mobby 12
60927
k
2676814
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Nuremberg chronicles f 242v 2 (Felix V).jpg|thumb|Felix V.]]
Als '''Géigepoopst''' (''pseudopapa'', ''antipapa'') gëtt e [[Poopst]] bezeechent, wann en zu Liefzäite vun engem kanonesch gewielten (an net zeréckgetruedenen) Poopst installéiert gouf. Zur Opstellung vu Géigepeepst ass et komm, well sech z. B. de [[Kardinolskollegium]] gespléckt hat, oder de Keeser respektiv réimesch aristokratesch Famillen an d'[[Poopstwal]] agegraff haten. Wéinst ënnerschiddlecher Opzielung a verschiddene Standpunkten an deenen zum Deel chaotesche Poopstwalen ass déi wierklech Zuel vun de Géigepeepst schwéier festzestellen. Et sinn der tëscht 25 a 40.
Bei verschidde Peepst ass et souwisou schwéier festzestellen, ob si rechtméisseg oder onrechtméisseg am Amt waren. D'Grënn dofir sinn ënner anerem d'Onméiglechkeet fir nach Ënnerlagen ze fannen an d'Ëmstänn vun de respektive Poopstwalen, déi net méi nozevollzéie sinn. Als éischte Géigepoopst gëllt den [[Hippolyt (Géigepoopst)|Hippolyt]] ([[217]] – [[235]]) an als leschten de [[Felix V. (Géigepoopst)|Felix V.]] ([[1439]] – [[1449]]).
Och de [[Jean-Paul II. (Poopst)|Jean-Paul II.]] gouf a senger Amtszäit vu verschiddene [[Sedisvakantismus|sedisvakantistesche]] Gruppéierungen ofgeleent, déi selwer den Usproch erhuewen hunn, de rechtméissige Poopst ze sinn, wéi z. B. de [[Clemente Domínguez y Gómez]] (als ''Gregor XVII.''; † [[22. Mäerz]] [[2005]]), den [[David Allen Bawden]] (als ''Michael I.'') oder de [[Lucian Pulvermacher]] (als ''Pius XIII.''). Allerdéngs hunn dës sech vun den historesche Géigepeepst doduerch ënnerscheet, datt si keng Ënnerstëtzung vun der kierchlecher Hierarchie genoss hunn an nëmmen e puer Dausend Unhänger mat staark regionaler Begrenzung haten.
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de kathoulesche Peepst]]
* [[Poopst]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://archive.ph/20091025092540/http://www.geocities.com/Area51/Lair/7170/ibio1.htm Iwwer de Clemente Domínguez y Gómez]
[[Kategorie:Katholizismus]]
opgzlqtpzfe75dghpjbonwugngikg1k
Lëscht vu Lëtzebuerger Naturschutzgebidder
0
17029
2676799
2666137
2026-05-03T14:07:40Z
Puscas
735
.....
2676799
wikitext
text/x-wiki
Dës '''Lëscht vu Lëtzebuerger Naturschutzgebidder''' ass en Deel vun de [[Wikipedia:Referenztabellen|Referenztabellen]]. An der Lëscht stinn all déi [[Naturschutzgebitt|Naturschutzgebidder]] déi bis ewell gesetzlech reglementéiert sinn.
Legend: '''ZH''' = Fiichtgebitt -- '''RD''' = Reserv mat verschiddenen Eegenschaften -- '''PS''' = Dréchewiss -- '''RF''': Bësch -- '''RFI''' = Integral Bëschreserv -- '''ZIG''' = Zon vun allgemengem Intressi -- '''ZPIN''' = Zon vun nationalem Intressi
{| class="wikitable sortable"
|-
!
! Numm
! Gemeng
! Code
! Zoustand
! Reglement
! Fläch (ha)
!Kaart
|-
| 1
| {{sortname|Naturschutzgebitt|Fënsterdall}}
| [[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
| RN ZH 24
| Fiichtgebitt
| 18.02.1987 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/1987/02/18/n6/jo]
| 10,85
|{{Coordinate|NS=49.758|EW=6.036|type=landmark|text=Kaart|name=Fensterdall|region=LU-ME}}
|-
| 2 ||{{sortname|Naturschutzgebitt|Telpeschholz}} ||[[Gemeng Kielen|Kielen]]|| RN RD 13 || Heed||18.02.1987 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/1987/02/18/n7/jo]||67,32
|{{Coordinate|NS=49.6905|EW=6.023|type=landmark|text=Kaart|name=Telpeschholz|region=LU-CA}}
|-
| 3 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Aarnescht}} || [[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]] || RN PS 07 ||[[Dréchewiss]]|| 01.02.1988 [http://eli.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/1988/02/01/n1]|| 75,19
|{{Coordinate|NS=49.6702|EW=6.2532|type=landmark|text=Kaart|name=Aarnescht|region=LU-LU}}
|-
| 4 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Ellergronn}} || [[Esch-Uelzecht]]|| RN ZH 46 ||Fiichtgebitt|| 19.03.1988 [http://eli.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/1988/03/19/n1]|| 110,40
|{{Coordinate|NS=49.46984|EW=5.97681|type=landmark|text=Kaart|name=Ellergronn|region=LU-ES}}
|-
| 5 ||{{sortname|Naturschutzgebitt|Boufferdanger Muer}}|| [[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]] || RN ZH 39||Fiichtgebitt ||19.03.1988 [http://eli.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/1988/03/19/n2]|| 21,50
|{{Coordinate|NS=49.620|EW=6.234|type=landmark|text=Kaart|name=Boufferdanger Muer|region=LU-LU}}
|-
| 6 ||{{sortname|Naturschutzgebitt|Léi}} ||[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]|| RN ZH 47 ||Fiichtgebitt ||19.03.1988 [http://eli.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/1988/03/19/n3]|| 125,96
|{{Coordinate|NS=49.5955|EW=6.066|type=landmark|text=Kaart|name=Léi|region=LU-LU}}
|-
| 7 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Amberkneppchen}}|| [[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]] || RN RD 09 ||[[Heed (Landschaft)|Heed]] a Bësch || 25.05.1989 [http://eli.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2014/06/25/n1]|| 54,94
|{{Coordinate|NS=49.709|EW=6.192|type=landmark|text=Kaart|name=Amberkneppchen|region=LU-GR}}
|-
| 8 ||{{sortname|Naturschutzgebitt|Sonnebierg}} || [[Gemeng Walfer|Walfer]] ||RN PS 04 ||Dréchewiss || 31.07.1989 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/1991/08/10/n8/jo]||15,03
|{{Coordinate|NS=49.66244|EW=6.14442|type=landmark|text=Kaart|name=Sonnebierg|region=LU-LU}}
|-
| 9 ||{{sortname|Naturschutzgebitt|Léibierg}} || [[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]<br>[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]] ||RN RD 05 ||Sandkaulen
|10.10.1991 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/1991/08/10/n8/jo]
|61,74
|{{Coordinate|NS=49.783|EW=5.926|type=landmark|text=Kaart|name=Leibierg|region=LU-RD}}
|-
| 10 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Kuebendällchen}} ||[[Gemeng Schengen|Schengen]] ||RN PS 11 ||Dréchewiss||25.10.1991 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/1991/10/25/n5/jo]||35,10
|{{Coordinate|NS=49.514|EW=6.339|type=landmark|text=Kaart|name=Kuebendällchen|region=LU-RM}}
|-
| 11 ||{{sortname|Naturschutzgebitt|Prënzebierg}} || [[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]<br>[[Gemeng Péiteng|Péiteng]] ||RN RD 15 ||Fréier Minièren ||20.11.1991 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/1991/11/20/n1/jo]
|255,3
|{{Coordinate|NS=49.547|EW=5.878|type=landmark|text=Kaart|name=Prenzebierg|region=LU-ES}}
|-
| 12 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Ramescher}}|| [[Gemeng Wëntger|Wëntger]] ||RN ZH 12 ||Fiichtgebitt ||11.02.1993 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/1993/02/11/n1/jo]
|62,7
|{{Coordinate|NS=50.065|EW=5.912|type=landmark|text=Kaart|name=Ramescher|region=LU-CL}}
|-
| 13 ||{{sortname|Naturschutzgebitt|Strombierg}} || [[Gemeng Schengen|Schengen]] ||RN RF 11 ||[[Bësch]]||20.04.1993 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/1993/04/20/n1/jo]||29,20
|{{Coordinate|NS=49.462|EW=6.362|type=landmark|text=Kaart|name=Strombierg|region=LU-RM}}
|-
| 14 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Haard}} ||[[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]]<br>[[Gemeng Keel|Keel]]<br>[[Gemeng Rëmeleng|Rëmeleng]] ||RN RD 16||[[Bësch]] a<br>fréier [[Minière]]||30.07.1994 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/1994/07/30/n11/jo]||594,34
|{{Coordinate|NS=49.475|EW=6.063|type=landmark|text=Kaart|name=Haard-Hesselsbierg-Staebierg|region=LU-ES}}
|-
| 15 ||{{sortname|Naturschutzgebitt|Réiserbann}}|| [[Gemeng Hesper|Hesper]]<br>[[Gemeng Réiser|Réiser]] || RN ZH 49 || Fiichtgebitt ||08.09.1994 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/1994/09/08/n3/jo]
|352,67
|{{Coordinate|NS=49.554|EW=6.147|type=landmark|text=Kaart|name=Roeserbann|region=LU-LU}}
|-
| 16 ||{{sortname|Naturschutzgebitt|Lénger Wisen}}|| [[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]] ||RN ZH 66 ||Fiichtgebitt ||01.06.1997 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/1997/07/01/n3/jo]
|31,8
|{{Coordinate|NS=49.564|EW=5.892|type=landmark|text=Kaart|name=Linger Wiesen|region=LU-CA}}
|-
| 17 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Haff Réimech}} ||[[Gemeng Schengen|Schengen]]<br>[[Gemeng Welleschten|Welleschten]] || RN ZH 58<br>RN ZH 59||Fiichtgebitt||23.03.1998 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/1998/03/23/n4/jo]||100,77
|{{Coordinate|NS=49.498|EW=6.360|type=landmark|text=Kaart|name=Haff Réimech|region=LU-RM}}
|-
| 18 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Um Bierg}} || [[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]<br>[[Gemeng Réiser|Réiser]] ||RN RD 29 ||[[Bongert]]|| 03.08.1998 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/1998/08/03/n17/jo]||12,32
|{{Coordinate|NS=49.518|EW=6.119|type=landmark|text=Kaart|name=Um Bierg|region=LU-ES}}
|-
| 19|| {{sortname|Naturschutzgebitt|Kelsbaach}} ||[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]<br>[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]<br>[[Gemeng Wuermer|Wuermer]] ||RN PS 09 || Dréchewiss ||03.08.1998 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/1998/08/03/n17/jo]||75,45
|{{Coordinate|NS=49.665|EW=6.420|type=landmark|text=Kaart|name=Keelsbach|region=LU-GR}}
|-
| 20 ||{{sortname|Naturschutzgebitt Am |Bauch}}|| [[Gemeng Monnerech|Monnerech]] || RN ZH 42 || [[Fiichtgebitt]]|| 14.04.1999 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/1999/04/14/n7/jo]|| 31,30
|{{Coordinate|NS=49.5217|EW=5.998|type=landmark|text=Kaart|name=Am Bauch|region=LU-ES}}
|-
| 21 ||{{sortname|Naturschutzgebitt|Stréissel}} || [[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]] || RN ZH 63|| Fiichtgebitt||08.05.1999 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/1999/05/08/n6/jo]|| 35,62
|{{Coordinate|NS=49.524|EW=6.095|type=landmark|text=Kaart|name=Stréissel|region=LU-ES}}
|-
| 22 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Bireler Gronn}} || [[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]<br>[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]<br>[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]||RN ZH 50 ||Fiichtgebitt ||06.12.1999 [http://eli.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/1999/12/06/n2]|| 271,65
|{{Coordinate|NS=49.620|EW=6.234|type=landmark|text=Kaart|name=Bireler Gronn|region=LU-LU}}
|-
| 23 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Dreckswiss}} || [[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]<br>[[Gemeng Suessem|Suessem]] ||RN ZH 85 ||Fiichtgebitt||22.03.2002 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2002/03/22/n3/jo]||71,03
|{{Coordinate|NS=49.553|EW=5.902|type=landmark|text=Kaart|name=Dreckwiss|region=LU-ES}}
|-
| 24 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Kuebebierg}} || [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] ||RN PS 05 ||Dréchewiss||26.03.2002 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2002/03/26/n1/jo]||25,80
|{{Coordinate|NS=49.631|EW=6.141|type=landmark|text=Kaart|name=Kuebebierg|region=LU-LU}}
|-
| 25 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Hierden}} ||[[Gemeng Betzder|Betzder]]<br>[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]|| RN PS 08 ||Dréchewiss ||29.08.2003 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2003/08/29/n4/jo]|| 68,96
|{{Coordinate|NS=49.669|EW=6.321|type=landmark|text=Kaart|name=Hierden|region=LU-GR}}
|-
| 26 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Deiwelskopp}} || [[Gemeng Mompech|Mompech]]||RN PS 03 ||Dréchewiss || 02.04.2004 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2004/04/02/n3/jo]||60,00
|{{Coordinate|NS=49.74849|EW=6.49553|type=landmark|text=Kaart|name=Deiwelskopp|region=LU-EC}}
|-
| 27 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Fëlschdrefergronn}} ||[[Gemeng Duelem|Duelem]]<br>[[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]] ||RN ZH 93 ||[[Bësch]]<br>an Agrargebitt||25.03.2005 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2005/03/25/n2/jo]||27,00
|{{Coordinate|NS=49.521|EW=6.238|type=landmark|text=Kaart|name=Filsdorfergrund|region=LU-RM}}
|-
| 28 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Beetebuerger Bësch}} ||[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]<br>[[Gemeng Leideleng|Leideleng]]<br>[[Gemeng Réiser|Réiser]] || RN RFI 31 ||[[Bësch|Naturbësch]]|| 20.09.2005 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2005/09/20/n4/jo]|| 237,32
|{{Coordinate|NS=49.547|EW=6.082|type=landmark|text=Kaart|name=Betebuerger Bësch|region=LU-ES}}
|-
| 29 || data-sort-value="Enneschte Besch"|[[Naturschutzgebitt Ënneschte Bësch]] ||[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]<br>[[Gemeng Leideleng|Leideleng]] ||RN RFI 29 ||[[Bësch]]||20.09.2005 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2005/09/20/n5/jo]||87,00
|{{Coordinate|NS=49.589|EW=6.062|type=landmark|text=Kaart|name=Ënneschte Bësch|region=LU-LU}}
|-
| 30 ||{{sortname|Naturschutzgebitt|Pällembierg}} ||[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]<br>[[Gemeng Wuermer|Wuermer]] || RN PS 10||Dréchewiss ||30.09.2005 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2005/09/30/n5/jo]
|90,93
|{{Coordinate|NS=49.631|EW=6.417|type=landmark|text=Kaart|name=Pellembierg|region=LU-GR}}
|-
| 31 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Laangmuer}} || [[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]] ||RN RFI 25 ||[[Bësch]]
|07.11.2005 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2005/11/07/n3/jo]
|103
|{{Coordinate|NS=49.662|EW=6.202|type=landmark|text=Kaart|name=Laangmuer|region=LU-LU}}
|-
| 32 ||{{sortname|Naturschutzgebitt|Pëttenerbësch}}|| [[Gemeng Miersch|Miersch]]<br>[[Gemeng Biissen|Bissen]] || RN RFI 34||[[Bësch]]||09.06.2006 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2006/06/09/n5/jo]
|19,7
|{{Coordinate|NS=49.774|EW=6.089|type=landmark|text=Kaart|name=Pëttenerbësch|region=LU-ME}}
|-
| 33 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Brill}} ||[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]|| ||Fiichtgebitt|| 05.02.2007 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2007/02/05/n3/jo]||19,70
|{{Coordinate|NS=49.509|EW=6.005|type=landmark|text=Kaart|name=Brill|region=LU-ES}}
|-
| 34 ||{{sortname|Naturschutzgebitt Am|Pudel}} || [[Esch-Uelzecht]]<br>[[Schëffleng]] ||RN ZH 43 || Fiichtgebitt ||05.02.2007 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2007/02/05/n3/jo]
|15,49
|{{Coordinate|NS=49.509|EW=6.002|type=landmark|text=Kaart|name=Am Pudel|region=LU-ES}}
|-
| 35 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Grouf}}|| [[Gemeng Schengen|Schengen]] || RN RFI 32 ||[[Bësch]]||04.07.2007 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2007/07/04/n3/jo]||156,13
|{{Coordinate|NS=49.521|EW=6.328|type=landmark|text=Kaart|name=Grouf|region=LU-RM}}
|-
| 36 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Biergerkräiz}}|| [[Gemeng Walfer|Walfer]] || RN ||Fréier Steekaulen ||25.01.2008 [http://eli.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2008/01/25/n6]|| 2,35
|{{Coordinate|NS=49.648056|EW=6.102778|type=landmark|text=Kaart|name=Biergerkräiz|region=LU-LU}}
|-
| 37 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Conzefenn}} ||[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]<br>[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]|| RN ZH 06||Fiichtgebitt||31.03.2008 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2008/03/31/n2/jo]|| 135
|{{Coordinate|NS=50.147|EW=6.041|type=landmark|text=Kaart|name=Conzefenn|region=LU-CL}}
|-
| 38 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Hierberbësch}}|| [[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]]||RN RFI 18 ||[[Bësch]]||23.09.2010 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2010/09/23/n3/jo]||205,92
|{{Coordinate|NS=49/45/24/N|EW=06/24/36/E|type=landmark|text=Kaart|name=Hierberbësch|region=LU-EC}}
|-
| 39 ||{{sortname|Naturschutzgebitt|Saueruecht}} || [[Gemeng Beefort|Beefort]] || RN RF 04||[[Bësch]]||23.02.2010 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2010/02/23/n12/jo]||74,53
|{{Coordinate|NS=49.839|EW=6.317|type=landmark|text=Kaart|name=Saueruecht|region=LU-EC}}
|-
| 40 ||{{sortname|Naturschutzgebitt|Weimericht}} ||[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]] ||RN PS 14 || Dréchewiss||10.09.2012 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2012/09/10/n7/jo]||102,94
|{{Coordinate|NS=49.700|EW=6.264|type=landmark|text=Kaart|name=Weimericht|region=LU-GR}}
|-
| 41 ||{{sortname|Naturschutzgebitt|Manternacher Fiels}}|| [[Gemeng Manternach|Manternach]]<br>[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]||RN RF 09 ||[[Bësch]]||2702.2012 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2012/02/27/n4/jo]
|136,55
|{{Coordinate|NS=49.712|EW=6.448|type=landmark|text=Kaart|name=Manternacher Fiels|region=LU-GR}}
|-
| 42 ||{{sortname|Naturschutzgebitt|Uewersauerdall Bruch-Misärsbréck}} || [[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]] <br>[[Gemeng Rammerech|Rammerech]] || RN ZH 16 || Fiichtgebidder || 19.02.2014 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2014/05/19/n14/jo]|| 1477,38
|{{Coordinate|NS=49.86715|EW=5.79104|type=landmark|text=Kaart|name=Uewersauerdall Bruch-Misärsbréck|region=LU-WI}}
|-
| 43 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Akescht}} || [[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]] || RN RF 45 ||[[Bësch]] ||25.06.2014 [http://eli.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2014/06/25/n1]|| 172,67
|{{Coordinate|NS=49.9820|EW=6.1459|type=landmark|text=Kaart|name=Akescht|region=LU-CL}}
|-
| 44 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Ronnheck}} ||[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]] || RN RD 27 ||Wisen<br>Bongerten<br>[[Bësch]]er||25.06.2014 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2014/06/25/n2/jo]||180,82
|{{Coordinate|NS=49.73043|EW=6.25077|type=landmark|text=Kaart|name=Ronnheck|region=LU-GR}}
|-
| 45 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Reckingerhaff-Weiergerwan}} ||[[Gemeng Bous|Bous]]<br>[[Gemeng Duelem|Duelem]]<br>[[Gemeng Munneref|Munneref]] || RN ZH 56 ||Fiichtgebitt || 24.02.2016 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2016/02/24/n1/jo]||143,20
|{{Coordinate|NS=49.53591|EW=6.30744|type=landmark|text=Kaart|name=Reckingerhaff-Weiergerwan|region=LU-RM}}
|-
| 46 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Wéngertsbierg}} || [[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]] <br>[[Gemeng Lenneng|Lenneng]] || - ||Hecken<br>fréier Wéngerten<br>Bongerten|| 15.03.2016 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2016/03/15/n3/jo]|| 29,63
|{{Coordinate|NS=49.616|EW=6.344|type=landmark|text=Kaart|name=Wëngertsbierg|region=LU-RM}}
|-
| 47 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Brucherbierg-Lallengerbierg}} || [[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]<br>[[Esch-Uelzecht]]||RN RD 35 ||Fréieren<br>Dagbau || 29.03.2016 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2016/03/29/n7/jo]||267,02
|{{Coordinate|NS=49.49245|EW=6.00956|type=landmark|text=Kaart|name=Brucherbierg-Lallengerbierg|region=LU-RM}}
|-
| 48 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Schwaarzenhaff/Jongebësch}}|| [[Gemeng Stengefort|Stengefort]] <br>[[Gemeng Habscht|Habscht]]|| RN RD 14||[[Bësch]]er<br>Felder|| 01.06.2016 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2016/06/01/n2/jo]||256,67
|{{Coordinate|NS=49.54794|EW=6.08642|type=landmark|text=Kaart|name=Schwaarzenhaff/Jongebësch|region=LU-RM}}
|-
| 49 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Bettenduerf-Schofsbësch}} || [[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]] || RN RD 17 ||Steekaul<br>fréiere Steebroch|| 14.16.2016 [http://www.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2016/12/14/n7/jo]|| 23,9
|{{Coordinate|NS=49.86300|EW=6.20515|type=landmark|text=Kaart|name=Bettenduerf-Schofsbësch|region=LU-DI}}
|-
| 50 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Eppelduerf-Elteschmuer}} || [[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]] ||ZPIN 17 / ZH21||Fiichtgebitt|| 28.02.2017 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2017/02/28/a253/jo]|| 21,09
|{{Coordinate|NS=49.83886|EW=6.26096|type=landmark|text=Kaart|name=Eppelduerf-Elteschmuer|region=LU-DI}}
|-
| 51 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Kalburen}} || [[Gemeng Wëntger|Wëntger]] || ZPIN 32 / ZH09 ||Fiichtgebitt || 28.02.2017 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2017/02/28/a255/jo]|| 81,43
|{{Coordinate|NS=50.09788|EW=5.90418|type=landmark|text=Kaart|name=Kalburen|region=LU-CL}}
|-
| 52 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Sporbaach}} || [[Gemeng Wëntger|Wëntger]] || ZPIN 68 / ZH10 ||Fiichtgebitt || 28.02.2017 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2017/02/28/a254/jo]|| 99,25
|{{Coordinate|NS=50.08375|EW=5.89866|type=landmark|text=Kaart|name=Sporbaach|region=LU-CL}}
|-
| 53 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Kaasselslee-Zol}} || [[Gemeng Klierf|Klierf]] ||ZPIN 34 / RFI12 ||[[Bësch]]|| 22.03.2017 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2017/03/22/a358/jo]|| 86,5
|{{Coordinate|NS=50.07055|EW=6.11941|type=landmark|text=Kaart|name=Kaasselslee-Zol|region=LU-CL}}
|-
| 54 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Schnellert}} || [[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]] ||ZPIN 62 / RFI ||[[Bësch]]|| 22.03.2017 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2017/03/22/a358/jo]|| 135,61
|{{Coordinate|NS=49.79922|EW=6.31759|type=landmark|text=Kaart|name=Schnellert|region=LU-EC}}
|-
| 55 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Griechten}} || [[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]<br>[[Gemeng Garnech|Garnech]] ||ZPIN 30 / RF17 ||Fiichtgebitt /Bëschgebitt|| 20.07.2017 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2017/07/20/a676/jo]|| 204,79
|{{Coordinate|NS=49.58980|EW=5.92079|type=landmark|text=Kaart|name=Griechten|region=LU-CA}}
|-
| 56 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Bréichen}} || [[Gemeng Klierf|Klierf]]||ZPIN 72 / ZH83 ||Fiichtgebitt || 01.12.2017 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2017/12/01/a1037/jo]|| 46,68
|{{Coordinate|NS=50.05011|EW=5.98776|type=landmark|text=Kaart|name=Bréichen|region=LU-CL}}
|-
| 57 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Lellgen-Fréng/op Bärel}} || [[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]
[[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|ZPIN 44 / RF13|| |Bëschgebitt|| 01.12.2017 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2017/12/01/a1038/jo]|| 356,11
|{{Coordinate|NS=49.99685|EW=6.03428|type=landmark|text=Kaart|name=Lellgen-Fréng/op Bärel|region=LU-WI}}
|-
| 58 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Rouspert-Hëlt}} || [[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]] ||ZPIN 57 / RD12|| | || 20.07.2018 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2018/07/20/a650/jo]|| 165,03
|{{Coordinate|NS=49.80305|EW=6.51965|type=landmark|text=Kaart|name=Rouspert-Hëlt|region=LU-EC}}
|-
| 59 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Geyershaff-Geyersknapp}} || [[Gemeng Bech|Bech]] ||ZPIN 26 / RD11|| | || 25.07.2018 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2018/07/25/a655/jo]|| 50,8
|{{Coordinate|NS=49.76268|EW=6.39496|type=landmark|text=Kaart|name=Geyershaff-Geyersknapp|region=LU-EC}}
|-
| 60 || {{sortname|Naturschutzgebitt|Schlammwiss-Brill}} || [[Gemeng Betzder|Betzder]]<br>[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]<br>[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]||ZPIN 60 / ZH51|| |Fiichtgebitt
| 25.07.2018 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2018]|| 86,82
|{{Coordinate|NS=49.64488|EW=6.28110|type=landmark|text=Kaart|name=Schlammwiss-Brill|region=LU-GR}}
|-
|61
|{{sortname|Naturschutzgebitt|Léiffrächen}}
|[[Keel|Kayl]]
[[Gemeng Rëmeleng|Rëmeleng]]
|ZPIN 43
|
|29.03.2019 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2019/03/29/a216/jo]
|306,74
|{{Coordinate|NS=49.47552|EW=6.01809|type=landmark|text=Kaart|name=Léiffrächen|region=LU-ES}}
|-
|62
|{{sortname|Naturschutzgebitt|Hautbellain-Fooschtbaach}}
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|ZPIN 29 / ZH01
|Fiichtgebitt
|29.03.2019 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2019/03/29/a215/jo]
|33,51
|{{Coordinate|NS=50.16814|EW=5.97713|type=landmark|text=Kaart|name=Hautbellain-Fooschtbaach|region=LU-CL}}
|-
|63
|{{sortname|Naturschutzgebitt|Sonlez-Pamer}}
|[[Stauséigemeng]]
[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]
|ZPIN 67 / ZH15
|Fiichtgebitt
|29.03.2019 [http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2019/03/29/a214/jo]
|58,08
|{{Coordinate|NS=49.96111|EW=5.80701|type=landmark|text=Kaart|name=Sonlez-Pamer|region=LU-WI}}
|-
|64
|{{sortname|Naturschutzgebitt|Méchelbuch-Biischtert}}
|[[Gemeng Biissen|Biissen]]
[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]] [[Gemeng Viichten|Viichten]]
|ZH19 / ZH71 / RFI12
|Fiichtgebitt
|17.03.2020 [http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2020/02/11/a81/jo]
|329,00
|[https://map.geoportail.lu/theme/emwelt?fid=804_86 Kaart]
|-
|65
|{{sortname|Naturschutzgebitt|Kiemerchen-Scheiergronn-Groussebësch}}
|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
[[Gemeng Suessem|Suessem]]
|RD00
|
|17.03.2020 [http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2020/03/11/a142/jo]
|391,94
|[https://map.geoportail.lu/theme/emwelt?fid=804_108 Kaart]
|-
|66
|[[Naturschutzgebitt Härebësch]]
|[[Gemeng Habscht|Habscht]]
[[Gemeng Käerch|Käerch]]
|RFI22
|Integral Bëschreserv
|28.02.2021 [http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2021/02/22/a135/jo]
|129,00
|[http://g-o.lu/3/lgPJ Kaart]
|-
|67
|[[Naturschutzgebitt Engelsratt/Werwelslach]]
|[[Gemeng Kielen|Kielen]]
[[Gemeng Mamer|Mamer]]
|ZPIN18 / RFI24
|Zon vun nationalem Intressi / Integral Bëschreserv
|09.06.2021 [http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2021/06/09/a444/jo]
|152,18
|[http://g-o.lu/3/kfKS Kaart]
|-
|68
|[[Naturschutzgebitt Noumerleeën]]
|[[Gemeng Fiels|Fiels]]
[[Gemeng Noumer|Noumer]]
|ZPIN52 / RF07
|Zon vun nationalem Intressi / Bësch
|09.06.2021[http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2021/06/09/a445/jo]
|142,00
|[http://g-o.lu/3/zVnm Kaart]
|-
|69
|[[Naturschutzgebitt Widdebierg-Hierden]]
|[[Gemeng Betzder|Betzder]]
[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]
|ZPIN76 / RF16
|Bëschgebitt
|18.06.2021[http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2021/06/09/a446/jo]
|413,60
|[http://g-o.lu/3/I3aB Kaart]
|-
|70
|[[Naturschutzgebitt Mandelbaach-Reckenerwald]]
|[[Gemeng Miersch|Miersch]]
[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]
|ZPIN47 / RF06 / RFI19
|Bëschgebitt / Integral Bëschreserv
|28.03.2020[https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2020/03/16/a179/jo]
|863,94
|[https://map.geoportail.lu/theme/emwelt?version=3&zoom=13&X=673499&Y=6399855&lang=lb&layers=804&opacities=1&bgLayer=streets_jpeg&rotation=0&crosshair=false Kaart]
|-
|71
|[[Naturschutzgebitt Kéidenger Brill-Supp]]
|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]<br>[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]<br>[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]<br>[[Gemeng Fiels|Fiels]].
|ZPIN 36
|Fiichtgebitt
|01.03.2023[https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2023/03/01/a112/jo]
|158,6
|[https://data.legilux.public.lu/filestore/eli/etat/leg/rgd/2023/03/01/a112/jo/fr/pdfa/annexe/1/eli-etat-leg-rgd-2023-03-01-a112-jo-fr-pdfa-annexe-1.pdf Kaart]
|-
|72
|[[Naturschutzgebitt Cornelysmillen-Schucklai]]
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]
|ZPIN 14
|Fiichtgebitt
|01.03.2023[https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2023/03/01/a113/jo]
|143,68
|[https://data.legilux.public.lu/filestore/eli/etat/leg/rgd/2023/03/01/a113/jo/fr/pdfa/annexe/1/eli-etat-leg-rgd-2023-03-01-a113-jo-fr-pdfa-annexe-1.pdf Kaart]
|-
|73
|[[Naturschutzgebitt Däerebësch-Waal-Hellengerbësch]]
|[[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]]<br>[[Gemeng Réiser|Réiser]]<br>[[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]]
|ZPIN 15
| Ekologesche Korridor
|27.05.2023[https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2023/05/14/a245/jo]
|222,3
|[https://data.legilux.public.lu/filestore/eli/etat/leg/rgd/2023/05/14/a245/jo/fr/pdfa/annexe/1/eli-etat-leg-rgd-2023-05-14-a245-jo-fr-pdfa-annexe-1.pdf Kaart]
|-
|74
|[[Naturschutzgebitt Dumontshaff]]
|[[Gemeng Schëffleng|Schëffeng]]<br>[[Gemeng Monnerech|Monnerech]]<br>[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]
|ZPIN 16
|Fiichtgebitt
|30.05.2023[https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2023/05/22/a253/jo]
|119,23
|[https://data.legilux.public.lu/filestore/eli/etat/leg/rgd/2023/05/22/a253/jo/fr/pdfa/annexe/1/eli-etat-leg-rgd-2023-05-22-a253-jo-fr-pdfa-annexe-1.pdf Kaart]
|-
|75
|[[Naturschutzgebitt Ditgesbaach]]
|[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]
|ZPIN 19 / RD 19
|
|25.11.2023
[https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2023/11/16/a759/jo]
|33,16
|[https://environnement.public.lu/dam-assets/documents/natur/biodiversite/reseau-zones-protegees/donnees_gis/rgd-zpin-ettebrueckditgesbaach-cartesa4a2.pdf Kaart]
|-
|76
|[[Naturschutzgebitt Schweich-Houbierg]]
|[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]
[[Gemeng Sëll|Sëll]]
|ZPIN 66 / RFI 70
|
|25.11.2023 [https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2023/11/16/a760/jo]
|169,73
|[https://environnement.public.lu/dam-assets/documents/natur/biodiversite/reseau-zones-protegees/donnees_gis/rgd-schweich-houbierg-cartesa3a2.pdf Kaart]
|-
|77
|[[Naturschutzgebitt Gréngewald]]
|[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]
[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]
[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]
[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]
[[Gemeng Steesel|Steesel]]
[[Gemeng (Lëtzebuerg)|Lëtzebuerg]]
[[Gemeng Walfer|Walfer]]
|ZPIN 28
|
|30.01.2024 [https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2024/01/24/a15/jo]
|3 528,90
|[https://environnement.public.lu/dam-assets/documents/natur/biodiversite/reseau-zones-protegees/donnees_gis/rgd-zpingrengewald-cartesa0a1.pdf Kaart]
|-
|78
|[[Naturschutzgebitt Schlënnerdall-Molberlee]]
|[[Gemeng Buerschent|Buerschent]] [[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]]
|ZPIN 61 / RN 61
|
|31.07.2024 [https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2024/07/31/a346/jo]
|767,7
|[https://environnement.public.lu/dam-assets/documents/natur/biodiversite/reseau-zones-protegees/donnees_gis/rgd-schlennerdall-molberlay-cartes-a2a0-v2.pdf Kaart]
|-
|79
|[[Naturschutzgebitt Betebuerger Bësch]]
|[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]
|RN RFI 31
|
|03.12.2024 [https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2025/06/06/a239/jo]
|262,02
|[Kaart]
|-
|80
|[[Naturschutzgebitt Op dem Millebierg]]
|[[Gemeng Duelem|Duelem]] [[Gemeng Munneref|Munneref]]
|ZPIN 61 / RN
|
|04.04.2025 [https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2025/04/04/a139/jo]
|9,4
|[Kaart]
|-
|81
|[[Naturschutzgebitt Scheierbierg-Maachergrouf]]
|[[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]] [[Gemeng Munneref|Parc Munneref]] [[Gemeng Réimech|Réimech]] [[Gemeng Schengen|Schengen]]
|ZPIN 59 / RN CE
|
|06.06.2025
[https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2025/06/06/a239/jo]
|409,33
|[Kaart]
|-
|82
|[[Naturschutzgebitt Fennerholz - Uecht]]
|[[Gemeng Hesper|Hesper]] [[Gemeng Réiser|Réiser]]
|ZPIN 24 / RN CE
|
|06.06.2025
[https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2025/06/06/a238/jo]
|69,9
|[ Kaart]
|-
|83
|[[Naturschutzgebitt Ellergronn]]
|[[Gemeng Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
|ZPIN 142 / RN CE
|
|27.06.2025
[https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2025/06/27/a282/jo]
|193,8
|[Kaart]
|-
|84
|[[Naturschutzgebitt Conzefenn|Conzefenn]]
|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]] [[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]
|ZPIN RH 60
|
|29.07.2025
[https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2025/07/29/a368/jo]
|137,30
|[ Kaart]
|-
|85
|[[Naturschutzgebitt Faascht/Buchholzerbësch/Dräi Brécken]]
|[[Gemeng Garnech|Garnech]] [[Gemeng Stengefort|Stengefort]]
|ZPIN 22 / RN CE
|
|28.08.2025
[https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2025/08/28/a385/jo]
|164
|[ Kaart]
|
|}
== Literatur ==
* Gudrun Zolitschka, unter Mitarbeit von Jan Herr, Paul Kremer und Meike Zolitschka: ''Naturschutzgebiete in Luxemburg.'' Luxemburg, Trier: Ministère du développement durable et des Infrastructures, Verlag auf der Warft, 2013. ISBN 978-3-939211-40-2
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun den Natura-2000-Gebidder zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
* {{fr}} [http://environnement.public.lu/fr/natur/biodiversite/mesure_3_zones_especes_proteges/zones_protegees_interet_national.html Zones protégées d'intérêt national] op environnement.public.lu.
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Naturschutzgebidder zu Lëtzebuerg| L]]
[[Kategorie:Lëschten:Geographie:Lëtzebuerg|Naturschutzgebidder]]
c0p0v389a8sbw9z18sszqtebfoldc7u
Rouen
0
17483
2676946
2531268
2026-05-04T11:22:13Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2676946
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Frankräich
| Numm = Rouen
| Bild = Hôtel de ville Rouen3.JPG
| Bildtext = D'Stadhaus
| Wopen = Blason Rouen 76.svg
| Regioun = {{Normandie}}
| Departement = {{Seine-Maritime}}
| Arrondissement = [[Arrondissement Rouen|Rouen]]
| Kanton = [[Canton de Rouen-1|Rouen-1]] - [[Canton de Rouen-2|Rouen-2]] - [[Canton de Rouen-3|Rouen-3]]<br>[[Canton de Rouen-4|Rouen-4]] - [[Canton de Rouen-5|Rouen-5]] - [[Canton de Rouen-6|Rouen-6]]<br>[[Canton de Rouen-7|Rouen-7]]
| Insee = 76540
| Plz = 76000, 76100
| Koordinaten = {{coor dms|49|26|38|N|01|06|12|O}}
| Fläch = 2.138
| Bevëlkerung = 109 425
| Bevëlkerungsdatum = [[2008]]
}}
'''Rouen''' ass eng franséisch Stad mat 109.425 Awunner (2008) an der [[Haute-Normandie]] am [[Departement Seine-Maritime]]. Rouen ass d'Haaptstad vun der [[Lëscht vun de franséische Regiounen|Regioun]] Haute-Normandie an zugläich de Sëtz vun der [[Prefecture (Frankräich)|Prefecture]] vun der Seine-Maritime.
== Kuckeswäertes ==
* D'[[Kathedral (Rouen)|Kathedral]]
* D'[[Gros Horloge (Rouen)|Gros Horloge]] (De Grousse Klackentuerm)
* D'Plaz, wou d'[[Jeanne d'Arc]] [[1431]] verbrannt gouf
* De ''Palais d'exposition''
== Muséeën ==
* De [[Musée des beaux-arts]], de Konschtmusée vu Rouen
* De [[Musée maritime fluvial et portuaire de Rouen|Musée maritime fluvial et portuaire]], Musée iwwer d'Geschicht vum Hafen an d'maritime Navigatioun
* ''Musée Jeanne d'Arc'', [http://www.jeanne-darc.com/ Offiziell Säit vum Musée]
== Schoulen ==
* [[NEOMA Business School]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.rouen.fr Websäit vun der Stad]
* [https://web.archive.org/web/20240728135840/https://www.univ-rouen.fr/ Websäit vun der Uni]
== Galerie ==
<gallery>
Fichier:Le Gros Horloge, Rouen, Normandy.jpg|<DIV ALIGN="CENTER">De grousse Klackentuerm (Gros Horloge)</DIV>
Fichier:Cathedralefleche2.jpg|<DIV ALIGN="CENTER">D'Kathedral vu Rouen</DIV>
Fichier:Johannes Bosboom - View of the Paris Quay and the Cathedral at Rouen.JPG|<DIV ALIGN="CENTER">D'Kathedral, wéi se den hollännesche Moler [[Johannes Bosboom]] 1839 gesinn huet</DIV>
Fichier:Bundesarchiv Bild 146-1969-118-88, Rouen, zerstörte Kathedrale.jpg|<DIV ALIGN="CENTER">D'Kathedral, wéi se den 13. Juni 1944 ausgesinn huet</DIV>
Fichier:Rouen1.jpg|<DIV ALIGN="CENTER">D'Plaz op där d'[[Jeanne d'Arc]] verbrannt gouf</DIV>
Fichier:Rouen5.jpg|<DIV ALIGN="CENTER">Fachwierkhaus hanner der Kathedral (2006)</DIV>
Fichier:Rouenexpositionhall.jpg|<DIV ALIGN="CENTER">Déi grouss Expositiounshal (2006)</DIV>
</gallery>
{{Kuckt och Seine-Maritime}}
[[Kategorie:Uertschaften am Departement Seine-Maritime]]
[[Kategorie:Gemengen am Departement Seine-Maritime]]
[[Kategorie:Stied am Departement Seine-Maritime]]
[[Kategorie:Universitéitsstied a Frankräich]]
[[Kategorie:Uertschaften, déi d'Légion d'honneur kruten]]
[[Kategorie:Rouen| ]]
[[Kategorie:Uertschaften, déi d'Croix de guerre 1939-1945 kruten]]
[[Kategorie:Etappestied vum Tour de France]]
[[Kategorie:Touristesch Gemengen a Frankräich]]
7e4ihtckdkg4ei1yzsvtvwu0jzpr0kp
Berliner Mauer
0
18106
2676930
2402406
2026-05-04T10:05:32Z
Mobby 12
60927
k
2676930
wikitext
text/x-wiki
{{skizzGeschicht}}
[[Fichier:Berlinermauer.jpg|thumb|D'Berliner Mauer, 1986]]
D''''Berliner Mauer''' war en Deel vun der bannen[[Däitschland|däitscher]] Grenz. Si huet vum [[13. August]] [[1961]] bis zum [[9. November]] [[1989]] West-[[Berlin]] vun Ost-Berlin an dem Gebitt vun der [[Däitsch Demokratesch Republik|DDR]] getrennt. Si war eent vun de bekanntste [[Symbol]]er vum [[Kale Krich]].
== Geschicht ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Opbau ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
[[Kategorie:Berlin|Mauer]]
[[Kategorie:DDR]]
[[Kategorie:Bekannt Maueren]]
[[Kategorie:Bauwierker 1961]]
isesrv8cljgd5h9sgwzmago5tvnd2sg
Generalsekretär vun de Vereenten Natiounen
0
19964
2676819
2670053
2026-05-03T14:43:46Z
Puscas
735
.....centré → center
2676819
wikitext
text/x-wiki
De '''Generalsekretär vun de Vereenten Natiounen''' ass den héchsten [[Vereent Natiounen|UNO]]-Fonctionnaire, e representéiert d'Organisatioun an huet de Virsëtz iwwer d'[[Generalsekretariat (Vereent Natiounen)|Generalsekretariat]].
De Generalsekretär gëtt op Recommandatioun vum [[Sécherheetsrot vun de Vereenten Natiounen|Sécherheetsrot]] vun der [[Generalversammlung (Vereent Natiounen)|Generalversammlung]] fir eng Mandatsperiod vu fënnef Joer gewielt. Seng Ernennung ka mat engem [[Veto]] vun engem vun de permanente Membere vum Sécherheetsrot verhënnert ginn.
== Generalsekretären ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; border:1px #aaf solid; width:100%;"
! rowspan="2" |Nummer
! rowspan="2" |Portrait
! rowspan="2" width="19%" |Numm<br><small>(Gebuert-Dout)</small>
! rowspan="2" width="15%" |Nationalitéit
! rowspan="2" |UN-Gruppen
! colspan="3" width="28%" |Mandat
! rowspan="2" |Wal(en)
|-
!Ufank
!Enn
!Dauer
|-
| bgcolor=#DDEEFF align="center" |'''''–'''''
| bgcolor=#DDEEFF |[[Fichier:Sr._Gladwyn_Jebb.jpg|center|sans_cadre|113x113px]]
| bgcolor=#DDEEFF |'''[[Gladwyn Jebb]]'''<br>(1900 – 1996)
''<small>interim</small>''
| bgcolor=#DDEEFF align="center" |{{GBR}}
| bgcolor=#DDEEFF |GEOA
| bgcolor=#DDEEFF align="center" |24. Oktober 1945
| bgcolor=#DDEEFF align="center" |2. Februar 1946
| bgcolor=#DDEEFF |3 Méint an 9 Deeg
| bgcolor=#DDEEFF | '''''–'''''
|-
| align="center" |'''1'''
|[[Fichier:Trygve_Lie.jpg|center|sans_cadre|111x111px]]
|'''[[Trygve Lie]]'''<br>(1896 – 1968)
| align="center" |{{NOR}}
|GEOA
| align="center" |2. Februar 1946
| align="center" |10. November 1952
|6 Joer, 9 Méint an 8 Deeg
|1946<br>1950
|-
| align="center" |'''2'''
|[[Fichier:Dag_Hammarskjöld.jpg|center|sans_cadre|113x113px]]
|'''[[Dag Hammarskjöld]]'''<br>(1905 – 1961)
| align="center" |{{SWE}}
|GEOA
| align="center" |10. Abrëll 1953
| align="center" |18. September 1961<br><small>(am Amt gestuerwen)</small>
|8 Joer, 5 Méint an 8 Deeg
|1953
|-
| bgcolor=#DDEEFF align="center" | '''''–'''''
| rowspan="2" |[[Fichier:U_Thant_at_UN_press_conference.PNG|center|sans_cadre|105x105px]]
| rowspan="2" |'''[[U Thant]]'''
(1909 – 1974)
| rowspan="2" align="center" |{{MMR}}
| rowspan="2" |GAP
|bgcolor=#DDEEFF align="center" |3. November 1961
|bgcolor=#DDEEFF align="center" |<small>30. November 1962</small>
| rowspan="2" |10 Joer, 1 Mount an 1 Dag
| rowspan="2" |1961
|-
| align="center" |'''3'''
| align="center" |<small>30. November 1962</small>
| align="center" |31. Dezember 1971
|-
| align="center" |'''4'''
|[[Fichier:Kurt_Waldheim_UN_(cropped).jpg|center|sans_cadre|107x107px]]
|'''[[Kurt Waldheim]]'''<br>(1918 – 2007)
| align="center" |{{AUT}}
|GEOA
| align="center" |1. Januar 1972
| align="center" |31. Dezember 1981
|10 Joer
|1971<br>1976
|-
| align="center" |'''5'''
|[[Fichier:Javier Pérez de Cuéllar (1982).jpg|center|sans_cadre|107x107px]]
|'''[[Javier Pérez de Cuéllar]]'''<br>(1920 – 2020)
| align="center" |{{PER}}
|GALC
| align="center" |1. Januar 1982
| align="center" |31. Dezember 1991
|10 Joer
|1981
|-
| align="center" |'''6'''
|[[Fichier:Boutros_Boutros-Ghali_-_2002_International_Women's_Day_at_UNESCO.jpg|center|sans_cadre|87x87px]]
|'''[[Boutros Boutros-Ghali]]'''<br>(1922 – 2016)
| align="center" |{{EGY}}
|GA
| align="center" |1. Januar 1992
| align="center" |31. Dezember 1996
|5 Joer
|1991
|-
| align="center" |'''7'''
|[[Fichier:Kofi_Annan4_2007_04_20.jpg|center|sans_cadre|80x80px]]
|'''[[Kofi Annan]]'''<br>(1938 – 2018)
| align="center" |{{GHA}}
|GA
| align="center" |1. Januar 1997
| align="center" |31. Dezember 2006
|10 Joer
|1996
|-
| align="center" |'''8'''
|[[Fichier:Ban_Ki-moon_2014.jpg|center|sans_cadre|107x107px]]
|'''[[Ban Ki-moon]]'''<br>(1944 – )
| align="center" |{{KOR}}
|GAP
| align="center" |1. Januar 2007
| align="center" |31. Dezember 2016
|10 Joer
|2006<br>2011
|-
| align="center" |'''9'''
|[[Fichier:António_Guterres_2021.jpg|center|sans_cadre|112x112px]]
|'''[[António Guterres]]'''<br>(1949 – )
| align="center" |{{POR}} {{TLS}}
|GEOA
| align="center" |1. Januar 2017
| align="center" |''am Amt''
| -
|2016<br>2021
|}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|United Nations Secretary-General|{{PAGENAME}}}}
* [http://www.un.org/fr/sections/about-un/secretariat/index.html Offiziell Websäit vun UNO-Generalsekretariat]
{{Autoritéitskontroll}}
[[Kategorie:Vereent Natiounen]]
[[Kategorie:UNO-Generalsekretären| ]]
gwgs5a3raqapn16mt0prwwfdcedc074
Nikloskierch zu Koplescht
0
21428
2676812
2673568
2026-05-03T14:37:39Z
Puscas
735
.....
2676812
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Kierchentabell nei
| Numm = Kierch vu Koplescht
| Bild =
| Bildtext =
| Bild héich = KopKieBau.JPG
| Bildtext héich =
| Uertschaft = [[Koplescht]]
| Par = [[Par Mamerdall Saint-Christophe|Mamerdall<br>Saint-Christophe]]
| Dekanat = [[Dekanat Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
| Numm / Patréiner = Hl. Niklos
| Architekt(en) = Cordonnier
| Baujoer =
| Konsekratiounsjoer = [[1864]]
| Desakraliséiert = Juli 2024
| Koordinaten = {{coor dms|49|39|54.1|N|06|04|18.5|O}}
}}
D''''Kopleschter Kierch''' war eng [[Kathoulesch Kierch|kathoulesch]] [[Kierch]], déi zur [[Par Mamerdall Saint-Christophe]], zum [[Dekanat Lëtzebuerg]] an zu der [[Gemeng Koplescht]] gehéiert huet; se gouf am Juli 2024 entweit.<ref>Äerzbëscheeflechen Dekreet vum 22.07.2024</ref>
De [[Patréiner]] vun der Kierch war den [[hellegen Niklos]], deem säi Fest de 6. Dezember gefeiert gëtt.
Den 20. November 2020 gouf s'[[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Koplescht|als nationaalt Monument klasséiert]].<ref>{{INPA-JL}}</ref>
D'Gebai steet an der ''rue de Saeul'', der [[Nationalstrooss 12|N 12]], nieft dem Gemengenhaus.
== Geschicht ==
===Déi al Kierch===
Déi éischt Kopleschter Kierch stoung op der anerer Säit vun der [[Mamer (Baach)|Mamer]], an der Géigend vum Ale Wee, resp. ''Montée St. Nicolas''. Si ass ëm 1570 gebaut ginn. Si war och dem hellegen Niklos geweit. Dës Kierch ass no 1838 ofgerappt ginn.
Dat éischt Haus am ''Chemin de Steinsel'' steet op de Fëllementer vun der aler Kopleschter Kierch. Vis-a-vis vun dem Haus steet zanter 1988 am Hiwwel déi läscht Klack, déi an der Kierch houng. Virdru war se eng lang Joren op [[Kierch Capellen|Capellen]] ausgeléint.
Hannert der Klack ass eng héich Mauer. Dat ass d'Stützmauer vun dem fréiere Kopleschter Kierfecht.
Déi Säit vum Duerf, déi riets vun der Mamer läit, huet déi Zäit zu der Par [[Steesel]] gehéiert. Déi lénks Säit vum Duerf huet zur Par [[Kielen]] gehéiert.
<gallery>
Fichier:Klack al Kopleschter Kierch.jpg |Opschrëft: "Dës Klack hung an der Nikloskiirch, déi bis 1838 op där aner Säit stung"
</gallery>
===Déi nei Kierch===
Am Joer 1838 ass mam Bau vun der neier Kierch op der lénkser Säit vun der [[Mamer (Baach)|Mamer]] ugefaange ginn. Dës Kierch gouf am Joer 1926 restauréiert. Wéi déi [[Wehrmacht|däitsch Arméi]] den [[10. September]] [[1944]] d'Bréck iwwer d'Mamer gesprengt huet, war d'Kierch beschiedegt ginn.
<gallery>
Altneial.JPG|De Chouer
KopUerg.JPG|D'Uergel
KopDafKa.JPG|Dafkapell
Kierch Koplescht.jpg|D'Kierch vum [[CR101]] aus gesinn
StaBauKie.JPG|Statu vum Hl. Henri baussen op der Kierch
</gallery>
==Klacken==
Am Joer 1965 krut d'Kierch dräi nei Klacken.
* D'Marie-Klack, 800 Kilo
* D'Niklos-Klack, 450 Kilo
* D'Sebastians-Klack, 350 Kilo
Déi 3 Klacke goufen zu [[Brockscheid]] bei [[Daun]] an der fréierer Klackegéisserei Johann Mark und Sohn, haut [[Äifeler Klackegéisserei]], gegoss. Se sinn den 18. Oktober 1965 vum Professer Dr. [[Jean-Pierre Schmit (Komponist)|Jean-Pierre Schmit]] op hire Klang gepréift ginn. Den 28. November 1965 huet de Generalvikar [[Jean Hengen]] d'Klacke geweit.
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Église Saint-Nicolas (Kopstal)|{{PAGENAME}}}}
* [http://web.cathol.lu/communautes-pastorales/mamerdall/kierchen-eglises/kopstal/article/kirche-982 D'Kierch op der Websäit vum Parverband Mamerdall]
* [http://www.glasmalerei-ev.de/pages/b2045/b2045.shtml D'Fënstere vun der Kierch vu Koplescht op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e. V.''] {{de}}
* [http://orgues.lu/index.php?option=com_content&view=article&id=137:kopstal&catid=81&Itemid=471 D'Uergel vun der Kierch op ''Orgues.lu'']
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Nikloskierchen an Nikloskapellen zu Lëtzebuerg|Koplescht]]
[[Kategorie:Gemeng Koplescht|Kierch Koplescht]]
[[Kategorie:Kierchen a Kapellen am Dekanat Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Klasséiert Kierchen a Kapellen]]
[[Kategorie:Entweit Kierchen a Kapellen|Koplescht]]
m6y6oj5i9buc9a74g89k0c0k77j74he
Eos (Mythologie)
0
21830
2676945
2483756
2026-05-04T11:20:43Z
Puscas
735
....
2676945
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Eos.jpg|thumb|220px|Eos]]
D''''Eos''' ass an der [[Griichesch Mythologie|griichescher Mythologie]] d'Gëttin an d'Personifikatioun vum fréie Moien (dt. ''Morgenröte'' / fr. ''aurore''), Duechter vu [[Hyperion (Mythologie)|Hyperion]] an [[Theia]]. Hir Gesëschter sinn den [[Helios]] an d'[[Selene]].
D'Kanner déi si mat hirem éischte Mann [[Astraios]] kritt huet waren d'Wandgëtter [[Boreas (Mythologie)|Boreas]], [[Euros (Mythologie)|Euros]], [[Notos (Mythologie)|Notos]] an [[Zephyros (Mythologie)|Zephyros]], sou wéi den [[Heosphoros (Mythologie)|Heosphoros]] (''Mueresstär'').
Mam [[Tithonos]] zeumme krut si den [[Emathion (Mythologie)|Emathion]] an de [[Memnon (Mythologie)|Memnon]]; mam [[Kephalos (Mythologie)|Kephalos]] de [[Phaëton (Mythologie)|Phaëton]]. Ausserdeem soll si d'Mamm vum [[Phosphoros (Mythologie)|Phosphoros]] a vun de Stäre gewiescht sinn.
== Mythos ==
Moies ass d'[[Eos]] mat hirem Won, dee vun de Päerd Phaëton ("''dee Blénkegen''") a Lampos ("''deen Hellen''") gezu gouf, aus dem Mier eropgeklommen an iwwer den Himmel gezunn, dobäi huet hir de [[Phosphoros (Mythologie)|Phosphoros]] de Wee gewisen. Hire Brudder Helios ass hir op sengem Gespan iwwer den Himmel nogefollegt.
Eng Affär mam Krichsgott [[Ares]] hat schlëmm Follge fir d'Eos. D'[[Aphrodite]], d'Maitresse vum Ares, huet aus Rach dofir gesuergt datt d'Eos ëmmer erëm de Begier no jonke stierfleche Männer hat an zanterhier huet si all moies wa se iwwer dem Horizont opgezunn ass no Männer fir hir erotesch Aventurë misse sichen. Si huet sech dowéinst selwer geschummt an ass rout am Gesiicht ginn, wat sech op den Himmel ofgefierft huet.
Verhältnesser hat d'Eos och mam [[Kleitos (Mythologie)|Kleitos]], [[Orion (Mythologie)|Orion]], [[Kephalos (Mythologie)|Kephalos]], [[Ganymed (Mythologie)|Ganymed]] an [[Tithonos (Mythologie)|Tithonos]].
* Den [[Orion]] ass vu Jalousheet vum [[Artemis (Mythologie)|Artemis]] mat engem Feil erschoss ginn. Spéider huet et hir Leed gedoen a si huet den Orion als Stärebild un den Himmel versat, wou en haut nach hanner de [[Plejaden (Mythologie)|Plejaden]] hier ass.
* Hir Affär mam [[Kephalos (Mythologie)|Kephalos]] hat och tragesch Follgen, déi dozou gefouert hunn, datt seng Fra [[Pokris (Mythologie)|Pokris]] gestuerwen ass. Duerch hie war d'Eos Mamm vum [[Phaëton (Mythologie)|Phaëton]] (anere Quelle no war den Helios säi Papp).
* Nodeem den Zeus sech de [[Ganymed (Mythologie)|Ganymed]] zum Amant gemaach hat, huet d'Eos den [[Tithonos (Mythologie)|Tithonos]] als Nofollger geholl. Als Entschiedegung huet den Zeus der Eos e Wonsch bewëllegt, a si huet sech fir den Tithonos éiwegt Liewe gewënscht. Leider hat si awer vergiess him och éiweg Jugend ze wënschen, soudatt den Tithonos ëmmer méi al ginn ass a schliisslech vum Zeus aus Matleed an eng Grill verwandelt gouf, déi d'Eos vun do u begleet huet. Si hunn zwéi Jongen, den [[Emathion (Mythologie)|Emathion]], dee vum [[Herakles]] ëmbruecht gëtt an de [[Memnon (Mythologie)|Memnon]], Kinnek vun den Äthiopier, dee vum [[Achilleus]] ëmbruecht gëtt. D'Eos betrauert bis haut hire Jong Memnos dee virun Troja gefall ass an hir Tréine falen all Moien als Da vum Himmel.
== Analogien ==
* [[Aurora (Mythologie)|Aurora]]
* [[Thesan (Mythologie)|Thesan]]
{{LinkPortalGrMytho}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Eos}}
[[Kategorie:Titanen]]
hkdid0fuafygn0nxhtxh5g2s26awndv
Eos
0
30742
2676942
2384703
2026-05-04T11:10:12Z
Puscas
735
....
2676942
wikitext
text/x-wiki
{{Homonymie}}
'''Eos''' ass eng Bezeechnung fir:
* déi griichesch Gëttin vum Mueresrout - [[Eos (Mythologie)]]
* eng Modellrei vu Spigelreflexfotoapparaten - [[Canon EOS Digital-Fotoapparaten]]
* eng Famill vun Asteroiden - [[Eos (Asteroid)]]
* eng Fluchgesellschaft - ([[Eos Airlines]])
* e Modell vu [[Volkswagen]] - [[VW Eos]]
'''EOS''' ass d'[[Ofkierzung]] fir:
* Electro Optical Systems, Laser-Sintersystemer fir e-Manufacturing
* [[Energie de l'Ouest de la Suisse]], e Verbannd Westschwäizer Stromentreprenneren
* [[European Orthodontic Society]] - europäesch Kieferorthopedesch Gesellschaft
* [[Earth Observing System]] (Äerdobservatiounssystem), e Fuerschungsprogramm vun der [[NASA]]
* [[Electro Optical System]] (System bei Canon-Kameras), Integratioun vun Elektronik an d'Objektiv
* [[Extended Operating System]] (vergréissert Betribssystem)
* Den EOS Verlag ass de Verlag vun de [[Benediktiner]]mënche vun [[Äerzabtei Sankt Ottilien|St. Ottilien]]
* D'EOS Quartett sinn véier Museker vun de [[Wiener Symphoniker]], déi [[Kummermusek]] spillen
2rsqmybkytc24qr64n47tk51dnudahn
Annecy
0
32155
2676895
2613712
2026-05-03T19:25:06Z
Les Meloures
580
k
2676895
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Frankräich
| Numm = Annecy
| Wopen = Blason d'Annecy.svg
| Regioun = {{Auvergne-Rhône-Alpes}}
| Departement = {{Haute-Savoie}}
| Arrondissement = [[Arrondissement Annecy|Annecy]]
| Kanton = [[Canton d'Annecy-1|Annecy-1]] - [[Canton d'Annecy-2|Annecy-2]]<br>[[Canton d'Annecy-le-Vieux|Annecy-le-Vieux]] - [[Canton de Seynod|Seynod]]
| Insee = 74010
| Plz = 74000 / 74370 / 74600<br>74940 / 74960
| Koordinaten = {{Coor dms|45|54|57|N|06|07|58|W}}
| Fläch = 6 694
| Bevëlkerung = 125 694
| Bevëlkerungsdatum = [[2015]]
}}
'''Annecy''', op [[francoprovençal]] ''Èneci'', ass eng [[Frankräich|franséisch]] Stad a Gemeng, a Prefecture am [[Departement Haute-Savoie]] an der Regioun [[Auvergne-Rhône-Alpes]].
D'Awunner vun Annecy heeschen ''Annéciens''.
Annecy läit um [[Séi vu Annecy]] am Norde vun de franséischen [[Alpen]], tëscht [[Chambéry]] a [[Genf]].
== Nopeschuertschaften ==
*[[Annecy-le-Vieux]]
*[[Sevrier]]
*[[Seynod]]
*[[Cran-Gevrier]]
*[[Meythet]].
{{Kuckt och Haute-Savoie}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Annecy|Annecy}}
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20070101103050/http://www.ville-annecy.fr/ Site officiel de la mairie d'Annecy]
* {{fr}} [http://www.annecy.org/ Festival du film d'animation]
* {{fr}} [http://www.communes.com/ville-32413-annecy.html Annecy sur Communes.com]
* {{fr}} [http://search.dmoz.org/cgi-bin/search?search=Annecy&all=yes&cs=UTF-8&cat=World%2FFran%C3%A7ais Annecy sur Dmoz]
===Photos===
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20070112053446/http://www.bens-world.org/Panoramiques/du/Lac/Annecy Panoramiques du Lac d'Annecy]
* {{fr}} [http://www.bens-world.org/Annecy/Venise/Des/Alpes Annecy La Venise des Alpes]
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20051110010740/http://www.photos-de-villes.com/photo-annecy-1.php Photos d'Annecy]
* {{fr}} [http://membres.lycos.fr/annecylac/ Photos du lac d'Annecy]
* {{fr}} [http://album.club-internet.fr/album/disp_serie.phtml?user=burdalet&cid=249795&id_album=21955 Regards sur Annecy]
[[Kategorie:Uertschaften am Arrondissement Annecy]]
[[Kategorie:Stied am Departement Haute-Savoie]]
[[Kategorie:Gemengen am Arrondissement Annecy]]
[[Kategorie:Uertschaften, déi d'Croix de guerre 1939-1945 kruten]]
[[Kategorie:Nei Gemengen am Departement Haute-Savoie]]
[[Kategorie:Etappestied vum Tour de France]]
c7cu8s9jp7asr4cjwy78ij6l1ki49fh
Sunnegga
0
37096
2676867
2396062
2026-05-03T18:32:40Z
Mobby 12
60927
k
2676867
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft}}
'''Sunnegga''' ass en alpine Plateau iwwer [[Zermatt]] am [[Rothorn Paradise]]-Schigebitt op 2.288 m.
== Infrastruktur ==
Um Sunnegga ass e Restaurant mat grousser Baussenterrasse an eng Schiliftstatioun.
== Bedeitung am Schigebitt ==
Vun Zermatt aus kënnt ee mat enger ënnerierdescher [[Standseelbunn]] duerch de [[Suneggatunnel]] op Sunnegga. D'Statioun iwwer Sunnegga ass de [[Blauherd]]. Vu Sunnegga kennt ee mat der [[Seelbunn|Gondelbunn]] dohin. Aussergewéinlech ass, datt sech um Seel jeeweils eng Kabinn an oppe Sëtzer ofwiesselen.
Op Sunnegga ass ëmmer den 2er Sessellift vu [[Findeln]] ukomm. Dee gouf an der Tëschenzäit mat engem neie 4er Sessellift ersat, woubäi erhieflech Modifikatiounen um Baukomplex zu Sunnegga néideg waren. Findeln ass eng kleng Uertschaft mat Chaleten an e puer Restauranten.
Op Sunnegga ass och nach en Ufängersessellift mat enger ganz einfacher Pist. Et ass méiglech vu Sunnegga aus mam [[Schlitt]] op [[Zermatt]] ze fueren.
Iwwer d'Schipiste kann ee vu Sunnegga via Petrullarve op Zermatt ze fueren. Et kennt een dann um ''Riedweg'' eraus, vu wou ee mat engem Persounelift op Zermatt erofuere kann, fir an der Dallstatioun vum Sunneggaexpress erauszekommen.
== Geschicht vum Sunnegga-Express==
Scho fréi ass de Wäert vum Tourismus fir Zermatt erkannt ginn. 1942 ass decidéiert ginn, fir d'Gebitt ëm Sunnegga z'erschléissen. Dowéinst gouf e Schilift gebaut, deen am Summer als "Geh"lift benotzt konnt ginn. Kuerz duerno ass dëse Lift fir d'Kapazitéit vun de Schifuerer net méi duergaangen an et gouf e Sessellift op der Trass vum Schilift gebaut. 1948 ass den ale Schilift vun der Wiesti tëscht Sunnegga an dem [[Blauherd]] nees opgebaut ginn. E [[Schoulmeeschter]] an eng Hotelsgrupp hu bei der Finanzéierung gehollef. 1960 ass d'Kapazitéit vum Lift op 600 Persounen pro Stonn erhéicht ginn. D'Sëtzer vum Sessellift sinn extra parallel zur Fuerrichtung gedréint ginn, datt een d'[[Matterhorn]] gesinn huet.
1977 ass eng speziell Gesellschaft fir d'Entwécklung vun enger ënnerierdescher [[Standseelbunn]] gegrënnt ginn, well erkannt gouf, datt wéinst deene laange Waardeschlaange moies beim Sessellift eng nei Transportméiglechkeet misst fonnt ginn. Obwuel mat 16 Milliounen [[Schwäitzer Frang]] gerechent gouf, huet déi [[Seelbunn]] schlussendlech bal 27 Millioune kascht. No 4 Joer Bauzäit ass d'Bunn den 28. November 1980 fir d'éischt gefuer. Déi Bunn ass beléift a bis 2002 sinn iwwer 17 Millioune Passagéier transportéiert ginn. D'Standseelbunn kann ouni Chauffer fueren, a fiert zanter 1996 mat 10 m/sec. Am Joer 1990 ass de Sessellift Zermatt-Sunnegga ofgebaut ginn. 1967 koum op der Eisfluh e Schilift dobäi. Dësen ass 2001 duerch e Sessellift ersat ginn. Duerch de Bau vum Petrullarve-Sessellift ass de Schilift op Blauherd 1980 ofgebaut ginn.<ref name="Wirz-Julen2005">Agathe Wirz-Julen: ''Die Geschichte der Bergbahnen von Zermatt. Von den Anfängen bis zur erfolgreichen Fusion''. Zermatt 2005</ref>
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Schigebidder an der Schwäiz]]
3lzzyu2nf58mmm6es5m4g4y0hrwfm7h
Adelaide
0
42591
2676868
2636811
2026-05-03T18:33:05Z
Mobby 12
60927
k
2676868
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft}}
'''Adelaide''' [{{IPA|ˈædəleɪd}}] ass d'Haaptstad vum [[Staaten an Territoirë vun Australien|australesche Bundesstaat]] [[Südaustralien]].
== Iwwerbléck ==
Adelaide ass eng Küstestad um Saint-Vincent-Golf a gouf vum éischte Gouverneur vum Staat, dem Kapitän John Hindmarsh, den 28. Dezember [[1836]] no der englescher [[Adelheid vu Sachsen-Meiningen|Kinnigin Adelaide]] genannt. Si war d'Fra vum brittesche Kinnek [[Wëllem IV. vu Grousbritannien|Wëllem IV.]]
Am Géigesaz zu de Stied [[Sydney]], [[Hobart]] an nach villen aneren, ass Adelaide net als [[Strofkolonie]] entstanen.
Zu Adelaide gëtt ee grousse Wäert op Kultur geluecht, soudatt een d'Stad an [[Australien]] och als "festival city" kennt. Dobäi gëtt Adelaide och nach „city of churches“ (Stad vun de Kierchen) genannt. Zu Adelaide ginn och vill sportlech Manifestatiounen ofgehalen.
D'Stad Adelaide besteet eigentlech nëmmen aus dem Stadkär am Parkrank. Adelaide ass ënnerdeelt an Adelaide an North-Adelaide. Adelaide selwer huet nëmme 17.500 Awunner. Déi ronn 250 Uertschaften, déi ronderëm leie ginn awer meeschten zum Bezierk vun der Stad gerechent.
== Geschicht ==
Virun der Besiidlung duerch d'Europäer hunn am Gebitt vum haitegen Adelaide ronn 300 [[Aborigine]]s vum Kaurna-Stamm gelieft. Déi, déi déi ageschleefte Krankheeten iwwerlieft hunn, goufe spéider an der Géigend vun [[Port Lincoln]] ugesidelt.
[[1627]] kartographéiert den [[Holland|Hollänner]] [[Pieter Nuyts]] d'Küst vu Südaustralien.[[1802]] goufen des Küsten dann erfuerscht, allerdéngs duerch d'Briten. De Colonel William Light, Surveyor-Generol vu Südaustralien, huet den 10. Februar [[1837]] eng Plaz ça. 10 km am Land eran um [[River Torrens]] fir de Bau vun der Haaptstad vun der neier Kolonie bestëmmt. Dem Colonel Lights senger Wäitsiicht sinn déi breet Stroossen am Schachbrietmuster a grouss Parkanlagen ze verdanken.
[[Fichier:Adelaide MKL Bd. 1 1890 (133265370).jpg|thumb|historesch Kaart (em 1890)]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
[[Kategorie:Uertschaften a Südaustralien]]
nvtudyrtp7h6qps24l3blt4m4klu0nm
2676869
2676868
2026-05-03T18:33:43Z
Mobby 12
60927
2676869
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft}}
'''Adelaide''' [{{IPA|ˈædəleɪd}}] ass d'Haaptstad vum [[Staaten an Territoirë vun Australien|australesche Bundesstaat]] [[Südaustralien]].
== Iwwerbléck ==
Adelaide ass eng Küstestad um Saint-Vincent-Golf a gouf vum éischte Gouverneur vum Staat, dem Kapitän John Hindmarsh, den 28. Dezember [[1836]] no der englescher [[Adelheid vu Sachsen-Meiningen|Kinnigin Adelaide]] genannt. Si war d'Fra vum brittesche Kinnek [[Wëllem IV. vu Grousbritannien|Wëllem IV.]]
Am Géigesaz zu de Stied [[Sydney]], [[Hobart]] an nach villen aneren, ass Adelaide net als [[Strofkolonie]] entstanen.
Zu Adelaide gëtt ee grousse Wäert op Kultur geluecht, soudatt een d'Stad an [[Australien]] och als "festival city" kennt. Dobäi gëtt Adelaide och nach „city of churches“ (Stad vun de Kierchen) genannt. Zu Adelaide ginn och vill sportlech Manifestatiounen ofgehalen.
D'Stad Adelaide besteet eigentlech nëmmen aus dem Stadkär am Parkrank. Adelaide ass ënnerdeelt an Adelaide an North-Adelaide. Adelaide selwer huet nëmme 17.500 Awunner. Déi ronn 250 Uertschaften, déi ronderëm leie ginn awer meeschten zum Bezierk vun der Stad gerechent.
== Geschicht ==
Virun der Besiidlung duerch d'Europäer hunn am Gebitt vum haitegen Adelaide ronn 300 [[Aborigine]]s vum Kaurna-Stamm gelieft. Déi, déi déi ageschleefte Krankheeten iwwerlieft hunn, goufe spéider an der Géigend vun [[Port Lincoln]] ugesidelt.
[[1627]] kartographéiert den [[Holland|Hollänner]] [[Pieter Nuyts]] d'Küst vu Südaustralien.[[1802]] goufen des Küsten dann erfuerscht, allerdéngs duerch d'Briten. De Colonel William Light, Surveyor-Generol vu Südaustralien, huet den 10. Februar [[1837]] eng Plaz ça. 10 km am Land eran um [[River Torrens]] fir de Bau vun der Haaptstad vun der neier Kolonie bestëmmt. Dem Colonel Lights senger Wäitsiicht sinn déi breet Stroossen am Schachbrietmuster a grouss Parkanlagen ze verdanken.
[[Fichier:Adelaide MKL Bd. 1 1890 (133265370).jpg|thumb|historesch Kaart (ëm 1890)]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
[[Kategorie:Uertschaften a Südaustralien]]
i20lg127hffcmnwcqm2pen423fc8v6s
Georges Vuillermoz
0
45922
2676805
2611552
2026-05-03T14:23:58Z
Puscas
735
...
2676805
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Georges Vuillermoz''', gebuer den [[8. Juli]] [[1925]] zu [[Diddeleng]], a gestuerwen den [[29. Oktober]] [[2024]] zu [[Klierf]]<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/2245189.html "Abbé Georges Vuillermoz am Alter vun 99 Joer gestuerwen."] rtl.lu, 29.10.2024.</ref><ref>Familljenannonce am Luxemburger Wort vum 31.10.2024, S. 31</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Theolog]] a [[Geeschtlechen]].
== Studium ==
* 1931-1938 Primärschoul zu [[Diddeleng]]
* 1938-1945 Schüler am Kolléisch (Schüler am Convict Épiscopal Luxembourg 1938-1941; 1945-1946)
* 1945-1946 Cours supérieurs, section des sciences mathématiques
* 1946 Student an der ETH Zürich (Eidgenössische Technische Hochschule) Zürich, Abteilung III A (Maschinnebau)
* 1946-1952 Priesterseminar [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]
* 13. Juli 1952 Priisterwei duerch de Bëschof [[Léon Lommel]]
* 1952-1955 Student un der Pontificia Universitas Gregoriana zu Roum, Kanonesch Fakultéit (Kaplan vum Collegio dell'Anima)
* 20.12.1955 Doktorat am Kiercherecht
* 1954-1955 Stage un der Rota
* 1982-1985 "Studio Rotale" zu Roum
== Zwangsrekrutéierung<ref>{{Citation|URL=http://www.ons-jongen-a-meedercher.lu/archives/personnes/vuillermoz-georges/documents|Titel=Fédération des enrôlés de force - Georges Vuillermoz - Documents|Gekuckt=30.10.2024|Wierk=www.ons-jongen-a-meedercher.lu}}</ref> ==
{{Iwwerschaffe vu Kapitel}}
* 1942 Wehrertüchtigungslager Ansemburg
* 1943-1944 Reichsarbeitsdienst, Spital am Pyhrn (Ueweréisträich)
* 1944-1945 Funker, Wehrmacht
* 1945 Granatensplitterverletzungen, Operatioun am Kriegslazarett Reichenau-Payerbach (Éisträich)
==Karriär==
* 1953-1954 Aumônier-adjoint vun der Lëtzebuerger Arméi
* 1955-1958 Vikar zu Luxemburg-Liebfrauen
* 1958 Bistumssekretär
* 1960-1969 Direkter vum Convict Épiscopal Luxembourg
* 1972-1988 Aumônier "Maison d'Education pour jeunes filles" zu Schraasseg
* 1975-2001 Verantwortlech fir "religiöse Rundfunk- und Fernsehsendungeen" um [[RTL]]
* 1971-2000 Priedeger an den Sonndesmassen um RTL
* säit 1970 Mataarbechter am RTL
* säit 1979 Mataarbechter am "Lëtzebuerger Sonndesblad" an "[[Luxemburger Wort]]"
* 1991-2001 Bëschofsvikar fir Kiercherecht a Medien
* 1991-2001 Member am Bëschofsrot
* 1974 Aumônier vun der Cour Grand-Ducale
;Um Kierchegeriicht zu Lëtzebuerg:
* 1958-1987 Bandverteidiger a Kierchenaffekot
* 1987 Offizial (President vum Kierchegeriicht)
;Um Kierchegeriicht zu Metz:
* 1986-2001 Offizial (President vum Kierchegeriicht)
* 2001-2003 Kierchenaffekot
*1988-2005 Domkapitular an der Kathedral vu Lëtzebuerg
== Gielercher an Auszeechnungen{{Quell?}} ==
* {{OMANGO| (Promotioun 2012)}}
* Chevalier am [[Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]] (1976)
* {{OCCO|(1986)}}
* Caporal d'honneur de l'Armée luxembourgeoise (2001)
==Publikatiounen ==
* ''Das luxemburgische Primärschulgesetz - Eine rechtsgeschichtliche und kirchliche Untersuchung'', (Éditions Saint-Paul, Luxembourg 1990)
* ''time-out Ein Suchender blickt auf Maria'', (Éditions Saint-Paul, Luxembourg 1998)
* ''Diese drei Zentimeter Mutmassungen über Gott und die Welt'', (Éditions Saint-Paul, Luxembourg 1999)
* ''U-Boot Christen und andere'', (Éditions Saint-Paul, Luxembourg 2000)
* ''Te Matrem praedicamus, Band 3, Oktavprediger 1973-2001 und ihre Botschaft'' (Éditions Saint-Paul, Luxembourg 2002)
* ''Te Matrem praedicamus, Band 2, Oktavprediger 1966-1972 von Frédéric Rasqué'' (Éditions Saint-Paul, Luxembourg 2002)
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Vuillermoz Georges}}
[[Kategorie:Gebuer 1925]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2024]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Auteuren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch kathoulesch Geeschtlech]]
[[Kategorie:Zwangsrekrutéiert]]
[[Kategorie:Officier de l'ordre de la couronne de chêne]]
[[Kategorie:Grand officier de l'ordre de mérite civil et militaire d'Adolphe de Nassau]]
[[Kategorie:Chevalier de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]]
2agopegd8pnakj2ohxx3xvu4unw4lvz
Thermalbad Munneref
0
56048
2676829
2676698
2026-05-03T14:58:05Z
Puscas
735
....
2676829
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Entreprise
| Numm = Centre thermal et de santé de Mondorf-les-Bains<br>Thermalbad Munneref
| Logo =
| Bild = Kurpark Munneref Les thermes entree.jpg
| Bildtext = D'Entrée fir d'Kueristen
| Typ = [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|Ëffentlecht Etablissement]]
| Slogan =
| Grënnungsdatum = 18.12.1987
| Sëtz = Avenue des Bains<br>L-5601 Munneref
| Leedung = Paul Hammelmann <small>(President CA)</small><br>Pierre Plumer<small> (Direkter)</small>
| Mataarbechter =
| Branche =
| Produit =
| Ëmsaz =
| Homepage = [http://www.mondorf.lu/ www.mondorf.lu]
}}
[[Fichier:Kurpark Munneref Al Thermen.jpg|thumb|320px|Vue vum Park op déi al Thermen]]
D''''Thermalbad Munneref''' ass dat eenzegt [[Thermalbad]] zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. Et läit zum gréissten Deel (37,38 ha) um Südostrand vun der Uertschaft [[Munneref]] an der [[Gemeng Munneref|Gemeng mat dem selwechten Numm]] am [[Kanton Réimech]]. E klengen Deel (5,25 ha) vum Domaine läit a [[Frankräich]] an der Gemeng [[Mondorff]] am [[Departement Moselle]]. Am Ganzen huet de Kuerpark eng Fläch vun 42,63 ha.
D'offiziell Bezeechnung vum [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlechen Etablissement]] ass '''Centre thermal et de santé de Mondorf-les-Bains'''<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1987/12/18/n1/jo|Titel=Loi du 18 décembre 1987 organisant le centre thermal et de santé de Mondorf-les-Bains|Gekuckt=12.09.2020|Datum=18.12.1987|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>, gëtt awer gemenkerhand ënner dem Numm „Mondorf Domaine Thermal“ kommerzialiséiert.
== Geschicht ==
Vun 1841 bis 1846 sinn zu Munneref déi éischt Buerunge vun der Ekipp vum [[Sachsen|sächsesche]] Buermeeschter [[Karl-Gotthelf Kind]] gemaach ginn.
Schonn d'Joer drop, 1847, gouf d'Munnerëffer Thermalbad op Initiativ vum Munnerëffer [[Nottär]] [[Jean-Pierre Ledure]] gegrënnt. Seng Duechter Amélie Ledure war déi éischt Kueristin.
Mam Arrêté royal grand-ducal vum 28. August 1878 krut d'Uertschaft d'Recht fir sech '''Mondorf-les-Bains''' respektiv '''Bad Mondorf''' ze nennen<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1878/08/28/n1/jo|Titel=Arrêté royal grand-ducal du 28 août 1878 par lequel la localité de Mondorf est autorisée à prendre la dénomination de Mondorf-les-bains|Gekuckt=06.09.2020|Datum=07.09.1878|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
Mam Gesetz vum 21. Abrëll 1886<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1886/04/21/n1/jo|Titel=Loi du 21 avril 1886 concernant l'acquisition aux frais de l'État de l'établissement thermal et hydrothérapique de Mondorf|Gekuckt=12.09.2020|Datum=21.04.1886|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/9hfjnn/pages/2/articles/DTL43?search=Nouvelles%20officielles Nouvelles officielles] am [[L'Indépendance luxembourgeoise]] vum 24. Abrëll 1886, Säit 2</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/fsfh1w/pages/3/articles/DTL43?search=Mondorf Projet de loi] am [[L'Indépendance luxembourgeoise]] vum 1. Abrëll 1886, Säit 3
</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/zkm1k3/pages/2/articles/DTL55?search=Mondorf Projet de loi] Avis vum [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Staatsrot]] am [[L'Indépendance luxembourgeoise]] vum 4. Abrëll 1886, Säit 3</ref> krut d'Regierung d'Recht fir d'Thermalbad vun der [[Société anonyme des bains de Mondorf]] ofzekafen. Déi hat d'Handduch no engem laangen Ënnergank, dee sech zanter dem [[Däitsch-Franséische Krich|1870er Krich]] entwéckelt hat geschmass, wat dozou gefouert hat, datt knapps nach 200 Kueristen d'Joer op Munneref koumen.
D'''Société anonyme des bains de Mondorf'' hat virdru scho probéiert e Keefer ze fannen<ref>[https://persist.lu/ark:70795/58n7c7/pages/3/articles/DTL217?search=source Publicités] am [[Luxemburger Wort]] vum 4. Abrëll 1885, Säit 3</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/g3g64s/pages/3/articles/DTL203?search=bains Publicités] am [[Luxemburger Wort]] vum 18. Abrëll 1885, Säit 3</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/xmw9x8/pages/2/articles/DTL61?search=bains Publicités] am [[Luxemburger Wort]] vum 23. Mee 1885, Säit 2</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/7q6n5v/pages/4/articles/DTL186?search=source Publicités] am [[Luxemburger Wort]] vum 27. Mee 1885, Säit 4</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/7z6gc2/pages/4/articles/DTL177?search=bains Publicités] am [[Luxemburger Wort]] vum 12. Juni 1885, Säit 4</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/m7n69p/pages/4/articles/DTL199?search=source Publicité] am [[L'Indépendance luxembourgeoise]] vum 2. Juni 1885, Säit 4</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/btjrp2/pages/4/articles/DTL177?search=source Publicité] am [[L'Indépendance luxembourgeoise]] vum 16. Juni 1885, Säit 4</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/r20hmz/pages/5/articles/DTL160?search=bains Publicités] am [[Luxemburger Wort]] vum 27. Juni 1885, Säit 5</ref>. An der Generalversammlung vum 10. Oktober 1885 sollt decidéiert ginn d'Gesellschaft opzeléisen<ref>[https://persist.lu/ark:70795/0kt3gj/pages/4/articles/DTL181?search=bains Publicités] am [[Luxemburger Wort]] vum 17. September 1885, Säit 4</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/jv6b36/pages/4/articles/DTL161?search=bains Publicités] am [[Luxemburger Wort]] vum 18. September 1885, Säit 4</ref>. Well net genuch Aktionären an der Generalversammlung vum 10. Oktober waren, gouf eng nei Generalversammlung fir de 16. November 1885 festgeluecht<ref>[https://persist.lu/ark:70795/wpdb2c/pages/4/articles/DTL218?search=bains Publicités] am [[Luxemburger Wort]] vum 19. Oktober 1885, Säit 4</ref>. Och an der Generalversammlung vum 16. November 1885 waren net genuch Aktionären do an et gouf nees eng nei Generalversammlung op den 30. November 1885 festgeluecht<ref>[https://persist.lu/ark:70795/91xg8q/pages/4/articles/DTL123?search=bains Publicités] am [[Luxemburger Wort]] vum 24. November 1885, Säit 4</ref>.
D'Gesetz vum 18. Dezember 1987 privatiséiert deelweis dat bis dohi staatlecht Thermalbad. Et gëtt en ''Établissement public de droit privé'', also gefouert no privatem Recht, a kritt eng komplett nei Orientatioun. Niewent dem traditionellen Thermalismus gëtt den neien ''Domaine thermal'' mat engem 4-Stären Hotel mat 113 Zëmmeren, souwéi mat engem Fitness-a Sauna Club vun 1.800 [[Quadratmeter]], 2 Restauranten an engem Konferenzzenter an der ''Orangerie'' am Park, komplettéiert. Dat Ganzt gëtt, vun do un, vun engem Verwaltungsrot an engem Direkter geleet. Den 1. Mee 1988 gouf den neien Zenter vum [[Marcel Reimen]], dem President vum éischte Verwaltungsrot ageweit. 28.000 Leit si komm fir dat neit Thermalbad ze gesinn, héchstwarscheinlech well et am Virfeld souwuel an der [[Chamber]] wéi och an der Press eng hefteg Poleemik wéinst der Reorientatioun vum traditiounsräiche Bad an e moderne wäit gefächerte Gesondheetszenter gouf.<ref>{{Cite book|Titel=Mondorf, son passé, son présent, son avenir / Les publications mosellanes /1987/ ISBN 2-919975-06-4}}</ref>
{{Kapitel Info feelt}}
== Thermalquellen ==
Am Kuerpark zu Munneref sinn am Ganzen dräi [[Thermalquell]]e gebuert ginn.
=== Kind-Quell ===
Déi éischt Thermalquell gouf vun der Ekipp vum Sachs [[Karl-Gotthelf Kind]] (1801-1873) nom Prinzip vum ''Fräifall'' gebuert a gouf no him Kind-Quell genannt (''Source Kind''). D'Aarbechten hunn de 17. Juni 1841 ugefaangen an d'Buerung hat de 16. Juni<ref>Den dacks zitéierten Datum vum 15. Juli 1846 ass warscheinlech op e fréien Drockfeeler zeréckzeféieren (Massard 1997)</ref> 1846 hir maximal Déift vu 730 m<ref>Weeder déi dacks zitéiert Déift vu 726 m nach déi vu 736 m ass richteg (Massard 1997)</ref> erreecht a war deemools déi déifst Buerung op der Welt mat Ausnam vu China, wou scho virdrun eng Buerung gemaach gouf, déi iwwer 1000 m déif goung. Eréischt 1871 gouf dee Rekord mat der Déifbuerung Sperenberg bei Berlin mat 1271 m Déift gebrach.
=== Marie-Adélaïde-Quell ===
Déi zweet Thermalquell krut hiren Numm zu Éiere vun der [[Groussherzogin]] [[Marie-Adélaïde vu Lëtzebuerg]].
=== Michel-Lucius-Quell ===
== Gebaier ==
=== Thermalbad „Les thermes“ ===
=== Verwaltungsgebai ===
=== Pavillon Kind ===
De Pavillon Kind gouf an de Joren 1963-1964 vum Staatsarchitekt [[Constant Gillardin]] gebaut, fir d'Waasser vun der Kind-Quell ze zerwéieren. D'Gebai gouf tëscht 2000 an 2004 vum Architektebüro "steinmetz de meyer architectes urbanistes" ëmgebaut.
Am Joer 2012 mécht den [[Lëtzebuerger Fligereimusée zu Munneref|éischte Fligereimusée vu Lëtzebuerg]] seng Dieren am Pavillon vun der Kind-Quell op.
=== Orangerie ===
D'[[Orangerie]] gouf 1910 no de Pläng vum lëtzebuergeschen Architekt [[Sosthène Weis]] gebaut.
=== Hoteller ===
Fir d'Kueristen an d'Touriste gehéieren zum Thermalbad de „Mondorf Parc Hôtel“ gradewéi d'„Villa Welcome“.
{{Kapitel Info feelt}}
<gallery perrow="3" heights="200" widths="200" caption="Fotoegalerie vun de Gebaier am Thermalbad an am Kuerpark">
Fichier:Mondorf-les-Bains pavillon Kind a.jpg|Pavillon Kind
Fichier:Luxembourg Mondorf Orangerie French-garden.jpg|Orangerie a franséische Gaart
</gallery>
=== Renovatioun ===
[[File:Mondorf-les-Bains, Mondorf Parc Hôtel (101).jpg|thumb|Ëmbauaarbechten ronderëm de Parc Hôtel (Dezember 2025)]]
Uganks Oktober 2018 huet de [[Regierungsrot]] e Gesetzesentworf ugeholl fir d'Gebaier vum Thermalbad fir eng Zomm vun 133,5 Milliounen Euro ze renovéieren<ref>Patrick Besch, [https://www.wort.lu/de/politik/thermalbad-in-mondorf-wird-saniert-5bb77996182b657ad3b94a40 Thermalbad in Mondorf wird saniert] op wort.lu de 5. Oktober 2018 an an der Drockversioun vum [[Luxemburger Wort|Wort]] vum 6. Oktober 2018 ënner „Kurznachrichten “op der Säit 12</ref>. De 24. Abrëll 2020 gouf d'Gesetz ënnerschriwwen dat et der Regierung erlaabt, den Domaine fir déi genannt Zomm an d'Rei ze setzen an auszebauen<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2020/04/24/a353/jo|Titel=Loi du 24 avril 2020 relative à la rénovation et à la mise en conformité du Centre thermal et de santé de Mondorf-les-Bains|Gekuckt=06.09.2020|Datum=04.05.2020|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
Am November 2025 hunn d'Aarbechten ugefaangen. Dobäi ginn d'Anlage fir Bieder an Therapie nei gemaach, d'medezinesch Infrastruktur moderniséiert an d'Gebai ''Les Sources'' nei gebaut, mat zousätzleche Behandlungsraim an Hotelszëmmeren. Etappeweis gëtt och déi technesch an energeetesch Infrastruktur erneiert.<ref>[https://www.tageblatt.lu/headlines/arbeiten-am-domaine-thermal-haben-begonnen/ "Arbeiten am Domaine thermal haben begonnen."] tageblatt.lu, 25.11.2025.</ref>
===Trivia===
Bis 1976 stoung am Park eng Pergola, déi ëm 1898 vum Staatsarchitekt [[Prosper Biwer]] entworf gi war. D'Holzaarbechte ware vum Schräiner J. P. Hilbert vun [[Hollerech]]. Op der Bün wou traditionell de Kuerorchester gespillt huet, sinn ënner anerem d'[[Lucienne Boyer]] an d'[[Line Renaud]] opgetrueden. D'Konstruktioun huet un de Pavillon vun der Rudolfsquell zu [[Mariánské Lázně]] erënnert<ref>Publikatioun vum [[Robert Philippart]]</ref>.
== Konschtwierker am Thermalbad an am Kuerpark ==
De Park vum Thermalbad stellt eng Verbindung tëscht Mënsch an Natur hier. Hien ass eng gréng Long, eng Plaz fir ze raschten, sech z'erhuelen, ze heelen, sech ze besënnen. Dozou gehéiert och d'Konscht, déi de Park an eng Skulpturegalerie verwandelt. 20 Monumenter a Konschtwierker, meeschtens vu lëtzebuergeschen Artisten, waarden drop entdeckt ze ginn.
{{Div col}}
* ''Vase en terre cuite style 1900''. D'[[Majolika]]-Vas, déi virum Kind-Pavillon op engem Sockel steet, gouf [[1899]] vun der Firma [[Villeroy & Boch]] fir d'[http://fr.wikipedia.org/wiki/Exposition_universelle_de_1900 Weltausstellung zu Paräis] (1900) fabrizéiert. No der Ausstellung wousst kee mat der Vase eppes unzefänken an de [[Paul Eyschen|Staatsminister Eyschen]] krut se geschenkt. Well d'[[Vas]] a kengem vu sengen Zëmmeren doheem gepasst huet, huet hien d'Vase schlussendlech dem Munnerëffer Kuerpark virugeschenkt.
* ''La lionne et les lionceaux'' vum [[Arthur Artiomi Lavrientivitch Aubert]] (1843-1917). D'Skulptur gouf [[1905]] am ieweschten Deel vum Park installéiert.
* ''Le Centaure'' vum [[Cipri Adolf Bermann]] (1862-1942). E [[Bronze]] deen den [[MNHA|Nationale Geschichts- a Konschtmusée]] dem Thermalbad geléint huet.
* ''Medaillon vum Dr Martin Klein'' vum [[Pierre Federspiel]] (1864-1924). Dëst Monument gouf [[1909]] zu Éiere vum fréieren Direkter [[Martin Klein|Dr Martin Klein]] opgeriicht.
* ''Aqua fons vitae'' vum [[Tom Flick]] (*1968). Steesail, déi 1997 um Wues virum Parc Hôtel installéiert gouf.
* ''Tour des Sables'' vum [[Liliane Heidelberger]]. Steeskulptur riets am Gank hanner dem Aganksberäich vum Thermalbad.
* ''La Danse'' vum [[Nic Joosen]] (*1933). Dës Eiseskulptur aus 5 Eenzeldeeler ass 1998 kaaft ginn a verschéinert d'Blummerabatten um Quai lénks vum Pavillon Kind.
* ''Tulipe'' vum [[Frantz Kinnen]] (1905-1979). Dëse Buer, deen de Staat 1958 kaaft huet, steet matzen am Rousegäertchen, der "Roseraie".
* ''Just make sense'' vum [http://www.kowanz.com Brigitte Kowanz]. Dëst Wierk steet am Agank vun den alen Thermen.
* ''Körper'' vum [[Carine Kraus]]. Serie vu Molereien am Pavillon mat de Saunaen.
* D'''Juri-Gagarin-Büst'' vum [[Aleksei Dmitrievich Leonov]] gouf 2018 virum [[Lëtzebuerger Fligereimusée zu Munneref|Fligereimusée]] (Pavillon Kind) opgeriicht.
* ''D'Maus Ketti'' vum [[Wil Lofy]] (*1937). Bronze vun 1987 an Erënnerung un d'Fabel [[D'Maus Ketti]] vum [[Auguste Liesch]], dee vu Munneref staamt.
* ''La fille aux roses'' vum [[Jean Mich]] (1871-1919). Bronze aus den "Ateliers SIOT" zu Paräis, dee fréier an den Terrasse vum Rousegäertche stoung, an elo am "Jardin français" steet.
* ''Métamorphose'' vum [[Wenzel Profant]] (1913-1989). Hasteeskulptur, déi am Joer 1980 ageweit gouf.
* ''Panthère tournant'' vum [[Auguste Trémont]] (1892-1980). Bronze vun 1932 am Hall vum Parc Hôtel.
* ''Sculpture en fer'' vum [[Danielle Wagner]] (*1960). Dës Eiseskulptur gouf 1997 fir den 150. Gebuertsdag vum Thermalbad opgestallt.
* ''Affranchissement'' vum [[Lucien Wercollier]] (1908-2002). Dëse Bronze fir d'Weltausstellung vu Bréissel gouf 1980 am Park vum Thermalbad opgestallt.
{{Div col end}}
Donieft gëtt et nach dës Wierker, bei deene weider Detailer den Ament (2008) onbekannt sinn:
* Zwee Wierker vum [[Wenzel Profant]] déi am Park stinn.
* E Konschtwierk aus Eisen ouni Numm vum [[Pit Nicolas]], wat 1997 opgestallt gouf.
* ''Nata nel mare'', e Wierk aus bloem Stee vum [[Daniele Bragoni]], wat 2007 opgestallt gouf.
<gallery heights="200" widths="200" caption="Fotogalerie vun de Konschtwierker am Thermalbad an am Kuerpark">
Bild:Kurpark Munneref Majolika Vase.jpg|Majolika-Vas<br>[[Villeroy & Boch]]
Bild:La lionne et les lionceaux Arthur Artiomi Lavrientivitch Aubert.jpg|''La lionne et les lionceaux''<br>Arthur Artiomi Lavrientivitch Aubert
Bild:Le Centaure Cipri Adolf Bermann.jpg|''Le Centaure''<br>[[Cipri Adolf Bermann]]
Bild:Médaillon vum Dr Klein Pierre Federspiel.jpg|''Medaillon vum Dr Klein''<br>[[Pierre Federspiel]]
Bild:Aqua_fons_vitae_Tom_Flick.jpg|''Aqua fons vitae''<br>[[Tom Flick]]
Bild:La_Tour_des_Sables_Liliane_Heidelberger.jpg|''La Tour des sables''<br>[[Liliane Heidelberger]]
Bild:La_Danse_Nic_Joosen.jpg|''La danse''<br>[[Nic Joosen]]
Bild:Tulipe_Frantz_Kinnen.jpg|''Tulipe''<br>[[Frantz Kinnen]]
Bild:Maus_Kaetti_Will_Lofy_Munneref_Ausschnett.jpg|''Maus Ketti-Buer''<br>[[Wil Lofy]]
Bild:Maus_Kaetti_Will_Lofy_Munneref.jpg|''Maus Ketti-Buer''<br>[[Wil Lofy]]
Bild:La_fille_aux_roses_Jean_Mich.jpg|''La fille aux roses''<br>[[Jean Mich]]
Bild:Panthere tournant Auguste Tremont.jpg|''Panthère tournant''<br>[[Auguste Trémont]]
Bild:Sculpture_en_fer_Danielle_Wagner.jpg|''Sculpture en fer''<br>[[Danielle Wagner]]
Bild:Affranchissement_Lucien_Wercollier.jpg|''Affranchissement''<br>[[Lucien Wercollier]]
Bild:Nata_nel_mare_Daniele_Bragoni.jpg|''Nata nel mare''<br>[[Daniele Bragoni]]
</gallery>
== Therapien & Behandlungen ==
== Administratioun ==
{| class="wikitable"
|+Medezinesch Direktere<ref>Gerges 1997, S. 43-78.</ref> vum Thermalbad
!Period
!President
|-
|1847-1864
|Dr [[Nicolas Dominique Schmit]] (*1814, †1870)
|-
|1865-1865
|Dr [[Louis Fleury|Louis Joseph Désiré Fleury]] (*1815, †1872)
|-
|1866-1875
|Dr [[Charles Marchal]] (*1826, † 1900)
|-
|1876-1883
|Dr [[Martin Klein]] (*1848, †1907)
|-
|1883-1886
|Dr [[Victor Weber]] (*1851, †1929)
|-
|1886-1907
|Dr [[Martin Klein]] (*1848, †1907)
|-
|1907-1917
|Dr [[Ernest Feltgen]] (*1867, †1950)
|-
|1917-1920
|Dr [[Michel Welter]] (* 1859, †1924)
|-
|1921-1933
|Dr [[Auguste Schumacher]] (*1862, †1932)
|-
|1933-1944
| Dr [[Emile Franck]] (*1893, †1972)
|-
|1954-1968
|Dr [[Emile Franck]] (*1893, †1972)
|-
|1968-1987
|Dr [[Jean-Pierre Frank]] (*1937)
|-
|…
|
|-
|(Stand 2026)<ref>{{Citation|URL=https://www.mondorf.lu/fr/nous-connaitre/direction-administrations|Titel=Membres de la Direction – Directeur Santé|Gekuckt=01.05.2026|Wierk=www.mondorf.lu|Sprooch=fr}}</ref>
|Fränz D'Onghia
|}
=== Verwaltungsrot ===
D'Thermalbad gëtt vun engem Verwaltungsrot vu sechs Membere geréiert. Dräi Membere vertrieden de Lëtzebuerger Staat a gi vum Gesondheets-, Sozialversécherungs- a Finanzminister proposéiert. Zwéi Membere gi vum Regierungsrot aus dem Privatsecteur proposéiert; et muss sech ëm Perséinlechkeeten handelen, déi kompetent an der Gestioun vun Entreprisë sinn. De leschte Member gëtt an enger direkter a geheimer Wal ënnert de Salariéë vum Centre gestëmmt.
D'Membere vum Verwaltungsrot gi fir eng Dauer vu sechs Joer genannt; d'Mandat kann duerno erneiert ginn.
{| class="wikitable"
|+Verwaltungsrot vum Établissement public
!Period
!President
|-
|1988 – 1998
|[[Marcel Reimen]]
|-
|1998 – 2005
|Affi Scherer
|-
|2005 – 2008
|[[Guy Bernard]]
|-
|01.06.2008 –
|[[Paul Hammelmann]]
|}
== Literatur ==
{{Div col}}
* Arend, J.P., 1932. ''Oolithisches Eisenerz und Mondorfer Wasser in ihren tektogenetischen Beziehungen''. Bull. Soc. Nat. luxemb. 42: 194-203.
* [[Ernest Feltgen|Feltgen, E.]], 1908. ''Bad-Mondorf. Ein naturwissenschaftlich-medizinischer Führer''. Bull. Soc. Nat. luxemb. 18: 1-19 [http://www.snl.lu/publications/bulletin/SNL_1908_018_001_019.pdf], 76-88 [http://www.snl.lu/publications/bulletin/SNL_1908_018_076_088.pdf], 123-136 [http://www.snl.lu/publications/bulletin/SNL_1908_018_123_136.pdf], 154-172 [http://www.snl.lu/publications/bulletin/SNL_1908_018_123_136.pdf].
* Gerges, Martin (éd.), 1997. ''Mondorf, son passé, son présent, son avenir''. Mondorf le Domaine thermal et les éditions Les publications mosellanes. 614 p. Imprimerie Victor Buck. ISBN 2-919975-06-4.
* Les Amis de la source asbl, 1976. Thermalismus aus Mondorfer Sicht. Illustrationen: Lex Weyer; Deckel: Lé Tanson. 112 S. St.-Paulus-Druckerei, Luxemburg. <nowiki>[Enthält virun allem Texter vum Dr Emile Franck]</nowiki>
* [[Michel Lucius|Lucius, M.]], 1923. ''La genèse des eaux thermo-minérales de Mondorf-les-Bains, avec deux planches annexes''. Bull. Soc. Nat. luxemb. 33: 5-24.
* [[Jos Massard|Massard, J.A.]], 1996. ''Das Mondorfer Bohrloch 1846: Europarekord ja, Weltrekord nein!'' Lëtzebuerger Journal, Nr. 201 (22. Oktober): 13. [http://massard.info/pdf/Mondorf_Kind-Quelle.pdf]
* Massard, J.A., 1997. ''1846-1996, 150 Jahre Tiefbohrung Mondorf: Fehler, Fragen, Fakten''. Bull. Soc. Nat. luxemb. 98: 3-15. [http://massard.info/pdf/SNL_1997_098_003_015.pdf]
* Medinger, P., 1923. ''Un cas extraordinaire de spongiose de la fonte produite par l'eau minérale de Mondorf-Etat''. Bull. Soc. Nat. luxemb. 33: 24-32.
* Memorial, 1987. ''Loi du 18 décembre 1987 organisant le centre thermal et de santé de Mondorf-les-Bains''. Mémorial A n° 101 vum 21.12.1987.
* [[Lé Tanson|Tanson, Lé]], 1981. ''Chronik der "Stadt" und Gemeinde Bad Mondorf''. Éd.: Administration communale de Mondorf-les-Bains. 414 p.
* [[Leopold van Werveke|Van Werveke, L.]], 1932. ''Zur Frage der Entstehung des Mineralwassers von Bad Mondorf''. Bull. Soc. Nat. luxemb. 42: 177-194.
* [[Frank Wilhelm|Wilhelm, Frank]]. ''Victor Hugo, curiste à Mondorf-Altwies''.in: {{Nos cahiers}} Joer 6 (1985) n° 3: 101-130 & Joer 7 (1986) n° 1: 41-78. Lëtzebuerg.
{{Div col end}}
== Kuckt och ==
* [[Munneref]]
* [[Thermalquell]]
* [[Waasserhaus (Kino)]]
* [[Hotel Grand-Chef]]
* [[Park vum Hotel Grand-Chef zu Munneref]]
* [[Casino 2000]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Centre thermal et de santé de Mondorf-les-Bains|{{PAGENAME}}}}
* [http://www.mondorf-les-bains.lu Websäit vun der Gemeng Munneref]
* [https://web.archive.org/web/20080430093616/http://www.mondorf.lu/ Websäit vun den Thermen]
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Thermalbieder]]
[[Kategorie:Gemeng Munneref]]
[[Kategorie:Ëffentlech Etablissementer zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Tourismus zu Lëtzebuerg]]
2ybm7fh52odq6a0o7vgclaa1ctdi2y8
CHL Maternité
0
58486
2676849
2676283
2026-05-03T16:05:38Z
GilPe
14980
/* Medezinesch Offer */
2676849
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol}}
Den '''CHL Maternité''' ass eng [[Maternité]], also eng [[Spidol|Klinick]] fir [[Gynekologie]] a [[Obstetrik|Gebuertshëllef]], am Quartier [[Rollengergronn/Belair-Nord|Belair-Nord]] vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], déi zum [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlechen Etablissement]] [[Centre hospitalier de Luxembourg|''Centre hospitalier'']] gehéiert. S'ass och nach ënnert dem fréieren Numm '''Maternité Grande-Duchesse Charlotte''' bekannt.
==Geschicht ==
D'[[Croix-Rouge luxembourgeoise]] an hir Vizepresidentin [[Aline de Saint-Hubert]] hate sech un den [[Däitschland|däitschen]] Architekt [[Otto Bartning]] adresséiert fir nom Modell vun der ''[[Landhausklinik Berlin|Landhausklinik]]'' zu [[Berlin]]-[[Wilmersdorf]] e Projet fir eng Maternité an der Stad auszeschaffen.
D'Pläng fir d'Maternité an der [[Areler Strooss (Stad Lëtzebuerg)|Areler Strooss]] goufe vum Otto Bartning an Zesummenaarbecht mam [[Pali Meller]] entworf a vum lëtzebuergeschen Architekt [[Hubert Schumacher]] ausgefouert. D'Maternité war eent vun de wéinege Gebaier zu Lëtzebuerg am [[Bauhaus]]-Stil. Dat éischt Kand koum do de 4. Mäerz 1936 op d'Welt, nach ier d'Gebai den [[10. Mäerz]] [[1936]] ageweit gouf.
D'Maternité stoung deemools ënnert der Direktioun vum Roude Kräiz an der [[Hiewan|Hiewaneschoul]] aus dem Pafendall; den éischten Direkter war der Dr Richard<ref>{{Citation|URL=http://www.chl.lu/html/maternite/index.html|Titel=Bienvenue à la maternité (archivéiert Versioun)|Gekuckt=27.04.2026|Wierk=chl.lu|Sprooch=fr|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20080914011824/http://www.chl.lu/html/maternite/index.html|Archiv-Datum=28.08.2023}}</ref>.
[[1962]] ass d'Gebai ëm ee Stack gehéicht ginn. 1966 ass de Gynekologiesservice opgaangen, 1968 gouf en neien Operatiounssall opgemaach an d'[[Prema|Premae]] sinn an d'Kannerklinik verluecht ginn.
1975 ass d'Maternité an de Centre hospitalier integréiert ginn<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1975/12/10/n1/jo|Titel=Loi du 10 décembre 1975 créant un établissement public dénommé Centre hospitalier de Luxembourg, groupant la maternité Grande-Duchesse Charlotte, la clinique pédiatrique fondation Grand-Duc Jean et Grande-Duchesse Joséphine-Charlotte et l’Hôpital municipal.|Gekuckt=27.04.2026|Datum=10.12.1975|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>; dat Joer drop hunn déi lescht [[Schwëstere vum hl. Vincent vu Paul]] d'Maternité verlooss. Am selwechte Joer sinn all d'Zëmmeren an Eenzel-Zëmmeren ëmgebaut ginn.
2015 gouf en neit Gebai direkt nieft dem alen a Betrib geholl, an dat ursprénglecht Gebai stoung vun do un eidel. Am November 2021 hunn Ofrappaarbechten ugefaangen. Do, wou déi al Maternité stoung, kënnt dat neit Gebai vum [[Centre hospitalier de Luxembourg|Centre hospitalier]] hin. Enn 2028 soll et operationell sinn. Och d'Aktivitéite vun der [[Eecher Klinik]] ginn am neien CHL zentraliséiert.<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1974124.html "Al Maternité gëtt ofgerappt: Neit CHL-Gebai bis 2028 operationell."] rtl.lu, 04.10.2022.</ref>
== Medezinesch Offer ==
Am CHL Maternité ginn ë. a. follgend Servicer ugebueden<ref name=":4">{{Cite book|Titel=Rapport annuel 2024|URL=https://www.chl.lu/sites/default/files/2025-10/rapport-annuel-chl-2024.pdf|Sprooch=fr|Gekuckt=27.04.2026|Joer=2025}}</ref>:
* Gynekologie
* Obstetrik (Gebuertshëllef)
** mat der Unitéit ''Maternal Intensive Care'' fir Frae mat Risikoschwangerschaften
* [[Kënschtlech Befruchtung]] (PMA, ''procréation médicalement assistée'')
== Literatur zum Theema ==
* [[Antoine Prum]]: ''Maternité Grande-Duchesse Charlotte'' in: ''L'architecture moderniste à Luxembourg. Les années 30.'' S. 36 - S. 41, Musée d'histoire de la Ville de Luxembourg, 1997, ISBN 2-919878-02-6
== Um Spaweck ==
<!--{{Commonscat}}-->
* Evamarie Bange: [https://onsstad.vdl.lu/fr/editions/detail?tx_onsstadnews_detail%5Baction%5D=show&tx_onsstadnews_detail%5Bcontroller%5D=News&tx_onsstadnews_detail%5Bnews%5D=1909&cHash=7eb453c34e94223affeaa929599eece1&csrt=13937349626668329440 "Hausgeburt oder Entbindungsklinik? Die Maternité Grande-Duchesse Charlotte."] ons stad Nr 100, 2012, S.60.
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Stad Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Bauwierker 1936]]
[[Kategorie:Bauwierker 2015]]
0bxbjmgcv3z16nsdgyt54dm8su4uxvg
2676860
2676849
2026-05-03T16:43:08Z
GilPe
14980
/* Um Spaweck */ +Navigatioun
2676860
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol}}
Den '''CHL Maternité''' ass eng [[Maternité]], also eng [[Spidol|Klinick]] fir [[Gynekologie]] a [[Obstetrik|Gebuertshëllef]], am Quartier [[Rollengergronn/Belair-Nord|Belair-Nord]] vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], déi zum [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlechen Etablissement]] [[Centre hospitalier de Luxembourg|''Centre hospitalier'']] gehéiert. S'ass och nach ënnert dem fréieren Numm '''Maternité Grande-Duchesse Charlotte''' bekannt.
==Geschicht ==
D'[[Croix-Rouge luxembourgeoise]] an hir Vizepresidentin [[Aline de Saint-Hubert]] hate sech un den [[Däitschland|däitschen]] Architekt [[Otto Bartning]] adresséiert fir nom Modell vun der ''[[Landhausklinik Berlin|Landhausklinik]]'' zu [[Berlin]]-[[Wilmersdorf]] e Projet fir eng Maternité an der Stad auszeschaffen.
D'Pläng fir d'Maternité an der [[Areler Strooss (Stad Lëtzebuerg)|Areler Strooss]] goufe vum Otto Bartning an Zesummenaarbecht mam [[Pali Meller]] entworf a vum lëtzebuergeschen Architekt [[Hubert Schumacher]] ausgefouert. D'Maternité war eent vun de wéinege Gebaier zu Lëtzebuerg am [[Bauhaus]]-Stil. Dat éischt Kand koum do de 4. Mäerz 1936 op d'Welt, nach ier d'Gebai den [[10. Mäerz]] [[1936]] ageweit gouf.
D'Maternité stoung deemools ënnert der Direktioun vum Roude Kräiz an der [[Hiewan|Hiewaneschoul]] aus dem Pafendall; den éischten Direkter war der Dr Richard<ref>{{Citation|URL=http://www.chl.lu/html/maternite/index.html|Titel=Bienvenue à la maternité (archivéiert Versioun)|Gekuckt=27.04.2026|Wierk=chl.lu|Sprooch=fr|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20080914011824/http://www.chl.lu/html/maternite/index.html|Archiv-Datum=28.08.2023}}</ref>.
[[1962]] ass d'Gebai ëm ee Stack gehéicht ginn. 1966 ass de Gynekologiesservice opgaangen, 1968 gouf en neien Operatiounssall opgemaach an d'[[Prema|Premae]] sinn an d'Kannerklinik verluecht ginn.
1975 ass d'Maternité an de Centre hospitalier integréiert ginn<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1975/12/10/n1/jo|Titel=Loi du 10 décembre 1975 créant un établissement public dénommé Centre hospitalier de Luxembourg, groupant la maternité Grande-Duchesse Charlotte, la clinique pédiatrique fondation Grand-Duc Jean et Grande-Duchesse Joséphine-Charlotte et l’Hôpital municipal.|Gekuckt=27.04.2026|Datum=10.12.1975|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>; dat Joer drop hunn déi lescht [[Schwëstere vum hl. Vincent vu Paul]] d'Maternité verlooss. Am selwechte Joer sinn all d'Zëmmeren an Eenzel-Zëmmeren ëmgebaut ginn.
2015 gouf en neit Gebai direkt nieft dem alen a Betrib geholl, an dat ursprénglecht Gebai stoung vun do un eidel. Am November 2021 hunn Ofrappaarbechten ugefaangen. Do, wou déi al Maternité stoung, kënnt dat neit Gebai vum [[Centre hospitalier de Luxembourg|Centre hospitalier]] hin. Enn 2028 soll et operationell sinn. Och d'Aktivitéite vun der [[Eecher Klinik]] ginn am neien CHL zentraliséiert.<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1974124.html "Al Maternité gëtt ofgerappt: Neit CHL-Gebai bis 2028 operationell."] rtl.lu, 04.10.2022.</ref>
== Medezinesch Offer ==
Am CHL Maternité ginn ë. a. follgend Servicer ugebueden<ref name=":4">{{Cite book|Titel=Rapport annuel 2024|URL=https://www.chl.lu/sites/default/files/2025-10/rapport-annuel-chl-2024.pdf|Sprooch=fr|Gekuckt=27.04.2026|Joer=2025}}</ref>:
* Gynekologie
* Obstetrik (Gebuertshëllef)
** mat der Unitéit ''Maternal Intensive Care'' fir Frae mat Risikoschwangerschaften
* [[Kënschtlech Befruchtung]] (PMA, ''procréation médicalement assistée'')
== Literatur zum Theema ==
* [[Antoine Prum]]: ''Maternité Grande-Duchesse Charlotte'' in: ''L'architecture moderniste à Luxembourg. Les années 30.'' S. 36 - S. 41, Musée d'histoire de la Ville de Luxembourg, 1997, ISBN 2-919878-02-6
== Um Spaweck ==
<!--{{Commonscat}}-->
* Evamarie Bange: [https://onsstad.vdl.lu/fr/editions/detail?tx_onsstadnews_detail%5Baction%5D=show&tx_onsstadnews_detail%5Bcontroller%5D=News&tx_onsstadnews_detail%5Bnews%5D=1909&cHash=7eb453c34e94223affeaa929599eece1&csrt=13937349626668329440 "Hausgeburt oder Entbindungsklinik? Die Maternité Grande-Duchesse Charlotte."] ons stad Nr 100, 2012, S.60.
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Stad Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Bauwierker 1936]]
[[Kategorie:Bauwierker 2015]]
fdgygqgxqaxt4r7hucm6yfhhldlw1mu
Wale fir d'Europäescht Parlament 1989 (Lëtzebuerg)
0
58912
2676815
2613634
2026-05-03T14:39:49Z
Zinneke
34
/* Deputéiert */
2676815
wikitext
text/x-wiki
Bei de '''Wale fir d'Europäescht Parlament 1989''' goufen déi sechs [[Deputéierten|Deputéiert]] gewielt, déi [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] am [[Europäescht Parlament|Europäesche Parlament]] fir d'Sëtzungsperiod [[1989]]-[[1994]] vertrueden hunn.
Si goufen den [[18. Juni]] [[1989]] ofgehalen, als Deel vun den allgemenge [[Wale fir d'Europäescht Parlament 1989]], an zäitgläich mat de [[Chamberwale vum 18. Juni 1989|Wale fir d'Chamber]].
D'Sëtzverdeelung tëscht de Parteien huet sech par Rapport zu [[Wale fir d'Europäescht Parlament 1984 (Lëtzebuerg)|1984]] net verännert.
== Resultat==
{|-
!colspan="2" style="background-color:#E9E9E9" align=left|Partei
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|%
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|Ënnerscheed
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|Sëtz
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|Ënnerscheed
|-
|align=left|'''[[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]''' <br>(Chrëschtlech Sozial Vollekspartei)
|
|align="right" valign=top| 34,87
|align="right" valign=top| +0,97
|align="right" valign=top| 3
|align="right" valign=top| -
|-
|align=left|'''[[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]]'''<br>(Lëtzebuergesch Sozialistesch Aarbechterpartei)
|
|align="right" valign=top| 25,45
|align="right" valign=top| -4,48
|align="right" valign=top| 2
|align="right" valign=top| -
|-
|align=left|'''[[Demokratesch Partei|DP]]'''<br>(Demokratesch Partei)
|
|align="right" valign=top| 19,95
|align="right" valign=top| -2,12
|align="right" valign=top| 1
|align="right" valign=top| -
|-
|align=left|'''[[GLEI]]'''
|
|align="right" valign=top| 6,14
|align="right" valign=top| NA
|align="right" valign=top| 0
|align="right" valign=top| NA
|-
|align=left|'''[[Kommunistesch Partei Lëtzebuerg|KPL]]'''<br>(Kommunistesch Partei Lëtzebuerg)
|
|align="right" valign=top| 4,71
|align="right" valign=top| +0,63
|align="right" valign=top| 0
|align="right" valign=top| -
|-
|align=left|'''[[GAP]]'''<br>(Gréng Alternativ Partei)
|
|align="right" valign=top| 4,32
|align="right" valign=top| NA
|align="right" valign=top| 0
|align="right" valign=top| NA
|-
|align=left| Aner ([[National-Bewegung|LLNB]], [[Gréng Alternativ Lëscht|GRAL]], [[Revolutionär Sozialistesch Partei|RSP]], [[Firwat nët|FN]])
|
|align="right" valign=top| 4,56
|align="right" valign=top| NA
|align="right" valign=top| 0
|align="right" valign=top| NA
|-
!colspan="2" align=left style="background-color:#E9E9E9"|Total
!width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|100
!width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|-
!width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|6
!width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|-
|-
|align=left colspan=6|Quell: [https://web.archive.org/web/20120217195912/http://dev.ulb.ac.be/cevipol/fr/elections_luxembourg_europeennes_1989.html CEVIPOL, ULB]
|}
===Deputéiert===
* [[Astrid Lulling]] (EVP) op d'4. Plaz gewielt, de [[Jacques Santer]], [[Jean-Claude Juncker]], [[Jean Spautz]] an [[Fernand Boden]] ginn an d'[[Regierung Santer-Poos II]]
* [[Nicolas Estgen]] (EVP) op d'6. Plaz gewielt
* [[Viviane Reding]] (EVP) op d'7. Plaz gewielt
* [[Robert Krieps]] (ESP) ''(† 1990) ''op d'4. Plaz gewielt, de [[Jacques Poos]], [[Mady Delvaux]] , [[Johny Lahure]] an [[Robert Goebbels]] ginn an d'Regierung Santer-Poos II
* [[Ben Fayot]] (ESP) op d'5. Plaz gewielt
* [[Marcel Schlechter]] (ESP) ''(vun 1990 un, amplaz vum R. Krieps)'' op d'7. Plaz gewielt
* [[Colette Flesch]] (ALDE) ''(bis 1990)''
* [[Lydie Polfer|Lydie Wurth-Polfer]] (ALDE) ''(vun 1990 un, amplaz vun der C. Flesch)''
<ref>https://download.data.public.lu/resources/resultats-des-elections-europeennes-au-grand-duche-de-luxembourg-de-1979-1989/20170629-150001/Elections_EU_1979-1989.pdf</ref>
<gallery>
Astrid Lulling 1989.jpg|Astrid Lulling
Nicolas Estgen 1989.jpg|Nic Estgen
Viviane Reding in 1995.jpg|Viviane Reding
Robert Krieps 1989.jpg|Robert Krieps
Ben Fayot MEP 1994.jpg|Ben Fayot
Marcel Schlechter 1994 (cropped).jpg|Marcel Schlechter
Colette Flesch MEP 1984 (cropped).jpg|Colette Flesch
Lydie Polfer 1992 (cropped).jpg|Lydie Wurth-Polfer
</gallery>
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de lëtzebuergeschen Europadeputéierten]] (1979 bis haut).
== Literatur ==
* Steve Bissen, [https://web.archive.org/web/20190505135049/https://www.wort.lu/de/politik/jacques-uebertrumpft-jacques-5cb39eabda2cc1784e342011 Jacques übertrumpft Jacques] op wort.lu de 15. Abrëll 2019 an an der Drockversioun vum [[Luxemburger Wort]] vum 15. Abrëll 2019, Säit 2
== Um Spaweck ==
{{Navigatioun EP-Walen Lëtzebuerg}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Wale fir d'Europäescht Parlament (Lëtzebuerg)|1989]]
[[Kategorie:1989]]
mslfc9ts1k0df8z3fs0h45dz7lxhhuc
Wale fir d'Europäescht Parlament 1984 (Lëtzebuerg)
0
58913
2676796
2613633
2026-05-03T14:03:15Z
Zinneke
34
/* Deputéiert */
2676796
wikitext
text/x-wiki
Bei de '''Wale fir d'Europäescht Parlament 1984''' goufen déi sechs [[Deputéierten|Deputéiert]] gewielt, déi [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] am [[Europäescht Parlament|Europäesche Parlament]] fir d'Sëtzungsperiod [[1984]]-[[1989]] vertrueden hunn.
Si goufen de [[17. Juni]] [[1984]] ofgehalen, als Deel vun den allgemenge [[Wale fir d'Europäescht Parlament 1984]], an zäitgläich mat de [[Chamberwale vum 17. Juni 1984|Wale fir d'Chamber]].
Als Resultat huet d'[[Demokratesch Partei|DP]] hiren zweete Sëtz zu Gonschte vun der [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] verluer, déi der elo hirersäits zwéin hat.
== Resultat==
{|-
!colspan="2" style="background-color:#E9E9E9" align=left|Partei
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|%
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|Ënnerscheed
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|Sëtz
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|Ënnerscheed
|-
|align=left|'''[[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]''' <br>(Chrëschtlech Sozial Vollekspartei)
|
|align="right" valign=top| 33,90
|align="right" valign=top| -2,22
|align="right" valign=top| 3
|align="right" valign=top| -
|-
|align=left|'''[[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]]'''<br>(Lëtzebuergesch Sozialistesch Aarbechterpartei)
|
|align="right" valign=top| 29,93
|align="right" valign=top| +8,29
|align="right" valign=top| 2
|align="right" valign=top| +1
|-
|align=left|'''[[Demokratesch Partei|DP]]'''<br>(Demokratesch Partei)
|
|align="right" valign=top| 22,07
|align="right" valign=top| -6,05
|align="right" valign=top| 1
|align="right" valign=top| -1
|-
|align=left|'''[[Déi Gréng|GLEI-GAP]]'''
|
|align="right" valign=top| 6,08
|align="right" valign=top| N/A
|align="right" valign=top| 0
|align="right" valign=top| N/A
|-
|align=left|'''[[Kommunistesch Partei Lëtzebuerg|KPL]]'''<br>(Kommunistesch Partei Lëtzebuerg)
|
|align="right" valign=top| 4,08
|align="right" valign=top| 0,92
|align="right" valign=top| 0
|align="right" valign=top| -
|-
|align=left| '''[[Parti socialiste indépendant|PSI]]'''<br>(Parti Socialiste Indépendant)
|
|align="right" valign=top| 2,56
|align="right" valign=top| N/A
|align="right" valign=top| 0
|align="right" valign=top| N/A
|-
|align=left| '''[[Revolutionär Sozialistesch Partei (Lëtzebuerg)|LCR]]'''<br>(Ligue communiste révolutionnaire)
|
|align="right" valign=top| 0,38
|align="right" valign=top| -0,79
|align="right" valign=top| 0
|align="right" valign=top| -
|-
!colspan="2" align=left style="background-color:#E9E9E9"|Total
!width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|100
!width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|-
!width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|6
!width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|-
|-
|align=left colspan=6|Quell: [https://web.archive.org/web/20120217195858/http://dev.ulb.ac.be/cevipol/fr/elections_luxembourg_europeennes_1984.html CEVIPOL, ULB]
|}
===Deputéiert===
* [[Nicolas Estgen]] (EVP) op d'5. Plaz gewielt de [[Jacques Santer]], [[Jean-Claude Juncker]], [[Jean Spautz]], [[Fernand Boden]] an [[Marc Fischbach]] ginn an d'[[Regierung Santer-Poos I]]
* [[Marcelle Lentz-Cornette]] (EVP) op d'7. Plaz gewielt
* [[Ernest Mühlen]] (EVP) op d'9. Plaz gewielt den [[Edouard Juncker]] ass an d'[[Chamber]] gaang
* [[Victor Abens]] (ESP) op d'1. Plaz gewielt
* [[Lydie Schmit]] (ESP) († [[1988]]) op d'5. Plaz gewielt de [[Jacques Poos]], [[Robert Krieps]], [[Benny Berg]] an [[Robert Goebbels]] ginn an d'Regierung Santer-Poos I
* [[Joseph Wohlfart]] (ESP) (vun 1988 un; amplaz vun der L. Schmit) op d'7. Plaz gewielt
* [[Colette Flesch]] (ALDE)
<ref>https://download.data.public.lu/resources/resultats-des-elections-europeennes-au-grand-duche-de-luxembourg-de-1979-1989/20170629-150001/Elections_EU_1979-1989.pdf</ref>
<gallery>
Nicolas Estgen 1989.jpg|Nic Estgen
Marcelle Lentz-Cornette.jpg|M. Lentz-Cornette
MühlenErnest.jpeg|Ernest Mühlen
Victor Abens 1984 (cropped).jpg|Vic Abens
Lydie Schmit 1985 (cropped).jpg|Lydie Schmit
Jos Wohfart 1988 (cropped).jpg|Jos Wohlfahrt
Colette Flesch MEP 1980s (cropped).jpg|Colette Flesch
</gallery>
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de lëtzebuergeschen Europadeputéierten]] (1979 bis haut).
== Literatur ==
* Steve Bissen, [https://web.archive.org/web/20190505135040/https://www.wort.lu/de/politik/europawahl-1984-lsap-zieht-an-liberalen-vorbei-5caa485cda2cc1784e341803 Europawahl 1984: LSAP zieht an Liberalen vorbei] op wort.lu den 8. Abrëll 2019 an an der Drockversioun vum [[Luxemburger Wort]] vum 8. Abrëll 2019, Säit 2
== Um Spaweck ==
{{Navigatioun EP-Walen Lëtzebuerg}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Wale fir d'Europäescht Parlament (Lëtzebuerg)|1984]]
[[Kategorie:1984]]
gbp3wg6rw33ovw0mcipid7garsoobvs
Nationaalt Streikmonument
0
59756
2676941
2382192
2026-05-04T11:09:07Z
Puscas
735
.....
2676941
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Monument}}
[[Fichier:Streikmonument Wolz Hl. Sebastian vum Lucien Wercollier.jpg|thumb|upright|255px|An der Krypta vum Monument.]]
Dat '''nationaalt Streikmonument''', offiziell '''Monument national de la grève''', ass e Monument zu [[Wolz]] zur Erënnerung un d'Affer vum [[Streik vun 1942|nationale Streik vum 31. August an 1. September 1942]]. De [[Grondsteen|Grondstee]] gouf de [[5. September]] [[1954]] geluecht an et gouf den [[30. September]] [[1956]] ageweit.
Mam Streik hunn deemools d'Lëtzebuerger géint d'[[Zwangsrekrutéierten (Lëtzebuerg)|Zwangsrekrutéierung]] an déi däitsch [[Wehrmacht]] protestéiert.
D'Monument gouf zu Wolz opgeriicht, well de Streik do den 31. August 1942 mueres mat engem Protestmarsch ugefaangen hat. Den Dag duerno, den 1. September 1942, huet sech de Streik iwwer ganz [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] ausgebreet.
== Beschreiwung==
D'Monument besteet aus engem Tuerm a Form vun engem [[Liichttuerm]], mat an der Spëtzt engem Raum dee fir eng [[Lanter]] no alle Säiten op ass. Den Tuerm steet iwwer enger [[Krypta]], déi ënner dem Niveau vun der Strooss läit<ref>R. Wercollier 1956. ''Le Monument vu par l'Architecte''. In: Monument National de la Grève. 30.9.56. S. 114.</ref>.
D'Monument gouf mat Steng aus dem [[Wëlzer Schifer]] no de Pläng vum [[Architekt]] [[Roger Wercollier]] gebaut. Säi Brudder, de [[Lucien Wercollier]], dee selwer den 1. September 1942 wéinst senger Participatioun um Streik festgeholl, an an Däitschland deportéiert gouf, huet déi zwéi monumental [[Relief (Skulptur)|Relief]]fer baussen um Monument an och déi zwéin an der Krypta sculptéiert.
An der Krypta steet en Altor iwwer deem e Relief mam [[hl. Sebastian]] ubruecht ass. Un de Mauere sinn zwou Placken aus schwaarzem [[Granit]] ze gesinn: op der lénkser Plack stinn d'Nimm vun den 21 Lëtzebuerger déi wéinst hirer Participatioun um Streik vun engem Nazistandgeriicht zum Doud verurteelt an duerno erschoss goufen. Op der rietser Plack steet:
<div style="width: 280px; margin: 5px; text-align: center; letter-spacing: 1px">
PASSANT<br>
VENERE EN CE HAUT LIEU<br>
LA MEMOIRE DE CEUX QUI<br>
AUX JOURS LES PLUS SOMBRES<br>
ONT FAIT LE SACRIFICE<br>
DE LEUR VIE PAR AMOUR
DE LA PATRIE ET DE LA LIBERTE
</div>
== Relieffer vum Lucien Wercollier ==
De Lucien Wercollier huet véier semi-figurativ Relieffer fir d'Streikmonument sculptéiert, wouvun der zwee baussen um Monument an zwee an der Krypta ze gesi sinn.<ref>L. Wercollier 1956. ''Le Monument vu par le Sculpteur''. In: Monument National de la Grève. 30.9.56. S. 116.</ref>
* De Relief zur Stroossesäit hi stellt de Kampf vum [[David]] géint de [[Goliath]] duer, symbolesch fir d'[[Resistenz zu Lëtzebuerg|Resistenz vun de Lëtzebuerger]] géint dat iwwermächtegt [[Däitscht Räich vun 1933 bis 1945|Nazidäitschland]]. Iwwer dem David mat senger Schleider ass e Personnage ze gesinn deen d'Fräiheet duerstellt.
* De Relief op der Récksäit vum Monument weist Gefaangen, déi ënner de Kugele vum Erschéissungskommando zesummebriechen (''groupe de fusillés''), zur Erënnerung un déi 21 Lëtzebuerger déi nom Streik duerch d'Besatzer erschoss goufen.
Béid Relieffer sinn aus roudem [[Sandsteen]] vu [[Saverne]].
* De Relief, aus Marber, um Altor an der Krypta stellt e stiliséierte [[Liewensbam]] duer.
* De Relief iwwer dem Altor weist den hl. Sebastian als [[Märtyrer]], deem säi Kierper iwwerdriwwen an d'Längt gezunn ass. Hie steet symbolesch fir d'Resistenzler déi duerch d'Hell vun de [[Konzentratiounslager|KZer]] gaange sinn.
== Interessantes ==
* D'Strooss laanscht d'Monument huet den Numm vum Datum vum Streik: ''rue du 31 août 1942''.
* Un der Mauer vun der fréierer IDEAL-Liederfabréck zu Wolz ass eng vum Lucien Wercollier sculptéiert Plack ubruecht, déi un de Streik erënnert. Vun do aus ass de Protestmarsch muerges den 31. August 1942 fortgaangen. Fir eng Foto vun der Plack, kuckt ënner [[Lucien Wercollier]].
*1973 huet d'[[P&T Luxembourg|Post]] en [[Timber]] mam Wëlzer Streikmonument erausginn.
* Den 31. Oktober 2016 gouf d'Monument op den [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Wolz|Zousazinventaire vun den Nationale Monumenter]] agedroen.<ref>{{INPA-SW}}</ref>
== Literatur ==
* Anonyme, 1956. ''Monument National de la Grève. 30 septembre 1956.'' 119 S. Dréckerei P. Linden, Lëtzebuerg. [Broschür ouni Numm vum oder vun den Auteuren, an och ouni Publikatiounsdatum]
== Kuckt och ==
* [[Fritz Hartmann (Gestapo)|Fritz Hartmann]], Gestapochef zu Lëtzebuerg a President vum Standgeriicht
{{Kuckt Muséeën 2. Weltkrich}}
== Fotoalbum ==
<gallery perrow="4" widths="160">
Fichier:Streikmonument Wolz David a Goliath vum Lucien Wercollier.jpg|Den David géint de Goliath, Relief op der Stroossesäit vum Monument.
Fichier:Streikmonument Wolz Groupe de Fusillés vum Lucien Wercollier.jpg|''Groupe de fusillés'', Relief op der Récksäit vum Monument.
|D'Krypta vum Monument.
Fichier:WolzStreikmonumentTimber01.jpg|Lëtzebuerger Timber mam Streikmonument, 1973.
</gallery>
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Monument national de la grève (Wiltz)|{{PAGENAME}}}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Krichsmonumenter zu Lëtzebuerg (Zweete Weltkrich)|Wolz]]
[[Kategorie:National Monumenter a Landschaften zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Wolz]]
s6s7vjgcq3ehxdppyudd9bn6efk1zxu
Wikipedia:De Stamminee
4
63668
2676821
2676618
2026-05-03T14:46:13Z
Puscas
735
....
2676821
wikitext
text/x-wiki
{{Schabloun:Stamminee}}
== Wikiiessen 2026 ==
D'Wikiiessen 2026 ass e Samschdeg, de 7. Mäerz, ab 11:45 Auer am Restaurant „De Spackelter“ zu Leideleng an direkt am Uschloss ab 15:00 Auer ass d'Generalversammlung vu [[Wikimedia Lëtzebuerg]] am Kulturzenter „An der Eech“, och zu Leideleng. Jiddwer Wikipedianer ass häerzlechst agelueden um Wikiiessen, un der Generalversammlung oder u béiden deelzehuelen.
Dës Kéier ass fir d'éischte Kéier d'Erweiderung [[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] am Asaz, iwwer déi ee sech fir dat jeeweilegt Evenement umelle kann ([[Wikipedia:Wikiiessen 2026]] a [[Wikipedia:Generalversammlung Wikimedia Lëtzebuerg 2026]]). Organisateure si meng Wéinegkeet an de [[Benotzer:Sultan Edijingo|Sultan Edijingo]]. Wee selwer en Evenement organiséiere well, muss een Administrateur sinn oder zur Benotzergrupp <code>event-organizer</code> gehéieren; an déi leschtgenannte Benotzergrupp kann ee vu jiddwer Admin gesat ginn, ouni eng formal Prozedur duerchlafen ze mussen.
Ee Mount virum Wikiiesse maachen ech nach eng Kéier e Reminder a kontaktéieren déi aktiivste Benotzer op der lbwiki.
--[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 16:26, 4. Okt. 2025 (UTC)
:Update: D'Generalversammlung gouf op 14:00 Auer virgeréckelt. Kuckt [[Wikipedia:De Stamminee#Wikiiessen 2026 a Generalversammlung Wikimedia Lëtzebuerg]]. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 12:27, 15. Feb. 2026 (UTC)
== Cheemesch Elementer ==
Gudde Mëtteg,
Ech hunn eng Infobox mat de Besisinformatiounen fir d'Cheemesch Elementer ugeluecht an d'Këscht och elo am Artikel [[Waasserstoff]] agebaut. Wann een all d'Artikelen iwwer d'cheemesch Elementer kuckt, gesäit een, datt do sengerzäit ee sech vill Aarbecht gemaach hat fir eng Zort Tabell mat den Eegenschaften unzeleeën. Ier ech elo all Artikel upasse ginn, wollt ech wëssen: soll déi Tabell esou bestoe bleiwen oder ka s'ersat ginn mat engem Bild (Positioun am Periodesystem) esou wéi ech et beim Waasserstoff gemaach hunn? Merci fir Äre Feedback. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 14:25, 7. Okt. 2025 (UTC)
:Moien,
:ech denken d'Tabell z'ersetzten wier déi bescht Léisung.
:Mee ass et méiglech dat Bild (vun der Positioun am Periodesystem) an d'Infobox z'integréieren? | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 18:57, 7. Okt. 2025 (UTC)
Okee, ech waarden emol nach wien sech nach vläicht zum Theema mellt.
Esouwäit ech weess, kann ee just 2 Biller an der Këscht abauen (also uewen d'Bild a ënnen d'Scheema); an ech hunn op Wikidata keng Property fonnt, wou d'Bild mat der Positioun am Periodesystem kéint agesat ginn. |
:Ech fannen déi Tabell mam Periodesystem an der Positioun vum jeeweilegen Element sollt an der Infobox stoen. E Bild vum Element aus Wikidata an d'Scheema vun den Elektronekusche kann ee jo am Artikel oder eben eent dovunner och an der Box ënnerbréngen. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 19:38, 18. Okt. 2025 (UTC)
Merci, jo dat ass eng gutt Méiglechkeet; ech waarden nach op dem @[[Benotzer:Marko Kafé|Marko Kafé]] seng Meenung. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 20:06, 18. Okt. 2025 (UTC)
Entschëllegt déi spéit Äntwert, mee mir ware am Congé. Ech fannen et eng gutt Iddi, d'Bild vun der Positioun am Periodesystem anzebauen. Daat ass wischtesch, well mir op der WikiCon 2025 diskutéiert hunn, wéi mir Wikipedia op d'Zukunft virbereede kënnen. Vill Leit waren der Meenung, mir sollten méi Biller an aner Mediendateien abannen, well zukennfteg Generatiounen domat am Internet vertraut sinn.[[Benotzer:Marko Kafé|Marko Kafé]] 13.05, 25. Okt. 2025
:Merci [[Benotzer:Marko Kafé|Marko Kafé]]. Ech bauen d'Këscht ëm, soubal ech mat mengem aktuelle Projet fäerdeg sinn. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:28, 25. Okt. 2025 (UTC)
== Zuelen ==
Moien,
do ech an der nächster Zäit geplangt hat, d'Artikele vun den Zuelen auszebauen an eventuell weider Artikelen unzeleeën, hunn ech mir d'Fro gestallt, op et eventuell trotzdeem net besser wier, d'Zuelen am Lemma net méi auszeschreiwen mee als Zuelen dohin ze schreiwen. Bespill: net '''Fënnefanzwanzeg''', mee '''25 (Zuel)'''. A mengen Aeën kéint een d'Zuelen doduerch méi séier fannen...
Wat ass är Meenung dozou? | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 11:12, 9. Okt. 2025 (UTC)
:Ech mengen net, datt dat en Ënnerscheed fir d'Fannbarkeet mécht, ob en Artikel elo ''25 (Zuel)'' amplaz ''Fënnefanzwanzeg'' heescht, soulaang et eng Viruleedung vu ''25 (Zuel)'' op ''Fënnefanzwanzeg'' gëtt (an dat ass bei allen Zuele bis elo de Fall). Mee wann ech ''25'' an d'Sichfeld aginn, gesinn ech fir d'éischt d'Joer an duerno all Datum, dee mat ''25.'' ufänkt, dohier schéngt een den Zuelenartikel souwisou net duerch d'Antippe vun der Zuel fannen ze kënnen ouni zumindest bis ''25 ('' anzetippen. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 12:17, 11. Okt. 2025 (UTC)
::Jo, do ginn ech dir Recht, fir den Artikel méi séier ze fannen mécht an deem Kontext wéineg Sënn.
::Wann een elo awer beispillsweis eng Zuel wéi '''zweedausendfënnefanzwanzeg''' hätt, hätt ech mir geduecht, datt '''2025 (Zuel)''' als Lemma besser wier. D'Wuert ''zweedausendfënnefanzwanzeg'' géif een da jo souwisou an den Artikel schreiwen; Beispill: D'Zuel 2025, ausgeschriwwen, zweedausendfënnefanzwanzeg, ass eng natierlech Zuel asw. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 14:08, 11. Okt. 2025 (UTC)
:::Wéi wier et dann, wa mer mol einfach bei de Warscheinlechkeete bleiwen an all déi Zuele vergiessen, déi héchstwarscheinlech ni en Artikel misste kréien.
:::Dann nach eppes zum Lëtzebuergeschen: ''<b>do</b> ech an der nächster Zäit'' ass falsch. Et soll heeschen ''<b>well</b> ech an der nächster Zäit''.
:::Dat däitscht Wuert ''da'' kann als Konjunktioun oder als Adverb gebraucht ginn. Wann et als Abverb gebraucht gëtt dann heescht et op Lëtzebuergesch ''do''. Wann et als Konjunktioun gebraucht gëtt dann heescht et ''well'' (Duden de:''weil'' als Synonym vun ''da'').
:::Doriwwer ass de Saz och falsch, well ''an der nächster Zäit'' ass an der Zukunft, a ''geplangt hat'' ass an der Vergaangenheet, an dat passt net zesummen (weder am Lëtzebuergeschen nach an enger anerer Sprooch). [[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 15:36, 11. Okt. 2025 (UTC)
::::Ech mengen och, mer sollte beim Ausgeschriwwene bleiwen an eng Weiderleedung vun z. B. [[2025 (Zuel)]] dohinner maachen. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 16:02, 11. Okt. 2025 (UTC)
:::::Okee, merci fir är Äntweren a Meenungen.
:::::@[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] Merci. (Wëll och net bis d'Zuel 2025, mee maximal bis 99 maachen. Méi brauch een och wierklech net.) | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 19:26, 11. Okt. 2025 (UTC)
== Virtrag op der AdminCon 2026 iwwer d'lbwiki? ==
Gudde Mëtteg Administrateuren an alleguer,
et steet d'Iddi am Raum op der [[:de:Wikipedia:AdminConvention 2026|AdminCon 2026]] (30.01.-01.02. zu Bremen) e klenge Virtrag iwwer d'Administratorentätegkeet op der lëtzebuergescher Wikipedia ze halen. De Gedanken dohannert ass et, datt d'Lëtzebuerger an déi Däitschsproocheg sech austausche kënnen iwwert déi ënnerschiddlech Praktiken an Erausfuerderunge vun den Administrateuren op der lbwiki an der dewiki, déi (warscheinlech) gréisstendeels duerch de risege Gréisstenënnerscheed bedéngt ass. Ech denken, datt dobäi haaptsächlech mir vun der dewiki hirer Erfarung profitéiere kënnen; mee dofir muss een hinnen ee Bild vun eiser Situatioun ginn. Dofir wollt ech hei Punkte sammelen, déi een an esou engem Virtrag behandele kéint. Schreift gär Är Iddien hei ënnendrënner. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 20:29, 30. Okt. 2025 (UTC)
:* Entwécklung vun der Administratorenzuel iwwer d'Zäit, falls déi Informatioune rekonstruéiert kënne ginn, an dat virum Hannergrond vun der Gesamtbenotzerzuel.
:::Am Archiv vun der Communautéitsäit/Aktuelles misst dat ernimmt gi sinn. --Z.
:* Walmechanismus a Krittäre fir Administratore beschreiwen.
:* D'lbwiki huet kaum formaliséiert Richtlinnen, déi Reegelen opstellen, wéi en Admin seng erweidert Rechter benotzen däerf oder soll. Et huet sech eng informell Praxis entwéckelt, wou éischter d'Gewunnechtsrecht gëllt, wéi geschriwwe Reegelen.
:::Kuckt mäi Commetaire ënnendrënner --Z.
:* Läschen: Mir hu Reegelen fir d'Läsche vu Säiten no Ofstëmmung (och wann d'Delaie vum Ofstëmmen net ëmmer agehale ginn), mee wat d'Direkt-läschen (resp. Schnellläschen) ugeet, hu mer zwar eppes ales opgeschriwwen, mee dat huet guer näischt mat der vill méi wäit goender Praxis vum direkt läschen ze dinn huet. De Mangel u Riichtlinnen ass eppes, wat mer opschaffe mussen, mee et feelt eis och u Prozedure fir Riichtlinne verbindlech z'erstellen.
:* Wat géif bei eis am Fall vun Admin-Abus geschéien? Weess do een, ob resp. wat et an der Vergaangenheet fir Fäll gouf a wéi domat ëmgaange gouf?
:::Ee Fall vun 2008; hie krut vun engem Stewart d'Rechter entzunn. Kuck: [[Wikipedia:De_Stamminee/Archiv2008/Juni#Amoklaf_hënnt]]
:* Mir si manner mat Vandalismus konfrontéiert (well mer e manner attraktiivt Zil sinn?). Hei kéint ee Benotzer-/IP-Späre pro Zäiteenheet absolut a relativ op der lbwiki mat der dewiki vergläichen, oder de Grad vum Réckgängeg maachen; wéi vill geläscht gëtt, seet net vill aus, well dat meeschtens net vu Vandalismus kënnt; eventuell Säiten, déi geschützt sinn; eng Versioun geläscht gouf laut dem Robby just eemol an der Geschicht vun der lbwiki.
:::Eng Problematik, déi mer och idealerweis prophylaktesch mat Reegelen encadréiere sollten, ass déi, wa Leit insistéieren, dass Artikelen iwwer si solle geännert/gekierzt/ganz geläscht ginn, mat der Grondsätzlecher Fro vun der Definitioun vun allgemengem Intressi vs. Perséinlechkeetsrechter (do hat sech d'Dateschutzkommissioun schonn eng Kéier ageschallt - kuckt d'Causa "v. T.") --Z.
:* Mir si sou kleng, datt et theoreetesch méiglech ass, datt een d'Rezent Ännerunge komplett duerchgeet, wat op grousse Wikie warscheinlech net machbar ass, wou deemno méi onkonstruktiv Kontributiounen iwwersi gi kéinten? Et kéint een uginn, wéi vill nei Ännerunge mer am Schnëtt pro Zäiteenheet hunn.
:* Et kéint een och eppes iwwer den Zougrëff op de MediaWiki-Nummraum a Konfiguratiouns-Spezialsäite soen a wat fir een Notze vun deene Méiglechkeet mir maachen.
::--[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 20:35, 30. Okt. 2025 (UTC)
:* Grondsätzlech sollt een déi Presentatioun an de méi allgemenge Kader 'framen', wat eng 'kleng' vun enger 'grousser' Wiki ënnerscheet, d.h., wat fir Froen a Méiglechkeeten sech duerch déi/wéinst der respektiv(er) Gréisst stellen - oder och net. Aner Wikie vun änleche Gréisst si warscheinl. mat deene selwechte Froe konfrontéiert. Dat relativéiert dann och déi Probleematike vun eiser.
:* An dann och e puer Wuert iwwer d'Partikularitéit vun der Méisproochegkeet, d.h, 99,9 % déi Lëtzebuergesch liesen a schreiwe kënnen. kënnen och op d'mannst eng aner Sprooch, an dâr se schreiwe kéinten, a wat dat op Artikelauswiel, Prioritéiten asw. bedeit.
:* ... a wa mer scho bei de méi allgemengen Theme sinn: Wat maache mat Maschinneniwwersetzungen, déi ëmmer méi heefeg optauchen, an déi de Leit, déi sech ëm Qualitéitssécherung këmmeren, d'Liewen net onbedingt méi einfach maachen?
::--[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 13:24, 6. Nov. 2025 (UTC)
===Kommentaren ===
Merci fir déi Kompilatioun!
E puer Commentairë vu mir:
Nieft faktuelle Beschreiwunnge wërfs d'eng Rëtsch Froen op, déi sech doraus erginn. Ech giff dofir proposéieren, méi däitlech ze differenzéieren tëscht Punkten, déi an engem Exposé virun internationalem Publikum ernimmt an/oder beschriwwe ginn, an, bei verschiddenen dovun, den operative Konklusioune déi sech doraus fir eis hei giffen erginn; an déi tëschent eis diskutéiert, ma net onbedingt an der Ëffentlechkeet breetgetrëppelt sollt ginn. Ech mengen domat z.B. déi Saachenn, wou et éischter Gewunnechte wéi niddegeschriwwe Reegele sinn, déi d'Saach um Rullen halen: Hei wier et gutt, an eegenen Diskussiounen ze kucken, wéi dat leeft, wat d'Vir- an Nodeeler sinn, an ob een dat misst duerch eng méi streng Formaliséierung ersetzen, oder och net, a wa jo, wéi déi soll ausgesinn. Dast ass e Batz Aarbecht déi mer Stéck fir Stéck sollen ugoen, ma wéi gesot net engem externe Public souzesoen zur Diskussioun ginn, ier mer eis selwer dermat ausernee gesat hunn.
----[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 11:40, 6. Nov. 2025 (UTC)
=== Virtrag ugeholl ===
Ech wollt Bescheed soen, datt de Virtrag offiziell op de Programm gesat gouf an den 31. Januar vun 9:15 bis 9:30 Auer wäert sinn: [[:de:Wikipedia:AdminConvention 2026/Themen]] --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 17:00, 5. Dez. 2025 (UTC)
===Slides ===
An hei nogedroen [[:File:Kurzvortrag AdminCon 2026 – Admin auf der luxemburgischsprachigen Wikipedia.pdf|d'Slides]] vum Volvox sengem Virtrag. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 21:13, 9. Feb. 2026 (UTC)
:Merci fir d'Deele vum Link! Fir de Kontext hei nach de [[:de:Wikipedia:AdminConvention 2026/Themen|Programm]] vun der AdminCon 2026, vun deem aus een och op all déi aner Säite kënnt. Natierlech hunn ech op der Plaz och e bësse méi erzielt, wéi op de Slidë steet. Mee réckbléckend am Beschte fir mech un der AdminCon war, datt ech do liicht mat Leit an d'Gespréich komm sinn, wat natierlech doduerch bedéngt war, datt ech relativ um Ufank de Kuerzvirtrag gehalen hunn an d'Leit deemno eppes mat mir unzefänke wossten, awer och well d'AdminCon weesentlech méi kleng am Kader ass wéi eng WikiCon oder eng Wikimania. Ech kann den Interesséierten d'AdminCon 2027 also just un d'Häerz leeën! Wee sech allerdéngs méi fir aner Theemen interesséiert wéi just fir adminspezifescht Geschier, deen ass natierlech besser bedéngt mat enger [[:de:Wikipedia:WikiCon 2026|WikiCon]] oder enger [[:wikimania:2026:Wikimania|Wikimania]] (déi nächst ass Enn Juli zu Paräis! Méi no kënnt se warscheinlech net méi). Ech gouf och mat enger Rei vun Iddie geimpft, déi ech, sou wéi et sech ergi wäert, hei an/oder um Wikiiessen/Generalversammlung zur Sprooch brénge wäert. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 21:44, 9. Feb. 2026 (UTC)
== <span lang="de" dir="ltr">Migration zu Parsoid</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
<em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Lies dies in einer anderen Sprache]]</em>
<div class="mw-translate-fuzzy">
Hallo zusammen! Ich freue mich, euch mitteilen zu können, dass als nächster Schritt des Projekts [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser-Vereinheitlichung]] Parsoid bald als Standard-Renderer für Artikel in deinem $wiki aktiviert wird. Wir erhöhen schrittweise die Anzahl der Wikis, die Parsoid verwenden, mit der Absicht, es zum Standard-Wikitext-Parser für die nächste langfristig unterstützte Version von MediaWiki zu machen. Dadurch werden unsere Wikis für Autoren, Leser und Tools zuverlässiger und konsistenter und die Entwicklung zukünftiger Wikitext-Funktionen wird einfacher.
</div>
Wenn dies deinen Arbeitsablauf stört, mache dir keine Sorgen! Du kannst dies immer noch über eine Benutzereinstellung deaktivieren oder Parsoid auf der aktuellen Seite über das Werkzeuge-Untermenü deaktivieren, wie in der Dokumentation zur [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Erweiterung:ParserMigration]] beschrieben.
Es stehen [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|weitere Informationen zu unserer Einführungsstrategie]] zur Verfügung, einschließlich der Tests, die durchgeführt werden, bevor wir Parsoid für ein neues Wiki aktivieren.
Um Fehler und Probleme zu melden, sieh dir bitte unsere Dokumentation zu [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|bekannten Problemen]] an und wenn du einen neuen Fehler findest, erstelle bitte ein Phab-Ticket und markiere das [[phab:project/view/5846|Team Content Transform im Phabricator]].
<section end="announcement-content" />
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]</bdi> 21:43, 28. Nov. 2025 (UTC)
(Diese Nachricht wurde an [[:Wikipedia:De Staminee]] gesendet und wird aufgrund einer Weiterleitung hier veröffentlicht.)
<!-- Message gouf vum User:ABreault (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2025-12-01_Wikipedias&oldid=29723884 benotzt huet-->
== Komma bei Referenzen ewechloossen ==
Ech proposéieren, datt mer den héichgestallte Komma bei méi Referenzen hannerteneen ewechloossen. Konkreet schwätzen ech vum <code><nowiki>{{,}}</nowiki></code>, deen a Fäll wéi deem heite gesat gëtt:
<blockquote>
<code><nowiki>Wikipedia ass eng Enzyklopedie<ref>Quell 1</ref>{{,}}<ref>Quell 2</ref>.</nowiki></code><br>→ Wikipedia ass eng Enzyklopedie<ref>Quell 1</ref>{{,}}<ref>Quell 2</ref>.
</blockquote><div style="display:none"><references/></div>
Amplaz wéilt ech einfach dat heiten:
<blockquote>
<code><nowiki>Wikipedia ass eng Enzyklopedie<ref>Quell 1</ref><ref>Quell 2</ref>.</nowiki></code><br>→ Wikipedia ass eng Enzyklopedie<ref>Quell 1</ref><ref>Quell 2</ref>.
</blockquote><div style="display:none"><references/></div>
'''Grënn fir d'Ewechloossen''':
* De Komma féiert zu Feeler bei allméiglechen Geschier, dat den Artikelufank scannt fir eng Zesummefaassung unzeweisen. Dobäi ginn nämlech Referenzen (an alles tëscht Klammeren etc.) ewechgelooss, mee den {{,}} bleift dann isoléiert am Saz stoen. Dat betrëfft zum Beispill d'Linkvirschau, déi een ugewise kritt, wann ee mat der Maus iwwer ee Link fiert, oder an der Wikipedia-App, wärend een eng Artikelbeschreiwung derbäisetzt. Wee sech en Androck dovunner maache wëll, kann dat liicht ausprobéieren.
* Ech denken datt keen, deen et net scho weess, déi speziell Kommaschabloun vu sech aus setzt. Et muss een et also schonn enzwousch gesinn an ofgekuckt oder gesot kritt hunn, fir dat systematesch ze maachen. Dat féiert vum selwen zu enger oneenheetlecher Praxis, déi da vun deene korrigéiert muss ginn, déi „wëssen“, datt do ee Komma higehéiert.
* Et ass beim Schreiwen en zousätzlechen Opwand, deen a mengen Aen net wierklech eppes bréngt.
Den éischtgenannte Grond ass a mengen Aen dee wichtegsten an d'Ursaach, firwat ech proposéieren déi duerch d'Praxis begrënnt Reegel, datt e Komma kënnt, duerch déi ënner [[Hëllef:Referenzen]] néierzeschreiwend Reegel z'ersetzen, datt kee kënnt.
'''Grënn fir d'Bäibehalen''':
* Villäicht fanne verschidde Leit et mat Komma méi schéin? Fir Grënn fir d'Behale freet ee besser déi Leit, déi d'Praxis agefouert hunn.
Dir gesitt, ech sinn net ganz neutral, mee ech weess wierklech net, firwat mir dee Komma setzen –ech hunn op allefall näischt fonnt ausser [[Schabloun:,/doc]] –; do kann ech also net vill schreiwen.
'''Wéi maachen déi aner Wikien et?'''
* Op der dewiki an der enwiki gëtt kee Komma gesat. Op der frwiki gëtt ee gesat, mee do gëllt [[:fr:Wikipédia:Résumé introductif#Références]], d. h. et soll een am ''Résumé introductif'' evitéiere fir Referenzen ze setzen (mat der Begrënnung, datt an der Aleedung näischt stoe soll, wat net spéider am Artikel developpéiert an do mat Referenze beluecht gëtt). Domat gëtt mäin Haaptgrond géint de Komma – nämlech datt et an der Aleedung zu Feeler am Affichage féiert – evitéiert. Op der lbwiki ass déi Riichtlinn awer net praktikabel, well mir grad am éischte Saz oft souguer déi meeschte Referenzen hunn (Gebuerts- an Doudesdonnéeën …), och well d'Artikele meeschtens net grouss genuch sinn, fir alles nach eng Kéier an engem aparten Abschnitt breet ze trëppelen.
Dat meng Argumentatioun. Sot mer Är Meenung.
--[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 21:11, 6. Jan. 2026 (UTC)
:Ech hu [[Hëllef:Referenzen]] mol an d'Géigewaart bruecht. Zur Kommaugeleeënheet hunn ech awer nach näischt Siichtbares geschriwwen (just am Beispill hunn ech en net gesat). --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 22:00, 6. Jan. 2026 (UTC)
::Fir et kuerz ze maachen: 'T ass mir ees wéi ees; eng minimal Preferenz fir dee Komma aus esteetesche Grënn (da kludderen déi eckeg Klameren net sou uneneen), ma wann et aner Grënn dergéint ginn - keen Drama. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 08:41, 7. Jan. 2026 (UTC)
:Perséinlech gesinn ech kee praktesche Wäert bei deem Komma. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 10:34, 7. Jan. 2026 (UTC)
::Ech hunn de Komma meeschtens net gesat, ganz einfach well et et vergiess hunn… an et gefält mer iwweregens och besser (ganz perséinlech Meenung) wa kee Komma tëscht de Klamere steet ;-) Vu mir aus kann en deemno fort! | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:46, 7. Jan. 2026 (UTC)
::: Loosse mer dee Komma eweg, deen a mengen An kee weideren Notzen huet.--[[Benotzer:Sultan Edijingo|Sultan Edijingo]] ([[Benotzer Diskussioun:Sultan Edijingo|Diskussioun]]) 14:26, 7. Jan. 2026 (UTC)
::::Gesinn et genee esou, de Komma ka fort. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 15:11, 7. Jan. 2026 (UTC)
:::::Majo tipptopp a Merci fir de Feerback! Dann ass d'Lag jo relativ kloer. Op [[Hëllef:Referenzen#Méi Referenzen op enger Plaz]] steet lo explizitt, datt ee kee Komma oder soss Trennzeeche setze soll. Da schécken ech mäi Bot lo op grouss Missioun.
:::::Fir d'Frënn vun den Zuelen: Stand elo gouf d'Variant mat Komma op {{formatnum:1781}} Säiten (Sich mat <code><nowiki>insource:/\>\{\{,\}\}\<ref/</nowiki></code>) an d'Variant ouni Komma op {{formatnum:1458}} Säiten (Sich mat <code><nowiki>insource:/\>\<ref/</nowiki></code>) benotzt. Dobäi feelen natierlech Varianten, wou z. B. ee Leerzeichen nach enzwousch steet etc.
:::::--[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 17:57, 7. Jan. 2026 (UTC)
==Koordinaten==
Moien alleguer,
Wéi et schéngt fonctionéiert de Geohack net méi wann een a senge Sproochastellunge Lëtzebuergesch huet. Wees do ee méi firwat dat ass, a wéi dat ka behuewe ginn? --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 18:29, 15. Jan. 2026 (UTC)
:Moien. Ech hunn och festgestallt, datt et net méi funktionéiert wann ech ageloggt sinn (ech hunn och lb als Sprooch agestallt). D'Feelermelduzng déi kënnt ass: „Dës Säit huet aktuell keen Text. Dir kënnt op anere Säiten no dësem Säitentitel sichen, an den entspriechende Logbicher nokucken oder dës Säit uleeën.“ Ouni sech anzeloggen oder mat den Astellungen an enger anerer Sprooch klappt et. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 07:47, 16. Jan. 2026 (UTC)
::@[[Benotzer:GilPe|GilPe]] Wat gesäis du dann, wann s de ausgeloggt bass oder eng aner Sprooch am Interface hues? Bei mir klappt et nämlech och dann net. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 16:22, 16. Jan. 2026 (UTC)
:::Esoubal ech eng Sprooch astellen déi net-Lëtzebuergesch ass (oder net ageloggt sinn, dann ass d'Sprooch d'office ''en''), klappt et normal, d. h. ech kréien d'GeoHack-Säit. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 16:54, 16. Jan. 2026 (UTC)
::::Normalerweis gëtt d'Ausgesi vu GeoHack fir eng Sprooch duerch Schablounen op der jeeweileger Wikipedia festgeluecht. Därer hu mer keng a laut [[:mw:GeoHack]] misst deemno den englesche Layout gräifen. Dat ass awer net méi geschitt a wärend ech dat heiten tippen, gesinn ech, datt GeoHack elo guer net méi erreechbar ze si schéngt (''404 Not Found''), och net op de oder en. Et schéngt also e Problem mam Tool selwer ze sinn. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 22:00, 16. Jan. 2026 (UTC)
:::::Ech gesinn zwee Weeër:
:::::# Mir leeën eng Schabloun mam Numm {{tl|GeoTemplate}} un, déi den Inhalt vun deem, wat op [https://geohack.toolforge.org/geohack.php?params=43.85638888888889_N_18.413055555555555_E_globe:earth&language=lb GeoHack] (hei mat Beispillkoordinaten) gewise gëtt, definéiert. Dobäi kënne mer eis un [[:en:Template:GeoTemplate]] oder [[:de:Vorlage:GeoTemplate]] inspiréieren. Dat ass de proppere Wee a sou, wéi et geduecht ass.
:::::# Mir leeden d'GeoHack-Linken, déi iwwer {{tl|wikidata}} generéiert ginn (dat dierften déi meeschten an eisen Infoboxschabloune sinn), explizitt op déi englesch (oder däitsch oder ...) Versioun ëm. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 19:35, 18. Jan. 2026 (UTC)
:::::Souwäit wéi ech gesinn schéngt et elo rëm ze fonctionéieren. D'Iddi datt et e generelle Problem mam ''Tool'' war schéngt deemno richtegt gewwiescht ze sinn. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 11:17, 19. Jan. 2026 (UTC)
:::::::Ps: Iertum mengersäits, de Problem besteet weider bei de Wäerter déi vu Wikidata kommen. Do wou se manuell agesat goufen, besteet de Problem net.--[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 11:22, 19. Jan. 2026 (UTC)
== Zürech oder Zürich? ==
Moien,
Ech beschäftege mech momentan mat Schwäizer Artikelen. D'Fro déi ech mer stellen: schreiwe mer Zür'''e'''ch oder Zür'''i'''ch? (momentan ass de gros op der lb.wiki ''Zürich''). Well mer jo awer gemenkerhand och ''Oochen ''an net ''Aachen ''schreiwen, wär ech och fir d'Variant ''Zürech''. Wat mengt d'Communautéit? | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 21:52, 15. Jan. 2026 (UTC)
:Naiv gefrot: Ass „Zürech“ wierklech verbreet oder etabléiert am Lëtzebuergeschen? Ofgesi vun de „Lëtzebuerger Studente vun Zürech“ fannen ech net direkt Beispiller. Virun dengem Message hei hät ech mech net mol gefrot, ob et eng Alternativ zu „Zürich“ gëtt, mee dat seet villäicht méi iwwer mech aus wéi iwwer d'Sprooch. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 07:53, 16. Jan. 2026 (UTC)
:Idem Volvox. Ech hu beim googelen nach just d'Schreifweis ''Zürech'' bei Medie fonnt, déi bekannt sinn, fir net dat bescht Lëtzebuergesch vu sech ze ginn. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 08:13, 16. Jan. 2026 (UTC)
:Fir mech ass "Zürech" de lëtzebuergeschen Numm, deen ech selwer och géif benotzen, an "Zürich" eben den Originalnumm. --[[Benotzer:MMFE|MMFE]] ([[Benotzer Diskussioun:MMFE|Diskussioun]]) 08:22, 16. Jan. 2026 (UTC)
::PS. Ech géif mol soen datt wa mer keen honnertprozentege Beleeg hunn, datt dat eent méi heefeg gebraucht gëtt wéi dat anert, da solle mer den Originalnumm als Lemma huelen, mat deem si mer mol op jiddwerfall ëmmer richteg. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 12:14, 16. Jan. 2026 (UTC)
Ech hunn elo nach e bësse gesicht a fannen ''Zürech ''nieft dem Studenteclub och nach vereenzelt beim 100,7 an RTL. An der Logik vu Garnich → Garnech, Gasperich → Gaasperech oder Hollerich → Hollerech kann et awer net ganz falsch sinn; ech sinn awer domat averstanen, datt mer bei ''Zürich ''bleiwen, well et effektiv néierens beluecht ass. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 12:54, 16. Jan. 2026 (UTC)
:Moien, ech schloen "Zürich" als Lemma fir Stad a Kanton vir, mat "Zürech" tëscht Klameren am Aféierungssaz):
::'''Zürich''' (geleeëntl. op Lëtzebuergesch ''Zürech'') ass eng Stad/e Kanton ...
:"Zürech" schéngt mer éischter eng net richteg gefestegt Niewevraint ze sinn. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 14:24, 16. Jan. 2026 (UTC)
== 25 Joer ==
Just fir et och hei festzehalen: De 25. Gebuertsdag (15. Januar 2026) vun der Wikipedia gouf a sëllege Medien uechter d'Welt thematiséiert. Zu Lëtzebuerg hunn der hirer dräi prominent doriwwer bericht, andeems s'och spezifesch op déi Lëtzebuergesch Versioun agaange sinn. 3 Membere vu Wikimedia Lëtzebuerg stounge fir Interviewe bereet (Kuckt: [[Wikipedia:Presserevue]]).
-- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 14:31, 16. Jan. 2026 (UTC)
== Historique vun den Administrateuren ==
Salut, ech hunn als Virbereedung fir de Virtrag op der AdminCon nogesicht, wien zu wat fir enger Zäit Admin op der lëtzebuergescher Wikipedia war, an dat hei zesumme gedroen: [[Benotzer:Volvox/Historique vun den Administrateuren]].
Fir z'evitéieren, datt ech aus iergendwelleche Grënn gewëssen Adminen net fonnt hunn: Kënnen d'Wikipedianer vun der éischter Stonn mer soen, ob hei ee feelt? --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 22:03, 18. Jan. 2026 (UTC)
:Et huet op allefall soss kee wéi d'Briséis an de Cornischong eng Säit geläscht, éint d'Logbuch vun de Benotzerrechter gegraff huet. Also ginn ech dovunner aus, datt et se all sinn.
:Den Historique steet lo op [[Wikipedia:Administrateuren#Historique vun den Adminen]].
:D'Interface-Adminen a Bürokraten hunn och hiren Historique kritt: [[Wikipedia:Interface-Administrateuren#Historique vun den Interface-Adminen]] a [[Wikipedia:Bürokraten#Historique vun de Bürokraten]] --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 23:34, 23. Jan. 2026 (UTC)
== „Easter Eggs“ fir 25 Joer Wikipedia ==
Ech sinn dorop gestouss, datt et fir 25 Joer Wikipedia eng [[:meta:Wikipedia 25/Easter egg experiments|Easter-Egg-Campagne]] gëtt, déi de 16. Februar bis de 16. Mäerz 2026 lafe soll. Dat ass eng kleng Spillerei, wou op vereenzelten Artikele jee no Theema e passende Beebee-Globus gewise gëtt, deen eppes mécht, wann een en uklickt.
Wa mir dëse sougenannte „Gebuertsdagsmodus“ op der lbwiki wëllen hunn, brauche mer de Konsens vun der Communautéit a kënnen dann ufroen, datt mer de Gebuertsdagsmodus hei zur Verfügung gestallt kréien. Doropshi kënne mir (resp. Adminen) selwer iwwer d'Spezialsäite vun der Community Configuration festleeën, op wat fir Säiten iwwerhaapt ee Beebee-Globus gewise soll ginn a wat fir een dat da soll sinn. Ausserdeem kënne mir selwer d'Astellung maachen a spéider änneren, ob de Gebuertsdagsmodus ''opt-out'' ass (also datt all Lieser déi verstreete Beebee-Globusse gesäit, et sief dann en deaktivéiert de Modus) oder ''opt-in'' (et gesäit kee Lieser d'Beebee-Globussen, et sief dann e géif de Modus explizitt aktivéieren).
Ech fannen dat eng witzeg Spillerei, déi keng Méi mécht (ech hunn déi néideg Interface-Messagë schonn all iwwersat a „Wëllkomm op der Wikipedia“ op Lëtzebuergesch als Audio-Fichier opgeholl – de Beebee-Globus schwätzt och heiansdo), a géif dat flott fannen, wa mer dat hei ee Mount laang hätten. Mir kënne jo mol mat der ''Opt-In''-Versioun starte fir ze kucken, ob et éischter flott oder nerveg ass, an da jee nodeems d'Palett erweideren oder de Beebee-Globus ganz ofschalten.
Wat sot Dir dozou:<br/>
'''Sidd dir dofir, datt ech ufroen, datt mir d'Erweiderung ''WP25 Easter Eggs'' op der lëtzebuergescher Wikipedia installéiert kréien?'''<br/>
--[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 16:27, 9. Feb. 2026 (UTC)
:{{Pro}} Ech sinn natierlech dofir, dofir hunn ech jo gefrot. ;-) --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 16:30, 9. Feb. 2026 (UTC)
:{{Pro}} Weess net richteg wéi et funktionéiert, mä komm, mir probéieren dat emol aus | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:07, 9. Feb. 2026 (UTC)
:{{pro}} Net grad Ménges, mee firwat net. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 17:26, 9. Feb. 2026 (UTC)
: {{pro}} wéi den Zinneke hei driwwer. --[[Benotzer:Cayambe|Cayambe]] ([[Benotzer Diskussioun:Cayambe|Diskussioun]]) 21:43, 9. Feb. 2026 (UTC)
:{{Pro}} mol probéieren --[[Benotzer:MMFE|MMFE]] ([[Benotzer Diskussioun:MMFE|Diskussioun]]) 23:07, 9. Feb. 2026 (UTC)
:{{Pro}} --[[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 09:52, 10. Feb. 2026 (UTC)
:{{Pro}} --[[Benotzer:Robby|Robby]] ([[Benotzer Diskussioun:Robby|Diskussioun]]) 11:54, 10. Feb. 2026 (UTC)
:{{Kommentar}} Well et net méi laang bis de 16. Februar ass, hunn ech elo schonn op [[:meta:Talk:Wikipedia 25/Easter egg experiments#Enable on Luxembourgish Wikipedia]] op dës Ofstëmmung verlinkt a gefrot fir de Gebuertsdagsmodus ''opt-in'' z'aktivéieren. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 22:42, 10. Feb. 2026 (UTC)
=== Update ===
Den Gebuertsdagsmodus gouf op den Zäitraum vum 23. Februar bis de 6. Abrëll no hanne geréckelt, fir nach kënnen deen een oder anere Problem ze behiewen. D'Funktioun kann awer schonn ab dem 16. Februar hei getest ginn, allerdéngs net standardméisseg fir all Benotzer aktiv (wat mer jo souwisou fir d'éischt emol net wëllen). Et gëtt och elo eng Lëscht, op wat fir Säite wat fir ee Beebee-Globus optaucht: [[:meta:Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration]].
Ënner [[Spezial:CommunityConfiguration/WP25EasterEggs]] kann all Admin de Gebuertsdagsmodus konfiguréieren.
Hei kann een alles noliesen: [[:meta:Wikipedia 25/Easter egg experiments#Go-live date and configuration update – 12 Feb]]. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 22:46, 15. Feb. 2026 (UTC)
:Lo, wou en aktiv ass: De Gebuertsdagsmodus kann all Benotzer, dee wëll, selwer aktivéieren, andeems een en an den Astellunge vum Ausgesinn – dat ass dee „Brëll“ uewe riets nieft dem Benotzernumm, wou een och d'Schrëftgréisst, d'Breet an d'Faarfscheema astelle kann – aktivéiert. Da kënnt riets iwwer d'Geschierkëscht eng thematesch passend Globusanimatioun, wann een op bestëmmten Artikele geréit. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 13:05, 16. Feb. 2026 (UTC)
== Wikiiessen 2026 a Generalversammlung Wikimedia Lëtzebuerg ==
Gudde Mëtteg alleguer,
wéi all Joer invitéiere mir op eist traditionellt Wikiiessen, wat dëst Joer samschdes, de 7. Mäerz, vun 11:45 Auer un zu Leideleng am Restaurant „De Spackelter“ ass. Hei kënne sech all Wikipedianer treffe fir gemittlech zesummen e Maufel z'iessen a sech iwwer Erfarungen, Problemer oder Projeten op der Wikipedia auszetauschen. Et ass och eng gutt Geleeënheet fir aner Wikipedianer perséinlech kennenzeléieren.
Nom Iessen ass ab 14:00 Auer d'Generalversammlung vu [[Wikimedia Lëtzebuerg]] zu Leideleng am Kulturzenter „An der Eech“, op déi och jiddereen – ob Member vu Wikimedia Lëtzebuerg oder net – häerzlechst invitéiert ass.
'''Umeldung''': Fir d'Wikiiessen kann ee sech iwwer d'Säit [[Wikipedia:Wikiiessen 2026]] umellen a fir d'Generalversammlung iwwer d'Säit [[Wikipedia:Generalversammlung Wikimedia Lëtzebuerg 2026]]. Alternativ kann ee sech och mat engem Kommentar hei drënner umellen; ech setzen déi Leit da bei déi offiziell Umeldungen iwwer déi zwou Evenementssäiten derbäi. Mellt iech wgl. bis '''spéitstens den 02.03.''' u fir d'Reservatiounen!
--[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 12:26, 15. Feb. 2026 (UTC)
Schéine gudde Moien.
Heimat mellen ech mech fir d’Wikiiesesen an d’Assemblée Générale 2026 un. Ech kommen och dëst Joer mam Zuch op de Leidelenger Gare.
Villmoos Merci
Marco Braun
== Weider Deletion requests op Commons ==
Salut,
De User A1Cafel wütet weider zu Lëtzebuerg op Commons.</br>
Hien huet elo en Deletion request gesat fir d'Biller op [[:Commons:Commons:Deletion requests/Files in Category:Centre Hamilius|Commons:Deletion requests/Files in Category:Centre Hamilius]].<br>
Op der Säit hunn ech e [[commons:Keep|Keep!]] gesat mam Zousaz:<br>
:Do not delete these files. The building was demolished in 2015; it no longer exists. See here: [https://lb.wikipedia.org/wiki/Centre_%C3%89mile-Hamilius]<br>
Ob dat hëlleft weess ech awer net. BG, --Cayambe (talk) 22:17, 23 March 2026 (UTC) This page was last edited on 23 March 2 [[Benotzer:Cayambe|Cayambe]] ([[Benotzer Diskussioun:Cayambe|Diskussioun]]) 18:26, 24. Mäe. 2026 (UTC)
== Nationale Präis fir d'Verdéngschter ëm d'Lëtzebuerger Sprooch fir Wikimedia Lëtzebuerg ==
Stellvertriedend fir '''all''' Mataarbechter op dëser Wikipedia-Versioun a Lëtzebuerger Sprooch gëtt Wikimedia Lëtzebuerg asbl dëst Joer mam [[Nationale Präis fir d'Verdéngschter ëm d'Lëtzebuerger Sprooch]] ausgezeechent.
Déi offiziell Zeremonie ass de 5. Mee 2026 um 19 Auer an der Nationalbibliothéik.
Jiddereen ass häerzlech invitéiert; Méi Informatioune fënnt een, a umelle kann ee serch, [https://bnl.public.lu/fr/a-la-une/agenda/2026/letzebuerger-sprooch.html HEI] (Communiqué op bnl.public.lu, 27.03.2026).
-- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 15:20, 27. Mäe. 2026 (UTC)
== Grofschaft oder County? ==
Gudde Mëtteg,
Beim Iwwerschaffe vum [[Kenia]] sinn ech op déi administrativ Andeelung vum Land a „Counties“ gefall. Ech stelle mer elo d'Fro op mer bei der anglophoner Form vu ''County ''bleiwe sollen oder awer „Grofschaft“ huele sollen (dat ass dem LOD no d'Iwwersetzung vu County). Déi Däitsch huele „County“ an d'Fransousen „Comté“.
An déi déi aner Fro: ass et fir de Lemma éischter „County / Grofschaft Kakamega“ oder „Kakamega County / Grofschaft“ (also den Numm vir oder hannen)? Well mer normalerweis och Provënz xy hunn, géif ech mengen, datt „County / Grofschaft Kakamega“ besser wär.
Wat mengt Dir? | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 14:47, 2. Abr. 2026 (UTC)
::Ausser de Countien an England, wat gewuessen traditionell Grofschafte waren, géif ech fir all déi aner County virzéien. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 14:59, 2. Abr. 2026 (UTC)
:Moien, ech halen et mam Les Meloures: well 'Grofschaft' eng eendeiteg historesch Bedeitung huet, géif ech do (an englesch beaflosste Länner), wou et am iwwerdroene Sënn fir eng administrativ Andeelung gebraucht gëtt (am Sënn vun Arrondissement, Kanton o ä.) d Wuert am Original als Terminus techniczs benotzen (also County ). [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 15:10, 2. Abr. 2026 (UTC)
Okee, da leie mer op enger Linn. Merci | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 12:42, 3. Abr. 2026 (UTC)
== Inhaltsiwwersetzung limitéieren op (automatesch) confirméiert Benotzer ==
Ech proposéieren, de Gebrauch vum Tool „[[Special:ContentTranslation|Inhaltsiwwersetzung]]“ ([[:mw:Content translation]]) op automatesch confirméiert a confirméiert Benotzer anzeschränken.
=== Wat heescht dat? ===
D'„Inhaltsiwwersetzung“ ass en Interface fir Wikipedia-Artikelen tëscht verschiddene Sproochversiounen z'iwwersetzen. Et ginn och Maschinneniwwersetzungen ugebueden.
E Benotzer gehéiert op der lbwiki zur Benotzergrupp vun den automatesch confirméierte Benotzer (<code>autoconfirmed</code>), wann e säit mindestens 4 Deeg ugemellt ass<ref>Op https://noc.wikimedia.org/conf/InitialiseSettings.php.txt liest een ënner <code>wgAutoConfirmAge</code> <code>'default' => 4 * 3600 * 24</code> a keng Iwwerschreiwung fir lbwiki, souwéi ënner <code>wgAutoConfirmCount</code> <code>'default' => 0</code> a keng Iwwerschreiwung fir lbwiki.</ref>. Et kéint een och envisagéieren, eng Mindestännerungszuel vun 10 oder 5 ze fuerderen, wéi dat op enger Rei anere Wikien de Fall ass.
E Bürokrat kann ee Benotzer, deen d'Bedingunge vum automatesch confirméierte Benotzer nach net erfëllt, och manuell an de Benotzergrupp vun de confirméierte Benotzer (<code>confirmed</code>) setzen, deen déi selwecht Rechter mat sech bréngt.
Cf. [[Special:UserGroupRights]].
<references/>
=== Firwat? ===
Duerch d'Maschinneniwwersetzung vun der „Inhaltsiwwersetzung“ ass d'Hemmschwell zimmlech niddereg fir schlecht Iwwersetzungen op der lbwiki ze maachen, och fir Benotzer, déi hei nach ni eppes geännert hunn an eventuell mat der Sprooch net vill um Hutt hunn. Doduerch, datt dat Geschier u gewësse Bedingungen gebonne géif ginn, déi awer relativ schwaach sinn, géif d'Warscheinlechkeet méi kleng ginn, datt Leit ouni Effort schlecht Iwwersetzungen uleeën, ouni datt et eng Aschränkung fir seriö Benotzer wier, déi scho säit méi wéi 4 Deeg derbäi sinn. Déi aner Méiglechkeet wier, alles un Iwwersetzungen eranzeloossen an ze hoffen, datt ee sech fënnt fir d'Artikelen an d'Rei ze setzen, éint se geläscht ginn.
Déi rezent Artikelen, déi iwwer d'„Inhaltsiwwersetzung“ ugeluecht goufen, kann een hei nokucken:
:https://lb.wikipedia.org/wiki/Spezial:Rezent_%C3%84nnerungen?tagfilter=contenttranslation&limit=1000&days=30&urlversion=2
=== Wéi? ===
Am Aklang mat [[:meta:Requesting wiki configuration changes]] géif ech op {{Phabricator}} en Ticket opmaachen a mat Verweis op dës Ofstëmmung – falls se favorabel ass – déi néideg Ännerungen ufroen.
--[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 13:23, 10. Abr. 2026 (UTC)
:{{Pro}}, well et mäi Virschlag ass. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 13:24, 10. Abr. 2026 (UTC)
:{{Pro}} mat der Propos fir d'Zuel vun de Mindestännerunge wa méiglech op d'mannst op 20 ze setzen. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 13:35, 10. Abr. 2026 (UTC)
:{{Pro}} | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 15:35, 10. Abr. 2026 (UTC)
:{{Pro}} | Komm mer probéieren emol mat 10 Ännerungen. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 16:54, 10. Abr. 2026 (UTC)
:{{pro}} -- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 18:43, 10. Abr. 2026 (UTC)
:{{Kommentar}} Hei den Ticket {{Phabricator|T423100}}, deen ech opgemaach hunn. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 09:13, 13. Abr. 2026 (UTC)
:{{Kommentar}} Den Ticket ass elo zou, d'Ännerung ass ëmgesat. Ab elo kënne just Adminen, automatesch confirméiert a confirméiert Benotzer den Inhaltsiwwersetzungstool benotzen. Lo misst et e bësse méi roueg gi mat neie Maschinneniwwersetzungen, déi net iwwerlies goufen. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 15:20, 29. Abr. 2026 (UTC)
== Mindestens 10 Ännerunge fir automatesch confirméierte Benotzer ze ginn ==
Wéi ënner [[#Inhaltsiwwersetzung limitéieren op (automatesch) confirméiert Benotzer]] ernimmt, gëtt een op der lbwiki an d'Benotzergrupp vun den automatesch confirméierte Benotzer (<code>autoconfirmed</code>) gesat (cf. [[Special:UserGroupRights]] fir déi entspriechend Rechter ze gesinn), wann de Benotzerkont 4 Deeg al ass, ouni datt een eng Mindestzuel vun Ännerunge gemaach muss hunn. Et schéngt mer awer absurd, engem Benotzer gewëss Rechter ze ginn, just well e véier Deeg gewaart huet; dat seet näischt doriwwer aus, ob e konstruktiv gesënnt ass oder net, respektiv ob en eens gëtt oder net. Dofir proposéieren ech op {{Phabricator}} unzefroen, datt ee Benotzer och mindestens 10 Ännerunge gemaach muss hunn, fir automatesch confirméiert ze ginn. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 13:44, 10. Abr. 2026 (UTC)
:{{Pro}} --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 13:45, 10. Abr. 2026 (UTC)
:{{Kommentar}} Ech gesinn, datt de @[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] hei driwwer vun enger Mindestzuel vun Ännerunge vun 20 geschriwwen huet. Dat ass natierlech eng Fro vum Ofweien. A mengen Aen sollten et sou vill Ännerunge sinn, datt ee gesäit, ob de Benotzer konstruktiv ass an eenegermoossen eens gëtt, awer net méi wéi néideg, fir kee motivéierten Neien onnéideg ze blockéieren. Ech hat lo einfach mol 10 virgeschloen ... --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 13:48, 10. Abr. 2026 (UTC)
:Kann och vläicht duergoen, an da gesäit ee jo a sengen Editen wat mat em lass ass. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 14:05, 10. Abr. 2026 (UTC)
:{{Pro}} --[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 16:55, 10. Abr. 2026 (UTC)
:{{pro}} --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 18:46, 10. Abr. 2026 (UTC)
:{{Pro}} --[[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 18:58, 10. Abr. 2026 (UTC)
:{{Kommentar}} Hei den Ticket op Phabricator, deen ech opgemaach hunn {{Phabricator|T423102}}. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 09:22, 13. Abr. 2026 (UTC)
:{{Pro}} --[[Benotzer:Cayambe|Cayambe]] ([[Benotzer Diskussioun:Cayambe|Diskussioun]]) 09:28, 13. Abr. 2026 (UTC)
:{{Pro}} --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 09:41, 13. Abr. 2026 (UTC)
:{{Pro}} --[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 12:17, 14. Abr. 2026 (UTC)
:{{Pro}} --[[Benotzer:MMFE|MMFE]] ([[Benotzer Diskussioun:MMFE|Diskussioun]]) 15:56, 14. Abr. 2026 (UTC)
:{{Kommentar}} D'Ännerung misst elo ëmgesat sinn. Den Ticket gouf zwar nach net zougemaach, mee hei ass d'Ännerung schonn ze gesinn: https://noc.wikimedia.org/conf/InitialiseSettings.php.txt. Merci un all, déi ofgestëmmt hunn! --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 22:36, 16. Abr. 2026 (UTC)
== WikiProjet Eng Richtlinn pro Mount ==
Salut alleguer, wéi op der [[Wikipedia:Generalversammlung Wikimedia Lëtzebuerg 2026|Generalversammlung Wikimedia Lëtzebuerg 2026]] proposéiert an diskutéiert hunn ech mech amuséiert d'Säit [[Wikipedia:WikiProjet Eng Richtlinn pro Mount]] unzeleeën, fir de WikiProjet „Eng Richtlinn pro Mount“ ze koordinéieren. De But vun deem Projet ass et, all Mount zu engem bestëmmte Beräich Richtlinnen zesummen auszeschaffen, déi duerno gestëmmt ginn an am positive Fall verbindlech sinn. Dat sou laang, wéi de Bedarf besteet.
Sidd der mat der allgemenger Virgoensweis, wéi ech se op der verlinkter Säit skizzéiert hunn averstanen? De konkreete Programm mengen ech domat net, dee kann ee jo op der Säit selwer diskutéieren an upassen; hei geet et mer ëm dat Prinzipiellt. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 14:50, 10. Abr. 2026 (UTC)
:D'aacord mam Prinzip, a Merci fir d'Initiativ! Warscheinlech wäert sech e gewësse Pragmatismus an d'Offolleg vun de Méint aschläichen, jee no Joreszäit an Disponibilitéit vun den interesséierte Mataarbechter. Loosse mer d'Saach emol rullen. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 18:06, 10. Abr. 2026 (UTC)
: {{Pro}}; och d'accord. |--[[Benotzer:GilPe|GilPe]]
: Ech fannen dat eng gutt Initiativ, mee sinn net averstanen mat: "''Wa mindestens 3 Benotzer ofstëmmen a mindestens 2/3 dofir sinn, ass d'Richtlinn ugeholl''". Dat schéngt mir vill ze wéineg, fir eng Richtlinn verbindlech ze maachen. Op der Homepage steet, et géif 130 aktiv Benotzer ginn. Ech géif 10 Benotzer, déi ofstëmmen, viséieren (oder zumindest 7-8). Vläicht wier et och gutt, explizitt ze ernimmen, wat "ofstëmme" bedeit: {{Pro}}; {{Contra}}; an {{Neutral}}.<br>De proposéierte Programm ass gutt.<br>--[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 12:27, 14. Abr. 2026 (UTC)
::@[[Benotzer:Bdx|Bdx]]: Merci fir de Feedback! Ech hunn eng Erklärung derbäi gesat, wéi ofgestëmmt soll ginn. Bei {{tl|Neutral}} war ech mer net 100%eg sécher, ob dat och als Ofstëmmung ziele soll, mee ech hunn et mol matgeholl. De {{tl|Kommentar}} soll allerdéngs net matzielen.
::Zur Mindestzuel u Votten: 3 Votte schéngt wéineg, wann ee se mat ronn 130 aktive Benotzer vergläicht. Mee net nëmme beinhalten déi „aktiv Benotzer“ och temporär Konten (déi virdrun als IP-Adress guer net matgezielt goufen; deemools lounge mer éischter ëm 90), mee et muss ee kucken, wéi vill Benotzer iwwerhaapt eligibel wiere fir ofzestëmmen. An der aktueller Propos stinn als Krittäre fir kënnen ofzestëmmen:
<blockquote>
::# Zanter 2 Méint op der lëtzebuergescher Wikipedia ugemellt.
::# Insgesamt mindestens 50 Ännerungen.
::# Um Enn vun der Ofstëmmung mindestens 30 Ännerungen an de leschten 30 Deeg.
</blockquote>
::Wann ech mer Stand elo déi [[Special:ActiveUsers|aktiv Benotzer]] ukucken, dann erfëllen der just 8 déi dräi Krittären (Bdx, GilPe, Johnny Chicago, Les Meloures, Mobby 12, Puscas, Volvox an Zinneke). Deemno hu mer net vill Loft no uewen, fir méi eng staark Bedeelegung un der Ofstëmmung ze fuerderen. Mindestens 10 Ofstëmmunge sinn also net dran, ausser et géif een d'Krittären opweechen; och 7-8 schéngt mer e bësse vill, well dann och jidderee matmaache muss. Gefillt géif ech héchstens op 4 oder allerhéchstens 5 goen.
::Wat mengs du (oder déi aner) dozou? --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 13:46, 14. Abr. 2026 (UTC)
:::Bei {{Neutral}} war ech mer net 100%eg sécher, ob dat och als Ofstëmmung ziele soll.
:::Dat froen ech mech och, an zwar an deem Sënnn datt jo net gesot als wat et ziele soll, ausser eng Rei ze fëllen an där ee wëll soen dat e keng Meenung huet. Nëtzt menger Meenung no bei enger Ofstëmmung kee Paff. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 14:06, 14. Abr. 2026 (UTC)
::::Et géif een Ënnerscheed maachen, ob een d'Mindestzuel vun Ofstëmmungen erreecht huet (ob der dat lo 3 oder méi sinn). Bei zwou Pro-Stëmmen an enger neutraler, wier d'Richtlinn ugeholl, wann déi neutral als Ofstëmmung zielt, well mer dann zwou Stëmmen dofir hunn an insgesamt 3 Stëmmen.
::::P.S.: Ech hunn d'Krittäre liicht méi schaarf resp. kloer formuléiert:
::::<blockquote>
::::# Mindestens 2 Méint zanter der éischter Ännerung op der lëtzebuergescher Wikipedia.
::::# Insgesamt mindestens 50 Ännerungen op der lëtzebuergescher Wikipedia.
::::# Um Enn vun der Ofstëmmung mindestens 30 Ännerungen an de leschten 30 Deeg op der lëtzebuergescher Wikipedia.</blockquote>
::::Mee et kann ee se natierlech och inhaltlech upassen en vue vun der Diskussioun uewen, falls néideg. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 14:13, 14. Abr. 2026 (UTC)
:::::Ech realiséiere grad, datt dat heesche géif, datt eng Neutral-Stëmm sech de facto wéi eng Kontra-Stëmm auswierke géif, wat definitiv net de Sënn vun der Saach ass. Et kéint ee soen, datt eng Neutral-Stëmm zwar fir d'Mindestzuel u Stëmme matzielt awer fir d'Unhuele vun der Richtlinn just 2/3 vun de Pro- a Kontra-Stëmmen néideg sinn, mee dat gëtt dann onnéideg komplizéiert. Ech huelen d'Neutral-Optioun mol rëm eraus. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 14:22, 14. Abr. 2026 (UTC)
::::::Um Enn vun der Ofstëmmung mindestens 30 Ännerungen an de leschten 30 Deeg.
::::::Ech fannen dat net ganz gutt. Do géife mer z.B. Benotzer aussschléissen déi iwwwer Dausende vun Artikelen oder Ännerunge gemaach hunn an duerch Zoufall ee Mount net aktiv waren. Ech fannen dat wier eng Diskrimination par Rapport zu deene Benotzer.
::::::Wat den neutral ugeet do mengen ech datt déi Ausso näischt bréngt, dat ass wéi bei engem ongëltege Walziedel, do war zwar e wielen, awer dat wat e gewielt huet, gëllt net. Neutral oder Abstinenz ginn néirens als Stëmm gezielt.--[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 14:28, 14. Abr. 2026 (UTC)
:::::::@[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] Wat géifs de da virschloen? D'Zuel vun den Ännerungen an de leschten 30 Deeg erofsetzen? Oder den Zäitraum eropsetzen, fir datt Schwankungen an der Aktivitéit méi ausgeglach ginn? Oder de Krittär fir eng rezent Mindestaktivitéit ganz ewechloossen a just eng Gesamtännerungszuel fuerderen? --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 18:09, 14. Abr. 2026 (UTC)
::::::::@[[Benotzer:Volvox|Volvox]]: Ech géif proposéieren fir am Allgemengen, Benotzer déi scho méi wéi ee Joer aktiv sinn an am Laf vum Joer aktiv waren vun deene Konditiounen auszeschléissen. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 06:48, 15. Abr. 2026 (UTC)
:::::::::Merci fir déi weider Erklärungen. Krittären 1 an 2 si fir mech an der Rei. Dat, wat de Les Meloures an der Linn hei driwwer proposéiert, ass och gutt. Och OK fir den "Neutral" net als Stëmm ze zielen. Menger Meenung no sollen awer weider mindestens 5 Benotzer dofir stëmme mussen, fir datt eng Richtlinn a Kraaft trëtt. Well et bleift eng Richtlinn, an net just en Recommandatioun.<br>Alternativ kéint een och bei 3 "Jo"-Stëmme bleiwen, an da gëtt d'Richtlinn "ad experimentum" fir ee Joer ugeholl. No engem Joer gëtt nach eng Kéier iwwer e méi laangen Zäitraum doriwwer ofgestëmmt, ob se dauerhaft ugeholl soll ginn. Mee dat mécht dat ganzt eventuell ze komplex. --[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 13:41, 15. Abr. 2026 (UTC)
::::::::::Mat just de Krittären 1. an 2. kommen ech aktuell op 26 walberechtegt Net-Bot-Benotzer (dorënner der och, déi hei just ''maintenance tasks'' maachen an deemno souwisou net ofstëmme wäerten). Ech géif awer trotz allem net just fuerderen, datt de Benotzer am leschte Joer aktiv war, mee och eng Mindestzuel vun Ännerungen am leschte Joer gemaach huet. Dofir hunn ech mech amüséiert d'Ännerungszuel am leschte Joer fir déi aktiv Net-Bot-Benotzer zesummenzedroen (ech hoffen, datt ech mech néierens graff verdoen hunn):
{| class="wikitable" style="margin-left: auto; margin-right: 5px;"
|55polo55
| align="right" |7
|-
|Bdx
| align="right" |1155
|-
|Benemlu
| align="right" |28
|-
|Cayambe
| align="right" |72
|-
|Christian Ries
| align="right" |225
|-
|Corto lu
| align="right" |234
|-
|Dewilda
| align="right" |17
|-
|GilPe
| align="right" |8724
|-
|GuthJan
| align="right" |11
|-
|Ioni
| align="right" |30
|-
|Jamcelsus
| align="right" |80
|-
|Johnny Chicago
| align="right" |2824
|-
|Jwh
| align="right" |25
|-
|Kontributor 2K
| align="right" |23
|-
|Kwamikagami
| align="right" |46
|-
|Les Meloures
| align="right" |5713
|-
|MMFE
| align="right" |460
|-
|Makenzis
| align="right" |126
|-
|Mobby 12
| align="right" |6122
|-
|Niegodzisie
| align="right" |7
|-
|Puscas
| align="right" |785
|-
|Soued031
| align="right" |1305
|-
|Sultan Edijingo
| align="right" |487
|-
|Volvox
| align="right" |5518
|-
|Zinneke
| align="right" |7630
|-
|Ziv
| align="right" |223
|}
::::::::::::Dës Lëscht schéngt déi op [[Spezial:Aktiv_Benotzer]] baséiert schéngt mir feelerhaft ze sinn wann ech meng eege Kontributiounen [https://lb.wikipedia.org/w/index.php?title=Spezial:Kontributiounen/Robby&target=Robby&offset=&limit=500 Meng 500 lescht Kontributiounen] (500 Kontributiounen zanter Dezember 2025) kucken.[[Benotzer:Robby|Robby]] ([[Benotzer Diskussioun:Robby|Diskussioun]]) 23:27, 17. Abr. 2026 (UTC)
:::::::::::Merci fir den Hiweis! Tatsächlech schéngt d'Lëscht vun den aktive Benotzer falsch gewiescht ze sinn. Dat ass beonrouegend an ech wéisst net, wourunner dat geleeë kann hunn. Mëttlerweil ass de Robby awer rëm richtegerweis op der Lëscht a feelt just nach a menger Tabell uewen. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 10:05, 21. Abr. 2026 (UTC)
::::::::::Ech géif proposéieren, mindestens 50 Ännerungen am leschte Joer ze hunn, da géifen aktuell nach ëmmer 17 walberechtegt Benotzer iwweregbleiwen an et kéint een 2. an 3. zesummenzefaassen zu:
::::::::::<blockquote>Mindestens 50 Ännerungen am Joer virum Enn vun der Ofstëmmung op der lëtzebuergescher Wikipedia.</blockquote>
::::::::::Ënnert der Hypothees, datt déi Gréissenuerdnung vu 17 sou ongeféiert gläich bleift gëtt, kéint ee sech och trauen op eng Mindestzuel vu 7 Stëmmen ze goen.
::::::::::D'Unhuelen ''ad experimentum'' schéngt mer schwiereg, well een, dee sech souwisou un d'Richtlinnspropos hale wëll, dat och ouni Unhuelen ad exp. maache kann, resp. een, dee sech souwisou net drun hale wëll, dat och net bei Unhuelen ad. exp. maache muss. Et hätt deemno kee richtegen Effekt, falls ech dat richteg verstinn.
::::::::::Schéngt „Mindestens 50 Ännerungen am Joer virum Enn vun der Ofstëmmung op der lëtzebuergescher Wikipedia“ plus „mindestens 7 Stëmmen“ akzeptabel?
::::::::::--[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 22:21, 16. Abr. 2026 (UTC)
:::::::::::Mëtteg,
:::::::::::Wann ech dat elo richteg resuméieren, da wäre mer also elo bei:
:::::::::::<blockquote>
:::::::::::# {{Duerchgestrach|Mindestens}} Op d'mannst 2 Méint zanter der éischter Ännerung op der lëtzebuergescher Wikipedia;
:::::::::::# {{Duerchgestrach|Mindestens}} op d'mannst 50 Ännerungen am Joer virum Enn vun der Ofstëmmung op der lëtzebuergescher Wikipedia;
:::::::::::# {{Duerchgestrach|Mindestens}} op d'mannst 7 Stëmmen;
:::::::::::# et sinn ⅔ {{Pro}}-Stëmmen néideg fir datt d'Richtlinn ugeholl ass.
:::::::::::</blockquote>
:::::::::::{{Pro}} Fir mech schéngt dat okee. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:44, 17. Abr. 2026 (UTC)
:::::::::::{{pro}} - schéngt mer räsonabel. [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 21:38, 17. Abr. 2026 (UTC)
:::::::::::{{pro}} - ok fir mech (mat der Ausnam dat et fir mech esou ausgesäit wéi wann d'lëscht vun den aktive Benotzer aktuell net ëmmer korrekt ass) [[Benotzer:Robby|Robby]] ([[Benotzer Diskussioun:Robby|Diskussioun]]) 23:27, 17. Abr. 2026 (UTC)
:::::::::::{{pro}} Super! --[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 11:15, 18. Abr. 2026 (UTC)
:::::::::::{{pro}} OK -- [[Benotzer:Johnny Chicago|Johnny Chicago]] 18. Abr. 2026
:::::::::::{{pro}} --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 10:55, 21. Abr. 2026 (UTC)
:::::::::::{{Pro}} Ech hunn [[Wikipedia:WikiProjet Eng Richtlinn pro Mount]] à jour gesat. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 11:20, 21. Abr. 2026 (UTC)
:::::::::::{{Pro}} --[[Benotzer:Cayambe|Cayambe]] ([[Benotzer Diskussioun:Cayambe|Diskussioun]]) 17:56, 29. Abr. 2026 (UTC)
::::::::::::Tipptopp, da consideréieren ech de Prinzip als ugeholl a mir kënnen ufänke mat [[Wikipedia:Wikiprojet Eng Richtlinn pro Mount/Direktläschkrittären]]. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 22:02, 30. Abr. 2026 (UTC)
==Nimm vu Schoulen==
Kuckt Iech wgl. [[Wikipedia Diskussioun:WikiProjet Eng Richtlinn pro Mount/Schreifweisen op der Wikipedia|dës Diskussioun]] un, a sot wgl. och är Meenung. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 12:09, 30. Abr. 2026 (UTC)
nji89t657t2nsvhaihkt5o1zjv0oobh
Antoine Prum
0
63840
2676801
2589305
2026-05-03T14:09:12Z
Puscas
735
.....
2676801
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
Den '''Antoine Nicolas Prum''', gebuer de [[7. August]] [[1963]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Moler, Konzeptkënschtler a Filmregisseur.
[[1990]] gouf hien um ''Salon'' vum ''[[Cercle artistique de Luxembourg]]'' mam ''[[Prix d'encouragement aux jeunes artistes]]'' ausgezeechent.
[[2005]] huet hie Lëtzebuerg op der [[La Biennale di Venezia|Biennale]] vu [[Venedeg]] vertrueden.
== Wierker an ëffentleche Kollektiounen ==
* [[Internationales Kunstzentrum Ostbelgien|IKOB]] zu [[Eupen]]
** Insatllatioun ''Deep Blue'', 1989
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden]]
* [[Lëscht vu lëtzebuergesche Filmregisseuren]]
{{DEFAULTSORT:Prum Antoine}}
[[Kategorie:Gebuer 1963]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Moler]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Filmregisseuren]]
cfinaul79z2hfxv9ojwt6c1bni9mb93
Mumbai
0
65063
2676870
2388301
2026-05-03T18:34:09Z
Mobby 12
60927
k
2676870
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft}}
'''Mumbai''' och nach '''Bombay''' genannt, ass d'Haaptstaat vum [[indien|indesche]] Bundesstaat [[Maharashtra]].
[[2001]] louch d'Bevëlkerungszuel bei ongeféier 12 Millioune Leit, an [[2006]] bei ronn 13 Milliounen.
Mumbai ass déi Stad an Indien mat deene meeschte Leit. Zu Mumbai sinn déi meescht [[Filmstudio]]en. Den Numm ''Bollywood'' ass eng Kontraktioun aus "[[Hollywood]]"" a "Bombay". Mumbai ass e wichtege Wirtschaftszentrum an huet an der Moyenne en héije Liewensstandard.
== Geographie ==
Bombay läit op der Westküst vun [[Indien]] an am grousse [[Sanjay Gandhi Nationalpark]]. D'Waasserversuergung vun der Stad gëtt duerch 6 Séie garantéiert: Vihar, Vaitarna, Upper Vaitarna, Tulsi, Tansa a Powai. D'Séien Tulsi a Vihar treffe sech op der Grenz vum Nationnalpark. De Séi Powai ass bekannt dofir datt d'Waasser verdreckst ass. De Buedem zu Mumbai besteet virun allem aus Sand, well en zimmlech no beim Mier läit an dobäi ass en och fruchtbar.
== Klima ==
[[Fichier:MumbaiClimate.jpg|250px|thumb|D'Plage vu Bombay]]
Mumbai läit an der [[tropesch Zon|Tropescher Zon]] an huet e Klima vun 2 Joreszäiten: dréchen a fiicht. D'Dréchenzäit dauert vun November bis Februar, dann ass et mëttelwaarm, méi spéit, vun Dezember bis Januar kann et eppes méi frësch gi wéinst dem westleche Wand. D'Fiichtperiod ass vum Juni bis September.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
[[Kategorie:Stied an Indien]]
[[Kategorie:Maharashtra]]
76dy1mdbjg1ger0aaeibk8el9p41c42
Paralympesch Spiller
0
74288
2676908
2582908
2026-05-03T22:44:38Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2676908
wikitext
text/x-wiki
D''''Paralympesch Spiller''', och '''Paralympics''' genannt, sinn d'[[Olympesch Spiller]] fir Mënsche mat kierperlecher a visueller [[Behënnerung]]. Sportler aus iwwer 100 Länner maache mat. D'Paralympesch Spiller goufe fir d'éischt [[1948]] organiséiert. Zanter [[1960]] gi se reegelméisseg ausgedroen an zanter [[1988]] si se mat den Olympesche Spiller verbonnen. Si sinn ëmmer 3 Wochen no den Olympesche Spiller op der selwechter Plaz. Zanter [[1976]] gëtt et och déi d'Paralympesch Wanterspiller.
==De Begrëff ==
De Begrëff Paralympics kennt vun deenen zwee Wierder “paraplegic” aus dem engleschen: geläämt an “Olympic”. Offiziell gouf den Numm Paralympics eréischt 1988 a [[Republik Korea|Korea]] benotzt.
==Geschicht==
Den Neurolog [[Ludwig Guttmann]] huet 1948 an [[Vereenegt Kinnekräich|England]] d'Paralympesch Spiller fir d'éischt initiéiert fir se mat den Olympesche Spiller ze verbannen. 1984 war dat kommerziellt Organisatiounsteam vun den Olympesche Spiller vu [[Los Angeles]] dogéint, d'„International Games for Disabled“ z'organiséieren, mam Grond datt dat de „richtege“ Sportler hiert professionellt Bild géif verschlechteren. Doropshin huet Gemeng vu [[Chicago]] entscheet d'Paralympesch Spiller trotzdeem z'organiséieren. E puer Méint virum Ufank vun de Spiller huet Gemeng s'awer ofgesot mam Argument, et géifen 100.000 $ feelen. Doropshi goufen d'Spiller an zwee gedeelt, een Deel an England an deen aneren zu [[New York City|New York]].
Zanter [[1988]] gi se reegelméisseg parallel zu den Olympesche Spiller ofgehalen. Wärend de Paralympesche Spiller zu [[Athen]] 2004 hu 4.000 Sportler aus 130 Länner matgemaach. D'Sportler goufen am Ganze vun 2000 Teambegleeder ënnerstëtzt.
== Sportaarten ==
D'paralympesch Sportaarte ginn a Summer- a Wantersportaarten ënnerdeelt. Pro Sportaart kann et och Ënnerkategorie ginn, wéi z. B. am Para-Vëlossport wou et Zweerad, Dräirad, Tandem an Handbike gëtt.
Aktuell si 27 Sportaarte paralympesch (22 Summer- a fënnef Wantersportaarten)<ref>{{Citation|URL=https://www.paralympics.lu/sport/sportarten/|Titel=Paralympische Sportarten|Gekuckt=17.12.2023|Wierk=Luxembourg Paralympic Committee|Sprooch=de|archivedate=2023-12-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231217170015/https://www.paralympics.lu/sport/sportarten/}}</ref>:
=== Paralympesch Summersportaarten ===
{{Div col|cols=4}}
# Blannefoussball
# Golball
# Para Badminton
# Para Boccia
# Para Bouschéissen
# Para Dëschtennis
# Para Dressursport
# Para Gewiichthiewen
# Para Judo
# Para Kanu
# Para Liichtathleetik
# Para Rudderen
# Para Schwammen
# Para Schéisssport
# Para Taekwondo
# Para Triathlon
# Para Vëlossport
# Rollstullbasketball
# Rollstullfechten
# Rollstullrugby
# Rollstulltennis
# Sëtzvolleyvall
{{Div col end}}
=== Paralympesch Wantersportaarten ===
# Para Äishockey
# Para Alpinschi
# Para Nordisch Schi
# Para Snowboard
# Rollstullcurling
== Kuckt och ==
* [[Luxembourg Paralympic Committee]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Paralympic Games}}{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Paralympesch Spiller| ]]
ozbygww4rijttt2g6zhgd2bscn8tluq
Halifax-Bomber-Crash bei Rammerech
0
75932
2676943
2619899
2026-05-04T11:11:32Z
Puscas
735
.....
2676943
wikitext
text/x-wiki
{{coor dms1 uewen|49|48|56|N|05|49|15|O}}
[[Fichier:Rambrouch Halifax crash site 1942 a.jpg|thumb|300px|D'Plaz bei Rammerech wou den Halifax-Bomber ofgestierzt ass. Virum Kräiz: Stécker vum Fliger]]
[[Fichier:Luxembourg Rambrouch cemetery RAF tombs 1942 a.jpg|thumb|300px|D'Griewer vun deenen dräi engleschen Zaldoten um Kierfecht zu Rammerech]]
[[Fichier:Rambrouch Luxemb Plaque War Graves.jpg|thumb|300px|Plack op der Mauer vum Kierfecht zu Rammerech]]
An der Nuecht vum [[9. September]] [[1942]] ass den [[Handley Page Halifax|Halifax-Bomber]] W7677 vun der [[Royal Air Force]] (R.A.F.), deen zu [[Frankfurt am Main]] bei enger Bomberattack vun der däitscher [[Flak]] getraff an duerno Feier gefaangen hat, um Wee zeréck no [[England]], bei [[Rammerech]] an engem Bësch ofgestierzt. Dobäi ass de Fliger explodéiert an ausgebrannt.
Véier vun deene siwe Besatzungsmembere konnte sech net wäit vu Rammerech mam [[Fallschierm]] retten, déi dräi aner si mam Fliger ofgestierzt an dobäi ëm d'Liewe komm.
D'[[Läich]]e vun deenen dräi Aviateure goufe vun den [[Däitschland|Däitschen]] um [[Kierfecht]] zu Rammerech begruewen. Nom Krich kruten hir Griewer jee en englesche Grafsteen.
Op der Plaz vum Accident huet nom Krich de [[Martin Scheeck]], dee mueres nom Crash op der Plaz war, e [[Kräiz]] aus Waasserleitungsréier opgeriicht, op deem d'Nimm vun deenen dräi Verongléckte gravéiert sinn. Virum Kräiz huet hie Stécker vum Fliger zesummegedroen. Dëst klengt Monument besteet bis haut (2010). Och kann een 2010 nach ëmmer kleng [[Aluminium]]stécker vum Fliger am Ëmkrees vun der Onglécksplaz fannen.
Den 10. Oktober [[1992]] gouf bei der Gemeng zu Rammerech e Monument zu Éiere vun deenen dräi Verongléckten ageweit.
Nom Krich gouf de Kierfecht vu Rammerech als [[Commonwealth-Graf]] deklaréiert.
==Historique==
* Den [[8. September]] 1942 ass géint 21 Auer dat [[No. 102 Squadron RAF|102. Bombergeschwader vun der Royal Air Force]] vum [[Fluchfeld Pocklington|Fluchfeld vu Pocklington]] am [[Ost Riding vu Yorkshire|Ost-Yorkshire]] fortgeflunn, fir Frankfurt am Main ze bombardéieren. D'Geschwader huet aus Handley Page Halifax-Bombere B Mk II bestanen, wouvu jiddweree 5.000 kg [[Bomm]]e gelueden hat. Déi 4-motoreg Fligeren hate jiddweree siwe Mann u Bord. De Bomber 7677 gouf iwwer Frankfurt vun der däitscher Flak getraff an ee vun de Motoren huet Feier gefaangen.
* Kuerz no [[Hallefnuecht]] hunn d'Awunner vu Rammerech e Fliger héieren, dee mat fierchterlechem Kaméidi vum [[Napoleonsgaart]] eriwwer an niddreger Héicht iwwer d'[[Duerf]] geflunn ass. Ronn 1 km nordwestlech vu Rammerech ass de Bomber dunn um [[Lieu-dit]] ''am Buuscht'' an enger jonker [[Fiicht]]eplanzung ofgestierzt.
* Virum Crash konnte 4 vun de 7 Männer sech mam Fallschierm retten. Déi 3 aner koumen net aus dem Fliger eraus a si beim Crash ëmkomm (de Pilot a Sgt. F.H.J. Farewell, 27 Joer; den Navigator a Sgt. J.G. Phillips, 25 Joer, an de Funker a Sgt. O.K. Barclay, 25 Joer).
: Vun deene véier Zaldoten déi iwwerlieft hunn, konnten der zwéin, ouni Hëllef - si woussten net, datt si net méi an Däitschland waren -, bis an d'[[Belsch]] respektiv a [[Frankräich]] marschéieren, wou si vu Resistenzler bis op [[Gibraltar]] bei hir Truppe gefouert goufen.
: Déi aner zwéi goufe vun der däitscher Arméi gefaange geholl a koumen a Lageren an Däitschland.
* Den 10. Oktober 1992 gouf beim Rammerecher [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]]enhaus e [[Monument]], dat vun der [[Gemeng Rammerech]] an dem [[Cercle d'études sur la bataille des Ardennes]] (CEBA) opgeriicht gouf, zu Éiere vun deenen dräi verongléckten Aviateuren ageweit. (D'Monument gouf 2010 wéinst dem Chantier beim Gemengenhaus ewechgeholl).
==Quellen==
* [[Jean Milmeister]], 1992. ''Zur Gedenkfeier am 10. Oktober 1992. Vor 50 Jahren stürzte der Halifax-Bomber W7677 in Rambrouch ab.'' [[Luxemburger Wort]] Nr. 233 vum 9. Oktober 1992, S. 13.
* [https://web.archive.org/web/20160306191412/http://reocities.com/Pentagon/Quarters/2284/HAL-RAM0.html The last flight of Halifax no. W7677 / 102 squadron] En detailléierte Rapport iwwer d'Missioun an de Crash vum Halifax-Bomber, mat den Aussoe vun Zäitzeie vu Rammerech (ë. a. Martin a Victor Scheeck)
{{Navigatioun Fligermonumenter}}
== Um Spaweck ==
* [https://web.archive.org/web/20051220101908/http://homepage.internet.lu/ceba-lux/CEBA/default.html Websäit vum Cercle d'études sur la bataille des Ardennes]
[[Kategorie:Gemeng Rammerech]]
[[Kategorie:Militärfligeren am Zweete Weltkrich]]
[[Kategorie:Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich]]
1x7qvcsfqee8aeh9ck2wioguqmj021h
2676944
2676943
2026-05-04T11:19:41Z
Puscas
735
...
2676944
wikitext
text/x-wiki
{{coor dms1 uewen|49|48|56|N|05|49|15|O}}
[[Fichier:Rambrouch Halifax crash site 1942 a.jpg|thumb|300px|D'Plaz bei Rammerech wou den Halifax-Bomber ofgestierzt ass. Virum Kräiz: Stécker vum Fliger]]
[[Fichier:Luxembourg Rambrouch cemetery RAF tombs 1942 a.jpg|thumb|300px|D'Griewer vun den dräi engleschen Zaldoten um Kierfecht zu Rammerech]]
[[Fichier:Rambrouch Luxemb Plaque War Graves.jpg|thumb|300px|Plack op der Mauer vum Kierfecht zu Rammerech]]
An der Nuecht vum [[9. September]] [[1942]] ass den [[Handley Page Halifax|Halifax-Bomber]] W7677 vun der [[Royal Air Force]] (R.A.F.), deen zu [[Frankfurt am Main]] bei enger Bomberattack vun der däitscher [[Flak]] getraff an duerno Feier gefaangen hat, um Wee zeréck no [[England]], bei [[Rammerech]] an engem Bësch ofgestierzt. Dobäi ass de Fliger explodéiert an ausgebrannt.
Véier vun deene siwe Besatzungsmembere konnte sech net wäit vu Rammerech mam [[Fallschierm]] retten, déi dräi aner si mam Fliger ofgestierzt an dobäi ëm d'Liewe komm.
D'[[Läich]]e vun deenen dräi Aviateure goufe vun den [[Däitschland|Däitschen]] um [[Kierfecht]] zu Rammerech begruewen. Nom Krich kruten hir Griewer jee en englesche Grafsteen.
Op der Plaz vum Accident huet nom Krich de [[Martin Scheeck]], dee mueres nom Crash op der Plaz war, e [[Kräiz]] aus Waasserleitungsréier opgeriicht, op deem d'Nimm vun deenen dräi Verongléckte gravéiert sinn. Virum Kräiz huet hie Stécker vum Fliger zesummegedroen. Dëst klengt Monument besteet bis haut (2010). Och kann een 2010 nach ëmmer kleng [[Aluminium]]stécker vum Fliger am Ëmkrees vun der Onglécksplaz fannen.
Den 10. Oktober [[1992]] gouf bei der Gemeng zu Rammerech e Monument zu Éiere vun deenen dräi Verongléckten ageweit.
Nom Krich gouf de Kierfecht vu Rammerech als [[Commonwealth-Graf]] deklaréiert.
==Historique==
* Den [[8. September]] 1942 ass géint 21 Auer dat [[No. 102 Squadron RAF|102. Bombergeschwader vun der Royal Air Force]] vum [[Fluchfeld Pocklington|Fluchfeld vu Pocklington]] am [[Ost Riding vu Yorkshire|Ost-Yorkshire]] fortgeflunn, fir Frankfurt am Main ze bombardéieren. D'Geschwader huet aus Handley Page Halifax-Bombere B Mk II bestanen, wouvu jiddweree 5.000 kg [[Bomm]]e gelueden hat. Déi 4-motoreg Fligeren hate jiddweree siwe Mann u Bord. De Bomber 7677 gouf iwwer Frankfurt vun der däitscher Flak getraff an ee vun de Motoren huet Feier gefaangen.
* Kuerz no [[Hallefnuecht]] hunn d'Awunner vu Rammerech e Fliger héieren, dee mat fierchterlechem Kaméidi vum [[Napoleonsgaart]] eriwwer an niddreger Héicht iwwer d'[[Duerf]] geflunn ass. Ronn 1 km nordwestlech vu Rammerech ass de Bomber dunn um [[Lieu-dit]] ''am Buuscht'' an enger jonker [[Fiicht]]eplanzung ofgestierzt.
* Virum Crash konnte 4 vun de 7 Männer sech mam Fallschierm retten. Déi 3 aner koumen net aus dem Fliger eraus a si beim Crash ëmkomm (de Pilot a Sgt. F.H.J. Farewell, 27 Joer; den Navigator a Sgt. J.G. Phillips, 25 Joer, an de Funker a Sgt. O.K. Barclay, 25 Joer).
: Vun deene véier Zaldoten déi iwwerlieft hunn, konnten der zwéin, ouni Hëllef - si woussten net, datt si net méi an Däitschland waren -, bis an d'[[Belsch]] respektiv a [[Frankräich]] marschéieren, wou si vu Resistenzler bis op [[Gibraltar]] bei hir Truppe gefouert goufen.
: Déi aner zwéi goufe vun der däitscher Arméi gefaange geholl a koumen a Lageren an Däitschland.
* Den 10. Oktober 1992 gouf beim Rammerecher [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]]enhaus e [[Monument]], dat vun der [[Gemeng Rammerech]] an dem [[Cercle d'études sur la bataille des Ardennes]] (CEBA) opgeriicht gouf, zu Éiere vun deenen dräi verongléckten Aviateuren ageweit. (D'Monument gouf 2010 wéinst dem Chantier beim Gemengenhaus ewechgeholl).
==Quellen==
* [[Jean Milmeister]], 1992. ''Zur Gedenkfeier am 10. Oktober 1992. Vor 50 Jahren stürzte der Halifax-Bomber W7677 in Rambrouch ab.'' [[Luxemburger Wort]] Nr. 233 vum 9. Oktober 1992, S. 13.
* [https://web.archive.org/web/20160306191412/http://reocities.com/Pentagon/Quarters/2284/HAL-RAM0.html The last flight of Halifax no. W7677 / 102 squadron] En detailléierte Rapport iwwer d'Missioun an de Crash vum Halifax-Bomber, mat den Aussoe vun Zäitzeie vu Rammerech (ë. a. Martin a Victor Scheeck)
{{Navigatioun Fligermonumenter}}
== Um Spaweck ==
* [https://web.archive.org/web/20051220101908/http://homepage.internet.lu/ceba-lux/CEBA/default.html Websäit vum Cercle d'études sur la bataille des Ardennes]
[[Kategorie:Gemeng Rammerech]]
[[Kategorie:Militärfligeren am Zweete Weltkrich]]
[[Kategorie:Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich]]
78bezvm4p9l4axgk74hy4w3yizscbmv
Schabloun:Läschen/doc
10
79987
2676808
2614448
2026-05-03T14:30:28Z
Puscas
735
...
2676808
wikitext
text/x-wiki
{{Dokumentatiounssäit}}
== Beschreiwung ==
Dës Schabloun markéiert eng Säit, déi geläscht soll ginn, a setzt se automatesch an d'[[:Kategorie:Läschen]].
== Parameteren ==
Als Parameter soll e Grond ugi ginn, soss gëtt d'Meldung „''Et gouf kee spezielle Grond uginn''“ dobäigesat. De Grond gëtt a béide Fäll fett duergestallt. Andeems een de Parameter <code>nocat=true</code> setzt, kann een d'Kategoriséierung vun der Säit ënnerdrécken.
== Beispiller ==
=== Beispill ouni Grond ===
<pre>{{Läschen}}</pre>
<blockquote>{{Läschen|nocat=true}}</blockquote>
=== Beispill mat Grond ===
<pre>{{Läschen|D'Bild huet keng gülteg Lizenz}}</pre>
<blockquote>{{Läschen|D'Bild huet keng gülteg Lizenz}}</blockquote>
=== Beispill ouni Grond a mat Ënnerdréckung vun der Kategoriséierung ===
<pre>{{Läschen|nocat=true}}</pre>
<blockquote>{{Läschen|nocat=true}}</blockquote>
=== Beispill mat Grond an Ënnerdréckung vun der Kategoriséierung ===
<pre>{{Läschen|Beispillgrond|nocat=true}}</pre>
<blockquote>{{Läschen|Beispillgrond|nocat=true}}</blockquote>
== Kopéiervirlag ==
Kuckt d'Beispiller.
== Kuckt och ==
* [[Wikipedia:Läschen]]
<!-- KATEGORIË wgl. hei drënner setzen -->
<includeonly>[[Kategorie:Schablounen:Textbausteng|Laschen]]</includeonly>
rae0nigpstgmrv3bwgowx5scistx1id
Mario Adorf
0
80315
2676824
2673393
2026-05-03T14:52:32Z
Puscas
735
...
2676824
wikitext
text/x-wiki
{{Skizz}}{{Infobox Biographie}}
De '''Mario Adorf''', gebuer den [[8. September]] [[1930]] zu [[Zürich]], a gestuerwen den [[8. Abrëll]] [[2026]] zu [[Paräis]]<ref>{{Citation|URL=https://www.spiegel.de/kultur/kino/mario-adorf-ist-tot-schauspieler-wurde-95-jahre-alt-a-187c61b6-9b9e-44e2-8e03-25d8622a54ad|Titel=Mario Adorf ist tot.|Gekuckt=2026-04-09|Auteur=spiegel.de|Wierk=spiegelu.de|Sprooch=de}}</ref>, war en [[Däitschland|däitsche]]-[[Schwäiz|Schwäizer]] [[Schauspiller]] an Auteur.
Hie krut Rollen a Filmer vu bedeitende Regisseure wéi [[Robert Siodmak]], [[Luigi Comencini]], [[Sam Peckinpah]], [[Valerio Zurlini]], [[Billy Wilder]], [[Edgar Reitz]], [[Volker Schlöndorff]] a [[Rainer Werner Fassbinder]].
Hien huet d'Haaptroll am TV-Film ''[[Ex und hopp - Ein böses Spiel um Liebe, Geld und Bier]]'' vum lëtzebuergesxhe Filmregisseur [[Andy Bausch]] gespillt.
== Filmographie ==
===Kino ===
=== vun 1954 bis 1959===
* 1954: ''[[08/15 (Film)|08/15]]|'' - Regie: [[Paul May (Filmregisseur)|Paul May]] - Haaptacteuren: [[Joachim Fuchsberger]], [[Hans Christian Blech]] - (als Gefreiter Wagner)
* 1954: ''08/15 Zweiter Teil'' - Regie: [[Paul May (Filmregisseur)|Paul May]] - Haaptacteuren: [[Joachim Fuchsberger]], [[O. E. Hasse]] - (als Gefreiter Wagner)
* 1955: ''Kirschen in Nachbars Garten'' - Regie: [[Erich Engels]] - Haaptacteuren: [[Grethe Weiser]], [[Oskar Sima]] - (als Strummert)
* 1955: ''08/15 - In der Heimat'' - Regie: Paul May - Haaptacteuren: Joachim Fuchsberger, [[Peter Carsten]] - (als Unteroffizier Stamm)
* 1956: ''[[Robinson soll nicht sterben]]'' - Regie: [[Josef von Báky]] - Haaptacteuren: [[Romy Schneider]], [[Horst Buchholz]] - (als Bertie)
* 1956: ''La ragazza della salina'' - Regie: [[Frantisek Cáp]] - Haaptacteuren: [[Marcello Mastroianni]], [[Kai Fischer]] - (als Coco)
* 1957: ''Der Arzt von Stalingrad'' - Regie: [[Géza von Radványi]] - Haaptacteuren: O.E. Hasse, [[Eva Bartok]] - (als Pelz)
* 1957: ''[[Nachts, wenn der Teufel kam]]'' - Regie: [[Robert Siodmak]] - Haaptacteuren: [[Claus Holm]], [[Hannes Messemer]] - (als Bruno Lüdke)
* 1958: ''[[Das Mädchen Rosemarie (Film 1958)|Das Mädchen Rosemarie]]'' - Regie: [[Rolf Thiele]] - Haaptacteuren: [[Nadja Tiller]], [[Peter van Eyck]] - (als Horst)
* 1959: ''[[Das Totenschiff (Film)|Das Totenschiff]]'' - Regie: [[Georg Tressler]] - Haaptacteuren: Horst Buchholz, [[Elke Sommer]] - (als Lawski)
* 1959: ''[[Am Tag als der Regen kam]]'' - Regie: [[Gerd Oswald]] - Haaptacteuren: [[Christian Wolff]], [[Corny Collins]] - (als Werner Maurer)
* 1959: ''Eine Stadt feiert Geburtstag'' - Regie: [[Ferdinand Khittl]] -(Kuerzfilm)
* 1959: ''Die Rückseite des Mondes'' - Regie: [[Günter Gräwert]] -(Kuerzfilm)
=== vun 1960 bis 1969===
* 1960: ''[[Bumerang]]'' - Regie: [[Alfred Weidenmann]] - Haaptacteuren: [[Hardy Krüger]], [[Martin Held]] - (als Georg Kugler)
* 1960: ''Mein Schulfreund'' - Regie: Robert Siodmak - Haaptacteuren: [[Heinz Rühmann]], [[Loni von Friedl]] - (als Niedermoser)
* 1960: ''[[Schachnovelle]]'' - Regie: Gerd Oswald - Haaptacteuren: [[Curd Jürgens]], [[Claire Bloom]] - (als Mirko Centowic)
* 1960: ''[[Qui êtes-vous, Monsier Sorge?]]'' - Regie: [[Yves Ciampi]] - Haaptacteuren: [[Thomas Holtzmann]], [[Boy Gobert]] - (als Max Klausen)
* 1960: ''[[Le goût de la violence]]'' - Regie: [[Robert Hossein]] - Haaptacteuren: Robert Hossein, [[Giovanna Ralli]] - (als Chamaco)
* 1961: ''[[A cavallo della tigre]]'' - Regie: [[Luigi Comencini]] - Haaptacteuren: [[Nino Manfredi]], [[Gian Maria Volonté]] - (als Mario Tagliabue)
* 1962: ''[[Lulu (Film 1962)|Lulu]]'' - Regie: Rolf Thiele - Haaptacteuren: Nadja Tiller, [[Hildegard Knef]] - (als Rodrigo Quast)
* 1962: ''Freddy und das Lied der Südsee'' - Regie: [[Werner Jacobs]] - Haaptacteuren: [[Freddy Quinn]], [[Jacqueline Sassard]]
* 1962: ''La leggenda di Fra Diavolo'' - Regie: [[Leopoldo Savona]] - Haaptacteuren: [[Tony Russel]], [[Haya Harareet]] - (als Nardone)
* 1962: ''Straße der Verheißung'' - Regie: [[Imo Moszkowicz]] - Haaptacteuren: [[Karin Baal]], [[Johanna von Koczian]] - (als Joe)
* 1962: ''[[Station Six-Sahara]]'' - Regie: [[Seth Holt]] - Haaptacteuren: [[Carroll Baker]], Peter van Eyck- (als Santos)
* 1963: ''[[Die endlose Nacht]]'' - Regie: [[Will Tremper]] - Haaptacteuren: [[Karin Hübner]], [[Harald Leipnitz]]
* 1963: ''[[Moral 63]]'' - Regie: Rolf Thiele - Haaptacteuren: Nadja Tiller, [[Charles Regnier]] - (als Axel Rottmann)
* 1963: ''[[Winnetou - 1. Teil]]'' - Regie: [[Harald Reinl]] - Haaptacteuren: [[Lex Barker]], [[Pierre Brice]] - (als Frederick Santer)
* 1964: ''[[La visita]]'' - Regie: [[Antonio Pietrangeli]] - Haaptacteuren: [[Sandra Milo]], [[François Périer]] - (als Cucaracha)
* 1963: ''Vorsicht, Mister Dodd'' - Regie: Günter Gräwert - Haaptacteuren: Heinz Rühmann, [[Anton Diffring]] - (als Buddy Herman)
* 1964: ''[[Der letzte Ritt nach Santa Cruz]]'' - Regie: [[Rolf Olsen]] - Haaptacteuren: [[Edmund Purdom]], [[Marianne Koch]] - (als Pedro Ortiz)
* 1964: '' Polizeirevier Davidswache'' - Regie: [[Jürgen Roland]] - Haaptacteuren: [[Wolfgang Kieling]], [[Hannelore Schroth]]
* 1964: ''Die Goldsucher von Arkansas'' - Regie: [[Paul Martin]] - Haaptacteuren: [[Brad Harris]], [[Horst Frank]] - (als Matt Ellis)
* 1964: ''[[Major Dundee]]'' - Regie: [[Sam Peckinpah]] - Haaptacteuren: [[Charlton Heston]], [[Senta Berger]] - (als Gomez)
* 1965: ''[[The Dirty Game]]'' - Regie: [[Christian-Jaque]], [[Werner Klingler]], [[Carlo Lizzani]], [[Terence Young]] - Haaptacteuren: [[Henry Fonda]], [[Robert Ryan]] - (als Calaghan)
* 1965: ''Le soldatesse'' - Regie: [[Valerio Zurlini]] - Haaptacteuren: [[Anna Karina]], [[Marie Laforêt]] - (als Castagnoli)
* 1964: ''[[Estambul 65]]'' - Regie: [[Antonio Isasi-Isasmendi]] - Haaptacteuren: Horst Buchholz, [[Sylva Koscina]] - (als Bill)
* 1965: ''[[Die Herren]]'' - Regie: [[Franz Seitz Jr.|Franz Seitz]], [[Rolf Thiele]], [[Alfred Weidenmann]] - Haaptacteuren: [[Robert Hoffmann]], Peter van Eyck
* 1965: ''[[Ten Little Indians (Film 1965)|Ten Little Indians]]'' - Regie: [[George Pollock]] - Haaptacteuren: [[Shirley Eaton]], [[Daliah Lavi]] - (als Grohmann)
* 1965: ''Tierra de fuego'' - Regie: [[Jaime Jesús Balcázar]], [[Mark Stevens]] - Haaptacteuren: Marianne Koch, Mark Stevens - (als Abel Dragna)
* 1965: ''[[Io la conoscevo bene]]'' - Regie: [[Antonio Pietrangeli]] - Haaptacteuren: [[Stefania Sandrelli]], [[Jean-Claude Brialy]] - (als Emilio Ricci)
* 1965: ''Ganovenehre'' - Regie: [[Wolfgang Staudte]] - Haaptacteuren: [[Gert Fröbe]], Karin Baal - (als Georg)
* 1966: ''Operazione San Gennaro'' - Regie: [[Dino Risi]] - Haaptacteuren: Nino Manfredi, Senta Berger - (als Sciascillo)
* 1965: ''Una rosa per tutti'' - Regie: [[Franco Rossi]] - Haaptacteuren: [[Claudia Cardinale]], [[Nino Manfredi]] - (als Paolo)
* 1966: ''[[Zärtliche Haie]]'' - Regie: [[Michel Deville]] - Haaptacteuren: [[Gérard Barray]], [[Anna Karina]] - (als Spioun SB3)
* 1967: ''Le dolci signore'' - Regie: [[Luigi Zampa]] - Haaptacteuren: [[Ursula Andress]], [[Virna Lisi]] - (als Polizist)
* 1967: ''Questo fantasmi'' - Regie: [[Renato Castellani]] - Haaptacteuren: [[Sophia Loren]], [[Vittorio Gassman]] - (als Alfredo Mariano)
* 1968: ''E per un tetto un ciele di stelle'' - Regie: [[Giulio Petroni]] - Haaptacteuren: [[Giuliano Gemma]], [[Magda Konopka]] - (als Harry)
* 1969: ''[[Engelchen macht weiter - Hoppe, hoppe Reiter]]'' - Regie: [[Michael Verhoeven]] - Haaptacteuren: [[Gila von Weitershausen]], [[Christof Wackernagel]] - (als Augustin Wohlfahrt)
* 1969: ''Massnahmen gegen Fanatiker'' - Regie: [[Werner Herzog]] - (Kuerzfilm)
* 1969: ''[[Gli specialisti]]'' - Regie: [[Sergio Corbucci]] - Haaptacteuren: [[Johnny Hallyday]], [[Françoise Fabian]] - (als El Diablo)
* 1969: ''Krasnaya palatka'' - Regie: [[Mikhail Kalatozov]] - Haaptacteuren: [[Sean Connery]], [[Peter Finch]] - (als Giuseppe Biagi)
=== vun 1970 bis 1979===
* 1970: ''[[L'uccello dalle piume di cristallo]]'' - Regie: [[Dario Argento]] - Haaptacteuren: [[Tony Musante]], [[Enrico Maria Salerno]] - (als Berto Consalvi)
* 1970: ''[[Die Herren mit der weißen Weste]]'' - Regie: Wolfgang Staudte - Haaptacteuren: [[Martin Held]], [[Walter Giller]] - (als Brumo Stiegler)
* 1970: [[Deadlock]] - Regie: [[Roland Klick]] - Haaptacteuren: [[Anthony Dawson]], [[Marquard Bohm]] - (als Charles Dump)
* 1971: ''L'arciere di Sherwood'' - Regie: [[Giorgio Ferroni]] - Haaptacteuren: Giuliano Gemma, [[Mark Damon]] - (als Tuck)
* 1971: ''Un'anguilla da 300 milioni'' - Regie: [[Salvatore Samperi]] - Haaptacteuren: [[Ottavia Piccolo]], [[Lino Toffolo]] - (als Nane Mora)
* 1971: ''La corta notte delle bambolo di vetro'' - Regie: [[Aldo Lado]] - Haaptacteuren: [[Ingrid Thulin]], [[Jean Sorel]] - (als Jacques Versain)
* 1972: ''La violenza: quinto potere'' - Regie: [[Florestano Vancini]] - Haaptacteuren: Enrico Maria Salerno, [[Gastone Moschin]] - (als Amedeo Barrese)
* 1971: ''[[Milano calibro 9]]'' - Regie: [[Fernando Di Leo]] - Haaptacteuren: Gastone Moschin, [[Barbara Bouchet]] - (als Rocco Musco)
* 1972: ''Quando le donne persero la coda'' - Regie: [[Pasquale Festa Campanile]] - Haaptacteuren: Senta Berger, [[Lando Buzzanca]] - (als Pap)
* 1972: ''La polizia ringrazia'' - Regie: [[Steno]] - Haaptacteuren: Enrico Maria Salerno, [[Mariangela Melato]] - (als Ricciuti)
* 1972: ''King, queen, knave'' - Regie: [[Jerzy Skolimowski]] - Haaptacteuren: [[Gina Lollobrigida]], [[David Niven]] - (als Professer Ritter)
* 1972: ''La mala ordine'' - Regie: [[Fernando Di Leo]] - Haaptacteuren: [[Henry Silva]], [[Woody Strode]] - (als Luca Canali)
* 1973: ''Sans sommation'' - Regie: [[Bruno Gantillon]] - Haaptacteuren: [[Maurice Ronet]], [[Bruno Cremer]] - (als Pierre Capra)
* 1973: ''Il delitto Matteotti'' - Regie: [[Florestano Vancini]] - Haaptacteuren: [[Franco Nero]], [[Riccardo Cucciolla]] - (als Benito Mussolini)
* 1973: ''[[Die Reise nach Wien]]'' - Regie: [[Edgar Reitz]] - Haaptacteuren: [[Elke Sommer]], [[Hannelore Elsner]] - (als Fred Scheuermann)
* 1974: ''Brigitte, Laura, Ursula, Monica, Raquel, Litz, Florinda, Barbara, Claudia, e Sofia le chiamo tutte... anima mia'' - Regie: [[Mauro Ivaldi]] - Haaptacteuren: [[Pamela Tiffin]] - (als Egiste Marzoli)
* 1974: ''[[Processo per direttissima]]'' - Regie: [[Lucio De Caro]] - Haaptacteuren: [[Ira von Fürstenberg]], [[Gabriele Ferzetti]] - (als Benedikter)
* 1974: ''La polizia chiede aiuto'' - Regie: [[Massimo Dallamano]] - Haaptacteuren: Giovanna Ralli, [[Marina Berti]] - (als Inspekter Valentini)
* 1974: ''La faille'' - Regie: [[Peter Fleischmann]] - Haaptacteuren: [[Michel Piccoli]], [[Ugo Tognazzi]] - (als Manager)
* 1975: ''[[Die verlorene Ehre der Katharina Blum]]'' - Regie: [[Volker Schlöndorff]] - Haaptacteuren: [[Angela Winkler]], [[Heinz Bennent]] - (als Beizmenne)
* 1975: ''MitGift'' - Regie: Michael Verhoeven - Haaptacteuren: Senta Berger, [[Elisabeth Flickenschildt]] - (als Edgar Burgmann)
* 1975: ''Cuore di cane'' - Regie: [[Alberto Lattuada]] - Haaptacteuren: [[Max von Sydow]], [[Vadim Glowna]] - (als Bormenthàl)
* 1976: ''[[Bomber und Paganini]]'' - Regie: [[Nicos Perakis]] - Haaptacteuren: [[Tilo Prückner]], [[Barbara Valentin]] - (als Bomber)
* 1977: ''Gefundenes Fressen'' - Regie: [[Michael Verhoeven]] - Haaptacteuren: [[Heinz Rühmann]], [[René Deltgen]] - (als Erwin)
* 1977: ''Io ho paura'' - Regie: [[Damiano Damiani]] - Haaptacteuren: [[Gian Maria Volontè]], [[Erland Josephson]] - (als Moser)
* 1977: ''Difficile morire'' - Regie: [[Umberto Silva]] - Haaptacteuren: [[Marc Porel]], [[Barbara Magnolfi]]
* 1977: ''Tod oder Freiheit'' - Regie: [[Wolf Gremm]] - Haaptacteuren: [[Erika Pluhar]], [[Harald Leipnitz]] - (als Max)
* 1977: ''[[Der Hauptdarsteller]]'' - Regie: [[Reinhard Hauff]] - Haaptacteuren: [[Hans Brenner]], [[Vadim Glowna]] - (als Schikowski)
* 1978: ''Taugenichts'' - Regie: [[Bernhard Sinkel]] - Haaptacteuren: [[Jacques Breuer]], [[Eva Maria Meineke]]
* 1977: ''[[Deutschland im Herbst]]'' - Regie: [[Rainer Werner Fassbinder]], [[Bernhard Sinkel]], Volker Schlöndorff, Edgar Reitz, [[Alexander Kluge]], [[Katja Rupé]] - Haaptacteuren: Heinz Bennent, [[Helmut Griem]]
* 1978: ''[[Fedora]]'' - Regie: [[Billy Wilder]] - Haaptacteuren: [[William Holden]], [[Marthe Keller]] - (als Hotel Manager)
* 1978: ''[[Die Blechtrommel (Film)|Die Blechtrommel]]'' - Regie: Volker Schlöndorff - Haaptacteuren: [[Angela Winkler]], [[David Bennent]] - (als Alfred Matzerath)
* 1979: ''Milo Milo'' - Regie: [[Nicos Perakis]] - Haaptacteuren: [[Andréa Ferréol]], [[Veruschka von Lehndorff]] - (als Thanasis)
=== vun 1980 bis 1989===
* 1980: ''L'empreinte des géants'' - Regie: [[Robert Enrico]] - Haaptacteuren: [[Serge Reggiani]], Andréa Ferréol - (als Meru)
* 1981: ''[[Lola (Film 1981)|Lola]]'' - Regie: Rainer Werner Fassbinder - Haaptacteuren: [[Barbara Sukowa]], [[Armin Mueller-Stahl]] - (als Schuckert)
* 1981: ''La disubbidienza'' - Regie: [[Aldo Lado]] - Haaptacteuren: [[Stefania Sandrelli]], [[Teresa Ann Savoy]] - (als Manzi)
* 1982: ''Invitation au voyage'' - Regie: [[Peter Del Monte]] - Haaptacteuren: [[Laurent Malet]], [[Aurore Clément]] - (als Timour)
* 1982: ''La côte d'amour'' - Regie: [[Charlotte Dubreuil]] - Haaptacteuren: [[Danièle Delorme]], [[Françoise Prévost]] - (als Louis Zanella)
* 1983: ''[[State buoni se potete]]'' - Regie: [[Luigi Magni]] - Haaptacteuren: [[Philippe Leroy (Schauspiller)|Philippe Leroy]], [[Johnny Dorelli]] - (als Sisto V)
* 1983: ''Klassenverhältnisse'' - Regie: [[Danièle Huillet]], [[Jean-Marie Straub]] - Haaptacteuren: [[Laura Betti]], [[Christian Heinisch]] - (als Monni)
* 1984: ''Coconuts'' - Regie: [[Franz Novotny]] - Haaptacteuren: [[Hanno Pöschl]], [[Rainhard Fendrich]] - (als Siemann)
* 1985: ''Marie Ward - Zwischen Galgen und Glorie'' - Regie: [[Angelika Weber]] - Haaptacteuren: [[Hannelore Elsner]], [[Irm Hermann]] - (als Popst Urban VIII)
* 1985: ''The Holcroft Convenant'' - Regie: [[John Frankenheimer]] - Haaptacteuren: [[Michael Caine]], [[Lilli Palmer]] - (als Erich Kessler)
* 1986: ''[[Momo (1986)|Momo]]'' - Regie: [[Johannes Schaaf]] - Haaptacteuren: Armin Mueller-Stahl, Radost Bokel- (als Nicola)
* 1986: ''The second victory'' - Regie: [[Gerald Thomas]] - Haaptacteuren: [[Helmut Griem]], [[Renée Soutendijk]] - (als Sepp Kunzli)
* 1986: ''La ragazza dei lilla'' - Regie: [[Flavio Mogherini]] - Haaptacteuren: [[Laurent Terzieff]], [[Mimsy Farmer]] - (als Albert)
* 1987: ''Des Teufels Paradies'' - Regie: [[Vadim Glowna]] - Haaptacteuren: [[Jürgen Prochnow]], [[Sam Waterston]] - (als Schomberg)
* 1987: ''Notte italiana'' - Regie: [[Carlo Mazzacurati]] - Haaptacteuren: [[Marco Messeri]], [[Giulia Boschi]] - (als Alvise Tornova)
* 1988: ''I ragazzi di via Panisperna'' - Regie: [[Gianni Amelio]] - Haaptacteuren: [[Laura Morante]], [[Virna Lisi]] - (als Orso Mario Corbino)
* 1989: ''Francesco'' - Regie: [[Liliana Cavani]] - Haaptacteuren: [[Mickey Rourke]], [[Helena Bonham Carter]] - (als Kardinol)
* 1989: ''Vado a riprendermi il gatto'' - Regie: [[Giuliano Biagetti]] - Haaptacteuren: [[Barbara De Rossi]], [[Jean-Pierre Cassel]] - (als Alceo Brancicalori)
* 1989: ''Try This One for Size'' - Regie: [[Guy Hamilton]] - Haaptacteuren: [[David Carradine]], [[Arielle Dombasle]] - (als Radnitz)
=== vun 1990 bis 1999 ===
* 1990: ''Maxantimo'' - Regie: [[Rudolf Straub]] - Haaptacteuren: [[Martin Hueber]], [[Johan Kylén]] - (als Erwin Papp)
* 1990: ''[[Rosamunde]]'' - Regie: [[Egon Günther]] - Haaptacteuren: [[Richy Müller]], [[Jürgen Vogel]] - (als Levin)
* 1990: ''Mio caro Dottor Gräsler'' - Regie: [[Roberto Faenza]] - Haaptacteuren: [[Keith Carradine]], [[Kristin Scott Thomas]]
* 1990: ''Présumé dangereux'' - Regie: [[Georges Lautner]] - Haaptacteuren: [[Michael Brandon]], [[Robert Mitchum]] - (als Radnitz)
* 1990: ''Jours tranquilles à Clichy'' - Regie: [[Claude Chabrol]] - Haaptacteuren: [[Andrew McCarthy]], [[Barbara De Rossi]] - (als Ernest)
* 1990: ''Mat'' - Regie: [[Gleb Panfilov]] - Haaptacteuren: [[Inna Churikova]], [[Viktor Rakov]] - (als Rybin)
* 1990: ''[[Café Europa]]'' - Regie: [[Franz Xaver Bogner]] - Haaptacteuren: [[Jacques Breuer]], [[Barbara Auer]] - (als Mikis)
* 1991: ''Money'' - Regie: [[Steven Hilliard Stern]] - Haaptacteuren: [[Eric Stoltz]], [[Maryam d'Abo]]
* 1991: ''Pizza Colonia'' - Regie: [[Klaus Emmerich]] - Haaptacteuren: [[Riccardo Cucciolla]], [[Willy Millowitsch]] - (als Francesco Serboli)
* 1993: ''Abissinia'' - Regie: [[Francesco Ranieri Martinotti]] - Haaptacteuren: [[Grazyna Szapolowska]], [[Enrico Salimbeni]] - (als Enzo Pagnini)
* 1994: ''Amigomio'' - Regie: [[Jeanine Meerapfel]], [[Alcides Chiesa]] - Haaptacteuren: [[Debora Brandwajnman]], [[Daniel Kuzniecka]] - (als Grousspapp)
* 1996: ''Alles nur Tarnung'' - Regie: [[Peter Zingler]] - Haaptacteuren: [[Elke Sommer]], [[Ben Becker]] - (als Willy Butzbach)
* 1997: ''[[Rossini - oder die mörderische Frage, wer mit wem schlief]]'' - Regie: [[Helmut Dietl]] - Haaptacteuren: [[Götz George]], [[Gudrun Landgrebe]] - (als Paolo Rossini)
* 1997: ''Smilla's Sense of Snow'' - Regie: [[Bille August]] - Haaptacteuren: [[Julia Ormond]], [[Gabriel Byrne]] - (als Sigmund Lukas)
* 1997: ''Alle für die Mafia'' - Regie: [[Gernot Friedel]] - Haaptacteuren: [[Tilo Prückner]], [[Christine Neubauer]] - (als Don Michele)
===vun 2000 bis 2009 ===
* 2002: ''[[Epsteins Nacht]]'' - Regie: [[Urs Egger]] - Haaptacteuren: [[Bruno Ganz]], [[Annie Girardot]] - (als Jochen Epstein)
* 2005: ''Es ist ein Elch entsprungen'' - Regie: [[Ben Verbong]] - Haaptacteuren: [[Anja Kling]], [[Jürgen Tarrach]] - (als Weihnachtsmann)
* 2007: ''[[Die rote Zora]]'' - Regie: [[Peter Kahane]] - Haaptacteuren: [[Linn Reusse]], [[Ben Becker]] - (als Gorian)
* 2009: ''[[Same Same But Different]]'' - Regie: [[Detlev Buck]] - Haaptacteuren: [[David Kross]] , [[Apinya Sakuljaroensuk]] - (als Behr)
===vun 2010 bis 2026 ===
* 2011: ''Gegengerade'' - Regie: [[Tarek Ehlail]] - Haaptacteuren: [[Timo Jacobs]], [[Fabian Busch]] - (als Baldu)
* 2012: ''Die Libelle und das Nashorn'' - Regie: [[Lola Randl]] - Haaptacteuren: [[Fritzi Haberlandt]], [[Irm Hermann]] - (als Nino Winter)
* 2013: ''Die Erfindung der Liebe'' - Regie: Lola Randl - Haaptacteuren: [[Maria Kwiatkowsky]], [[Sunnyi Melles]] - (als Hermann von Kirsch)
* 2013: ''Der letzte Mentsch'' - Regie: [[Pierre-Henry Salfati]] - Haaptacteuren: [[Katharina Derr]], [[Hannelore Elsner]] - (als Marcus Schwarz)
* 2014: ''Altersglühen - Speed Dating für Senioren'' - Regie: [[Jan Georg Schütte]] - Haaptacteuren: Senta Berger, [[Victor Choulman]] - (als Johann Schäfer)
* 2016: ''Schubert in Love'' - Regie: [[Olaf Schubert]] - Haaptacteuren: [[Olaf Schubert]], [[Marie Leuenberger]] - (als Professer Schubert)
* 2016: ''Winnetou - Der letzte Kampf'' - Regie: [[Philipp Stölzl]] - [Haaptacteuren: [[Nik Xhelilaj]], [[Wotan Wilke Möhring]] - (als Frederick Louis Santer)
* 2018: ''Pygmalion'' - Regie: [[Andre Hoven]] - (Kuerzfilm)
* 2023: ''Real Fight'' - Regie: [[Ahmet Tas]] - Haaptacteuren: [[Mathis Landwehr]], [[Mina Tander]] - (als Wechselburg)
=== Televisioun ===
* 1954: ''Meuterei auf der Caine'' - (TV-Film) - Regie: [[Hans Schweikart]] - Haaptacteuren: [[Siegfried Lowitz]], [[Paul Bildt]]
* 1956: ''Die Tochter des Brunnenmachers'' - (TV-Film) - Regie: [[Wilm ten Haaf]] - Haaptacteuren: [[Krista Keller]], [[Willy Maertens]] - (als Félipe Rambert)
* 1957: ''Die Schwestern'' - (TV-Film) - Regie: [[Kurt Wilhelm]] - Haaptacteuren: [[Brigitte Rau]], [[Ellen Schwiers]] - (als Relli)
* 1957: ''Monsignores große Stunde'' - (TV-Film) - Regie: [[Fritz Umgelter]] - Haaptacteuren: [[Anton Reimer]], [[Howard Vernon]] - (als Gabriele Augustino Pagnani)
* 1957: ''Mammis Wanderjahre'' - (TV-Film) - Regie: [[Carl-Heinz Schroth]] - Haaptacteuren: [[Käthe Haack]], [[Albert Lieven]] - (als Fred Hayter)
* 1958: ''Schwester Bonaventura'' - (TV-Film) - Regie: Wilm ten Haaf - Haaptacteuren: [[Hilde Krahl]], [[Edith Schultze-Westrum]] - (als Willy Pentridge)
* 1959: ''Nachtasyl'' - (TV-Film) - Regie: [[Paul Verhoeven (däitsche Filmregisseur)| Paul Verhoeven]] - Haaptacteuren: [[Bum Krüger]], [[Maria Schanda]] - (als Wasjka Pepel)
* 1957: ''Baby gesucht'' - (TV-Kuerzfilm) - Regie: [[Karel Cepek]]
* 1962: ''Karol'' - (TV-Film) - Regie: [[Rolf Hädrich]] - Haaptacteuren: [[Georg Bahmann]], [[Max Noack]]
* 1963: ''Die zwölf Geschworenen'' - (TV-Film) - Regie: [[Günter Gräwert]] - Haaptacteuren: [[Siegfried Lowitz]], [[Walter Rilla]]
* 1966: ''Herr Puntila und sein Knecht Matti'' - (TV-Film) - Regie: [[Rolf Hädrich]] - Haaptacteuren: [[Leonard Steckel]], [[Karin Baal]] - (als Matti)
* 1970: ''Jumbo - Ein Elefantenleben'' - (TV-Film) - Regie: [[Michael Pfleghar]] - Haaptacteuren: [[Eddie Constantine]], [[Jean-Pierre Cassel]] - (als Generoldirekter Sidney)
* 1972: ''Le avventure di Pinocchio'' - (TV-Mini-Serie) - (als Zirkusdirekter) - (1 Episod)
* 1977: ''Un anno di scuola'' - (TV-Film) - Regie: [[Franco Giraldi]] - Haaptacteuren: [[Laura Lenzi]], [[Stefano Patrizi]] - (als Professer Taucer)
* 1977: ''Gli occhi del drago'' - (TV-Mini-Serie) - (2 Episoden)
* 1980: ''Gesucht wird... Drei Geschichten um nicht ganz ehrenwerte Herren'' - (TV-Film) - Regie: Fritz Umgelter - Haaptacteuren: [[Curt Bois]], [[Helga Feddersen]]
* 1981: ''The Little World of Don Camillo'' - Regie: [[Peter Hammond]] - (TV-Serie) - (als Don Camillo) - (13 Episoden)
* 1982: ''Smiley's People'' - Regie: [[Simon Langton]] - (TV-Mini-Serie) - (2 Episoden) - (als Claus Kretzschmar)
* 1982-1983: ''Marco Polo'' - Regie: [[Giuliano Montaldo]] - (TV-Serie) - (als Giovanni)- (6 Episoden)
* 1982: ''Les tilleuls de Lautenbach'' - (TV-Film) - Regie: [[Bernard Saint-Jacques]] - Haaptacteuren: [[Lucas Bléger]], [[Frédéric Flory]] - (als Fouchs)
* 1984: ''La vigna di uve nere'' - Regie: [[Sandro Bolchi]] - Haaptacteuren: [[Lea Massari]], [[Federica De Bortoli]] - (TV-Mini-Serie) - (2 Episoden)
* 1982: ''Die Flucht ohne Ende'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1985: ''[[Via Mala (TV-Film 1985)|Via Mala]]'' - (TV-Mini-Serie) - Regie: [[Tom Toelle]] - (2 Episoden) - (als Jonas Lauretz)
* 1985: ''Olga e i suoi figli'' - (TV-Mini-Serie) - (4 Episoden)
* 1986: ''[[Kir Royal (TV-Serie)|Kir Royal]]'' - (TV-Serie) - Regie: [[Helmut Dietl]] - (1 Episod)
* 1986: ''Die Jungs im Herbst'' - (TV-Film) - Regie: Mario Adorf, [[Gerhard Klingenberg]] - Haaptacteuren: [[Hardy Krüger]] - (als Henry Finnegan)
* 1986: ''Mino'' - (TV-Serie) - (5 Episoden) - (als Lupo)
* 1987: ''Facciaffittasi'' - (TV-Mini-Serie) - Regie: [[José Maria Sanchez]] - (6 Episoden) - (als Rigoletto)
* 1988: ''Heimatmuseum'' - (TV-Mini-Serie) - Regie: [[Egon Günther]] - Haaptacteuren: [[Helmut Zierl]], [[Dolly Dollar]] - (3 Episoden) - (als Alfons Rogalla)
* 1982: ''Rausch der Verwandlung'' - (TV-Mini-Serie) - Regie: [[Édouard Molinaro]] - Haaptacteuren: [[Evelyne Bouix]], [[Vera Tschechowa]] - (2 Episoden) - (als Anthony van Boolen)
* 1988: ''Abendstunde im Spätherbst'' - (TV-Film) - Regie: [[August Everding]] - Haaptacteuren: [[Horst Bollmann]], [[Hans-Jürgen Schatz]] - (als Maximilian Friedrich Korbes)
* 1989: ''Keine Gondel für die Leiche'' - (TV-Film) - Regie: [[Franz Josef Gottlieb]] - Haaptacteuren: [[Eddi Arent]], [[Hans Clarin]] - (als Leonida)
* 1989: ''La piovra'' - (TV-Serie) - (5 Episoden) - (als Salvatore)
* 1989: ''Gioco di società'' - (TV-Film) - Regie: [[Nanni Loy]] - Haaptacteuren: [[Lina Sastri]], [[Alessandro Haber]] - (als Spano)
* 1989: ''La trappola'' - (TV-Film) - Regie: [[Carlo Lizzani]] - Haaptacteuren: [[Johnny Dorelli]], [[Florinda Bolkan]] - (als Kanz)
* 1989: ''Sabbath'' - (TV-Mini-Serie) – Episod: ''La luna negra'' - Regie: [[Imanol Uribe]] - Haaptacteuren: [[Lydia Bosch]], [[Fernando Guillén]]
* 1982: ''Oceano'' - (TV-Mini-Serie) - Regie: [[Ruggero Deodato]] - Haaptacteuren: [[Irene Papas]], [[Lou Castel]] - (als Damian Centeno) - (6 Episoden)
* 1989: ''Eppur si muove!'' - (TV-Film) - Regie: [[Ivo Barnabò Micheli]] - Haaptacteuren: [[F. Murray Abraham]], [[Andrea Emeri]])
* 1990: ''Total Normal'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1991: ''Insel der Träume'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1991: ''[[Ex und hopp - Ein böses Spiel um Liebe, Geld und Bier]]'' - (TV-Film) - Regie: [[Andy Bausch]] - Haaptacteuren: [[Manfred Zapatka]], [[Désirée Nosbusch]] - (als Heinrich Hartholz)
* 1990: ''[[Die Kaltenbach-Papiere]]'' - (TV-Mini-Serie) - Regie: [[Rainer Erler]] - Haaptacteuren: [[Gudrun Landgrebe]], [[Ulrich Tukur]] - (als Istvan Kaltenbach) - (2 Episoden)
* 1991: ''Les aventuriers du Rio Verde'' - (TV-Serie)
* 1991: '' Fantaghirò'' - (TV-Mini-Serie) - (2 Episoden)
* 1993: ''[[Der große Bellheim]]'' - (TV-Mini-Serie) - Regie: [[Dieter Wedel]] - Haaptacteuren: [[Heinz Schubert]], [[Hans Korte]] - (als Peter Bellheim)
* 1993: ''Uomo di rispetto'' - (TV-Film) - Regie: Damiano Damiani- Haaptacteuren: [[Michele Placido]], [[]Giorgia Bongiann]
* 1993: ''König der letzten Tage'' - (TV-Mini-Serie) - Regie: Tom Toelle - Haaptacteuren: [[Christoph Waltz]], [[Deborah Kaufmann]] - (als Franz Graf Waldeck) - (2 Episoden)
* 1993: ''Maus und Katz'' - (TV-Film) - Regie: [[Hajo Gies]] - Haaptacteuren: [[Ulrich Tukur]], [[Dieter Mann]] - (als Heinz Lückert)
* 1994: ''Missus'' - (TV-Film) - Regie: [[Alberto Negrin]] - Haaptacteuren: [[Iain Glen]], [[Catherine Wilkening]] - (als Tadigov)
* 1995: ''Bauernschach'' - (TV-Film) - Regie: [[Helmut Berger]] - Haaptacteuren: [[Otto Sander]], [[Marika Green]] - (als Franz Hofnagel)
* 1996: ''Kommissar Klefisch'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1996: ''Der Schattenmann'' - (TV-Serie) - Regie: [[Dieter Wedel]] - Haaptacteuren: [[Heinz Hoenig]], [[Günter Strack]] - (als Jan Herzog) - (5 Episoden)
* 1994: ''Il piccolo Lord'' - (TV-Film) - Regie: [[Gianfranco Albano]] - Haaptacteuren: [[Marianne Sägebrecht]], [[Antonella Ponziani]] - (als Carl Schneibel)
* 1996: ''Tresko - Der Maulwurf'' - (TV-Film) - Regie: [[Hartmut Griesmayr]] - Haaptacteuren: Gudrun Landgrebe, [[Diana Körner]] - (als Joachim Tresko)
* 1996: ''Tresko - Im Visier der Drogenmafia'' - (TV-Film) - Regie: Günter Gräwert - Haaptacteuren: [[Gudrun Landgrebe]], [[Juraj Kukura]] - (als Joachim Tresko)
* 1996: ''Tresko - Amigo Affäre'' - (TV-Film) - Regie: [[Hajo Gies]] - Haaptacteuren: Gudrun Landgrebe, [[Claude-Oliver Rudolph]] - (als Joachim Tresko)
* 1998: '' La quindicesima epistola '' - (TV-Film) - Regie: [[José Maria Sanchez]] - Haaptacteuren: [[Daniele Liotti]], [[Debora Caprioglio]] - (als Pater Zeffirino)
* 1999: '' Caraibi '' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1999: '' Ama il tuo nemico '' - (TV-Film) - Regie: Damiano Damiani - Haaptacteuren: [[Andrea Di Stefano]], [[Cecilia Dazzi]] - (als Nisticò)
* 1999: '' Comeback für Freddy Baker '' - (TV-Film) - Regie: [[Matti Geschonneck]] - Haaptacteuren: [[Aglaia Szyszkowitz]], [[Tilo Prückner]] - (als Freddy Baker)
* 2000: '' Vola Sciusciù '' - (TV-Film) - Regie: [[Joseph Sargent]] - Haaptacteuren: [[Lino Banfi]], [[Karin Proia]] - (als Stolz)
* 2000: '' Gioco di specchi '' - (TV-Film) - Regie: José Maria Sanchez - Haaptacteuren: [[Natasha Stefanenko]], [[Burt Young]] - (als Dragomir Malevic)
* 2000: '' Il ritorno del piccolo Lord '' - (TV-Film) - Regie: [[Giorgio Capitani]] - Haaptacteuren: Marianne Sägebrecht, Antonella Ponziani - (als Karl Schneibel)
* 2002: ''Die Affäre Semmeling'' - (TV-Serie) - Regie: Dieter Wedel - (6 Episoden)
* 2002: ''Die Nibelungen'' - (TV-Film) - Regie: Dieter Wedel - Haaptacteuren: [[Götz Schubert]], [[Maria Schrader]] - (als Hagen)
* 2003: ''I ragazzi della via Pál'' - (TV-Serie)
* 2004: ''Vera - Die Frau des Sizilianers'' - (TV-Film) - Regie: [[Joseph Vilsmaier]] - Haaptacteuren: [[Lara-Joy Körner]], [[Martin Semmelrogge]] - (als Carlo Scalli)
* 2005: ''Kanzleramt'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2005: ''Enigma - Eine uneingestandene Liebe'' - (TV-Film) - Regie: Volker Schlöndorff - Haaptacteuren: [[Justus von Dohnányi]] - (als Abel Znorko)
* 2006: ''Karol Wojtyla - Geheimnisse eines Papstes'' - (TV-Film) - Regie: [[Gero von Boehm]] - Haaptacteuren: [[Devid Striesow]], [[Michael Mendl]] - (als Peppino Mancuso)
* 2007: ''Rosa Roth'' - (TV-Serie) - (3 Episod)
* 2007: ''Kleiner Dodo'' - (TV-Serie)
* 2008: ''Rebecca Ryman: Wer Liebe verspricht'' - (TV-Film) - Regie: [[Dieter Kehler]] - Haaptacteuren: [[Eva Habermann]], [[Erol Sander]] - (als Sir Joshua Templewood)
* 2010: ''Das Geheimnis der Wale'' - (TV-Film) - Regie: [[Philipp Kadelbach]] - Haaptacteuren: [[Veronica Ferres]], [[Christopher Lambert]] - (als Professer Johannes Waldmann)
* 2010: ''Der letzte Patriarch'' - (TV-Film) - Regie: [[Michael Steinke]] - Haaptacteuren: Hannelore Elsner, [[Max Urlacher]] - (als Konrad Hansen)
* 2011: ''Die lange Welle hinterm Kiel'' - (TV-Film) - Regie: [[ Nikolaus Leytner]] - Haaptacteuren: [[Veronica Ferres]], [[Christiane Hörbiger]] - (als Martin Burian)
* 2013: ''Krokodil'' - (TV-Film) - Regie: [[Urs Egger]] - Haaptacteuren: [[Alwara Höfels]], [[Dagmar Manzel]] - (als Richard)
* 2013: ''Pinocchio'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 2014: ''Altersglühen – Die Serie'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 2015: ''Der Liebling des Himmels'' - (TV-Film) - Regie: [[Dani Levy]] - Haaptacteuren: [[Axel Milberg]], [[Andreja Schneider]] - (als Sorel)
* 2016: ''Winnetou - Der Mythos lebt'' - (TV-Mini-Serie) - (1 Episod)
* 2000: ''Einmal Sohn, immer Sohn'' - (TV-Film) - Regie: [[Thomas Jauch]] - Haaptacteuren: [[Christiane Hörbiger]], [[Frank Auerbach]] - (als Roland Hartwig)
* 2019: ''Alte Bande'' - (TV-Film) - Regie: [[Kaspar Heidelbach]], [[Dirk Kummer]] - Haaptacteuren: Tilo Prückner, [[Hermann Beyer]] - (als Boxer)
== Bicher vum Mario Adorf ==
* 1992: ''Der Mäusetöter. Unrühmliche Geschichten''
* 1994: ''Der Dieb von Trastevere. Geschichten aus Italien''
* 1996: ''Der Fenstersturz und andere merkwürdige Geschichten''
* 2000: ''Der römische Schneeball. Wahre und erfundene Geschichten''
* 2004: ''Himmel und Erde. Unordentliche Erinnerungen''
* 2005: ''Mit einer Nadel bloß''
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
{{DEFAULTSORT:Adorf Mario}}
[[Kategorie:Däitsch Filmschauspiller]]
[[Kategorie:Schwäizer Filmschauspiller]]
[[Kategorie:Däitsch Theaterschauspiller]]
[[Kategorie:Schwäizer Theaterschauspiller]]
[[Kategorie:Däitsch Auteuren]]
[[Kategorie:Schwäizer Auteuren]]
[[Kategorie:Gebuer 1930]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2026]]
[[Kategorie:Grosses Bundesverdienstkreuz]]
4ars0pph6bfdnqcevjs0odug9bvhny1
2676825
2676824
2026-05-03T14:53:31Z
Puscas
735
....
2676825
wikitext
text/x-wiki
{{Skizz}}{{Infobox Biographie}}
De '''Mario Adorf''', gebuer den [[8. September]] [[1930]] zu [[Zürich]], a gestuerwen den [[8. Abrëll]] [[2026]] zu [[Paräis]]<ref>{{Citation|URL=https://www.spiegel.de/kultur/kino/mario-adorf-ist-tot-schauspieler-wurde-95-jahre-alt-a-187c61b6-9b9e-44e2-8e03-25d8622a54ad|Titel=Mario Adorf ist tot.|Gekuckt=2026-04-09|Auteur=spiegel.de|Wierk=spiegelu.de|Sprooch=de}}</ref>, war en [[Däitschland|däitsche]]-[[Schwäiz|Schwäizer]] [[Schauspiller]] an Auteur.
Hie krut Rollen a Filmer vu bedeitende Regisseure wéi [[Robert Siodmak]], [[Luigi Comencini]], [[Sam Peckinpah]], [[Valerio Zurlini]], [[Billy Wilder]], [[Edgar Reitz]], [[Volker Schlöndorff]] a [[Rainer Werner Fassbinder]].
Hien huet d'Haaptroll am TV-Film ''[[Ex und hopp - Ein böses Spiel um Liebe, Geld und Bier]]'' vum lëtzebuergesxhe Filmregisseur [[Andy Bausch]] gespillt.
== Filmographie ==
===Kino ===
=== vun 1954 bis 1959===
* 1954: ''[[08/15 (Film)|08/15]]|'' - Regie: [[Paul May (Filmregisseur)|Paul May]] - Haaptacteuren: [[Joachim Fuchsberger]], [[Hans Christian Blech]] - (als Gefreiter Wagner)
* 1954: ''08/15 Zweiter Teil'' - Regie: [[Paul May (Filmregisseur)|Paul May]] - Haaptacteuren: [[Joachim Fuchsberger]], [[O. E. Hasse]] - (als Gefreiter Wagner)
* 1955: ''Kirschen in Nachbars Garten'' - Regie: [[Erich Engels]] - Haaptacteuren: [[Grethe Weiser]], [[Oskar Sima]] - (als Strummert)
* 1955: ''08/15 - In der Heimat'' - Regie: Paul May - Haaptacteuren: Joachim Fuchsberger, [[Peter Carsten]] - (als Unteroffizier Stamm)
* 1956: ''[[Robinson soll nicht sterben]]'' - Regie: [[Josef von Báky]] - Haaptacteuren: [[Romy Schneider]], [[Horst Buchholz]] - (als Bertie)
* 1956: ''La ragazza della salina'' - Regie: [[Frantisek Cáp]] - Haaptacteuren: [[Marcello Mastroianni]], [[Kai Fischer]] - (als Coco)
* 1957: ''Der Arzt von Stalingrad'' - Regie: [[Géza von Radványi]] - Haaptacteuren: O.E. Hasse, [[Eva Bartok]] - (als Pelz)
* 1957: ''[[Nachts, wenn der Teufel kam]]'' - Regie: [[Robert Siodmak]] - Haaptacteuren: [[Claus Holm]], [[Hannes Messemer]] - (als Bruno Lüdke)
* 1958: ''[[Das Mädchen Rosemarie (Film 1958)|Das Mädchen Rosemarie]]'' - Regie: [[Rolf Thiele]] - Haaptacteuren: [[Nadja Tiller]], [[Peter van Eyck]] - (als Horst)
* 1959: ''[[Das Totenschiff (Film)|Das Totenschiff]]'' - Regie: [[Georg Tressler]] - Haaptacteuren: Horst Buchholz, [[Elke Sommer]] - (als Lawski)
* 1959: ''[[Am Tag als der Regen kam]]'' - Regie: [[Gerd Oswald]] - Haaptacteuren: [[Christian Wolff]], [[Corny Collins]] - (als Werner Maurer)
* 1959: ''Eine Stadt feiert Geburtstag'' - Regie: [[Ferdinand Khittl]] -(Kuerzfilm)
* 1959: ''Die Rückseite des Mondes'' - Regie: [[Günter Gräwert]] -(Kuerzfilm)
=== vun 1960 bis 1969===
* 1960: ''[[Bumerang]]'' - Regie: [[Alfred Weidenmann]] - Haaptacteuren: [[Hardy Krüger]], [[Martin Held]] - (als Georg Kugler)
* 1960: ''Mein Schulfreund'' - Regie: Robert Siodmak - Haaptacteuren: [[Heinz Rühmann]], [[Loni von Friedl]] - (als Niedermoser)
* 1960: ''[[Schachnovelle]]'' - Regie: Gerd Oswald - Haaptacteuren: [[Curd Jürgens]], [[Claire Bloom]] - (als Mirko Centowic)
* 1960: ''[[Qui êtes-vous, Monsier Sorge?]]'' - Regie: [[Yves Ciampi]] - Haaptacteuren: [[Thomas Holtzmann]], [[Boy Gobert]] - (als Max Klausen)
* 1960: ''[[Le goût de la violence]]'' - Regie: [[Robert Hossein]] - Haaptacteuren: Robert Hossein, [[Giovanna Ralli]] - (als Chamaco)
* 1961: ''[[A cavallo della tigre]]'' - Regie: [[Luigi Comencini]] - Haaptacteuren: [[Nino Manfredi]], [[Gian Maria Volonté]] - (als Mario Tagliabue)
* 1962: ''[[Lulu (Film 1962)|Lulu]]'' - Regie: Rolf Thiele - Haaptacteuren: Nadja Tiller, [[Hildegard Knef]] - (als Rodrigo Quast)
* 1962: ''Freddy und das Lied der Südsee'' - Regie: [[Werner Jacobs]] - Haaptacteuren: [[Freddy Quinn]], [[Jacqueline Sassard]]
* 1962: ''La leggenda di Fra Diavolo'' - Regie: [[Leopoldo Savona]] - Haaptacteuren: [[Tony Russel]], [[Haya Harareet]] - (als Nardone)
* 1962: ''Straße der Verheißung'' - Regie: [[Imo Moszkowicz]] - Haaptacteuren: [[Karin Baal]], [[Johanna von Koczian]] - (als Joe)
* 1962: ''[[Station Six-Sahara]]'' - Regie: [[Seth Holt]] - Haaptacteuren: [[Carroll Baker]], Peter van Eyck- (als Santos)
* 1963: ''[[Die endlose Nacht]]'' - Regie: [[Will Tremper]] - Haaptacteuren: [[Karin Hübner]], [[Harald Leipnitz]]
* 1963: ''[[Moral 63]]'' - Regie: Rolf Thiele - Haaptacteuren: Nadja Tiller, [[Charles Regnier]] - (als Axel Rottmann)
* 1963: ''[[Winnetou - 1. Teil]]'' - Regie: [[Harald Reinl]] - Haaptacteuren: [[Lex Barker]], [[Pierre Brice]] - (als Frederick Santer)
* 1964: ''[[La visita]]'' - Regie: [[Antonio Pietrangeli]] - Haaptacteuren: [[Sandra Milo]], [[François Périer]] - (als Cucaracha)
* 1963: ''Vorsicht, Mister Dodd'' - Regie: Günter Gräwert - Haaptacteuren: Heinz Rühmann, [[Anton Diffring]] - (als Buddy Herman)
* 1964: ''[[Der letzte Ritt nach Santa Cruz]]'' - Regie: [[Rolf Olsen]] - Haaptacteuren: [[Edmund Purdom]], [[Marianne Koch]] - (als Pedro Ortiz)
* 1964: '' Polizeirevier Davidswache'' - Regie: [[Jürgen Roland]] - Haaptacteuren: [[Wolfgang Kieling]], [[Hannelore Schroth]]
* 1964: ''Die Goldsucher von Arkansas'' - Regie: [[Paul Martin]] - Haaptacteuren: [[Brad Harris]], [[Horst Frank]] - (als Matt Ellis)
* 1964: ''[[Major Dundee]]'' - Regie: [[Sam Peckinpah]] - Haaptacteuren: [[Charlton Heston]], [[Senta Berger]] - (als Gomez)
* 1965: ''[[The Dirty Game]]'' - Regie: [[Christian-Jaque]], [[Werner Klingler]], [[Carlo Lizzani]], [[Terence Young]] - Haaptacteuren: [[Henry Fonda]], [[Robert Ryan]] - (als Calaghan)
* 1965: ''Le soldatesse'' - Regie: [[Valerio Zurlini]] - Haaptacteuren: [[Anna Karina]], [[Marie Laforêt]] - (als Castagnoli)
* 1964: ''[[Estambul 65]]'' - Regie: [[Antonio Isasi-Isasmendi]] - Haaptacteuren: Horst Buchholz, [[Sylva Koscina]] - (als Bill)
* 1965: ''[[Die Herren]]'' - Regie: [[Franz Seitz Jr.|Franz Seitz]], [[Rolf Thiele]], [[Alfred Weidenmann]] - Haaptacteuren: [[Robert Hoffmann]], Peter van Eyck
* 1965: ''[[Ten Little Indians (Film 1965)|Ten Little Indians]]'' - Regie: [[George Pollock]] - Haaptacteuren: [[Shirley Eaton]], [[Daliah Lavi]] - (als Grohmann)
* 1965: ''Tierra de fuego'' - Regie: [[Jaime Jesús Balcázar]], [[Mark Stevens]] - Haaptacteuren: Marianne Koch, Mark Stevens - (als Abel Dragna)
* 1965: ''[[Io la conoscevo bene]]'' - Regie: [[Antonio Pietrangeli]] - Haaptacteuren: [[Stefania Sandrelli]], [[Jean-Claude Brialy]] - (als Emilio Ricci)
* 1965: ''Ganovenehre'' - Regie: [[Wolfgang Staudte]] - Haaptacteuren: [[Gert Fröbe]], Karin Baal - (als Georg)
* 1966: ''Operazione San Gennaro'' - Regie: [[Dino Risi]] - Haaptacteuren: Nino Manfredi, Senta Berger - (als Sciascillo)
* 1965: ''Una rosa per tutti'' - Regie: [[Franco Rossi]] - Haaptacteuren: [[Claudia Cardinale]], [[Nino Manfredi]] - (als Paolo)
* 1966: ''[[Zärtliche Haie]]'' - Regie: [[Michel Deville]] - Haaptacteuren: [[Gérard Barray]], [[Anna Karina]] - (als Spioun SB3)
* 1967: ''Le dolci signore'' - Regie: [[Luigi Zampa]] - Haaptacteuren: [[Ursula Andress]], [[Virna Lisi]] - (als Polizist)
* 1967: ''Questo fantasmi'' - Regie: [[Renato Castellani]] - Haaptacteuren: [[Sophia Loren]], [[Vittorio Gassman]] - (als Alfredo Mariano)
* 1968: ''E per un tetto un ciele di stelle'' - Regie: [[Giulio Petroni]] - Haaptacteuren: [[Giuliano Gemma]], [[Magda Konopka]] - (als Harry)
* 1969: ''[[Engelchen macht weiter - Hoppe, hoppe Reiter]]'' - Regie: [[Michael Verhoeven]] - Haaptacteuren: [[Gila von Weitershausen]], [[Christof Wackernagel]] - (als Augustin Wohlfahrt)
* 1969: ''Massnahmen gegen Fanatiker'' - Regie: [[Werner Herzog]] - (Kuerzfilm)
* 1969: ''[[Gli specialisti]]'' - Regie: [[Sergio Corbucci]] - Haaptacteuren: [[Johnny Hallyday]], [[Françoise Fabian]] - (als El Diablo)
* 1969: ''Krasnaya palatka'' - Regie: [[Mikhail Kalatozov]] - Haaptacteuren: [[Sean Connery]], [[Peter Finch]] - (als Giuseppe Biagi)
=== vun 1970 bis 1979===
* 1970: ''[[L'uccello dalle piume di cristallo]]'' - Regie: [[Dario Argento]] - Haaptacteuren: [[Tony Musante]], [[Enrico Maria Salerno]] - (als Berto Consalvi)
* 1970: ''[[Die Herren mit der weißen Weste]]'' - Regie: Wolfgang Staudte - Haaptacteuren: [[Martin Held]], [[Walter Giller]] - (als Brumo Stiegler)
* 1970: [[Deadlock]] - Regie: [[Roland Klick]] - Haaptacteuren: [[Anthony Dawson]], [[Marquard Bohm]] - (als Charles Dump)
* 1971: ''L'arciere di Sherwood'' - Regie: [[Giorgio Ferroni]] - Haaptacteuren: Giuliano Gemma, [[Mark Damon]] - (als Tuck)
* 1971: ''Un'anguilla da 300 milioni'' - Regie: [[Salvatore Samperi]] - Haaptacteuren: [[Ottavia Piccolo]], [[Lino Toffolo]] - (als Nane Mora)
* 1971: ''La corta notte delle bambolo di vetro'' - Regie: [[Aldo Lado]] - Haaptacteuren: [[Ingrid Thulin]], [[Jean Sorel]] - (als Jacques Versain)
* 1972: ''La violenza: quinto potere'' - Regie: [[Florestano Vancini]] - Haaptacteuren: Enrico Maria Salerno, [[Gastone Moschin]] - (als Amedeo Barrese)
* 1971: ''[[Milano calibro 9]]'' - Regie: [[Fernando Di Leo]] - Haaptacteuren: Gastone Moschin, [[Barbara Bouchet]] - (als Rocco Musco)
* 1972: ''Quando le donne persero la coda'' - Regie: [[Pasquale Festa Campanile]] - Haaptacteuren: Senta Berger, [[Lando Buzzanca]] - (als Pap)
* 1972: ''La polizia ringrazia'' - Regie: [[Steno]] - Haaptacteuren: Enrico Maria Salerno, [[Mariangela Melato]] - (als Ricciuti)
* 1972: ''King, queen, knave'' - Regie: [[Jerzy Skolimowski]] - Haaptacteuren: [[Gina Lollobrigida]], [[David Niven]] - (als Professer Ritter)
* 1972: ''La mala ordine'' - Regie: [[Fernando Di Leo]] - Haaptacteuren: [[Henry Silva]], [[Woody Strode]] - (als Luca Canali)
* 1973: ''Sans sommation'' - Regie: [[Bruno Gantillon]] - Haaptacteuren: [[Maurice Ronet]], [[Bruno Cremer]] - (als Pierre Capra)
* 1973: ''Il delitto Matteotti'' - Regie: [[Florestano Vancini]] - Haaptacteuren: [[Franco Nero]], [[Riccardo Cucciolla]] - (als Benito Mussolini)
* 1973: ''[[Die Reise nach Wien]]'' - Regie: [[Edgar Reitz]] - Haaptacteuren: [[Elke Sommer]], [[Hannelore Elsner]] - (als Fred Scheuermann)
* 1974: ''Brigitte, Laura, Ursula, Monica, Raquel, Litz, Florinda, Barbara, Claudia, e Sofia le chiamo tutte... anima mia'' - Regie: [[Mauro Ivaldi]] - Haaptacteuren: [[Pamela Tiffin]] - (als Egiste Marzoli)
* 1974: ''[[Processo per direttissima]]'' - Regie: [[Lucio De Caro]] - Haaptacteuren: [[Ira von Fürstenberg]], [[Gabriele Ferzetti]] - (als Benedikter)
* 1974: ''La polizia chiede aiuto'' - Regie: [[Massimo Dallamano]] - Haaptacteuren: Giovanna Ralli, [[Marina Berti]] - (als Inspekter Valentini)
* 1974: ''La faille'' - Regie: [[Peter Fleischmann]] - Haaptacteuren: [[Michel Piccoli]], [[Ugo Tognazzi]] - (als Manager)
* 1975: ''[[Die verlorene Ehre der Katharina Blum]]'' - Regie: [[Volker Schlöndorff]] - Haaptacteuren: [[Angela Winkler]], [[Heinz Bennent]] - (als Beizmenne)
* 1975: ''MitGift'' - Regie: Michael Verhoeven - Haaptacteuren: Senta Berger, [[Elisabeth Flickenschildt]] - (als Edgar Burgmann)
* 1975: ''Cuore di cane'' - Regie: [[Alberto Lattuada]] - Haaptacteuren: [[Max von Sydow]], [[Vadim Glowna]] - (als Bormenthàl)
* 1976: ''[[Bomber und Paganini]]'' - Regie: [[Nicos Perakis]] - Haaptacteuren: [[Tilo Prückner]], [[Barbara Valentin]] - (als Bomber)
* 1977: ''Gefundenes Fressen'' - Regie: [[Michael Verhoeven]] - Haaptacteuren: [[Heinz Rühmann]], [[René Deltgen]] - (als Erwin)
* 1977: ''Io ho paura'' - Regie: [[Damiano Damiani]] - Haaptacteuren: [[Gian Maria Volontè]], [[Erland Josephson]] - (als Moser)
* 1977: ''Difficile morire'' - Regie: [[Umberto Silva]] - Haaptacteuren: [[Marc Porel]], [[Barbara Magnolfi]]
* 1977: ''Tod oder Freiheit'' - Regie: [[Wolf Gremm]] - Haaptacteuren: [[Erika Pluhar]], [[Harald Leipnitz]] - (als Max)
* 1977: ''[[Der Hauptdarsteller]]'' - Regie: [[Reinhard Hauff]] - Haaptacteuren: [[Hans Brenner]], [[Vadim Glowna]] - (als Schikowski)
* 1978: ''Taugenichts'' - Regie: [[Bernhard Sinkel]] - Haaptacteuren: [[Jacques Breuer]], [[Eva Maria Meineke]]
* 1977: ''[[Deutschland im Herbst]]'' - Regie: [[Rainer Werner Fassbinder]], [[Bernhard Sinkel]], Volker Schlöndorff, Edgar Reitz, [[Alexander Kluge]], [[Katja Rupé]] - Haaptacteuren: Heinz Bennent, [[Helmut Griem]]
* 1978: ''[[Fedora]]'' - Regie: [[Billy Wilder]] - Haaptacteuren: [[William Holden]], [[Marthe Keller]] - (als Hotel Manager)
* 1978: ''[[Die Blechtrommel (Film)|Die Blechtrommel]]'' - Regie: Volker Schlöndorff - Haaptacteuren: [[Angela Winkler]], [[David Bennent]] - (als Alfred Matzerath)
* 1979: ''Milo Milo'' - Regie: [[Nicos Perakis]] - Haaptacteuren: [[Andréa Ferréol]], [[Veruschka von Lehndorff]] - (als Thanasis)
=== vun 1980 bis 1989===
* 1980: ''L'empreinte des géants'' - Regie: [[Robert Enrico]] - Haaptacteuren: [[Serge Reggiani]], Andréa Ferréol - (als Meru)
* 1981: ''[[Lola (Film 1981)|Lola]]'' - Regie: Rainer Werner Fassbinder - Haaptacteuren: [[Barbara Sukowa]], [[Armin Mueller-Stahl]] - (als Schuckert)
* 1981: ''La disubbidienza'' - Regie: [[Aldo Lado]] - Haaptacteuren: [[Stefania Sandrelli]], [[Teresa Ann Savoy]] - (als Manzi)
* 1982: ''Invitation au voyage'' - Regie: [[Peter Del Monte]] - Haaptacteuren: [[Laurent Malet]], [[Aurore Clément]] - (als Timour)
* 1982: ''La côte d'amour'' - Regie: [[Charlotte Dubreuil]] - Haaptacteuren: [[Danièle Delorme]], [[Françoise Prévost]] - (als Louis Zanella)
* 1983: ''[[State buoni se potete]]'' - Regie: [[Luigi Magni]] - Haaptacteuren: [[Philippe Leroy (Schauspiller)|Philippe Leroy]], [[Johnny Dorelli]] - (als Sisto V)
* 1983: ''Klassenverhältnisse'' - Regie: [[Danièle Huillet]], [[Jean-Marie Straub]] - Haaptacteuren: [[Laura Betti]], [[Christian Heinisch]] - (als Monni)
* 1984: ''Coconuts'' - Regie: [[Franz Novotny]] - Haaptacteuren: [[Hanno Pöschl]], [[Rainhard Fendrich]] - (als Siemann)
* 1985: ''Marie Ward - Zwischen Galgen und Glorie'' - Regie: [[Angelika Weber]] - Haaptacteuren: [[Hannelore Elsner]], [[Irm Hermann]] - (als Popst Urban VIII)
* 1985: ''The Holcroft Convenant'' - Regie: [[John Frankenheimer]] - Haaptacteuren: [[Michael Caine]], [[Lilli Palmer]] - (als Erich Kessler)
* 1986: ''[[Momo (1986)|Momo]]'' - Regie: [[Johannes Schaaf]] - Haaptacteuren: Armin Mueller-Stahl, Radost Bokel- (als Nicola)
* 1986: ''The second victory'' - Regie: [[Gerald Thomas]] - Haaptacteuren: [[Helmut Griem]], [[Renée Soutendijk]] - (als Sepp Kunzli)
* 1986: ''La ragazza dei lilla'' - Regie: [[Flavio Mogherini]] - Haaptacteuren: [[Laurent Terzieff]], [[Mimsy Farmer]] - (als Albert)
* 1987: ''Des Teufels Paradies'' - Regie: [[Vadim Glowna]] - Haaptacteuren: [[Jürgen Prochnow]], [[Sam Waterston]] - (als Schomberg)
* 1987: ''Notte italiana'' - Regie: [[Carlo Mazzacurati]] - Haaptacteuren: [[Marco Messeri]], [[Giulia Boschi]] - (als Alvise Tornova)
* 1988: ''I ragazzi di via Panisperna'' - Regie: [[Gianni Amelio]] - Haaptacteuren: [[Laura Morante]], [[Virna Lisi]] - (als Orso Mario Corbino)
* 1989: ''Francesco'' - Regie: [[Liliana Cavani]] - Haaptacteuren: [[Mickey Rourke]], [[Helena Bonham Carter]] - (als Kardinol)
* 1989: ''Vado a riprendermi il gatto'' - Regie: [[Giuliano Biagetti]] - Haaptacteuren: [[Barbara De Rossi]], [[Jean-Pierre Cassel]] - (als Alceo Brancicalori)
* 1989: ''Try This One for Size'' - Regie: [[Guy Hamilton]] - Haaptacteuren: [[David Carradine]], [[Arielle Dombasle]] - (als Radnitz)
=== vun 1990 bis 1999 ===
* 1990: ''Maxantimo'' - Regie: [[Rudolf Straub]] - Haaptacteuren: [[Martin Hueber]], [[Johan Kylén]] - (als Erwin Papp)
* 1990: ''[[Rosamunde]]'' - Regie: [[Egon Günther]] - Haaptacteuren: [[Richy Müller]], [[Jürgen Vogel]] - (als Levin)
* 1990: ''Mio caro Dottor Gräsler'' - Regie: [[Roberto Faenza]] - Haaptacteuren: [[Keith Carradine]], [[Kristin Scott Thomas]]
* 1990: ''Présumé dangereux'' - Regie: [[Georges Lautner]] - Haaptacteuren: [[Michael Brandon]], [[Robert Mitchum]] - (als Radnitz)
* 1990: ''Jours tranquilles à Clichy'' - Regie: [[Claude Chabrol]] - Haaptacteuren: [[Andrew McCarthy]], [[Barbara De Rossi]] - (als Ernest)
* 1990: ''Mat'' - Regie: [[Gleb Panfilov]] - Haaptacteuren: [[Inna Churikova]], [[Viktor Rakov]] - (als Rybin)
* 1990: ''[[Café Europa]]'' - Regie: [[Franz Xaver Bogner]] - Haaptacteuren: [[Jacques Breuer]], [[Barbara Auer]] - (als Mikis)
* 1991: ''Money'' - Regie: [[Steven Hilliard Stern]] - Haaptacteuren: [[Eric Stoltz]], [[Maryam d'Abo]]
* 1991: ''Pizza Colonia'' - Regie: [[Klaus Emmerich]] - Haaptacteuren: [[Riccardo Cucciolla]], [[Willy Millowitsch]] - (als Francesco Serboli)
* 1993: ''Abissinia'' - Regie: [[Francesco Ranieri Martinotti]] - Haaptacteuren: [[Grazyna Szapolowska]], [[Enrico Salimbeni]] - (als Enzo Pagnini)
* 1994: ''Amigomio'' - Regie: [[Jeanine Meerapfel]], [[Alcides Chiesa]] - Haaptacteuren: [[Debora Brandwajnman]], [[Daniel Kuzniecka]] - (als Grousspapp)
* 1996: ''Alles nur Tarnung'' - Regie: [[Peter Zingler]] - Haaptacteuren: [[Elke Sommer]], [[Ben Becker]] - (als Willy Butzbach)
* 1997: ''[[Rossini - oder die mörderische Frage, wer mit wem schlief]]'' - Regie: [[Helmut Dietl]] - Haaptacteuren: [[Götz George]], [[Gudrun Landgrebe]] - (als Paolo Rossini)
* 1997: ''Smilla's Sense of Snow'' - Regie: [[Bille August]] - Haaptacteuren: [[Julia Ormond]], [[Gabriel Byrne]] - (als Sigmund Lukas)
* 1997: ''Alle für die Mafia'' - Regie: [[Gernot Friedel]] - Haaptacteuren: [[Tilo Prückner]], [[Christine Neubauer]] - (als Don Michele)
===vun 2000 bis 2009 ===
* 2002: ''[[Epsteins Nacht]]'' - Regie: [[Urs Egger]] - Haaptacteuren: [[Bruno Ganz]], [[Annie Girardot]] - (als Jochen Epstein)
* 2005: ''Es ist ein Elch entsprungen'' - Regie: [[Ben Verbong]] - Haaptacteuren: [[Anja Kling]], [[Jürgen Tarrach]] - (als Weihnachtsmann)
* 2007: ''[[Die rote Zora]]'' - Regie: [[Peter Kahane]] - Haaptacteuren: [[Linn Reusse]], [[Ben Becker]] - (als Gorian)
* 2009: ''[[Same Same But Different]]'' - Regie: [[Detlev Buck]] - Haaptacteuren: [[David Kross]] , [[Apinya Sakuljaroensuk]] - (als Behr)
===vun 2010 bis 2026 ===
* 2011: ''Gegengerade'' - Regie: [[Tarek Ehlail]] - Haaptacteuren: [[Timo Jacobs]], [[Fabian Busch]] - (als Baldu)
* 2012: ''Die Libelle und das Nashorn'' - Regie: [[Lola Randl]] - Haaptacteuren: [[Fritzi Haberlandt]], [[Irm Hermann]] - (als Nino Winter)
* 2013: ''Die Erfindung der Liebe'' - Regie: Lola Randl - Haaptacteuren: [[Maria Kwiatkowsky]], [[Sunnyi Melles]] - (als Hermann von Kirsch)
* 2013: ''Der letzte Mentsch'' - Regie: [[Pierre-Henry Salfati]] - Haaptacteuren: [[Katharina Derr]], [[Hannelore Elsner]] - (als Marcus Schwarz)
* 2014: ''Altersglühen - Speed Dating für Senioren'' - Regie: [[Jan Georg Schütte]] - Haaptacteuren: Senta Berger, [[Victor Choulman]] - (als Johann Schäfer)
* 2016: ''Schubert in Love'' - Regie: [[Olaf Schubert]] - Haaptacteuren: [[Olaf Schubert]], [[Marie Leuenberger]] - (als Professer Schubert)
* 2016: ''Winnetou - Der letzte Kampf'' - Regie: [[Philipp Stölzl]] - [Haaptacteuren: [[Nik Xhelilaj]], [[Wotan Wilke Möhring]] - (als Frederick Louis Santer)
* 2018: ''Pygmalion'' - Regie: [[Andre Hoven]] - (Kuerzfilm)
* 2023: ''Real Fight'' - Regie: [[Ahmet Tas]] - Haaptacteuren: [[Mathis Landwehr]], [[Mina Tander]] - (als Wechselburg)
=== Televisioun ===
* 1954: ''Meuterei auf der Caine'' - (TV-Film) - Regie: [[Hans Schweikart]] - Haaptacteuren: [[Siegfried Lowitz]], [[Paul Bildt]]
* 1956: ''Die Tochter des Brunnenmachers'' - (TV-Film) - Regie: [[Wilm ten Haaf]] - Haaptacteuren: [[Krista Keller]], [[Willy Maertens]] - (als Félipe Rambert)
* 1957: ''Die Schwestern'' - (TV-Film) - Regie: [[Kurt Wilhelm]] - Haaptacteuren: [[Brigitte Rau]], [[Ellen Schwiers]] - (als Relli)
* 1957: ''Monsignores große Stunde'' - (TV-Film) - Regie: [[Fritz Umgelter]] - Haaptacteuren: [[Anton Reimer]], [[Howard Vernon]] - (als Gabriele Augustino Pagnani)
* 1957: ''Mammis Wanderjahre'' - (TV-Film) - Regie: [[Carl-Heinz Schroth]] - Haaptacteuren: [[Käthe Haack]], [[Albert Lieven]] - (als Fred Hayter)
* 1958: ''Schwester Bonaventura'' - (TV-Film) - Regie: Wilm ten Haaf - Haaptacteuren: [[Hilde Krahl]], [[Edith Schultze-Westrum]] - (als Willy Pentridge)
* 1959: ''Nachtasyl'' - (TV-Film) - Regie: [[Paul Verhoeven (däitsche Filmregisseur)| Paul Verhoeven]] - Haaptacteuren: [[Bum Krüger]], [[Maria Schanda]] - (als Wasjka Pepel)
* 1957: ''Baby gesucht'' - (TV-Kuerzfilm) - Regie: [[Karel Cepek]]
* 1962: ''Karol'' - (TV-Film) - Regie: [[Rolf Hädrich]] - Haaptacteuren: [[Georg Bahmann]], [[Max Noack]]
* 1963: ''Die zwölf Geschworenen'' - (TV-Film) - Regie: [[Günter Gräwert]] - Haaptacteuren: [[Siegfried Lowitz]], [[Walter Rilla]]
* 1966: ''Herr Puntila und sein Knecht Matti'' - (TV-Film) - Regie: [[Rolf Hädrich]] - Haaptacteuren: [[Leonard Steckel]], [[Karin Baal]] - (als Matti)
* 1970: ''Jumbo - Ein Elefantenleben'' - (TV-Film) - Regie: [[Michael Pfleghar]] - Haaptacteuren: [[Eddie Constantine]], [[Jean-Pierre Cassel]] - (als Generoldirekter Sidney)
* 1972: ''Le avventure di Pinocchio'' - (TV-Mini-Serie) - (als Zirkusdirekter) - (1 Episod)
* 1977: ''Un anno di scuola'' - (TV-Film) - Regie: [[Franco Giraldi]] - Haaptacteuren: [[Laura Lenzi]], [[Stefano Patrizi]] - (als Professer Taucer)
* 1977: ''Gli occhi del drago'' - (TV-Mini-Serie) - (2 Episoden)
* 1980: ''Gesucht wird... Drei Geschichten um nicht ganz ehrenwerte Herren'' - (TV-Film) - Regie: Fritz Umgelter - Haaptacteuren: [[Curt Bois]], [[Helga Feddersen]]
* 1981: ''The Little World of Don Camillo'' - Regie: [[Peter Hammond]] - (TV-Serie) - (als Don Camillo) - (13 Episoden)
* 1982: ''Smiley's People'' - Regie: [[Simon Langton]] - (TV-Mini-Serie) - (2 Episoden) - (als Claus Kretzschmar)
* 1982-1983: ''Marco Polo'' - Regie: [[Giuliano Montaldo]] - (TV-Serie) - (als Giovanni)- (6 Episoden)
* 1982: ''Les tilleuls de Lautenbach'' - (TV-Film) - Regie: [[Bernard Saint-Jacques]] - Haaptacteuren: [[Lucas Bléger]], [[Frédéric Flory]] - (als Fouchs)
* 1984: ''La vigna di uve nere'' - Regie: [[Sandro Bolchi]] - Haaptacteuren: [[Lea Massari]], [[Federica De Bortoli]] - (TV-Mini-Serie) - (2 Episoden)
* 1982: ''Die Flucht ohne Ende'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1985: ''[[Via Mala (TV-Film 1985)|Via Mala]]'' - (TV-Mini-Serie) - Regie: [[Tom Toelle]] - (2 Episoden) - (als Jonas Lauretz)
* 1985: ''Olga e i suoi figli'' - (TV-Mini-Serie) - (4 Episoden)
* 1986: ''[[Kir Royal (TV-Serie)|Kir Royal]]'' - (TV-Serie) - Regie: [[Helmut Dietl]] - (1 Episod)
* 1986: ''Die Jungs im Herbst'' - (TV-Film) - Regie: Mario Adorf, [[Gerhard Klingenberg]] - Haaptacteuren: [[Hardy Krüger]] - (als Henry Finnegan)
* 1986: ''Mino'' - (TV-Serie) - (5 Episoden) - (als Lupo)
* 1987: ''Facciaffittasi'' - (TV-Mini-Serie) - Regie: [[José Maria Sanchez]] - (6 Episoden) - (als Rigoletto)
* 1988: ''Heimatmuseum'' - (TV-Mini-Serie) - Regie: [[Egon Günther]] - Haaptacteuren: [[Helmut Zierl]], [[Dolly Dollar]] - (3 Episoden) - (als Alfons Rogalla)
* 1982: ''Rausch der Verwandlung'' - (TV-Mini-Serie) - Regie: [[Édouard Molinaro]] - Haaptacteuren: [[Evelyne Bouix]], [[Vera Tschechowa]] - (2 Episoden) - (als Anthony van Boolen)
* 1988: ''Abendstunde im Spätherbst'' - (TV-Film) - Regie: [[August Everding]] - Haaptacteuren: [[Horst Bollmann]], [[Hans-Jürgen Schatz]] - (als Maximilian Friedrich Korbes)
* 1989: ''Keine Gondel für die Leiche'' - (TV-Film) - Regie: [[Franz Josef Gottlieb]] - Haaptacteuren: [[Eddi Arent]], [[Hans Clarin]] - (als Leonida)
* 1989: ''La piovra'' - (TV-Serie) - (5 Episoden) - (als Salvatore)
* 1989: ''Gioco di società'' - (TV-Film) - Regie: [[Nanni Loy]] - Haaptacteuren: [[Lina Sastri]], [[Alessandro Haber]] - (als Spano)
* 1989: ''La trappola'' - (TV-Film) - Regie: [[Carlo Lizzani]] - Haaptacteuren: [[Johnny Dorelli]], [[Florinda Bolkan]] - (als Kanz)
* 1989: ''Sabbath'' - (TV-Mini-Serie) – Episod: ''La luna negra'' - Regie: [[Imanol Uribe]] - Haaptacteuren: [[Lydia Bosch]], [[Fernando Guillén]]
* 1982: ''Oceano'' - (TV-Mini-Serie) - Regie: [[Ruggero Deodato]] - Haaptacteuren: [[Irene Papas]], [[Lou Castel]] - (als Damian Centeno) - (6 Episoden)
* 1989: ''Eppur si muove!'' - (TV-Film) - Regie: [[Ivo Barnabò Micheli]] - Haaptacteuren: [[F. Murray Abraham]], [[Andrea Emeri]])
* 1990: ''Total Normal'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1991: ''Insel der Träume'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1991: ''[[Ex und hopp - Ein böses Spiel um Liebe, Geld und Bier]]'' - (TV-Film) - Regie: [[Andy Bausch]] - Haaptacteuren: [[Manfred Zapatka]], [[Désirée Nosbusch]] - (als Heinrich Hartholz)
* 1990: ''[[Die Kaltenbach-Papiere]]'' - (TV-Mini-Serie) - Regie: [[Rainer Erler]] - Haaptacteuren: [[Gudrun Landgrebe]], [[Ulrich Tukur]] - (als Istvan Kaltenbach) - (2 Episoden)
* 1991: ''Les aventuriers du Rio Verde'' - (TV-Serie)
* 1991: '' Fantaghirò'' - (TV-Mini-Serie) - (2 Episoden)
* 1993: ''[[Der große Bellheim]]'' - (TV-Mini-Serie) - Regie: [[Dieter Wedel]] - Haaptacteuren: [[Heinz Schubert]], [[Hans Korte]] - (als Peter Bellheim)
* 1993: ''Uomo di rispetto'' - (TV-Film) - Regie: Damiano Damiani- Haaptacteuren: [[Michele Placido]], [[Giorgia Bongiann]]
* 1993: ''König der letzten Tage'' - (TV-Mini-Serie) - Regie: Tom Toelle - Haaptacteuren: [[Christoph Waltz]], [[Deborah Kaufmann]] - (als Franz Graf Waldeck) - (2 Episoden)
* 1993: ''Maus und Katz'' - (TV-Film) - Regie: [[Hajo Gies]] - Haaptacteuren: [[Ulrich Tukur]], [[Dieter Mann]] - (als Heinz Lückert)
* 1994: ''Missus'' - (TV-Film) - Regie: [[Alberto Negrin]] - Haaptacteuren: [[Iain Glen]], [[Catherine Wilkening]] - (als Tadigov)
* 1995: ''Bauernschach'' - (TV-Film) - Regie: [[Helmut Berger]] - Haaptacteuren: [[Otto Sander]], [[Marika Green]] - (als Franz Hofnagel)
* 1996: ''Kommissar Klefisch'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1996: ''Der Schattenmann'' - (TV-Serie) - Regie: [[Dieter Wedel]] - Haaptacteuren: [[Heinz Hoenig]], [[Günter Strack]] - (als Jan Herzog) - (5 Episoden)
* 1994: ''Il piccolo Lord'' - (TV-Film) - Regie: [[Gianfranco Albano]] - Haaptacteuren: [[Marianne Sägebrecht]], [[Antonella Ponziani]] - (als Carl Schneibel)
* 1996: ''Tresko - Der Maulwurf'' - (TV-Film) - Regie: [[Hartmut Griesmayr]] - Haaptacteuren: Gudrun Landgrebe, [[Diana Körner]] - (als Joachim Tresko)
* 1996: ''Tresko - Im Visier der Drogenmafia'' - (TV-Film) - Regie: Günter Gräwert - Haaptacteuren: [[Gudrun Landgrebe]], [[Juraj Kukura]] - (als Joachim Tresko)
* 1996: ''Tresko - Amigo Affäre'' - (TV-Film) - Regie: [[Hajo Gies]] - Haaptacteuren: Gudrun Landgrebe, [[Claude-Oliver Rudolph]] - (als Joachim Tresko)
* 1998: '' La quindicesima epistola '' - (TV-Film) - Regie: [[José Maria Sanchez]] - Haaptacteuren: [[Daniele Liotti]], [[Debora Caprioglio]] - (als Pater Zeffirino)
* 1999: '' Caraibi '' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1999: '' Ama il tuo nemico '' - (TV-Film) - Regie: Damiano Damiani - Haaptacteuren: [[Andrea Di Stefano]], [[Cecilia Dazzi]] - (als Nisticò)
* 1999: '' Comeback für Freddy Baker '' - (TV-Film) - Regie: [[Matti Geschonneck]] - Haaptacteuren: [[Aglaia Szyszkowitz]], [[Tilo Prückner]] - (als Freddy Baker)
* 2000: '' Vola Sciusciù '' - (TV-Film) - Regie: [[Joseph Sargent]] - Haaptacteuren: [[Lino Banfi]], [[Karin Proia]] - (als Stolz)
* 2000: '' Gioco di specchi '' - (TV-Film) - Regie: José Maria Sanchez - Haaptacteuren: [[Natasha Stefanenko]], [[Burt Young]] - (als Dragomir Malevic)
* 2000: '' Il ritorno del piccolo Lord '' - (TV-Film) - Regie: [[Giorgio Capitani]] - Haaptacteuren: Marianne Sägebrecht, Antonella Ponziani - (als Karl Schneibel)
* 2002: ''Die Affäre Semmeling'' - (TV-Serie) - Regie: Dieter Wedel - (6 Episoden)
* 2002: ''Die Nibelungen'' - (TV-Film) - Regie: Dieter Wedel - Haaptacteuren: [[Götz Schubert]], [[Maria Schrader]] - (als Hagen)
* 2003: ''I ragazzi della via Pál'' - (TV-Serie)
* 2004: ''Vera - Die Frau des Sizilianers'' - (TV-Film) - Regie: [[Joseph Vilsmaier]] - Haaptacteuren: [[Lara-Joy Körner]], [[Martin Semmelrogge]] - (als Carlo Scalli)
* 2005: ''Kanzleramt'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2005: ''Enigma - Eine uneingestandene Liebe'' - (TV-Film) - Regie: Volker Schlöndorff - Haaptacteuren: [[Justus von Dohnányi]] - (als Abel Znorko)
* 2006: ''Karol Wojtyla - Geheimnisse eines Papstes'' - (TV-Film) - Regie: [[Gero von Boehm]] - Haaptacteuren: [[Devid Striesow]], [[Michael Mendl]] - (als Peppino Mancuso)
* 2007: ''Rosa Roth'' - (TV-Serie) - (3 Episod)
* 2007: ''Kleiner Dodo'' - (TV-Serie)
* 2008: ''Rebecca Ryman: Wer Liebe verspricht'' - (TV-Film) - Regie: [[Dieter Kehler]] - Haaptacteuren: [[Eva Habermann]], [[Erol Sander]] - (als Sir Joshua Templewood)
* 2010: ''Das Geheimnis der Wale'' - (TV-Film) - Regie: [[Philipp Kadelbach]] - Haaptacteuren: [[Veronica Ferres]], [[Christopher Lambert]] - (als Professer Johannes Waldmann)
* 2010: ''Der letzte Patriarch'' - (TV-Film) - Regie: [[Michael Steinke]] - Haaptacteuren: Hannelore Elsner, [[Max Urlacher]] - (als Konrad Hansen)
* 2011: ''Die lange Welle hinterm Kiel'' - (TV-Film) - Regie: [[ Nikolaus Leytner]] - Haaptacteuren: [[Veronica Ferres]], [[Christiane Hörbiger]] - (als Martin Burian)
* 2013: ''Krokodil'' - (TV-Film) - Regie: [[Urs Egger]] - Haaptacteuren: [[Alwara Höfels]], [[Dagmar Manzel]] - (als Richard)
* 2013: ''Pinocchio'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 2014: ''Altersglühen – Die Serie'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 2015: ''Der Liebling des Himmels'' - (TV-Film) - Regie: [[Dani Levy]] - Haaptacteuren: [[Axel Milberg]], [[Andreja Schneider]] - (als Sorel)
* 2016: ''Winnetou - Der Mythos lebt'' - (TV-Mini-Serie) - (1 Episod)
* 2000: ''Einmal Sohn, immer Sohn'' - (TV-Film) - Regie: [[Thomas Jauch]] - Haaptacteuren: [[Christiane Hörbiger]], [[Frank Auerbach]] - (als Roland Hartwig)
* 2019: ''Alte Bande'' - (TV-Film) - Regie: [[Kaspar Heidelbach]], [[Dirk Kummer]] - Haaptacteuren: Tilo Prückner, [[Hermann Beyer]] - (als Boxer)
== Bicher vum Mario Adorf ==
* 1992: ''Der Mäusetöter. Unrühmliche Geschichten''
* 1994: ''Der Dieb von Trastevere. Geschichten aus Italien''
* 1996: ''Der Fenstersturz und andere merkwürdige Geschichten''
* 2000: ''Der römische Schneeball. Wahre und erfundene Geschichten''
* 2004: ''Himmel und Erde. Unordentliche Erinnerungen''
* 2005: ''Mit einer Nadel bloß''
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
{{DEFAULTSORT:Adorf Mario}}
[[Kategorie:Däitsch Filmschauspiller]]
[[Kategorie:Schwäizer Filmschauspiller]]
[[Kategorie:Däitsch Theaterschauspiller]]
[[Kategorie:Schwäizer Theaterschauspiller]]
[[Kategorie:Däitsch Auteuren]]
[[Kategorie:Schwäizer Auteuren]]
[[Kategorie:Gebuer 1930]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2026]]
[[Kategorie:Grosses Bundesverdienstkreuz]]
1buh0posrwbzft748p4fvtutykln846
Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Colmer-Bierg
0
82973
2676842
2676765
2026-05-03T15:35:49Z
MMFE
16576
/* National Monumenter */ + Koord.
2676842
wikitext
text/x-wiki
An dëser '''Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Colmer-Bierg''' sinn all [[Lëscht vun de klasséierte Monumenter|national Monumenter]] opgezielt, déi an der [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergescher]] [[Gemeng Colmer-Bierg]] ze fanne sinn (Stand: {{Datum MAJ Lëscht SSMN}}).
== National Monumenter==
{{National Monumenter Iwwerschrëft|region-iso=LU-L}}
{{National Monumenter Rei|Id=48-4 |Lag=Lieu-dit "Millebierg",<br>Kadastersekt. B vu Bierg, Parzell-Nr. 268/211 |lat=49.80559 |lon=6.08839 |Uertschaft=Bierg |Offiziellen Numm= |Beschreiwung=Archeologesch Ausgruewungsplaz |Niveau=MN <br>PCN| Klasséiert zënter=6. Sept. 2018<br>2026 |Bild= |}}
<!---->
{{National Monumenter Rei|Id=48-8 |Lag=, Lieu-dit "Millebierg",<br>Kadastersekt. B vu Bierg, Parzell-Nr. 253/1153, 253/1154, 257/921, 257/922, 257/923, 268/211, 268/435 |lat=49.80527 |lon=6.08878 |Uertschaft=Colmer-Bierg |Offiziellen Numm= Archeologesch Iwwerreschter |Beschreiwung= |Niveau=PCN |Klasséiert zënter=20. Nov. 2025 |Bild=| }}
<!---->
{{National Monumenter Rei|Id=48- |Lag=10, Bamhaff,<br>Kadastersekt. B vu Bierg, Parzell-Nr. 106/767 |lat=49.81807 |lon=6.08167 |Uertschaft=Colmer-Bierg |Offiziellen Numm=Ensembel vu Wunnhaus, Stall a Mauer |Beschreiwung= |Niveau=PMN<br>MN<br>PCN |Klasséiert zënter=15. Jan. 2021<br>29. Sept. 2021<br>2026 |Bild=Colmar-Berg 10 Bamhaff 01.jpg |}}
{{National Monumenter Rei|Id=48-|Lag= 1, Brosiushaff,<br>Kadastersekt. B vu Bierg, Parzell-Nr. 405/1125, 405/1126, 404/453 |lat=49.82311 |lon=6.06327 |Offiziellen Numm= [[Brosiushaff]] |Beschreiwung= Ensembel Haff an Atelier |Niveau=PCN |Klasséiert zënter=2026 |Bild=|}}
<!---->
{{National Monumenter Rei|Id=48- |Lag=Allée Grande-Duchesse Charlotte,<br>Kadastersekt. B vu Bierg, Parzell-Nr.121/1763 |lat=49.81144 |lon=6.09338 |Offiziellen Numm= |Beschreiwung= Ensembel Kapell a Kräiz<br>d' Weekräiz ass vu 1708 |Niveau=PCN |Klasséiert zënter=2026 |Bild=Wegkapelle mit Wegkreuz Comar-Berg, Allée Grande-Duchesse Charlotte 01.jpg|}}
<!---->
{{National Monumenter Rei|Id=48- |Lag=3 an 3A, Ënneschtewee,<br>Kadastersekt. B vu Bierg, Parzell-Nr. 95/1781, 95/1780 |lat=49.81019 |lon=6.09483 |Offiziellen Numm=Bauerenhaff |Beschreiwung= |Niveau=PCN |Klasséiert zënter=2026 |Bild=|}}
<!---->
{{National Monumenter Rei|Id=48-6 |Lag=Karelshaff,<br>Kadastersekt. A vu Carlshof, Parzell-Nr. 9/23 an 12/22 |lat=49.82933 |lon=6.06242 |Offiziellen Numm= [[Karelshaff]] |Beschreiwung= Dräikantenhaff |Niveau=PMN<br>ICMN<br>MN<br>PCN |Klasséiert zënter=11. Nov. 2021<br>31. Mäerz 2022<br>2. Aug. 2022<br>2026 |Bild=|}}
<<!---->
{{National Monumenter Rei|Id=48- |Lag=3, Lellingerhaff, Auf dem Raedchen, Zwischen den Hecken, Saccord, Im Hinger,<br>Kadastersekt. B vu Bierg, Parzell-Nr. 21/151, 17/152, 10/140, 83/133, 111/0, 113/64 an 89/129 |lat=49.79955 |lon=6.08487 |Offiziellen Numm= [[Lellerhaff]] |Beschreiwung= Zouenen Haff, Ensembel vun Haff, Atelieren, Sprangbuer, Maueren, Wäschbuer, gefaasste Quell a Bréck |Niveau=PCN |Klasséiert zënter=2026 |Bild=|}}
<!---->
{{National Monumenter Rei|Id=48- |Lag=7, rue de Luxembourg,<br>Kadastersekt. B vu Bierg, Parzell-Nr. 379/921 |lat=49.81215 |lon=6.09782 |Uertschaft=Colmer-Bierg |Offiziellen Numm=Wunnhaus |Beschreiwung= |Niveau=PCN |Klasséiert zënter=2026 |Bild=|}}
<!---->
{{National Monumenter Rei|Id=48- |Lag=1, rue Martzen,<br>Kadastersekt. B vu Bierg, Parzell-Nr. 133/730 |lat=49.81661 |lon=6.08624 |Offiziellen Numm=Bauerenhaff |Beschreiwung= |Niveau=IS<br>PCN |Klasséiert zënter=18. Januar 2018<br>2026 |Bild=Colmar-Berg 1 rue Martzen 01.jpg |}}
<!---->
{{National Monumenter Rei|Id=48- |Lag=19 an 21, rue de Mertzig,<br>Kadastersekt. B vu Bierg, Parzell-Nr. 158/0 156/371 |lat=49.815439 |lon=6.086019 |Uertschaft=Colmer-Bierg |Offiziellen Numm= |Beschreiwung=Haff mat vis-à-vis enger Transformaterstatioun<br> Bauerenhaus aus dem 18. Joerhonnert. Iwwer der Entréesdier steet d'Joreszuel 1727. |Niveau=IS<br>PCN |Klasséiert zënter=2. Mäerz 2000<br>2026 |Bild=Colmar-Berg 21 rue de Mertzig 2011.jpg|}}
<!---->
{{National Monumenter Rei|Id=48- |Lag= 12 a 15, rue de Mertzig; rue Homecht; Beim Jofferebuer,<br>Kadastersekt. B vu Bierg, Parzell-Nr. 199/475, 201/476, 202/1152, 202/1151, 163/474, 205/478, 188/277, 188/278, 162/473, 305/506, 182/720, 194/274, 183/721, 196/279 170/464, 218/570, 371/571 |lat=49.81467 |lon=6.08760 |Uertschaft=Colmer-Bierg |Offiziellen Numm= Ensembel vu Schlass, Park, Tuerm, Portiershaischen, Stall, Keller, Maueren, Wäschkichen, Garage, Lager, Waasserreservoiren a Kräiz |Beschreiwung= {{Méi Info 1|Schlass Bierg}} |Niveau=PCN |Klasséiert zënter=2026 |Bild= Residenz der Grossherzoeglichen Familie.jpg|}}
<!---->
{{National Monumenter Rei|Id=48- |Lag= rue de Mertzig, o.N.,<br>Kadastersekt. B vu Bierg, Parzell-Nr. 197/280, 196/279, 194/274, 193/273, 195/264, LUREF 74182E|97701N, 188/277 an 188/278 |lat=49.81376 |lon=6.08735 |Uertschaft=Colmer-Bierg |Offiziellen Numm=Ensembel vu Kierch, Kierfecht a Gedenkplaz |Beschreiwung= {{Méi Info 1|Kierch Colmer-Bierg}} |Niveau=PCN |Klasséiert zënter=2026 |Bild=Kirche Colmar-Berg 02.jpg|}}
<!---->
{{National Monumenter Rei|Id=48- |Lag=rue de Mertzig, o.N.,<br>Kadastersekt. B vu Bierg, Parzell-Nr. 170/338 |lat=49.814166 |lon=6.086704 |Uertschaft=Colmer-Bierg |Offiziellen Numm= Wäschbuer |Beschreiwung= |Niveau=PCN |Klasséiert zënter=2026 |Bild=Wäschbuer Colmar-Berg 01.jpg|}}
<!---->
{{National Monumenter Rei|Id=48-2 |Lag=20, rue de la Poste,<br>Kadastersekt. D vu Colmer, Parzell-Nr. 109/2043 |lat=49.81132 |lon=6.09494 |Uertschaft=Colmer-Bierg |Offiziellen Numm= Conzemiushaff |Beschreiwung= ''Haff Nelson'', virdru ''Conzemius-Haff'' genannt. D'Gebai geet op d'18. Joerhonnert zeréck. Et stoung zanter den 1980 Joren eidel, an engem Fligel gouf et e Feier. 2015-2018 gouf et renovéiert; d'Scheier gouf an 3 Wunnengen ëmgebaut.<ref>[https://www.jonasarchitectes.lu/de/Projekte/nelsons-haff Nelsons-Haff]. jonasarchitectes.lu (nogekuckt: 15.11.2025).</ref>|Niveau=MN<br>PCN |Klasséiert zënter=21. Juni 2017<br>2026 |Bild=Colmar maison 1788.jpg |}}
<!---->
{{National Monumenter Rei|Id=48- |Lag=rue de la Poste,<br>Kadastersekt. B vu Bierg, Parzell-Nr.105/1528 |lat=49.81102 |lon=6.09517 |Uertschaft=Colmer-Bierg |Offiziellen Numm= Weekräiz |Beschreiwung= |Niveau=PCN |Klasséiert zënter=2026 |Bild=Weekraiz Colmar-Berg Poststrooss 2.jpg|}}
<!---->
{{National Monumenter Rei|Id=48- |Lag= 25, rue Schantz<br>Kadastersekt. B vu Bierg, Parzell-Nr. 130/0, 132/0 |lat=49.81637 |lon=6.08561 |Uertschaft=Colmer-Bierg |Offiziellen Numm= Haus |Beschreiwung= |Niveau=PCN |Klasséiert zënter=2026 |Bild=|}}
<!---->
{{National Monumenter Rei|Id=48- |Lag=rue Schantz <br>Kadastersekt. B vu Bierg, Parzell-Nr. 138/1093 |lat=49.8158 |lon=6.08733 |Uertschaft=Colmer-Bierg |Offiziellen Numm= Kapell |Beschreiwung= |Niveau=PCN |Klasséiert zënter=2026 |Bild=Wegkapelle Comar-Berg, rue Schantz 01.jpg|}}
<!---->
{{National Monumenter Rei|Id=48- a |Lag= 4a, avenue Gordon Smith a 9, rue de la Poste<br>Kadastersekt. B vu Bierg, Parzell-Nr. 105/1528 |lat=49.811038 |lon=6.095643 |Uertschaft=Colmer-Bierg |Offiziellen Numm= Ensembel vu Schoul a Märei |Beschreiwung=hei; d'Schoul op 4a av. G. Smith |Niveau=PCN |Klasséiert zënter=2026 |Bild=|}}
<!---->
{{National Monumenter Rei|Id=48- b |Lag= 4a, avenue Gordon Smith a 9, rue de la Poste<br>Kadastersekt. B vu Bierg, Parzell-Nr. 105/1528 |lat=49.811076 |lon=6.095368 |Uertschaft=Colmer-Bierg |Offiziellen Numm= Ensembel vu Schoul a Märei |Beschreiwung=hei: d'Märei op 9 rue de la Poste |Niveau=PCN |Klasséiert zënter=2026 |Bild=Colmar Berg 02 town hall Luxembourg.jpg|}}
<!---->
{{National Monumenter Rei|Id=48- |Lag= 6, avenue Gordon Smith<br>Kadastersekt. B vu Bierg, Parzell-Nr. 99/2156 |lat=49.810565 |lon=6.095705 |Uertschaft=Colmer-Bierg |Offiziellen Numm=Bistro a Wunnhaus |Beschreiwung= |Niveau=PCN |Klasséiert zënter=2026 |Bild=Colmar-Berg 6 avenue Gordon Smith 01.jpg|}}
<!---->
{{National Monumenter Rei|Id=48- |Lag= 23, Avenue Gordon Smith<br>Kadastersekt. B vu Bierg, Parzell-Nr. 185/1393 |lat=49.808951 |lon=6.094817 |Uertschaft=Colmer-Bierg |Offiziellen Numm= Haus a Stall |Beschreiwung= |Niveau=ICPCN<br>PCN<br>PCN |Klasséiert zënter=7. Juni 2022<br>13. Sept. 2022<br>2026 |Bild=|}}
<!---->
{{National Monumenter Rei|Id=48- |Lag= 59, Aveue Gordon Smith<br>Kadastersekt. B vu Bierg, Parzell-Nr. 159/1481 |lat=49.806664 |lon=6.09317 |Uertschaft=Colmer-Bierg |Offiziellen Numm= Haus |Beschreiwung= |Niveau=PCN |Klasséiert zënter=2026 |Bild=|}}
<!---->
{{National Monumenter Rei|Id=48- |Lag=Im Aeltgen <br>Kadastersekt. B vu Bierg, Parzell-Nr. 99/117 |lat=49.797732 |lon=6.075796 |Uertschaft=Colmer-Bierg |Offiziellen Numm= Kanal |Beschreiwung= |Niveau=PCN |Klasséiert zënter=2026 |Bild=|}}
<!---->
{{National Monumenter Rei|Id=48- |Lag= Beim Canal, Beim Wehr, In der Oberstwies<br>Kadastersekt. B vu Bierg, Parzell-Nr.596/978, LUREF 74238E/96528N, LUREF 74425E/96779N |lat=49.80306 |lon=6.088748 |Uertschaft=Colmer-Bierg |Offiziellen Numm=Kanal a Wier |Beschreiwung= |Niveau=PCN |Klasséiert zënter=2026 |Bild=|}}
<!---->
{{National Monumenter Rei|Id=48- |Lag= Beim Wehr <br>Kadastersekt. B vu Bierg, Parzell-Nr. LUREF 74305E/96539N |lat=49.803258 |lon=6.089021 |Uertschaft=Colmer-Bierg |Offiziellen Numm= Bréck |Beschreiwung=stenge Bréck mat 3 Béi, gebaut 1855 |Niveau=PCN |Klasséiert zënter=2026 |Bild=|}}
<!---->
{{National Monumenter Rei|Id=48- |Lag= rue de Luxembourg <br>Kadastersekt. B vu Bierg, Parzell-Nr. 473/1506 |lat=49.792098 |lon=6.098797 |Uertschaft=Colmer-Bierg |Offiziellen Numm= Weekapell |Beschreiwung= 1950 gebaut vum Proprietär vum Brongeshaff dee bis 1994 déi aner Säit vun der Strooss stoung |Niveau=PCN |Klasséiert zënter=2026 |Bild=|}}
|}
{{Legend National Monumenter}}
===Quell===
* {{INPA-AC}}
== Literatur ==
* Institut national pour le patrimoine architectural: ''[https://inpa.public.lu/content/dam/ssmn/fr/publications/1-inventaire-du-patrimoine-architectural-de-la-commune-de-colmar-berg.pdf Inventar der Baukultur im Grossherzogtum Luxemburg: Gemeinde Colmar-Berg.]'' Lëtzebuerg 2025. ISBN 978-2-919883-57-8.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Cultural heritage monuments in Colmar-Berg|{{PAGENAME}}}}
{{Navigatioun National Monumenter no Gemeng}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Lëschten (National Monumenter)|Colmer-Bierg]]
[[Kategorie:Gemeng Colmer-Bierg]]
afpcd5r7tqupg1mnuxr2t9pl7sdkwa5
Schabloun:Datum MAJ Lëscht SSMN
10
84169
2676862
2664969
2026-05-03T18:17:45Z
MMFE
16576
aktual.
2676862
wikitext
text/x-wiki
24. Abrëll 2026<noinclude>[[Kategorie:Schablounen]]</noinclude>
r5fid37n94qekr6eul0ue404j05bjtj
Clinique Bohler
0
87324
2676882
2675968
2026-05-03T19:09:59Z
GilPe
14980
+Navigatioun
2676882
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol}}
D''''Clinique Bohler''' ass eng [[Spidol|Klinick]] um [[Kierchbierg]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], déi an der [[Gynekologie]] an an der [[Gebuertshëllef]] spezialiséiert ass. Se gehéiert zum Grupp [[Hôpitaux Robert-Schuman]].
== Geschicht ==
An de Joren 1955/56 huet den [[Dokter (Medezin)|Dokter]] [[Emile Bohler]], Spezialist an der [[Chirurgie|Chirurgie générale]] an an der Gynekologie, seng Privatklinick op der [[Nationalstrooss 6|Areler Strooss]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] baue gelooss. D'''Clinique privée Dr Émile-Bohler'' ass den 1. Januar 1957 opgaangen<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/3xvq6d2c0/pages/20/articles/DIVL1363|Titel=Klinik Dr. Bohler (1957)|Gekuckt=26.04.2026|Datum=20.04.1963|Wierk=In: Luxemburger Wort, 116. Jg., n° 110/111, Digitised by the National Library of Luxembourg]|Säiten=S. 20|Sprooch=de}}</ref> an hat eng Capacitéit vu 45 Better.
Kuerz no der Ouverture war d'Klinick schonn ze kleng an et ass e Fligel ugebaut ginn, deen den 21. November 1959 ageweit gouf. D'Klinick hat zu deem Ament 41 Zëmmere mat 65 Better.<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/qx4jqc815/pages/7/articles/DIVL640|Titel=Eröffnung des neuen Flügels der Privatklinik Dr Bohler|Gekuckt=26.04.2026|Datum=24.11.1959|Wierk=In: Luxemburger Wort, 112. Jg., n° 328 [Digitised by the National Library of Luxembourg]|Säiten=S. 7|Sprooch=de}}</ref>
2006 ass d'Klinick vun der Areler Strooss an en neit Niewegebai vum [[Hôpital Kirchberg|Kierchbierg Spidol]] geplënnert; d'''Clinique Bohler'' hat deemools 68 Better. De Staat huet e groussen Deel vun der Investitioun iwwerholl, déi sech op ongeféier 25 Milliounen Euro belaf huet.<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/nt2thz9n8p/pages/11/articles/DIVL280|Titel=Komplett: Die Geburtsklinik wird das Angebot des Spitals auf Kirchberg vervollständigen.|Gekuckt=26.04.2026|Datum=17.07.2004|Wierk=In: Revue, nº 29, [Digitised by the National Library of Luxembourg]|Säiten=S. 11|Sprooch=de}}</ref>
D'Gebai op der Areler Strooss nieft dem [[Waassertuerm]] gouf …{{Wéini?}} ewechgerappt.
D'Clinique Bohler steet zanter dem 22. Juni 1989 um [[Plan hospitalier (Lëtzebuerg)|Plan hospitalier]] als ''Institution spécialisée en gynécologie et obstétrique'' an huet 68 Better.<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/filestore/eli/etat/leg/memorial/1989/a50/fr/pdf/eli-etat-leg-memorial-1989-a50-fr-pdf.pdf|Titel=Règlement grand-ducal du 22 juin 1989 établissant le plan hospitalier national|Gekuckt=26.04.2026|Datum=22.06.1989|Wierk=egilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>
Bis den 31. Dezember 2005 hat d'Klinick, déi vun der Famill Bohler gesteiert gouf, 150 Mataarbechter an eng Ekipp vu 24 Dokteren an der Medezin.
<!--== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
-->
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gynekologie]]
[[Kategorie:Gebuertshëllef]]
[[Kategorie:Kierchbierg]]
[[Kategorie:Bauwierker 2006]]
[[Kategorie:Bauwierker 1956]]
5e2rejhnho04elhifc5e02ilwwz1k1w
Donald Sutherland
0
90335
2676938
2659318
2026-05-04T11:03:52Z
Puscas
735
....
2676938
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
[[Fichier:Donald-Sutherland.jpg|thumb|Donald Sutherland (2005)]]
Den '''Donald Sutherland''', gebuer als ''Donald McNicol Sutherland'' de [[17. Juli]] [[1935]] zu [[Saint John (New Brunswick)|Saint John]], [[New Brunswick]], [[Kanada]], a gestuerwen den [[20. Juni]] [[2024]] zu [[Miami]], [[Florida]], [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]], war e kanadesche [[Schauspiller]].
Hien ass de Papp vun de Schauspiller [[Kiefer Sutherland]] a [[Rossif Sutherland]].
== Filmographie ==
=== Kino ===
==== vun 1963 bis 1969 ====
* 1963: ''[[The World Ten Times Over]]'' - Regie: [[Wolf Rilla]] - Haaptacteuren: [[Sylvia Syms]], [[Edward Judd]]
* 1964: ''[[Il castello dei morti vivi]]'' - Regie: [[Warren Kiefer]], [[Luciano Ricci|Herbert Wise]] - Haaptacteuren: [[Christopher Lee]], [[Philippe Leroy (Schauspiller)|Philippe Leroy]]
* 1965: ''[[Fanatic]]'' - Regie: [[Silvio Narizzano]] - Haaptacteuren: [[Tallulah Bankhead]], [[Stefanie Powers]]
* 1965: ''[[Dr. Terror's House of Horrors]]'' - Regie: [[Freddie Francis]] - Haaptacteuren: [[Max Adrian]]
* 1965: ''[[The Bedford Incident]]'' - Regie: [[James B. Harris]] - Haaptacteuren: [[Richard Widmark]], [[Sidney Poitier]]
* 1965: ''[[Promise Her Anything]]'' - Regie: [[Arthur Hiller]] - Haaptacteuren: [[Warren Beatty]], [[Leslie Caron]]
* 1967: ''[[The Dirty Dozen]]'' - Regie: [[Robert Aldrich]] - Haaptacteuren: [[Lee Marvin]], [[Charles Bronson]]
* 1967: ''[[Billion Dollar Brain]]'' - Regie: [[Ken Russell]] - Haaptacteuren: [[Michael Caine]], [[Karl Malden]]
* 1968: ''[[Sebastian]]'' - Regie: [[David Greene]] - Haaptacteuren: [[Dirk Bogarde]], [[Susannah York]]
* 1968: ''[[Interlude]]'' - Regie: [[Kevin Billington]] - Haaptacteuren: [[Oskar Werner]], [[Barbara Ferris]]
* 1968: ''[[Oedipus the King]]'' - Regie: [[Philip Saville]] - Haaptacteuren: [[Christopher Plummer]], [[Lilli Palmer]]
* 1968: ''[[The Split]]'' - Regie: [[Gordon Flemyng]] - Haaptacteuren: [[Jim Brown]], [[Diahann Carroll]]
* 1968: ''[[Joanna]]'' - Regie: [[Michael Sarne]] - Haaptacteuren: [[Geneviève Waïte]], [[Christian Doermer]]
==== vun 1970 bis 1979 ====
* 1970: ''[[MASH]]'' - Regie: [[Robert Altman]] - Haaptacteuren: [[Elliott Gould]], [[Sally Kellerman]]
* 1970: ''[[Start the Revolution Without Me]]'' - Regie: [[Bud Yorkin]] - Haaptacteuren: [[Gene Wilder]], [[Hugh Griffith]]
* 1970: ''[[Kelly's Heroes]]'' - Regie: [[Brian G. Hutton]] - Haaptacteuren: [[Clint Eastwood]], [[Telly Savalas]]
* 1970: ''[[Act of the Heart]]'' - Regie: [[Paul Almond]] - Haaptacteuren: [[Geneviève Bujold]]
* 1970: ''[[Alex in Wonderland]]'' - Regie: [[Paul Mazursky]] - Haaptacteuren: [[Ellen Burstyn]]
* 1971: ''[[Little Murders]]'' - Regie: [[Alan Arkin]] - Haaptacteuren: [[Marcia Rodd]], [[Vincent Gardenia]]
* 1971: ''[[Klute]]'' - Regie: [[Alan J. Pakula]] - Haaptacteuren: [[Jane Fonda]], [[Roy Scheider]]
* 1971: ''[[Johnny Got His Gun]]'' - Regie: [[Dalton Trumbo]] - Haaptacteuren: [[Timothy Bottoms]], [[Kathy Fields]]
* 1973: ''[[Steelyard Blues]]'' - Regie: [[Alan Myerson]] - Haaptacteuren: [[Mel Stewart]], [[John Savage]]
* 1973: ''[[Lady Ice]]'' - Regie: [[Tom Gries]] - Haaptacteuren: [[Jennifer O'Neill]], [[Robert Duvall]]
* 1973: ''[[Don't Look Now]]'' - Regie: [[Nicolas Roeg]] - Haaptacteuren: [[Julie Christie]]
* 1974: ''[[Alien Thunder]]'' - Regie: [[Claude Fournier]] - Haaptacteuren: [[Chief Dan George]], [[Kevin McCarthy]]
* 1974: ''[[S*P*Y*S]]'' - Regie: [[Irvin Kershner]] - Haaptacteuren: Elliott Gould, [[Joss Ackland]]
* 1975: ''[[The Day of the Locust]]'' - Regie: [[John Schlesinger]] - Haaptacteuren: [[Karen Black]], [[Burgess Meredith]]
* 1975: ''[[Der Richter und sein Henker]]'' - Regie: [[Maximilian Schell]] - Haaptacteuren: [[Jon Voight]], [[Jacqueline Bisset]]
* 1976: ''[[Novecento]]'' - Regie: [[Bernardo Bertolucci]] - Haaptacteuren: [[Gérard Depardieu]], [[Dominique Sanda]]
* 1976: ''[[Il Casanova di Federico Fellini]]'' - Regie: [[Federico Fellini]] - Haaptacteuren: [[Tina Aumont]], [[Daniel Emilfork]]
* 1976: ''[[The Eagle Has Landed]]'' - Regie: [[John Sturges]] - Haaptacteuren: [[Michael Caine]], [[Jenny Agutter]]
* 1977: ''[[The Kentucky Fried Movie]]'' - Regie: [[John Landis]]
* 1977: ''[[The Disappearance]]'' - Regie: [[Stuart Cooper]] - Haaptacteuren: [[Francine Racette]], [[David Hemmings]]
* 1978: ''[[Les liens de sang]]'' - Regie: [[Claude Chabrol]] - Haaptacteuren: [[Lisa Langlois]], [[Stéphane Audran]]
* 1978: ''[[Animal House]]'' - Regie: [[John Landis]] - Haaptacteuren: [[Tom Hulce]], [[Stephen Furst]]
* 1978: ''[[Invasion of the Body Snatchers (Film 1978)|Invasion of the Body Snatchers]]'' - Regie: [[Philip Kaufman]] - Haaptacteuren: [[Brooke Adams]], [[Jeff Goldblum]]
* 1979: ''[[The First Great Train Robbery]]'' - Regie: [[Michael Crichton]] - Haaptacteuren: [[Sean Connery]], [[Lesley-Anne Down]]
* 1979: ''[[Murder by Decree]]'' - Regie: [[Bob Clark]] - Haaptacteuren: [[Christopher Plummer]]
* 1979: ''[[A Man, a Woman and a Bank]]'' - Regie: [[Noel Black]] - Haaptacteuren: Brooke Adams, [[Paul Mazursky]]
* 1979: ''[[Bear Island]]'' - Regie: [[Don Sharp]] - Haaptacteuren: [[Vanessa Redgrave]], [[Richard Widmark]]
==== vun 1980 bis 1989 ====
* 1980: ''[[Nothing Personal]]'' - Regie: [[George Bloomfield]]
* 1980: ''[[Ordinary People]]'' - Regie: [[Robert Redford]] - Haaptacteuren: [[Mary Tyler Moore]], [[Timothy Hutton]]
* 1981: ''[[Gas]]'' - Regie: [[Les Rose]] - Haaptacteuren: [[Susan Anspach]], [[Sterling Hayden]]
* 1981: ''[[Eye of the Needle (Film 1981)|Eye of the Needle]]'' - Regie: [[Richard Marquand]] - Haaptacteuren: [[Kate Nelligan]], [[Philip Martin Brown]]
* 1981: ''[[Threshold]]'' - Regie: [[Richard Pearce]] - Haaptacteuren: [[John Marley]], [[Jeff Goldblum]]
* 1983: ''[[Max Dugan Returns]]'' - Regie: [[Herbert Ross]] - Haaptacteuren: [[Jason Robards]], [[Marsha Mason]]
* 1984: ''[[Crackers]]'' - Regie: [[Louis Malle]] - Haaptacteuren: [[Jack Warden]], [[Sean Penn]]
* 1984: ''[[Ordeal by Innocence]]'' - Regie: [[Desmond Davis]] - Haaptacteuren: [[Faye Dunaway]], [[Sarah Miles]]
* 1985: ''[[Heaven Help Us]]'' - Regie: [[Michael Dinner]] - Haaptacteuren: [[John Heard]], [[Andrew McCarthy]]
* 1985: ''[[Revolution]]'' - Regie: [[Hugh Hudson]] - Haaptacteuren: [[Al Pacino]], [[Nastassja Kinski]]
* 1986: ''[[Oviri]]'' - Regie: [[Henning Carlsen]] - Haaptacteuren: [[Max von Sydow]], [[Jean Yanne]]
* 1987: ''[[The Rosary Murders]]'' - Regie: [[Fred Walton]]
* 1987: ''[[The Trouble with Spies]]'' - Regie: [[Burt Kennedy]] - Haaptacteuren: [[Ned Beatty]], [[Michael Hordern]]
* 1987: ''[[Apprentice to Murder]]'' - Regie: [[Ralph L. Thomas]] - Haaptacteuren: [[Mia Sara]], [[Chad Lowe]]
* 1989: ''[[Lost Angels]]'' - Regie: [[Hugh Hudson]] - Haaptacteuren: [[Adam Horovitz]], [[Amy Locane]]
* 1989: ''[[Lock Up]]'' - Regie: [[John Flynn]] - Haaptacteuren: [[Sylvester Stallone]]
* 1989: ''[[A Dry White Season]]'' - Regie: [[Euzhan Palcy]] - Haaptacteuren: [[Janet Suzman]], [[Jürgen Prochnow]]
==== vun 1990 bis 1999 ====
* 1990: ''[[Bethune: The Making of a Hero]]'' - Regie: [[Phillip Borsos]] - Haaptacteuren: [[Helen Mirren]], [[Helen Shaver]]
* 1990: ''[[Eminent Domain]]'' - Regie: [[John Irvin]] - Haaptacteuren: [[Anne Archer]], [[Paul Freeman]]
* 1991: ''[[Buster's Bedroom]]'' - Regie: [[Rebecca Horn]] - Haaptacteuren: [[Geraldine Chaplin]], [[Valentina Cortese]]
* 1991: ''[[Backdraft]]'' - Regie: [[Ron Howard]] - Haaptacteuren: [[Kurt Russell]], [[William Baldwin]]
* 1991: ''[[Cerro Torre: Schrei aus Stein]]'' - Regie: [[Werner Herzog]] - Haaptacteuren: [[Vittorio Mezzogiorno]], [[Mathilda May]]
* 1991: ''[[JFK]]'' - Regie: [[Oliver Stone]] - Haaptacteuren: [[Kevin Costner]], [[Tommy Lee Jones]]
* 1992: ''[[The Railway Station Man]]'' - Regie: [[Michael Whyte]] - Haaptacteuren: Julie Christie, [[John Lynch]]
* 1992: ''[[Buffy the Vampire Slayer]]'' - Regie: [[Fran Rubel Kuzui]] - Haaptacteuren: [[Kristy Swanson]], [[Rutger Hauer]]
* 1992: ''[[Rakuyô]]'' - Regie: [[Rou Tomono]] - Haaptacteuren: [[Masaya Katô]], [[Diane Lane]]
* 1992: ''[[Shadow of the Wolf]]'' - Regie: [[Jacques Dorfmann]], [[Pierre Magny]] - Haaptacteuren: [[Lou Diamond Phillips]], [[Toshirô Mifune]]
* 1993: ''[[Benefit of the Doubt]]'' - Regie: [[Jonathan Heap]] - Haaptacteuren: [[Amy Irving]], [[Graham Greene]]
* 1993: ''[[Younger and Younger]]'' - Regie: [[Percy Adlon]] - Haaptacteuren: [[Lolita Davidovich]], [[Brendan Fraser]]
* 1993: ''[[Red Hot]]'' - Regie: [[Paul Haggis]] - Haaptacteuren: [[Balthazar Getty]], [[Jan Niklas]]
* 1993: ''[[Six Degrees of Separation]]'' - Regie: [[Fred Schepisi]] - Haaptacteuren: [[Stockard Channing]], [[Will Smith]]
* 1994: ''[[Punch]]'' - Regie: [[Alan Birkinshaw]], [[Johannes Flütsch]] - Haaptacteuren: [[Vanessa Lhoste]], [[Ueli Jäggi]]
* 1994: ''[[The Puppet Masters]]'' - Regie: [[Stuart Orme]] - Haaptacteuren: [[Eric Thal]], [[Eric Thal]]
* 1994: ''[[Disclosure]]'' - Regie: [[Barry Levinson]] - Haaptacteuren: [[Michael Douglas]], [[Demi Moore]]
* 1995: ''[[Outbreak]]'' - Regie: [[Wolfgang Petersen]] - Haaptacteuren: [[Dustin Hoffman]], [[Rene Russo]]
* 1996: ''[[Hollow Point]]'' - Regie: [[Sidney J. Furie]] - Haaptacteuren: [[Tia Carrere]], [[John Lithgow]]
* 1996: ''[[A Time to Kill]]'' - Regie: [[Joel Schumacher]] - Haaptacteuren: [[Matthew McConaughey]], [[Sandra Bullock]]
* 1997: ''[[Shadow Conspiracy]]'' - Regie: [[George P. Cosmatos]] - Haaptacteuren: [[Charlie Sheen]], [[Linda Hamilton]]
* 1997: ''[[The Assignment]]'' - Regie: [[Christian Duguay]] - Haaptacteuren: [[Aidan Quinn]], [[Ben Kingsley]]
* 1998: ''[[Fallen]]'' - Regie: [[Gregory Hoblit]] - Haaptacteuren: [[Denzel Washington]], [[John Goodman]]
* 1998: ''[[Without Limits]]'' - Regie: [[Robert Towne]] - Haaptacteuren: [[Billy Crudup]], [[Monica Potter]]
* 1998: ''[[Free Money]]'' - Regie: [[Yves Simoneau]] - Haaptacteuren: [[Marlon Brando]], [[Thomas Haden Church]]
* 1999: ''[[Virus]]'' - Regie: [[John Bruno]] - Haaptacteuren: [[Jamie Lee Curtis]], [[William Baldwin]]
* 1999: ''[[Instinct]]'' - Regie: [[Jon Turteltaub]] - Haaptacteuren: [[Anthony Hopkins]], [[Cuba Gooding Jr.]]
==== vun 2000 bis 2009 ====
* 2000: ''[[Panic]]'' - Regie: [[Henry Bromell]] - Haaptacteuren: [[William H. Macy]], [[John Ritter]]
* 2000: ''[[Space Cowboys]]'' - Regie: Clint Eastwood - Haaptacteuren: Clint Eastwood, Tommy Lee Jones, [[James Garner]]
* 2000: ''[[The Art of War]]'' - Regie: Christian Duguay - Haaptacteuren: [[Wesley Snipes]], [[Anne Archer]]
* 2001: ''[[Da wan]]'' - Regie: [[Xiaogang Feng]]
* 2003: ''[[Piazza delle cinque lune]]'' - Regie: [[Renzo Martinelli]] - Haaptacteuren: [[Giancarlo Giannini]], [[F. Murray Abraham]]
* 2003: ''[[The Italian Job]]'' - Regie: [[F. Gary Gray]] - Haaptacteuren: [[Mark Wahlberg]], [[Charlize Theron]]
* 2003: ''[[Baltic Storm]]'' - Regie: [[Reuben Leder]] - Haaptacteuren: [[Greta Scacchi]], Jürgen Prochnow
* 2003: ''[[Cold Mountain]]'' - Regie: [[Anthony Minghella]] - Haaptacteuren: [[Jude Law]], [[Nicole Kidman]]
* 2005: ''[[Aurora Borealis]]'' - Regie: [[James C.E. Burke]]
* 2005: ''[[Fierce People]]'' - Regie: [[Griffin Dunne]] - Haaptacteuren: Diane Lane, [[Kristen Stewart]]
* 2005: ''[[Pride & Prejudice]]'' - Regie: [[Joe Wright]] - Haaptacteuren: [[Keira Knightley]], [[Rosamund Pike]]
* 2005: ''[[American Gun]]'' - Regie: [[Aric Avelino]] - Haaptacteuren: [[Marcia Gay Harden]], [[Forest Whitaker]]
* 2006: ''[[Land of the Blind]]'' - Regie: [[Robert Edwards]] - Haaptacteuren: [[Ralph Fiennes]], [[Tom Hollander]]
* 2006: ''[[An American Haunting]]'' - Regie: [[Courtney Solomon]] - Haaptacteuren: [[Sissy Spacek]]
* 2006: ''[[Ask the Dust]]'' - Regie: [[Robert Towne]] - Haaptacteuren: [[Colin Farrell]], [[Salma Hayek]]
* 2006: ''[[Beerfest]]'' - Regie: [[Jay Chandrasekhar]] - Haaptacteuren: Jay Chandrasekhar, Jürgen Prochnow
* 2007: ''Sleepwalkers'' - Regie: [[Doug Aitken]]
* 2000: ''[[Reign Over Me]]'' - Regie: [[Mike Binder]] - Haaptacteuren: [[Adam Sandler]], [[Liv Tyler]]
* 2007: ''[[L'âge des ténèbres]]'' - Regie: [[Denys Arcand]] - Haaptacteuren: [[Marc Labrèche]], [[Diane Kruger]]
* 2007: ''[[Puffball]]'' - Regie: Nicolas Roeg - Haaptacteuren: [[Kelly Reilly]], [[Miranda Richardson]]
* 2008: ''[[Fool's Gold]]'' - Regie: [[Andy Tennant]] - Haaptacteuren: Matthew McConaughey, [[Kate Hudson]]
==== vun 2010 bis 2019 ====
* 2010: ''[[The Con Artist]]'' - Regie: [[Risa Bramon Garcia]] - Haaptacteuren: [[Rossif Sutherland]], [[Sarah Roemer]]
* 2011: ''[[The Mechanic]]'' - Regie: [[Simon West]] - Haaptacteuren: [[Jason Statham]], [[Ben Foster]]
* 2011: ''[[The Eagle]]'' - Regie: [[Kevin Macdonald]] - Haaptacteuren: [[Channing Tatum]]
* 2011: ''[[Horrible Bosses]]'' - Regie: [[Seth Gordon]] - Haaptacteuren: [[Jason Bateman]], [[Kevin Spacey]]
* 2011: ''[[Man on the Train]]'' - Regie: [[Mary McGuckian]] - Haaptacteuren: [[Larry Mullen Jr.]], Graham Greene
* 2012: ''[[The Hunger Games]]'' - Regie: [[Gary Ross]] - Haaptacteuren: [[Stanley Tucci]], [[Jennifer Lawrence]]
* 2012: ''[[Sofia]]'' - Regie: [[Isaac Florentine]] - Haaptacteuren: [[Christian Slater]], [[Elika Portnoy]]
* 2012: ''[[Dawn Rider]]'' - Regie: [[Terry Miles]] - Haaptacteuren: Christian Slater, [[Jill Hennessy]]
* 2013: ''[[La migliore offerta]]'' - Regie: [[Giuseppe Tornatore]] - Haaptacteuren: [[Geoffrey Rush]], [[Sylvia Hoeks]]
* 2013: ''[[Jappeloup]]'' - Regie: Christian Duguay - Haaptacteuren: [[Guillaume Canet]], [[Marina Hands]]
* 2013: ''[[The Hunger Games: Catching Fire]]'' - Regie: [[Francis Lawrence]] - Haaptacteuren: Jennifer Lawrence, [[Liam Hemsworth]]
* 2014: ''[[The Calling]]'' - Regie: [[Jason Stone]] - Haaptacteuren: [[Susan Sarandon]], [[Ellen Burstyn]]
* 2014: ''[[The Hunger Games: Mockingjay - Part 1]]'' - Regie: Francis Lawrence - Haaptacteuren: Jennifer Lawrence, Liam Hemsworth
* 2015: ''[[Forsaken]]'' - Regie: [[Jon Cassar]] - Haaptacteuren: [[Kiefer Sutherland]], [[Brian Cox]]
* 2014: ''[[The Hunger Games: Mockingjay - Part 2]]'' - Regie: Francis Lawrence - Haaptacteuren: Jennifer Lawrence, Liam Hemsworth
* 2018: ''[[Ad Astra (Film)|Ad Astra]]'' - Regie: [[James Gray (Filmregisseur)|James Gray]] - Haaptacteuren: [[Brad Pitt]], [[Tommy Lee Jones]]
* 2019: ''[[The Burnt Orange Heresy]]'' - Regie: [[Giuseppe Capotondi]] - Haaptacteuren: [[Claes Bang]], [[Elizabeth Debicki]]
==== vun 2020 bis 2023 ====
* 2020: ''[[Alone]]'' - Regie: [[Johnny Martin]] - Haaptacteuren: [[Tyler Posey]], [[Summer Spiro]]
* 2022: ''[[Moonfall]]'' - Regie: [[Roland Emmerich]] - Haaptacteuren: [[Halle Berry]], [[Patrick Wilson]]
* 2022: ''[[Mr. Harrigan's Phone]]'' - Regie: [[John Lee Hancock]] - Haaptacteuren: [[Jaeden Martell]], [[Joe Tippett]]
* 2023: ''[[Miranda's Victim]]'' - Regie: [[Michelle Danner]] - Haaptacteuren: [[Kyle MacLachlan]], [[Abigail Breslin]]
== Gielercher ==
*{{Commandeur de l'ordre des Arts et des Lettres}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Sutherland Donald}}
[[Kategorie:Kanadesch Filmschauspiller]]
[[Kategorie:Kanadesch Theaterschauspiller]]
[[Kategorie:Gebuer 1935]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2024]]
[[Kategorie:Hollywood Walk of Fame]]
[[Kategorie:Commandeur des Arts et des Lettres]]
[[Kategorie:Primetime Emmy-Gewënner]]
[[Kategorie:Golden Globe fir de beschte Schauspiller an engem dramatesche Film]]
[[Kategorie:Éierenoscar]]
g23d5qk0n2uupnun53xx3vay9j06wjb
Jonathan Reichling
0
93010
2676896
2654582
2026-05-03T19:28:26Z
Bdx
7724
/* Um Spaweck */
2676896
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
Den '''Jonathan Reichling''', gebuer den [[12. Februar]] [[1989]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Sänger, [[Rap]]per a Museksproduzent.<ref>[[Luxemburger Wort|Lëtzebuerger Wort]]: [http://www.wort.lu/de/view/exemo-r-n-b-soul-und-funk-aus-luxemburg-4f61c4c9e4b0860580aa66b5 "''Exemo: R'n'B, Soul und Funk aus Luxemburg''"] (18. Februar 2011; gekuckt den 20. Juni 2012)</ref><ref>Lëtzebuerger Wort: [https://web.archive.org/web/20130621113432/http://www.wort.lu/de/view/exemo-rappt-fuer-andy-und-fraenk-schleck-4f61d11fe4b0860580aac9e4 "''Exemo rappt für Andy und Fränk Schleck''"] (23. August 2010; gekuckt den 20. Juni 2012)</ref> Hie war am Ufank vu senger Carrière als '''Exemo''' (heiansdo stiliséiert als '''eXemo''') bekannt.
De Reichling rapt a séngt op Däitsch, Lëtzebuergesch, Franséisch an Englesch.
== Biographie ==
=== Als Exemo ===
Den Exemo huet 7 Gesëschter an en Hallefbrudder. Mat 18 Joer ass hien op [[Köln]] geplënnert fir Touningenieur ze ginn. Am Mee 2010 huet hien op der Compilatioun ''Planet Luxembourg Reloaded'' vun [[RTL|RTL Radio Lëtzebuerg]] an [[Eldoradio]] d'Lidd ''De Jangeli'' nei interpretéiert, an no der 2. Plaz vum [[Andy Schleck]] beim [[Tour de France]] d'Lidd ''Eng kleng Natioun um Velostroun'' op seng Websäit gesat, dat an Zäit vu 14 Deeg iwwer 1.000 Mol erofgeluede gouf. Beim [[Gala Tour de France]] Enn Juli huet hien et viru ronn 50.000 Zuschauer virgedroen.
Am August 2010 ass den Exemo um [[e-Lake festival]] zu [[Iechternach]] opgetrueden, éier am August ''Planet Luxembourg Reloaded'' endlech verëffentlecht gouf. Am Februar 2011 koum säin éischten Album ''Das Blut in meinen Adern'' eraus.
Am August an am November 2011 war hie Gaaschtrapper op de Singelen ''All Mensch geet op d'Schueberfouer'' vun [[Superjams]] a ''Sorry Babe'' vun der [[Wanns de eppes kanns!]]-Gewënnerin Deborah Schneider.
De 17. August 2014 huet de Reichling op senger Facebooksäit ugekënnegt, datt et Zäit wier "mam Kapitel Exemo ofzeschléissen" an datt hien ënner sengem biergerlechen Numm géif weider maachen.<ref>[https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=965132846846017&id=118989298127047&__tn__=-R Facebookpost vum 17. August 2014]</ref>
=== Als Jonatas Reichling ===
Zënterhir huet hien 2014 den däitschsproochegen Album ''Jetzt oder nie'' op engem däitsche Plackelabel verëffentlecht. Op der éischter Single ''Quand tu dance'' ass de Refrain op Franséisch gesongen. Aner Singele waren ''Baby wenn du gehst'' a ''Stell dir mal 'ne Welt vor''.
2016 an 2017 war de Jonathan Reichling ee vun zwee Memberen am kuerzliewege Projet Kontrast.
2018 war hien op der engleschssproocheger Single ''Like a Summer Breeze'' vum däitsche Produzentenduo Dream Sound Masters ze héieren.
== Discographie ==
=== Als Exemo ===
==== Albumen ====
* 2011: ''Das Blut in meinen Adern''
==== EPen ====
* 2011: ''An iwwerhaapt wisou''
==== Singelen ====
* 2010: ''Öffne die Augen''
* 2010: ''Eng kleng Natioun um Velostroun''
* 2011: ''Das Blut in meinen Adern''
* 2011: ''An iwwerhaapt wisou''
* 2011: ''All Mensch geet op d'Schueberfouer'' {{small|([[Superjams]] feat. Exemo)}}
* 2011: ''Das ist der Wahnsinn''
* 2011: ''Stell dir mol eng Welt vir''
* 2011: ''Sorry Babe'' {{small|(Deborah Schneider feat. Exemo)}}
* 2012: ''Haaptsaach nofir an dowidder''
* 2012: ''Lebe lieber''
* 2013: ''Gëff net op'' {{small|(Chakas feat. Exemo)}}
* 2013: ''Jumpin (Bang Bang)''
* 2013: ''Hope Springs Eternal'' {{small|(Chakas feat. Andy Rossi, Mr. Funky, eXemo, [[Thierry Mersch]] a Pakamos)}}
* 2015: ''Summer'' {{small|(Kelly Decker feat. Exemo)}}
==== Videographie ====
* 2009: ''Öffne die Augen''
* 2009: ''Zeit für die Wende''
* 2009: ''Gedankenstau'' (mam Jueightytwo)
* 2010: ''Stell dir mal 'ne Welt''
* 2010: ''Eng kleng Natioun um Velostroun''
* 2011: ''De Jangli''
* 2011: ''Das Blut in meinen Adern''
* 2011: '' All Mensch geet op d'Schueberfouer''
* 2012: ''Nofir an dowidder''
=== Als Jonathan Reichling ===
==== Albumen ====
* 2014: ''Jetzt oder nie''
==== Singelen ====
* 2014: ''Quand tu dances''
* 2015: '' Baby wenn du gehst''
* 2015: ''Stell dir mal 'ne Welt vor''
== Um Spaweck ==
* [https://web.archive.org/web/20120622061348/http://exemo.net/ Homepage]
* Als Exemo op [http://www.reverbnation.com/exemo ReverbNation] a [http://www.facebook.com/pages/eXemo/118989298127047 Facebook]
* Als Jonathan Reichling op [https://www.facebook.com/joanthanreichling Facebook]
* Seng Discographie op [http://rateyourmusic.com/artist/exemo RateYourMusic.com]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Rapper]]
[[Kategorie:Gebuer 1989]]
n81cc0ml4sf5vu0w81f8tzgq359kwdn
Donatus vu Bad Münstereifel
0
93799
2676939
2673794
2026-05-04T11:06:39Z
Puscas
735
/* Veréierung */ ...
2676939
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Hellegen}}
Den '''Donatus (vu Münstereifel)''', gebuer ëm [[140]] n. Chr. zu [[Roum]] a gestuerwe virun [[180]], war e [[Réimescht Räich|réimesche]] Militär an e [[Chrëschtentum|chrëschtleche]] Märtyrer, dee vun der [[Kathoulesch Kierch|kathoulescher Kierch]] helleggesprach gouf.
Seng [[Reliquie]] goufe [[1646]] vu Roum an d'[[Jesuitten|Jesuittekierch]] zu [[Bad Münstereifel|Münstereifel]] bruecht, vu wou aus seng Veréierung als [[Patréiner]] ausgaangen ass.
Den Donatus (deels och Donati) gëtt als Patréiner géint Schued, besonnesch op der [[Gewan]], duerch [[Blëtz]], [[Knëppelsteng]], [[Stuerm]] a [[Feier]] veréiert.
== Säi Liewen ==
Den Donatus gouf ëm 140 n. Chr. zu Roum gebuer. Seng Mamm, déi Chrëschtin gi war, huet hien an hirem Glawen erzunn.
Mat 17 Joer gouf den Donatus [[Zaldot]]. Ëm 166 war hie Chef vun der 12. Legioun déi un der [[Donau]] géint d'Markomannen (e [[Germanen|germanesche]] Stamm), agesat gi war. Wéi d'Legioun hoffnungslos agekesselt an um Verdiischtere war, huet den Donatus mat anere chrëschtlechen Zaldote gebiet fir datt et soll reenen. Et gouf dunn e schwéiert [[Donnerwieder]] mat vill Reen, an d'[[Blëtz]]er hunn d'Lager vun de Markomannen zerstéiert. Dëst 'Wonner' hunn d'Chrëschten op d'Interventioun vun hirem Gott zeréckgefouert an et huet den Donatus sou markéiert, datt hie geschwuer huet, säi Liewen ouni Fra ze verbréngen.
De Keeser [[Marc Aurel]] huet den Donatus zum Kommandant vu senger perséinlecher Garde gemaach. Wéi deen awer d'Bestietnes mat der Enkelin Alexandra vum Keeser refuséiert huet, gouf hien zum Doud verurteelt, dat well hien 'd'Gëtter géif veruechten'. D'Flaminia, d'Mamm vum Märtyrer, huet hien an de [[Katakomben|Katakombe]] vun der helleger Agnes zu Roum begruewe gelooss.
De Markomannekrich an och de Reen deen d'Réimer gerett huet, sinn historesch beluecht. Dat geplangte Bestietnes mat der Enkelin vum Keeser awer gehéiert an de Beräich vun der Legend.
== Veréierung ==
1646 huet de [[Poopst]] [[Innozenz X.]] d'Graf vum Donatus opmaache gelooss an d'Reliquien der Jesuittekierch zu [[Bad Münstereifel|Münstereifel]] geschenkt. Den Donatus ass domat e sougenannte [[Katakombenhellegen]].
Nodeem d'Reliquien zu [[Euskirchen]] ukomm waren, sollte se den 30. Juni 1652 op Münstereifel bruecht ginn. Wéi mueres vum selwechten Dag de Jesuittepater Heerde zu Euskirchen d'Mass gehalen huet, ass de Blëtz ageschloen, an den [[Altor]] an och de Pater selwer hu Feier gefaangen. De Pater huet den hellegen Donatus zu Hëllef geruff, wouropshin d'Péng vun de Verbrennungen nogelooss huet an hien de Reliquien, déi schonn um Wee op Münstereifel waren, noreese konnt. Dëst Wonner huet d'Veréierung vum hellegen Donatus an der ganzer Ëmgéigend ageleet.
An der [[Eifel]], dem Äerzbistum [[Köln]], zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] an a [[Éisträich|Nidderéisträich]] gëtt hien als Patréiner géint Donnerwieder, Blëtz, Knëppelsteng a Feier veréiert.
De Gedenkdag vum hellegen Donatus ass den 30. Juni.
=== Zu Lëtzebuerg ===
[[Fichier:Donatus Felsbierg Wëntreng.jpg|Miniatur|Donatus Statu um Felsbierg zu Wëntreng.]]
[[Fichier:Dahl chapelle Duerfstrooss.jpg|Miniatur|Donatuskapell zu [[Dol]].]]
Zu Lëtzebuerg gëtt den hellegen Donatus virun allem am [[Éislek]] veréiert, do besonnesch um [[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]], an op der [[Musel]] als Patréiner vun de Wënzer, wou hien d'Wéngerte virun Donnerwiederen a Knëppelsteng soll beschützen.
Hien ass de Patréiner vun enger Rëtsch Kierchen a Kapellen:
* [[Donatuskierch zu Méideng|Kierch zu Méideng]]
* [[Donatuskierch zu Réiser|Kierch zu Réiser]]
*[[Donatuskapell zu Beefort]]
* [[Donatuskapell zu Beidler]]
* Donatus-Weekapell zu [[Bruch (Miersch)]]
* [[Donatuskapell zu Bungeref]]
* [[Donatuskapell zu Dol]]
* [[Donatuskapell zu Ueschdref]]
* [[Donatuskapell op der Wuermer Këppchen]] tëscht [[Ohn]] a [[Wuermer]]
* [[Eenelter Kapell]] zu [[Recken]]
* [[Donatuskapell um Märjendaller Haff|Kapell um Märjendaller Haff]]
* [[Donatuskapell zu Rued|Kapell zu Rued bei Simmer]]
Et gëtt och eng Rei Statue fir den Donatus ze veréieren:
* [[Donatus-Monument zu Mäerkels]], an der [[Gemeng Kiischpelt]]
* [[Donatus-Statu zu Méchela]], an der [[Gemeng Buerschent]]
Den hellegen Donatus ass de Patréiner vun de [[Pompjeeën|Pompjeeë]] vu [[Gréiwels]].<ref>{{Citation|URL=https://wahl.lu/wp-content/uploads/2021/03/ausgab2016-2.pdf |Titel=D'Wahler Uucht 15 (2) 2/2016, S. 20. |Gekuckt=16.10.2021 |Archiv-Datum=16.10.2021 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20211016131215/https://wahl.lu/wp-content/uploads/2021/03/ausgab2016-2.pdf }}</ref>
Zu Lëtzebuerg sinn och eng Partie Stroossen zu Éiere vum Donatus genannt ginn: zu [[Alschent]], [[Habscht]], [[Méchela]] an zu [[Schraasseg]].
== Duerstellung ==
Den hellegen Donatus gëtt gewéinlech als réimeschen Zaldot mat engem Blëtz, engem [[Palm]]blat an enger [[Gaarf]] [[Weess]] oder enger [[Rief]] duergestallt. Zu sengen Attribute gehéieren dacks och e [[Messer]] an en Dëppchen a Form vun engem Becher.
== Quell ==
De-Wikipedia (gelies de 5. August 2012)
==Literatur ==
====Allgemeng Literatur====
* Müller, Wolfgang, 1956. ''Der heilige Donatus in Geschichte, Legende und Kult''. Trier, WA Priesterseminar.
====Literatur iwwer den Donatus-Kult zu Lëtzebuerg====
* Anonym, 1767. ''Kurzer Bericht der, unter Anruffung des h. Martyrers Donatus, Schutzpatrons gegen Ungewitter, Blitz, Donner, Sturmwinde und sonstige böse Einflüsse der Luft in der Abtey-Kirche Maria-Münster zu Lutzemburg....'' Lutzemburg: bey den Erben des Andreas Chevalier, 48 S.
* Anonym, 1882. ''Lieder zum heil. Donatus, Schutzpatron wider Blitz und Ungewitter.'' Luxemburg, J. Hary (St. Paulus-Druckerei), 8 S.
* Bell, Matthias Joseph, 1881. ''Der heilige Donatus: Soldat und Martyrer: Schutzpatron wider Blitz und schädliche Ungewitter: eine fromme Legende,...'' Luxemburg: N. Breisdorff, 1881. 146 p.
*Hausemer, Joseph, 1965. ''Sankt Donatus, der Schutzheilige gegen Brand, Blitz und Ungewitter.'' In: 60e anniversaire / Sapeurs-pompiers Canach. - Luxembourg, S. 29-35.
* Jacquemin, Pierre (Hrsg.), 1912. ''Andachtsbüchlein zu Ehren des hl. Donatus.'' Ettelbrück, J. Gerard, 159 S.
* [[Alexandre Koenig|Koenig, A.]], 1916. ''Verehrung des hl. Donatus im Luxemburger Lande.'' Ons Hemecht 1916, S. 186-188, 202-205, 255-260, 293-296.
* Kayser, Joseph, 1968. ''Bittgang zum hl. Donatus.'' In: ''Journée d'inauguration et de commémoration à Hollenfels: 20.10.1968: église et chemin de croix: Xe anniversaire Chapelle St. Sébastien.'' Luxembourg, Worré, S. 28-32.
*Koenig, A., 1916. ''Verehrung des hl. Donatus zu Waldbredimus.'' Ons Hemecht 1918, S. 18.
* Kneip, Nikolaus, 1882. ''Neues Luxemburger Donatus-Büchlein: zur Verehrung des heil. Donatus, Schutzpatrones wider Blitz und Ungewitter.'' Luxemburg, N. Breisdorff, 77 S.
* Muller, René, 1965. ''Sankt Donatus, der Beschützer Wormeldingens und seiner Weinberge.'' In: Festivités du 45e anniversaire 1965 / F.C. Koeppchen Wormeldange. Grevenmacher, S. 79-84.
* Muller, René, 1968. ''Donatus-Verehrung in Wormeldingen.'' In: Letzeburger Sonndesblad, Jg. 101(1968), Nr. 29, S. 8.
* Muller, René, 1987. ''60. Joresdag vun der Donatus-Prossessioun op d'Këppchen: 40. Joresdag vum Doud vum Paschtouer Nicolas Fey.'' In: Letzeburger Sonndesblad, Jg. 120(1987), Nr. 25, S. 7.
* Pfarrei Aspelt (Hrsg.), 1955. ''Donatus-Feier in Aspelt: 9.-10. Juli 1955: 250jähriges Donatus-Jubiläum: 1705-1955.'' Katalog der Donatus-Ausstellung, 12 f.
* Pfarrei Fels (Hrsg.), 1950. ''250jähriges St. Donatus-Jubiläum: 300jähriges Bestehen der St. Rochuskapelle: Einweihung der Lourdes-Grotte: 9. Juli 1950.'' Luxemburg, St. Paulus-Druckerei, 38 S.
* Schloesser, Renée, 1990. ''Den Hellegen Donatus.'' In: Letzeburger Sonndesblad, Jg. 123(1990), Nr. 26, S. 3-5.
* Schram, Norbert, 1986. ''Den Donatus op Föls !'' In: ''100ième anniversaire du Corps de sapeurs-pompiers Wintrange.'' Wintrange, S. 182-184.
* Smeddinck, Bernard, 1851. ''Vollständiges St. Donatus-Büchelchen: enthaltend die Geschichte der Reliquien dieses Schutzpatrons gegen Ungewitter, so wie besondere Andachten, Litaneien und Gesänge für die Bruderschafts-Mitglieder zu Arlon, Luxemburg, Trier und Münster-Eifel, und für alle Verehrer des hl. Donatus: nebst einem Worte kirchlicher Belehrung über Gewitter und über die Mittel gegen ihre schädlichen Folgen.'' Arlon, P.A. Brück, 108 S.
== Kuckt och ==
* [[Donatus-Monument Mäerkels-Alschent]]
* [[Lëscht vun de chrëschtlechen Hellegen]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Saint Donatus|{{PAGENAME}}}}
* [https://web.archive.org/web/20160304103803/http://www.stift-klosterneuburg.at/presse/pressemitteilungen/193,stift-klosterneuburg-donatus-reliquie-wieder-in-der-kleinen.html Donatus-Reliquie an der Kierch zu Klosterneuburg bei Wien]
* [http://www.heiligenlexikon.de/BiographienD/Donatus_von_Muenstereifel.html Den Donatus am Heiligenlexikon]
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Helleg]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
a4qxypantdx56bkchi2l0g48uyq0xdh
Baikonur
0
94859
2676803
2626201
2026-05-03T14:13:23Z
Puscas
735
....
2676803
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" width="300" cellpadding="2" cellspacing="1" style="float:right; margin-left:0.5em; background:#FBB0AA;"
! colspan="2" | Stad Baikonur (Russland) Stad mat Extra-Status, gegrënnt [[1955]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| align="center" colspan="2" | [[Fichier:Coat of arms Baikonur.svg|thumb|300px|center|De Wope vu Baikonur]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Gebitt|| Qysylorda
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Héichr || 100 m
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Awunner || 59147 am Joer [[2009]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Fläch|| 57 km²
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Zäitzon|| UTC+6
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Koordinaten ||{{Coordinate|text=DMS|NS=47/50/00/N|EW=66/02/40/E|type=landmark|region=KZ|name=Baikonur}}
|- bgcolor="#FFFAFA"
|}
[[Fichier:Baikonur in kazakhstan map 2000.jpg|thumb|D'Lag vu Baikonur op enger politescher Kaart aus dem Joer [[2000]]]]
'''Baikonur''' (Kasachesch: ''Baıqońyr''), bis [[1995]] ''Leninsk'' ass eng Stad am südleche [[Kasachstan]], ongeféier 200 Kilometer ëstlech vum [[Aralséi]] um Nordufer vum Floss [[Syrdarja]]. Iwwerregional bekannt ass d'Stad virun allem fir säi [[Weltraumgare|Kosmodrom]], vun deem aus zanter iwwer 50 Joer [[Sowjetunioun|sowjetesch]] resp. [[Russland|russesch]] Weltraummissioune gestart ginn. D'Stad gëtt zanter Enn [[1994]] vu [[Russland]] gepacht a steet ënner russescher Administratioun.<ref>[[Frankfurter Allgemeine Zeitung]], 2. Juni 2005: [http://www.faz.net/s/Rub6E2D1F09C983403B8EC7549AB44FA0EF/Doc~E5FE881301A80417CBEFCF2571CD21E88~ATpl~Ecommon~Sspezial.html Wo Moskaus Träume wahr wurden]</ref>
Déi geographesch Koordinate vum Stadzentrum sinn {{Coordinate|text=DMS|NS=45.63|EW=63.314|type=city|pop=70000|region=KZ-KZY|name=Baikonur}}. 20 km nërdlech vun der Stad ass déi gréisst russesch [[Weltraumgare]], de ''Kosmodrom'' Baikonur (kasach. ''Baıqońyr ǵarysh aılaǵy''; russ. Космодром Байконур/''Kosmodrom Baikonur'').
D'Stad Baikonur ass en eegestännegen Distrikt vum Kasachstan.
== Geschicht ==
[[1955]] hat d'[[Sowjetunioun]] bei der klenger Uertschaft ''Tjuratam'' ugefaangen, en Testgebitt fir hir éischt [[Interkontinentalrakéit]]en ze bauen. Tjuratam louch fir deen Zweck verkéiersgënschteg um Ufer vum Floss Syrdarja, a laanscht d'Eisebunnstreck [[Moskau]] – [[Taschkent]]. D'Grënnung war den [[2. Februar]] [[1955]].
=== Numm an Tarnnimm ===
D'Bezeechnung vum Testgebitt war "Fuerschungs- a Versuchsgebitt # 5", kuerz NIIP-5. Den Numm ''Baikonur'' krut d'Plaz fir de Westen irzeféieren. D'Plaz Tjuratam gouf streng geheim gehalen, awer anerersäits wollt d'sowjetesch Regierung sech mat hiren Erfolleger bewonnere loossen an nom Raumfluch vum [[Juri Alexejewitsch Gagarin|Juri Gagarin]] am Joer [[1961]] an de Medien och eng Uertschaft vun de Rakéitestarten nennen. Sou gouf du ''Baikonur'', eng Plaz 320 km nordëstlech vun der realer Plaz, déi kee Bezuch zum Weltraumprogramm hat, ausgewielt. Déi ëffentlech Bezeechnung vun NIIP-5 war vun do un de ''Kosmodrom Baikonur''. D'geographesch Koordinate vum ''originale'' Baikonur sinn {{Coordinate|text=DMS|NS=47/50/00/N|EW=66/02/40/E|type=landmark|region=KZ|name=Boikonur}}.
D'Siidlung, déi sech ëm de Kosmodrom entwéckelt huet, krut Nimm wéi ''Sarja'', ''Swesdograd'', ''Taschkent-90'' a ''Leninski'' mat dem Stadrecht [[1966]] dann den Numm ''Leninsk''. D'Gare heescht nach ëmmer ''Tjuratam''.
Den [[20. Dezember]] [[1995]] gouf Leninsk dann a ''Baikonur'' ëmbenannt. Déi offiziell Bezeechnung vum Raumfaartzentrum ass an der Tëschenzäit ''5. Staatleche Versuchskosmodrom vun der Russescher Federatioun''.
=== 1957–1990 ===
[[Fichier:Soyuz 18 booster.jpg|thumb|[[Sojus (Rakéit)|Sojus-Rakéit]] mat [[Sojus (Raumschëff)|Sojus-Raumschëff]] op der Startramp zu Baikonur ([[15. Juli]] [[1975]])]]
Ugedriwwe vum [[Kale Krich]] gouf de Kosmodrom séier ausgebaut. Besonnesch de [[Nikita Sergejewitsch Chruschtschow|Chruschtschow]] hat drop gehalen, fir ëmmer nees nei Rekorder am Raum ze maachen.
*De [[Sputnik]] 1, den éischte kënschtleche Satellit am Weltraum [[1957]].
*D'[[Laika]], dat éischt Liewewiesen am Weltraum [[1957]].
*De Strelka an d'Belka, déi éischt Liewewiesen, déi och heel nees zeréckkoumen [[1960]].
*De [[Juri Alexejewitsch Gagarin|Juri Gagarin]], den éischte Mënsch am Weltraum [[1961]].
*D'[[Walentina Wladimirowna Tereschkowa|Walentina Tereschkowa]], déi éischt Fra am Weltraum [[1963]].
*De [[Lunochod]] 1, dat éischt teleguidéiert Moundgefier [[1970]].
*[[Saljut 1]], déi éischt Raumstatioun [[1971]].
*D'[[Mir (Raumstatioun)|Mir]], déi éischt stänneg bemannt Raumstatioun [[1986]]
All dës Erfolleger si vu Baikonur gestart. Den enormen Zäitdrock hat allerdéngs och zu villen Accidenter gefouert.
Dat schwéierst Accident an der Geschicht vun der Raumfaart, d'[[Nedelin-Katastroph]], war de [[24. Oktober]] [[1960]]. D'Explosioun vun enger [[Interkontinentalrakéit]] vum Typ [[R-16]] hat 126 Mënschen d'Liewe kascht, dorënner och de [[Mitrofan Nedelin]], Chef vun de strategesche Rakéitentruppen. Den Zentralkommitee vun der [[Kommunistesch Partei vun der Sowjetunioun|KPdSU]] hat doropshin eng kuerz Notiz publizéiert, datt de Marschall Nedelin bei engem Fligerofstuerz gestuerwe wier. D'Katastroph koum eréischt [[1989]] an d'Ëffentlechkeet. Déi offiziell Lëscht vun den Affer gouf ënner dem President [[Boris Nikolajewitsch Jelzin|Jelzin]] publizéiert. D'Startvirbereedunge vun der nächster R-16 Rakéit ware schonn de [[4. Januar]] [[1961]] ugaangen.
Den [[20. Juni]] [[1966]] hat de franséische Staatspresident [[Charles de Gaulle]] als éischt westlech Persoun Baikonur besicht. Dem éischten [[NASA]]-Team goufen den [[28. Abrëll]] [[1975]] am Kader vun der kollektiver Sojus-Apollo-Docking-Missioun, Deeler vum Kosmodrom gewisen. Bei dëse Besich gouf versicht, de militäresche Charakter vum Gebitt zu verstoppen. Militärescht Personal, krut Uweisung, Zivilgezei ze droen.
Wa Baikonur an der Welt virun allem fir déi bemannt Raumflich bekannt gouf, sou louch den Haaptzweck vun der Arichtung vun Ufank un, bis zum Zesummebroch vun der Sowjetunioun [[1991]], am teste vu flëssegkeetsgedriwwene Laangstreckerakéiten.
Mëtt vun den [[1980]]er Joren hat déi verbuede Stad Leninsk no offiziellen Donnéeën 100.000 Awunner, 356 Wunnbléck, 9 Schoulen, 31 Spillschoulen, 18 Hoteller, en eegenen Televisiounssender, en ettlech Kinoen, e Stadion, eng Gedrénksfabréck an zwee Bëtongswierker.
=== 1991: Kris ===
[[Fichier:Baikonuriss.jpg|thumb|Bléck iwwer d'Stad]]
Den Zesummebroch vun der Sowjetunioun an d'Onofhängegkeet vum Kasachstan [[1991]] hate Baikonur a Leninsk an eng schwéier Kris gestierzt. Dee wichtegste Kosmodrom vun der Sowjetunioun louch elo op kasacheschem Staatsgebitt an d'Startplazen op russeschem Territoire waren nëmme wéineg ze gebrauchen a konnte Baikonur net ersetzen. Zwar gouf tëscht Kasachstan a Russland eng Zesummenaarbecht versicht, awer wéi déi konkreet ausgesi sollt, war Géigestand vu laange Verhandlungen. Baikonur war an enger Kris an um Wee fir zesummenzebriechen.
D'Paien an d'Pensioune goufen net méi ausbezuelt. Waasser- an Energieversuergung sinn dacks zesummegebrach, d'Leit hunn d'Ariichtung geplëmmt, hunn Autoe geklaut, an hunn d'Kabelen aus techneschen Anlage gerappt, fir s'als Wäertmetall ze verkafen. Am Januar [[1992]] war de Start vun engem Versuergungsschëff vun der Mir bal ausgefall, well um Buedem déi onbezuelt Militärbeamte revoltéiert hunn. Ronn 40 % vun den Awunner haten d'Géigend verlooss.
No offiziellen Donnéeë sinn [[1993]] och déi lescht Atomsprengkäpp vu Baikonur oftransportéiert ginn.
Den [[28. Mäerz]] [[1994]] huet Russland schliisslech fir 115 Milliounen Dollar d'Joer, den Terrain vu Kasachstan gepacht. De Vertrag gouf den [[9. Januar]] [[2004]] bis zum Joer 2050 verlängert.
[[Fichier:Baikonur from top 2002.jpg|thumb|Satellittefoto vun der Stad Baikonur ([[2002]])]]
=== 1995 ===
De [[4. Januar]] [[1995]] huet déi russesch Stadadministratioun hir Aarbecht an der kasachescher Stad ugefaangen. Um Territoire gëllt vun do un d'russescht an och d'kasachescht Recht, wat zum Beispill dozou gefouert huet, datt russesch Kanner an der Schoul eppes z'iesse kréien, a kasachesch Kanner net. D'Situatioun vu Baikonur ass historesch a juristesch ouni Beispill. De Buergermeeschter vu Baikonur sot am Joer [[2002]]: ''Doriwwer wäerten nach vill Juristen hir Dokteraarbecht schreiwen''.
[[1996]] hat d'Russesch Federatioun 761 Milliarde Rubel fir Baikonur virgesinn, vun deene wéinst finanzielle Problemer nëmmen 296 Milliarden d'Stad erreecht haten.
Trotz de Schwieregkeete goung et zu Baikonur liicht biergop. Mam Zouhuele vu kommerzielle Commanden a mat der internationaler Zesummenaarbecht wéi zum Beispill mat der [[International Raumstatioun ISS|Internationaler Raumstatioun ISS]] ass nees Geld an d'Stad komm. Am Mee [[2002]] gouf de Buergermeeschter duerch den Ex-Gouverneur vum [[Oblast Leningrad|Leningrader Oblast]] Aleksei Malkow, ersat.
Baikonur hat [[2002]] ronn 70.000 Awunner, dovu 70 % Kasachen.
== De Kosmodrom ==
[[Fichier:Soyuz tma-3 transported to launch pad.jpg|thumb|Sojus-Rakéit mat dem Raumschëff Sojus-TMA3 gëtt op Startramp transportéiert ([[16. Oktober]] [[2003]])]]
Baikonur ass déi gréisst [[Rakéitestartplaz]] vun der Welt. No offiziellen Donnéeën huet se 2004 eng Fläch vu 6.717 Quadratkilometer, 75 Kilometer vun Norden no Süden an 90 Kilometer vu Westen no Osten. Do kommen dann nach d'Landeplazen dobäi.
Zu der Buedeminfrastruktur gehéieren néng Startkomplexer mat 15 Startanlagen, 4 Ofschossanlage fir d'Fuerschung vun Interkontinentale Laangstreckerakéiten, 11 Montage- a Versuchskomplexer, zwou Tankplazen, zwee Fluchfelder, e Moosskomplex, e 600-Megawatt-[[Wäermtkraaftwierk]], 470 Kilometer Eisebunnsgleiser, 1.281 Kilometer Stroossen a 6.610 Kilometer elektresch Leitungen.
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Portal:Astronomie}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* {{en}} [http://www.russianspaceweb.com/baikonur.html Baikonur]
* {{en}} [http://www.astronautix.com/sites/baikonur.htm Beschreibung und Karte von Baikonur]
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20080703204138/http://www.kazakhstanlive.com/ Informationsseite über Kasachstan]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Raumfaart an der Sowjetunioun an a Russland]]
[[Kategorie:Stied am Kasachstan]]
[[Kategorie:Kasachesch Raumfaart]]
[[Kategorie:Rakéitestartplazen]]
ms0cw7g81erxfafo33ze1zonzdkxsbl
Cité Léon Kauffman
0
96267
2676871
2427021
2026-05-03T18:35:00Z
Mobby 12
60927
k
2676871
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) =
| Numm (Däitsch) =
| Kanton = {{Kanton Esch-Uelzecht}}
| Gemeng = [[Gemeng Suessem|Suessem]]<br>[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Suessem}}<br>{{Buergermeeschter Déifferdeng}}
| Koordinaten = {{coor dms|49|31|14|N|05|54|58|O}}
}}
D''''Cité Léon Kauffman''' ass eng Cité zu [[Zolwer]] ([[Gemeng Suessem]]) an zu [[Uewerkuer]] ([[Gemeng Déifferdeng]]), déi nom lëtzebuergesche Politiker [[Léon Kauffman]] benannt gouf.
D'Cité läit op der Grenz tëscht Zolwer an Uewerkuer, zirka 2,5 km vum Kär vun der Uertschaft Zolwer ewech. Se läit op der südlecher Säit vum [[CR174]], der Déifferdenger- respektiv Zolwer Strooss. Den Haaptaccès an d'Cité geet iwwer e [[Rond-point]] vum CR174, en zweeten Accès geet iwwer d'Kräizung mat der rue Henri Bessemer.
D'Cité ass ufanks der 1960er-Jore vun der [[Société nationale des habitations à bon marché]] (SNHBM) gebaut ginn an huet Wunnraum fir zirka 150 Famillen.
== Kuckt och ==
* [[Kapell Cité Léon Kauffman]]
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
* [http://www.sanem.lu Websäit vun der Gemeng Suessem]
* [http://www.differdange.lu/ Websäit vun der Gemeng Déifferdeng]
fnemmlxgl0x8u7hd0bhhu0wmd15ilob
Chronologie vun de Marsmissiounen
0
101057
2676804
2474458
2026-05-03T14:21:46Z
Puscas
735
....
2676804
wikitext
text/x-wiki
An dëser Lëscht sti chronologesch all d'[[Raumsond]]en, déi gestart goufe fir de Planéit [[Mars (Planéit)|Mars]] z'erreechen. Dobäi ginn och déi Raumsonde genannt, déi hiert Zil wéinst Feelfunktiounen oder anere Grënn net erreecht haten. Sonde mat renge [[Feelstart]]e sinn ageklamert. Verschidde vun der [[Sowjetunioun]] gestart a feelgeschloe Marsmissioune goufen (am Fall vum Erreeche vun der Äerdëmlafbunn) als [[Satellit (Raumfaart)|Satellit]] bezeechent a kruten Decknimm wéi z. B.: [[Sputnik]]- oder [[Kosmos (Satellit)|Kosmos]]. Déi Sonden, déi d'Äerdëmlafbunn net erreecht hunn, kruten iwwerhaapt keng offiziell Bezeechnung. Si droen dofir Bezeechnungen, déi se vun internationalen Experte kruten, wéi z. B. Mars 1960A.
De Grad vum Erfolleg ass an de Faarwe markéiert:
{| class="wikitable" width="100%"
| width="25%" align="center" bgcolor=#FFE8E8| Mësserfolleg
| width="25%" align="center" bgcolor=#FFFFCC| Deelerfolleg
| width="25%" align="center" bgcolor=#CCFFCC| Erfolleg
| width="25%" align="center" bgcolor=#66CDAA| ''aktiv''
|}
{{update}}
{| class="wikitable" style="font-size: 95%;"
|-
| colspan="7" align:left|'''Inhaltsverzeechnes:''' <!--- [[#top|Top]] – --->[[#1960er|1960er]] • [[#1970er|1970er]] • [[#1980er|1980er]] • [[#1990er|1990er]] • [[#2000er|2000er]] • [[#2010er|2010er]] • [[#Geplangt|Geplangt]] __NOTOC__
|- class="hintergrundfarbe8"
! width="4%"|Nr.
! width="15%"|Missioun
! width="90"|Bild
! width="15%"|Startdatum ([[Koordinéiert Weltzäit|UTC]])
! width="15%"|Organisatioun/Land
! width="51%"|Resultater
|-
! colspan="6" style="background-color:silver; text-align:center;" id="1960er"| [[1960]]er – [[#60|60]] – [[#62|62]] – [[#64|64]] – [[#65|65]] – [[#69|69]]
|-
| colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="60"|
|- bgcolor=#FFE8E8
| 1.
| [[Mars (Raumsond)|Marsnik 1 (Mars 1960A)]]
|
| [[10. Oktober]] [[1960]],<br>14:27:49
| [[Sowjetunioun]]
| Geplangte [[Laanschtfluch]] beim Mars. Hat wéinst Versoe vun der drëtter Stuf vun der [[Molnija (Rakéit)|Molnija]]-Drorakéit d'Äerdëmlafbunn net erreecht.
|- bgcolor=#FFE8E8
| 2.
| [[Mars (Raumsond)|Marsnik 2 (Mars 1960B)]]
|
| [[14. Oktober]] [[1960]],<br>13:51:03
| Sowjetunioun
| Geplangte Laanschtfluch beim Mars. Hat wéinst Versoe vun der drëtter Stuf vun der [[Molnija (Rakéit)|Molnija]]-Drorakéit d'Äerdëmlafbunn net erreecht
|-
| colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="62"|
|- bgcolor=#FFE8E8
| 3.
| [[Mars (Raumsond)#Mars 1|Sputnik 22 (Mars 1962A)]]
|
| [[24. Oktober]] [[1962]],<br>17:55:04
| Sowjetunioun
| Geplangte Laanschtfluch beim Mars. War wéinst Versoe vun der véierter Stuf vun der Molnija-Drorakéit nëmme bis an d'Äerdëmlafbunn komm.
|- bgcolor=#FFE8E8
| 4.
| [[Mars (Raumsond)#Mars 1|Mars 1]]
| [[Fichier:The Soviet Union 1964 CPA 3013 stamp (Space Exploration. Mars 1 spacecraft).jpg|90px|Mars 1]]
| [[1. November]] [[1962]],<br>16:14:16
| Sowjetunioun
| Geplangte Laanschtfluch beim Mars. De Kontakt war den [[21. Mäerz]] [[1963]] op enger Distanz vun 106 Millioune Kilometer vun der Äerd ofgebrach.
|- bgcolor=#FFE8E8
| 5.
| [[Mars (Raumsond)#Mars 1|Sputnik 24 (Mars 1962B)]]
|
| [[4. November]] [[1962]],<br>15:35:15
| Sowjetunioun
| Geplangte Laanschtfluch beim Mars. War wéinst Versoe vun der véierter Stuf vun der Molnija-Drorakéit nëmme bis an d'Äerdëmlafbunn komm.
|-
| colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="64"|
|- bgcolor=#FFE8E8
| 6.
| [[Mariner#Mariner 3 a 4|Mariner 3]]
| [[Fichier:Mariner 3-4.jpg|90px|Mariner 3-4]]
| [[5. November]] [[1964]],<br>19:22:05
| [[National Aeronautics and Space Administration|NASA]] ([[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]])
| Geplangte Laanschtfluch beim Mars. War wéinst enger Feelfunktioun vun der [[Notzlaaschtverkleedung]] vun der [[Atlas (Rakéit)|Atlas-Agena]] Drorakéit an enger Äerdëmlafbunn hänke bliwwen.
|- bgcolor=#CCFFCC
| 7.
| [[Mariner#Mariner 3 a 4|Mariner 4]]
| [[Fichier:Mariner 3-4.jpg|90px|Mariner 3-4]]
| 28. November 1964,<br>14:22:01
| NASA (USA)
| War de [[15. Juli]] [[1965]] op enger Distanz vun 9.846 km laanscht de Mars geflunn. Éischt 22 Fotoe vum Mars vun no opgeholl.
|- bgcolor=#FFE8E8
| 8.
| [[Zond#Planéitesonden|Zond 2]]
|
| [[30. November]] [[1964]],<br>13:12
| Sowjetunioun
| Geplangte Laanschtfluch beim Mars. De Kontakt war den [[2. Abrëll]] [[1965]] wéinst engem feelerhafte Solarpanéil ofgebrach. Si war de [[6. August]] [[1965]] ouni Kontakt op enger Distanz vu 1.500 km laanscht de Mars geflunn.
|-
| colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="65"|
|- bgcolor=#CCFFCC
| 9.
| [[Zond#Planéiesonden|Zond 3]]
|
| [[18. Juli]] [[1965]],<br>14:38
| Sowjetunioun
| Laanschtfluch beim [[Äerdmound]] an erfollegräich Tester vun der Kommunikatioun iwwer d'Mars-Distanz, kee Fluch Richtung Mars. Dës Sond gëtt vu villen Auteuren net zu de Marssonde gezielt
|-
| colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="69"|
|- bgcolor=#CCFFCC
| 10.
| [[Mariner#Mariner 6 a 7|Mariner 6]]
| [[Fichier:Mariner 6-7.png|90px|Mariner 6-7]]
| [[25. Februar]] [[1969]],<br>01:29:02
| NASA (USA)
| War den [[31. Juli]] [[1969]] op enger Distanz vun 3.431 km laanscht de Mars geflunn. Hat 75 Fotoe geknipst.
|- bgcolor=#FFE8E8
| 11.
| [[Mars (Raumsond)#Mars 1|Mars 1969A]]
|
| [[27. Mäerz]] [[1969]],<br>10:40:45
| Sowjetunioun
| Geplangte Mars-Orbiter. Hat wéinst Versoe vun der drëtter Stuf vun der [[Proton (Rakéit)|Proton]]-Drorakéit d'Äerdëmlafbunn net erreecht.
|- bgcolor=#CCFFCC
| 12.
| [[Mariner#Mariner 6 a 7|Mariner 7]]
| [[Fichier:Mariner 6-7.png|90px|Mariner 6-7]]
| [[27. Mäerz]] [[1969]],<br>22:22:01
| NASA (USA)
| War de [[5. August]] [[1969]] op enger Distanz vun 3.430 km laanscht de Mars geflunn. Hat 126 Fotoe geliwwert, dorënner éischt Fotoe vum Marsmound [[Phobos (Mound)|Phobos]]
|- bgcolor=#FFE8E8
| 13.
| [[Mars (Raumsond)#Mars 1|Mars 1969B]]
|
| [[2. Abrëll]] [[1969]],<br>10:33:00
| Sowjetunioun
| Geplangte Mars-Orbiter. Hat wéinst Versoe vun der éischter Stuf vun der Proton-Drorakéit d'Äerdëmlafbunn net erreecht.
|-
! colspan="6" style="background-color:silver; text-align:center;" id="1970er"| [[1970]]er – [[#71|71]] – [[#73|73]] – [[#75|75]]
|-
| colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="71"|
|- bgcolor=#FFE8E8
| 14.
| [[Mariner#Mariner 8 a 9|Mariner 8]]
| [[Fichier:Mariner09.jpg|90px|Mariner 8-9]]
| [[9. Mee]] [[1971]],<br>01:11:02
| NASA (USA)
| Geplangte Mars-Orbiter. Hat wéinst Versoe vun der [[Atlas (Rakéit)|Atlas-Centaur]]-Drorakéit d'Äerdëmlafbunn net erreecht.
|- bgcolor=#FFE8E8
| 15.
| [[Mars (Raumsond)#Mars 2 an 3|Kosmos 419]]
|
| [[10. Mee]] [[1971]],<br>16:58:42
| Sowjetunioun
| Geplangte Mars-Orbiter a Lander. Wéinst Versoe vun der véierter Stuf vun der Proton-Drorakéit hat se nëmmen d'Äerdëmlaufbunn erreecht.
|- bgcolor=#FFFFCC
| 16.
| [[Mars (Raumsond)#Mars 2 an 3|Mars 2]]
| [[Fichier:1972 CPA 4113.jpg|90px|Mars 2]]
| [[19. Mee]] [[1971]],<br>16:22:44
| Sowjetunioun
| Mars-Orbiter a Lander. Den Orbiter hat erfollegräich d'Marsëmlafbunn erreecht an hat Fotoen a Miessunge gemaach, de Lander gouf bei der Landung zerstéiert
|- bgcolor=#FFFFCC
| 17.
| [[Mars (Raumsond)#Mars 2 an 3|Mars 3]]
|
| [[28. Mee]] [[1971]],<br>15:26:30
| Sowjetunioun
| Mars-Orbiter a Lander. Den Orbiter erreecht den [[2. Dezember]] [[1971]] eng onplangméisseg Marsëmlafbunn an hat e puer Fotoen a Miessunge gemaach. De Lander war erfollegräich op der Marsuewerfläch gelant, war awer schonn 20 Sekonnen no der Landung ouni Signal (Ursaach war méiglecherweis e staarke Stëbsstuerm, deen de Lander vläicht ëmgehäit hat)
|- bgcolor=#CCFFCC
| 18.
| [[Mariner#Mariner 8 a 9|Mariner 9]]
| [[Fichier:Mariner09.jpg|90px|Mariner 8-9]]
| [[30. Mee]] [[1971]],<br>22:23:04
| NASA (USA)
| War de [[14. November]] [[1971]] als éischte kënschtleche Satellit an eng Marsëmlafbunn geschwenkt, an hat déi ganz Marsuewerfläch kartograféiert. Si hat am Ganze 7.329 Fotoe gemaach.
|-
| colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="73"|
|- bgcolor=#FFFFCC
| 19.
| [[Mars (Raumsond)#Mars 4 bis 7|Mars 4]]
|
| [[21. Juli]] [[1973]],<br>19:30:59
| Sowjetunioun
| Geplangte Mars-Orbiter, wéinst feelerhafte Bremsdreifwierker koum et nëmmen zu engem Laanschtfluch den [[10. Februar]] [[1974]]. D'Distanz zum Mars war 2.200 km. 20 Fotoe goufe gemaach.
|- bgcolor=#CCFFCC
| 20.
| [[Mars (Raumsond)#Mars 4 bis 7|Mars 5]]
|
| 25. Juli 1973,<br>18:55:48
| Sowjetunioun
| War den [[12. Februar]] [[1974]] an eng Marsëmlafbunn geschwenkt, am 22. Orbit hat e Feeler an der Sendeanlag d'Enn vun der Missioun bewierkt. Am Zäitraum vun néng Deeg goufe ronn 60 Biller an en ettlech Donnéeë gemaach
|- bgcolor=#FFFFCC
| 21.
| [[Mars (Raumsond)#Mars 4 bis 7|Mars 6]]
|
| [[5. August]] [[1973]],<br>17:45:48
| Sowjetunioun
| Geplangte Mars-Lander. De Kontakt war kuerz virun der Landung ofgebrach, méiglech Ursaach ware feelerhaft Bremsrakéiten, déi kuerz iwwer dem Buedem gezünnt ginn an d'Sond virun enger [[Haart Landung|haarder Landung]] schütze sollen. Et goufe just e puer Donnéeën iwwer d'Atmosphär geliwwert.
|- bgcolor=#FFE8E8
| 22.
| [[Mars (Raumsond)#Mars 4 bis 7|Mars 7]]
|
| [[9. August]] [[1973]],<br>17:00:17
| Sowjetunioun
| Geplangte Mars-Lander. Duerch e Feeler beim Oftrenne vun der Landeeenheet gouf et nëmmen e Laanschtfluch.
|-
| colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="75"|
|- bgcolor=#CCFFCC
| 23.
| [[Viking|Viking 1]]
| [[Fichier:Viking spacecraft.jpg|90px|Viking spacecraft]]
| [[20. August]] [[1975]],<br>21:22:00
| NASA (USA)
| Mars Orbiter a Lander, haten den [[19. Juni]] [[1976]] d'Marsëmlafbunn erreecht. D'Landung war den [[20. Juli]] [[1976]]. Den Orbiter blouf bis de [[7. August]] [[1980]] a Betrib an hat ongeféier 37.000 Fotoe geliwwert. De Lander hat bis November [[1982]] funktionéiert an hat sengersäits ënner anerem ronn 2.300 Fotoe vun der Landeplaz op d'Äerd geschéckt.
|- bgcolor=#CCFFCC
| 24.
| [[Viking|Viking 2]]
| [[Fichier:Viking spacecraft.jpg|90px|Viking spacecraft]]
| [[9. September]] [[1975]],<br>18:39:00
| NASA (USA)
| Mars Orbiter a Lander, haten de [[7. August]] [[1976]] d'Marsëmlafbunn erreecht. D'Landung war de [[4. September]] [[1976]]. Den Orbiter blouf bis de [[27. Juli]] [[1978]] a Betrib an hat 19.000 Fotoe geliwwert. De Lander hat bis den [[11. Abrëll]] [[1980]] funktionéiert an hat ongeféier 2.250 Fotoe vun der Landeplaz geliwwert.
|-
! colspan="6" style="background-color:silver; text-align:center;" id="1980er"| [[1980]]er – [[#88|88]]
|-
| colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="88"|
|- bgcolor=#FFE8E8
| 25.
| [[Fobos|Fobos 1]]
| [[Fichier:Phobos Marte.jpg|90px|Fobos]]
| [[7. Juli]] [[1988]],<br>17:38:04
| Sowjetunioun
| Geplangte Mars-Orbiter a Phobos-Lander, de Kontakt war den [[2. September]] [[1988]] wéinst engem falschen Uerder un d'Sond ofgebrach.
|- bgcolor=#FFFFCC
| 26.
| [[Fobos|Fobos 2]]
| [[Fichier:Phobos Marte.jpg|90px|Fobos]]
| [[12. Juli]] [[1988]],<br>17:01:43
| Sowjetunioun
| Geplangte Mars-Orbiter a Phobos-Lander. Den [[29. Januar]] [[1989]] war si an eng Marsëmlafbunn ageschwenkt, de [[27. Mäerz]] [[1989]] war de Kontakt ofgebrach (Ursaach war e falschen Uerder, wouduerch d'Sond sech vun der Sonn ewechgedréit an hir Batterien dorop hi gefruer waren)
|-
! colspan="6" style="background-color:silver; text-align:center;" id="1990er"| [[1990]]er – [[#92|92]] – [[#96|96]] – [[#98|98]] – [[#99|99]]
|-
| colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="92"|
|- bgcolor=#FFE8E8
| 27.
| [[Mars Observer]]
| [[Fichier:Mars Observer.jpg|90px|Mars Observer]]
| [[25. September]] [[1992]],<br>17:05:01
| NASA (USA)
| Geplangte Mars-Orbiter. De Kontakt war den [[21. August]] [[1993]], dräi Deeg virum Aschwenken an d'Marsëmlafbunn, ofgebrach (Ursaach war warscheinlech e feelerhaften [[Transistor]] vun e puer Cent).
|-
| colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="96"|
|- bgcolor=#CCFFCC
| 28.
| [[Mars Global Surveyor]]
| [[Fichier:Mars global surveyor.jpg|90px|Mars Global Surveyor]]
| [[7. November]] [[1996]],<br>17:00:49
| NASA (USA)
| Erfollegräiche Mars-Orbiter. Hien hat ronn 240.000 héichopgeléist Fotoe gemaach. No en ettleche Missiounsverlängerunge war de Kontakt mat der Sond no 10 Joer, [[2. November]] [[2006]], wéinst engem feelerhafte Kommando ofgebrach.
|- bgcolor=#FFE8E8
| 29.
| [[Mars 96]]
|
| [[16. November]] [[1996]],<br>20:48:53
| [[Roskosmos]] ([[Russland]])
| Geplangte Mars-Orbiter mat en ettleche Landestatiounen. Hat d'Äerdëmlafbunn wéinst Versoe vun der véierter Stuf vun der Proton-Drorakéit net erreecht.
|- bgcolor=#CCFFCC
| 30.
| [[Mars Pathfinder]]
| [[Fichier:Lander and rover drawing.gif|90px|Mars Pathfinder]]
| [[4. Dezember]] [[1996]],<br>06:58:07
| NASA (USA)
| Mars-Lander a klenge [[Rover (Raumfaart)|Rover]] ''(Sojourner)''. Erfollegräich Landung, blouf 3 Méint a Betrib. Asaz vum éischte Rover op der Marsuewerfläch.
|-
| colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="98"|
|- bgcolor=#FFE8E8
| 31.
| [[Nozomi|Nozomi (Planet-B)]]
|
| [[3. Juli]] [[1998]],<br>18:12
| [[Institute of Space and Astronautical Science|ISAS]] ([[Japan]])
| Geplangte Mars-Orbiter. Duerch Problemer mat dem Aschoss an d'Marstransferbunn hat d'Fluchzäit op de Mars méi wéi véier Joer gedauert. An där Zäit hat d'Sond ënner de [[Sonnenaktivitéit|Sonnestierm]] gelidden, wouduerch d'Haaptdreifwierk beschiedegt gouf. Dofir konnt d'Sond net an e Marsorbit aschwenken a war de [[14. Dezember]] [[2003]] op enger Distanz vun 870 km laanscht de Mars geflunn.
|- bgcolor=#FFE8E8
| 32.
| [[Mars Climate Orbiter]]
| [[Fichier:Mars Climate Orbiter 2.jpg|90px|Mars Climate Orbiter]]
| 11. Dezember 1998,<br>18:45:51
| NASA (USA)
| Geplangte Mars-Orbiter. Verloscht vun der Sond den [[23. September]] [[1999]] beim Aschwenken an d'Marsëmlafbunn duerch ze kleng Ufluchhéicht (57 km) an uschléissender Zerstéierung an der Atmosphär. De Feeler entstoung duerch de Gebrauch vun zwee verschiddene Moosssystemer ([[Internationalen Eenheetesystem|SI-Eenheetesystem]] an den [[Angloamerikanesche Moosssystem|angloamerikanesche System]])
|-
| colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="99"|
|- bgcolor=#FFE8E8
| rowspan="2"| 33.
| [[Mars Polar Lander]]
| [[Fichier:Mars Polar Lander.jpg|90px|Mars Polar Lander]]
| [[3. Januar]] [[1999]],<br>20:21:10
| NASA (USA)
| Geplangte Mars-Lander (Start a Fluch zesumme mam Deep Space 2). Goung bei der Landung den [[3. Dezember]] [[1999]] duerch e futtisse Sensor verluer.
|- bgcolor=#FFE8E8
| [[Deep Space 2]]
| [[Fichier:Ds2.jpg|90px|Deep Space 2]]
| [[3. Januar]] [[1999]],<br>20:21:10
| NASA (USA)
| Zwou geplangt [[Penetrator (Raumsond)|Penetrator]]-Sonden (Start a Fluch zesumme mam Mars Polar Lander). Gounge bei der Landung den [[3. Dezember]] [[1999]] verluer, déi genee Ursaach konnt net festgestallt ginn.
|-
! colspan="6" style="background-color:silver; text-align:center;" id="2000er"| [[2000]]er – [[#01|01]] – [[#03|03]] – [[#04|04]] – [[#05|05]] – [[#07|07]]
|-
| colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="01"|
|- bgcolor=#66CDAA
| 34.
| [[2001 Mars Odyssey]]
| [[Fichier:2001 mars odyssey wizja.jpg|90px|2001 Mars Odyssey]]
| [[7. Abrëll]] [[2001]],<br>15:02:22
| NASA (USA)
| Erfollegräiche Mars-Orbiter, hat de [[24. Oktober]] [[2001]] d'Marsëmlafbunn erreecht, ''a Betrib''
|-
| colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="03"|
|- bgcolor=#66CDAA
| rowspan="2"| 35.
| [[Mars Express]]
| [[Fichier:Mars-express-volcanoes-sm.jpg|90px]]
| [[2. Juni]] [[2003]],<br>17:45:26
| [[European Space Agency|ESA]] ([[Europa (Kontinent)|Europa]])
| Erfollegräiche Mars-Orbiter (Start a Fluch zesumme mam Beagle 2), hat de [[25. Dezember]] [[2003]] d'Marsëmlafbunn erreecht, ''a Betrib''
|- bgcolor=#FFE8E8
| [[Beagle 2]]
| [[Fichier:Beagle 2 replica.jpg|90px]]
| [[2. Juni]] [[2003]],<br>17:45:26
| [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]]
| Geplangte Lander (Start a Fluch zesumme mam Mars Express), goung bei der Landung an der Nuecht vum 24. Dezember op de [[25. Dezember]] [[2003]] verluer (déi genee Ursaach ass net kloer)
|- bgcolor=#CCFFCC
| 36.
| [[Spirit (Rover)|MER-A Spirit]]
| [[Fichier:Mars Spirit.jpg|90px|MER]]
| [[10. Juni]] [[2003]],<br>17:58:47
| NASA (USA)
| Mars Rover, d'Landung war de [[4. Januar]] [[2004]] am [[Gusev (Marskrater)|Gusev]]-Krater. De Rover hat bis den [[22. Mäerz]] [[2010]] geschafft. Duerch Keeltschied un de Platinne vun der Bordelektronik konnten zanterhier keng Signaler méi vum Spirit empfaange ginn. De [[24. Mee]] [[2011]] hat d'NASA bekannt ginn, mat hire Beméiungen opzehalen. De [[25. Mee]] [[2011]] gouf mat den d'Aktivitéiten opgehalen.
|- bgcolor=#66CDAA
| 37.
| [[Opportunity|MER-B Opportunity]]
| [[Fichier:Mars Spirit.jpg|90px|MER]]
| [[8. Juli]] [[2003]],<br>03:18:15
| NASA (USA)
| Mars Rover, war de [[25. Januar]] [[2004]] am [[Meridiani Planum]] gelant, ''a Betrib''
|-
| colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="04"|
|- bgcolor=#CCFFCC
| 38.
| [[Rosetta (Sond)|Rosetta]]
|
| [[2. Mäerz]] [[2004]],<br>07:17:44
| ESA (Europa)
| Eng Raumsond fir d'Erfuerschung vun engem [[Koméit]], war de [[25. Februar]] [[2007]] op enger Distanz vun 250 km laanscht de Mars geflunn an hat dobäi en ettlech Fotoen a Miessunge gemaach.
|-
| colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="05"|
|- bgcolor=#66CDAA
| 39.
| [[Mars Reconnaissance Orbiter]]
| [[Fichier:Mars Reconnaissance Orbiter.jpg|90px|Mars Reconnaissance Orbiter]]
| 12. August 2005,<br>11:43:00
| NASA (USA)
| Mars-Orbiter, hat den [[10. Mäerz]] [[2006]] de Marsorbit erreecht, am November [[2006]] gouf de wëssenschaftleche Betrib opgeholl, ''a Betrib''
|-
| colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="07"|
|- bgcolor=#CCFFCC
| 40.
| [[Phoenix (Raumsond)|Phoenix]]
| [[Fichier:Phoenix Lander small.jpg|90px|Phoenix]]
| [[4. August]] [[2007]],<br>09:26:35
| NASA (USA)
| Éischte Mars-Lander, Zilgebitt läit an der Géigend vum nërdleche Pol; Landung war de [[25. Mee]] [[2008]], ''Ofbroch vum Funkkontakt den [[2.November]] [[2008]]''
|- bgcolor=#CCFFCC
| 41.
| [[Dawn (Raumsond)|Dawn]]
| [[Fichier:Dawn Flight Configuration 2.jpg|90px|Dawn]]
| [[26. September]] [[2007]]
| NASA (USA)
| [[Asteroid]]esond, war de [[17. Februar]] [[2009]] op enger Distanz vu 543 km laanscht de Mars geflunn.
|-
! colspan="6" style="background-color:silver; text-align:center;" id="2010er"| [[2010]]er – [[#11|11]]
|-
| colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="11"|
|- bgcolor=#FFE8E8
| rowspan="2"| 42.
| [[Fobos-Grunt]]
| [[Fichier:Cebit 2011-fobos-grunt together with upper stage.jpg|90px|Fobos-Grunt]]
| [[8. November]] [[2011]],<br>20:16
| Roskosmos (Russland)
| Mars-Orbiter a Réckféierung vu Phobosprouwen op d'Äerd, hat warscheinlech wéinst Ausfäll vu Computersystemer d'Äerdëmlafbunn net verlooss, Reschter waren de [[15. Januar]] [[2012]] viru Südchile an de Pazifik gestierzt.
|- bgcolor=#FFE8E8
| [[Yinghuo-1]]
|
| [[8. November]] [[2011]],<br>20:16
| China
| Mars-Orbiter, Huckepacknotzlaascht vun der russescher Marssond Fobos-Grunt, vergloust mat hir de [[15. Januar]] [[2012]] iwwer dem Südpazifik
|- bgcolor=#66CDAA
| 43.
| [[Mars Science Laboratory|Curiosity]]
| [[Fichier:MSL concept February 2007 - PIA09201.jpg|90px|Mars Science Laboratory]]
| [[26. November]] [[2011]],<br>15:02
| NASA (USA)
| Grousse Rover mat nuklearer Energieversuergung, Landung de [[6. August]] [[2012]] am [[Gale (Marskrater)|Gale-Krater]], ''a Betrib''
|-
| colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="13"|
|- bgcolor=#66CDAA
| 44.
| [[Mars Orbiter Mission|Mangalyaan]]
|
| [[5. November]] [[2013]]<br>09:08
| [[ISRO]] (Indien)
| Éischt indesch Marssond
|-
! colspan="6" style="background-color:silver; text-align:center;" id="Geplangt"| Geplangt [[2013]] – [[#16|2016]] – [[#20|2020 a spéider]]
|-
| 45.
| [[Mars Atmosphere and Volatile EvolutioN|MAVEN]]
| [[Fichier:Maven spacecraft full.jpg|90px|Mars Atmosphere and Volatile EvolutioN]]
| November 2013
| NASA (USA)
| Zweet Missioun vum Mars Scout Programm, soll d'Marsatmosphär ënnersichen
|-
| colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" |
|-
| 46.
| [[InSight]]
| [[Fichier:Artist's Concept of the InSight Lander.jpg|90px|InSight]]
| 2016
| NASA (USA)
| stationäre Marslander, deen d'Struktur an d'Zesummesetzung vum Marskär ënnersiche soll.
|-
| colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" |
|-
| 47.
| [[ExoMars]]<ref>[http://exploration.esa.int/science-e/www/object/index.cfm?fobjectid=46048 ''The ESA ExoMars programme 2016-2018''] ESA-Säit zu ExoMars {{en}}. Ofgeruff de [[26. Januar]] [[2010]].</ref>
| [[Fichier:ExoMars model at ILA 2006.jpg|90px|ExoMars]]
| 2016 an 2018
| ESA (Europa) [[Roskosmos]](Russland)
| Orbiter a Lander (2016) souwéi e Rover (2018) am Kader vum [[Aurora (ESA)|Aurora]]-Programm vun der ESA.
|-
| colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="20"|
|-
| 48.
| [[w:Mars 2020 rover mission|Mars 2020 Rover Mission]]<ref>[http://www.astronews.com/news/artikel/2013/07/1307-015.shtml ''Curiosity-Nofollger hëlt Formen un''] astronews.com. Ofgeruff den [[11. Juli]] [[2013]].</ref>
| [[Fichier:Mars2020Rover-Sketch-20130710.jpg|90px|2020-Marsmissioun]]
| 2020
| NASA (USA)
| Grousse Rover deen op der Technologie vum Curiosity baséiert an no Spuere vu Liewe siche soll, souwéi eng Proufréckhuelung op d'Äerd virbereede soll.
|-
| colspan="6" bgcolor="#ccccff" height="5" id="20"|
|-
| ?<!--net 49, well aner Missioune viru Sample Return kommen-->
| [[Mars Sample Return]]
| [[Fichier:MSR-Artist Concept.jpg|90px|ExoMars]]
| no 2020
| ESA (Europa) / NASA (USA)
| Réckféierung vu Mars-Prouwen op d'Äerd am Kader vum Aurora-Programm. Kollektiv Missioun vun ESA an NASA.
|}
== Fazit ==
Vun [[1960]] bis Enn [[2012]] goufen 41 Raumsonden op de Mars geschéckt (Sond 3, Rosetta an Dawn net matgezielt), dovu waren 19 sowjetesch/russesch, 19 amerikanesch, eng europäesch, eng japanesch an eng chineesesch (Huckepacknotzlaascht vun der russescher Marssond Fobos-Grunt). Dovu waren der nëmme 15 erfollegräich – 13 amerikanesch, eng sowjetesch (Mars 5) an eng europäesch (Mars Express).
{{Referenzen}}
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Portal:Astronomie}}
* [[Chronologie vun de Moundmissiounen]]
* [[Lëscht vun onbemannte Raumfaartmissiounen]]
== Um Spaweck ==
* Bernd Leitenberger: Chronologie der Marsmissionen [http://www.bernd-leitenberger.de/mars-missionen1.shtml Teil 1], [http://www.bernd-leitenberger.de/mars-missionen2.shtml Teil 2]
* [https://web.archive.org/web/20131022105007/http://www.astris.de/specials/erforschung_mars.html extrasolar-planets.com – D'Erfuerschung vum roude Planéit]
* {{en}} Hartmut Frommert: [http://www.seds.org/~spider/mars/mars-l.html Mars Mission Launch Sequence]
* [http://sci.esa.int/science-e/www/object/index.cfm?fobjectid=36024 ESA-Vorstudie zu enger méiglecher ''Deimos Sample Return'' Missioun als Virleeferprojet zu Mars Sample Return]
* [https://web.archive.org/web/20130917130312/http://www.marspages.eu/ marspages.eu] (Iwwersiicht iwwer all Marsmissiounen)
[[Kategorie:Marssonden]]
[[Kategorie:Lëschten (Raumfaart)]]
[[Kategorie:Raumfaartmissiounen]]
onvo27b28k1ln92pq5gqx9jz44s3lxq
Éisträich-Ungarn
0
114126
2676777
2627346
2026-05-03T12:22:04Z
Mobby 12
60927
+Infobox
2676777
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Land
| Numm = '''Éisträichesch-Ungaresch Monarchie'''<br>'''Osztrák-Magyar Monarchia''' ([[Ungaresch]])
| Fändel =
| Fändel Bildbreet=
| Fändel Artikel =
| Wopen = Austria-Hungaria transparency.png
| Wope Breet = 100px
| Wopen Artikel = Wope vun Éisträich-Ungarn
| National Devise =
| Kaart = Austro-Hungarian Monarchy (1914).svg
| Kaart Breet =
| Offiziell Sprooch = [[Eisträichesch]] an [[Ungaresch]]
| Haaptstad = [[Wien]] a [[Budapest]]
| Haaptstad Awunner =
| Haaptstad Koordinaten =
| Staatsform = [[Konstitutionnell Monarchie]]n
| Landeschef Titel =
| Landeschef =
| Regierungschef Titel =
| Regierungschef =
| Fläch Plaz =
| Total Fläch = 675.964,89 km² (1914)
| Waasserfläch =
| Bevëlkerung = 51.356.465
| Bevëlkerung Plaz =
| Bevëlkerungsdicht = 76
| Onofhängegkeet =
| Nationalfeierdag = [[12. November]]
| Nationalhymn =
| Wärung = [[Eisträichesch-Ungaresch Kroun]] (ATK)
| Zäitzon = +1
| Internet TLD =
| Telefonsprefix =
| Notizen =
| Extra Bild =
| Extra Bild2 =
}}
[[Fichier:Austria-Hungaria transparency.png|thumb|De gemeinsame Wopen (1915–1918)]]
[[Fichier:Austria-Hungary map de.svg|thumb|Kaart vun Éisträich-Ungarn<br>
'''Cisleithanien''' (''hellgiel'')<br>
1. Béimen - 2. Bukowina - 3. Kärnten<br>
4. Krain- 5. Dalmatien - 6. Galizien a Lodomerien<br>
7. Görz a Gradisca; Trieste; Istrien<br>
8. Éisträich ënner der Enns - 9. Mieren<br>
10. Salzburg - 11. Éisträichesch-Schlesien<br>
12. Steiermark - 13. Tiroul
14. Éisträich iwwer der Enns- 15. Vorarlberg<br>
'''Transleithanien''' ''donkelgiel'')<br>
16. Ungarn (mat der [[Vojvodina]] a [[Siwebiergen]])<br>
17. Kroatien a Slawonien<br>
18.'''Bosnien an Herzegowina''' (orange) (18.)]]
Déi '''Éisträichesch-Ungaresch Monarchie''' ([[ungaresch]]: ''Osztrák-Magyar Monarchia''), och '''Monarchie Éisträich-Ungarn''' oder kuerz '''Éisträich-Ungarn''', informell och alt ''k. u. k. Duebelmonarchie'' (k. u. k. = "kaiserlich und königlich") oder ''Donaumonarchie'' genannt, war den Numm vum Gesamtstaat vum [[Habsburger|Habsburger Räich]] a Mëttel- a Südeurpoa tëscht de Joren 1867 an 1918. En ass entstanen, wéi op der Grondlag vum [[Éisträichesch-ungaresche Kompromëss]] vum 8. Juni 1867, den 21. Dezember dat Joer d'[[Keesertum Éisträich]] verfassungsméisseg an eng Duebelmonarchie ëmgebaut gouf. Den 31. Oktober 1918 ass Ungarn aus där Unioun nees ausgetrueden.
D'éisträichesch-ungaresch Monarchie huet sech aus zwéi Staaten zesummegesat: aus de Kinnekräicher a Länner, déi am ''Reichsrat'' vertruede sinn, inoffiziell ''[[Cisleithanien]]'' an eréischt 1915 offiziell ''Éisträich'' genannt; an de "Länner vun der helleger ungarescher Stiefeskroun", inoffiziell ''Transleithanien'' (d'[[Leitha]] ass e Floss, deen deelweis d'Grenz gemaach huet). Do derbäi koum [[Bosnien an Herzegowina]], dat zanter 1878 vun Éisträich besat gouf (et war Deel vum [[Osmanescht Räich|Osmanesche Räich]]), an dat 1908 als [[Kondominium]] an d'Monarchie averleift gouf.
Wéi am Kompromëss vun 1867 virgesinn, waren déi zwéin (Deel-)Staaten am Verhältnes zuenee gläichberechtegt. De gemeinsame [[Staatschef]] war de ''Keeser vun Éisträich an Apostoulesche Kinnek vun Ungarn'' aus dem Haus [[Habsburg-Loutrengen]]. Vun 1867 bis 1916 war dat de [[Franz Joseph I. vun Éisträich-Ungarn)|Franz Joseph I.]], duerno bis 1918 säi Groussneveu [[Karl I. vun Éisträich-Ungarn|Karl I./IV.]]
Éisträich-Ungarn war mat ronn 676.000 km² nom [[Russland|Russesche Keeserräich]] vun der Fläch hier den zweetgréissten (vun 1905 un) a mat 52,8 Milliounen Awunner (1914) vun der Populatioun hier no Russland an dem [[Däitscht Räich|Däitsche Räich]] deen drëttgréisste Staat an Europa. Den Territoire huet sech iwwer déi haiteg Staaten [[Éisträich]], [[Ungarn]], [[Tschechien]] (mat enger klenger Ausnam), [[Slowakei]], [[Slowenien]], [[Kroatien]], [[Bosnien an Herzegowina]] erstreckt, souwéi iwwer Deeler vum haitege [[Rumänien]] ([[Transsylvanien]], [[Bukowina|Südbukowina]]), [[Montenegro]], [[Polen]] ([[Galizien|Westgalizien]]), der [[Ukrain]] (Ostgalizien an Nordbukowina), [[Italien]] ([[Trentino-Alto Adige]] an Deeler vu [[Friaul-Julisch Venetien]]) a [[Serbien]] ([[Vojvodina]]).
De Fait, datt duerch de Kompromëss zwar d'Ungarn gezësst goufen, andeems se deenen Däitschsproochege gläichgesat goufen, huet sengersäits zu Spannunge gefouert, well déi aner Vëlker, besonnesch d'Slawen am Norden an am Süden, sech sou benodeelegt gefillt hunn, absënns am ungareschen Deel, wou se [[De jure / de facto|de facto]] duerch Schoul- a Walgesetzer diskriminéiert waren.
Dës Spannungen hunn dann och dozou gefouert, datt den Ierfprënz [[Franz Ferdinand vun Éisträich|Franz Ferdinand]] a seng Fra [[Sophie Chotek|Sophie vun Hohenberg]] an der bosnescher Haaptstad [[Sarajevo]] engem [[Attentat vu Sarajevo|Attentat zum Affer gefall]] sinn, dat haut als Ausléiser vum [[Éischte Weltkrich]] gëllt. Serbesch Nationalisten, déi e grousst Serbie wollten (d. h. mat deenen Deeler, déi zu Éisträich-Ungarn gehéiert hunn, wou Serbe gelieft hunn), hunn et als Provokatioun gesinn, datt den Ierfprënz ausgerechent um Dag vun der Commemoratioun vun der [[Schluecht vum Märelefeld]] Sarajewo besicht huet, soudatt ee vun hinnen d'Koppel erschoss huet.
== Enn vun der Duebelmonarchie ==
[[Fichier:Österreich-Ungarns Ende.png|thumb|left|D'Opdeelung nom Traité vu St.-Germain a vun Trianon]]
Nom éischte Weltkrich ass d'Duebelmonarchie auserneegefall, an de Keeser gouf ofgesat. Duerch d'Traitéë [[Traité vu Saint-Germain|vu Saint-Germain]] (1919) a [[Traité vun Trianon|vun Trianon]] (1920) goufen d'Grenze vun den nei geschaafte Staate verbindlech festgeluecht.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Eistraich-Ungarn}}
[[Kategorie:Fréier Länner an Europa]]
[[Kategorie:Geschicht vun Éisträich]]
[[Kategorie:Geschicht vun Ungarn]]
[[Kategorie:Geschicht vun Tschechien]]
[[Kategorie:Geschicht vun der Slowakei]]
[[Kategorie:Geschicht vu Kroatien]]
[[Kategorie:Geschicht vu Serbien]]
[[Kategorie:Geschicht vu Bosnien-Herzegowina]]
mv55h08aodoa99pz1hc7wx02y4s132z
2676778
2676777
2026-05-03T12:22:26Z
Mobby 12
60927
2676778
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Land
| Numm = '''Éisträichesch-Ungaresch Monarchie'''<br>'''Osztrák-Magyar Monarchia''' ([[Ungaresch]])
| Fändel =
| Fändel Bildbreet=
| Fändel Artikel =
| Wopen = Austria-Hungaria transparency.png
| Wope Breet = 100px
| Wopen Artikel = Wope vun Éisträich-Ungarn
| National Devise =
| Kaart = Austro-Hungarian Monarchy (1914).svg
| Kaart Breet =
| Offiziell Sprooch = [[Éisträichesch]] an [[Ungaresch]]
| Haaptstad = [[Wien]] a [[Budapest]]
| Haaptstad Awunner =
| Haaptstad Koordinaten =
| Staatsform = [[Konstitutionnell Monarchie]]n
| Landeschef Titel =
| Landeschef =
| Regierungschef Titel =
| Regierungschef =
| Fläch Plaz =
| Total Fläch = 675.964,89 km² (1914)
| Waasserfläch =
| Bevëlkerung = 51.356.465
| Bevëlkerung Plaz =
| Bevëlkerungsdicht = 76
| Onofhängegkeet =
| Nationalfeierdag = [[12. November]]
| Nationalhymn =
| Wärung = [[Eisträichesch-Ungaresch Kroun]] (ATK)
| Zäitzon = +1
| Internet TLD =
| Telefonsprefix =
| Notizen =
| Extra Bild =
| Extra Bild2 =
}}
[[Fichier:Austria-Hungaria transparency.png|thumb|De gemeinsame Wopen (1915–1918)]]
[[Fichier:Austria-Hungary map de.svg|thumb|Kaart vun Éisträich-Ungarn<br>
'''Cisleithanien''' (''hellgiel'')<br>
1. Béimen - 2. Bukowina - 3. Kärnten<br>
4. Krain- 5. Dalmatien - 6. Galizien a Lodomerien<br>
7. Görz a Gradisca; Trieste; Istrien<br>
8. Éisträich ënner der Enns - 9. Mieren<br>
10. Salzburg - 11. Éisträichesch-Schlesien<br>
12. Steiermark - 13. Tiroul
14. Éisträich iwwer der Enns- 15. Vorarlberg<br>
'''Transleithanien''' ''donkelgiel'')<br>
16. Ungarn (mat der [[Vojvodina]] a [[Siwebiergen]])<br>
17. Kroatien a Slawonien<br>
18.'''Bosnien an Herzegowina''' (orange) (18.)]]
Déi '''Éisträichesch-Ungaresch Monarchie''' ([[ungaresch]]: ''Osztrák-Magyar Monarchia''), och '''Monarchie Éisträich-Ungarn''' oder kuerz '''Éisträich-Ungarn''', informell och alt ''k. u. k. Duebelmonarchie'' (k. u. k. = "kaiserlich und königlich") oder ''Donaumonarchie'' genannt, war den Numm vum Gesamtstaat vum [[Habsburger|Habsburger Räich]] a Mëttel- a Südeurpoa tëscht de Joren 1867 an 1918. En ass entstanen, wéi op der Grondlag vum [[Éisträichesch-ungaresche Kompromëss]] vum 8. Juni 1867, den 21. Dezember dat Joer d'[[Keesertum Éisträich]] verfassungsméisseg an eng Duebelmonarchie ëmgebaut gouf. Den 31. Oktober 1918 ass Ungarn aus där Unioun nees ausgetrueden.
D'éisträichesch-ungaresch Monarchie huet sech aus zwéi Staaten zesummegesat: aus de Kinnekräicher a Länner, déi am ''Reichsrat'' vertruede sinn, inoffiziell ''[[Cisleithanien]]'' an eréischt 1915 offiziell ''Éisträich'' genannt; an de "Länner vun der helleger ungarescher Stiefeskroun", inoffiziell ''Transleithanien'' (d'[[Leitha]] ass e Floss, deen deelweis d'Grenz gemaach huet). Do derbäi koum [[Bosnien an Herzegowina]], dat zanter 1878 vun Éisträich besat gouf (et war Deel vum [[Osmanescht Räich|Osmanesche Räich]]), an dat 1908 als [[Kondominium]] an d'Monarchie averleift gouf.
Wéi am Kompromëss vun 1867 virgesinn, waren déi zwéin (Deel-)Staaten am Verhältnes zuenee gläichberechtegt. De gemeinsame [[Staatschef]] war de ''Keeser vun Éisträich an Apostoulesche Kinnek vun Ungarn'' aus dem Haus [[Habsburg-Loutrengen]]. Vun 1867 bis 1916 war dat de [[Franz Joseph I. vun Éisträich-Ungarn)|Franz Joseph I.]], duerno bis 1918 säi Groussneveu [[Karl I. vun Éisträich-Ungarn|Karl I./IV.]]
Éisträich-Ungarn war mat ronn 676.000 km² nom [[Russland|Russesche Keeserräich]] vun der Fläch hier den zweetgréissten (vun 1905 un) a mat 52,8 Milliounen Awunner (1914) vun der Populatioun hier no Russland an dem [[Däitscht Räich|Däitsche Räich]] deen drëttgréisste Staat an Europa. Den Territoire huet sech iwwer déi haiteg Staaten [[Éisträich]], [[Ungarn]], [[Tschechien]] (mat enger klenger Ausnam), [[Slowakei]], [[Slowenien]], [[Kroatien]], [[Bosnien an Herzegowina]] erstreckt, souwéi iwwer Deeler vum haitege [[Rumänien]] ([[Transsylvanien]], [[Bukowina|Südbukowina]]), [[Montenegro]], [[Polen]] ([[Galizien|Westgalizien]]), der [[Ukrain]] (Ostgalizien an Nordbukowina), [[Italien]] ([[Trentino-Alto Adige]] an Deeler vu [[Friaul-Julisch Venetien]]) a [[Serbien]] ([[Vojvodina]]).
De Fait, datt duerch de Kompromëss zwar d'Ungarn gezësst goufen, andeems se deenen Däitschsproochege gläichgesat goufen, huet sengersäits zu Spannunge gefouert, well déi aner Vëlker, besonnesch d'Slawen am Norden an am Süden, sech sou benodeelegt gefillt hunn, absënns am ungareschen Deel, wou se [[De jure / de facto|de facto]] duerch Schoul- a Walgesetzer diskriminéiert waren.
Dës Spannungen hunn dann och dozou gefouert, datt den Ierfprënz [[Franz Ferdinand vun Éisträich|Franz Ferdinand]] a seng Fra [[Sophie Chotek|Sophie vun Hohenberg]] an der bosnescher Haaptstad [[Sarajevo]] engem [[Attentat vu Sarajevo|Attentat zum Affer gefall]] sinn, dat haut als Ausléiser vum [[Éischte Weltkrich]] gëllt. Serbesch Nationalisten, déi e grousst Serbie wollten (d. h. mat deenen Deeler, déi zu Éisträich-Ungarn gehéiert hunn, wou Serbe gelieft hunn), hunn et als Provokatioun gesinn, datt den Ierfprënz ausgerechent um Dag vun der Commemoratioun vun der [[Schluecht vum Märelefeld]] Sarajewo besicht huet, soudatt ee vun hinnen d'Koppel erschoss huet.
== Enn vun der Duebelmonarchie ==
[[Fichier:Österreich-Ungarns Ende.png|thumb|left|D'Opdeelung nom Traité vu St.-Germain a vun Trianon]]
Nom éischte Weltkrich ass d'Duebelmonarchie auserneegefall, an de Keeser gouf ofgesat. Duerch d'Traitéë [[Traité vu Saint-Germain|vu Saint-Germain]] (1919) a [[Traité vun Trianon|vun Trianon]] (1920) goufen d'Grenze vun den nei geschaafte Staate verbindlech festgeluecht.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Eistraich-Ungarn}}
[[Kategorie:Fréier Länner an Europa]]
[[Kategorie:Geschicht vun Éisträich]]
[[Kategorie:Geschicht vun Ungarn]]
[[Kategorie:Geschicht vun Tschechien]]
[[Kategorie:Geschicht vun der Slowakei]]
[[Kategorie:Geschicht vu Kroatien]]
[[Kategorie:Geschicht vu Serbien]]
[[Kategorie:Geschicht vu Bosnien-Herzegowina]]
lsdavalo60thucml0cbsks0nhdye479
2676779
2676778
2026-05-03T12:22:49Z
Mobby 12
60927
gëtt et net
2676779
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Land
| Numm = '''Éisträichesch-Ungaresch Monarchie'''<br>'''Osztrák-Magyar Monarchia''' ([[Ungaresch]])
| Fändel =
| Fändel Bildbreet=
| Fändel Artikel =
| Wopen = Austria-Hungaria transparency.png
| Wope Breet = 100px
| Wopen Artikel = Wope vun Éisträich-Ungarn
| National Devise =
| Kaart = Austro-Hungarian Monarchy (1914).svg
| Kaart Breet =
| Offiziell Sprooch = [[Däitsch]] an [[Ungaresch]]
| Haaptstad = [[Wien]] a [[Budapest]]
| Haaptstad Awunner =
| Haaptstad Koordinaten =
| Staatsform = [[Konstitutionnell Monarchie]]n
| Landeschef Titel =
| Landeschef =
| Regierungschef Titel =
| Regierungschef =
| Fläch Plaz =
| Total Fläch = 675.964,89 km² (1914)
| Waasserfläch =
| Bevëlkerung = 51.356.465
| Bevëlkerung Plaz =
| Bevëlkerungsdicht = 76
| Onofhängegkeet =
| Nationalfeierdag = [[12. November]]
| Nationalhymn =
| Wärung = [[Eisträichesch-Ungaresch Kroun]] (ATK)
| Zäitzon = +1
| Internet TLD =
| Telefonsprefix =
| Notizen =
| Extra Bild =
| Extra Bild2 =
}}
[[Fichier:Austria-Hungaria transparency.png|thumb|De gemeinsame Wopen (1915–1918)]]
[[Fichier:Austria-Hungary map de.svg|thumb|Kaart vun Éisträich-Ungarn<br>
'''Cisleithanien''' (''hellgiel'')<br>
1. Béimen - 2. Bukowina - 3. Kärnten<br>
4. Krain- 5. Dalmatien - 6. Galizien a Lodomerien<br>
7. Görz a Gradisca; Trieste; Istrien<br>
8. Éisträich ënner der Enns - 9. Mieren<br>
10. Salzburg - 11. Éisträichesch-Schlesien<br>
12. Steiermark - 13. Tiroul
14. Éisträich iwwer der Enns- 15. Vorarlberg<br>
'''Transleithanien''' ''donkelgiel'')<br>
16. Ungarn (mat der [[Vojvodina]] a [[Siwebiergen]])<br>
17. Kroatien a Slawonien<br>
18.'''Bosnien an Herzegowina''' (orange) (18.)]]
Déi '''Éisträichesch-Ungaresch Monarchie''' ([[ungaresch]]: ''Osztrák-Magyar Monarchia''), och '''Monarchie Éisträich-Ungarn''' oder kuerz '''Éisträich-Ungarn''', informell och alt ''k. u. k. Duebelmonarchie'' (k. u. k. = "kaiserlich und königlich") oder ''Donaumonarchie'' genannt, war den Numm vum Gesamtstaat vum [[Habsburger|Habsburger Räich]] a Mëttel- a Südeurpoa tëscht de Joren 1867 an 1918. En ass entstanen, wéi op der Grondlag vum [[Éisträichesch-ungaresche Kompromëss]] vum 8. Juni 1867, den 21. Dezember dat Joer d'[[Keesertum Éisträich]] verfassungsméisseg an eng Duebelmonarchie ëmgebaut gouf. Den 31. Oktober 1918 ass Ungarn aus där Unioun nees ausgetrueden.
D'éisträichesch-ungaresch Monarchie huet sech aus zwéi Staaten zesummegesat: aus de Kinnekräicher a Länner, déi am ''Reichsrat'' vertruede sinn, inoffiziell ''[[Cisleithanien]]'' an eréischt 1915 offiziell ''Éisträich'' genannt; an de "Länner vun der helleger ungarescher Stiefeskroun", inoffiziell ''Transleithanien'' (d'[[Leitha]] ass e Floss, deen deelweis d'Grenz gemaach huet). Do derbäi koum [[Bosnien an Herzegowina]], dat zanter 1878 vun Éisträich besat gouf (et war Deel vum [[Osmanescht Räich|Osmanesche Räich]]), an dat 1908 als [[Kondominium]] an d'Monarchie averleift gouf.
Wéi am Kompromëss vun 1867 virgesinn, waren déi zwéin (Deel-)Staaten am Verhältnes zuenee gläichberechtegt. De gemeinsame [[Staatschef]] war de ''Keeser vun Éisträich an Apostoulesche Kinnek vun Ungarn'' aus dem Haus [[Habsburg-Loutrengen]]. Vun 1867 bis 1916 war dat de [[Franz Joseph I. vun Éisträich-Ungarn)|Franz Joseph I.]], duerno bis 1918 säi Groussneveu [[Karl I. vun Éisträich-Ungarn|Karl I./IV.]]
Éisträich-Ungarn war mat ronn 676.000 km² nom [[Russland|Russesche Keeserräich]] vun der Fläch hier den zweetgréissten (vun 1905 un) a mat 52,8 Milliounen Awunner (1914) vun der Populatioun hier no Russland an dem [[Däitscht Räich|Däitsche Räich]] deen drëttgréisste Staat an Europa. Den Territoire huet sech iwwer déi haiteg Staaten [[Éisträich]], [[Ungarn]], [[Tschechien]] (mat enger klenger Ausnam), [[Slowakei]], [[Slowenien]], [[Kroatien]], [[Bosnien an Herzegowina]] erstreckt, souwéi iwwer Deeler vum haitege [[Rumänien]] ([[Transsylvanien]], [[Bukowina|Südbukowina]]), [[Montenegro]], [[Polen]] ([[Galizien|Westgalizien]]), der [[Ukrain]] (Ostgalizien an Nordbukowina), [[Italien]] ([[Trentino-Alto Adige]] an Deeler vu [[Friaul-Julisch Venetien]]) a [[Serbien]] ([[Vojvodina]]).
De Fait, datt duerch de Kompromëss zwar d'Ungarn gezësst goufen, andeems se deenen Däitschsproochege gläichgesat goufen, huet sengersäits zu Spannunge gefouert, well déi aner Vëlker, besonnesch d'Slawen am Norden an am Süden, sech sou benodeelegt gefillt hunn, absënns am ungareschen Deel, wou se [[De jure / de facto|de facto]] duerch Schoul- a Walgesetzer diskriminéiert waren.
Dës Spannungen hunn dann och dozou gefouert, datt den Ierfprënz [[Franz Ferdinand vun Éisträich|Franz Ferdinand]] a seng Fra [[Sophie Chotek|Sophie vun Hohenberg]] an der bosnescher Haaptstad [[Sarajevo]] engem [[Attentat vu Sarajevo|Attentat zum Affer gefall]] sinn, dat haut als Ausléiser vum [[Éischte Weltkrich]] gëllt. Serbesch Nationalisten, déi e grousst Serbie wollten (d. h. mat deenen Deeler, déi zu Éisträich-Ungarn gehéiert hunn, wou Serbe gelieft hunn), hunn et als Provokatioun gesinn, datt den Ierfprënz ausgerechent um Dag vun der Commemoratioun vun der [[Schluecht vum Märelefeld]] Sarajewo besicht huet, soudatt ee vun hinnen d'Koppel erschoss huet.
== Enn vun der Duebelmonarchie ==
[[Fichier:Österreich-Ungarns Ende.png|thumb|left|D'Opdeelung nom Traité vu St.-Germain a vun Trianon]]
Nom éischte Weltkrich ass d'Duebelmonarchie auserneegefall, an de Keeser gouf ofgesat. Duerch d'Traitéë [[Traité vu Saint-Germain|vu Saint-Germain]] (1919) a [[Traité vun Trianon|vun Trianon]] (1920) goufen d'Grenze vun den nei geschaafte Staate verbindlech festgeluecht.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Eistraich-Ungarn}}
[[Kategorie:Fréier Länner an Europa]]
[[Kategorie:Geschicht vun Éisträich]]
[[Kategorie:Geschicht vun Ungarn]]
[[Kategorie:Geschicht vun Tschechien]]
[[Kategorie:Geschicht vun der Slowakei]]
[[Kategorie:Geschicht vu Kroatien]]
[[Kategorie:Geschicht vu Serbien]]
[[Kategorie:Geschicht vu Bosnien-Herzegowina]]
ky6gr9btwdqxkc4i2dgr9qf2z8kdnw8
2676780
2676779
2026-05-03T12:38:13Z
Puscas
735
...
2676780
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Land
| Numm = Éisträichesch-Ungaresch Monarchie<br>''[[Ungaresch|hu]]: Osztrák-Magyar Monarchia''
| Fändel =
| Fändel Bildbreet=
| Fändel Artikel =
| Wopen = Austria-Hungaria transparency.png
| Wope Breet = 100px
| Wopen Artikel = Wope vun Éisträich-Ungarn
| National Devise =
| Kaart = Austro-Hungarian Monarchy (1914).svg
| Kaart Breet =
| Offiziell Sprooch = [[Däitsch]] an [[Ungaresch]]
| Haaptstad = [[Wien]] a [[Budapest]]
| Haaptstad Awunner =
| Haaptstad Koordinaten =
| Staatsform = [[Konstitutionnell Monarchie]]n
| Landeschef Titel =
| Landeschef =
| Regierungschef Titel =
| Regierungschef =
| Fläch Plaz =
| Total Fläch = 675.964,89 km² (1914)
| Waasserfläch =
| Bevëlkerung = 51.356.465
| Bevëlkerung Plaz =
| Bevëlkerungsdicht = 76
| Onofhängegkeet =
| Nationalfeierdag = [[12. November]]
| Nationalhymn =
| Wärung = [[Eisträichesch-Ungaresch Kroun]] (ATK)
| Zäitzon = +1
| Internet TLD =
| Telefonsprefix =
| Notizen =
| Extra Bild =
| Extra Bild2 =
}}
[[Fichier:Austria-Hungaria transparency.png|thumb|De gemeinsame Wopen (1915–1918)]]
[[Fichier:Austria-Hungary map de.svg|thumb|Kaart vun Éisträich-Ungarn<br>
'''Cisleithanien''' (''hellgiel'')<br>
1. Béimen - 2. Bukowina - 3. Kärnten<br>
4. Krain- 5. Dalmatien - 6. Galizien a Lodomerien<br>
7. Görz a Gradisca; Trieste; Istrien<br>
8. Éisträich ënner der Enns - 9. Mieren<br>
10. Salzburg - 11. Éisträichesch-Schlesien<br>
12. Steiermark - 13. Tiroul
14. Éisträich iwwer der Enns- 15. Vorarlberg<br>
'''Transleithanien''' ''donkelgiel'')<br>
16. Ungarn (mat der [[Vojvodina]] a [[Siwebiergen]])<br>
17. Kroatien a Slawonien<br>
18.'''Bosnien an Herzegowina''' (orange) (18.)]]
Déi '''Éisträichesch-Ungaresch Monarchie''' ([[ungaresch]]: ''Osztrák-Magyar Monarchia''), och '''Monarchie Éisträich-Ungarn''' oder kuerz '''Éisträich-Ungarn''', informell och alt ''k. u. k. Duebelmonarchie'' (k. u. k. = "kaiserlich und königlich") oder ''Donaumonarchie'' genannt, war den Numm vum Gesamtstaat vum [[Habsburger|Habsburger Räich]] a Mëttel- a Südeurpoa tëscht de Joren 1867 an 1918. En ass entstanen, wéi op der Grondlag vum [[Éisträichesch-ungaresche Kompromëss]] vum 8. Juni 1867, den 21. Dezember dat Joer d'[[Keesertum Éisträich]] verfassungsméisseg an eng Duebelmonarchie ëmgebaut gouf. Den 31. Oktober 1918 ass Ungarn aus där Unioun nees ausgetrueden.
D'éisträichesch-ungaresch Monarchie huet sech aus zwéi Staaten zesummegesat: aus de Kinnekräicher a Länner, déi am ''Reichsrat'' vertruede sinn, inoffiziell ''[[Cisleithanien]]'' an eréischt 1915 offiziell ''Éisträich'' genannt; an de "Länner vun der helleger ungarescher Stiefeskroun", inoffiziell ''Transleithanien'' (d'[[Leitha]] ass e Floss, deen deelweis d'Grenz gemaach huet). Do derbäi koum [[Bosnien an Herzegowina]], dat zanter 1878 vun Éisträich besat gouf (et war Deel vum [[Osmanescht Räich|Osmanesche Räich]]), an dat 1908 als [[Kondominium]] an d'Monarchie averleift gouf.
Wéi am Kompromëss vun 1867 virgesinn, waren déi zwéin (Deel-)Staaten am Verhältnes zuenee gläichberechtegt. De gemeinsame [[Staatschef]] war de ''Keeser vun Éisträich an Apostoulesche Kinnek vun Ungarn'' aus dem Haus [[Habsburg-Loutrengen]]. Vun 1867 bis 1916 war dat de [[Franz Joseph I. vun Éisträich-Ungarn)|Franz Joseph I.]], duerno bis 1918 säi Groussneveu [[Karl I. vun Éisträich-Ungarn|Karl I./IV.]]
Éisträich-Ungarn war mat ronn 676.000 km² nom [[Russland|Russesche Keeserräich]] vun der Fläch hier den zweetgréissten (vun 1905 un) a mat 52,8 Milliounen Awunner (1914) vun der Populatioun hier no Russland an dem [[Däitscht Räich|Däitsche Räich]] deen drëttgréisste Staat an Europa. Den Territoire huet sech iwwer déi haiteg Staaten [[Éisträich]], [[Ungarn]], [[Tschechien]] (mat enger klenger Ausnam), [[Slowakei]], [[Slowenien]], [[Kroatien]], [[Bosnien an Herzegowina]] erstreckt, souwéi iwwer Deeler vum haitege [[Rumänien]] ([[Transsylvanien]], [[Bukowina|Südbukowina]]), [[Montenegro]], [[Polen]] ([[Galizien|Westgalizien]]), der [[Ukrain]] (Ostgalizien an Nordbukowina), [[Italien]] ([[Trentino-Alto Adige]] an Deeler vu [[Friaul-Julisch Venetien]]) a [[Serbien]] ([[Vojvodina]]).
De Fait, datt duerch de Kompromëss zwar d'Ungarn gezësst goufen, andeems se deenen Däitschsproochege gläichgesat goufen, huet sengersäits zu Spannunge gefouert, well déi aner Vëlker, besonnesch d'Slawen am Norden an am Süden, sech sou benodeelegt gefillt hunn, absënns am ungareschen Deel, wou se [[De jure / de facto|de facto]] duerch Schoul- a Walgesetzer diskriminéiert waren.
Dës Spannungen hunn dann och dozou gefouert, datt den Ierfprënz [[Franz Ferdinand vun Éisträich|Franz Ferdinand]] a seng Fra [[Sophie Chotek|Sophie vun Hohenberg]] an der bosnescher Haaptstad [[Sarajevo]] engem [[Attentat vu Sarajevo|Attentat zum Affer gefall]] sinn, dat haut als Ausléiser vum [[Éischte Weltkrich]] gëllt. Serbesch Nationalisten, déi e grousst Serbie wollten (d. h. mat deenen Deeler, déi zu Éisträich-Ungarn gehéiert hunn, wou Serbe gelieft hunn), hunn et als Provokatioun gesinn, datt den Ierfprënz ausgerechent um Dag vun der Commemoratioun vun der [[Schluecht vum Märelefeld]] Sarajewo besicht huet, soudatt ee vun hinnen d'Koppel erschoss huet.
== Enn vun der Duebelmonarchie ==
[[Fichier:Österreich-Ungarns Ende.png|thumb|left|D'Opdeelung nom Traité vu St.-Germain a vun Trianon]]
Nom éischte Weltkrich ass d'Duebelmonarchie auserneegefall, an de Keeser gouf ofgesat. Duerch d'Traitéë [[Traité vu Saint-Germain|vu Saint-Germain]] (1919) a [[Traité vun Trianon|vun Trianon]] (1920) goufen d'Grenze vun den nei geschaafte Staate verbindlech festgeluecht.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Eistraich-Ungarn}}
[[Kategorie:Fréier Länner an Europa]]
[[Kategorie:Geschicht vun Éisträich]]
[[Kategorie:Geschicht vun Ungarn]]
[[Kategorie:Geschicht vun Tschechien]]
[[Kategorie:Geschicht vun der Slowakei]]
[[Kategorie:Geschicht vu Kroatien]]
[[Kategorie:Geschicht vu Serbien]]
[[Kategorie:Geschicht vu Bosnien-Herzegowina]]
c97v0wsy299ba57m05h6j3hc5cahbs6
Europäesch Fräihandelsassociatioun
0
116860
2676933
2421320
2026-05-04T10:23:18Z
Mobby 12
60927
/* Um Spaweck */ k
2676933
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:EFTA AELE countries.svg|thumb|D'Memberstaaten]]
D''''Europäesch Fräihandelsassociatioun''' (besser bekannt ënner hirem [[englesch]]en [[Akronym]] '''EFTA''' (fir: ''European Free Trade Association''), och bekannt als ''Association européenne de libre-échange'', ''AELE''), ass eng International Organisatioun, déi de 4. Januar 1960 zu [[Stockholm]] gegrënnt gouf. Den Accord dozou ass den 3. Mee 1960 a Kraaft getrueden. Haaptzil war et engersäits, Wuesstem a Wuelstand vun de Memberlänner duerch verdéiften Handel an Integratioun ze vergréisseren, ouni awer sou wäit ze goe wéi d'[[Europäesch Gemeinschaften]], an deemno a Géigegewiicht zu dësen ze sinn.
D'Grënnungsmembere vun der EFTA waren [[Dänemark]], [[Norwegen]], [[Éisträich]], [[Portugal]], [[Schweden]], d'[[Schwäiz]] an d'[[Vereenegt Kinnekräich]]. [[Island]] koum 1970 no, [[Finnland]] 1986 a [[Liechtenstein]] (1991).
Mä no an no sinn déi meescht Länner den Europäesche Gemeinschaften, resp. der [[Europäesch Unioun|Europäescher Unioun]] (EU) bäigetrueden: Groussbritannien an Dänemark 1972, Portugal 1986, an Éisträich, Finnland a Schweden 1995, sou datt zanterhir just nach déi aktuell véier Memberstaaten iwwereg blouwen: Norwegen, Liechtenstein,, d'Schwäiz an Island.
Dräi vun deene véier (d'Schwäiz ass net mat derbäi) hunn 1994 en Associatiounsaccord mat der EU ofgeschloss zum [[Europäesche Wirtschaftsraum]] (en.: ''European Economic Area'' (EEA), fr. ''Espace Economique Européen'' (EEE)), déi et hinnen erlaabt, am Europäesche Bannemaart matzemaachen. D'Schwäiz wollt dee Wee net goen a reegelt zanterhier hir Relatioune mat der EU, och, wat deelweisse Maartzougank betrëfft, iwwer bilateral sektoriell Accorden.
Island huet, als Suite vum Finanz- a Wirtschaftsdebakel bei hinnen, 2009 ugefaangen, mat der EU iwwer e Bäitrëtt ze verhandelen. Dës Negociatioune hunn awer zanter 2013 stallgehalen.<!--Stand Jan 2015.-->
== Institutiounen ==
D'EFTA huet follgend Institutiounen:
* D'EFTA-Sekretariat zu Genf, Bréissel a Lëtzebuerg;
* D'EFTA-Iwwerwaachungsautoritéit (EFTA Surveillance Authority, ESA) zu Bréissel iwwerwaacht, datt d'EEA-Ofkommes an Island, Liechtenstein an Norwegen agehale gëtt;
* Den EFTA-Geriichtshaff zu Lëtzebuerg ka rechtsgülteg urteelen, op Island, Liechtenstein oder Norwege géint den EEA-Vertrag verstouss hunn, oder net.
== Literatur ==
* Beyer, W.: ''EFTA - woher und wohin?'', in: FIW-Berichte Nr. 6, 1993.
* Curzon Price, Victoria: ''The European Free Trade Association''. in: Ali M. El-Agraa (Hrsg.): ''Economic Integration Worldwide''. London: Macmillan, 1997, S. 175–202. ISBN 0-333-65483-8
* EFTA (Hrsg.): ''Die EFTA an einem Scheideweg''. Genf: EFTA, 1980.
* EFTA (Hrsg.): ''EFTA 1960-2000: 40 Years''. Genf: EFTA, 2000.
* Nell, Philippe G.: ''EFTA in the 1990: The Search for a New Identity''. In: Journal of Common Market Studies, Vol. 28 (1990) S. 327–358.
* Steppacher, Burkard: ''Die EFTA-Staaten, der EWR und die Schweiz''. In: Werner Weidenfeld und Wolfgang Wessels (Hrsg.): ''Jahrbuch der Europäischen Integration 2011''. Baden-Baden 2012, S. 329–332.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.efta.int Offiziell Websäit]
{{Autoritéitskontroll}}
[[Kategorie:Fräihandel]]
[[Kategorie:International Wirtschaftsorganisatiounen]]
[[Kategorie:International Organisatiounen]]
nglq1px2urk78prrhlk17hfh3sr4qq1
2676935
2676933
2026-05-04T10:35:00Z
Puscas
735
[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Europa]] derbäigesat
2676935
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:EFTA AELE countries.svg|thumb|D'Memberstaaten]]
D''''Europäesch Fräihandelsassociatioun''' (besser bekannt ënner hirem [[englesch]]en [[Akronym]] '''EFTA''' (fir: ''European Free Trade Association''), och bekannt als ''Association européenne de libre-échange'', ''AELE''), ass eng International Organisatioun, déi de 4. Januar 1960 zu [[Stockholm]] gegrënnt gouf. Den Accord dozou ass den 3. Mee 1960 a Kraaft getrueden. Haaptzil war et engersäits, Wuesstem a Wuelstand vun de Memberlänner duerch verdéiften Handel an Integratioun ze vergréisseren, ouni awer sou wäit ze goe wéi d'[[Europäesch Gemeinschaften]], an deemno a Géigegewiicht zu dësen ze sinn.
D'Grënnungsmembere vun der EFTA waren [[Dänemark]], [[Norwegen]], [[Éisträich]], [[Portugal]], [[Schweden]], d'[[Schwäiz]] an d'[[Vereenegt Kinnekräich]]. [[Island]] koum 1970 no, [[Finnland]] 1986 a [[Liechtenstein]] (1991).
Mä no an no sinn déi meescht Länner den Europäesche Gemeinschaften, resp. der [[Europäesch Unioun|Europäescher Unioun]] (EU) bäigetrueden: Groussbritannien an Dänemark 1972, Portugal 1986, an Éisträich, Finnland a Schweden 1995, sou datt zanterhir just nach déi aktuell véier Memberstaaten iwwereg blouwen: Norwegen, Liechtenstein,, d'Schwäiz an Island.
Dräi vun deene véier (d'Schwäiz ass net mat derbäi) hunn 1994 en Associatiounsaccord mat der EU ofgeschloss zum [[Europäesche Wirtschaftsraum]] (en.: ''European Economic Area'' (EEA), fr. ''Espace Economique Européen'' (EEE)), déi et hinnen erlaabt, am Europäesche Bannemaart matzemaachen. D'Schwäiz wollt dee Wee net goen a reegelt zanterhier hir Relatioune mat der EU, och, wat deelweisse Maartzougank betrëfft, iwwer bilateral sektoriell Accorden.
Island huet, als Suite vum Finanz- a Wirtschaftsdebakel bei hinnen, 2009 ugefaangen, mat der EU iwwer e Bäitrëtt ze verhandelen. Dës Negociatioune hunn awer zanter 2013 stallgehalen.<!--Stand Jan 2015.-->
== Institutiounen ==
D'EFTA huet follgend Institutiounen:
* D'EFTA-Sekretariat zu Genf, Bréissel a Lëtzebuerg;
* D'EFTA-Iwwerwaachungsautoritéit (EFTA Surveillance Authority, ESA) zu Bréissel iwwerwaacht, datt d'EEA-Ofkommes an Island, Liechtenstein an Norwegen agehale gëtt;
* Den EFTA-Geriichtshaff zu Lëtzebuerg ka rechtsgülteg urteelen, op Island, Liechtenstein oder Norwege géint den EEA-Vertrag verstouss hunn, oder net.
== Literatur ==
* Beyer, W.: ''EFTA - woher und wohin?'', in: FIW-Berichte Nr. 6, 1993.
* Curzon Price, Victoria: ''The European Free Trade Association''. in: Ali M. El-Agraa (Hrsg.): ''Economic Integration Worldwide''. London: Macmillan, 1997, S. 175–202. ISBN 0-333-65483-8
* EFTA (Hrsg.): ''Die EFTA an einem Scheideweg''. Genf: EFTA, 1980.
* EFTA (Hrsg.): ''EFTA 1960-2000: 40 Years''. Genf: EFTA, 2000.
* Nell, Philippe G.: ''EFTA in the 1990: The Search for a New Identity''. In: Journal of Common Market Studies, Vol. 28 (1990) S. 327–358.
* Steppacher, Burkard: ''Die EFTA-Staaten, der EWR und die Schweiz''. In: Werner Weidenfeld und Wolfgang Wessels (Hrsg.): ''Jahrbuch der Europäischen Integration 2011''. Baden-Baden 2012, S. 329–332.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.efta.int Offiziell Websäit]
{{Autoritéitskontroll}}
[[Kategorie:Fräihandel]]
[[Kategorie:International Wirtschaftsorganisatiounen]]
[[Kategorie:International Organisatiounen]]
[[Kategorie:Europa]]
pcxcc1ufm0vmrt0t73kqr9aigwbjs7m
2676936
2676935
2026-05-04T10:37:55Z
Puscas
735
[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Europa]] ewechgeholl; [[Kategorie:Europäesch Organisatiounen]] derbäigesat
2676936
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:EFTA AELE countries.svg|thumb|D'Memberstaaten]]
D''''Europäesch Fräihandelsassociatioun''' (besser bekannt ënner hirem [[englesch]]en [[Akronym]] '''EFTA''' (fir: ''European Free Trade Association''), och bekannt als ''Association européenne de libre-échange'', ''AELE''), ass eng International Organisatioun, déi de 4. Januar 1960 zu [[Stockholm]] gegrënnt gouf. Den Accord dozou ass den 3. Mee 1960 a Kraaft getrueden. Haaptzil war et engersäits, Wuesstem a Wuelstand vun de Memberlänner duerch verdéiften Handel an Integratioun ze vergréisseren, ouni awer sou wäit ze goe wéi d'[[Europäesch Gemeinschaften]], an deemno a Géigegewiicht zu dësen ze sinn.
D'Grënnungsmembere vun der EFTA waren [[Dänemark]], [[Norwegen]], [[Éisträich]], [[Portugal]], [[Schweden]], d'[[Schwäiz]] an d'[[Vereenegt Kinnekräich]]. [[Island]] koum 1970 no, [[Finnland]] 1986 a [[Liechtenstein]] (1991).
Mä no an no sinn déi meescht Länner den Europäesche Gemeinschaften, resp. der [[Europäesch Unioun|Europäescher Unioun]] (EU) bäigetrueden: Groussbritannien an Dänemark 1972, Portugal 1986, an Éisträich, Finnland a Schweden 1995, sou datt zanterhir just nach déi aktuell véier Memberstaaten iwwereg blouwen: Norwegen, Liechtenstein,, d'Schwäiz an Island.
Dräi vun deene véier (d'Schwäiz ass net mat derbäi) hunn 1994 en Associatiounsaccord mat der EU ofgeschloss zum [[Europäesche Wirtschaftsraum]] (en.: ''European Economic Area'' (EEA), fr. ''Espace Economique Européen'' (EEE)), déi et hinnen erlaabt, am Europäesche Bannemaart matzemaachen. D'Schwäiz wollt dee Wee net goen a reegelt zanterhier hir Relatioune mat der EU, och, wat deelweisse Maartzougank betrëfft, iwwer bilateral sektoriell Accorden.
Island huet, als Suite vum Finanz- a Wirtschaftsdebakel bei hinnen, 2009 ugefaangen, mat der EU iwwer e Bäitrëtt ze verhandelen. Dës Negociatioune hunn awer zanter 2013 stallgehalen.<!--Stand Jan 2015.-->
== Institutiounen ==
D'EFTA huet follgend Institutiounen:
* D'EFTA-Sekretariat zu Genf, Bréissel a Lëtzebuerg;
* D'EFTA-Iwwerwaachungsautoritéit (EFTA Surveillance Authority, ESA) zu Bréissel iwwerwaacht, datt d'EEA-Ofkommes an Island, Liechtenstein an Norwegen agehale gëtt;
* Den EFTA-Geriichtshaff zu Lëtzebuerg ka rechtsgülteg urteelen, op Island, Liechtenstein oder Norwege géint den EEA-Vertrag verstouss hunn, oder net.
== Literatur ==
* Beyer, W.: ''EFTA - woher und wohin?'', in: FIW-Berichte Nr. 6, 1993.
* Curzon Price, Victoria: ''The European Free Trade Association''. in: Ali M. El-Agraa (Hrsg.): ''Economic Integration Worldwide''. London: Macmillan, 1997, S. 175–202. ISBN 0-333-65483-8
* EFTA (Hrsg.): ''Die EFTA an einem Scheideweg''. Genf: EFTA, 1980.
* EFTA (Hrsg.): ''EFTA 1960-2000: 40 Years''. Genf: EFTA, 2000.
* Nell, Philippe G.: ''EFTA in the 1990: The Search for a New Identity''. In: Journal of Common Market Studies, Vol. 28 (1990) S. 327–358.
* Steppacher, Burkard: ''Die EFTA-Staaten, der EWR und die Schweiz''. In: Werner Weidenfeld und Wolfgang Wessels (Hrsg.): ''Jahrbuch der Europäischen Integration 2011''. Baden-Baden 2012, S. 329–332.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.efta.int Offiziell Websäit]
{{Autoritéitskontroll}}
[[Kategorie:Fräihandel]]
[[Kategorie:International Wirtschaftsorganisatiounen]]
[[Kategorie:International Organisatiounen]]
[[Kategorie:Europäesch Organisatiounen]]
ctnr1z9l3cnjo2l71sloyl7n0i2sbzp
Schabloun:Navigatioun Gemeng Pepinster
10
119657
2676797
2627826
2026-05-03T14:03:56Z
Puscas
735
....
2676797
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox
|name= Navigatioun Gemeng Pepinster
|listclass = hlist
|state=collapsed
|BILD=
|title='''Uertschaften an der Gemeng [[Pepinster]]'''
|group1=Sektiounen
|list1=
*[[Cornesse]]
*[[Pepinster]]
*[[Soiron]]
*[[Wegnez]]
|group2=Aner Uertschaften
|list2=
*[[Bouhaye]]
*[[Chalsèche]]
*[[Cromhaise]]
*[[Drolenval]]
*[[Fiérain]]
*[[Forges-Thiry]]
*[[Goffontaine]]
*[[Les Foxhalles]]
*[[Saint-Germain (Léck)|Saint-Germain]]
*[[Saute]]
*[[Sohan]]
*[[Tancrémont]] ''(en Deel)''
*[[Tribomont]]
}}<noinclude>
[[Kategorie:Navigatiounsläischte fir belsch Gemengen / Provënz Léck|Pepinster]]
[[Kategorie:Pepinster| S]]
</noinclude>
76lpm4xqi38o2kuu3cb0bt16sn262se
Zithaklinick
0
121013
2676884
2613663
2026-05-03T19:11:03Z
GilPe
14980
/* Um Spaweck */ +Navigatioun
2676884
wikitext
text/x-wiki
{{Skizz}}
{{Infobox Spidol
|Numm = Zithaklinick
|Bild = Luxembourg, Zithaklinik (102).jpg
|Bildtext = Neit Gebai mat der Haaptentrée an der Antwerpener Strooss
|Plaz = [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Garer Quartier]]
|Adress = 20-30 [[Rue d'Anvers (Stad Lëtzebuerg)|Antwerpener Strooss]]<br>[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]
|Koordinaten =
|Baustil =
|Architekt =
|Status =
|Better =200<ref name=RTL>„En Abléck an deen neie Fligel vun der Zithaklinik“, ''Um Spaweck''</ref>
|Datum vum Bau =
|Proprietär =
|Websäit = [https://www.hopitauxschuman.lu/fr/etablissement/zithaklinik/ hopitauxschuman.lu]
}}
D''''Zithaklinick''' (och nach '''Zitaklinick''', offiziell Schreifweis: ''Zithaklinik'') oder einfach d''''Zit(h)a''', op Franséisch fréier och ''Clinique Sainte-Thérèse'', ass e [[Spidol]] am [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Garer Quartier]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. Et gouf 1924 gegrënnt a gehéiert zënter 2014 zum Grupp [[Hôpitaux Robert-Schuman]]. D'Klinick huet hiren Numm vun der [[Zita|helleger Zita]].
2015 ass annoncéiert ginn, datt d'total Fläch vum Gebai bis 2020 ëm 20% vergréissert soll ginn<ref>Luxemburger Wort: [https://web.archive.org/web/20150709032543/http://www.wort.lu/de/politik/aus-dem-parlament-zitha-klinik-wird-groesser-und-moderner-5509ba420c88b46a8ce55ac6 ''Zitha-Klinik wird größer und moderner''] (18. Mäerz 2015)</ref>. Den 13. Juni 2016 gouf de [[Grondsteen|Grondstee]] vum neie Gebai „E“ geluecht an d'[[Straussfeier|Strauss]] gouf den 20. September 2017 gefeiert<ref>{{Citation|URL=https://www.hopitauxschuman.lu/fr/le-groupe-hrs/a-propos/dates-cles/|Titel=Nos dates clés|Gekuckt=23.02.2021|Wierk=|Editeur=HÔPITAUX ROBERT SCHUMAN|Sprooch=fr}}</ref>. Den Nei- resp. Ëmbau huet eppes méi wéi 70 Milliounen Euro kascht<ref name=RTL />. Dat neit Gebai ass Enn 2020 opgaangen<ref name=RTL />.
2013 waren an der Zithaklinick 23.363 Patienten an et goufen 8.483 Operatioune gemaach. Et hunn 821 Leit aus 17 verschiddenen Natiounen do geschafft, vun deenen iwwer 70% Frae waren.
== Biller ==
<gallery mode="packed" heights="160">
Luxembourg, Zithaklinik (101).jpg|
Luxembourg, Zithaklinik (106).jpg|Dat aalt Gebai an der [[Rue Sainte-Zithe|Zithastrooss]]…
Luxembourg, Zithaklinik (103).jpg|… an dat neit an der [[Rue d'Anvers (Stad Lëtzebuerg)|Antwerpener Strooss]]
</gallery>
==Kuckt och==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://www.rtl.lu/tele/de-journal-vun-der-tele/v/3232169.html En Abléck an deen neie Fligel vun der Zithaklinik], ''www.rtl.lu''. Reportage vum 1. Februar 2021, gekuckt den 23. Februar 2021
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)]]
plkv5p8pazmu00rykr1wuont6a1pou3
2676885
2676884
2026-05-03T19:12:11Z
GilPe
14980
2676885
wikitext
text/x-wiki
{{Skizz}}
{{Infobox Spidol
|Numm = Zithaklinick
|Bild = Luxembourg, Zithaklinik (102).jpg
|Bildtext = Neit Gebai mat der Haaptentrée an der Antwerpener Strooss
|Plaz = [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Garer Quartier]]
|Adress = 20-30 [[Rue d'Anvers (Stad Lëtzebuerg)|Antwerpener Strooss]]<br>[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]
|Koordinaten =
|Baustil =
|Architekt =
|Status =
|Better =200<ref name=RTL>„En Abléck an deen neie Fligel vun der Zithaklinik“, ''Um Spaweck''</ref>
|Datum vum Bau =
|Proprietär =
|Websäit = [https://www.hopitauxschuman.lu/fr/etablissement/zithaklinik/ hopitauxschuman.lu]
}}
D''''Zithaklinick''' (och nach '''Zitaklinick''', offiziell Schreifweis: ''Zithaklinik'') oder einfach d''''Zit(h)a''', op Franséisch fréier och ''Clinique Sainte-Thérèse'', ass e [[Spidol]] am [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Garer Quartier]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. Et gouf 1924 gegrënnt a gehéiert zënter 2014 zum Grupp [[Hôpitaux Robert-Schuman]]. D'Klinick huet hiren Numm vun der [[Zita|helleger Zita]].
2015 ass annoncéiert ginn, datt d'total Fläch vum Gebai bis 2020 ëm 20% vergréissert soll ginn<ref>Luxemburger Wort: [https://web.archive.org/web/20150709032543/http://www.wort.lu/de/politik/aus-dem-parlament-zitha-klinik-wird-groesser-und-moderner-5509ba420c88b46a8ce55ac6 ''Zitha-Klinik wird größer und moderner''] (18. Mäerz 2015)</ref>. Den 13. Juni 2016 gouf de [[Grondsteen|Grondstee]] vum neie Gebai „E“ geluecht an d'[[Straussfeier|Strauss]] gouf den 20. September 2017 gefeiert<ref>{{Citation|URL=https://www.hopitauxschuman.lu/fr/le-groupe-hrs/a-propos/dates-cles/|Titel=Nos dates clés|Gekuckt=23.02.2021|Wierk=|Editeur=HÔPITAUX ROBERT SCHUMAN|Sprooch=fr}}</ref>. Den Nei- resp. Ëmbau huet eppes méi wéi 70 Milliounen Euro kascht<ref name=RTL />. Dat neit Gebai ass Enn 2020 opgaangen.
2013 waren an der Zithaklinick 23.363 Patienten an et goufen 8.483 Operatioune gemaach. Et hunn 821 Leit aus 17 verschiddenen Natiounen do geschafft, vun deenen iwwer 70% Frae waren.
== Biller ==
<gallery mode="packed" heights="160">
Luxembourg, Zithaklinik (101).jpg|
Luxembourg, Zithaklinik (106).jpg|Dat aalt Gebai an der [[Rue Sainte-Zithe|Zithastrooss]]…
Luxembourg, Zithaklinik (103).jpg|… an dat neit an der [[Rue d'Anvers (Stad Lëtzebuerg)|Antwerpener Strooss]]
</gallery>
==Kuckt och==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)]]
93ifsi1apdqe5zmu49urq1ztx0fbg7w
2676886
2676885
2026-05-03T19:12:42Z
GilPe
14980
2676886
wikitext
text/x-wiki
{{Skizz}}
{{Infobox Spidol
|Numm = Zithaklinick
|Bild = Luxembourg, Zithaklinik (102).jpg
|Bildtext = Neit Gebai mat der Haaptentrée an der Antwerpener Strooss
|Plaz = [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Garer Quartier]]
|Adress = 20-30 [[Rue d'Anvers (Stad Lëtzebuerg)|Antwerpener Strooss]]<br>[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]
|Koordinaten =
|Baustil =
|Architekt =
|Status =
|Better =200<ref name=RTL>„En Abléck an deen neie Fligel vun der Zithaklinik“, ''Um Spaweck''</ref>
|Datum vum Bau =
|Proprietär =
|Websäit = [https://www.hopitauxschuman.lu/fr/etablissement/zithaklinik/ hopitauxschuman.lu]
}}
D''''Zithaklinick''' (och nach '''Zitaklinick''', offiziell Schreifweis: ''Zithaklinik'') oder einfach d''''Zit(h)a''', op Franséisch fréier och ''Clinique Sainte-Thérèse'', ass e [[Spidol]] am [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Garer Quartier]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. Et gouf 1924 gegrënnt a gehéiert zënter 2014 zum Grupp [[Hôpitaux Robert-Schuman]]. D'Klinick huet hiren Numm vun der [[Zita|helleger Zita]].
2015 ass annoncéiert ginn, datt d'total Fläch vum Gebai bis 2020 ëm 20% vergréissert soll ginn<ref>Luxemburger Wort: [https://web.archive.org/web/20150709032543/http://www.wort.lu/de/politik/aus-dem-parlament-zitha-klinik-wird-groesser-und-moderner-5509ba420c88b46a8ce55ac6 ''Zitha-Klinik wird größer und moderner''] (18. Mäerz 2015)</ref>. Den 13. Juni 2016 gouf de [[Grondsteen|Grondstee]] vum neie Gebai „E“ geluecht an d'[[Straussfeier|Strauss]] gouf den 20. September 2017 gefeiert<ref>{{Citation|URL=https://www.hopitauxschuman.lu/fr/le-groupe-hrs/a-propos/dates-cles/|Titel=Nos dates clés|Gekuckt=23.02.2021|Wierk=|Editeur=HÔPITAUX ROBERT SCHUMAN|Sprooch=fr}}</ref>. Den Nei- resp. Ëmbau huet eppes méi wéi 70 Milliounen Euro kascht. Dat neit Gebai ass Enn 2020 opgaangen.
2013 waren an der Zithaklinick 23.363 Patienten an et goufen 8.483 Operatioune gemaach. Et hunn 821 Leit aus 17 verschiddenen Natiounen do geschafft, vun deenen iwwer 70% Frae waren.
== Biller ==
<gallery mode="packed" heights="160">
Luxembourg, Zithaklinik (101).jpg|
Luxembourg, Zithaklinik (106).jpg|Dat aalt Gebai an der [[Rue Sainte-Zithe|Zithastrooss]]…
Luxembourg, Zithaklinik (103).jpg|… an dat neit an der [[Rue d'Anvers (Stad Lëtzebuerg)|Antwerpener Strooss]]
</gallery>
==Kuckt och==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)]]
efjh44571ukcvalwbcb1hz9w9idi3zp
Hôpital Kirchberg
0
121014
2676883
2675998
2026-05-03T19:10:17Z
GilPe
14980
/* Um Spaweck */ +Navigatioun
2676883
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzMed}}
{{Infobox Spidol}}
Den '''Hôpital Kirchberg''' oder '''Kierchbierger Spidol''' ass e [[Spidol]] um [[Kierchbierg]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. Et huet am Joer 2003 seng Dieren opgemaach a gehéiert zënter 2014 zum Grupp [[Hôpitaux Robert-Schuman]].<ref name="HIS">[https://web.archive.org/web/20160610044239/http://www.hkb.lu/de/uber-das-krankenhaus/historische-daten ''Zur Geschichte des Krankenhauses'' op der Websäit vum Spidol] (leschten Update: 19. September 2014)</ref>
2013 sinn am Spidol um Kierchbierg 16.000 Patiente stationär behandelt ginn an et gouf 12.000-mol operéiert. Donieft si 54.000 Leit an der Noutopnam fir Erwuessener an 21.000 Leit an der Noutopnam fir Kanner passéiert.<ref name=Bref/>
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Kierchbierg]]
[[Kategorie:Bauwierker 2003]]
repaftpds08b02kgx63er91v1vku3h3
Centre hospitalier de Luxembourg
0
121017
2676856
2676766
2026-05-03T16:41:45Z
GilPe
14980
/* Um Spaweck */ +Navigatioun
2676856
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol
|Bild = Luxembourg, Lucien Wercollier, La Vague (petite) (1).jpg
|Bildtext = Den CHL Centre (2020)
}}
De '''Centre hospitalier de Luxembourg''', kuerz '''CHL''', ass en ëffentlecht [[Spidol]] zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. Den CHL huet d'Rechtsform vun engem [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|Ëffentlechen Etablissement]] an ass dem Gesetz no fir d'[[Diagnostik]] an d'Behandlung vu Kranken zoustänneg, gradewéi fir d'medizinesch Fuerschung an Ausbildung.
D'Organisatioun an d'Ressourcen vum CHL konzentréiere sech op d'Gestioun vun akute Pathologien, schwéiere Pathologien, chirurgeschen an medezineschen Noutfäll, an op d'Intensivversuergung.<ref name=":4" />
Zënter 2008 ass den CHL vun der [[Universitéit vum Saarland]] als „Akademisches Lehrkrankenhaus der Universität des Saarlandes“ unerkannt.
== Allgemenges ==
Den CHL besteet aus verschiddene Gebaier op dräi Plazen:
# Lëtzebuerg-[[Belair]]
#*''[[CHL Centre]]'' (fréier och ''Hôpital municipal'' genannt)
#* ''[[CHL Maternité]]'' (fréier ''Maternité Grande-Duchesse Charlotte'' genannt)
#* ''[[CHL Kannerklinick]]''<ref name=":3">eege Schreifweis vum CHL: ''KannerKlinik''</ref> (fréier ''Clinique pédiatrique'' genannt)
# Lëtzebuerg-[[Eech (Stad Lëtzebuerg)|Eech]]
#* ''[[CHL Eich]]'' (och nach ''Eecher Klinick'', ''Clinique d'Eich'')
# Gréiwemaacher-[[Potaschbierg]]
#* ''[[CHL Potaschbierg]]'' (zënter 2023).
Do dernieft bedreift den CHL och nach baussent dem Spidol sougenannt „Praxiszentren“ fir der Bevëlkerung e besseren Zougang zur spezialiséierter Medezin ze garantéieren. Där Zentre gëtt et zu [[Gréiwemaacher]], [[Maarnech]], [[Miersch]] a [[Stengefort]].<ref>{{Citation|URL=https://www.chl.lu/fr/chl-praxiszentren|Titel=CHL Praxiszentren {{!}} CHL|Gekuckt=2026-04-27|Wierk=www.chl.lu}}</ref>
==Geschicht==
Den CHL gouf mam Gesetz vum 10. Dezember 1975 gegrënnt<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1975/12/10/n1/jo|Titel=Loi du 10 décembre 1975 créant un établissement public dénommé Centre hospitalier de Luxembourg, groupant la maternité Grande-Duchesse Charlotte, la clinique pédiatrique fondation Grand-Duc Jean et Grande-Duchesse Joséphine-Charlotte et l’Hôpital municipal.|Gekuckt=27.04.2026|Datum=10.12.1975|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. En huet 1976 seng Dieren opgemaach, no der Zesummeféierung vum neigebauten ''Hôpital municipal'' mat der ''Maternité Grande-Duchesse Charlotte'' an der ''Clinique pédiatrique fondation Grand-Duc Jean et Grande-Duchesse Joséphine-Charlotte''.
{{Méi Info 1|CHL Centre}}
Den 1. Januar 2004 ass nach d'Eecher Klinick (''Clinique d'Eich, Fondation Norbert Metz'') derbäikomm<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/agd/2003/10/03/n2/jo|Titel=Arrêté grand-ducal du 3 octobre 2003 portant intégration et rattachement des services hospitaliers de la Clinique d'Eich, Fondation Norbert Metz, au Centre Hospitalier de Luxembourg|Gekuckt=27.04.2026|Datum=03.10.2003|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
== National Servicer ==
D'CHL bedreift néng national Departementer an och national Ekipementer wéi de [[Positronen-Emissiouns-Tomographie|PET]]-Scan, d'[[extrakorporal Stousswellelithotripsie]] an de Laboratoire fir [[In vitro-Befruchtung]].
E bitt en 24/7 Bereetschaftsdéngscht fir déi ganz Kannerklinick gradewéi fir déi national Departementer.
Déi national Servicer begräifen:{{div col|cols = 3}}
* pediatresch [[Chirurgie]]
* Hemato-Onkologie
* Immuno-Allergologie
* [[Infektiologie|Ustiechend]] Krankheeten
* intensiv [[Neonatologie]]
* [[Neurochirurgie]]
* spezialiséiert [[Pediatrie]]
* medezinesch assistéiert [[kënschtlech Befruchtung]]
* [[Psychiatrie|Kannerpsychiatrie]]
* pediatresch [[Intensivstatioun]]
* ''Stroke Unit'' Niveau 2
* pediatresch Urgence
{{div col end}}
== Zuelen ==
Den CHL ass den zéngtgréissten Employeur zu Lëtzebuerg mat engem Personal vun 2.813 <small>(2024)</small> Leit<ref name=":4">{{Cite book|Titel=Rapport annuel 2024|URL=https://www.chl.lu/sites/default/files/2025-10/rapport-annuel-chl-2024.pdf|Sprooch=fr|Gekuckt=27.04.2026|Joer=2025}}</ref>, dorënner ëm déi 300 Dokteren an 1.000 Infirmieren an Aide-Soignanten<ref>{{Citation|URL=https://www.linkedin.com/uas/login?session_redirect=https%3A%2F%2Fwww.linkedin.com%2Fcompany%2Fcentre-hospitalier-de-luxembourg%2Fabout%2F|Titel=Centre Hospitalier de Luxembourg|Gekuckt=2026-04-27|Wierk=www.linkedin.com|Sprooch=fr}}</ref>.
2018 goufen eng 170.000 Patienten am CHL behandelt oder diagnostizéiert. 2018 louchen d'Käschten a Recettë vum CHL bei jee ronn 400 Milliounen Euro. 2007 war dat knapps d'Hallschecht. De Gros dovu sinn d'Personal-Käschten.
{| class="wikitable" align="right""
|+Statistik fir d'Spideeler vum CHL
!
!2022<ref>{{Cite book|Titel=Rapport annuel 2022|URL=https://www.chl.lu/sites/default/files/files/brochures/Rapport-Annuel-CHL-2022-single.pdf|Sprooch=fr|Joer=2023|Gekuckt=27.04.2026}}</ref>
!2024<ref name=":4" />
|-
|Bettenzuel
| align="right" |?
| align="right" |?
|-
|Chirurgesch Interventiounen
| align="right" |16.455
| align="right" |16.551
|-
|Opnamen an der Urgence
| align="right" |43.745
| align="right" |61.556
|-
|idem Pediatrie
| align="right" |59.231
| align="right" |19.282
|-
|Gebuerten
| align="right" |3.197
| align="right" |2.970
|}
== Gouvernance ==
=== President vum Verwaltungsrot ===
* [[Emile Duhr]] (1977)
* [[Victor Backes]] (1978)
* Paul Hoffmann ff (1979)
* [[Jean Thill (1933-2010)|Jean Thill]] (1980-1983)
* [[Victor Backes]] (1984 – 1994)
* [[Marcel Reimen]] (1995 – 1998)
* [[Paul Mousel]] (1998 – )
=== Medezineschen Direkter ===
* Emile Quiring ( – 1977)
* Henri Kuntzinger (1978 – 1979)
* [[Mario Dicato]] (1980 – 1986)
* [[André Roilgen]] (1987 – 1992)<ref>Vun 1991 un, gëtt ët just nach een Directeur: ''Luxemburger Marienkalender'', p. 397.</ref>
* [[Henri Metz]] (1993 – 1997)
* [[André Kerschen]] (1998 – 2009)
* [[Romain Nati]] (2010 – 2012)
* [[Catherine Boisanté]] (2013 – )
* [[Martine Goergen]] (2017 – 2024)
* [[Guy Berchem]] (2024 – )
=== Generaldirekter ===
* André Kerschen (2010 – 2012)
* Romain Nati (2012 – 2024)
* Martine Goergen (2024 – )<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2120844.html|Titel=Changement un der Spëtzt vum CHL: Dr Martine Goergen gëtt nei Direktesch|Gekuckt=18.10.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>
=== Verwaltungs- a Finanzdirekter ===
* [[Ernest Osch]] (1977 – 1990)
* …
* Paul Meyers <small>(Stand 2024)</small>
==Nei Gebaier==
Am November 2021 hunn Ofrappaarbechte vum fréiere Gebai vun der Maternité op der [[Areler Strooss (Stad Lëtzebuerg)|Areler Strooss]], dat zanter 2015 eidel stoung, ugefaangen. Op déi Plaz kënnt en neit Gebai vum Centre hospitalier; de [[Grondsteen]] dofir ass den 22. Februar 2024 geluecht ginn<ref name=":2">{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/zentrum/das-neue-chl-hauptgebaeude-soll-2028-zur-verfuegung-stehen/8539757.html|Titel=Das neue CHL-Hauptgebäude soll 2028 zur Verfügung stehen|Gekuckt=22.02.2024|Datum=22.02.2024|Wierk=luxemburger-wort-online|Sprooch=de}}</ref>. Dat neit Gebai, dat Enn 2028 operationell soll sinn<sup>{{small|(Stand: Februar 2024)}}</sup> kritt 476 Better an 18 Operatiounsbléck. De Käschtepunkt gëtt op 821 Milliounen Euro geschat<ref name=":2" /><ref name=":1">{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/radio/invite-vun-der-redaktioun/a/2127479.html|Titel=Invité vun der Redaktioun (18. Oktober) - Dr. Martine Goergen: "Et muss nach vill verbessert ginn, mä et gouf och scho vill gemaach"|Gekuckt=18.10.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>. Och d'Aktivitéite vun der [[Eecher Klinik|Eecher Klinick]] ginn am neien CHL zentraliséiert.<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1974124.html "Al Maternité gëtt ofgerappt: Neit CHL-Gebai bis 2028 operationell."] rtl.lu, 04.10.2022.</ref>
Et ass och en neit Gebai fir d'Kannerklinick geplangt, wou awer nach net genee gewosst ass, wou et hikomme soll {{small|(Stand: Oktober 2023)}}<ref name=":1" />.
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
g8nkiweqzd06vv8x95xeak30x0316o6
2676902
2676856
2026-05-03T19:50:14Z
GilPe
14980
2676902
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol
|Bild = Luxembourg, Lucien Wercollier, La Vague (petite) (1).jpg
|Bildtext = Den CHL Centre (2020)
}}
De '''Centre hospitalier de Luxembourg''', kuerz '''CHL''', ass eng ëffentlech [[Spidol]]sgrupp zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. Den CHL huet d'Rechtsform vun engem [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|Ëffentlechen Etablissement]] an ass dem Gesetz no fir d'[[Diagnostik]] an d'Behandlung vu Kranken zoustänneg, gradewéi fir d'medizinesch Fuerschung an Ausbildung.
D'Organisatioun an d'Ressourcen vum CHL konzentréiere sech op d'Gestioun vun akute Pathologien, schwéiere Pathologien, chirurgeschen an medezineschen Noutfäll, an op d'Intensivversuergung.<ref name=":4" />
Zënter 2008 ass den CHL vun der [[Universitéit vum Saarland]] als „Akademisches Lehrkrankenhaus der Universität des Saarlandes“ unerkannt.
== Allgemenges ==
Den CHL besteet aus verschiddene Gebaier op dräi Plazen:
# Lëtzebuerg-[[Belair]]
#*''[[CHL Centre]]'' (fréier och ''Hôpital municipal'' genannt)
#* ''[[CHL Maternité]]'' (fréier ''Maternité Grande-Duchesse Charlotte'' genannt)
#* ''[[CHL Kannerklinick]]''<ref name=":3">eege Schreifweis vum CHL: ''KannerKlinik''</ref> (fréier ''Clinique pédiatrique'' genannt)
# Lëtzebuerg-[[Eech (Stad Lëtzebuerg)|Eech]]
#* ''[[CHL Eich]]'' (och nach ''Eecher Klinick'', ''Clinique d'Eich'')
# Gréiwemaacher-[[Potaschbierg]]
#* ''[[CHL Potaschbierg]]'' (zënter 2023).
Do dernieft bedreift den CHL och nach baussent dem Spidol sougenannt „Praxiszentren“ fir der Bevëlkerung e besseren Zougang zur spezialiséierter Medezin ze garantéieren. Där Zentre gëtt et zu [[Gréiwemaacher]], [[Maarnech]], [[Miersch]] a [[Stengefort]].<ref>{{Citation|URL=https://www.chl.lu/fr/chl-praxiszentren|Titel=CHL Praxiszentren {{!}} CHL|Gekuckt=2026-04-27|Wierk=www.chl.lu}}</ref>
==Geschicht==
Den CHL gouf mam Gesetz vum 10. Dezember 1975 gegrënnt<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1975/12/10/n1/jo|Titel=Loi du 10 décembre 1975 créant un établissement public dénommé Centre hospitalier de Luxembourg, groupant la maternité Grande-Duchesse Charlotte, la clinique pédiatrique fondation Grand-Duc Jean et Grande-Duchesse Joséphine-Charlotte et l’Hôpital municipal.|Gekuckt=27.04.2026|Datum=10.12.1975|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. En huet 1976 seng Dieren opgemaach, no der Zesummeféierung vum neigebauten ''Hôpital municipal'' mat der ''Maternité Grande-Duchesse Charlotte'' an der ''Clinique pédiatrique fondation Grand-Duc Jean et Grande-Duchesse Joséphine-Charlotte''.
{{Méi Info 1|CHL Centre}}
Den 1. Januar 2004 ass nach d'Eecher Klinick (''Clinique d'Eich, Fondation Norbert Metz'') derbäikomm<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/agd/2003/10/03/n2/jo|Titel=Arrêté grand-ducal du 3 octobre 2003 portant intégration et rattachement des services hospitaliers de la Clinique d'Eich, Fondation Norbert Metz, au Centre Hospitalier de Luxembourg|Gekuckt=27.04.2026|Datum=03.10.2003|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
== National Servicer ==
D'CHL bedreift néng national Departementer an och national Ekipementer wéi de [[Positronen-Emissiouns-Tomographie|PET]]-Scan, d'[[extrakorporal Stousswellelithotripsie]] an de Laboratoire fir [[In vitro-Befruchtung]].
E bitt en 24/7 Bereetschaftsdéngscht fir déi ganz Kannerklinick gradewéi fir déi national Departementer.
Déi national Servicer begräifen:{{div col|cols = 3}}
* pediatresch [[Chirurgie]]
* Hemato-Onkologie
* Immuno-Allergologie
* [[Infektiologie|Ustiechend]] Krankheeten
* intensiv [[Neonatologie]]
* [[Neurochirurgie]]
* spezialiséiert [[Pediatrie]]
* medezinesch assistéiert [[kënschtlech Befruchtung]]
* [[Psychiatrie|Kannerpsychiatrie]]
* pediatresch [[Intensivstatioun]]
* ''Stroke Unit'' Niveau 2
* pediatresch Urgence
{{div col end}}
== Zuelen ==
Den CHL ass den zéngtgréissten Employeur zu Lëtzebuerg mat engem Personal vun 2.813 <small>(2024)</small> Leit<ref name=":4">{{Cite book|Titel=Rapport annuel 2024|URL=https://www.chl.lu/sites/default/files/2025-10/rapport-annuel-chl-2024.pdf|Sprooch=fr|Gekuckt=27.04.2026|Joer=2025}}</ref>, dorënner ëm déi 300 Dokteren an 1.000 Infirmieren an Aide-Soignanten<ref>{{Citation|URL=https://www.linkedin.com/uas/login?session_redirect=https%3A%2F%2Fwww.linkedin.com%2Fcompany%2Fcentre-hospitalier-de-luxembourg%2Fabout%2F|Titel=Centre Hospitalier de Luxembourg|Gekuckt=2026-04-27|Wierk=www.linkedin.com|Sprooch=fr}}</ref>.
2018 goufen eng 170.000 Patienten am CHL behandelt oder diagnostizéiert. 2018 louchen d'Käschten a Recettë vum CHL bei jee ronn 400 Milliounen Euro. 2007 war dat knapps d'Hallschecht. De Gros dovu sinn d'Personal-Käschten.
{| class="wikitable" align="right""
|+Statistik fir d'Spideeler vum CHL
!
!2022<ref>{{Cite book|Titel=Rapport annuel 2022|URL=https://www.chl.lu/sites/default/files/files/brochures/Rapport-Annuel-CHL-2022-single.pdf|Sprooch=fr|Joer=2023|Gekuckt=27.04.2026}}</ref>
!2024<ref name=":4" />
|-
|Bettenzuel
| align="right" |?
| align="right" |?
|-
|Chirurgesch Interventiounen
| align="right" |16.455
| align="right" |16.551
|-
|Opnamen an der Urgence
| align="right" |43.745
| align="right" |61.556
|-
|idem Pediatrie
| align="right" |59.231
| align="right" |19.282
|-
|Gebuerten
| align="right" |3.197
| align="right" |2.970
|}
== Gouvernance ==
=== President vum Verwaltungsrot ===
* [[Emile Duhr]] (1977)
* [[Victor Backes]] (1978)
* Paul Hoffmann ff (1979)
* [[Jean Thill (1933-2010)|Jean Thill]] (1980-1983)
* [[Victor Backes]] (1984 – 1994)
* [[Marcel Reimen]] (1995 – 1998)
* [[Paul Mousel]] (1998 – )
=== Medezineschen Direkter ===
* Emile Quiring ( – 1977)
* Henri Kuntzinger (1978 – 1979)
* [[Mario Dicato]] (1980 – 1986)
* [[André Roilgen]] (1987 – 1992)<ref>Vun 1991 un, gëtt ët just nach een Directeur: ''Luxemburger Marienkalender'', p. 397.</ref>
* [[Henri Metz]] (1993 – 1997)
* [[André Kerschen]] (1998 – 2009)
* [[Romain Nati]] (2010 – 2012)
* [[Catherine Boisanté]] (2013 – )
* [[Martine Goergen]] (2017 – 2024)
* [[Guy Berchem]] (2024 – )
=== Generaldirekter ===
* André Kerschen (2010 – 2012)
* Romain Nati (2012 – 2024)
* Martine Goergen (2024 – )<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2120844.html|Titel=Changement un der Spëtzt vum CHL: Dr Martine Goergen gëtt nei Direktesch|Gekuckt=18.10.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>
=== Verwaltungs- a Finanzdirekter ===
* [[Ernest Osch]] (1977 – 1990)
* …
* Paul Meyers <small>(Stand 2024)</small>
==Nei Gebaier==
Am November 2021 hunn Ofrappaarbechte vum fréiere Gebai vun der Maternité op der [[Areler Strooss (Stad Lëtzebuerg)|Areler Strooss]], dat zanter 2015 eidel stoung, ugefaangen. Op déi Plaz kënnt en neit Gebai vum Centre hospitalier; de [[Grondsteen]] dofir ass den 22. Februar 2024 geluecht ginn<ref name=":2">{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/zentrum/das-neue-chl-hauptgebaeude-soll-2028-zur-verfuegung-stehen/8539757.html|Titel=Das neue CHL-Hauptgebäude soll 2028 zur Verfügung stehen|Gekuckt=22.02.2024|Datum=22.02.2024|Wierk=luxemburger-wort-online|Sprooch=de}}</ref>. Dat neit Gebai, dat Enn 2028 operationell soll sinn<sup>{{small|(Stand: Februar 2024)}}</sup> kritt 476 Better an 18 Operatiounsbléck. De Käschtepunkt gëtt op 821 Milliounen Euro geschat<ref name=":2" /><ref name=":1">{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/radio/invite-vun-der-redaktioun/a/2127479.html|Titel=Invité vun der Redaktioun (18. Oktober) - Dr. Martine Goergen: "Et muss nach vill verbessert ginn, mä et gouf och scho vill gemaach"|Gekuckt=18.10.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>. Och d'Aktivitéite vun der [[Eecher Klinik|Eecher Klinick]] ginn am neien CHL zentraliséiert.<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1974124.html "Al Maternité gëtt ofgerappt: Neit CHL-Gebai bis 2028 operationell."] rtl.lu, 04.10.2022.</ref>
Et ass och en neit Gebai fir d'Kannerklinick geplangt, wou awer nach net genee gewosst ass, wou et hikomme soll {{small|(Stand: Oktober 2023)}}<ref name=":1" />.
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
c31p3e8i1si6rz6c6dk17wv2un4ejun
Centre hospitalier du Nord
0
121018
2676903
2541309
2026-05-03T20:03:14Z
GilPe
14980
Update
2676903
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol}}
<!--{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" style="margin-left:1em; background:#E6CEF2;"
! colspan="2" | '''Centre hospitalier du Nord'''
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Fichier:Wolz Clinique.jpg|300px]]<br>{{small|D'Spidol zu Wolz}}
|-
! colspan="2" | Basisdonnéeën
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Address: || '''[[Ettelbréck]]''':<br>120, avenue Salentiny<br>L-9080 Ettelbréck<br>'''[[Wolz]]''':<br>10, rue Grande-Duchesse Charlotte<br>L-9515 Wolz
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Typ: || Ëffentlech
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Grënnungsjoer: || [[1. Januar]] [[2010]]<ref name=HISW>[https://web.archive.org/web/20160305110123/http://www.chdn.lu/de/chdn/geschichte-wiltz.php ''Geschichte des CHdN Wiltz'' op der Websäit vum Spidol] (gekuckt den 10. Mee 2015)</ref>
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Better: || 357 {{small|(201?)}}<ref name=HIS>[https://web.archive.org/web/20150327011351/http://www.chdn.lu/de/chdn/geschichte.php ''Geschichte Centre Hospitalier du Nord'' op der Websäit vum Spidol] (gekuckt den 10. Mee 2015)</ref>
|-bgcolor="#FFFFFF"
| Mataarbechter: || + 1.000 {{small|(201?)}}<ref name=HIS/>
|-bgcolor="#FFFFFF"
| dovun Doktoren: || 134 {{small|(201?)}}<ref name=HIS/>
|-bgcolor="#FFFFFF"
| Websäit: || [http://www.chdn.lu/ www.chdn.lu]
|}-->
De '''Centre hospitalier du Nord''', kuerz '''CHdN''', ass eng ëffentlech [[Spidol]]sgrupp am Norde vu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. Den CHdN huet d'Rechtsform vun engem [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|Ëffentlechen Etablissement]].
== Allgemenges ==
Den CHdN besteet aus verschiddene Gebaier op zwou Plazen:
# [[Ettelbréck]]: [[CHdN Ettelbréck]] (fréier ''Hôpital Saint-Louis'')
# [[Gemeng Wolz|Wolz]]: [[CHdN Wolz]] (fréier ''Clinique Saint-Joseph'')
== Geschicht ==
Den CHdN ass 2009 duerch d'Fusioun vun der ''Clinique Saint-Joseph'' vu [[Wolz]] mat dem ''Hôpital Saint-Louis'' vun [[Ettelbréck]] entstanen<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2009/04/20/n4|Titel=Loi du 20 avril 2009 portant création de l'établissement public « Centre Hospitalier du Nord »|Gekuckt=03.05.2026|Datum=20.04.2009|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
=== Geschicht vum Wëlzer Spidol ===
Dat éischt Spidol zu Wolz ass 1596 gegrënnt ginn. 1937 ass no véier Joer Bauzäit d'Clinique Saint-Joseph op der Plaz vum aktuelle Spidol opgaangen. Si hat deemools 62 Better. An den 1970er gouf se neigebaut an huet 1977 mat 106 Better hir Dieren opgemaach<ref name=HISW/>.
=== Geschicht vum Ettelbrécker Spidol ===
1855 ass an eidele Raim vun der Ettelbrécker Kasär e Fleegeheem entstanen.<ref name=HISE>[https://web.archive.org/web/20160305092217/http://www.chdn.lu/de/chdn/geschichte-ettelbruck.php ''Geschichte des CHdN Ettelbruck'' op der Websäit vum Spidol] (gekuckt den 10. Mee 2015)</ref>
=== Fusioun ===
Den [[20. Abrëll]] [[2009]] gouf an der [[Chamber]] e Gesetz gestëmmt, deem säin Zil d'Zesummeféiere vum Wëlzer an dem Ettelbrécker Spidol war.<ref name=HIS/> Tëscht 2011 an 2015 sinn d'Gebaier zu Wolz fir bal 25 Milliounen Euro renovéiert a moderniséiert ginn.<ref>Le Quotidien: [http://www.lequotidien.lu/wiltz-centre-hospitalier-nord-modernise/ ''Wiltz – Le centre hospitalier du Nord modernisé''] (8. Mee 2015)</ref>
== Zuelen ==
{| class="wikitable" align="right""
|+Statistik fir d'Spideeler vum CHdN
!
!2019<ref>{{Citation|URL=https://www.chdn.lu/wp-content/uploads/2022/06/06821_chdn_ra_2019_web.pdf|Titel=Rapport annuel 2019|Gekuckt=03.05.2026|Wierk=www.chdn.lu|Sprooch=fr}}</ref>
!2024<ref>{{Citation|URL=https://www.chdn.lu/wp-content/uploads/2026/01/08502_chdn_rapport-annuel_2023_24_web.pdf|Titel=Rapport annuel 2023 / 2024|Gekuckt=03.05.2026|Datum=2025|Wierk=www.chdn.lu|Sprooch=fr}}</ref>
|-
|Bettenzuel
| align="right" |357
| align="right" |359
|-
|Chirurgesch Interventiounen
| align="right" |14.219
| align="right" |23.336
|-
|Opnamen an der Urgence
| align="right" |49.629
| align="right" |64.071
|-
|idem Pediatrie
| align="right" |–
| align="right" |–
|-
|Gebuerten
| align="right" |782
| align="right" |759
|}
== Gouvernance ==
=== President vum Verwaltungsrot ===
* [[Jean Feith]]
=== Generaldirekter ===
* Dr [[Paul Wirtgen]]
=== Medezineschen Direkter ===
* Dr [[Jean-Marc Cloos]]
=== Verwaltungs- a Finanzdirekter ===
* [[Nathalie Chojnacki]]
{{Small|(Stand: Mee 2026)}}<ref>{{Citation|URL=https://www.chdn.lu/le-chdn/organisation/le-conseil-dadministration/|Titel=Le Conseil d'administration|Gekuckt=2026-05-03|Wierk=CHdN|Sprooch=en-US}}</ref>
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Wolz]]
fk4xrce0wbc8covp991t9tsher8hhtf
2676904
2676903
2026-05-03T20:04:37Z
GilPe
14980
2676904
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol}}
De '''Centre hospitalier du Nord''', kuerz '''CHdN''', ass eng ëffentlech [[Spidol]]sgrupp am Norde vu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. Den CHdN huet d'Rechtsform vun engem [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|Ëffentlechen Etablissement]].
== Allgemenges ==
Den CHdN besteet aus verschiddene Gebaier op zwou Plazen:
# [[Ettelbréck]]: [[CHdN Ettelbréck]] (fréier ''Hôpital Saint-Louis'')
# [[Gemeng Wolz|Wolz]]: [[CHdN Wolz]] (fréier ''Clinique Saint-Joseph'')
== Geschicht ==
Den CHdN ass 2009 duerch d'Fusioun vun der ''Clinique Saint-Joseph'' vu [[Wolz]] mat dem ''Hôpital Saint-Louis'' vun [[Ettelbréck]] entstanen<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2009/04/20/n4|Titel=Loi du 20 avril 2009 portant création de l'établissement public « Centre Hospitalier du Nord »|Gekuckt=03.05.2026|Datum=20.04.2009|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
=== Geschicht vum Wëlzer Spidol ===
Dat éischt Spidol zu Wolz ass 1596 gegrënnt ginn. 1937 ass no véier Joer Bauzäit d'Clinique Saint-Joseph op der Plaz vum aktuelle Spidol opgaangen. Si hat deemools 62 Better. An den 1970er gouf se neigebaut an huet 1977 mat 106 Better hir Dieren opgemaach.
=== Geschicht vum Ettelbrécker Spidol ===
1855 ass an eidele Raim vun der Ettelbrécker Kasär e Fleegeheem entstanen.<ref name=HISE>[https://web.archive.org/web/20160305092217/http://www.chdn.lu/de/chdn/geschichte-ettelbruck.php ''Geschichte des CHdN Ettelbruck'' op der Websäit vum Spidol] (gekuckt den 10. Mee 2015)</ref>
=== Fusioun ===
Den [[20. Abrëll]] [[2009]] gouf an der [[Chamber]] e Gesetz gestëmmt, deem säin Zil d'Zesummeféiere vum Wëlzer an dem Ettelbrécker Spidol war.<ref name=HIS/> Tëscht 2011 an 2015 sinn d'Gebaier zu Wolz fir bal 25 Milliounen Euro renovéiert a moderniséiert ginn.
== Zuelen ==
{| class="wikitable" align="right""
|+Statistik fir d'Spideeler vum CHdN
!
!2019<ref>{{Citation|URL=https://www.chdn.lu/wp-content/uploads/2022/06/06821_chdn_ra_2019_web.pdf|Titel=Rapport annuel 2019|Gekuckt=03.05.2026|Wierk=www.chdn.lu|Sprooch=fr}}</ref>
!2024<ref>{{Citation|URL=https://www.chdn.lu/wp-content/uploads/2026/01/08502_chdn_rapport-annuel_2023_24_web.pdf|Titel=Rapport annuel 2023 / 2024|Gekuckt=03.05.2026|Datum=2025|Wierk=www.chdn.lu|Sprooch=fr}}</ref>
|-
|Bettenzuel
| align="right" |357
| align="right" |359
|-
|Chirurgesch Interventiounen
| align="right" |14.219
| align="right" |23.336
|-
|Opnamen an der Urgence
| align="right" |49.629
| align="right" |64.071
|-
|idem Pediatrie
| align="right" |–
| align="right" |–
|-
|Gebuerten
| align="right" |782
| align="right" |759
|}
== Gouvernance ==
=== President vum Verwaltungsrot ===
* [[Jean Feith]]
=== Generaldirekter ===
* Dr [[Paul Wirtgen]]
=== Medezineschen Direkter ===
* Dr [[Jean-Marc Cloos]]
=== Verwaltungs- a Finanzdirekter ===
* [[Nathalie Chojnacki]]
{{Small|(Stand: Mee 2026)}}<ref>{{Citation|URL=https://www.chdn.lu/le-chdn/organisation/le-conseil-dadministration/|Titel=Le Conseil d'administration|Gekuckt=2026-05-03|Wierk=CHdN|Sprooch=en-US}}</ref>
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Wolz]]
qnbgmmhvp18ablkvvo0oayk5bubipuu
2676905
2676904
2026-05-03T20:05:27Z
GilPe
14980
/* Fusioun */
2676905
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol}}
De '''Centre hospitalier du Nord''', kuerz '''CHdN''', ass eng ëffentlech [[Spidol]]sgrupp am Norde vu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. Den CHdN huet d'Rechtsform vun engem [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|Ëffentlechen Etablissement]].
== Allgemenges ==
Den CHdN besteet aus verschiddene Gebaier op zwou Plazen:
# [[Ettelbréck]]: [[CHdN Ettelbréck]] (fréier ''Hôpital Saint-Louis'')
# [[Gemeng Wolz|Wolz]]: [[CHdN Wolz]] (fréier ''Clinique Saint-Joseph'')
== Geschicht ==
Den CHdN ass 2009 duerch d'Fusioun vun der ''Clinique Saint-Joseph'' vu [[Wolz]] mat dem ''Hôpital Saint-Louis'' vun [[Ettelbréck]] entstanen<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2009/04/20/n4|Titel=Loi du 20 avril 2009 portant création de l'établissement public « Centre Hospitalier du Nord »|Gekuckt=03.05.2026|Datum=20.04.2009|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
=== Geschicht vum Wëlzer Spidol ===
Dat éischt Spidol zu Wolz ass 1596 gegrënnt ginn. 1937 ass no véier Joer Bauzäit d'Clinique Saint-Joseph op der Plaz vum aktuelle Spidol opgaangen. Si hat deemools 62 Better. An den 1970er gouf se neigebaut an huet 1977 mat 106 Better hir Dieren opgemaach.
=== Geschicht vum Ettelbrécker Spidol ===
1855 ass an eidele Raim vun der Ettelbrécker Kasär e Fleegeheem entstanen.<ref name=HISE>[https://web.archive.org/web/20160305092217/http://www.chdn.lu/de/chdn/geschichte-ettelbruck.php ''Geschichte des CHdN Ettelbruck'' op der Websäit vum Spidol] (gekuckt den 10. Mee 2015)</ref>
=== Fusioun ===
Den [[20. Abrëll]] [[2009]] gouf an der [[Chamber]] e Gesetz gestëmmt, deem säin Zil d'Zesummeféiere vum Wëlzer an dem Ettelbrécker Spidol war. Tëscht 2011 an 2015 sinn d'Gebaier zu Wolz fir bal 25 Milliounen Euro renovéiert a moderniséiert ginn.
== Zuelen ==
{| class="wikitable" align="right""
|+Statistik fir d'Spideeler vum CHdN
!
!2019<ref>{{Citation|URL=https://www.chdn.lu/wp-content/uploads/2022/06/06821_chdn_ra_2019_web.pdf|Titel=Rapport annuel 2019|Gekuckt=03.05.2026|Wierk=www.chdn.lu|Sprooch=fr}}</ref>
!2024<ref>{{Citation|URL=https://www.chdn.lu/wp-content/uploads/2026/01/08502_chdn_rapport-annuel_2023_24_web.pdf|Titel=Rapport annuel 2023 / 2024|Gekuckt=03.05.2026|Datum=2025|Wierk=www.chdn.lu|Sprooch=fr}}</ref>
|-
|Bettenzuel
| align="right" |357
| align="right" |359
|-
|Chirurgesch Interventiounen
| align="right" |14.219
| align="right" |23.336
|-
|Opnamen an der Urgence
| align="right" |49.629
| align="right" |64.071
|-
|idem Pediatrie
| align="right" |–
| align="right" |–
|-
|Gebuerten
| align="right" |782
| align="right" |759
|}
== Gouvernance ==
=== President vum Verwaltungsrot ===
* [[Jean Feith]]
=== Generaldirekter ===
* Dr [[Paul Wirtgen]]
=== Medezineschen Direkter ===
* Dr [[Jean-Marc Cloos]]
=== Verwaltungs- a Finanzdirekter ===
* [[Nathalie Chojnacki]]
{{Small|(Stand: Mee 2026)}}<ref>{{Citation|URL=https://www.chdn.lu/le-chdn/organisation/le-conseil-dadministration/|Titel=Le Conseil d'administration|Gekuckt=2026-05-03|Wierk=CHdN|Sprooch=en-US}}</ref>
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Wolz]]
7r2zm726cpo11ahk2vknlv898rdg283
2676906
2676905
2026-05-03T20:18:09Z
GilPe
14980
/* Um Spaweck */ +Video
2676906
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol}}
De '''Centre hospitalier du Nord''', kuerz '''CHdN''', ass eng ëffentlech [[Spidol]]sgrupp am Norde vu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. Den CHdN huet d'Rechtsform vun engem [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|Ëffentlechen Etablissement]].
== Allgemenges ==
Den CHdN besteet aus verschiddene Gebaier op zwou Plazen:
# [[Ettelbréck]]: [[CHdN Ettelbréck]] (fréier ''Hôpital Saint-Louis'')
# [[Gemeng Wolz|Wolz]]: [[CHdN Wolz]] (fréier ''Clinique Saint-Joseph'')
== Geschicht ==
Den CHdN ass 2009 duerch d'Fusioun vun der ''Clinique Saint-Joseph'' vu [[Wolz]] mat dem ''Hôpital Saint-Louis'' vun [[Ettelbréck]] entstanen<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2009/04/20/n4|Titel=Loi du 20 avril 2009 portant création de l'établissement public « Centre Hospitalier du Nord »|Gekuckt=03.05.2026|Datum=20.04.2009|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
=== Geschicht vum Wëlzer Spidol ===
Dat éischt Spidol zu Wolz ass 1596 gegrënnt ginn. 1937 ass no véier Joer Bauzäit d'Clinique Saint-Joseph op der Plaz vum aktuelle Spidol opgaangen. Si hat deemools 62 Better. An den 1970er gouf se neigebaut an huet 1977 mat 106 Better hir Dieren opgemaach.
=== Geschicht vum Ettelbrécker Spidol ===
1855 ass an eidele Raim vun der Ettelbrécker Kasär e Fleegeheem entstanen.<ref name=HISE>[https://web.archive.org/web/20160305092217/http://www.chdn.lu/de/chdn/geschichte-ettelbruck.php ''Geschichte des CHdN Ettelbruck'' op der Websäit vum Spidol] (gekuckt den 10. Mee 2015)</ref>
=== Fusioun ===
Den [[20. Abrëll]] [[2009]] gouf an der [[Chamber]] e Gesetz gestëmmt, deem säin Zil d'Zesummeféiere vum Wëlzer an dem Ettelbrécker Spidol war. Tëscht 2011 an 2015 sinn d'Gebaier zu Wolz fir bal 25 Milliounen Euro renovéiert a moderniséiert ginn.
== Zuelen ==
{| class="wikitable" align="right""
|+Statistik fir d'Spideeler vum CHdN
!
!2019<ref>{{Citation|URL=https://www.chdn.lu/wp-content/uploads/2022/06/06821_chdn_ra_2019_web.pdf|Titel=Rapport annuel 2019|Gekuckt=03.05.2026|Wierk=www.chdn.lu|Sprooch=fr}}</ref>
!2024<ref>{{Citation|URL=https://www.chdn.lu/wp-content/uploads/2026/01/08502_chdn_rapport-annuel_2023_24_web.pdf|Titel=Rapport annuel 2023 / 2024|Gekuckt=03.05.2026|Datum=2025|Wierk=www.chdn.lu|Sprooch=fr}}</ref>
|-
|Bettenzuel
| align="right" |357
| align="right" |359
|-
|Chirurgesch Interventiounen
| align="right" |14.219
| align="right" |23.336
|-
|Opnamen an der Urgence
| align="right" |49.629
| align="right" |64.071
|-
|idem Pediatrie
| align="right" |–
| align="right" |–
|-
|Gebuerten
| align="right" |782
| align="right" |759
|}
== Gouvernance ==
=== President vum Verwaltungsrot ===
* [[Jean Feith]]
=== Generaldirekter ===
* Dr [[Paul Wirtgen]]
=== Medezineschen Direkter ===
* Dr [[Jean-Marc Cloos]]
=== Verwaltungs- a Finanzdirekter ===
* [[Nathalie Chojnacki]]
{{Small|(Stand: Mee 2026)}}<ref>{{Citation|URL=https://www.chdn.lu/le-chdn/organisation/le-conseil-dadministration/|Titel=Le Conseil d'administration|Gekuckt=2026-05-03|Wierk=CHdN|Sprooch=en-US}}</ref>
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://vimeo.com/1085629592 D'Geschicht vun der Gesondheetsversuergung am Norden], Video fir den 15. Joresdag vum CHdN (2025)
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Wolz]]
2v87v35lm3k28inb9t4dubucgq8zgu8
Centre hospitalier Émile-Mayrisch
0
122973
2676792
2676771
2026-05-03T13:21:33Z
GilPe
14980
2676792
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{Infobox Spidol}}
<!--{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" style="margin-left:1em; background:#E6CEF2;"
! colspan="2" | '''Centre hospitalier Émile-Mayrisch'''
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Fichier:Centre hospitalier Émile-Mayrisch logo.svg|200px]]
|-
! colspan="2" | Basisdonnéeën
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Address: || <small>Rue Emile Mayrisch</small>
<small>L-4240 Esch-sur-Alzette</small>
<small>187, avenue de la Liberté</small>
<small>L-4602 Niederkorn</small>
<small>Rue de l'Hôpital</small>
<small>L-3488 Dudelange</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Typ: || Privat
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Ouverture: ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Stationär Better: || 642 {{small|(2018)}}<ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.chem.lu/content/download/2709/17428/version/1/file/Chem-Rapport-Annuel-2018-Web.pdf|Titel=Rapport annuel 2018|Gekuckt=26.01.2021|Datum=|Editeur=chem.lu|Sprooch=fr}}</ref>
|-bgcolor="#FFFFFF"
| Mataarbechter: || 1906 {{small|(2018)}}<ref name=":0" />
|-bgcolor="#FFFFFF"
| dovun Doktoren: || 261 {{small|(2018)}}<ref name=":0" />
|-bgcolor="#FFFFFF"
| Websäit: || [https://www.chem.lu www.chem.lu]
|}-->
De '''Centre hospitalier Émile-Mayrisch''', kuerz '''CHEM''', ass eng [[Spidol]]sstruktur, am Süde vu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. Den CHEM huet d'Rechtsform vun enger [[Stëftung]].
Zënter 2017 ass den CHEM vun der [[Universitéit vum Saarland]] als „Akademisches Lehrkrankenhaus der Universität des Saarlandes“ unerkannt<ref>{{Citation|URL=https://www.chem.lu/le-chem/enseignement-lehre|Titel=Enseignement/Lehre|Gekuckt=2026-05-03|Auteur=|Wierk=www.chem.lu|Sprooch=fr, de}}</ref>.
== Allgemenges ==
De CHEM besteet aus verschiddene Gebaier op dräi Plazen:
# [[Esch-Uelzecht]]: [[CHEM Esch-Uelzecht]] (och ''Escher Spidol'' genannt), mam [[Centre national de radiothérapie François Baclesse]] an dem [[Centre national d'oxygénothérapie hyperbare]];
# [[Nidderkuer]]: [[CHEM Nidderkuer]] (och ''Nidderkuerer Spidol'' genannt, fréier ''Hôpital intercommunal Princesse Marie-Astrid'');
# [[Diddeleng]]: [[CHEM Diddeleng]] (och ''Diddelenger Spidol'' genannt).
__TOC__
== Geschicht ==
Den 11. Abrëll 1924 ass duerch eng Konventioun tëscht der Gemeng Esch-Uelzecht, der [[Arbed]] an der [[Société métallurgique des Terres-rouges]] d'Zivilgesellschaft vum Escher Spidol gegrënnt ginn. Déi Gesellschaft gouf opgeléist a den 21. Abrëll 1955 mat der [[Stëftung|Fondatioun]] ''Centre hospitalier Émile-Mayrisch'' ersat. Zum Zäitpunkt vun hirer Opléisung hat d'Zivilgesellschaft e Kapital vun 17,050 Millioune [[Lëtzebuerger Frang]], dat zu 57,478 % der Stad Esch-sur-Alzette an zu 42,522 % der Arbed gehéiert huet. Nom Opléise vun der Zivilgesellschaft gouft dat ganzt Verméigen un d'Stëftung iwwerdroen<ref>G197, Centre hospitalier Émile-Mayrisch, Refonte des statuts (30/09/2010), Art. 1</ref>.
De CHEM ass aus zwou Fusiounen entstanen; 2004 aus där vum Escher a vum Diddelenger Spidol, an 2007, wéi d'Nidderkuerer Spidol mat derbäikoum<ref>[https://www.chem.lu/le-chem/historique "Historique"] op chem.lu.</ref>.
Den Numm vum Spidolsgrupp geet op de fréieren [[Arbed]]sdirekter [[Émile Mayrisch]] zeréck, dee sech notamment fir de Bau vum Escher Spidol agesat huet.
Am Joer 2009 ass zu Diddeleng eng nei [[Poliklinick]] opgaangen an zwéi Joer méi spéit de Service vun der [[Akutgeriatrie]]; an deem Joer (2011) gouf och zu Esch d'ARTUR-Gebai, mam ''Centre [[François Baclesse]]'', dem nationale [[Radiotherapie|Radiotherapiezentrum]] an dem Noutfalldéngscht ageweit.
Zu Nidderkuer geet am Dezember 2014 de Service vun der [[Geriatrie]] op an am Abrëll 2015 déi nei Poliklinick.
== Zukunftspläng ==
Zanterhier lafe Pläng, en neit Spidol, d'[[Südspidol]], zu Esch-Raemerich op ''Elsenbrich'' ze bauen, dat déi 3 eeler Gebaier ersetze soll. Iwwerdeems 2015 nach virgesi war, datt d'Aarbechte vun 2019-2022 dauere sollten<ref>[https://web.archive.org/web/20180316211658/https://www.wort.lu/de/lokales/baubeginn-des-suedspidol-wohl-ende-2019-5aac039ec1097cee25b85167 "Baubeginn des Südspidol wohl Ende 2019."] wort.lu, 16.3.2018.</ref>; gëtt ewell {{small|(Stand 2025)}}, nodeems engem Architekt gekënnegt an d'Pläng iwwerschafft gouf d'Mëtt vun den 2030er Joren als Datum vum Ofschloss vun den Aarbechten an Aussiicht gestallt.<ref name="steht">Luc Ewen: [https://www.wort.lu/luxemburg/so-steht-es-um-die-planungen-fuer-das-neue-suedspidol/75197737.html "So steht es um die Planungen für das neue Südspidol."] wort.lu [w+, 05.07.2025.</ref>.
{{Méi Info 1|Südspidol}}
== Zuelen ==
{| class="wikitable" align="right""
|+Statistik fir d'Spideeler vum CHEM
!
!2022<ref>{{Cite book|Titel=Rapport annuel 2022|URL=https://www.chl.lu/sites/default/files/files/brochures/Rapport-Annuel-CHL-2022-single.pdf|Sprooch=fr|Joer=2023|Gekuckt=27.04.2026}}</ref>
!2024<ref>{{Citation|URL=https://rapportannuel2024.chem.lu/chiffres-cles-2024/|Titel=Chiffres clés 2024 – Chem|Gekuckt=2026-05-03|Wierk=chem.lu|Sprooch=fr}}</ref>
|-
|Bettenzuel
| align="right" |?
| align="right" |629
|-
|Spidolsdokteren
| align="right" |256
| align="right" |286
|-
|Chirurgesch Interventiounen
| align="right" |17.350
| align="right" |17.900
|-
|Opnamen an der Urgence
| align="right" |86.150
| align="right" |97.600
|-
|idem Pediatrie
| align="right" |–
| align="right" |–
|-
|Gebuerten
| align="right" |?
| align="right" |910
|}
== Direktioun ==
De President vum Verwaltungsrot ass de
Bis den 1. Januar 2018 war den Dr Michel Nathan den Direkter, vun do bis den 1. September 2020<ref name=":1">[https://www.wort.lu/de/politik/chem-krankenhausdirektor-reimer-tritt-zurueck-5f3fd486da2cc1784e3641d0 CHEM: Krankenhausdirektor Reimer tritt zurück."] wort.lu, 21.08.2020.</ref> war et den Dr. Hansjörg Reimer. Deen hat seng Plaz als Generaldirekter néiergeluecht a gouf vum Dr. René Metz am Februar 2020 ersat.
Den 1. Februar 2021 koumen zwou nei Plazen an der Direktioun bäi, déi medezinesch Direkteren Dr Romain Schockmel an Dr Serge Meyer<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/1612652.html|Titel=Chem: Dr René Metz als neie Generaldirekter nominéiert|Gekuckt=26.01.2021|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>.
== Gouvernance ==
De Verwaltungsrot vum CHEM besteet aus véier Membere vun der Stad Esch, véier vun Arcelor-Mittal, zwéi vun [[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]], allkéiers ee vun de Gemengen Déifferdeng, Péiteng a Käerjeng, vum Gesondheetsministère, vum Collège médical a vun der Personaldelegatioun.
=== President vum Verwaltungsrot ===
Zënter …: [[Christian Weis]].
=== Generaldirekter ===
Zënter …: Dr [[René Metz]]
=== Medezineschen Direkter ===
Zënter …: Dr [[Romain Schockmel]]
=== Verwaltungs- a Finanzdirekter ===
Zënter …: [[Daniel Cardao]]
==Biller==
<gallery>
Fichier:Esch LG.jpg|CHEM Esch
Fichier:Hôptal Princesse Marie-Astrid, Nidderkuer-101.jpg|CHEM Nidderkuer
Fichier:Dudelange LG.jpg|CHEM Diddeleng
Fichier:Centre hospitalier Emile Mayrisch Esch-Alzette 01.jpg|CHEM Esch
</gallery>
==Kuckt och==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Centre hospitalier Émile Mayrisch}}
* [https://www.chem.lu/ chem.lu]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Stëftungen zu Lëtzebuerg]]
r6hv95nmoc9tm6hjzt5ui7orscg5ep9
2676794
2676792
2026-05-03T13:33:28Z
GilPe
14980
2676794
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{Infobox Spidol}}
De '''Centre hospitalier Émile-Mayrisch''', kuerz '''CHEM''', ass eng [[Spidol]]sstruktur, am Süde vu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]], déi d'Rechtsform vun enger [[Stëftung]] huet.
Zënter 2017 ass den CHEM vun der [[Universitéit vum Saarland]] als „Akademisches Lehrkrankenhaus der Universität des Saarlandes“ unerkannt<ref>{{Citation|URL=https://www.chem.lu/le-chem/enseignement-lehre|Titel=Enseignement/Lehre|Gekuckt=2026-05-03|Auteur=|Wierk=www.chem.lu|Sprooch=fr, de}}</ref>.
== Allgemenges ==
De CHEM besteet aus verschiddene Gebaier op dräi Plazen:
# [[Esch-Uelzecht]]: [[CHEM Esch-Uelzecht]] (och ''Escher Spidol'' genannt), mam [[Centre national de radiothérapie François Baclesse]] an dem [[Centre national d'oxygénothérapie hyperbare]];
# [[Nidderkuer]]: [[CHEM Nidderkuer]] (och ''Nidderkuerer Spidol'' genannt, fréier ''Hôpital intercommunal Princesse Marie-Astrid'');
# [[Diddeleng]]: [[CHEM Diddeleng]] (och ''Diddelenger Spidol'' genannt).
__TOC__
== Geschicht ==
Den 11. Abrëll 1924 ass duerch eng Konventioun tëscht der Gemeng Esch-Uelzecht, der [[Arbed]] an der [[Société métallurgique des Terres-rouges]] d'Zivilgesellschaft vum Escher Spidol gegrënnt ginn. Déi Gesellschaft gouf opgeléist a den 21. Abrëll 1955 mat der [[Stëftung|Fondatioun]] ''Centre hospitalier Émile-Mayrisch'' ersat. Zum Zäitpunkt vun hirer Opléisung hat d'Zivilgesellschaft e Kapital vun 17,050 Millioune [[Lëtzebuerger Frang]], dat zu 57,478 % der Stad Esch-sur-Alzette an zu 42,522 % der Arbed gehéiert huet. Nom Opléise vun der Zivilgesellschaft gouft dat ganzt Verméigen un d'Stëftung iwwerdroen<ref>G197, Centre hospitalier Émile-Mayrisch, Refonte des statuts (30/09/2010), Art. 1</ref>.
De CHEM ass aus zwou Fusiounen entstanen; 2004 aus där vum Escher a vum Diddelenger Spidol, an 2007, wéi d'Nidderkuerer Spidol mat derbäikoum<ref>[https://www.chem.lu/le-chem/historique "Historique"] op chem.lu.</ref>.
Den Numm vum Spidolsgrupp geet op de fréieren [[Arbed]]sdirekter [[Émile Mayrisch]] zeréck, dee sech notamment fir de Bau vum Escher Spidol agesat huet.
Am Joer 2009 ass zu Diddeleng eng nei [[Poliklinick]] opgaangen an zwéi Joer méi spéit de Service vun der [[Akutgeriatrie]]; an deem Joer (2011) gouf och zu Esch d'ARTUR-Gebai, mam ''Centre [[François Baclesse]]'', dem nationale [[Radiotherapie|Radiotherapiezentrum]] an dem Noutfalldéngscht ageweit.
Zu Nidderkuer geet am Dezember 2014 de Service vun der [[Geriatrie]] op an am Abrëll 2015 déi nei Poliklinick.
== Zukunftspläng ==
Zanterhier lafe Pläng, en neit Spidol, d'[[Südspidol]], zu Esch-Raemerich op ''Elsenbrich'' ze bauen, dat déi 3 eeler Gebaier ersetze soll. Iwwerdeems 2015 nach virgesi war, datt d'Aarbechte vun 2019-2022 dauere sollten<ref>[https://web.archive.org/web/20180316211658/https://www.wort.lu/de/lokales/baubeginn-des-suedspidol-wohl-ende-2019-5aac039ec1097cee25b85167 "Baubeginn des Südspidol wohl Ende 2019."] wort.lu, 16.3.2018.</ref>; gëtt ewell {{small|(Stand 2025)}}, nodeems engem Architekt gekënnegt an d'Pläng iwwerschafft gouf d'Mëtt vun den 2030er Joren als Datum vum Ofschloss vun den Aarbechten an Aussiicht gestallt.<ref name="steht">Luc Ewen: [https://www.wort.lu/luxemburg/so-steht-es-um-die-planungen-fuer-das-neue-suedspidol/75197737.html "So steht es um die Planungen für das neue Südspidol."] wort.lu [w+, 05.07.2025.</ref>.
{{Méi Info 1|Südspidol}}
== Zuelen ==
{| class="wikitable" align="right""
|+Statistik fir d'Spideeler vum CHEM
!
!2022<ref>{{Cite book|Titel=Rapport annuel 2022|URL=https://www.chl.lu/sites/default/files/files/brochures/Rapport-Annuel-CHL-2022-single.pdf|Sprooch=fr|Joer=2023|Gekuckt=27.04.2026}}</ref>
!2024<ref>{{Citation|URL=https://rapportannuel2024.chem.lu/chiffres-cles-2024/|Titel=Chiffres clés 2024 – Chem|Gekuckt=2026-05-03|Wierk=chem.lu|Sprooch=fr}}</ref>
|-
|Bettenzuel
| align="right" |?
| align="right" |629
|-
|Spidolsdokteren
| align="right" |256
| align="right" |286
|-
|Chirurgesch Interventiounen
| align="right" |17.350
| align="right" |17.900
|-
|Opnamen an der Urgence
| align="right" |86.150
| align="right" |97.600
|-
|idem Pediatrie
| align="right" |–
| align="right" |–
|-
|Gebuerten
| align="right" |?
| align="right" |910
|}
== Direktioun ==
De President vum Verwaltungsrot ass de
Bis den 1. Januar 2018 war den Dr Michel Nathan den Direkter, vun do bis den 1. September 2020<ref name=":1">[https://www.wort.lu/de/politik/chem-krankenhausdirektor-reimer-tritt-zurueck-5f3fd486da2cc1784e3641d0 CHEM: Krankenhausdirektor Reimer tritt zurück."] wort.lu, 21.08.2020.</ref> war et den Dr. Hansjörg Reimer. Deen hat seng Plaz als Generaldirekter néiergeluecht a gouf vum Dr. René Metz am Februar 2020 ersat.
Den 1. Februar 2021 koumen zwou nei Plazen an der Direktioun bäi, déi medezinesch Direkteren Dr Romain Schockmel an Dr Serge Meyer<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/1612652.html|Titel=Chem: Dr René Metz als neie Generaldirekter nominéiert|Gekuckt=26.01.2021|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>.
== Gouvernance ==
De Verwaltungsrot vum CHEM besteet aus véier Membere vun der Stad Esch, véier vun Arcelor-Mittal, zwéi vun [[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]], allkéiers ee vun de [[Gemeng Déifferdeng|Gemengen Déifferdeng]], [[Gemeng Péiteng|Péiteng]] a [[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]], vum Gesondheetsministère, vum [[Collège médical (Lëtzebuerg)|Collège médical]] a vun der Personaldelegatioun.
=== President vum Verwaltungsrot ===
2017 – 2023: [[Georges Mischo]]
zënter 2023: [[Christian Weis]].
=== Generaldirekter ===
zënter Februar 2021: Dr [[René Metz]]
=== Medezineschen Direkter ===
Zënter …: Dr [[Romain Schockmel]]
=== Verwaltungs- a Finanzdirekter ===
Zënter …: [[Daniel Cardao]]
{{small|Stand: 2026}}
==Biller==
<gallery>
Fichier:Esch LG.jpg|CHEM Esch
Fichier:Hôptal Princesse Marie-Astrid, Nidderkuer-101.jpg|CHEM Nidderkuer
Fichier:Dudelange LG.jpg|CHEM Diddeleng
Fichier:Centre hospitalier Emile Mayrisch Esch-Alzette 01.jpg|CHEM Esch
</gallery>
==Kuckt och==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://www.chem.lu/ chem.lu]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Stëftungen zu Lëtzebuerg]]
sbt09jkf8qp7uyfl41c690km3y0n855
2676795
2676794
2026-05-03T13:50:44Z
GilPe
14980
Update; enCours ewech
2676795
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol}}
De '''Centre hospitalier Émile-Mayrisch''', kuerz '''CHEM''', ass eng [[Spidol]]sstruktur, am Süde vu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]], déi d'Rechtsform vun enger [[Stëftung]] huet.
Zënter 2017 ass den CHEM vun der [[Universitéit vum Saarland]] als „Akademisches Lehrkrankenhaus der Universität des Saarlandes“ unerkannt<ref>{{Citation|URL=https://www.chem.lu/le-chem/enseignement-lehre|Titel=Enseignement/Lehre|Gekuckt=2026-05-03|Auteur=|Wierk=www.chem.lu|Sprooch=fr, de}}</ref>.
== Allgemenges ==
Den CHEM besteet aus verschiddene Gebaier op dräi Plazen:
# [[Esch-Uelzecht]]: [[CHEM Esch-Uelzecht]] (och ''Escher Spidol'' genannt), mam [[Centre national de radiothérapie François Baclesse]] an dem [[Centre national d'oxygénothérapie hyperbare]];
# [[Nidderkuer]]: [[CHEM Nidderkuer]] (och ''Nidderkuerer Spidol'' genannt, fréier ''Hôpital intercommunal Princesse Marie-Astrid'');
# [[Diddeleng]]: [[CHEM Diddeleng]] (och ''Diddelenger Spidol'' genannt).
__TOC__
== Geschicht ==
Den 11. Abrëll 1924 ass duerch eng Konventioun tëscht der Gemeng Esch-Uelzecht, der [[Arbed]] an der [[Société métallurgique des Terres-rouges]] d'Zivilgesellschaft vum Escher Spidol gegrënnt ginn. Déi Gesellschaft gouf opgeléist a den 21. Abrëll 1955 mat der [[Stëftung|Fondatioun]] ''Centre hospitalier Émile-Mayrisch'' ersat. Zum Zäitpunkt vun hirer Opléisung hat d'Zivilgesellschaft e Kapital vu 17,050 Millioune [[Lëtzebuerger Frang]], dat zu 57,478 % der Stad Esch-sur-Alzette an zu 42,522 % der Arbed gehéiert huet. Nom Opléise vun der Zivilgesellschaft gouft dat ganzt Verméigen un d'Stëftung iwwerdroen<ref>G197, Centre hospitalier Émile-Mayrisch, Refonte des statuts (30/09/2010), Art. 1</ref>.
Den CHEM ass aus zwou Fusiounen entstanen; 2004 aus där vum Escher a vum Diddelenger Spidol, an 2007, wéi d'Nidderkuerer Spidol mat derbäikoum<ref>[https://www.chem.lu/le-chem/historique "Historique"] op chem.lu.</ref>.
Den Numm vum Spidolsgrupp geet op de fréieren [[Arbed]]sdirekter [[Émile Mayrisch]] zeréck, dee sech notamment fir de Bau vum Escher Spidol agesat huet.
Am Joer 2009 ass zu Diddeleng eng nei [[Poliklinick]] opgaangen an zwéi Joer méi spéit de Service vun der [[Akutgeriatrie]]; an deem Joer (2011) gouf och zu Esch d'ARTUR-Gebai, mam ''Centre [[François Baclesse]]'', dem nationale [[Radiotherapie|Radiotherapiezentrum]] an dem Noutfalldéngscht ageweit.
Zu Nidderkuer geet am Dezember 2014 de Service vun der [[Geriatrie]] op an am Abrëll 2015 déi nei Poliklinick.
== Zukunftspläng ==
Zanterhier lafe Pläng, en neit Spidol, d'[[Südspidol]], zu Esch-Raemerich op ''Elsenbrich'' ze bauen, dat déi 3 eeler Gebaier ersetze soll. Iwwerdeems 2015 nach virgesi war, datt d'Aarbechte vun 2019-2022 dauere sollten<ref>[https://web.archive.org/web/20180316211658/https://www.wort.lu/de/lokales/baubeginn-des-suedspidol-wohl-ende-2019-5aac039ec1097cee25b85167 "Baubeginn des Südspidol wohl Ende 2019."] wort.lu, 16.3.2018.</ref>; gëtt ewell {{small|(Stand 2025)}}, nodeems engem Architekt gekënnegt an d'Pläng iwwerschafft gouf d'Mëtt vun den 2030er Joren als Datum vum Ofschloss vun den Aarbechten an Aussiicht gestallt.<ref name="steht">Luc Ewen: [https://www.wort.lu/luxemburg/so-steht-es-um-die-planungen-fuer-das-neue-suedspidol/75197737.html "So steht es um die Planungen für das neue Südspidol."] wort.lu [w+, 05.07.2025.</ref>.
{{Méi Info 1|Südspidol}}
== Zuelen ==
{| class="wikitable" align="right""
|+Statistik fir d'Spideeler vum CHEM
!
!2022<ref>{{Cite book|Titel=Rapport annuel 2022|URL=https://www.chl.lu/sites/default/files/files/brochures/Rapport-Annuel-CHL-2022-single.pdf|Sprooch=fr|Joer=2023|Gekuckt=27.04.2026}}</ref>
!2024<ref>{{Citation|URL=https://rapportannuel2024.chem.lu/chiffres-cles-2024/|Titel=Chiffres clés 2024 – Chem|Gekuckt=2026-05-03|Wierk=chem.lu|Sprooch=fr}}</ref>
|-
|Bettenzuel
| align="right" |?
| align="right" |629
|-
|Spidolsdokteren
| align="right" |256
| align="right" |286
|-
|Chirurgesch Interventiounen
| align="right" |17.350
| align="right" |17.900
|-
|Opnamen an der Urgence
| align="right" |86.150
| align="right" |97.600
|-
|idem Pediatrie
| align="right" |–
| align="right" |–
|-
|Gebuerten
| align="right" |?
| align="right" |910
|}
== Gouvernance ==
De Verwaltungsrot vum CHEM besteet aus véier Membere vun der Stad Esch, véier vun Arcelor-Mittal, zwéi vun [[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]], allkéiers ee vun de [[Gemeng Déifferdeng|Gemengen Déifferdeng]], [[Gemeng Péiteng|Péiteng]] a [[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]], vum Gesondheetsministère, vum Conseil médical a vun der Personaldelegatioun.
=== President vum Verwaltungsrot ===
* 2013 – 2017: [[Vera Spautz]]
* 2017 – 2023: [[Georges Mischo]]
* zënter dem 18. Dezember 2023: [[Christian Weis]].
=== Generaldirekter ===
* … – 2018: Dr [[Michel Nathan]]
* 2018 – 1. September 2020<ref name=":1">[https://www.wort.lu/de/politik/chem-krankenhausdirektor-reimer-tritt-zurueck-5f3fd486da2cc1784e3641d0 CHEM: Krankenhausdirektor Reimer tritt zurück."] wort.lu, 21.08.2020.</ref>: Dr. [[Hansjörg Reimer]]
* zënter dem 1. Februar 2021: Dr [[René Metz]]<ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/1612652.html|Titel=Chem: Dr René Metz als neie Generaldirekter nominéiert|Gekuckt=26.01.2021|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>
=== Medezineschen Direkter ===
* Zënter …: Dr [[Romain Schockmel]]<ref name=":0" />
=== Verwaltungs- a Finanzdirekter ===
* Zënter …: [[Daniel Cardao]]
{{small|(Stand: 2026)}}
==Biller==
<gallery>
Fichier:Esch LG.jpg|CHEM Esch
Fichier:Hôptal Princesse Marie-Astrid, Nidderkuer-101.jpg|CHEM Nidderkuer
Fichier:Dudelange LG.jpg|CHEM Diddeleng
Fichier:Centre hospitalier Emile Mayrisch Esch-Alzette 01.jpg|CHEM Esch
</gallery>
==Kuckt och==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://www.chem.lu/ chem.lu]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Stëftungen zu Lëtzebuerg]]
2igqce3yjyaqbg0a4k0skto51g65wm9
2676810
2676795
2026-05-03T14:33:15Z
GilPe
14980
/* Geschicht */
2676810
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol}}
De '''Centre hospitalier Émile-Mayrisch''', kuerz '''CHEM''', ass eng [[Spidol]]sstruktur, am Süde vu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]], déi d'Rechtsform vun enger [[Stëftung]] huet.
Zënter 2017 ass den CHEM vun der [[Universitéit vum Saarland]] als „Akademisches Lehrkrankenhaus der Universität des Saarlandes“ unerkannt<ref>{{Citation|URL=https://www.chem.lu/le-chem/enseignement-lehre|Titel=Enseignement/Lehre|Gekuckt=2026-05-03|Auteur=|Wierk=www.chem.lu|Sprooch=fr, de}}</ref>.
== Allgemenges ==
Den CHEM besteet aus verschiddene Gebaier op dräi Plazen:
# [[Esch-Uelzecht]]: [[CHEM Esch-Uelzecht]] (och ''Escher Spidol'' genannt), mam [[Centre national de radiothérapie François Baclesse]] an dem [[Centre national d'oxygénothérapie hyperbare]];
# [[Nidderkuer]]: [[CHEM Nidderkuer]] (och ''Nidderkuerer Spidol'' genannt, fréier ''Hôpital intercommunal Princesse Marie-Astrid'');
# [[Diddeleng]]: [[CHEM Diddeleng]] (och ''Diddelenger Spidol'' genannt).
__TOC__
== Geschicht ==
Den 11. Abrëll 1924 ass duerch eng Konventioun tëscht der Gemeng Esch-Uelzecht, der [[Arbed]] an der [[Société métallurgique des Terres-rouges]] d'Zivilgesellschaft vum Escher Spidol gegrënnt ginn. Déi Gesellschaft gouf opgeléist a den 21. Abrëll 1955 mat der [[Stëftung|Fondatioun]] ''Centre hospitalier Émile-Mayrisch'' ersat. Zum Zäitpunkt vun hirer Opléisung hat d'Zivilgesellschaft e Kapital vu 17,050 Millioune [[Lëtzebuerger Frang]], dat zu 57,478 % der Stad Esch-sur-Alzette an zu 42,522 % der Arbed gehéiert huet. Nom Opléise vun der Zivilgesellschaft gouft dat ganzt Verméigen un d'Stëftung iwwerdroen<ref>G197, Centre hospitalier Émile-Mayrisch, Refonte des statuts (30/09/2010), Art. 1</ref>.
Den CHEM ass aus zwou Fusiounen entstanen; 2004 aus där vum Escher a vum Diddelenger Spidol, an 2007, wéi d'Nidderkuerer Spidol mat derbäikoum.
Den Numm vum Spidolsgrupp geet op de fréieren [[Arbed]]sdirekter [[Émile Mayrisch]] zeréck, dee sech notamment fir de Bau vum Escher Spidol agesat huet.
Am Joer 2009 ass zu Diddeleng eng nei [[Poliklinick]] opgaangen an zwéi Joer méi spéit de Service vun der [[Akutgeriatrie]]; an deem Joer (2011) gouf och zu Esch d'ARTUR-Gebai, mam ''Centre [[François Baclesse]]'', dem nationale [[Radiotherapie|Radiotherapiezentrum]] an dem Noutfalldéngscht ageweit.
Zu Nidderkuer geet am Dezember 2014 de Service vun der [[Geriatrie]] op an am Abrëll 2015 déi nei Poliklinick.<ref>{{Citation|URL=https://www.chem.lu/le-chem/presentation-de-l-hopital/historique|Titel=Historique|Gekuckt=2026-05-03|Auteur=Centre hospitalier Émile-Mayrisch|Wierk=www.chem.lu|Sprooch=fr}}</ref>
== Zukunftspläng ==
Zanterhier lafe Pläng, en neit Spidol, d'[[Südspidol]], zu Esch-Raemerich op ''Elsenbrich'' ze bauen, dat déi 3 eeler Gebaier ersetze soll. Iwwerdeems 2015 nach virgesi war, datt d'Aarbechte vun 2019-2022 dauere sollten<ref>[https://web.archive.org/web/20180316211658/https://www.wort.lu/de/lokales/baubeginn-des-suedspidol-wohl-ende-2019-5aac039ec1097cee25b85167 "Baubeginn des Südspidol wohl Ende 2019."] wort.lu, 16.3.2018.</ref>; gëtt ewell {{small|(Stand 2025)}}, nodeems engem Architekt gekënnegt an d'Pläng iwwerschafft gouf d'Mëtt vun den 2030er Joren als Datum vum Ofschloss vun den Aarbechten an Aussiicht gestallt.<ref name="steht">Luc Ewen: [https://www.wort.lu/luxemburg/so-steht-es-um-die-planungen-fuer-das-neue-suedspidol/75197737.html "So steht es um die Planungen für das neue Südspidol."] wort.lu [w+, 05.07.2025.</ref>.
{{Méi Info 1|Südspidol}}
== Zuelen ==
{| class="wikitable" align="right""
|+Statistik fir d'Spideeler vum CHEM
!
!2022<ref>{{Cite book|Titel=Rapport annuel 2022|URL=https://www.chl.lu/sites/default/files/files/brochures/Rapport-Annuel-CHL-2022-single.pdf|Sprooch=fr|Joer=2023|Gekuckt=27.04.2026}}</ref>
!2024<ref>{{Citation|URL=https://rapportannuel2024.chem.lu/chiffres-cles-2024/|Titel=Chiffres clés 2024 – Chem|Gekuckt=2026-05-03|Wierk=chem.lu|Sprooch=fr}}</ref>
|-
|Bettenzuel
| align="right" |?
| align="right" |629
|-
|Spidolsdokteren
| align="right" |256
| align="right" |286
|-
|Chirurgesch Interventiounen
| align="right" |17.350
| align="right" |17.900
|-
|Opnamen an der Urgence
| align="right" |86.150
| align="right" |97.600
|-
|idem Pediatrie
| align="right" |–
| align="right" |–
|-
|Gebuerten
| align="right" |?
| align="right" |910
|}
== Gouvernance ==
De Verwaltungsrot vum CHEM besteet aus véier Membere vun der Stad Esch, véier vun Arcelor-Mittal, zwéi vun [[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]], allkéiers ee vun de [[Gemeng Déifferdeng|Gemengen Déifferdeng]], [[Gemeng Péiteng|Péiteng]] a [[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]], vum Gesondheetsministère, vum Conseil médical a vun der Personaldelegatioun.
=== President vum Verwaltungsrot ===
* 2013 – 2017: [[Vera Spautz]]
* 2017 – 2023: [[Georges Mischo]]
* zënter dem 18. Dezember 2023: [[Christian Weis]].
=== Generaldirekter ===
* … – 2018: Dr [[Michel Nathan]]
* 2018 – 1. September 2020<ref name=":1">[https://www.wort.lu/de/politik/chem-krankenhausdirektor-reimer-tritt-zurueck-5f3fd486da2cc1784e3641d0 CHEM: Krankenhausdirektor Reimer tritt zurück."] wort.lu, 21.08.2020.</ref>: Dr. [[Hansjörg Reimer]]
* zënter dem 1. Februar 2021: Dr [[René Metz]]<ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/1612652.html|Titel=Chem: Dr René Metz als neie Generaldirekter nominéiert|Gekuckt=26.01.2021|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>
=== Medezineschen Direkter ===
* Zënter …: Dr [[Romain Schockmel]]<ref name=":0" />
=== Verwaltungs- a Finanzdirekter ===
* Zënter …: [[Daniel Cardao]]
{{small|(Stand: 2026)}}
==Biller==
<gallery>
Fichier:Esch LG.jpg|CHEM Esch
Fichier:Hôptal Princesse Marie-Astrid, Nidderkuer-101.jpg|CHEM Nidderkuer
Fichier:Dudelange LG.jpg|CHEM Diddeleng
Fichier:Centre hospitalier Emile Mayrisch Esch-Alzette 01.jpg|CHEM Esch
</gallery>
==Kuckt och==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://www.chem.lu/ chem.lu]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Stëftungen zu Lëtzebuerg]]
ejyxzpezs57peo80qfsdrs4y94f68cx
CHEM Esch-Uelzecht
0
122976
2676782
2628187
2026-05-03T12:43:55Z
GilPe
14980
De(n) GilPe huet d'Säit [[Escher Spidol]] op [[CHEM Esch-Uelzecht]] geréckelt: neien Numm
2628187
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Gebai
|Koordinaten= {{Coor dms|49|30|06|N|05|58|54|O}}
}}
D''''Escher Spidol''' ass e [[Spidol]] zu [[Esch-Uelzecht]], am Quartier Dellhéicht, dat zënter 2004 zur Spidolgrupp [[Centre hospitalier Émile-Mayrisch]] gehéiert, zu deem och d'[[Diddelenger Spidol]] an d'[[Nidderkuerer Spidol|Spidol zu Nidderkuer]] (fréier Hôpital Princesse Marie-Astrid) gehéieren.
== Topographie ==
D'Gebaier vum Spidol stinn op engem Terrain, dee vun der ''rue Emile Mayrisch'', der ''rue Dellhéicht'', der ''rue de l'Hôpital'' an der ''rue Jean-Pierre Michels'' agegrenzt gëtt.
Den Haaptagank mat der Receptioun ass an der ''rue Emile Mayrisch'', et gëtt nach Niewenagäng an der ''rue de l'Hôpital'' an an der ''rue Dellhéicht'' (am alen Deel, wou fréier den Haaptagank war).
Nërdlech steet direkt nieft dem Spidol e Parkhaus mat Agank an der ''rue Emile Mayrisch''. Virum alen Deel op der Südsäit ass eng Helikopterlandeplaz. Beim nordwestlechen Deel vum Gebai, um Eck vun der ''rue de l'Hôpital'' an der ''rue Jean-Pierre Michels'' ass e klenge Park ugeluecht.
== Geschicht ==
D'Diskussioun ëm de Bau vun engem Spidol zu Esch huet sech iwwer 25 Joer higezunn. Am Zentrum vum Konflikt stoungen am Ufank d'Bedenke vun engem Deel vun den Escher Dokteren, déi vun de Schmelzen an deenen hire Spideeler agestallt waren, an déi eng Konkurrenz gefaart hunn. Wéi déi Fro bis gekläert war, goung et nach e puer Joer hin an hier, no wat fir engem architektoneschen a medezinesche Konzept gebaut sollt ginn.<ref> Lorang 2022 a Maas 2022 an der Literatur.</ref>
D'Spidol ass duerch eng Konventioun entstanen, déi den 11. Abrëll 1924 vun der Gemeng Esch-Uelzecht, der [[Arbed]] an der [[Société métallurgique des Terres-rouges]] ënnerschriwwe gi war. 1925 hunn d'Bauaarbechten ugefaangen, an de 15. Mäerz 1930 konnt et offiziell ageweit ginn. Et huet domat d'Nofolleg vum fréiere [[Metze Spidol]] ugetrueden. D'Schwëstere vun der ''Congrégation de Ste-Elisabeth'' waren ufanks mat der Gestioun vum Spidol chargéiert.
Den 21. Abrëll 1955 gouf d'Spidol als en ''établissement d'utilité publique'' deklaréiert.
==D'Gebaier==
{{Kapitel Info feelt}}
Am Laf vun der Zäit{{wéini?}} koume lénks a riets vum Haaptgebai nei Fligele bäi{{wat fir?}}.
2025 goufen éischt Iddie virgestallt, wat mam Gebai geschéie soll, wann dat neit [[Südspidol]] bis fäerdeg wier. D'Haaptgebai kéint als Annex vum Stadhaus fir déi kommunal Verwaltung ëmgebaut ginn, iwwerdeems déi aner Annexen, déi spéider bäigebaut gi waren, ofgerappt géife ginn, fir da mat Gebaier fir verschidde Funktiounen (Wunnengen, Quartiersgeschäfter, Servicer,...) nei bebaut ze ginn.<ref>Luc Ewen: [https://www.wort.lu/luxemburg/ein-neues-rathaus-fuer-esch-und-eine-neue-klinik-in-duedelingen/75495393.html "Ein neues Rathaus für Esch und eine neue Klinik in Düdelingen?"] wort.lu, 07.07.2025.</ref>
==Literatur==
''Baugeschicht'':
* [[Jacques Maas]]: [https://fondationbassinminier.lu/wp-content/uploads/2022/10/Mutations12.pdf " Ein städtisches Krankenhaus für die Industrie-Metropole Esch? Die Geschichte eines langwierigen Entscheidungsprozesses (1907-1925)."] In: ''Mutations. Mémoires et perspectives du Bassin minier'' Nr.12 (2022), S.77-99.
* [[Antoinette Lorang]]: [https://fondationbassinminier.lu/wp-content/uploads/2022/10/Mutations12.pdf " 'Ein auf der Höhe der Zeit stehendes Krankenhaus'. Zur Baugeschichte des Escher Stadtkrankenhauses."] In: ''Mutations. Mémores et perspectives du Bassin minier'' Nr.12 (2022), S.101-126.
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Centre hospitalier Émile Mayrisch (Esch-sur-Alzette)|{{PAGENAME}}}}
* [https://www.chem.lu/le-chem/sites-hospitaliers/esch-alzette Websäit vum Escher Spidol]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gebaier an der Gemeng Esch-Uelzecht]]
[[Kategorie:Bauwierker 1930]]
772im8a3yaq6j90g2czwvqafwq49kz0
2676784
2676782
2026-05-03T12:44:41Z
GilPe
14980
Update amgaang
2676784
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{Infobox Spidol
|Koordinaten= {{Coor dms|49|30|06|N|05|58|54|O}}
}}
D''''Escher Spidol''' ass e [[Spidol]] zu [[Esch-Uelzecht]], am Quartier Dellhéicht, dat zënter 2004 zur Spidolgrupp [[Centre hospitalier Émile-Mayrisch]] gehéiert, zu deem och d'[[Diddelenger Spidol]] an d'[[Nidderkuerer Spidol|Spidol zu Nidderkuer]] (fréier Hôpital Princesse Marie-Astrid) gehéieren.
== Topographie ==
D'Gebaier vum Spidol stinn op engem Terrain, dee vun der ''rue Emile Mayrisch'', der ''rue Dellhéicht'', der ''rue de l'Hôpital'' an der ''rue Jean-Pierre Michels'' agegrenzt gëtt.
Den Haaptagank mat der Receptioun ass an der ''rue Emile Mayrisch'', et gëtt nach Niewenagäng an der ''rue de l'Hôpital'' an an der ''rue Dellhéicht'' (am alen Deel, wou fréier den Haaptagank war).
Nërdlech steet direkt nieft dem Spidol e Parkhaus mat Agank an der ''rue Emile Mayrisch''. Virum alen Deel op der Südsäit ass eng Helikopterlandeplaz. Beim nordwestlechen Deel vum Gebai, um Eck vun der ''rue de l'Hôpital'' an der ''rue Jean-Pierre Michels'' ass e klenge Park ugeluecht.
== Geschicht ==
D'Diskussioun ëm de Bau vun engem Spidol zu Esch huet sech iwwer 25 Joer higezunn. Am Zentrum vum Konflikt stoungen am Ufank d'Bedenke vun engem Deel vun den Escher Dokteren, déi vun de Schmelzen an deenen hire Spideeler agestallt waren, an déi eng Konkurrenz gefaart hunn. Wéi déi Fro bis gekläert war, goung et nach e puer Joer hin an hier, no wat fir engem architektoneschen a medezinesche Konzept gebaut sollt ginn.<ref> Lorang 2022 a Maas 2022 an der Literatur.</ref>
D'Spidol ass duerch eng Konventioun entstanen, déi den 11. Abrëll 1924 vun der Gemeng Esch-Uelzecht, der [[Arbed]] an der [[Société métallurgique des Terres-rouges]] ënnerschriwwe gi war. 1925 hunn d'Bauaarbechten ugefaangen, an de 15. Mäerz 1930 konnt et offiziell ageweit ginn. Et huet domat d'Nofolleg vum fréiere [[Metze Spidol]] ugetrueden. D'Schwëstere vun der ''Congrégation de Ste-Elisabeth'' waren ufanks mat der Gestioun vum Spidol chargéiert.
Den 21. Abrëll 1955 gouf d'Spidol als en ''établissement d'utilité publique'' deklaréiert.
==D'Gebaier==
{{Kapitel Info feelt}}
Am Laf vun der Zäit{{wéini?}} koume lénks a riets vum Haaptgebai nei Fligele bäi{{wat fir?}}.
2025 goufen éischt Iddie virgestallt, wat mam Gebai geschéie soll, wann dat neit [[Südspidol]] bis fäerdeg wier. D'Haaptgebai kéint als Annex vum Stadhaus fir déi kommunal Verwaltung ëmgebaut ginn, iwwerdeems déi aner Annexen, déi spéider bäigebaut gi waren, ofgerappt géife ginn, fir da mat Gebaier fir verschidde Funktiounen (Wunnengen, Quartiersgeschäfter, Servicer,...) nei bebaut ze ginn.<ref>Luc Ewen: [https://www.wort.lu/luxemburg/ein-neues-rathaus-fuer-esch-und-eine-neue-klinik-in-duedelingen/75495393.html "Ein neues Rathaus für Esch und eine neue Klinik in Düdelingen?"] wort.lu, 07.07.2025.</ref>
==Literatur==
''Baugeschicht'':
* [[Jacques Maas]]: [https://fondationbassinminier.lu/wp-content/uploads/2022/10/Mutations12.pdf " Ein städtisches Krankenhaus für die Industrie-Metropole Esch? Die Geschichte eines langwierigen Entscheidungsprozesses (1907-1925)."] In: ''Mutations. Mémoires et perspectives du Bassin minier'' Nr.12 (2022), S.77-99.
* [[Antoinette Lorang]]: [https://fondationbassinminier.lu/wp-content/uploads/2022/10/Mutations12.pdf " 'Ein auf der Höhe der Zeit stehendes Krankenhaus'. Zur Baugeschichte des Escher Stadtkrankenhauses."] In: ''Mutations. Mémores et perspectives du Bassin minier'' Nr.12 (2022), S.101-126.
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Centre hospitalier Émile Mayrisch (Esch-sur-Alzette)|{{PAGENAME}}}}
* [https://www.chem.lu/le-chem/sites-hospitaliers/esch-alzette Websäit vum Escher Spidol]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gebaier an der Gemeng Esch-Uelzecht]]
[[Kategorie:Bauwierker 1930]]
0lq04lrp5y3afxfhp6ujz6r5zkrxk9a
2676836
2676784
2026-05-03T15:05:02Z
GilPe
14980
2676836
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{Infobox Spidol
|Koordinaten= {{Coor dms|49|30|06|N|05|58|54|O}}
}}
Den '''CHEM Esch''' ass en allgemengt [[Spidol]] am Quartier Dellhéicht zu [[Esch-Uelzecht]], dat zënter 2004 zur [[Stëftung|Fondatioun]] [[Centre hospitalier Émile-Mayrisch]] gehéiert, zu deem och d'[[Diddelenger Spidol]] an d'[[CHEM Nidderkuer|Spidol zu Nidderkuer]]. Et ass och nach ënnert dem fréieren Numm '''Escher Spidol''' bekannt.
== Topographie ==
D'Gebaier vum Spidol stinn op engem Terrain, dee vun der ''rue Émile-Mayrisch'', der ''rue Dellhéicht'', der ''rue de l'Hôpital'' an der ''rue Jean-Pierre-Michels'' agegrenzt gëtt.
Den Haaptagank mat der Receptioun ass an der ''rue Émile-Mayrisch'', et gëtt nach Niewenagäng an der ''rue de l'Hôpital'' an an der ''rue Dellhéicht'' (am alen Deel, wou fréier den Haaptagank war).
Nërdlech steet direkt nieft dem Spidol e [[Parkplaz|Parkhaus]] mat Agank an der ''rue Émile-Mayrisch''. Virum alen Deel op der Südsäit ass eng Landeplaz fir [[Helikopter|Helikopteren]]. Beim nordwestlechen Deel vum Gebai, um Eck vun der ''rue de l'Hôpital'' an der ''rue Jean-Pierre-Michels'' ass e klenge Park ugeluecht.
== Geschicht ==
D'Diskussioun ëm de Bau vun engem Spidol zu Esch huet sech iwwer 25 Joer higezunn. Am Zentrum vum Konflikt stoungen am Ufank d'Bedenke vun engem Deel vun den Escher Dokteren, déi vun de [[Schmelz|Schmelzen]] an deenen hire Spideeler agestallt waren, an déi eng Konkurrenz gefaart hunn. Wéi déi Fro bis gekläert war, goung et nach e puer Joer hin an hier, no wat fir engem architektoneschen a medezinesche Konzept gebaut sollt ginn.<ref> Lorang 2022 a Maas 2022 an der Literatur.</ref>
D'Spidol ass duerch eng Konventioun entstanen, déi den 11. Abrëll 1924 vun der Gemeng Esch-Uelzecht, der [[Arbed]] an der [[Société métallurgique des terres-rouges]] ënnerschriwwe gi war. 1925 hunn d'Bauaarbechten ugefaangen, an de 15. Mäerz 1930 konnt et offiziell ageweit ginn. Et huet domat d'Nofolleg vum fréiere [[Metze Spidol]] ugetrueden. D'Schwëstere vun der ''Congrégation de Ste-Elisabeth'' waren ufanks mat der Gestioun vum Spidol chargéiert.
Den 21. Abrëll 1955 gouf d'Spidol als en ''Établissement d'utilité publique'' deklaréiert.
2004 koum et zur Fusioun mam [[CHEM Diddeleng|Diddelenger Spidol]] an der Grënnung vum Spidolsgrupp Émile-Mayrisch.
==Gebaier==
{{Kapitel Info feelt}}
Am Laf vun der Zäit{{wéini?}} koume lénks a riets vum Haaptgebai nei Fligele bäi{{wat fir?}}.
2025 goufen éischt Iddie virgestallt, wat mam Gebai geschéie soll, wann dat neit [[Südspidol]] bis fäerdeg wier. D'Haaptgebai kéint als Annex vum Stadhaus fir déi kommunal Verwaltung ëmgebaut ginn, iwwerdeems déi aner Annexen, déi spéider bäigebaut gi waren, ofgerappt géife ginn, fir da mat Gebaier fir verschidde Funktiounen (Wunnengen, Quartiersgeschäfter, Servicer,...) nei bebaut ze ginn.<ref>Luc Ewen: [https://www.wort.lu/luxemburg/ein-neues-rathaus-fuer-esch-und-eine-neue-klinik-in-duedelingen/75495393.html "Ein neues Rathaus für Esch und eine neue Klinik in Düdelingen?"] wort.lu, 07.07.2025.</ref>
== Medezinesch Offer ==
Bannent dem CHEM Esch ginn ë. a. follgend Servicer ugebueden<ref>{{Citation|URL=https://www.chem.lu/specialites-et-services-de-support|Titel=Spécialités et services de support|Gekuckt=2026-05-03|Auteur=|Wierk=www.chem.lu|Sprooch=fr}}</ref>:
{{Kapitel Info feelt}}
<!--{{Div col|cols=2}}
{{Div col end}}-->
=== National Servicer ===
* [[Centre national de radiothérapie François-Baclesse]]
* [[Centre national d'oxygénothérapie hyperbare]], déi eenzeg [[Dekompressiounskummer]] vu Lëtzebuerg an der [[Groussregioun]]<ref>{{Citation|URL=https://lequotidien.lu/luxembourg/caissons-hyperbare-du-chem-un-des-plus-modernes-du-monde/|Titel=Caisson hyperbare du CHEM : «Un des plus modernes du monde» {{!}} Le Quotidien|Gekuckt=2026-05-03|Sprooch=fr-FR}}</ref>
==Literatur==
''Baugeschicht'':
* [[Jacques Maas]]: [https://fondationbassinminier.lu/wp-content/uploads/2022/10/Mutations12.pdf " Ein städtisches Krankenhaus für die Industrie-Metropole Esch? Die Geschichte eines langwierigen Entscheidungsprozesses (1907-1925)."] In: ''Mutations. Mémoires et perspectives du Bassin minier'' Nr.12 (2022), S.77-99.
* [[Antoinette Lorang]]: [https://fondationbassinminier.lu/wp-content/uploads/2022/10/Mutations12.pdf " 'Ein auf der Höhe der Zeit stehendes Krankenhaus'. Zur Baugeschichte des Escher Stadtkrankenhauses."] In: ''Mutations. Mémores et perspectives du Bassin minier'' Nr.12 (2022), S.101-126.
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Centre hospitalier Émile Mayrisch (Esch-sur-Alzette)|{{PAGENAME}}}}
* [https://www.chem.lu/le-chem/sites-hospitaliers/esch-alzette Websäit vum Escher Spidol]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gebaier an der Gemeng Esch-Uelzecht]]
[[Kategorie:Bauwierker 1930]]
1aqa3wq4rgisgmuxb6x5fbcpr18ktzp
2676838
2676836
2026-05-03T15:16:10Z
GilPe
14980
Update; enCours ewech
2676838
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol
|Koordinaten= {{Coor dms|49|30|06|N|05|58|54|O}}
}}
Den '''CHEM Esch''' ass en allgemengt [[Spidol]] am Quartier Dellhéicht zu [[Esch-Uelzecht]], dat zënter 2004 zur [[Stëftung|Fondatioun]] [[Centre hospitalier Émile-Mayrisch]] gehéiert, zu deem och d'[[Diddelenger Spidol]] an d'[[CHEM Nidderkuer|Spidol zu Nidderkuer]]. Et ass och nach ënnert dem fréieren Numm '''Escher Spidol''' bekannt.
== Topographie ==
D'Gebaier vum Spidol stinn op engem Terrain, dee vun der ''rue Émile-Mayrisch'', der ''rue Dellhéicht'', der ''rue de l'Hôpital'' an der ''rue Jean-Pierre-Michels'' agegrenzt gëtt.
Den Haaptagank mat der Receptioun ass an der ''rue Émile-Mayrisch'', et gëtt nach Niewenagäng an der ''rue de l'Hôpital'' an an der ''rue Dellhéicht'' (am alen Deel, wou fréier den Haaptagank war).
Nërdlech steet direkt nieft dem Spidol e [[Parkplaz|Parkhaus]] mat Agank an der ''rue Émile-Mayrisch''. Virum alen Deel op der Südsäit ass eng Landeplaz fir [[Helikopter|Helikopteren]]. Beim nordwestlechen Deel vum Gebai, um Eck vun der ''rue de l'Hôpital'' an der ''rue Jean-Pierre-Michels'' ass e klenge Park ugeluecht.
== Geschicht ==
D'Diskussioun ëm de Bau vun engem Spidol zu Esch huet sech iwwer 25 Joer higezunn. Am Zentrum vum Konflikt stoungen am Ufank d'Bedenke vun engem Deel vun den Escher Dokteren, déi vun de [[Schmelz|Schmelzen]] an deenen hire Spideeler agestallt waren, an déi eng Konkurrenz gefaart hunn. Wéi déi Fro bis gekläert war, goung et nach e puer Joer hin an hier, no wat fir engem architektoneschen a medezinesche Konzept gebaut sollt ginn.<ref> Lorang 2022 a Maas 2022 an der Literatur.</ref>
D'Spidol ass duerch eng Konventioun entstanen, déi den 11. Abrëll 1924 vun der Gemeng Esch-Uelzecht, der [[Arbed]] an der [[Société métallurgique des terres-rouges]] ënnerschriwwe gi war. 1925 hunn d'Bauaarbechten ugefaangen, an de 15. Mäerz 1930 konnt et offiziell ageweit ginn. Et huet domat d'Nofolleg vum fréiere [[Metze Spidol]] ugetrueden. D'Schwëstere vun der ''[[Congrégation des sœurs hospitalières de Sainte-Elisabeth|Congrégation de Ste-Elisabeth]]'' waren ufanks mat der Gestioun vum Spidol chargéiert.
Den 21. Abrëll 1955 gouf d'Spidol als en ''Établissement d'utilité publique'' deklaréiert.
2004 koum et zur Fusioun mam [[CHEM Diddeleng|Diddelenger Spidol]] an der Grënnung vum Spidolsgrupp Émile-Mayrisch.
==Gebaier==
{{Kapitel Info feelt}}
Am Laf vun der Zäit{{wéini?}} koume lénks a riets vum Haaptgebai nei Fligele bäi{{wat fir?}}.
2025 goufen éischt Iddie virgestallt, wat mam Gebai geschéie soll, wann dat neit [[Südspidol]] bis fäerdeg wier. D'Haaptgebai kéint als Annex vum Stadhaus fir déi kommunal Verwaltung ëmgebaut ginn, iwwerdeems déi aner Annexen, déi méi spéit bäigebaut gi waren, ofgerappt géife ginn, fir da mat Gebaier fir verschidde Funktiounen (Wunnengen, Quartiersgeschäfter, Servicer,...) nei bebaut ze ginn.<ref>Luc Ewen: [https://www.wort.lu/luxemburg/ein-neues-rathaus-fuer-esch-und-eine-neue-klinik-in-duedelingen/75495393.html "Ein neues Rathaus für Esch und eine neue Klinik in Düdelingen?"] wort.lu, 07.07.2025.</ref>
== Medezinesch Offer ==
Bannent dem CHEM Esch ginn ë. a. follgend Servicer ugebueden<ref>{{Citation|URL=https://www.chem.lu/specialites-et-services-de-support|Titel=Spécialités et services de support|Gekuckt=2026-05-03|Auteur=|Wierk=www.chem.lu|Sprooch=fr}}</ref>:
{{Kapitel Info feelt}}
<!--{{Div col|cols=2}}
{{Div col end}}-->
=== National Servicer ===
* [[Centre national de radiothérapie François-Baclesse]]
* [[Centre national d'oxygénothérapie hyperbare]], déi eenzeg [[Dekompressiounskummer]] vu Lëtzebuerg an der [[Groussregioun]]<ref>{{Citation|URL=https://lequotidien.lu/luxembourg/caissons-hyperbare-du-chem-un-des-plus-modernes-du-monde/|Titel=Caisson hyperbare du CHEM : «Un des plus modernes du monde» {{!}} Le Quotidien|Gekuckt=2026-05-03|Sprooch=fr-FR}}</ref>
==Literatur==
''Baugeschicht'':
* [[Jacques Maas]]: [https://fondationbassinminier.lu/wp-content/uploads/2022/10/Mutations12.pdf " Ein städtisches Krankenhaus für die Industrie-Metropole Esch? Die Geschichte eines langwierigen Entscheidungsprozesses (1907-1925)."] In: ''Mutations. Mémoires et perspectives du Bassin minier'' Nr.12 (2022), S.77-99.
* [[Antoinette Lorang]]: [https://fondationbassinminier.lu/wp-content/uploads/2022/10/Mutations12.pdf " 'Ein auf der Höhe der Zeit stehendes Krankenhaus'. Zur Baugeschichte des Escher Stadtkrankenhauses."] In: ''Mutations. Mémores et perspectives du Bassin minier'' Nr.12 (2022), S.101-126.
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Centre hospitalier Émile Mayrisch (Esch-sur-Alzette)|{{PAGENAME}}}}
* [https://www.chem.lu/le-chem/sites-hospitaliers/esch-alzette Websäit vum Escher Spidol]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gebaier an der Gemeng Esch-Uelzecht]]
[[Kategorie:Bauwierker 1930]]
acwkezym542xsf7xnfnn2hs7mipug9v
2676846
2676838
2026-05-03T16:03:57Z
GilPe
14980
/* Medezinesch Offer */
2676846
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol
|Koordinaten= {{Coor dms|49|30|06|N|05|58|54|O}}
}}
Den '''CHEM Esch''' ass en allgemengt [[Spidol]] am Quartier Dellhéicht zu [[Esch-Uelzecht]], dat zënter 2004 zur [[Stëftung|Fondatioun]] [[Centre hospitalier Émile-Mayrisch]] gehéiert, zu deem och d'[[Diddelenger Spidol]] an d'[[CHEM Nidderkuer|Spidol zu Nidderkuer]]. Et ass och nach ënnert dem fréieren Numm '''Escher Spidol''' bekannt.
== Topographie ==
D'Gebaier vum Spidol stinn op engem Terrain, dee vun der ''rue Émile-Mayrisch'', der ''rue Dellhéicht'', der ''rue de l'Hôpital'' an der ''rue Jean-Pierre-Michels'' agegrenzt gëtt.
Den Haaptagank mat der Receptioun ass an der ''rue Émile-Mayrisch'', et gëtt nach Niewenagäng an der ''rue de l'Hôpital'' an an der ''rue Dellhéicht'' (am alen Deel, wou fréier den Haaptagank war).
Nërdlech steet direkt nieft dem Spidol e [[Parkplaz|Parkhaus]] mat Agank an der ''rue Émile-Mayrisch''. Virum alen Deel op der Südsäit ass eng Landeplaz fir [[Helikopter|Helikopteren]]. Beim nordwestlechen Deel vum Gebai, um Eck vun der ''rue de l'Hôpital'' an der ''rue Jean-Pierre-Michels'' ass e klenge Park ugeluecht.
== Geschicht ==
D'Diskussioun ëm de Bau vun engem Spidol zu Esch huet sech iwwer 25 Joer higezunn. Am Zentrum vum Konflikt stoungen am Ufank d'Bedenke vun engem Deel vun den Escher Dokteren, déi vun de [[Schmelz|Schmelzen]] an deenen hire Spideeler agestallt waren, an déi eng Konkurrenz gefaart hunn. Wéi déi Fro bis gekläert war, goung et nach e puer Joer hin an hier, no wat fir engem architektoneschen a medezinesche Konzept gebaut sollt ginn.<ref> Lorang 2022 a Maas 2022 an der Literatur.</ref>
D'Spidol ass duerch eng Konventioun entstanen, déi den 11. Abrëll 1924 vun der Gemeng Esch-Uelzecht, der [[Arbed]] an der [[Société métallurgique des terres-rouges]] ënnerschriwwe gi war. 1925 hunn d'Bauaarbechten ugefaangen, an de 15. Mäerz 1930 konnt et offiziell ageweit ginn. Et huet domat d'Nofolleg vum fréiere [[Metze Spidol]] ugetrueden. D'Schwëstere vun der ''[[Congrégation des sœurs hospitalières de Sainte-Elisabeth|Congrégation de Ste-Elisabeth]]'' waren ufanks mat der Gestioun vum Spidol chargéiert.
Den 21. Abrëll 1955 gouf d'Spidol als en ''Établissement d'utilité publique'' deklaréiert.
2004 koum et zur Fusioun mam [[CHEM Diddeleng|Diddelenger Spidol]] an der Grënnung vum Spidolsgrupp Émile-Mayrisch.
==Gebaier==
{{Kapitel Info feelt}}
Am Laf vun der Zäit{{wéini?}} koume lénks a riets vum Haaptgebai nei Fligele bäi{{wat fir?}}.
2025 goufen éischt Iddie virgestallt, wat mam Gebai geschéie soll, wann dat neit [[Südspidol]] bis fäerdeg wier. D'Haaptgebai kéint als Annex vum Stadhaus fir déi kommunal Verwaltung ëmgebaut ginn, iwwerdeems déi aner Annexen, déi méi spéit bäigebaut gi waren, ofgerappt géife ginn, fir da mat Gebaier fir verschidde Funktiounen (Wunnengen, Quartiersgeschäfter, Servicer,...) nei bebaut ze ginn.<ref>Luc Ewen: [https://www.wort.lu/luxemburg/ein-neues-rathaus-fuer-esch-und-eine-neue-klinik-in-duedelingen/75495393.html "Ein neues Rathaus für Esch und eine neue Klinik in Düdelingen?"] wort.lu, 07.07.2025.</ref>
== Medezinesch Offer ==
Am CHEM Esch ginn ë. a. follgend Servicer ugebueden<ref>{{Citation|URL=https://www.chem.lu/specialites-et-services-de-support|Titel=Spécialités et services de support|Gekuckt=2026-05-03|Auteur=|Wierk=www.chem.lu|Sprooch=fr}}</ref>:
{{Kapitel Info feelt}}
<!--{{Div col|cols=2}}
{{Div col end}}-->
=== National Servicer ===
* [[Centre national de radiothérapie François-Baclesse]]
* [[Centre national d'oxygénothérapie hyperbare]], déi eenzeg [[Dekompressiounskummer]] vu Lëtzebuerg an der [[Groussregioun]]<ref>{{Citation|URL=https://lequotidien.lu/luxembourg/caissons-hyperbare-du-chem-un-des-plus-modernes-du-monde/|Titel=Caisson hyperbare du CHEM : «Un des plus modernes du monde» {{!}} Le Quotidien|Gekuckt=2026-05-03|Sprooch=fr-FR}}</ref>
==Literatur==
''Baugeschicht'':
* [[Jacques Maas]]: [https://fondationbassinminier.lu/wp-content/uploads/2022/10/Mutations12.pdf " Ein städtisches Krankenhaus für die Industrie-Metropole Esch? Die Geschichte eines langwierigen Entscheidungsprozesses (1907-1925)."] In: ''Mutations. Mémoires et perspectives du Bassin minier'' Nr.12 (2022), S.77-99.
* [[Antoinette Lorang]]: [https://fondationbassinminier.lu/wp-content/uploads/2022/10/Mutations12.pdf " 'Ein auf der Höhe der Zeit stehendes Krankenhaus'. Zur Baugeschichte des Escher Stadtkrankenhauses."] In: ''Mutations. Mémores et perspectives du Bassin minier'' Nr.12 (2022), S.101-126.
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Centre hospitalier Émile Mayrisch (Esch-sur-Alzette)|{{PAGENAME}}}}
* [https://www.chem.lu/le-chem/sites-hospitaliers/esch-alzette Websäit vum Escher Spidol]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gebaier an der Gemeng Esch-Uelzecht]]
[[Kategorie:Bauwierker 1930]]
0snko6kwukvunlqwop6y3oa0azzb1cq
2676878
2676846
2026-05-03T19:08:05Z
GilPe
14980
/* Um Spaweck */ +Navigatioun
2676878
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol
|Koordinaten= {{Coor dms|49|30|06|N|05|58|54|O}}
}}
Den '''CHEM Esch''' ass en allgemengt [[Spidol]] am Quartier Dellhéicht zu [[Esch-Uelzecht]], dat zënter 2004 zur [[Stëftung|Fondatioun]] [[Centre hospitalier Émile-Mayrisch]] gehéiert, zu deem och d'[[Diddelenger Spidol]] an d'[[CHEM Nidderkuer|Spidol zu Nidderkuer]]. Et ass och nach ënnert dem fréieren Numm '''Escher Spidol''' bekannt.
== Topographie ==
D'Gebaier vum Spidol stinn op engem Terrain, dee vun der ''rue Émile-Mayrisch'', der ''rue Dellhéicht'', der ''rue de l'Hôpital'' an der ''rue Jean-Pierre-Michels'' agegrenzt gëtt.
Den Haaptagank mat der Receptioun ass an der ''rue Émile-Mayrisch'', et gëtt nach Niewenagäng an der ''rue de l'Hôpital'' an an der ''rue Dellhéicht'' (am alen Deel, wou fréier den Haaptagank war).
Nërdlech steet direkt nieft dem Spidol e [[Parkplaz|Parkhaus]] mat Agank an der ''rue Émile-Mayrisch''. Virum alen Deel op der Südsäit ass eng Landeplaz fir [[Helikopter|Helikopteren]]. Beim nordwestlechen Deel vum Gebai, um Eck vun der ''rue de l'Hôpital'' an der ''rue Jean-Pierre-Michels'' ass e klenge Park ugeluecht.
== Geschicht ==
D'Diskussioun ëm de Bau vun engem Spidol zu Esch huet sech iwwer 25 Joer higezunn. Am Zentrum vum Konflikt stoungen am Ufank d'Bedenke vun engem Deel vun den Escher Dokteren, déi vun de [[Schmelz|Schmelzen]] an deenen hire Spideeler agestallt waren, an déi eng Konkurrenz gefaart hunn. Wéi déi Fro bis gekläert war, goung et nach e puer Joer hin an hier, no wat fir engem architektoneschen a medezinesche Konzept gebaut sollt ginn.<ref> Lorang 2022 a Maas 2022 an der Literatur.</ref>
D'Spidol ass duerch eng Konventioun entstanen, déi den 11. Abrëll 1924 vun der Gemeng Esch-Uelzecht, der [[Arbed]] an der [[Société métallurgique des terres-rouges]] ënnerschriwwe gi war. 1925 hunn d'Bauaarbechten ugefaangen, an de 15. Mäerz 1930 konnt et offiziell ageweit ginn. Et huet domat d'Nofolleg vum fréiere [[Metze Spidol]] ugetrueden. D'Schwëstere vun der ''[[Congrégation des sœurs hospitalières de Sainte-Elisabeth|Congrégation de Ste-Elisabeth]]'' waren ufanks mat der Gestioun vum Spidol chargéiert.
Den 21. Abrëll 1955 gouf d'Spidol als en ''Établissement d'utilité publique'' deklaréiert.
2004 koum et zur Fusioun mam [[CHEM Diddeleng|Diddelenger Spidol]] an der Grënnung vum Spidolsgrupp Émile-Mayrisch.
==Gebaier==
{{Kapitel Info feelt}}
Am Laf vun der Zäit{{wéini?}} koume lénks a riets vum Haaptgebai nei Fligele bäi{{wat fir?}}.
2025 goufen éischt Iddie virgestallt, wat mam Gebai geschéie soll, wann dat neit [[Südspidol]] bis fäerdeg wier. D'Haaptgebai kéint als Annex vum Stadhaus fir déi kommunal Verwaltung ëmgebaut ginn, iwwerdeems déi aner Annexen, déi méi spéit bäigebaut gi waren, ofgerappt géife ginn, fir da mat Gebaier fir verschidde Funktiounen (Wunnengen, Quartiersgeschäfter, Servicer,...) nei bebaut ze ginn.<ref>Luc Ewen: [https://www.wort.lu/luxemburg/ein-neues-rathaus-fuer-esch-und-eine-neue-klinik-in-duedelingen/75495393.html "Ein neues Rathaus für Esch und eine neue Klinik in Düdelingen?"] wort.lu, 07.07.2025.</ref>
== Medezinesch Offer ==
Am CHEM Esch ginn ë. a. follgend Servicer ugebueden<ref>{{Citation|URL=https://www.chem.lu/specialites-et-services-de-support|Titel=Spécialités et services de support|Gekuckt=2026-05-03|Auteur=|Wierk=www.chem.lu|Sprooch=fr}}</ref>:
{{Kapitel Info feelt}}
<!--{{Div col|cols=2}}
{{Div col end}}-->
=== National Servicer ===
* [[Centre national de radiothérapie François-Baclesse]]
* [[Centre national d'oxygénothérapie hyperbare]], déi eenzeg [[Dekompressiounskummer]] vu Lëtzebuerg an der [[Groussregioun]]<ref>{{Citation|URL=https://lequotidien.lu/luxembourg/caissons-hyperbare-du-chem-un-des-plus-modernes-du-monde/|Titel=Caisson hyperbare du CHEM : «Un des plus modernes du monde» {{!}} Le Quotidien|Gekuckt=2026-05-03|Sprooch=fr-FR}}</ref>
==Literatur==
''Baugeschicht'':
* [[Jacques Maas]]: [https://fondationbassinminier.lu/wp-content/uploads/2022/10/Mutations12.pdf " Ein städtisches Krankenhaus für die Industrie-Metropole Esch? Die Geschichte eines langwierigen Entscheidungsprozesses (1907-1925)."] In: ''Mutations. Mémoires et perspectives du Bassin minier'' Nr.12 (2022), S.77-99.
* [[Antoinette Lorang]]: [https://fondationbassinminier.lu/wp-content/uploads/2022/10/Mutations12.pdf " 'Ein auf der Höhe der Zeit stehendes Krankenhaus'. Zur Baugeschichte des Escher Stadtkrankenhauses."] In: ''Mutations. Mémores et perspectives du Bassin minier'' Nr.12 (2022), S.101-126.
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://www.chem.lu/le-chem/sites-hospitaliers/esch-alzette Websäit vum Escher Spidol]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gebaier an der Gemeng Esch-Uelzecht]]
[[Kategorie:Bauwierker 1930]]
e0no78ac55q2oi6suiv3u27n137ytnr
Die Nacht der 1000 Stunden
0
129906
2676864
2646984
2026-05-03T18:31:14Z
Melouresbot
1237
/* Rezeptioun */ ., replaced: de Z → den Z using [[Project:AWB|AWB]]
2676864
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Film nei
| Plakat =
| Produktiounsland = [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]<br>[[Éisträich]]<br>[[Holland]]
| Produktiounsjoer = 2016
| Dauer = 92 Minutten
| Originalsprooch = [[Däitsch]]
| Regie = [[Virgil Widrich]]
| Fotografie = [[Christian Berger]]
| Produktiounsgesellschaft = Amour Fou Vienna, Amour Fou Luxembourg, KeyFilm, Golden Girls
| Dréibuch = Virgil Widrich
| Musek = [[Siegfried Friedrich]]
| Haaptacteuren = [[Laurence Rupp]]<br>[[Amira Casar]]<br>[[Barbara Petritsch]]<br>[[Elisabeth Rath]]<br>[[Linde Prelog]]<br>[[Johann Adam Oest]]<br>[[Lukas Miko]]<br>[[Luc Feit]]<br>[[Josiane Peiffer]]<br>[[Claire Johnston]]<br>[[Udo Samel]]<br>[[Brigitte Urhausen]]<br>[[Pierre Bodry]]<br>[[Al Ginter]]<br>[[Gilles Soeder]]<br>[[Frédéric Frenay]]<br>[[Jean-Paul Raths]]
}}
'''''Die Nacht der 1000 Stunden''''' ass en éisträichesch-lëtzebuergesch-hollännesche Spillfilm vum Regisseur [[Virgil Widrich]] aus dem Joer 2016.
De Film hat seng Weltpremière den 10. Oktober 2016 um [[Busan International Film Festival]] a koum den 18. November 2016 an Éisträich an d'Kinoen.
Zu Lëtzebuerg gouf en um [[LuxFilmFest]] 2017 fir d’éischt gewisen.
== Handlung ==
Wéi d'Famill Ullich zesummekënnt, ginn hir verstuerwene Virfaren nees lieweg a brénge Geheimnisser a Schold un d'Liicht.
De Philip (Laurence Rupp) kämpft mat sengem Cousin Jochen (Lukas Miko) ëm d'Kontroll vun der Familljefirma.
D'Grenz tëscht Vergaangenheet a Géigewaart verschwënnt, de Philip verléift sech an d'Renate (Amira Casar), seng jonk Groussmamm – eng surreal a moralesch komplizéiert Situatioun.
== Produktioun ==
D'Dréibuch gouf zanter 2007 vum Virgil Widrich ausgeschafft (Aarbeitstitel: „D'Revolutioun“). Dramaturgesch Berodung koum tëscht 2009 an 2012 vum [[Jean-Claude Carrière]] a vun der Luise Gough.
Gedréint gouf vum 15. Januar bis de 28. Mee 2015 zu Wien, am Studio Filmland Kehlen (Lëtzebuerg) an an Italien.
D'Kamera war vum [[Christian Berger (Kameramann)|Christian Berger]], d’Montage vum Pia Dumont; d’Kostümer vum Alette Kraan, d'Szenebild vum Christina Schaffer; Musek: [[Siegfried Friedrich]].
Widrich huet eng Technik mat reelle Kulissen an digitaler Réckprojektioun kombinéiert, fir eng hybrid filmësch Raumillusion ze schafen.
D'Postproduktioun, Tonmëschelung a Faarfkorrektur hunn ongeféier ee Joer gedauert. De Film gouf de 25. Mee 2016 fäerdeg a vum Picture Tree International (Berlin) weltwäit verdeelt.
No senger Première gouf en op iwwer 50 internationale Filmfestivaler gewisen (u. a. Busan, Warschau, Chicago, Peking, Shanghai, Bari, Toronto, Ottawa, Taipeh, Bozen, Rennes).
== Verëffentlechung ==
D'Europapremière war um [[Warschau Film Festival]], d’US-Première um [[Chicago International Film Festival]].
Déi éisträichesch Première war de 15. November 2016 am [[Gartenbaukino]] zu Wien; Kino-Start: 18. November 2016.
De 23. Januar 2017 huet de Film d’[[Filmfestival Max Ophüls Preis|38. Max-Ophüls-Woch]] zu Saarbrécken opgemaach.
TV-Première: 28. November 2018 op [[ORF 2]].
== Präisser ==
* '''2016:''' ''Flash Forward Audience Award'' – [[Busan International Film Festival]] (Südkorea)
* '''2017:''' Nominatiounen beim [[Éisträichesche Filmpräis]]: Bescht Dréibuch (Virgil Widrich), Bescht Kostüm (Alette Kraan)
* '''2018:''' Nominatiounen beim [[Lëtzebuerger Filmpräis]]: Beschte Koproduktiouns-Spielfilm, Bescht Montéierung (Pia Dumont), Bescht Szenebild (Christina Schaffer)
== Rezeptioun ==
De Film krut positiv Kritiken am In- an Ausland.
<blockquote>
„D'Aart a Weis, wéi de Widrich zesumme mam Kameramann Christian Berger d’Haus an d’Bild gesat huet, ass bewonnerenswäert.“
— ''Het Parool'', 11. Mee 2017, Amsterdam.<ref>{{Cite web
|URL=https://www.widrichfilm.com/projekte/die_nacht_der_1000_stunden
|Titel=Die Nacht der 1000 Stunden – Projektbeschreiwung
|Websäit=widrichfilm.com
|Sprooch=de
|Gekuckt=2025-10-17
}}</ref>
</blockquote>
<blockquote>
„★★★★½ – En aussergewéinlecht, visuell impressionant Wierk tëscht Familljendrama a Mystery-Film.“
— ''De Filmkrant'', 11. Mee 2017, Amsterdam.<ref>{{Cite web
|URL=https://www.widrichfilm.com/projekte/die_nacht_der_1000_stunden
|Titel=Zitat aus: De Filmkrant (11. Mee 2017)
|Websäit=widrichfilm.com
|Sprooch=nl
|Gekuckt=2025-10-17
}}</ref>
</blockquote>
<blockquote>
„En originellt Spill mat Identitéit an Erënnerung, dat den Zuschauer an eng surreal Familljewelt féiert.“
— ''film.at'', 18. November 2016, Wien.<ref>{{Cite web
|URL=https://www.film.at/die-nacht-der-1000-stunden
|Titel=Kritik op film.at
|Websäit=film.at
|Sprooch=de
|Gekuckt=2025-10-17
}}</ref>
</blockquote>
<blockquote>
„E faszinéierend, atmosphäresch dicht Wierk, dat Genre-Grenze sprengt a filmësch Zäit nei denkt.“
— Jurybegrënnung ''Busan International Film Festival'', 10. Oktober 2016.<ref>{{Cite web
|URL=https://www.biff.kr
|Titel=Busan International Film Festival 2016 – Flash Forward Audience Award
|Websäit=BIFF
|Sprooch=en
|Gekuckt=2025-10-17
}}</ref>
</blockquote>
== Um Internett ==
* [https://www.widrichfilm.com/projekte/die_nacht_der_1000_stunden Offiziell Websäit vum Film]
* [https://www.amourfoufilm.com/film/die-nacht-der-1000-stunden/ Säit bei Amour Fou Film]
* [https://web.archive.org/web/20180108211908/http://www.picturetree-international.de/films/details/night-of-a-1000-hours.html Säit bei Picture Tree International]
* [https://www.imdb.com/title/tt4410018/ De Film op der IMDb]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Nacht der 1000 Stunden #Die}}
[[Kategorie:Filmer 2016]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Filmer]]
[[Kategorie:Éisträichesch Filmer]]
[[Kategorie:Hollännesch Filmer]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Filmdramen]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Kaméidisfilmer]]
[[Kategorie:Éisträichesch Filmdramen]]
[[Kategorie:Éisträichesch Kaméidisfilmer]]
[[Kategorie:Hollännesch Filmdramen]]
[[Kategorie:Hollännesch Kaméidisfilmer]]
dgh403saoaqb76old5nfbrto1ewq1lr
Coreca
0
130207
2676872
2226114
2026-05-03T18:36:28Z
Mobby 12
60927
k
2676872
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoIT}}
{{Infobox Uertschaft Italien}}
'''Coreca''' ass eng [[Italien|italieenesch]] Uertschaft, an der Gemeng [[Amantea]] an der [[Provënz Cosenza]] a [[Kalabrien]].
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
[[Kategorie:Uertschaften an der Provënz Cosenza]]
in28ojurzrnaiw77ikagu1yt1s3ys0r
Mistretta
0
134566
2676873
2226116
2026-05-03T18:38:11Z
Mobby 12
60927
k
2676873
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeoIT}}
{{Infobox Uertschaft Italien}}
'''Mistretta''' (op [[Sizilianesch]]: Mistritta, op [[Latäin]]: Mytistratum / Amestrata) ass eng italieenesch Gemeng an der [[Provënz Messina]] an der Regioun [[Sizilien]]. Mistretta läit am Norde vu Sizilien.<ref>Pagliaro Bordone Salvatore, ''Mistretta antica e moderna'', Bologna, ristampa 1971</ref>
Se huet 1.240 Awunner (Stand: November 2011)<ref>http://demo.istat.it/bilmens2011gen/index.html<!--Browse: Italia Insulare -> Sicilis -> Messina -> Mistretta--></ref> an eng Fläch vun zirka 127 km².
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemengen an der Provënz Messina]]
[[Kategorie:Uertschaften an der Provënz Messina]]
c4yw71woo4lgg9mcyi8xl5shjednlzd
Südspidol
0
141339
2676840
2670945
2026-05-03T15:26:14Z
GilPe
14980
Upassungen; +Infobox
2676840
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol}}
D''''Südspidol''' ass e Projet vum Grupp [[Centre hospitalier Émile-Mayrisch]] (CHEM), fir en neit [[Spidol]]sgebai, zu [[Esch-Uelzecht]], am Quartier Raemerech, um Flouer ''Elsenbrich,'' laanscht d'[[Dipbech]], ze bauen. Den ursprénglechen Entworf ass vum Architektebüro Albert Wimmer ZT-GmbH vu Wien<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/724787.html "Neit Südspidol: 'E Spidol vu muer, e Spidol mat enger Séil'."] rtl.lu, 24.10.2015, 09:54:12.</ref><ref name=baubeginn2019>[https://www.wort.lu/de/lokales/baubeginn-des-suedspidol-wohl-ende-2019-5aac039ec1097cee25b85167 "Baubeginn des Südspidol wohl Ende 2019."] wort.lu, 16.3.2018.</ref>, en iwwerschafft Konzept gouf vu SWECO/G.A.F./S.W.A.A. virgeluecht<ref name=steht>Luc Ewen: [https://www.wort.lu/luxemburg/so-steht-es-um-die-planungen-fuer-das-neue-suedspidol/75197737.html "So steht es um die Planungen für das neue Südspidol."] wort.lu [w+, 05.07.2025.</ref>.
En éischt Finanzéierungsgesetz gouf den 12. Juli 2018 eestëmmeg vun der [[Chamber]] ugeholl. Fir de Bau goufe ronn 542 Milliounen Euro ageplangt, wouvun 80 % vum Staat an 20 % vun der [[Caisse nationale de santé|CNS]] iwwerholl sollte ginn.<ref name=540M>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/1208927.html "Finanzéierung vu Südspidol ugeholl: 540 Milliounen Euro wäert de Bau kaschten."] rtl.lu, 12.07.2018, 17:42:51;</ref>
D'Aarbechte waren ufanks vun 2019 bis 2023 virgesinn.<ref name=baubeginn2019/> Uganks 2020 gouf den Datum fir d'Enn vun den Aarbechten op 2026 nei festgeluecht.<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1461023.html "D'Südspidol zu Esch mécht eréischt 2026 an net 2023 seng Dieren op."] Roy Grotz op rtl.lu, 24.01.2020.</ref>
Ma am September 2021 huet de Verwaltungsrot vum CHEM de Kontrakt mam Architektebüro „wéinst schlechtem Zäitplang an ontransparente Käschten“ gekënnegt.<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1780973.html "Trennung vun Architekte wéinst schlechtem Zäitplang an ontransparente Käschten.] rtl.lu, 03.09.2021.</ref> D'Pläng goufen an de Joren dono nach eng Kéier iwwerschafft; d'Statik, den Energie- a Waassermanagement hu missen nei berechent ginn, d'Loftfilterung an d'Méiglechkeet vu Cloisonnementer hu missen nei mat abezu ginn, ë. a. koum eng [[Pediatrie]] mat bäi, d'[[Maternité]] gëtt méi grouss wéi am éischte Plang, d'Entréesportal an d'Fassade goufe vereinfacht.<ref name=steht/>
D'Südspidol soll aus véier Gebaier bestoen, déi no de véier [[Joreszäit]]e genannt sinn:<ref name=steht/>
* am „[[Wanter]]“-Gebai, mat wäisser Fassad, soll d'Admissioun fir d'Urgencen hikommen, mat um Daach enger Landeplaz fir [[Helikopter]]en. Weider kommen duer 16 Operatiounssäll, e spezialiséiert Drockkummerzentrum, d'Radiologie mat jee dräi CT- an IRM-Maschinnen, an d'Endoskopie;
*niewendrun am „[[Fréijoer]]“-Gebai kënnt d'[[Obstetrik]] an d'Maternité, d'[[Onkologie]], den Zentrum fir Analysen a Behandlungen, d'Dagesklinick, souwéi d'Intensiv- an d'Normalfleegestatioun;
* d'„[[Summer]]“-gebai ass virgesi fir den Onkologieszentrum, de ''Centre François-Baclesse'', 32 [[Dialys]]plazen, d'Spidolsadministratioun a fir e Formatiounszenter;
* am nom „[[Hierscht]]“ genannte Gebai sollen d'[[Palliativmedezin|Palliativ]]statioun, d'Rehabilitatioun, den Therapiezenter, d'[[Geriatrie]] an d'[[Psychiatrie]] kommen.
Geplangt waren ufanks ë. a. 583 Better (wouvun der 81 % an 1-Bett-Zëmmere stoe sollen), 16 Operatiounssäll a 4 Gebuertssäll.<ref name=540M/> Déi nei Pläng gesi 600 Better vir, wouvun der bis zu 40 Bett an der Reserv sinn.<ref name=steht/>
Den definitive Plang, mat sengem finanzielle Volet, sollt Enn 2025 / uganks 2026 dem [[Ministère de la Santé et de la Sécurité sociale|Gesondheetsministère]], an am Laf vun 2026 der Chamber virgeluecht ginn. Et wäert deemno bis knapps an d'Mëtt vun den 2030er Joren daueren, bis d'Südspidol a Betrib geholl ka ginn.<ref name=steht/> Am Abrëll 2026 housch et vun der Gesondheetsministesch [[Martine Deprez]], e Bauufank wier „fréistens 2028 denkbar“.<ref>{{Citation|URL=https://www.tageblatt.lu/Luxemburg/Baubeginn-des-Suedspidols-verzoegert-sich-um-mindestens-zwei-Jahre-63513.html|Titel=Esch {{!}} Baubeginn des „Südspidol“ verzögert sich um mindestens zwei Jahre|Gekuckt=2026-05-03|Wierk=www.tageblatt.lu|Sprooch=de}}</ref>
D'Käschte fir d'Realisatioun nom neie Konzept sinn nach net chiffréiert {{small|(Stand: Juli 2025)}}, kéinten awer duebel sou héich wéi am Ufank sinn<ref name=steht/>, deemno bei ronn enger Milliard Euro leien.
D'Südspidol, wann et bis fäerdeg ass, wäert déi dräi eeler Gebaier vum Grupp Centre hospitalier Émile-Mayrisch ersetzen.
==Literatur==
* Luc Laboulle: "Avantgarde. Zehn Jahre Südspidol: Eine Chronologie des Scheiterns." ''d'Lëtzebuerger Land'', Jg.68, Nr.37, 17.09.2021, S.6.
==Kuckt och==
* Aner Spideeler zu Esch-Uelzecht:
** [[Escher Spidol]]
** [[Clinique Sainte-Marie]]
** [[Metze Spidol]]
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
==Um Spaweck==
* [https://www.sudspidol.lu/ Offiziell Säit vum Südspidol]
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Sudspidol}}
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gebaier an der Gemeng Esch-Uelzecht]]
a66q2q4c2sbcp4fbdjqcgjdtwm8vm1l
2676841
2676840
2026-05-03T15:32:34Z
GilPe
14980
2676841
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol}}
D''''Südspidol''' ass e Projet vum Grupp [[Centre hospitalier Émile-Mayrisch]] (CHEM), fir en neit [[Spidol]]sgebai, zu [[Esch-Uelzecht]], am Quartier Raemerech, um Flouer ''Elsenbrich,'' laanscht d'[[Dipbech]], ze bauen. Den ursprénglechen Entworf ass vum Architektebüro Albert Wimmer ZT-GmbH vu Wien<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/724787.html "Neit Südspidol: 'E Spidol vu muer, e Spidol mat enger Séil'."] rtl.lu, 24.10.2015, 09:54:12.</ref><ref name=baubeginn2019>[https://www.wort.lu/de/lokales/baubeginn-des-suedspidol-wohl-ende-2019-5aac039ec1097cee25b85167 "Baubeginn des Südspidol wohl Ende 2019."] wort.lu, 16.3.2018.</ref>, en iwwerschafft Konzept gouf vu SWECO/G.A.F./S.W.A.A. virgeluecht<ref name=steht>Luc Ewen: [https://www.wort.lu/luxemburg/so-steht-es-um-die-planungen-fuer-das-neue-suedspidol/75197737.html "So steht es um die Planungen für das neue Südspidol."] wort.lu [w+, 05.07.2025.</ref>.
== Entwécklung ==
En éischt Finanzéierungsgesetz gouf den 12. Juli 2018 eestëmmeg vun der [[Chamber]] ugeholl. Fir de Bau goufe ronn 542 Milliounen Euro ageplangt, wouvun 80 % vum Staat an 20 % vun der [[Caisse nationale de santé|CNS]] iwwerholl sollte ginn.<ref name=540M>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/1208927.html "Finanzéierung vu Südspidol ugeholl: 540 Milliounen Euro wäert de Bau kaschten."] rtl.lu, 12.07.2018, 17:42:51;</ref>
D'Aarbechte waren ufanks vun 2019 bis 2023 virgesinn.<ref name=baubeginn2019/> Uganks 2020 gouf den Datum fir d'Enn vun den Aarbechten op 2026 nei festgeluecht.<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1461023.html "D'Südspidol zu Esch mécht eréischt 2026 an net 2023 seng Dieren op."] Roy Grotz op rtl.lu, 24.01.2020.</ref>
Ma am September 2021 huet de Verwaltungsrot vum CHEM de Kontrakt mam Architektebüro „wéinst schlechtem Zäitplang an ontransparente Käschten“ gekënnegt.<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1780973.html "Trennung vun Architekte wéinst schlechtem Zäitplang an ontransparente Käschten.] rtl.lu, 03.09.2021.</ref> D'Pläng goufen an de Joren dono nach eng Kéier iwwerschafft; d'Statik, den Energie- a Waassermanagement hu missen nei berechent ginn, d'Loftfilterung an d'Méiglechkeet vu Cloisonnementer hu missen nei mat abezu ginn, ë. a. koum eng [[Pediatrie]] mat bäi, d'[[Maternité]] gëtt méi grouss wéi am éischte Plang, d'Entréesportal an d'Fassade goufe vereinfacht.<ref name=steht/>
D'Südspidol soll aus véier Gebaier bestoen, déi no de véier [[Joreszäit]]e genannt sinn:<ref name=steht/>
* am „[[Wanter]]“-Gebai, mat wäisser Fassad, soll d'Admissioun fir d'Urgencen hikommen, mat um Daach enger Landeplaz fir [[Helikopter]]en. Weider kommen duer 16 Operatiounssäll, e spezialiséiert Drockkummerzentrum, d'Radiologie mat jee dräi CT- an IRM-Maschinnen, an d'Endoskopie;
*niewendrun am „[[Fréijoer]]“-Gebai kënnt d'[[Obstetrik]] an d'Maternité, d'[[Onkologie]], den Zentrum fir Analysen a Behandlungen, d'Dagesklinick, souwéi d'Intensiv- an d'Normalfleegestatioun;
* d'„[[Summer]]“-gebai ass virgesi fir den Onkologieszentrum, de ''Centre François-Baclesse'', 32 [[Dialys]]plazen, d'Spidolsadministratioun a fir e Formatiounszenter;
* am nom „[[Hierscht]]“ genannte Gebai sollen d'[[Palliativmedezin|Palliativ]]statioun, d'Rehabilitatioun, den Therapiezenter, d'[[Geriatrie]] an d'[[Psychiatrie]] kommen.
Geplangt waren ufanks ë. a. 583 Better (wouvun der 81 % an 1-Bett-Zëmmere stoe sollen), 16 Operatiounssäll a 4 Gebuertssäll.<ref name=540M/> Déi nei Pläng gesi 600 Better vir, wouvun der bis zu 40 Bett an der Reserv sinn.<ref name=steht/>
Den definitive Plang, mat sengem finanzielle Volet, sollt Enn 2025 / uganks 2026 dem [[Ministère de la Santé et de la Sécurité sociale|Gesondheetsministère]], an am Laf vun 2026 der Chamber virgeluecht ginn. Et wäert deemno bis knapps an d'Mëtt vun den 2030er Joren daueren, bis d'Südspidol a Betrib geholl ka ginn.<ref name=steht/> Am Abrëll 2026 housch et vun der Gesondheetsministesch [[Martine Deprez]], e Bauufank wier „fréistens 2028 denkbar“.<ref>{{Citation|URL=https://www.tageblatt.lu/Luxemburg/Baubeginn-des-Suedspidols-verzoegert-sich-um-mindestens-zwei-Jahre-63513.html|Titel=Esch {{!}} Baubeginn des „Südspidol“ verzögert sich um mindestens zwei Jahre|Gekuckt=2026-05-03|Wierk=www.tageblatt.lu|Sprooch=de}}</ref>
D'Käschte fir d'Realisatioun nom neie Konzept sinn nach net chiffréiert {{small|(Stand: Juli 2025)}}, kéinten awer duebel sou héich wéi am Ufank sinn<ref name=steht/>, deemno bei ronn enger Milliard Euro leien.
D'Südspidol, wann et bis fäerdeg ass, wäert déi dräi eeler Gebaier vum Grupp Centre hospitalier Émile-Mayrisch ersetzen.
==Literatur==
* Luc Laboulle: "Avantgarde. Zehn Jahre Südspidol: Eine Chronologie des Scheiterns." ''d'Lëtzebuerger Land'', Jg.68, Nr.37, 17.09.2021, S.6.
==Kuckt och==
* Aner Spideeler zu Esch-Uelzecht:
** [[Escher Spidol]]
** [[Clinique Sainte-Marie]]
** [[Metze Spidol]]
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
==Um Spaweck==
* [https://www.sudspidol.lu/ Offiziell Säit vum Südspidol]
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Sudspidol}}
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gebaier an der Gemeng Esch-Uelzecht]]
6m9tjvb7umnrv3xu2cb9tdeftguzsih
Das Geheimnis der gelben Mönche
0
141973
2676791
2674447
2026-05-03T13:09:03Z
Puscas
735
...
2676791
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Film nei
|Produktiounsland= [[Éisträich]]<br>[[Däitschland]]<br>[[Italien]]
|Produktiounsjoer= [[1966]]
|Originalsprooch= [[Däitsch]]
|Regie= [[Manfred R. Köhler]]
|Dréibuch= [[Anatol Bratt]]
|Fotografie= [[Tonino Delli Colli]]<br>[[Siegfried Hold]]
|Format={{1,78:1}} - |Filmformat={{35 mm}}
|Musek= [[Marcello Giombini]]
|Schnëtt= [[Daniele Alabiso]]
|Dekoren= [[Nino Borghi]]
|Produzent= [[Karl Spiehs]]<br>Intercontinental Produktion<br>Produzioni Europee Associati
|Haaptacteuren= [[Stewart Granger]] als James Vine<br>[[Karin Dor]] als Sandra Perkins<br>[[Curd Jürgens]] als Gérard van Looch<br>[[Rupert Davies]] als Inspektor Saadi<br>[[Adolfo Celi]] als Henry Perkins<br>[[Scilla Gabel]] als La Tigra<br>[[Klaus Kinski]] als Caporetti<br>[[Erika Remberg]] als Stewardess<br>[[Luis Induni]] als Dr. Yang<br>[[Molly Peters]] als Vera<br>[[Demeter Bitenc]] als Cloy<br>[[Allen Pinson]] als Co- Pilot<br>[[Slobodan Dimitrijević]] als Killer }}
'''Das Geheimnis der gelben Mönche''' ass en däitsch-éisträichesch-italieenesche Film vum [[Manfred R. Köhler]] aus dem Joer 1965.
== Ëm wat geet et am Film? ==
D'Sandra Perkins soll op hirem 25. Gebuertsdag 72 Milliounen Dollar ierwen. Sollt se virdru stierwen, géif hire [[Momper]] déi Zomm kréien. De Gangsterboss Gérard van Looch a seng Band, déi als Pateren a gieler Uniform verkleet sinn, wëll dofir suergen, datt d'Sandra den dezisiven Datum net erreecht. Ma de Geheimagent James Vine ass do fir hir ze hëllefen ...
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Geheimnis der gelben Mönche}}
[[Kategorie:Däitsch Filmer]]
[[Kategorie:Italieenesch Filmer]]
[[Kategorie:Éisträichesch Filmer]]
[[Kategorie:Éisträichesch Kriminalfilmer]]
[[Kategorie:Däitsch Kriminalfilmer]]
[[Kategorie:Italieenesch Kriminalfilmer]]
[[Kategorie:Filmer 1965]]
[[Kategorie:Filmer vum Manfred R. Köhler]]
jhkrvbpdlhxhoqybjd90vwxkq0yod2i
CHEM Nidderkuer
0
147153
2676785
2663720
2026-05-03T12:45:13Z
GilPe
14980
De(n) GilPe huet d'Säit [[Hôpital Princesse Marie-Astrid]] op [[CHEM NIdderkuer]] geréckelt: neien Numm
2663720
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol
|Numm =
|Bild =
|Bildtext =
|Plaz =
|Adress =187, Avenue de la Liberté<br>L-4602 [[Nidderkuer]]
|Koordinaten = {{Coor dms|49|31|57.6|N|05|53|10.1|O}}
|Baustil =
|Architekt =
|Status = Spidol
|Datum vum Bau = 1978-1981<br>(Aweiung:[[5. September|05.09.]][[1981]])<ref name=Diffmag2007-01>[https://www.differdange.lu/files/6014/3929/7805/2007-01.pdf ''Déifferdang Magazin'', N°12, 2006, S. 20-21]</ref>
|Proprietär = [[Gemeng Déifferdeng]]<br>[[Gemeng Péiteng]]<br>[[Gemeng Käerjeng]]
| Better = 202 {{small|(2019)}}<ref name=Better>[https://www.chem.lu/le-chem/sites-hospitaliers/niederkorn ''Sites hospitaliers'' op der Websäit vum CHEM] (gekuckt den 11. Juni 2019)</ref>
| Websäit = [https://www.chem.lu/le-chem/sites-hospitaliers/niederkorn www.chem.lu]
}}
D''''Hôpital Princesse Marie-Astrid''' (HPMA) ass e [[Spidol]] zu [[Nidderkuer]] an der [[Gemeng Déifferdeng]], dat haut zum [[Centre hospitalier Émile-Mayrisch]] (CHEM) gehéiert.
== Geschicht ==
1974 gouf de Projet vun engem regionale Spidol fir d'Gemengen Déifferdeng, [[Gemeng Péiteng|Péiteng]] an [[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] lancéiert.<ref name=hist>[https://www.chem.lu/le-chem/presentation-de-l-hopital2/historique ''Historique Hôpital Princesse Marie-Astrid à Niederkorn'' op der Websäit vum CHEM] (gekuckt den 11. Juni 2019)</ref>
1981 waren d'Bauaarbechte fäerdeg an Enn 1981 konnten déi éischt Patienten empfaange ginn.<ref name=hist/> Déi offiziell Aweiung war de 5. September 1981 a Presenz vun der [[Marie-Astrid vu Lëtzebuerg|Prinzessin Marie-Astrid]]. Den Numm vum Spidol gouf am Kader vun engem Concours, dee fir d'Schüler aus den dräi Gemengen op war, gewielt.<ref name=Diffmag2007-01/>
De 17. Dezember 2007 ass déi offiziellen Konventioun fir mam CHEM ze fusionéieren ënnerschriwwe ginn. Déi Fusioun huet 2008 stattfonnt.<ref name=hist/> Zënter 2013 ass zu Nidderkuer ënner anerem d'Réckeklinik vum CHEM.<ref name=Better/>
Am Mäerz 2019 war annoncéiert ginn, datt d'Spidol wéinst der Presenz vun [[Asbest]] am Gebai 2024 oder 2025 sollt ofgerappt ginn.<ref>lessentiel.lu: [http://www.lessentiel.lu/de/luxemburg/story/princess-marie-astrid-hospital-wird-abgerissen-27318220 ''Hôpital Princesse Marie-Astrid soll verschwinden''] (11. Mäerz 2019)</ref><ref>5minutes.rtl.lu: [https://web.archive.org/web/20190702163655/https://5minutes.rtl.lu/actu/luxembourg/a/1318877.html ''L'Hôpital Princesse Marie-Astrid à Niederkorn sera rasé''] (12. Mäerz 2019)</ref> Déi Noriicht hat fir Opreegung gesuergt a gouf de Mount drop vum Buergermeeschter [[Roberto Traversini]] dementéiert. Déi endgülteg Entscheedung iwwer d'Zukunft vum Gebai géif viraussiichtlech net virun 2023 getraff ginn.<ref>wort.lu: [https://web.archive.org/web/20190723220056/https://www.wort.lu/de/lokales/vorerst-kein-abriss-des-niederkorner-krankenhauses-5ca60fbeda2cc1784e3414a2 ''Vorerst kein Abriss des Niederkorner Krankenhauses''] (4. Abrëll 2019)</ref><ref>5minutes.rtl.lu: [https://5minutes.rtl.lu/actu/luxembourg/a/1330219.html ''La démolition de l'hôpital Niederkorn pas encore d'actualité''] (5. Abrëll 2019)</ref>
No 2030 (ursprénglech fir 2023 geplangt) sollen déi dräi Site vum CHEM, dorënner och d'Hôpital Princesse Marie-Astrid, am Projet [[Südspidol]] zu [[Esch-Uelzecht]] regroupéiert ginn.
== Literatur ==
* Hôpital Princesse Marie-Astrid, Comité de Soutien: ''[https://persist.lu/ark:70795/7dmb57nmnz/pages/4/articles/DIVL2 Hôpital Princesse Marie-Astrid.]'' Luxemburg: Weco Lux, [puis] Heintz, 1994 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].
==Um Spaweck==
{{Commonscat|Centre hospitalier Émile Mayrisch (Niedercorn)|{{PAGENAME}}}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gebaier an der Gemeng Déifferdeng]]
[[Kategorie:Bauwierker 1981]]
d9ja6ucxnqzon14w3we4782d73tyep2
2676787
2676785
2026-05-03T12:45:31Z
GilPe
14980
De(n) GilPe huet d'Säit [[CHEM NIdderkuer]] op [[CHEM Nidderkuer]] geréckelt: Falsch geschriwwenen Titel
2663720
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol
|Numm =
|Bild =
|Bildtext =
|Plaz =
|Adress =187, Avenue de la Liberté<br>L-4602 [[Nidderkuer]]
|Koordinaten = {{Coor dms|49|31|57.6|N|05|53|10.1|O}}
|Baustil =
|Architekt =
|Status = Spidol
|Datum vum Bau = 1978-1981<br>(Aweiung:[[5. September|05.09.]][[1981]])<ref name=Diffmag2007-01>[https://www.differdange.lu/files/6014/3929/7805/2007-01.pdf ''Déifferdang Magazin'', N°12, 2006, S. 20-21]</ref>
|Proprietär = [[Gemeng Déifferdeng]]<br>[[Gemeng Péiteng]]<br>[[Gemeng Käerjeng]]
| Better = 202 {{small|(2019)}}<ref name=Better>[https://www.chem.lu/le-chem/sites-hospitaliers/niederkorn ''Sites hospitaliers'' op der Websäit vum CHEM] (gekuckt den 11. Juni 2019)</ref>
| Websäit = [https://www.chem.lu/le-chem/sites-hospitaliers/niederkorn www.chem.lu]
}}
D''''Hôpital Princesse Marie-Astrid''' (HPMA) ass e [[Spidol]] zu [[Nidderkuer]] an der [[Gemeng Déifferdeng]], dat haut zum [[Centre hospitalier Émile-Mayrisch]] (CHEM) gehéiert.
== Geschicht ==
1974 gouf de Projet vun engem regionale Spidol fir d'Gemengen Déifferdeng, [[Gemeng Péiteng|Péiteng]] an [[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] lancéiert.<ref name=hist>[https://www.chem.lu/le-chem/presentation-de-l-hopital2/historique ''Historique Hôpital Princesse Marie-Astrid à Niederkorn'' op der Websäit vum CHEM] (gekuckt den 11. Juni 2019)</ref>
1981 waren d'Bauaarbechte fäerdeg an Enn 1981 konnten déi éischt Patienten empfaange ginn.<ref name=hist/> Déi offiziell Aweiung war de 5. September 1981 a Presenz vun der [[Marie-Astrid vu Lëtzebuerg|Prinzessin Marie-Astrid]]. Den Numm vum Spidol gouf am Kader vun engem Concours, dee fir d'Schüler aus den dräi Gemengen op war, gewielt.<ref name=Diffmag2007-01/>
De 17. Dezember 2007 ass déi offiziellen Konventioun fir mam CHEM ze fusionéieren ënnerschriwwe ginn. Déi Fusioun huet 2008 stattfonnt.<ref name=hist/> Zënter 2013 ass zu Nidderkuer ënner anerem d'Réckeklinik vum CHEM.<ref name=Better/>
Am Mäerz 2019 war annoncéiert ginn, datt d'Spidol wéinst der Presenz vun [[Asbest]] am Gebai 2024 oder 2025 sollt ofgerappt ginn.<ref>lessentiel.lu: [http://www.lessentiel.lu/de/luxemburg/story/princess-marie-astrid-hospital-wird-abgerissen-27318220 ''Hôpital Princesse Marie-Astrid soll verschwinden''] (11. Mäerz 2019)</ref><ref>5minutes.rtl.lu: [https://web.archive.org/web/20190702163655/https://5minutes.rtl.lu/actu/luxembourg/a/1318877.html ''L'Hôpital Princesse Marie-Astrid à Niederkorn sera rasé''] (12. Mäerz 2019)</ref> Déi Noriicht hat fir Opreegung gesuergt a gouf de Mount drop vum Buergermeeschter [[Roberto Traversini]] dementéiert. Déi endgülteg Entscheedung iwwer d'Zukunft vum Gebai géif viraussiichtlech net virun 2023 getraff ginn.<ref>wort.lu: [https://web.archive.org/web/20190723220056/https://www.wort.lu/de/lokales/vorerst-kein-abriss-des-niederkorner-krankenhauses-5ca60fbeda2cc1784e3414a2 ''Vorerst kein Abriss des Niederkorner Krankenhauses''] (4. Abrëll 2019)</ref><ref>5minutes.rtl.lu: [https://5minutes.rtl.lu/actu/luxembourg/a/1330219.html ''La démolition de l'hôpital Niederkorn pas encore d'actualité''] (5. Abrëll 2019)</ref>
No 2030 (ursprénglech fir 2023 geplangt) sollen déi dräi Site vum CHEM, dorënner och d'Hôpital Princesse Marie-Astrid, am Projet [[Südspidol]] zu [[Esch-Uelzecht]] regroupéiert ginn.
== Literatur ==
* Hôpital Princesse Marie-Astrid, Comité de Soutien: ''[https://persist.lu/ark:70795/7dmb57nmnz/pages/4/articles/DIVL2 Hôpital Princesse Marie-Astrid.]'' Luxemburg: Weco Lux, [puis] Heintz, 1994 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].
==Um Spaweck==
{{Commonscat|Centre hospitalier Émile Mayrisch (Niedercorn)|{{PAGENAME}}}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gebaier an der Gemeng Déifferdeng]]
[[Kategorie:Bauwierker 1981]]
d9ja6ucxnqzon14w3we4782d73tyep2
2676790
2676787
2026-05-03T12:46:24Z
GilPe
14980
Update amgaang
2676790
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{Infobox Spidol
|Numm =
|Bild =
|Bildtext =
|Plaz =
|Adress =187, Avenue de la Liberté<br>L-4602 [[Nidderkuer]]
|Koordinaten = {{Coor dms|49|31|57.6|N|05|53|10.1|O}}
|Baustil =
|Architekt =
|Status = Spidol
|Datum vum Bau = 1978-1981<br>(Aweiung:[[5. September|05.09.]][[1981]])<ref name=Diffmag2007-01>[https://www.differdange.lu/files/6014/3929/7805/2007-01.pdf ''Déifferdang Magazin'', N°12, 2006, S. 20-21]</ref>
|Proprietär = [[Gemeng Déifferdeng]]<br>[[Gemeng Péiteng]]<br>[[Gemeng Käerjeng]]
| Better = 202 {{small|(2019)}}<ref name=Better>[https://www.chem.lu/le-chem/sites-hospitaliers/niederkorn ''Sites hospitaliers'' op der Websäit vum CHEM] (gekuckt den 11. Juni 2019)</ref>
| Websäit = [https://www.chem.lu/le-chem/sites-hospitaliers/niederkorn www.chem.lu]
}}
D''''Hôpital Princesse Marie-Astrid''' (HPMA) ass e [[Spidol]] zu [[Nidderkuer]] an der [[Gemeng Déifferdeng]], dat haut zum [[Centre hospitalier Émile-Mayrisch]] (CHEM) gehéiert.
== Geschicht ==
1974 gouf de Projet vun engem regionale Spidol fir d'Gemengen Déifferdeng, [[Gemeng Péiteng|Péiteng]] an [[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] lancéiert.<ref name=hist>[https://www.chem.lu/le-chem/presentation-de-l-hopital2/historique ''Historique Hôpital Princesse Marie-Astrid à Niederkorn'' op der Websäit vum CHEM] (gekuckt den 11. Juni 2019)</ref>
1981 waren d'Bauaarbechte fäerdeg an Enn 1981 konnten déi éischt Patienten empfaange ginn.<ref name=hist/> Déi offiziell Aweiung war de 5. September 1981 a Presenz vun der [[Marie-Astrid vu Lëtzebuerg|Prinzessin Marie-Astrid]]. Den Numm vum Spidol gouf am Kader vun engem Concours, dee fir d'Schüler aus den dräi Gemengen op war, gewielt.<ref name=Diffmag2007-01/>
De 17. Dezember 2007 ass déi offiziellen Konventioun fir mam CHEM ze fusionéieren ënnerschriwwe ginn. Déi Fusioun huet 2008 stattfonnt.<ref name=hist/> Zënter 2013 ass zu Nidderkuer ënner anerem d'Réckeklinik vum CHEM.<ref name=Better/>
Am Mäerz 2019 war annoncéiert ginn, datt d'Spidol wéinst der Presenz vun [[Asbest]] am Gebai 2024 oder 2025 sollt ofgerappt ginn.<ref>lessentiel.lu: [http://www.lessentiel.lu/de/luxemburg/story/princess-marie-astrid-hospital-wird-abgerissen-27318220 ''Hôpital Princesse Marie-Astrid soll verschwinden''] (11. Mäerz 2019)</ref><ref>5minutes.rtl.lu: [https://web.archive.org/web/20190702163655/https://5minutes.rtl.lu/actu/luxembourg/a/1318877.html ''L'Hôpital Princesse Marie-Astrid à Niederkorn sera rasé''] (12. Mäerz 2019)</ref> Déi Noriicht hat fir Opreegung gesuergt a gouf de Mount drop vum Buergermeeschter [[Roberto Traversini]] dementéiert. Déi endgülteg Entscheedung iwwer d'Zukunft vum Gebai géif viraussiichtlech net virun 2023 getraff ginn.<ref>wort.lu: [https://web.archive.org/web/20190723220056/https://www.wort.lu/de/lokales/vorerst-kein-abriss-des-niederkorner-krankenhauses-5ca60fbeda2cc1784e3414a2 ''Vorerst kein Abriss des Niederkorner Krankenhauses''] (4. Abrëll 2019)</ref><ref>5minutes.rtl.lu: [https://5minutes.rtl.lu/actu/luxembourg/a/1330219.html ''La démolition de l'hôpital Niederkorn pas encore d'actualité''] (5. Abrëll 2019)</ref>
No 2030 (ursprénglech fir 2023 geplangt) sollen déi dräi Site vum CHEM, dorënner och d'Hôpital Princesse Marie-Astrid, am Projet [[Südspidol]] zu [[Esch-Uelzecht]] regroupéiert ginn.
== Literatur ==
* Hôpital Princesse Marie-Astrid, Comité de Soutien: ''[https://persist.lu/ark:70795/7dmb57nmnz/pages/4/articles/DIVL2 Hôpital Princesse Marie-Astrid.]'' Luxemburg: Weco Lux, [puis] Heintz, 1994 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].
==Um Spaweck==
{{Commonscat|Centre hospitalier Émile Mayrisch (Niedercorn)|{{PAGENAME}}}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gebaier an der Gemeng Déifferdeng]]
[[Kategorie:Bauwierker 1981]]
45sk6kyorblkcnisbpplhrsoigk40jv
2676843
2676790
2026-05-03T15:58:48Z
GilPe
14980
Upassungen
2676843
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol
|Koordinaten = {{Coor dms|49|31|57.6|N|05|53|10.1|O}}
}}
Den '''CHEM Nidderkuer''' ass en allgemengt [[Spidol]] zu [[Nidderkuer]] an der [[Gemeng Déifferdeng]], dat zënter 2008 zur [[Stëftung|Fondatioun]] [[Centre hospitalier Émile-Mayrisch]] gehéiert. Et ass och nach ënnert dem fréieren Numm '''Hôpital Princesse Marie-Astrid''' bekannt.
== Geschicht ==
1974 gouf de Projet vun engem regionale Spidol fir d'Gemengen Déifferdeng, [[Gemeng Péiteng|Péiteng]] an [[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] lancéiert.<ref name=hist>[https://www.chem.lu/le-chem/presentation-de-l-hopital2/historique ''Historique Hôpital Princesse Marie-Astrid à Niederkorn'' op der Websäit vum CHEM] (gekuckt den 11. Juni 2019)</ref>
1981 waren d'Bauaarbechte fäerdeg an Enn 1981 konnten déi éischt Patienten empfaange ginn.<ref name=hist/> D'offiziell Aweiung war de 5. September 1981 a Presenz vun der [[Marie-Astrid vu Lëtzebuerg|Prinzessin Marie-Astrid]]. Den Numm vum Spidol gouf am Kader vun engem Concours, dee fir d'Schüler aus den dräi Gemengen op war, gewielt.<ref name=Diffmag2007-01/>
De 17. Dezember 2007 ass déi offiziell Konventioun fir mam CHEM ze fusionéieren ënnerschriwwe ginn. Déi Fusioun huet 2008 stattfonnt.<ref name=hist/> Zënter 2013 ass zu Nidderkuer ënner anerem d'Réckeklinick vum CHEM.<ref name=Better/>
Am Mäerz 2019 war annoncéiert ginn, datt d'Spidol wéinst der Presenz vun [[Asbest]] am Gebai 2024 oder 2025 sollt ofgerappt ginn.<ref>lessentiel.lu: [http://www.lessentiel.lu/de/luxemburg/story/princess-marie-astrid-hospital-wird-abgerissen-27318220 ''Hôpital Princesse Marie-Astrid soll verschwinden''] (11. Mäerz 2019)</ref><ref>5minutes.rtl.lu: [https://web.archive.org/web/20190702163655/https://5minutes.rtl.lu/actu/luxembourg/a/1318877.html ''L'Hôpital Princesse Marie-Astrid à Niederkorn sera rasé''] (12. Mäerz 2019)</ref> Déi Noriicht hat fir Opreegung gesuergt a gouf de Mount drop vum Buergermeeschter [[Roberto Traversini]] dementéiert. Déi endgülteg Entscheedung iwwer d'Zukunft vum Gebai géif viraussiichtlech net virun 2023 getraff ginn.<ref>wort.lu: [https://web.archive.org/web/20190723220056/https://www.wort.lu/de/lokales/vorerst-kein-abriss-des-niederkorner-krankenhauses-5ca60fbeda2cc1784e3414a2 ''Vorerst kein Abriss des Niederkorner Krankenhauses''] (4. Abrëll 2019)</ref><ref>5minutes.rtl.lu: [https://5minutes.rtl.lu/actu/luxembourg/a/1330219.html ''La démolition de l'hôpital Niederkorn pas encore d'actualité''] (5. Abrëll 2019)</ref>
No 2030 (ursprénglech fir 2023 geplangt) sollen déi dräi Site vum CHEM, dorënner och de CHEM Nidderkuer, am Projet [[Südspidol]] zu [[Esch-Uelzecht]] regroupéiert ginn.
== Medezinesch Offer ==
Bannent dem CHEM Nidderkuer ginn ë. a. follgend Servicer ugebueden<ref>{{Citation|URL=https://www.chem.lu/specialites-et-services-de-support|Titel=Spécialités et services de support|Gekuckt=2026-05-03|Auteur=|Wierk=www.chem.lu|Sprooch=fr}}</ref>:
{{Kapitel Info feelt}}
<!--{{Div col|cols=2}}
{{Div col end}}-->
== Literatur ==
* Hôpital Princesse Marie-Astrid, Comité de Soutien: ''[https://persist.lu/ark:70795/7dmb57nmnz/pages/4/articles/DIVL2 Hôpital Princesse Marie-Astrid.]'' Luxemburg: Weco Lux, [puis] Heintz, 1994 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
==Um Spaweck==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gebaier an der Gemeng Déifferdeng]]
[[Kategorie:Bauwierker 1981]]
jzloppc62y50uwdof6edsuc18cbxyd0
2676844
2676843
2026-05-03T16:00:41Z
GilPe
14980
2676844
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol
|Koordinaten = {{Coor dms|49|31|57.6|N|05|53|10.1|O}}
}}
Den '''CHEM Nidderkuer''' ass en allgemengt [[Spidol]] zu [[Nidderkuer]] an der [[Gemeng Déifferdeng]], dat zënter 2008 zur [[Stëftung|Fondatioun]] [[Centre hospitalier Émile-Mayrisch]] gehéiert. Et ass och nach ënnert dem fréieren Numm '''Hôpital Princesse Marie-Astrid''' bekannt.
== Geschicht ==
1974 gouf de Projet vun engem regionale Spidol fir d'Gemengen Déifferdeng, [[Gemeng Péiteng|Péiteng]] an [[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] lancéiert.<ref name=hist>[https://www.chem.lu/le-chem/presentation-de-l-hopital2/historique ''Historique Hôpital Princesse Marie-Astrid à Niederkorn'' op der Websäit vum CHEM] (gekuckt den 11. Juni 2019)</ref>
1981 waren d'Bauaarbechte fäerdeg an Enn 1981 konnten déi éischt Patienten empfaange ginn.<ref name=hist/> D'offiziell Aweiung war de 5. September 1981 a Presenz vun der [[Marie-Astrid vu Lëtzebuerg|Prinzessin Marie-Astrid]]. Den Numm vum Spidol gouf am Kader vun engem Concours, dee fir d'Schüler aus den dräi Gemengen op war, gewielt.
De 17. Dezember 2007 ass déi offiziell Konventioun fir mam CHEM ze fusionéieren ënnerschriwwe ginn. Déi Fusioun huet 2008 stattfonnt.<ref name=hist/> Zënter 2013 ass zu Nidderkuer ënner anerem d'Réckeklinick vum CHEM.
Am Mäerz 2019 war annoncéiert ginn, datt d'Spidol wéinst der Presenz vun [[Asbest]] am Gebai 2024 oder 2025 sollt ofgerappt ginn.<ref>lessentiel.lu: [http://www.lessentiel.lu/de/luxemburg/story/princess-marie-astrid-hospital-wird-abgerissen-27318220 ''Hôpital Princesse Marie-Astrid soll verschwinden''] (11. Mäerz 2019)</ref><ref>5minutes.rtl.lu: [https://web.archive.org/web/20190702163655/https://5minutes.rtl.lu/actu/luxembourg/a/1318877.html ''L'Hôpital Princesse Marie-Astrid à Niederkorn sera rasé''] (12. Mäerz 2019)</ref> Déi Noriicht hat fir Opreegung gesuergt a gouf de Mount drop vum Buergermeeschter [[Roberto Traversini]] dementéiert. Déi endgülteg Entscheedung iwwer d'Zukunft vum Gebai géif viraussiichtlech net virun 2023 getraff ginn.<ref>wort.lu: [https://web.archive.org/web/20190723220056/https://www.wort.lu/de/lokales/vorerst-kein-abriss-des-niederkorner-krankenhauses-5ca60fbeda2cc1784e3414a2 ''Vorerst kein Abriss des Niederkorner Krankenhauses''] (4. Abrëll 2019)</ref><ref>5minutes.rtl.lu: [https://5minutes.rtl.lu/actu/luxembourg/a/1330219.html ''La démolition de l'hôpital Niederkorn pas encore d'actualité''] (5. Abrëll 2019)</ref>
No 2030 (ursprénglech fir 2023 geplangt) sollen déi dräi Site vum CHEM, dorënner och de CHEM Nidderkuer, am Projet [[Südspidol]] zu [[Esch-Uelzecht]] regroupéiert ginn.
== Medezinesch Offer ==
Bannent dem CHEM Nidderkuer ginn ë. a. follgend Servicer ugebueden<ref>{{Citation|URL=https://www.chem.lu/specialites-et-services-de-support|Titel=Spécialités et services de support|Gekuckt=2026-05-03|Auteur=|Wierk=www.chem.lu|Sprooch=fr}}</ref>:
{{Kapitel Info feelt}}
<!--{{Div col|cols=2}}
{{Div col end}}-->
== Literatur ==
* Hôpital Princesse Marie-Astrid, Comité de Soutien: ''[https://persist.lu/ark:70795/7dmb57nmnz/pages/4/articles/DIVL2 Hôpital Princesse Marie-Astrid.]'' Luxemburg: Weco Lux, [puis] Heintz, 1994 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
==Um Spaweck==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gebaier an der Gemeng Déifferdeng]]
[[Kategorie:Bauwierker 1981]]
a55awawca8420uufnwcxch9w5lcpoha
2676845
2676844
2026-05-03T16:03:29Z
GilPe
14980
/* Medezinesch Offer */
2676845
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol
|Koordinaten = {{Coor dms|49|31|57.6|N|05|53|10.1|O}}
}}
Den '''CHEM Nidderkuer''' ass en allgemengt [[Spidol]] zu [[Nidderkuer]] an der [[Gemeng Déifferdeng]], dat zënter 2008 zur [[Stëftung|Fondatioun]] [[Centre hospitalier Émile-Mayrisch]] gehéiert. Et ass och nach ënnert dem fréieren Numm '''Hôpital Princesse Marie-Astrid''' bekannt.
== Geschicht ==
1974 gouf de Projet vun engem regionale Spidol fir d'Gemengen Déifferdeng, [[Gemeng Péiteng|Péiteng]] an [[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] lancéiert.<ref name=hist>[https://www.chem.lu/le-chem/presentation-de-l-hopital2/historique ''Historique Hôpital Princesse Marie-Astrid à Niederkorn'' op der Websäit vum CHEM] (gekuckt den 11. Juni 2019)</ref>
1981 waren d'Bauaarbechte fäerdeg an Enn 1981 konnten déi éischt Patienten empfaange ginn.<ref name=hist/> D'offiziell Aweiung war de 5. September 1981 a Presenz vun der [[Marie-Astrid vu Lëtzebuerg|Prinzessin Marie-Astrid]]. Den Numm vum Spidol gouf am Kader vun engem Concours, dee fir d'Schüler aus den dräi Gemengen op war, gewielt.
De 17. Dezember 2007 ass déi offiziell Konventioun fir mam CHEM ze fusionéieren ënnerschriwwe ginn. Déi Fusioun huet 2008 stattfonnt.<ref name=hist/> Zënter 2013 ass zu Nidderkuer ënner anerem d'Réckeklinick vum CHEM.
Am Mäerz 2019 war annoncéiert ginn, datt d'Spidol wéinst der Presenz vun [[Asbest]] am Gebai 2024 oder 2025 sollt ofgerappt ginn.<ref>lessentiel.lu: [http://www.lessentiel.lu/de/luxemburg/story/princess-marie-astrid-hospital-wird-abgerissen-27318220 ''Hôpital Princesse Marie-Astrid soll verschwinden''] (11. Mäerz 2019)</ref><ref>5minutes.rtl.lu: [https://web.archive.org/web/20190702163655/https://5minutes.rtl.lu/actu/luxembourg/a/1318877.html ''L'Hôpital Princesse Marie-Astrid à Niederkorn sera rasé''] (12. Mäerz 2019)</ref> Déi Noriicht hat fir Opreegung gesuergt a gouf de Mount drop vum Buergermeeschter [[Roberto Traversini]] dementéiert. Déi endgülteg Entscheedung iwwer d'Zukunft vum Gebai géif viraussiichtlech net virun 2023 getraff ginn.<ref>wort.lu: [https://web.archive.org/web/20190723220056/https://www.wort.lu/de/lokales/vorerst-kein-abriss-des-niederkorner-krankenhauses-5ca60fbeda2cc1784e3414a2 ''Vorerst kein Abriss des Niederkorner Krankenhauses''] (4. Abrëll 2019)</ref><ref>5minutes.rtl.lu: [https://5minutes.rtl.lu/actu/luxembourg/a/1330219.html ''La démolition de l'hôpital Niederkorn pas encore d'actualité''] (5. Abrëll 2019)</ref>
No 2030 (ursprénglech fir 2023 geplangt) sollen déi dräi Site vum CHEM, dorënner och de CHEM Nidderkuer, am Projet [[Südspidol]] zu [[Esch-Uelzecht]] regroupéiert ginn.
== Medezinesch Offer ==
Am CHEM Nidderkuer ginn ë. a. follgend Servicer ugebueden<ref>{{Citation|URL=https://www.chem.lu/specialites-et-services-de-support|Titel=Spécialités et services de support|Gekuckt=2026-05-03|Auteur=|Wierk=www.chem.lu|Sprooch=fr}}</ref>:
{{Kapitel Info feelt}}
<!--{{Div col|cols=2}}
{{Div col end}}-->
== Literatur ==
* Hôpital Princesse Marie-Astrid, Comité de Soutien: ''[https://persist.lu/ark:70795/7dmb57nmnz/pages/4/articles/DIVL2 Hôpital Princesse Marie-Astrid.]'' Luxemburg: Weco Lux, [puis] Heintz, 1994 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
==Um Spaweck==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gebaier an der Gemeng Déifferdeng]]
[[Kategorie:Bauwierker 1981]]
kzvt3aj59qos41e5vwcvognbrlf80fp
2676881
2676845
2026-05-03T19:09:31Z
GilPe
14980
/* Um Spaweck */ +Navigatioun
2676881
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol
|Koordinaten = {{Coor dms|49|31|57.6|N|05|53|10.1|O}}
}}
Den '''CHEM Nidderkuer''' ass en allgemengt [[Spidol]] zu [[Nidderkuer]] an der [[Gemeng Déifferdeng]], dat zënter 2008 zur [[Stëftung|Fondatioun]] [[Centre hospitalier Émile-Mayrisch]] gehéiert. Et ass och nach ënnert dem fréieren Numm '''Hôpital Princesse Marie-Astrid''' bekannt.
== Geschicht ==
1974 gouf de Projet vun engem regionale Spidol fir d'Gemengen Déifferdeng, [[Gemeng Péiteng|Péiteng]] an [[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]] lancéiert.<ref name=hist>[https://www.chem.lu/le-chem/presentation-de-l-hopital2/historique ''Historique Hôpital Princesse Marie-Astrid à Niederkorn'' op der Websäit vum CHEM] (gekuckt den 11. Juni 2019)</ref>
1981 waren d'Bauaarbechte fäerdeg an Enn 1981 konnten déi éischt Patienten empfaange ginn.<ref name=hist/> D'offiziell Aweiung war de 5. September 1981 a Presenz vun der [[Marie-Astrid vu Lëtzebuerg|Prinzessin Marie-Astrid]]. Den Numm vum Spidol gouf am Kader vun engem Concours, dee fir d'Schüler aus den dräi Gemengen op war, gewielt.
De 17. Dezember 2007 ass déi offiziell Konventioun fir mam CHEM ze fusionéieren ënnerschriwwe ginn. Déi Fusioun huet 2008 stattfonnt.<ref name=hist/> Zënter 2013 ass zu Nidderkuer ënner anerem d'Réckeklinick vum CHEM.
Am Mäerz 2019 war annoncéiert ginn, datt d'Spidol wéinst der Presenz vun [[Asbest]] am Gebai 2024 oder 2025 sollt ofgerappt ginn.<ref>lessentiel.lu: [http://www.lessentiel.lu/de/luxemburg/story/princess-marie-astrid-hospital-wird-abgerissen-27318220 ''Hôpital Princesse Marie-Astrid soll verschwinden''] (11. Mäerz 2019)</ref><ref>5minutes.rtl.lu: [https://web.archive.org/web/20190702163655/https://5minutes.rtl.lu/actu/luxembourg/a/1318877.html ''L'Hôpital Princesse Marie-Astrid à Niederkorn sera rasé''] (12. Mäerz 2019)</ref> Déi Noriicht hat fir Opreegung gesuergt a gouf de Mount drop vum Buergermeeschter [[Roberto Traversini]] dementéiert. Déi endgülteg Entscheedung iwwer d'Zukunft vum Gebai géif viraussiichtlech net virun 2023 getraff ginn.<ref>wort.lu: [https://web.archive.org/web/20190723220056/https://www.wort.lu/de/lokales/vorerst-kein-abriss-des-niederkorner-krankenhauses-5ca60fbeda2cc1784e3414a2 ''Vorerst kein Abriss des Niederkorner Krankenhauses''] (4. Abrëll 2019)</ref><ref>5minutes.rtl.lu: [https://5minutes.rtl.lu/actu/luxembourg/a/1330219.html ''La démolition de l'hôpital Niederkorn pas encore d'actualité''] (5. Abrëll 2019)</ref>
No 2030 (ursprénglech fir 2023 geplangt) sollen déi dräi Site vum CHEM, dorënner och de CHEM Nidderkuer, am Projet [[Südspidol]] zu [[Esch-Uelzecht]] regroupéiert ginn.
== Medezinesch Offer ==
Am CHEM Nidderkuer ginn ë. a. follgend Servicer ugebueden<ref>{{Citation|URL=https://www.chem.lu/specialites-et-services-de-support|Titel=Spécialités et services de support|Gekuckt=2026-05-03|Auteur=|Wierk=www.chem.lu|Sprooch=fr}}</ref>:
{{Kapitel Info feelt}}
<!--{{Div col|cols=2}}
{{Div col end}}-->
== Literatur ==
* Hôpital Princesse Marie-Astrid, Comité de Soutien: ''[https://persist.lu/ark:70795/7dmb57nmnz/pages/4/articles/DIVL2 Hôpital Princesse Marie-Astrid.]'' Luxemburg: Weco Lux, [puis] Heintz, 1994 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
==Um Spaweck==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gebaier an der Gemeng Déifferdeng]]
[[Kategorie:Bauwierker 1981]]
6fimgem71932co0pc1drukrbgowqie1
Schabloun:Infobox Spidol
10
147154
2676949
2676757
2026-05-04T11:44:15Z
GilPe
14980
2676949
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox
| bodyclass = vcard
| aboveclass = fn org
| title = {{If empty|{{{Numm|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}
| autoheaders = y
| titlestyle = background-color: #006600; color: #ffffff;
| headerstyle = background-color: #199919; color: #ffffff;
|above = ''<small>{{If empty |{{{alternativen Numm|}}}|{{wikidata|properties|P4970}}}}</small>''
| image1 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{If empty|{{{Ikon|}}}|{{wikidata|property|raw|P154}}}}|size=50px|alt={{{alt|}}}}}
| image2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{If empty|{{{Bild|}}}|{{wikidata|property|raw|P18}}}}|size=250px|alt={{{alt|}}}}}
| caption2 = {{If empty|{{#if:{{{Bild|}}}|{{{Bildtext|}}}}}|{{#if:{{wikidata|property|raw|P18}}|{{#invoke:Wikidata|getImageLegend|FETCH_WIKIDATA}}}}}}
|autoheaders = y
| label4 = Typ
| data4 = {{If empty|{{wikidata|properties|linked|P31}}|{{{Typ|}}}}}
| header10 = {{#if:
{{wikidata|properties|P17}}{{{Land|}}}
{{wikidata|properties|P131}}{{{Gemeng|}}}
{{wikidata|properties|P276}}{{{Plaz|}}}
{{wikidata|properties|P6375}}{{{Adress|}}}
{{wikidata|properties|P6257}}{{{Koordinaten|}}}
{{wikidata|properties|P856}}{{{Um Spaweck|}}}
|Lokalisatioun}}
| label11 = Land
| data11 = {{If empty|{{wikidata|properties|linked|P17}}|{{{Land|}}}}}
| label12 = Gemeng
| data12 = {{If empty|{{{Gemeng|}}}|{{wikidata|properties|linked|P131|sep=<br>}}}}
| label13 = Plaz
| data13 = {{If empty|{{{Plaz|}}}|{{wikidata|properties|linked|P276|sep=<br>}}}}
| label14 = Adress
| data14 = {{If empty|{{{Adress|}}}|{{wikidata|property|linked|P6375}}}}
| label15 = Koordinaten
| data15 = {{If empty|{{{Koordinaten|}}}|{{wikidata|property|linked|P625}}}}
| label17 = Um Spaweck
| data17 = {{If empty|{{{Um Spaweck|}}}|{{wikidata|properties|linked|P856}}}}
| header20 = {{#if:
{{wikidata|properties|P1454}}{{{Rechtsform|}}}
{{wikidata|properties|P2321}}{{{RCS-Nummer|}}}
{{wikidata|properties|P1451}}{{{Motto|}}}
{{wikidata|properties|P729}}{{{Opgaangen|}}}
{{wikidata|properties|P730}}{{{Zougemaach|}}}
{{wikidata|properties|P749}}{{{Iwwergeuerdent Organisatioun|}}}
{{wikidata|properties|P355}}{{{Sub-Organisatioun|}}}
{{wikidata|properties|P527}}{{{Besteet aus|}}}
{{wikidata|properties|P137}}{{{Bedreiwer|}}}
{{wikidata|properties|P1037}}{{{Leedung|}}}
{{wikidata|properties|P1128}}{{{Personal}}}
{{wikidata|properties|P6801}}{{{Bettenzuel|}}}
{{wikidata|properties|P6855}}{{{Urgencen|}}}
|Medezinesch Ariichtung}}
| label21 = Rechtsform
| data21 = {{If empty|{{{Rechtsform|}}}|{{wikidata|property|linked|P1454}}}}
| label22 = RCS-Nummer
| data22 = {{If empty|{{{RCS-Nummer|}}}|{{wikidata|property|P12321}}}}
| label23 = Motto
| data23 = {{If empty|{{{Motto|}}}|{{wikidata|property|P1451}}}}
| label24 = Opgaangen
| data24 = {{If empty|{{{Opgaangen|}}}|{{wikidata|property|linked|P729}}}}
| label25 = Zougemaach
| data25 = {{If empty|{{{Zougemaach|}}}|{{wikidata|property|linked|P730}}}}
| label26 = Iwwergeuerdent Organisatioun
| data26 = {{If empty|{{{Iwwergeuerdent Organisatioun|}}}|{{wikidata|properties|linked|P749}}}}
| label27 = Sub-Organisatioun
| data27 = {{If empty|{{{Sub-Organisatioun|}}}|{{wikidata|properties|linked|P355}}}}
| label31 = Besteet aus
| data31 = {{If empty|{{{Besteet aus|}}}|{{wikidata|properties|linked|P527}}}}
| label33 = Bedreiwer
| data33 = {{If empty|{{{Bedreiwer|}}}|{{wikidata|property|linked|P137}}}}
| label34 = Leedung
| data34 = {{If empty|{{{Leedung|}}}|{{wikidata|property|linked|P1037}}}}
| label36 = Personal
| data36 = {{If empty|{{{Personal|}}}|{{wikidata|property|P1128}}}} <small>({{If empty|{{{Personaldatum|}}}|{{wikidata|qualifier|P1128|P585}}}})</small>
| label38 = Bettenzuel
| data38 = {{If empty|{{{Bettenzuel|}}}|{{wikidata|property|P6801}}}} <small>({{If empty|{{{Bettendatum|}}}|{{wikidata|qualifier|P6801|P585}}}})</small>
| label39 = Noutopnam
| data39 = {{If empty|{{{Noutopnam|}}}|{{wikidata|property|P6855}}}}
|header40 = {{#if:
{{wikidata|properties|P149}}{{{Baustil|}}}
{{wikidata|properties|P84}}{{{Architekt|}}}
{{wikidata|properties|P1435}}{{{Status|}}}
{{wikidata|property|P571}}{{{Datum vum Bau|}}}
{{wikidata|properties|P127}}{{{Proprietär|}}}
|Gebai}}
| label41 = Baustil
| data41 = {{If empty|{{{Baustil|}}}|{{wikidata|properties|linked|P149|sep=<br>}}}}
| label42 = Architekt
| data42 = {{If empty|{{{Architekt|}}}|{{wikidata|properties|linked|P84}}}}
| label43 = Statut
| data43 = {{If empty|{{{Status|}}}|{{wikidata|properties|linked|P1435|sep=<br>}}}}
| label44 = Datum vum Bau
| data44 = {{If empty|{{{Datum vum Bau|}}}|{{wikidata|property|P571}}}}
| label45 = Proprietär
| data45 = {{If empty|{{{Proprietär|}}}|{{wikidata|properties|linked|P127}}}}
{{Infobox
| subbox = yes
| child = yes
| image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{If empty|{{{Positiounskaart|}}}|{{wikidata|property|raw|P15}}}}|size=250px|alt={{{alt|}}}}}
| caption = {{#if:{{{Positiounskaart|}}}|{{{Positiounskaarttext|}}}|{{#if:{{wikidata|property|raw|P15}}|{{wikidata|qualifier|raw|P15|P2096}}}}}}
}}
| belowstyle = background:#B3FFB3;
| below = {{#ifeq:{{#invoke:Wikibase|id}}|no entity||[[Fichier:Wikidata-logo-without-paddings.svg|20px|right|link=https://www.wikidata.org/wiki/{{#invoke:Wikibase|id}}]]}}
}}<noinclude>
{{Dokumentatioun}}
</noinclude>
0ac2krlhnhnrqe99favh7ivhugg2po0
2676950
2676949
2026-05-04T11:53:42Z
Puscas
735
Méizuel vu Bett ass Better
2676950
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox
| bodyclass = vcard
| aboveclass = fn org
| title = {{If empty|{{{Numm|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}
| autoheaders = y
| titlestyle = background-color: #006600; color: #ffffff;
| headerstyle = background-color: #199919; color: #ffffff;
|above = ''<small>{{If empty |{{{alternativen Numm|}}}|{{wikidata|properties|P4970}}}}</small>''
| image1 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{If empty|{{{Ikon|}}}|{{wikidata|property|raw|P154}}}}|size=50px|alt={{{alt|}}}}}
| image2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{If empty|{{{Bild|}}}|{{wikidata|property|raw|P18}}}}|size=250px|alt={{{alt|}}}}}
| caption2 = {{If empty|{{#if:{{{Bild|}}}|{{{Bildtext|}}}}}|{{#if:{{wikidata|property|raw|P18}}|{{#invoke:Wikidata|getImageLegend|FETCH_WIKIDATA}}}}}}
|autoheaders = y
| label4 = Typ
| data4 = {{If empty|{{wikidata|properties|linked|P31}}|{{{Typ|}}}}}
| header10 = {{#if:
{{wikidata|properties|P17}}{{{Land|}}}
{{wikidata|properties|P131}}{{{Gemeng|}}}
{{wikidata|properties|P276}}{{{Plaz|}}}
{{wikidata|properties|P6375}}{{{Adress|}}}
{{wikidata|properties|P6257}}{{{Koordinaten|}}}
{{wikidata|properties|P856}}{{{Um Spaweck|}}}
|Lokalisatioun}}
| label11 = Land
| data11 = {{If empty|{{wikidata|properties|linked|P17}}|{{{Land|}}}}}
| label12 = Gemeng
| data12 = {{If empty|{{{Gemeng|}}}|{{wikidata|properties|linked|P131|sep=<br>}}}}
| label13 = Plaz
| data13 = {{If empty|{{{Plaz|}}}|{{wikidata|properties|linked|P276|sep=<br>}}}}
| label14 = Adress
| data14 = {{If empty|{{{Adress|}}}|{{wikidata|property|linked|P6375}}}}
| label15 = Koordinaten
| data15 = {{If empty|{{{Koordinaten|}}}|{{wikidata|property|linked|P625}}}}
| label17 = Um Spaweck
| data17 = {{If empty|{{{Um Spaweck|}}}|{{wikidata|properties|linked|P856}}}}
| header20 = {{#if:
{{wikidata|properties|P1454}}{{{Rechtsform|}}}
{{wikidata|properties|P2321}}{{{RCS-Nummer|}}}
{{wikidata|properties|P1451}}{{{Motto|}}}
{{wikidata|properties|P729}}{{{Opgaangen|}}}
{{wikidata|properties|P730}}{{{Zougemaach|}}}
{{wikidata|properties|P749}}{{{Iwwergeuerdent Organisatioun|}}}
{{wikidata|properties|P355}}{{{Sub-Organisatioun|}}}
{{wikidata|properties|P527}}{{{Besteet aus|}}}
{{wikidata|properties|P137}}{{{Bedreiwer|}}}
{{wikidata|properties|P1037}}{{{Leedung|}}}
{{wikidata|properties|P1128}}{{{Personal}}}
{{wikidata|properties|P6801}}{{{Bettenzuel|}}}
{{wikidata|properties|P6855}}{{{Urgencen|}}}
|Medezinesch Ariichtung}}
| label21 = Rechtsform
| data21 = {{If empty|{{{Rechtsform|}}}|{{wikidata|property|linked|P1454}}}}
| label22 = RCS-Nummer
| data22 = {{If empty|{{{RCS-Nummer|}}}|{{wikidata|property|P12321}}}}
| label23 = Motto
| data23 = {{If empty|{{{Motto|}}}|{{wikidata|property|P1451}}}}
| label24 = Opgaangen
| data24 = {{If empty|{{{Opgaangen|}}}|{{wikidata|property|linked|P729}}}}
| label25 = Zougemaach
| data25 = {{If empty|{{{Zougemaach|}}}|{{wikidata|property|linked|P730}}}}
| label26 = Iwwergeuerdent Organisatioun
| data26 = {{If empty|{{{Iwwergeuerdent Organisatioun|}}}|{{wikidata|properties|linked|P749}}}}
| label27 = Sub-Organisatioun
| data27 = {{If empty|{{{Sub-Organisatioun|}}}|{{wikidata|properties|linked|P355}}}}
| label31 = Besteet aus
| data31 = {{If empty|{{{Besteet aus|}}}|{{wikidata|properties|linked|P527}}}}
| label33 = Bedreiwer
| data33 = {{If empty|{{{Bedreiwer|}}}|{{wikidata|property|linked|P137}}}}
| label34 = Leedung
| data34 = {{If empty|{{{Leedung|}}}|{{wikidata|property|linked|P1037}}}}
| label36 = Personal
| data36 = {{If empty|{{{Personal|}}}|{{wikidata|property|P1128}}}} <small>({{If empty|{{{Personaldatum|}}}|{{wikidata|qualifier|P1128|P585}}}})</small>
| label38 = Betterzuel
| data38 = {{If empty|{{{Bettenzuel|}}}|{{wikidata|property|P6801}}}} <small>({{If empty|{{{Bettendatum|}}}|{{wikidata|qualifier|P6801|P585}}}})</small>
| label39 = Noutopnam
| data39 = {{If empty|{{{Noutopnam|}}}|{{wikidata|property|P6855}}}}
|header40 = {{#if:
{{wikidata|properties|P149}}{{{Baustil|}}}
{{wikidata|properties|P84}}{{{Architekt|}}}
{{wikidata|properties|P1435}}{{{Status|}}}
{{wikidata|property|P571}}{{{Datum vum Bau|}}}
{{wikidata|properties|P127}}{{{Proprietär|}}}
|Gebai}}
| label41 = Baustil
| data41 = {{If empty|{{{Baustil|}}}|{{wikidata|properties|linked|P149|sep=<br>}}}}
| label42 = Architekt
| data42 = {{If empty|{{{Architekt|}}}|{{wikidata|properties|linked|P84}}}}
| label43 = Statut
| data43 = {{If empty|{{{Status|}}}|{{wikidata|properties|linked|P1435|sep=<br>}}}}
| label44 = Datum vum Bau
| data44 = {{If empty|{{{Datum vum Bau|}}}|{{wikidata|property|P571}}}}
| label45 = Proprietär
| data45 = {{If empty|{{{Proprietär|}}}|{{wikidata|properties|linked|P127}}}}
{{Infobox
| subbox = yes
| child = yes
| image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{If empty|{{{Positiounskaart|}}}|{{wikidata|property|raw|P15}}}}|size=250px|alt={{{alt|}}}}}
| caption = {{#if:{{{Positiounskaart|}}}|{{{Positiounskaarttext|}}}|{{#if:{{wikidata|property|raw|P15}}|{{wikidata|qualifier|raw|P15|P2096}}}}}}
}}
| belowstyle = background:#B3FFB3;
| below = {{#ifeq:{{#invoke:Wikibase|id}}|no entity||[[Fichier:Wikidata-logo-without-paddings.svg|20px|right|link=https://www.wikidata.org/wiki/{{#invoke:Wikibase|id}}]]}}
}}<noinclude>
{{Dokumentatioun}}
</noinclude>
pqqvjvenhnsdp2n5odvgy1jknsbe2dw
Geiselnam zu Waasserbëlleg
0
152157
2676940
2623299
2026-05-04T11:08:19Z
Puscas
735
...
2676940
wikitext
text/x-wiki
Bei der '''Geiselnam zu Waasserbëlleg''' handelt et sech ëm eng [[Geisel]]nam, bei där tëscht dem [[31. Mee]] an dem [[1. Juni]] [[2000]] e Mann 28 Stonne laang Kanner an hir Educatricen an der Crèche ''Spatzennascht'' zu [[Waasserbëlleg]] festgehalen hat.
Se gouf op en Enn bruecht, wéi Poliziste vun enger däitscher Spezialunitéit, déi als Kameramänner verkleet waren, mam Pretext, en Interview wëllen ze maachen, de Mann uschéissen an ausser Gefecht setze konnten, an d'Geiselen doropshi fräi koumen.
Den Täter, e lëtzebuergesche Familljepapp mat [[Tunesien|tuneeseschen]] Originnen, gouf méi spéit zu 22 Joer Prisong verurteelt, dovu 4 mat Sursis. 2016 ass en op fräie Fouss komm.
===Oflaf<ref>Claude Wolff, Christian Reuter: [https://persist.lu/ark:70795/hsq0cndnk6/pages/15/articles/DIVL367 "Geiseldrama in Waasserbillig: Horror in de in der Tagesstätte."] revue Nr.23, 07.06.2000, S.14-17. [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> ===
* 31. Mee, 15h30: den Täter, dee mat enger Pistoul, enger Handgranat an engem Bidong Bensinn arméiert ass, kënnt an d'Crèche ''Spatzennascht'' an hëlt do 43 Kanner tëschent 2 an 10 Joer a 5 Educatricen a seng Gewalt;
* 18h30: e léisst 8 Kanner an eng Erzéierin fräi. déi aner Geisele kréien z'Iessen a gi medezinesch versuergt;
* an der Nuecht: de Geiselneemer stellt en Ultimatum: Hie wëll um 8h00 mueres e Minibus, dee s'all op de Fluchhafe brénge soll, fir vun do a [[Libyen]] ze fléien;
* an der Nuecht: de Geiselneemer gëtt RTL en Interview, dat awer net gesent gëtt, ma der Police e bessert Bild iwwer seng Motivatioun a säi Gemittszoustand erméiglecht;
* 1. Juni, 9h35: zwee kleng Kanner gi fräi gelooss;
* 12h55: zwee weider kleng Kanner gi fräigelooss;
* fréien Nomëtten: e Fluchtauto an e Fliger si prett;
* 16h00: de Geiselneemer refuséiert de Fluchtauto;
* 19h16: de Geiselneemer kënnt eraus, mat engem Kand um Aarm, fir en Televisiounsinterview ze ginn. D'Spezialunitéit, déi aus aus Däitschland erbäigezu gi war, an déi als Kameraleit verkleet war, kënnen den Täter ausser Gefecht setzen. D'Police stiermt d'Gebai a befreit d'Kanner.
==Um Spaweck==
* [https://web.archive.org/web/20200602161055/https://www.wort.lu/de/lokales/vor-20-jahren-bange-stunden-in-wasserbillig-5ed5fbb4da2cc1784e35ee6d "Vor 20 Jahren: Bange Stunden in Wasserbillig."] wort.lu, 2. Juni 2020, 10:26.
* Diane Alves, [https://www.wort.lu/luxemburg/jennifer-ist-acht-jahre-alt-als-sie-in-wasserbillig-zur-geisel-wird/69717589.html Jennifer ist acht Jahre alt, als sie in Wasserbillig zur Geisel wird] wort.lu, 6. Juni 2025, 05:00.
{{Referenzen}}
[[Kategorie:2000]]
[[Kategorie:Gemeng Mäertert]]
[[Kategorie:Kriminalfäll zu Lëtzebuerg]]
oa9wlb852yhvjspn86tfke1v82wfcrt
Fichier:Affiche Le pont rouge.jpg
6
157232
2676800
2365455
2026-05-03T14:08:35Z
Puscas
735
.....
2676800
wikitext
text/x-wiki
== Resumé ==
* Affiche vum Film ''[[Le pont rouge]]'' (1991)
* Quell: https://cbadoc.be/en/movie/the-red-bridge/
== Lizenz ==
{{Bild-FU}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Documentairen]]
aow4jih0cckwpb8wiuz77tr3ipu0sfe
Fichier:Affiche The Road Uphill.jpg
6
157318
2676802
2366243
2026-05-03T14:09:54Z
Puscas
735
.....
2676802
wikitext
text/x-wiki
== Resumé ==
* Affiche vum Documentaire ''[[The Road Uphill]]''
* Quell: https://www.ptd.lu/production/the-road-uphill
== Lizenz ==
{{Bild-FU}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Documentairen]]
1r1d4pk02785pdxhf95rtikgigeq8qa
Vëlodukt Esch - Belval
0
161085
2676889
2666869
2026-05-03T19:16:10Z
Zinneke
34
2676889
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Bréck
| Numm = Vëlodukt Esch - Belval
| Bild =
| Bildtext =
| Land = {{LUX}}
| Plaz = Esch-Uelzecht
| Koordinaten = {{coor dms|49|24|45,3|N|05|57|57.6|O}} (Esch)<br>{{coor dms|49|30|04,2|N|05|57|00.8|O}} (Belval)
| Iwwer = Eisebunn, Industrieterrain
| Funktioun = Vëlosbréck, Foussgängerbréck
| Typ =
| Längt = 1.500 m (inkl. 300 m Rampen)
| Felder =
| Breet = 4,5 - 10,5 m
| Héicht = 7,5 m
| Material = [[Stol]], [[Bëtong|Bëton]]-armé
| Opgaangen = 23.12.2022
| Architekten = [[Jim Clemes]]
}}
[[File:Vëlodukt Esch-Belval von oben 01.jpg|thumb|260px|Vue vun uewen]]
[[Fichier:Vëlodukt Belval-Uecht Esch-sur-Alzette 2022-12 ---12.jpg|thumb|260px|D'Ënnerféierung OA.1498]]
[[File:Vëlodukt section 'Allée' 2026-05 ---06.jpg|thumb|260px|D'„Allée“]]
[[Fichier:Vëlodukt Belval-Uecht Esch-sur-Alzette 2022-12 ---15.jpg|thumb|260px|Op der „Promenade“. Am Hannergrond d'[[Gebai fir ëffentlech Verwaltungen (Belval)|Gebai fir ëffentlech Verwaltungen]], d'Bauplaz vun den [[Archives nationales de Luxembourg|Nationalarchiven]] an déi fréier [[Belval-Héichiewen|Héichiewen A a B]].]]
[[File:Vëlodukt Belval stairs and elevator 2025-04 --2.jpg|thumb|Lift an Trap fir erop, an der Ave. du Rock-n-Roll.]]
[[Fichier:Vëlodukt Esch-Belval 10.jpg|thumb|260px|Zougang an der Ave. des Sidérurgistes um Belval.]]
De '''Vëlodukt vun Esch-Uelzecht op de Belval''' ass eng Bréck fir d'[[duuss Mobilitéit]] déi zur [[Vëlospist PC8]] gehéiert an am Dezember 2022 opgaangen ass. Se geet zu [[Esch-Uelzecht|Esch]] ''[[An der Schmelz (Esch-Uelzecht)|An der Schmelz]]'' fort, leeft iwwer den Terrain vun [[ArcelorMittal]] a kënnt um [[Belval]] bei der [[Avenue des Sidérurgistes]] eraus.
== Geschicht ==
Am Dezember 2019 gouf matgedeelt, datt op der [[Vëlospist PC8]] eng direkt Verbindung tëscht Belval an dem Zentrum vun Esch fir d'[[Esch 2022|Kulturhaaptstad]] bis 2022 soll realiséiert ginn. Op enger Längt vun 1,5 km gouf déi längst Foussgänger- / Vëlosbréck an [[Europa (Kontinent)|Europa]] ugekënnegt. Am Hierscht 2020 hätt solle mat den Aarbechten ugefaange ginn, den éischte [[Spuet]]estéch war awer eréischt den 30. Juni 2021, a Presenz vum Mobilitéitsminister [[François Bausch]]<ref>{{Citation|URL=http://travaux.public.lu/fr/actualites/evenements/2021/pc8-belval-coup-de-pelle.html|Titel=PC8 Esch-Alzette – Belval : 1er coup de pelle effectué !|Gekuckt=26.12.2022|Wierk=travaux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
De Budget fir de „Studentewee“ wéi d'Verbindung am Volleksmond genannt gëtt<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/de/lokales/kostspieliges-vorzeigeprojekt-fuer-aktive-mobilitaet-seiner-bestimmung-uebergeben-63a5ca95de135b92361c6e19|Titel=Vëlodukt zwischen Esch und Belval offiziell eingeweiht|Gekuckt=26.12.2022|Datum=23.12.2022|Wierk=Luxemburger Wort|Sprooch=de|archivedate=2022-12-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221226155534/https://www.wort.lu/de/lokales/kostspieliges-vorzeigeprojekt-fuer-aktive-mobilitaet-seiner-bestimmung-uebergeben-63a5ca95de135b92361c6e19}}</ref>, louch uganks (am Joer 2020) bei 34,5 Milliounen [[Euro]], gouf 2021 op 36 Milliounen an duerno op 39 Millioune gehéicht. Am November 2022 ass du bekannt gemaach ginn, datt de Budget fir de Bau mëttlerweil bei 47,5 Milliounen Euro léich an domat 13 Millioune méi deier wier wéi ursprénglech am Joer 2020 virgesinn.
Am Laf vun der Entwécklung vum Projet a vum Schantje selwer, huet sech erausgestallt datt wéinst de spezifesche [[Geologie|geologeschen]] a [[Geotechnik|geotechnesche]] Konditiounen zousätzlech Aarbechten néideg wieren, absënns wat den Typ an d'Zuel vun de [[Fëllement]]er fir d'BréckeStäiler ugeet. Derbäi koum nach d'Adaptatioun vun de verschiddene Gasleitunge vum Stolwierk, d'Upassung vun der Baumethodologie, gradewéi d'Upasse vun der Vëlospist un de Stroossereseau. Och eng allgemeng Erhéijung vun de Baukäschten a besonnesch vum Baumaterial hunn e vill méi héije Präis wéi ursprénglech geduecht, mat sech bruecht.
Well mat all den zousätzlechen Aarbechten de Käschtepunkt op iwwer 40 Milliounen Euro geschat gouf, huet missen e Finanzéierungsgesetz gestëmmt ginn. De Gesetzesprojet gouf de 7. Oktober 2022 an der [[Chamber]] deposéiert an den 20. Dezember 2022 am éischte Vott mat Stëmmen 48 „Jo“ géint 2 „Nee“-Stëmmen ugeholl<ref>{{Citation|URL=https://www.chd.lu/fr/dossier/8078|Titel=Projet de loi relative à l'aménagement de la liaison cyclable directe entre Esch-sur-Alzette et Belval|Gekuckt=26.12.2022|Wierk=www.chd.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
De Vëlodukt ass schlussendlech den 23. Dezember 2022 ageweit ginn<ref>{{Citation|URL=http://travaux.public.lu/fr/actualites/evenements/2022/inauguration-pc8-pont-belval.html|Titel=Esch-sur-Alzette – Belval : la PC 8 et le véloduc inaugurés|Gekuckt=26.12.2022|Wierk=travaux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
Dës Aweiung hat duerch déi bemierkenswäert Längt vum Bréckendeel souguer Echo an der internationaler Press<ref>[https://web.archive.org/web/20221230092252/https://www.faz.net/agenturmeldungen/dpa/laengste-fahrradbruecke-europas-wird-in-esch-eingeweiht-18544714.html "Längste Fahrradbrücke Europas wird in Esch eingeweiht"] in FAZ (on-line) v. 19.12.2022</ref> fonnt, wou offiziös<ref>Dëse Rekord kann awer net bestätegt ginn wann een op en Deelstéck vum "Garda by Bike"-Vëloswee an Italien verweist, wou en Deelstéck vun zwéi Kilometer tëscht Limone a Riva del Garda fräischwiewend laanscht de Fiels a 50 Meter iwwer dem Séi am Joer 2018 ageweit gouf (cf. [https://www.tt.com/artikel/14585808/freischwebend-ueber-den-gardasee-neuer-radweg-wird-eingeweiht "Mega-Projekt. Freischwebend über den Gardasee: Neuer Radweg wird eingeweiht"], Tiroler Tageszeitung (on-line), 12.07.2018)</ref> rieds war vun "längste Fahrradbrücke Europas"<ref>[https://www.lessentiel.lu/de/story/laengste-fahrradbruecke-europas-wird-in-esch-eingeweiht-343228992183 "Längste Fahrradbrücke Europas wird in Esch eingeweiht"] in lessentiel.lu (on-line) v. 19.12.2022</ref>.
Verschidden Aarbechte waren dunn awer nach net fäerdeg an hu sech bis Mee 2024 gezunn; haaptsächlech un der "Allée", wou e Wee an e Park mat Beem ugeluecht gouf, an op der Héicht vun der Verlängerung vun der [[Avenue du Rock'n'roll]], wou en Trapenhaus, e Lift an eng Ramp mat enger méi klenger Schréi amenagéiert goufen.
An der Summersaison 2023, tëscht dem 1. Mee an dem 31. Oktober, goufe ronn 36.500 Vëlofuerer gezielt, deemno an der Moyenne 220 den Dag. De Spëtzewäert op engem Dag war am September, wou bannent 24 Stonnen 1.050 Passagë gezielt goufen. Wéi vill Leit zu Fouss d'Bréck benotzen, gouf net matgedeelt.<ref name=EnnMee>[https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/2176689.html "Projet Vëlodukt um Belval soll Enn Mee 2024 ofgeschloss ginn."] rtl.lu, 11.03.2024.</ref>
== Vun Esch op de Belval ==
De Vëlodukt mécht d'Verbindung tëscht de kommunale Vëlospistë vun der Stad Esch am [[Osten]] an dem lokale Reseau vum Belval am [[Westen]]. D'Streck ass a fënnef Lousen agedeelt.
=== Vëlospist (PC) ===
D'Streck fänkt an der [[Rue Henry-Bessemer (Esch-Uelzecht)|Rue Henry Bessemer]] un, kräizt de [[Boulevard Prince-Henri (Esch-Uelzecht)|Boulevard Prince Henri]] a leeft da parallel mat der Strooss ''An der Schmelz'' ënner der Industrie-Eisebunn vun ArcelorMittal erduerch. D'Ënnerféierung ass 22 m laang, 4,5 m breet an och 4,5 m héich; se huet d'intern Nummer OA.1498 bei der [[Administration des ponts et chaussées|Bauverwaltung]].
=== Allée ===
Déi nächst Sektioun, „Allée“ genannt, leeft biergop (Pente vu 5 %) bis de Vëloswee op enger Héicht vu ronn 1,50 m Meter an déi eigentlech Bréck iwwergeet. Parallel zur Ramp besteet [[Süden|südlech]] vun der Ramp nach e Foussgängerwee mat enger manner staarker Schréi (< 3%) fir [[Persoun mat reduzéierter Mobilitéit|Persoune mat reduzéierter Mobilitéit]], deen am Zickzack iwwer ee mat Beem beplanzten Hiwwel geet.
=== Promenade ===
Den Tablier vun der „Promenade“ läit op metalle Stäiler an d'Streck leeft op enger Héicht vu 7,5 m iwwer dem Buedem parallel mat de Schinne vun der Wierksbunn. Déi nërdlech Säit, a roudelzeger Faarf gehalen, ass fir Vëlosfuerer, déi südlech, déi moschtergiel ass, ass fir Foussgänger. Op der nërdlecher Säit stinn um Wierksterrain eng Rëtsch [[Gewéinlech Platan|Platanen]] an d'Foussgänger a Cycliste beweegen sech op Héicht vun de [[Kroun (Bam)|Bamkrounen]].
D'Bréck iwwer den Industriesite gëtt bei der Bauverwaltung mat der Nummer OA.1499 gefouert.
=== Schmelz ===
De Wee leeft virun iwwer d'Bréck an der Sektioun „Schmelz“, matzen duerch den Industriesite.
=== Belval ===
Kuerz virum Belval mécht de Vëlodukt eng laangezun 90-Grad-Kéier, wou d'Cyclisten iwwer eng Ramp bis bei d'[[Avenue des Sidérurgistes]] fuere kënnen, iwwerdeems d'Foussgänger, zanter Mee 2024, iwwer eng [[Trap]] oder mam [[Lift]] och schonn direkt an der [[Avenue du Rock'n'roll]] um Belval erauskomme kënnen.<ref name=EnnMee/>.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Vëlodukt|{{PAGENAME}}}}
* [https://www.youtube.com/watch?v=Vq9jaYJrtuI Video vum Bau vum Vëlodukt] op [[YouTube]]
* [https://web.archive.org/web/20221226155535/https://travaux.public.lu/content/dam/travaux_publics/fr/projets/pistes-cyclables/pc8/20221221-pc8-tome1-bat-digital-usev1aaccessible.pdf Broschür iwwer de Vëlodukt], op travaux.public.lu, gekuckt de 26. Dezember 2022
* [https://travaux.public.lu/content/dam/travaux_publics/fr/projets/pistes-cyclables/pc8/20221223-mj-dossier-presse.pdf Pressedossier], op travaux.public.lu, gekuckt de 26. Dezember 2022
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Foussgängerbrécken zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Vëlosbrécken zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Bauwierker 2022]]
[[Kategorie:Esch-Uelzecht]]
[[Kategorie:Belval]]
sa8azzd4ue8rd07751y20watzak6b6x
Adriano Selva
0
161610
2676877
2676711
2026-05-03T19:07:17Z
Bdx
7724
/* Neien Numm: Adriano Selva */ Chanson ass e Museksgenre
2676877
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
Den '''Adriano Selva''', gebuer den [[30. September]] [[1998]]<!--Facebookpost vum 30. September 2022: https://www.facebook.com/iamchaild/posts/pfbid038Myvff1Zf6kVfsxpGwogXJdGhkfqyWBSuXcWxdU2gTcpbMVeu5JZNJuozGdNZccfl “I’m turning 24 today”-->, als Adriano Lopes da Silva zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]], ass e lëtzebuergeschen [[Elektropop]]- a [[Popmusek|Pop]]-Sänger.<ref name=rtl211012>rtl.lu: [https://www.rtl.lu/kultur/podpurri/a/1576594.html ''De Museker CHAiLD''] vum Christiane Kremer (12. Oktober 2021)</ref> Virdru war hien och ënnert de Kënschtlernimm '''Adrian''' (2018-2019) an '''Chaild''' (meeschtens stiliséiert als '''CHAiLD'''; 2019-2025) bekannt.
== Liewen a Karriär ==
=== Jugend a Studium ===
Den Adriano Lopes da Silva huet italieenesch a portugisesch Wuerzelen. Hien huet am Alter vu sechs Joer ugefaange [[Piano]] ze spillen. Nom Secondairesofschloss am Joer 2017 war hien zu [[Liverpool]] um ''Institute for Performing Arts'',<ref>lessentiel.lu: [https://www.lessentiel.lu/fr/story/des-artistes-qui-ont-les-moyens-de-s-exporter-796233456455 ''«Des artistes qui ont les moyens de s'exporter»''], Interview mam Cédric Botzung (12. Mäerz 2020)</ref> méi spéit huet hien eng Formatioun a Konschtgeschicht an a Musekswëssenschaft zu [[Bréissel]] gemaach.<ref name=rtl211012/><ref name=bold190619>boldmagazine.lu: [https://boldmagazine.lu/chaild-je-vois-le-monde-avec-les-yeux-dun-enfant/?fbclid=IwAR06TV6O0a6BsJWneGmdlNO4EHGI_64NPLmGTDg9WWUTXUp4XZuX-12Fc6g ''Chaild: “Je vois le monde avec les yeux d'un enfant”''] vum Maurane Grandcolas (19. Juni 2019)</ref><ref name=culture210120>culture.lu: [https://www.culture.lu/fr/actualit%25C3%25A9s/chaild-x-maz-deux-artistes-une-amitie ''Chaild x Maz deux artistes, une amitié''] vum Godefroy Gordet (20. Januar 2021)</ref>
=== Ufank als Adrian ===
Den Adriano Lopes da Silva huet seng Gesangskarriär als Adrian ugefaangen. Ënner deem Numm koum hien 2017 op déi zweet Plaz um Concours [[Rock the South]].<ref>info-lux.com: [https://www.info-lux.com/sortie-dun-premier-clip-dune-serie-de-singles-pour-adri%CA%8Cn/pays/luxembourg-belgique/ ''Sortie d'un premier clip d'une série de singles pour ADRIɅN''] (18. Januar 2019)</ref> Am Oktober war hien zesumme mat der Band [[Zero Point Five]] den [[Opener (Optrëtt)|Opener]] vun [[Austinn]] beim Release-Concert vun deenen hirer EP ''Appetite'' an der [[Kulturzentrum Kulturfabrik|Escher Kulturfabrik]].<ref>lessentiel.lu: [https://www.lessentiel.lu/fr/story/on-etait-a-la-recherche-de-cette-british-touch-210345970179 ''«On était à la recherche de cette "British touch"»''] (25. Oktober 2017)</ref>
Am Summer 2018 huet hien dunn zwéi Präisser um [[Screaming Fields]] gewonnen: dee vun der [[SACEM Luxembourg]] fir déi bescht Kompositioun, an de Coup-de-cœur-Präis, deen et him erlaabt huet am Rocklab vun der [[Rockhal]] säin Titel ''Chimney Sweeper'' professionell opzehuelen.<ref>today.rtl.lu: [https://web.archive.org/web/20230203150736/https://today.rtl.lu/culture/music/a/1210116.html ''Screaming Fields 2018 winners announced''] (15. Juli 2018)</ref><ref>lequotidien.lu: [https://lequotidien.lu/culture/screaming-fields-les-jeunes-talents-sur-le-devant-de-la-scene/ ''Screaming Fields: les jeunes talents sur le devant de la scène''] vum (18. Juli 2018)</ref> Enn November ass dunn ''Chimney Sweeper'' als [[Single (Musek)|Single]] erauskomm. De Video dovu gouf op [[YouTube]] a [[Facebook]] iwwer 27.000-mol gekuckt.<!--Quell: Offiziell Zuelen op der Facebook & Youtubesäite vum Sänger - Stand: Dezember 2022-->
D'Joer drop huet hien eng weider Single, ''Discontinuous'', verëffentlecht. Fir déi huet hie mam Produzent [[Tom Gatti]] zesummegeschafft.<ref>today.rtl.lu: [https://today.rtl.lu/culture/music/a/1299833.html ''Adrian - Discontinuous''] (1. Februar 2019)</ref> Wéi och fir seng éischt Single huet de Mattia Bellacittà e Videoclip fir d'Lidd gedréint.
=== Neien Numm a ''Sick Water'' ===
Kuerz drop huet den Adrian sech an Chaild ëmgenannt an zesumme mam Rapper [[Maz]] d'Lidd ''Sick Water'' erausbruecht. Déi zwéi ware siwe Joer laang zesummen am Lycée an hate scho virdrun d'Lidd ''Black Wolf'' geschriwwen, dat si bei der Diplomiwwerreechung vun hirer Schoul gesongen haten, mee ni verëffentlecht hunn. ''Sick Water'' huet den Chaild an engem Stage mat der Musekerin [[Claire Parsons]] geschriwwen. Eng éischt Versioun gouf vum Jim Scheck produzéiert, déi final Versioun du vum Tom Gatti. An engem Interview sot den Chaild, hien hätt d'Lidd an enger Period geschriwwen, an där hie rose mat der Welt gewiescht wier, nodeems hie säi [[Coming Out]] hat an et mat senger Karriär net weidergaangen ass.<ref name=culture210120/><ref>[https://today.rtl.lu/culture/music/a/1333810.html ''CHAILD and MAZ team up with sensational results''] (26. Abrëll 2019)</ref> D'Lidd war en Erfolleg an ass reegelméisseg op lëtzebuergesche Radiossendere gelaf<!--"previously reached the Top 10 of national radio charts“ + "Son tube « Sick Water », chanté en duo avec Maz, est d'ailleurs restée plus de 11 semaines consécutives dans les charts des radios nationales, atteignant même le Top 10." woubäi net kloer ass, wéi eng Top 10 genee dat sinn-->.<ref>today.rtl.lu: [https://today.rtl.lu/culture/music/a/1522477.html ''Luxembourg singer-songwriter CHAiLD releases new song and video'']</ref><ref>theater.lu: [https://www.theater.lu/eventsluxembourg/206/chaild-x-maz-ezTuVj/chaild-x-maz/ ''Concerts Chaild X Maz'']</ref> Eleng op der Streamingplattform [[Spotify]] gouf d'Lidd bal 300.000-mol gelauschtert.
2019 war hien den Opener fir den australesche Sänger [[Dean Lewis]] am [[Den Atelier|Atelier]] a fir den Italieener [[Mahmood]] an der [[Rockhal]]. Och op nationale Festivallen huet den Chaild gesongen; hien ass am Mee um [[Food for Your Senses]] an am November um [[Sonic Visions]] opgetrueden. Am selwechte Mount hat hie säin éischte Concert als Solokënschtler an de Stater [[Rotonden]].<ref>rotondes.lu: [https://www.rotondes.lu/fr/archives/chaild-presents-artificiality ''CHAILD presents Artificiality'']</ref><ref>essentiallypop.com: [https://essentiallypop.com/epop/2019/10/chaild-drops-his-haunting-new-single-playground/ ''CHAiLD Drops His Haunting New Single ‘Playground’''] vum Emma Mages (14. Oktober 2019)</ref>
No e puer anere Singelen hat de Sänger mat ''Playround'' (2019) a ''Radio'' (2020) weidere Succès.
=== ''Ocean Boy'' ===
No engem Optrëtt um Hamburger Museksfestival Dockville am Summer 2021 huet hien ''Ocean Boy'' produzéiert.<ref>abendblatt.de: [https://www.abendblatt.de/kultur-live/kritiken/article233033201/dockville-festival-hamburg-konzerte.html ''Ein Hamburger Festivaltag fast ganz wie früher''] vum Tino Lange (12. August 2021)</ref> An deem Popsong séngt hien dovun, wéi e probéiert, fir sech unzepassen a sech doduerch selwer verléiert.<ref>eldo.lu: [https://www.eldo.lu/musek/xclusiv/a/113026.html ''CHAiLD- Ocean Boy''] (net datéiert)</ref> D'russesch-kanadesch Kënschtlerin Stacie Ant huet e Video fir d'Lidd produzéiert, mat dem Chaild sengem Avatar an anere Personnage an enger digitaler, iwwerperfekter a blénkeger Ästhetik.
Am Oktober haten den Chaild an de Rapper Maz zesummen e Concert an der [[Kulturzentrum Kulturfabrik|Kulturfabrik]], mam [[Maale Gars]] als Opener.<ref>kulturfabrik.lu: [https://kulturfabrik.lu/fr/event/chaild-x-maz Informatiounen iwwer de Concert]</ref>
2022 huet hie säin Image als "[[queer]]e" Kënschtler weider ausgebaut.<ref>rtl.lu: [https://www.rtl.lu/tele/no-art-on-air/a/1826903.html ''De Museker CHAiLD''] (5. Dezember 2021)</ref> Et si weider Singelen erauskomm: ''For Your Lovin'' ass eng Elektropopnummer, déi vum Max Hochmuth produzéiert gouf a fir déi den [[Isaiah Wilson]] de Museksvideo gedréint huet, ''Slow Down'' eng méi lues Nummer.<ref>eldo.lu: [https://www.eldo.lu/musek/news/a/116647.html ''Nei Single vum CHAiLD''] (net datéiert)</ref>. ''Italo Daddy'' stoung op Plaz 49 vum Top 50 vun de gréissten Hits aus dem Joer 2022 vum [[Eldoradio]]<ref>eldo.lu: [https://www.eldo.lu/aktuell/reportagen/a/121116.html ''Den Hit vum Joer 2022''] (net datéiert)</ref>. D'Lidd erzielt d'Geschicht vun "zwéi queere Jongen, déi an engem ganz traditionellen Ëmfeld opwuessen, an deem et net gär gesinn ass wann ee sech stolz weist"<ref>eldo.lu: [https://www.eldo.lu/musek/xclusiv/a/119453.html ''CHAiLD - Italo Daddy''] (net datéiert)</ref>. Donieft war den Chaild och op der Single ''Taking Over Me'' vum lëtzebuergeschen DJ [[Nosi]] ze héieren, an hien ass am Juni um Festival [[Siren's Call]] opgetrueden.
Am Dezember war den Chaild an der Kategorie "Nowuesstalent" bei der éischter Editioun vun de [[Lëtzebuerger Musekspräisser]] nominéiert<ref>wort.lu: [https://web.archive.org/web/20230203150734/https://www.wort.lu/de/kultur/die-shortlists-der-letzebuerger-musekspraeisser-stehen-fest-637cd609de135b9236081b0b ''Die Shortlists der Lëtzebuerger Musekspräisser stehen fest''] (22. November 2022)</ref> an en huet de Refrain um [[Turnup Tun]] senger Single ''Camouflage'' gesongen. Et ass dat éischt Lidd, op deem den Chaild op [[Lëtzebuergesch]] séngt.<ref>eldo.lu: [https://www.eldo.lu/musek/xclusiv/a/121212.html ''Turnup Tun feat. CHAiLD - Camouflage'']</ref><ref>eldo.lu: [https://www.eldo.lu/musek/news/a/121098.html ''"Camouflage": Kollaboratioun tëscht dem Turnup Tun an CHAiLD'']</ref>
=== Éischt EP a Luxembourg Song Contest ===
De 15. Abrëll 2023 war de Releaseconcert an der Kulturfabrik vum Chaild senger éischter [[Extended Play|EP]] ''Urgent Care''. D'Wierk gouf gutt an der Kritik opgeholl, sou krut et vun Eldoradio eng Bewäertung vun 9 op 10 mat der Beschreiwung:<ref>eldo.lu: [https://www.eldo.lu/musek/albumcheck/a/123199.html ''Albumcheck CHAiLD - Urgent Care''] (17. Abrëll 2023)</ref>
<blockquote>''"Urgent Care" ass eng ganz perséinlech EP vum lëtzebuergesche Museker, déi een als Nolauschterer ganz déif am CHAiLD seng Emotioune blécke léisst.''</blockquote>
Och aner Kriticken hunn d'Verletzlechkeet vum Sänger<ref>backseatmafia.com: [https://www.backseatmafia.com/news-chaild-releases-heartfelt-new-ep-urgent-care/ ''News: CHAiLD Releases Heartfelt New EP ‘Urgent Care’''] vum Simon Lucas-Hughes (2. Mee 2023)</ref><ref>musiccrowns.org: [https://web.archive.org/web/20230530170051/https://www.musiccrowns.org/new-music/introducing-rising-pop-artist-chaild-and-his-latest-ep-urgent-care/ ''Introducing Rising Pop Artist CHAiLD and His Latest EP “Urgent Care”''] vum Martha Blake (14. Abrëll 2023)</ref> a seng stëmmlech Performance<ref>cultr.com: [https://www.cultr.com/news/chaild-urgent-care/ CHAiLD Drops Moving EP, ‘Urgent Care’] vum Chad Downs (20. Abrëll 2023)</ref> positiv ervirgehuewen.
D'Lidder ''Hardcore'' a ''Close to You'' goufen als Single ausgekoppelt. Den 1. September 2023 hunn den Chaild an d'Sängerin [[Angel Cara]] hiren Duett ''Kiss Me While U Can'' virgestallt. Dat Dance-Pop-Lidd gouf vum [[Tun Tonnar]] produzéiert a vum Tom Gatti gemastert.<ref>eldo.lu: [https://www.eldo.lu/musek/news/a/125703.html ''Angel Cara & CHAiLD "kiss me while u can" ''] (30. August 2023)</ref>
Den 3. November 2023 verëffentlechen de [[Maz]] an den Chaild d'Lidd ''Night Call'', dat si zesumme fir de [[Luxembourg Song Contest]], d'Lëtzebuerger Virentscheedung fir de [[Eurovision Song Contest 2024]] agereecht hunn.<ref>eldo.lu: [https://www.eldo.lu/musek/news/a/126863.html ''Maz an Chaild mam Track "Night Call" fir den ESC 2024 ''] (25. Oktober 2023)</ref> D'Lidd gouf schlussendlech net fir d'Virentscheedung zeréckbehalen, mä huet et trotzdeem op déi éischt Plaz vum Chartbreaker, de Radiocharts vum Eldoradio gepackt.<ref>eldo.lu: [https://www.eldo.lu/musek/charts/chartbreaker/ Chartbreaker] (gekuckt de 26. Januar 2024)</ref> Eleng huet den Chaild et awer trotzdeem als ee vun nëmmen aacht Kënschtler a Gruppe mam Titel ''Hold On'' an Prequalifikatioun gepackt. D'Lidd gouf vum schweedesche Produzententrio Jimmy Jansson, Thomas G:son a Peter Boström produzéiert<ref>thateurovisionsite.com. [https://thateurovisionsite.com/2024/01/09/chaild-luxembourg-eurovision-2024/ ''CHAiLD's Luxembourg Song Contest 2024 entry “Hold On” released''] (9. Januar 2024)</ref>, déi schonn eng ganz Rei Titele fir Kënschtler geschriwwen hunn, déi beim Eurovision Song Contest matgemaach hunn oder matmaache wollten. ''Hold On'' koum an der Finall vum Luxembourg Song Contest op déi lescht vun aacht Plazen, gouf awer eleng op Spotify iwwer 260.000-mol gestreamt.
Am Fréijoer 2024 koumen du mat ''I Loved You (Haunt Me)'', ''Seasons'' an ''Imaginary Lover'' nach dräi weider Singelen eraus. Am Juli war den Chaild den Opener vum brittesche Sänger [[Sam Smith]] sengem Open-Air-Concert mat ronn 7.000 Zuschauer um [[Kierchbierg]].<ref>lessentiel.lu: [https://www.lessentiel.lu/fr/story/musique-ambiance-queer-a-luxexpo-avec-le-grand-sam-smith-103148597 ''Ambiance queer à Luxexpo avec le grand Sam Smith''] vum Mélissa Petit (14. Juli 2024)</ref>
=== Neien Numm: Adriano Selva ===
Ufank Februar 2025 huet hie säin neie Bünennumm "Adriano Selva" annoncéiert<!--Post op Facebook: https://www.facebook.com/watch/?v=648851337538835--> a bekannt gemaach, ee vun der [[Songwriter]]e vum Titel ''Kiss Kiss Goodybe'' vum Sänger Adonxs ze sinn, deen d'[[Tschechesch Republik]] beim [[Eurovision Song Contest 2025]] vertratt huet, et awer net an d'Finall gepackt huet.<ref>{{Citation | URL = https://www.rtl.lu/kultur/news/a/2251553.html | Titel = Den Adriano Selva alias CHAiLD huet Lidd fir Tschechien matgeschriwwen | Gekuckt = 22. Januar 2025 | Datum = 4. Februar 2025 | Editeur = [[rtl.lu]] | Sprooch = lb}}</ref>
D'Ännerung vum Numm gouf vun zwee weidere Changementer begleet: den Adriano Selva séngt elo just nach op Franséisch a schléit méi roueg Téin un. Säin éischt Lidd ''Larmes sur mer'', dat am Abrëll 2025 verëffentlech gouf, ass e franséischt Lidd am Stil vun enger [[Chanson]], dat bannent engem Joer iwwer 460.000-mol gestreamt gouf<!--2. Mee 2026: 296000 Mol op Spotifiy +165000 Mol op YouTube-->. Ee Mount méi spéit koum mat ''À fleur de peau'' eng weider Ballad eraus.
No der éischter EP ''Urgent Care'' aus dem Joer 2023 koum dunn am Februar 2026 dem Sänger seng zweet EP mam Titel ''Amour moderne'' op de Maart.
== Discographie ==
=== EPen ===
* 2023: ''Urgent Care'' {{small|(als Chaild)}}
* 2026: ''Amour moderne'' {{small|(als Adriano Selva)}}
=== Singelen ===
==== Als "Adrian" ====
* 2018: ''Chimney Sweeper''
* 2019: ''Discontinuous''
==== Als "Chaild" ====
{{div col|cols=2}}
* 2019: ''Sick Water''
* 2019: ''Artificial''
* 2019: ''Forever''
* 2019: ''Playground''
* 2020: ''Radio''
* 2020: ''Above Water''
* 2020: ''Raindrops''
* 2020: ''Circles (Live)''
* 2021: ''Ocean Boy''
* 2022: ''For Your Lovin''
* 2022: ''Slow Down''
* 2022: ''Italo Daddy''
* 2022: ''Once I'm Gone''
* 2023: ''Hardcore''
* 2023: ''Close to You''
* 2023: ''Night Call'' {{small|(mam [[Maz]])}}
* 2024: ''Hold On''
* 2024: ''I Loved You (Haunt Me)''
* 2024: ''Seasons''
* 2024: ''Imaginary Lover''
{{div col end}}
==== Als "Adriano Selva" ====
{{div col|cols=2}}
* 2025: ''Larmes sur mer''
* 2025: ''À fleur de peau''
* 2025: ''Amore Ciao''
* 2025: ''Diamants''
* 2025: ''Amour moderne''
{{div col end}}
=== Singelen als Gaaschtsänger ===
{{div col|cols=2}}
* 2022: ''Awyr / Himmel / Sky'' {{small|(Foxxglove feat. Minas, Chaild, [[Turnup Tun]])}}
* 2022: ''Taking Over Me'' {{small|([[Nosi]] feat. Chaild)}}
* 2022: ''Camouflage'' {{small|([[Turnup Tun]] feat. Chaild)}}
* 2023: ''Kiss Me While U Can'' {{small|([[Angel Cara]] feat. Chaild)}}
{{div col end}}
== Um Spaweck ==
* [https://web.archive.org/web/20230203150734/https://www.iamchaild.com/ Offiziell Websäit]
* [https://rateyourmusic.com/artist/chaild Diskografie] op [[Rate Your Music]]
* [https://www.youtube.com/@iamchaild/videos Videographie] op [[YouTube]]
{{Sozial Medien}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Sänger]]
[[Kategorie:Gebuer 1998]]
ss4rv56dxhan3itqnb77w6ik0ii5ssn
Wale fir d'Europäescht Parlament 2024 (Lëtzebuerg)
0
162745
2676907
2672831
2026-05-03T20:45:37Z
Zinneke
34
/* Portraiten */
2676907
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:EU Elections 2024 - Voting in Luxembourg - 5.jpg|thumb|E Walziedel gëtt an d'Urn gehäit]]
Bei de '''Wale fir d'Europäescht Parlament 2024''' goufen déi sechs [[Deputéierten|Deputéiert]] gewielt, déi [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] am [[Europäescht Parlament|Europäesche Parlament]] fir d'Sëtzungsperiod [[2024]]-[[2029]] vertrieden.
Si goufen den [[9. Juni]] [[2024]] ofgehalen<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2023/10/26/a704/jo|Titel=Règlement grand-ducal du 26 octobre 2023 fixant au 9 juin 2024 la date des opérations électorales concernant le Parlement européen|Gekuckt=30.10.2023|Datum=26.10.2023|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>, parallel zu [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2024|deenen an den aneren EU Länner]], déi tëscht dem 6. an 9. Juni 2024 organiséiert goufen<ref>{{Citation|URL=https://www.consilium.europa.eu/fr/press/press-releases/2023/05/22/council-confirms-6-to-9-june-2024-as-dates-for-next-european-parliament-elections/|Titel=Le Conseil confirme les dates du 6 au 9 juin 2024 comme dates des prochaines élections au Parlement européen|Gekuckt=17.06.2024|Datum=22.05.2023|Editeur=www.consilium.europa.eu|Sprooch=fr}}</ref>.
D'[[CSV]] krut mat 21,9 % vun de Stëmmen 2 Sëtz, D'LSAP (21,7 %), d'DP (18,3 %), déi Gréng (11,8 %) an d'ADR (11,8 %) jee 1. Par Rapport zu [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2019 (Lëtzebuerg)|de Wale vun 2019]] krut d'DP ee Sëtz manner, iwwerdeems d'ADR fir d'éischte Kéier een Deputéierten op Stroossbuerg schécke kann.
Am Ganzen hunn 78 Kandidaten (44 Männer a 34 Fraen) op de Lëschte vun 13 Parteie kandidéiert. Den Altersduerchschnëtt vun de Kandidate louch bei 45 Joer; de jéngste Kandidat war 19 an den eelsten 72 Joer al<ref>{{Citation|URL=https://data.public.lu/fr/datasets/r/5dcfc50c-e899-4708-8f90-144e81723387|Titel=Statistiques sur les candidats|Gekuckt=04.06.2024|Editeur=data.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
== Parteien ==
[[Fichier:Ballot paper European Parliament elections 2024 in Luxembourg (specimen).jpg|thumb|Muster vun engem Walziedel mat alle Kandidaten]]
Den 11. Abrëll 2024 goufen d'Nummere fir déi 13 Lëschten, déi bei den Europawalen untrieden, ausgeloust, mat dësem Resultat:<ref>[https://www.wort.lu/politik/die-listennummern-fuer-die-europawahlen-stehen-fest/10450132.html "Die Listennummern für die Europawahlen stehen fest."] wort.lu, 11.04.2024.</ref>
*Lëscht 1: [[Mir d'Vollek (Lëtzebuergesch Partei)|Oppositiounsbeweegung Mir d'Vollek]]
*Lëscht 2: [[Volt Lëtzebuerg|Volt Luxembourg]]
*Lëscht 3: [[LSAP]]
*Lëscht 4: [[Fokus (Lëtzebuergesch Partei)|Fokus]]
*Lëscht 5: [[KPL|KPL - d'Kommunisten]]
*Lëscht 6: [[Déi Konservativ]] - [[Liberté - Fräiheet!|D'Fräiheetspartei]]
*Lëscht 7: [[Déi Lénk]]
*Lëscht 8: [[DP]]
*Lëscht 9: [[ADR]]
*Lëscht 10: [[Zesummen - d'Bréck]]
*Lëscht 11: [[CSV]]
*Lëscht 12: [[Déi Gréng]]
*Lëscht 13: [[Piratepartei Lëtzebuerg|Piraten]]
<!--
=== Walplakater vun de Parteien ===
<gallery>
</gallery>
...
-->
== Wal ==
D'Wale fir d'Europaparlament sinn zu Lëtzebuerg obligatoresch fir Wieler tëscht 18 a 75 Joer. Och Bierger vun aneren [[Memberstaate vun der Europäescher Unioun|EU-Staaten]], déi op d'mannst 2 Joer zu Lëtzebuerg wunnen, kënne sech op d'Wielerlëschten androen a matwielen. Si dierfen dann awer net och nach am Land, wou se hierkommen, wielen.
Bréifwal ass méiglech.
Nom lëtzebuergesche Walgesetz däerf all Wieler maximal sou vill Stëmme ofginn, wéi Sëtz ze verdeele sinn, deemno 6. Déi kënnen all un eng Partei goen (duerch d'Schwäerze vum Rondel iwwer der Lëscht) oder u verschidde Kandidate verdeelt ginn (maximal 2 Stëmme pro Kandidat), déi op der selwechter oder op verschiddene Lëschte stinn („Panachage“).
[[File:2024 European Parliament Election in Luxembourg.svg|thumb]]
== Resultat ==
<!--D'Walbedeelegung louch bei %.
-->
D'[[CSV]] gouf mat 22,91 % déi stäerkst Partei, d'[[LSAP]] mat 21,72 % déi zweetstäerkst, dono koum d'[[DP]] mat 18,29 %, sou wéi [[déi Gréng]] an d'[[ADR]] mat allebéid 11,76 %. D'CSV krut 2 Sëtz, un déi aner 4 Parteie goung jee ee Sëtz. Déi aner 8 Parteien, déi kandidéiert hunn, kruten net genuch Stëmme fir e Sëtz.
Am Eenzele kruten d'Parteien déi heite Resultater:
{| class="wikitable"
! colspan="10" |'''Europawal zu Lëtzebuerg 2024'''
|-
!Partei
!Europapartei
!Fraktioun am EP
!Prozent vun de Stëmmen
!Verännerung
!Sëtz
!Verännerung
|-
| align="left" |[[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei]] (CSV)
| align="left" |[[Europäesch Vollekspartei|EVP]]
| align="left" |EVP-Fraktioun
| align="right" |22,71 %
| align="right" | + 1,81 %
| align="right" |'''2'''
| align="right" | ±0
|-
| align="left" |[[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei]] (LSAP)
| align="left" |[[Sozialdemokratesch Partei vun Europa|SPE]]
| align="left" |S&D-Fraktioun
| align="right" |21,72 %
| align="right" | + 9,53 %
| align="right" |'''1'''
| align="right" |±0
|-
| align="left" |[[Demokratesch Partei]] (DP)
| align="left" |[[Allianz vun de Liberalen an Demokrate fir Europa|ALDE]]
| align="left" |Renew
| align="right" |18,29 %
| align="right" | - 3,15 %
| align="right" |'''1'''
| align="right" | -1
|-
| align="left" |[[Déi Gréng]]
| align="left" |[[Europäesch Gréng Partei|EGP]]
| align="left" |Gréng/EFA-Fraktioun
| align="right" |11,76 %
| align="right" | - 7,15 %
| align="right" |'''1'''
| align="right" |±0
|-
| align="left" |[[Alternativ Demokratesch Reformpartei]] (ADR)
| align="left" |[[Allianz vun den Europäesche Konservativen a Reformisten|AECR]]
| align="left" |—
| align="right" |11,76 %
| align="right" | + 1,72 %
| align="right" |'''1'''
| align="right" |+1
|-
| align="left" |[[Piratepartei Lëtzebuerg]]
| align="left" |[[Europäesch Piratepartei|PPEU]]
| align="left" |—
| align="right" |4,93 %
| align="right" | - 2,78 %
| align="right" |0
| align="right" |±0
|-
| align="left" |[[Déi Lénk]]
| align="left" |[[Europäesch Lénkspartei|EL]]
| align="left" |—
| align="right" |3,15 %
| align="right" | - 1.68 %
| align="right" |0
| align="right" |±0
|-
| align="left" |[[Fokus (Lëtzebuergesch Partei)|Fokus]]
| align="left" |[[Europäesch Lénkspartei|EL]]
| align="left" |—
| align="right" |1,60 %
| align="right" | + 1,60 %
| align="right" |0
| align="right" |±0
|-
| align="left" |[[Volt Lëtzebuerg]]
| colspan="1" align="left" |
| align="left" |
| align="right" |1,04 %
| align="right" | - 1,07 %
| align="right" |0
| align="right" |±0
|-
| align="left" |[[Kommunistesch Partei Lëtzebuerg]] (KPL)
| colspan="1" align="left" |
|
| align="right" |0.97%
| align="right" | - 0,17%
| align="right" |0
| align="right" |±0
|-
| align="left" |[[Mir d'Vollek (Lëtzebuergesch Partei)|Mir d'Vollek]]
| colspan="1" align="left" |
|
| align="right" |0.85 %
| align="right" | + 0.85 %
| align="right" |0
| align="right" |nei
|-
| align="left" |[[Déi Konservativ]]
| colspan="1" align="left" |
|
| align="right" |0,58%
| align="right" | + 0,05%
| align="right" |0
| align="right" |±0
|-
| align="left" |[[Zesummen - d'Bréck]]
| colspan="1" align="left" |
|
| align="right" |0,45 %
| align="right" | + 0,45%
| align="right" |0
| align="right" |nei
|-
| colspan="3" style="background-color:#E9E9E9" align="left" |'''Total'''
| style="background-color:#E9E9E9" width="30" align="right" |'''100,0'''
| style="background-color:#E9E9E9" width="30" align="right" |'''—'''
| style="background-color:#E9E9E9" width="30" align="right" |'''6'''
| style="background-color:#E9E9E9" width="30" align="right" |'''—'''
|-
|}
{{small|Source: [https://elections.public.lu/fr/elections-europeennes/2024/resultats.html elections.public.lu]}}
Ageschriwwe Wieler nnnnnn; Zuel vun de Walziedelen nnnnn; Gëlteg Walziedelen nnnnn; Wäiss Walziedelen nnnnn. D'Sëtz ginn an enger éischter Auszielung un d'Parteie verdeelt. Eréischt da gëtt gekuckt, wéi d'Reiefolleg vun de Kandidaten an der Partei ass.
An dësem Fall war dat d'Partei nn1, nn2 an nn3 D'Reschtsëtz goungen un D, E an F.<ref>https://elections.public.lu/content/dam/elections/fr/elections-europeennes/2024/RECENSEMENT-GENERAL-2024.pdf</ref>
== Gewielt goufen ==
* [[Charles Goerens]] ([[DP]]), 86.132 Stëmmen
* [[Christophe Hansen]] ([[CSV]]), 79.804 Stëmmen - bis den 30. November 2024
* [[Marc Angel (Politiker)|Marc Angel]] ([[LSAP]]), 69.648 Stëmmen
* [[Tilly Metz]] ([[Déi Gréng]]), 43.828 Stëmmen
* [[Isabel Wiseler-Lima]] (CSV), 58.307 Stëmmen
* [[Fernand Kartheiser]] (ADR), 37.684 Stëmmen
Nogeréckelt:
* [[Martine Kemp]] (CSV, fir de Christophe Hansen), 51.670 Stëmmen
=== Portraiten ===
<gallery>
Fichier:Charles Goerens, «D’Konsequenze vun Antisemitismus a Juddeverfolgung am politischen Discours zu Lëtzebuerg, 1945-2014»-103.jpg|Charles Goerens
File:1718294477718 20240613 HANSEN Christophe LU 008.jpg|Christophe Hansen
File:1718289438997 20240612 ANGEL Marc LU 003.jpg|Marc Angel
File:1718810238391 20240619 WISELER-LIMA Isabel LU 011.jpg|Isabel Santos-Lima
Member of the European Parliament for Luxembourg Tilly Metz.jpg|Tilly Metz
File:Fernand Kartheiser MEP (2024).jpg|Fernand Kartheiser
File:Kemp MEP 2023.jpg|Martine Kemp
</gallery>
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de lëtzebuergeschen Europadeputéierten]] (1979 bis haut).
* [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2024]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|European Parliament election, 2024 (Luxembourg)|{{PAGENAME}}}}
* [http://www.elections.public.lu/fr/elections-europeennes/2024/ Inoffiziellt Resultat vun de Wale fir d'Europäescht Parlament zu Lëtzebuerg]
{{Navigatioun EP-Walen Lëtzebuerg}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Wale fir d'Europäescht Parlament (Lëtzebuerg)|2024]]
[[Kategorie:2024]]
12iglnv9z11pzy57k57uo16i4ycrpzm
Die Stimme der Sehnsucht
0
163324
2676865
2501088
2026-05-03T18:31:27Z
Melouresbot
1237
., replaced: [[ → [[ using [[Project:AWB|AWB]]
2676865
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}
{{Infobox Film nei
|Plakat=
|Produktiounsland=
|Produktiounsjoer=
|Originalsprooch=
|Format={{1,37:1}}
|Faarf=
|Faarftechnik=
|Produzent=[[Werner Ludwig]]
|Produktiounsgesellschaft=Wega-Film
|Haaptacteuren=[[Rudolf Schock]] als Stefan Berger<br>[[Waltraut Haas]] als Carola Berger<br>[[Christine Kaufmann]] als Eva<br>[[Wolf Albach-Retty]] als Enrico Alovanis<br>[[Bum Krüger]] als Beppo<br>[[Werner Peters]] als Manager Pannecke<br>[[Mady Rahl]] als Joffer Wenig<br>[[Erika von Thellmann]] als dem Carola seng Tatta<br>[[Barbara Saade]] als Infirmière<br>[[Blandine Ebinger]] als Frau am Zuch<br>[[Wolfgang Müller (Schauspiller)|Wolfgang Müller]] als Musikant<br>[[Ingeborg Schöner]] als Elena<br>[[Käte Haack]] als Luise<br>[[Michael Ande]]<br>[[Karin Evans]]<br>[[Kurt Weitkamp]]<br>[[Richard Drosten]]<br>[[Friedrich Joloff]]<br>[[Werner Schöne]]<br>[[Egon Vogel]]}}
'''Die Stimme der Sehnsucht''' ass en däitsche Film vum [[Thomas Engel]] aus dem Joer 1956.
== Ëm wat geet et am Film? ==
En Drama an dem e Sänger an e Weesekand am Mëttelpunkt stinn.
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Die Stimme der Sehnsucht}}
[[Kategorie:Däitsch Filmer]]
[[Kategorie:Däitsch Filmdramen]]
[[Kategorie:Filmer 1956]]
[[Kategorie:Filmer vum Thomas Engel]]
0pzybdydlw9qy4d6o0aqcbhxvh4z8s5
Das Donkosakenlied (Film 1956)
0
163341
2676781
2463640
2026-05-03T12:43:44Z
Puscas
735
...
2676781
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}
{{Infobox Film nei
|Regie=[[Géza von Bolváry]]
|Dréibuch=[[Juliane Kay]]
|Fotografie=[[Willi Sohm]]
|Format={{1,37:1}}
|Musek=[[Friedrich Schröder]]
|Schnëtt=[[Ingrid Wacker]]
|Produzent=[[Kurt Ulrich]]
|Produktiounsgesellschaft=Berolina-Film
|Haaptacteuren=[[Claus Biederstaedt]] als Rolf Bender<br>[[Paul Hörbiger]] als Professer Hartmann<br>[[Sabine Bethmann]] als Helga<br>[[Stefan Haar]] als Peter<br>[[Gunnar Möller]] als Heinz Stark<br>[[Willy Fritsch]] als Dr. Burger<br>[[Alice Treff]] als Elisabeth<br>[[Ingrid Stenn]] als Edith<br>[[Hans Richter (Schauspiller)|Hans Richter]] als Karl<br>[[Carla Hagen]] als Anneliese<br>[[Simone Emmerich]] als Susi<br>[[Elfie Pertramer]] als Mamm<br>[[Bruno W. Pantel]]<br>[[Else Reval]]
}}
''' Das Donkosakenlied''' ass en däitsche Film vum [[Géza von Bolváry]] aus dem Joer 1956.
== Ëm wat geet et am Film? ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Das Donkosakenlied}}
[[Kategorie:Däitsch Filmer]]
[[Kategorie:Däitsch Filmdramen]]
[[Kategorie:Filmer 1956]]
[[Kategorie:Filmer vum Géza von Bolváry]]
6zh2rydtirqyvwij1vmxu0srvil6pxm
Die gestohlene Hose
0
163618
2676922
2466855
2026-05-04T08:46:27Z
Puscas
735
.....
2676922
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}
{{Infobox Film nei
|Regie=[[Géza von Cziffra]]
|Dréibuch=[[Géza von Cziffra|Peter Trenck]]
|Fotografie=[[Willy Winterstein]]
|Format={{1,37:1}}
|Musek=[[Michael Jary]]
|Schnëtt=[[Helga Kaminski]]
|Produzent=[[Otto Meissner]]
|Produktiounsgesellschaft= Deutsche London Film
|Haaptacteuren=[[Susanne Cramer]] als Edith Martens<br>[[Siegfried Breuer jr.]] als Hans Wellner<br>[[Ruth Stephan]] als Grete Giesemann<br>[[Peter Weck]] als Toni von Rabenstein<br>[[Margarete Haagen]] als Amalie<br>[[Oskar Sima]] als Sebastian Wellner<br>[[Heinz Erhardt]] als Ferdinand Kofler<br>[[Paul Westermeier]] als Wilhelm Meyer<br>[[Lotte Lang]]<br>[[Hubert von Meyerinck]] als Signore Ricoli<br>[[Beppo Brem]] als Gendaarm<br>[[Josef Egger]]<br>[[Rudolf Carl]]}}
''' Die gestohlene Hose''' ass en däitsche Film vum [[Géza von Cziffra]] aus dem Joer 1955.
== Ëm wat geet et am Film? ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Gestohlene Hose}}
[[Kategorie:Däitsch Filmer]]
[[Kategorie:Däitsch Schwaarz-Wäiss-Filmer]]
[[Kategorie:Filmer 1956]]
[[Kategorie:Filmer vum Géza von Cziffra]]
cozi8zw6l5n5bqq2w205ebj3l57355k
The Cookie Jar Complot
0
164034
2676822
2668052
2026-05-03T14:49:07Z
Puscas
735
....
2676822
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Museksgrupp
|Numm = The Cookie Jar Complot
|Bild =
|Bildbeschreiwung = Promo-Foto fir d'EP ''Lobster Knife Fight''
|Genre = instrumentale Post-Rock a Math-Rock<ref>rtl.lu: [https://www.rtl.lu/radio/am-takt/s/4190296.html ''Am Takt: The Cookie Jar Complot & Ariel''] (7. November 2022)</ref>
|Land = {{LUX}}
|Grënnung = 2020
|Trennung =
|Websäit = [https://thecookiejarcomplot.com/ thecookiejarcomplot.com]
|Aktuell Memberen =
|Fréier Memberen =
|Memberen = Gilles Glesener (Batterie)<br>Sven Schmeler (Gittar)<br>Philipp Colling (Bass; 2022-)<br>''Just bei Concerten'':<br>Miko Buraczyk (Gittar; 2021-2023) <br>Charel Baumann (Bass; 2021)
}}
'''The Cookie Jar Complot''' ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] [[Rockmusek|Rockband]] aus dem Süde vum Land.
== Bandgeschicht ==
=== Ufanksjoren an éischt EP ===
Schonns 2011 hunn de Gilles Glesener an de Sven Schmeler heiansdo zesumme musizéiert. No enger Rei Sessions haten si och d'Grondstrukture vun e puer Lidder zesumme. Well si awer keng weider Membere fir de Projet laangfristeg rekrutéiert kruten, ass dat Ganzt bis op vereenzelt Sessions an de follgende Joren am Sand verlaf.
2020 hunn déi zwéi sech no enger laanger Paus duerch Zoufall erëmgesinn an op Initiativ vum Sven Schmeler nees ugefaangen, zesumme Lidder ze schreiwen. D'Joer drop si se fir eng éischt Kéier an den Déifferdenger Tounstudio ''Unison Studios'' bei den [[Tom Gatti]] ophuele gaangen. Do ass hir Debut-[[Extended Play|EP]] ''Caviar Capital'' entstanen, déi den 3. Dezember erauskoum.
An hirem éischte Joer konnte si um "[[Congés Annulés]]"-Festival an de Stater [[Rotonden|Rotondë]] wéi och um "Out-of-the-Crowd"-Festival spillen a ware [[Support Act]] fir ''Trupa Trupa'' (Polen), ''Standards'' (USA) a ''FEZ'' (Groussbritannien). Ausserdeem hu se de Lëtzebuerger Schrëftsteller a Journalist [[Jeff Schinker]] bei puer vu senge Virliesungen aus sengem Buch ''Ma vie sous les tentes'' musikalesch ënnerstëtzt.
2022 ass Band an d'''Unison Studios'' zeréckgaangen an huet beim Tom Gatti eng ganz Rëtsch Lidder opgeholl. Am Hierscht huet The Cookie Jar Complot mat ''Cookies'' an ''Oh Anna!'' zwou Duebelsingelen erausbruecht. Ausserdeem gouf eng Live Session vum Song ''Tides'' als Video verëffentlecht.
Ufank 2023 huet Band dunn eng weider Live Session vun der neier Single ''Beaver Deceiver'' verëffentlecht. Am Laf vum Joer konnt The Cookie Jar Complot ënner anerem mat Poly-Math (Groussbritannien) an de Rotonden optrieden an huet nieft sëllege Festivallen iwwert de Summer och um [[Usina Festival]] 2023 gespillt. Fir d'[[Releaseparty]] vu [[Seed to Tree]] am [[Den Atelier|Atelier]] waren si den Opening Act.
=== Zweet EP an Tour ===
Hir zweet EP ''Lobster Knife Fight'' koum de 27. Oktober 2023 eraus. Nodeems déi éischt EP just digital verbreet gouf, ass ''Lobster Knife Fight'' och als [[Vinyl]] op de Maart komm. Fir dëst ze feieren hat sech The Cookie Jar Complot mat [[No Metal in This Battle]] zesummegesat fir um 10. November 2023 dëse physesche Release an de Rotondë virzestellen. Als speziell Gäscht stoungen niewent Bléiser och de Pascal Useldinger ([[dEFDUMp]]) an de [[Maale Gars]] mat hinnen op der Bün.
2024 huet d'Band dunn hir éischt Tour am Ausland gemaach, déi sech iwwer e puer Daten am Vereenegte Kinnekräich gezunn huet (ë.a. London, Hull, Nottingham). Doniewent huet d'Band eng Live-Session an der [[Brauerei Bofferding]] op YouTube publizéiert a fir déi australesch Rockband [[w:en:Karnivool|Karnivool]] am Atelier geopened.
== Discographie ==
=== EPen ===
* 2021: ''Caviar Capital''
* 2023: ''Lobster Knife Fight''
* 2024: ''Live''
=== Singelen ===
{{div col|cols=2}}
* 2021: ''NEO''
* 2021: ''Sweet Dreams''
* 2022: ''Cookies''
* 2022: ''Oh Anna!''
* 2023: ''Beaver Deceiver''
* 2023: ''Cicadas''
* 2023: ''Birds Are a Lie''
* 2023: ''Tilidin Zidane''
* 2024: ''Wat mir feelt (feat. [[Maale Gars]])''
* 2025: ''Voyage voyage (feat. Emeraude Stone)''
{{div col end}}
== Um Spaweck ==
* Offiziell Presenz op [https://www.youtube.com/@thecookiejarcomplot YouTube] a [https://soundcloud.com/cookiejarband Spotify]
{{Referenzen}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Sozial Medien}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Rockgruppen]]
6q0s2zhovnmtgvb4w9uxpevrkposy17
Jaipur
0
166734
2676866
2623661
2026-05-03T18:31:28Z
Mobby 12
60927
k
2676866
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft}}
'''Jaipur''' ([[Hindi]]: जयपुर - ''Jayapur'') ass eng Stad am [[Indien|indesche]] Bundessaat [[Rajasthan]]. Si huet ronn 3 Milliounen Awunner.
Jaipur ass eng Industriestad, déi séier wiisst, mat [[Metaller|Metall]]-, [[Textilien|Textil]]-, [[Schmuck]]- a [[Chimie|cheemescher]] [[Industrie]]; an hirer Ëmgéigend ginn et [[Biergbau]] a [[Landwirtschaft]].
Se läit ronn 300 Kilometer südwestlech vun [[Delhi]], 200 Kilometer westlech vun [[Agra]] an 180 Kilometer nordwestlech vum [[Ranthambhore-Nationalpark]].
D'Stad ass e kulturellen Zentrum, mat enger [[Universitéit]], [[Theater]]en, [[Kino]]en, [[Musée]]ën, engem [[Zoo]] a [[Konschtmonument]]er. Si ass e Verkéiersknuet am Stroossen- an [[Eisebunn]]sreseau an huet e [[Fluchhafen]]. D'Alstad, bannent enger aler Stadmauer, gouf 2019 op d'Lëscht vun den [[UNESCO]]-[[Weltierfschaft]]en opgeholl.<ref>[https://www.unesco.de/kultur-und-natur/welterbe/welterbe-weltweit/neue-welterbestaetten-2019 Welterbe weltweit.] op unesco.org( nogekuckt: 01.08.2019)</ref>
== Geschicht ==
D'Stad gouf de 17. November 1727 vum [[Maharadscha]] [[Jai Singh II.]] (1686–1743) als nei Haaptstad vum [[Fürstestaat]] [[Jaipur (Staat)|Jaipur]] gegrënnt an no de Prinzipie vun der [[Shastra|Shilpa Shastra]] gebaut. Wéinst der eenheetlech rosrouder Faarf vun de Gebaier aus Sandsteen an der Alstad gëtt Jaipur ''"Pink City"'' genannt.
No der Onofhängegkeet vun Indien vu Groussbritannien, de 15. August 1947, ass de Staat Jaipur 1949 mat de Fürstestaaten [[Bikaner (Staat)|Bikaner]], [[Marwar|Jodhpur]] a [[Jaisalmer (Staat)|Jaisalmer]] zum [[Rajasthan]] fusionéiert, a Jaipur gouf deem seng Haaptsad. 2008 koum et zu enger terroristescher Attack, mat ronn 60 Doudesaffer.<ref>[https://web.archive.org/web/20080517184722/http://www.nzz.ch/nachrichten/kultur/aktuell/jaipur_ausgangssperre_anschlaege_1.733189.html Ausgangssperre in Jaipur – Behörden sprechen von Terrorangriff] 14. Mai 2008</ref>
De Stadpalais mam [[Hawa Mahal]] an de [[Jantar Mantar]]-Observatoire zielen zu de kuckeswäerte Gebaier an der Stad.
== Biller ==
<gallery>
Jaipur 03-2016 27 Hawa Mahal - Palace of the Winds.jpg|[[Hawa Mahal]]
Jaipur 03-2016 19 City Palace complex.jpg|De Stadpalais vum Jai Singh II.
Jaipur bird view.jpg|Jaipur vum Fort Nahargarh aus
</gallery>
== Literatur ==
* Gerrit Bretzler,''Jaipur – Studien zur Stadt- und Sozial-Geografie einer indischen Großstadt'', Universität Bochum, Abteilung Geowissenschaften, Dissertation 1970
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Weltierwen (Asien an Ozeanien)]]
== Um Spaweck ==
{{commonscat}}
* [https://whc.unesco.org/en/list/1605/ Jaipur City, Rajasthan] op unesco.org
* [http://www.jaipurmc.org/ Website vun der Municipal Corporation Jaipur]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Jaipur| ]]
c0vw5ofh1un78r5oa4e4yufuw05z03k
Dalle Ardenne all'inferno
0
168001
2676775
2548459
2026-05-03T12:12:22Z
Puscas
735
...
2676775
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Film nei
|Produktiounsland=[[Italien]]<br>[[Frankräich]]<br>[[Däitschland]]
|Produktiounsjoer=
|Regie=[[Alberto De Martino]]
|Dréibuch=[[Dino Verde]]<br> [[Franco Verucci]]<br>[[Sandro Continenza]]<br>[[Vincenzo Flamini]]<br>[[Alberto Silvestri]]<br> Alberto De Martino
|Fotografie=[[Giovanni Bergamini]]
|Format={{2,35:1}}
|Faarf=
|Faarftechnik={{Technicolor}}
|Musek=[[Ennio Morricone]]<br>[[Bruno Nicolai]]
|Schnëtt=[[Otello Colangeli]]
|Dekoren=
|Produzent=[[Edmondo Amati]]
|Produktiounsgesellschaft= Fida Cinematografica<br>Gloria<br>Les Productions Jacques Roitfeld
|Haaptacteuren=[[Frederick Stafford]] als Joe Mortimer<br>[[Daniela Bianchi]] als Kristina von Keist<br>[[John Ireland]] als O'Connor<br>[[Curd Jürgens]] als Von Keist<br>[[Adolfo Celi]] als Luc Rollman<br>[[Helmuth Schneider]] als Hassler<br>[[Michel Constantin]] als Rudolph Petrowsky<br>[[Howard Ross]] als John Randall<br>[[Anthony Dawson]]<br>[[Faida Nicols]] <br>[[Jacques Monod]] <br>[[Valentino Macchi]] }}
''' Dalle Ardenne all'inferno''' ass en italieensch-däitsch-franséische Film vum [[Alberto De Martino]] aus dem Joer 1967 mam [[Frederick Stafford]] an der [[Daniela Bianchi]] an den Haaptrollen.
== Ëm wat geet et am Film? ==
Kuerz virum Enn vum [[Zweete Weltkrich]] briechen dräi US-amerikanesch Krichsprisonéier aus engem däitsche Gefaangenelager an Holland aus. Si maache sech op [[Amsterdam]], fir do an der Kommandantur, an engem gesécherte Raum, u wichteg Dokumenter an och un en [[Diamant]]eschaz ze kommen...
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Dalle Ardenne all'inferno}}
[[Kategorie:Italieenesch Filmer]]
[[Kategorie:Däitsch Filmer]]
[[Kategorie:Franséisch Filmer]]
[[Kategorie:Italieenesch Krichsfilmer]]
[[Kategorie:Däitsch Krichsfilmer]]
[[Kategorie:Franséisch Krichsfilmer]]
[[Kategorie:Filmer iwwer den Zweete Weltkrich]]
[[Kategorie:Filmer 1967]]
[[Kategorie:Filmer vum Alberto De Martino]]
fut3qar7bl7uk6olxkjw5rm3gzd2zlk
Die jungen Tiger von Hongkong
0
168207
2676923
2550405
2026-05-04T08:47:46Z
Puscas
735
...
2676923
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Film nei
|Regie=[[Ernst Hofbauer]]
|Dréibuch= [[Rolf Olsen]]<br>[[August Rieger]]
|Fotografie=[[Hans Jura]]
|Format={{1,66:1}}
|Musek=[[Gert Wilden]]
|Schnëtt=[[Herbert Taschner]]
|Dekoren=[[Giuseppe Ranieri]]
|Produzent=[[Wolf C. Hartwig]]
|Produktiounsgesellschaft=Rapid-Film<br>Lisa Film
|Haaptacteuren=[[Robert Woods]] als Rodney Anderson<br>[[Véronique Vendell]] als Ann<br>[[Werner Pochath]] als Walter Hinrichs<br>[[Barbara Capell]] als Christine<br>[[Jochen Busse]] als Karl van Dreegen<br>[[Solvi Stübing]]<br>[[Michael Bulmer]]<br>[[Las Franzin]]<br>[[Huk van Es]]<br>[[Ralf Wolter]] als Bob}}
'''Die jungen Tiger von Hongkong''' ass en däitsche Film vum [[Ernst Hofbauer]] aus dem Joer 1968 mam [[Robert Woods]] an der [[Véronique Vendell]] an den Haaptrollen.
== Ëm wat geet et am Film? ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Jungen Tiger von Hongkong}}
[[Kategorie:Däitsch Filmer]]
[[Kategorie:Däitsch Abenteuerfilmer]]
[[Kategorie:Däitsch Actionfilmer]]
[[Kategorie:Filmer 1969]]
[[Kategorie:Filmer vum Ernst Hofbauer]]
npky6vxznug7ssfp9tct2k450miudgk
Die Försterbuben
0
168226
2676793
2550510
2026-05-03T13:27:54Z
Puscas
735
....
2676793
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Film nei
|Regie=[[Robert A. Stemmle]]
|Dréibuch=Robert A. Stemmle
|Fotografie=[[Hans Schneeberger]]
|Format={{1,37:1}}
|Faarftechnik={{Eastmancolor}}
|Musek=[[Herbert Trantow]]
|Schnëtt=[[Ira Oberberg]]<br>[[Klaus Eckstein]]
|Dekoren=
|Produzent=[[Fritz Klotzsch]]
|Produktiounsgesellschaft= Maxim-Film
|Haaptacteuren=[[Kurt Heintel]] als Friedolin Rufmann<br>[[Erich Auer (Schauspiller)|Erich Auer]] als Martin Rufmann<br>[[Eva Probst]] als Helene<br>[[Herta Staal]] als Bianca<br>[[Paul Hörbiger]] als Michel Schwarzaug<br>[[Annie Rosar]] als Sali<br>[[Franziska Kinz]] als Apollonia <br>[[Hermann Erhardt]] als Thomas Rufmann<br>[[Heinrich Gretler]] als Köhler<br>[[Oskar Sima]] als Gerald<br>[[Thomas Hörbiger]] als Kruspel<br>[[Louis Soldan]] als Günther Elstorff <br>[[Erik Frey]]<br>[[ Wolfgang Völz]]
}}
''' Die Försterbuben''' ass en däitsche Film aus dem Joer 1955 vum [[Robert A. Stemmle]] mam [[Kurt Heintel]] am [[Erich Auer (Schauspiller)|Erich Auer]] an den Haaptrollen no engem Roman vum [[Peter Rosegger]].
== Ëm wat geet et am Film? ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Försterbuben}}
[[Kategorie:Däitsch Filmer]]
[[Kategorie:Heimatfilmer]]
[[Kategorie:Filmer 1955]]
[[Kategorie:Filmer vum Robert A. Stemmle]]
g7y81h05c02dn1j79id0vce52n3kaw6
2676863
2676793
2026-05-03T18:30:52Z
Melouresbot
1237
/* top */ ., replaced: [[ → [[ using [[Project:AWB|AWB]]
2676863
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Film nei
|Regie=[[Robert A. Stemmle]]
|Dréibuch=Robert A. Stemmle
|Fotografie=[[Hans Schneeberger]]
|Format={{1,37:1}}
|Faarftechnik={{Eastmancolor}}
|Musek=[[Herbert Trantow]]
|Schnëtt=[[Ira Oberberg]]<br>[[Klaus Eckstein]]
|Dekoren=
|Produzent=[[Fritz Klotzsch]]
|Produktiounsgesellschaft= Maxim-Film
|Haaptacteuren=[[Kurt Heintel]] als Friedolin Rufmann<br>[[Erich Auer (Schauspiller)|Erich Auer]] als Martin Rufmann<br>[[Eva Probst]] als Helene<br>[[Herta Staal]] als Bianca<br>[[Paul Hörbiger]] als Michel Schwarzaug<br>[[Annie Rosar]] als Sali<br>[[Franziska Kinz]] als Apollonia <br>[[Hermann Erhardt]] als Thomas Rufmann<br>[[Heinrich Gretler]] als Köhler<br>[[Oskar Sima]] als Gerald<br>[[Thomas Hörbiger]] als Kruspel<br>[[Louis Soldan]] als Günther Elstorff <br>[[Erik Frey]]<br>[[Wolfgang Völz]]
}}
''' Die Försterbuben''' ass en däitsche Film aus dem Joer 1955 vum [[Robert A. Stemmle]] mam [[Kurt Heintel]] am [[Erich Auer (Schauspiller)|Erich Auer]] an den Haaptrollen no engem Roman vum [[Peter Rosegger]].
== Ëm wat geet et am Film? ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Försterbuben}}
[[Kategorie:Däitsch Filmer]]
[[Kategorie:Heimatfilmer]]
[[Kategorie:Filmer 1955]]
[[Kategorie:Filmer vum Robert A. Stemmle]]
g6x0wb9tmqg97tftf8do2r6vw2m699q
Lëscht vun de Supermarchéschaînen zu Lëtzebuerg
0
169332
2676893
2654848
2026-05-03T19:21:09Z
Bdx
7724
/* Aktiv Supermarchéschaînen */
2676893
wikitext
text/x-wiki
Dës Lëscht vu '''[[Supermarché|Supermarchéschaînen]] zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]''' ass en Deel vun de [[Wikipedia:Referenztabellen|Referenztabellen]].
== Aktiv Supermarchéschaînen ==
{|class="wikitable sortable"
|-
! Numm
! Ursprongsland
! Startjoer<ref name=Start>Joer, an deem d'Aktivitéit zu Lëtzebuerg ugefaangen huet.</ref>
! Zuel<br>Filialen
! Bemierkung
|-
| [[Alavita]]
| {{LUX}}
| 2018
| 4 {{small|(2025)}}
| Alavita ass eng Bio-Supermarchéschaîne, déi 2018 vum Anne Harles gegrënnt gouf.
|-
| [[Aldi]]
| {{DEU}}
| 1991
| 18 {{small|(2025)}}<ref>[https://www.aldi.lu/de/information/supermaerkte.html ''ALDI-Filialen und Öffnungszeiten''] op aldi.lu (nogekuckt:22.101.2025).</ref>
| Den éischten Aldi zu Lëtzebuerg huet den 19. Dezember 1991 seng Dieren zu [[Diddeleng]] opgemaach.<ref>paperjam.lu: [https://paperjam.lu/article/deja-30-ans-au-grand-duche-bon ''Déjà 30 ans au Grand-Duché! Bon anniversaire ALDI Luxembourg''] (3. Dezember 2021)</ref>
|-
| [[Auchan]]
| {{FRA}}
| 1996
| 18 {{small|(2023)}}
| Mam Akafszentrum um Stater Kierchbierg ass 1996 den éischten Auchan zu Lëtzebuerg opgaangen. 2023 war Auchan mat zwee Hypermarchéen, engem Supermarché a 15 kleng Butteker "MyAuchan" op Tankstellen zu Lëtzebuerg present.<ref name=deja/>
|-
| [[Bio-Planet]]
| {{BEL}}
| 2024
| 1 {{small|(2024)}}
| Am Februar 2024 huet den éischte Bio-Planet seng Dieren nieft dem [[Colruyt]] op der [[Cloche d'or]] opgemaach. Et gëtt nëmmen eng Filial zu Lëtzebuerg, mee Bio-Planet ass eng belsch Supermarchésketten a gehéiert dem selwechte Grupp wéi Colruyt.<ref>paperjam.lu: [https://paperjam.lu/article/bio-planet-enseigne-bio-colruy ''Bio-Planet, l’enseigne bio de Colruyt Group, s’attaque au Luxembourg''] vum Pierre Théobald (20. Februar 2024)</ref>
|-
| [[Cactus]]
| {{LUX}}
| 1967
| 67 {{small|(2023)}}
| Den éischte Cactus-Supermarché gouf 1967 zu [[Bäreldeng]] opgemaach. Cactus war 2023 mat 67 Verkafsplazen déi gréisst Supermarchésketten am Land.<ref name=deja>paperjam.lu: [https://paperjam.lu/article/e-leclerc-n3-marche-au-luxembo ''E.Leclerc, déjà n°3 derrière Cactus et Delhaize''] vum Catherine Kurzawa (24. Juli 2023)</ref>
|-
| [[Carrefour (Supermarché)|Carrefour]]
| {{FRA}}
| 1999 oder 2000
| 3 {{small|(2023)}}<ref name=deja/>
| Carrefour Belgique huet 2014 en éischte Carrefour Express an der [[Al Avenue|Aler Avenue]] an der Stad Lëtzebuerg opgemaach. 15 Joer virdru gouf schonn e Carrefour Market zu [[Maarnech]] opgemaach.<ref>paperjam.lu: [https://paperjam.lu/article/news-carrefour-cherche-a-setendre-au-luxembourg ''Carrefour cherche à s’étendre au Luxembourg''] vum Jean-Michel Lalieu (1. Abrëll 2015)</ref><ref>gondola.be: [https://www.gondola.be/fr/news/le-premier-carrefour-express-luxembourg-ville ''Le premier Carrefour Express à Luxembourg ville''] (29. Oktober 2014)</ref>
|-
| [[Colruyt (supermarket)|Colruyt]]
| {{BEL}}
| 2008
| 5 {{small|(2024)}}<ref>paperjam.lu: [https://paperjam.lu/article/108-milliards-euros-chiffre-af ''Le bénéfice de Colruyt s’établit à plus d’un milliard.''] vum Rebeca Suay (31.07.2024)</ref>
| Den éischte Colruyt war deen zu [[Miersch]]. Zum selwechte Grupp zielt och d'Kette Bio-Planet.<ref>paperjam.lu: [https://paperjam.lu/article/6e-colruyt-au-luxembourg-avant ''Un 6e Colruyt au Luxembourg avant Bio-Planet''] vum Catherine Kurzawa (4. Oktober 2022)</ref>
|-
| [[Delhaize]]
| {{BEL}}
| 1922
| 60 {{small|(2024)}}<ref>{{Citation | URL = https://press.delhaize.be/delhaize-continue-a-densifier-sa-presence-au-grand-duche-du-luxembourg-et-fete-son-60eme-magasin-avec-le-proxy-bettborn# | Titel = Delhaize continue à densifier sa présence au Grand-Duché du Luxembourg et fête son 60ème magasin avec le Proxy Bettborn | Gekuckt = 22. Januar 2025 | Datum = 16 Juni 2024 | Editeur = delhaize.be | Sprooch = fr }}</ref>
| Kuerz éier d'[[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun]] am Dezember 1922 a Kraaft getrueden ass hunn déi belsch "Établissements Delhaize frères et Cie" de Supermarché "Le Lion" an der Stad Lëtzebuerg opgemaach.<ref>delhaize.be: [https://press.delhaize.be/delhaize-celebre-ses-100-ans-de-proximite-avec-les-luxembourgeois# ''Delhaize célèbre ses 100 ans de proximité avec les Luxembourgeois''] (21. Abrëll 2022)</ref><ref>chronicle.lu: [https://chronicle.lu/category/shopping-1/41709-interview-cedric-gonnet-on-100-years-of-delhaize-in-luxembourg ''Interview: Cédric Gonnet on 100 Years of Delhaize in Luxembourg''] (12. Juli 2022)</ref> Zu Lëtzebuerg schaffe si och ënnert dem Numm "Delhaize Proxy" an "Delhaize Shop&Go".
|-
| [[E.Leclerc]]
| {{FRA}}
| 2023
| 27 {{small|(2023)}}<ref name=deja/>
| D'franséisch Chaîne huet sech 2023 zu Lëtzebuerg etabléiert, andeems si déi lëtzebuergesch Aktivitéite vun de belsche Ketten [[Cora (Supermarché)|Cora]] (2 Filialen), [[Match (Supermarché)|Match]] (12 Filialen) a [[Smatch]] (13 Filialen) iwwerholl huet.<ref name=LDelquitte/><ref name=CMSjetzt/>
|-
| [[Grand Frais]]
| {{FRA}}
| 2020
| 3 {{small|(2025)}}
| Nodeems 2020 en éischte Grand Frais zu [[Contern]] seng Dieren opgemaach huet, koumen dräi Joer méi spéit zwéi weiderer zu [[Miersch]] an zu [[Wickreng]] dobäi.<ref>paperjam.lu: [https://paperjam.lu/article/double-ouverture-grand-frais-a ''Grand Frais ouvre deux nouveaux magasins au Luxembourg''] vum Catherine Kurzawa (7. November 2022)</ref>
|-
| [[Lidl]]
| {{DEU}}
| 2001
| 13 {{small|(2021)}}<ref>{{Citation | URL = https://www.virgule.lu/luxembourg/aldi-lidl-faut-il-faire-ses-courses-au-luxembourg-en-france-ou-en-belgique/12459447.html | Titel = Aldi-Lidl: faut-il faire ses courses au Luxembourg, en France ou en Belgique? | Gekuckt = 22. Januar 2025 | Auteur = Julien Carette | Datum = | Editeur = virgule.lu | Sprooch = fr}}</ref>
| Den éischte Lidl gouf 2001 zu [[Déifferdéng]] ageweit.<ref>tageblatt.lu: [https://www.tageblatt.lu/wirtschaft/seit-20-jahren-in-luxemburg-lidl-feiert-geburtstag/ ''Supermärkte: Seit 20 Jahren in Luxemburg – Lidl feiert Geburtstag''] vum Christian Muller (1. Oktober 2021)</ref>
|-
| [[Monoprix]]
| {{FRA}}
| 2014
| 5 {{small|(2025)}}
| Den éischte Monoprix ass am Februar 2014 op der [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Garer Quartier an der Stad Lëtzebuerg]] opgaangen.<ref>wort.lu: [https://www.wort.lu/luxemburg/startschuss-fuer-monoprix-in-drei-wochen/695906.html ''Startschuss für Monoprix in drei Wochen''] (3. Februar 2014)</ref>
|-
| [[Naturalia]]
| {{FRA}}
| 2017
| 2 {{small|(2025)}}
| De Bio-Supermarché, deen zum selwechte Grupp wéi de [[Monoprix]] gehéiert, huet sech 2018 mat enger éischter Filial an der [[Rue Joseph-Junck]] am Stater Garer Quartier néiergelooss, éier eng zweete Fillial zwee Joer drop an der [[Philippsgaass]] opgemaach gouf.<ref>paperjam.lu: [https://paperjam.lu/article/news-un-naturalia-et-un-monop-a-la-gare-en-septembre ''Un Naturalia et un Monop’ à la gare en septembre''] vum Céline Coubray (13. Juli 2017)</ref><ref>: [https://paperjam.lu/article/deuxieme-point-vente-naturalia ''Un deuxième point de vente Naturalia à Luxembourg''] vum Jean-Michel Lalieu (24. September 2019)</ref>
|-
| [[Naturata]]
| {{LUX}}
| 1989
| 10 {{small|(2025)}}
| Den Naturata am [[Rollengergronn]] an der Stad Lëtzebuerg gouf 1989 als Verkafsplaz vun der [[Bio-Bauere-Genossenschaft Lëtzebuerg]] (BIOG) gegrënnt.<ref>paperjam.lu: [https://paperjam.lu/article/naturata-bio-marches-garants-1 ''Les Naturata Bio Marchés, garants du 100% bio''] vum Naturata (27. Oktober 2023)</ref><ref>naturata.lu: [https://www.naturata.lu/de/naturata/ueber-uns ''Über uns''] (nogekuckt den 21. Januar 2025)</ref>
|-
| [[Pall (Supermarché)|Pall]]
| {{LUX}}
| 1982
| 6 {{small|(2025)}}
| De Pallcenter gouf 1982 zu [[Uewerpallen]] opgemaach.<ref>pallcenter.lu: [https://www.pallcenter.lu/lesprit-pall/ ''L'esprit Pall''] (nogekuckt den 21. Januar 2025)</ref> Duerno gouf op verschiddenen anere Plazen am Land weider Supermarchéë mam Numm "Pall" opgemaach.
|-
| [[Primavera (Supermarché)|Primavera]]
| {{LUX}}
| 1974
| 4 {{small|(2025)}}
| Primavera gouf 1974 als kleng portugisesch [[Epicerie]] an der Stater [[Rue Joseph-Junck|Joseph-Junck-Strooss]] gegrënnt.<ref>virgule.lu: [https://www.virgule.lu/luxembourg/rui-manuel-le-patron-des-supermarches-primavera-souhaite-se-lancer-dans-une-nouvelle-formule/11714828.html ''Rui Manuel, le patron des supermarchés Primavera, souhaite se lancer dans une nouvelle formule''] vum Tiago Rodrigues (16. Abrëll 2024)</ref><ref>contacto.lu: [https://www.contacto.lu/economia/primavera-vai-abrir-centro-comercial-em-gasperich/352808.html ''Primavera vai abrir centro comercial em Gasperich''] (18. September 2013)</ref>
|-
| [[Rewe]]
| {{DEU}}
| 2017
| 1 {{small|(2025)}}
| Rewe ass eng däitsch Chaîne, vun där et just eng Filial am Nonnemillen-Center zu [[Iechternach]] gëtt. Si leeft ënnert dem Numm "REWE:XL Hundertmark" als [[Franchise]].<ref>gondola.be: [https://www.gondola.be/fr/news/rewe-se-lance-lassaut-du-luxembourg ''Rewe se lance à l’assaut du Luxembourg''] (24. August 2017)</ref>
|}
== Fréier Supermarchéschaînen ==
{|class="wikitable sortable"
|-
! Numm
! Ursprongsland
! Startjoer<ref name=Start/>
! Schlussjoer<ref>Joer, an deem d'Aktivitéit zu Lëtzebuerg opgehalen huet.</ref>
! Bemierkung
|-
| [[Alima]]
| {{LUX}}
| 1951
| 2025
| D'Chaîne war just an der Stad Lëtzebuerg aktiv an hat zu hire beschten Zäite véier Filialen.
|-
|[[Big Star (Supermarché)|Big Star]]
|{{LUX}}
|≈1975
|≈2005
|Chaîne vun 3 Supermarchéen zu Beggen, Esch-Uelzecht a Péiteng<!--kuckt RCS: B13275, A325772, B23439, B21370)-->
|-
| [[Cora (Supermarché)|Cora]]
| {{BEL}}
| 2002
| 2024
| Cora huet genee wéi d'Kette [[Match (Supermarché)|Match]] a Smatch zum belsche [[Grupp Louis Delhaize]] gezielt, dee seng Aktivitéiten zu Lëtzebuerg 2023 un de franséische Grupp [[E.Leclerc]] verkaaft huet. Den Hypermarché Cora zu Féiz gouf 2002 ageweit, deen am Akafszentrum [[City Concorde]] am huet e puer Joer méi spéit de grousse Match ersat.<ref>paperjam.lu: [https://paperjam.lu/article/news-trois-hypers-et-un-marche ''Trois hypers et un marché''] vum Vincent Ruck (9. Juli 2002)</ref> Zum Schluss hate si ronn 470 Beschäftegter.<ref name=LDelquitte>retaildetail.be: [https://www.retaildetail.be/fr/news/food/louis-delhaize-quitte-egalement-le-luxembourg/ ''Louis Delhaize quitte également le Luxembourg''] vum Maarten Reul (24. Juli 2023)</ref><ref name=CMSjetzt>wort.lu: [https://www.wort.lu/wirtschaft/cora-match-und-smatch-gehoren-jetzt-zu-e.leclerc/4813665.html ''Cora, Match und Smatch gehören jetzt zu E.Leclerc''] vum Uwe Hentschel (17. November 2023)</ref><ref>virgule.lu: [https://www.virgule.lu/luxembourg/le-cora-concorde-est-le-premier-a-passer-sous-l-enseigne-e.-leclerc/9274087.html ''Le Cora Concorde est le premier à passer sous l’enseigne E. Leclerc''] vum Mélodie Mouzon (13. Mäerz 2024)</ref>
|-
| [[Match (Supermarché)|Match]]
| {{BEL}}
| 1974
| 2023
| Match huet genee wéi d'Kette Smatch a Cora zum belsche [[Grupp Louis Delhaize]] gezielt, dee seng Aktivitéiten zu Lëtzebuerg 2023 un de franséische Grupp [[E.Leclerc]] verkaaft huet. Zum Schluss gouf et zwielef Match-Filialen.<ref name=LDelquitte/><ref name=CMSjetzt/><ref name=tourMatch>virgule.lu: [https://www.virgule.lu/luxembourg/apres-cora-match-entame-a-son-tour-la-bascule-vers-leclerc/9585458.html ''Après Cora, Match entame à son tour la bascule vers Leclerc''] vum Christophe Lemaire (23. Mäerz 2024)</ref> Den éischte Match zu Lëtzebuerg gouf 1974 am Akafszentrum [[City Concorde]] ageweit.<ref>paperjam.lu: [https://paperjam.lu/article/news-commerce-belle-de-match-capellen ''Commerce : Belle de Match à Capellen''] vum Alain Ducat (24. Mäerz 2006)</ref>
|-
| [[Smatch]]
| {{BEL}}
| ?
| 2023
| Smatch huet genee wéi d'Kette [[Match (Supermarché)|Match]] a Cora zum belsche [[Grupp Louis Delhaize]] gezielt, dee seng Aktivitéiten zu Lëtzebuerg 2023 un de franséische Grupp [[E.Leclerc]] verkaaft huet. Zum Schluss gouf et dräizéng Smatch-Filialen.<ref name=LDelquitte/><ref name=CMSjetzt/><ref name=tourMatch/> Smatch-Butteker hunn no 2001 déi fréier Profi-Butteker iwwerholl.<ref>lalibre.be: [https://www.lalibre.be/economie/entreprises-startup/2001/09/28/match-le-retour-PYXNZLD6J5DULB33VY57MCR7M4/ ''Match: le retour''] vum Sandrine Vandendooren (28. September 2001)</ref>
|-
|}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Lescht vu Supermarchéschaînen zu Lëtzebuerg}}
[[Kategorie:Handel]]
[[Kategorie:Lëschten (Ekonomie)|Molkereien]]
brx9dn2sd6f7bh8dl628oybcl1tzdqc
2676894
2676893
2026-05-03T19:21:49Z
Bdx
7724
/* Aktiv Supermarchéschaînen */
2676894
wikitext
text/x-wiki
Dës Lëscht vu '''[[Supermarché|Supermarchéschaînen]] zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]''' ass en Deel vun de [[Wikipedia:Referenztabellen|Referenztabellen]].
== Aktiv Supermarchéschaînen ==
{|class="wikitable sortable"
|-
! Numm
! Ursprongsland
! Startjoer<ref name=Start>Joer, an deem d'Aktivitéit zu Lëtzebuerg ugefaangen huet.</ref>
! Zuel<br>Filialen
! Bemierkung
|-
| [[Alavita]]
| {{LUX}}
| 2018
| 4 {{small|(2025)}}
| Alavita ass eng Bio-Supermarchéschaîne, déi 2018 vum Anne Harles gegrënnt gouf.
|-
| [[Aldi]]
| {{DEU}}
| 1991
| 18 {{small|(2025)}}<ref>[https://www.aldi.lu/de/information/supermaerkte.html ''ALDI-Filialen und Öffnungszeiten''] op aldi.lu (nogekuckt:22.101.2025).</ref>
| Den éischten Aldi zu Lëtzebuerg huet den 19. Dezember 1991 seng Dieren zu [[Diddeleng]] opgemaach.<ref>paperjam.lu: [https://paperjam.lu/article/deja-30-ans-au-grand-duche-bon ''Déjà 30 ans au Grand-Duché! Bon anniversaire ALDI Luxembourg''] (3. Dezember 2021)</ref>
|-
| [[Auchan]]
| {{FRA}}
| 1996
| 18 {{small|(2023)}}
| Mam Akafszentrum um Stater Kierchbierg ass 1996 den éischten Auchan zu Lëtzebuerg opgaangen. 2023 war Auchan mat zwee Hypermarchéen, engem Supermarché a 15 kleng Butteker "MyAuchan" op Tankstellen zu Lëtzebuerg present.<ref name=deja/>
|-
| [[Bio-Planet]]
| {{BEL}}
| 2024
| 1 {{small|(2024)}}
| Am Februar 2024 huet den éischte Bio-Planet seng Dieren nieft dem [[Colruyt]] op der [[Cloche d'or]] opgemaach. Et gëtt nëmmen eng Filial zu Lëtzebuerg, mee Bio-Planet ass eng belsch Supermarchésketten a gehéiert dem selwechte Grupp wéi Colruyt.<ref>paperjam.lu: [https://paperjam.lu/article/bio-planet-enseigne-bio-colruy ''Bio-Planet, l’enseigne bio de Colruyt Group, s’attaque au Luxembourg''] vum Pierre Théobald (20. Februar 2024)</ref>
|-
| [[Cactus]]
| {{LUX}}
| 1967
| 67 {{small|(2023)}}
| Den éischte Cactus-Supermarché gouf 1967 zu [[Bäreldeng]] opgemaach. Cactus war 2023 mat 67 Verkafsplazen déi gréisst Supermarchésketten am Land.<ref name=deja>paperjam.lu: [https://paperjam.lu/article/e-leclerc-n3-marche-au-luxembo ''E.Leclerc, déjà n°3 derrière Cactus et Delhaize''] vum Catherine Kurzawa (24. Juli 2023)</ref>
|-
| [[Carrefour (Supermarché)|Carrefour]]
| {{FRA}}
| 1999 oder 2000
| 3 {{small|(2023)}}<ref name=deja/>
| Carrefour Belgique huet 2014 en éischte Carrefour Express an der [[Al Avenue|Aler Avenue]] an der Stad Lëtzebuerg opgemaach. 15 Joer virdru gouf schonn e Carrefour Market zu [[Maarnech]] opgemaach.<ref>paperjam.lu: [https://paperjam.lu/article/news-carrefour-cherche-a-setendre-au-luxembourg ''Carrefour cherche à s’étendre au Luxembourg''] vum Jean-Michel Lalieu (1. Abrëll 2015)</ref><ref>gondola.be: [https://www.gondola.be/fr/news/le-premier-carrefour-express-luxembourg-ville ''Le premier Carrefour Express à Luxembourg ville''] (29. Oktober 2014)</ref>
|-
| [[Colruyt (supermarket)|Colruyt]]
| {{BEL}}
| 2008
| 5 {{small|(2024)}}<ref>paperjam.lu: [https://paperjam.lu/article/108-milliards-euros-chiffre-af ''Le bénéfice de Colruyt s’établit à plus d’un milliard.''] vum Rebeca Suay (31.07.2024)</ref>
| Den éischte Colruyt war deen zu [[Miersch]]. Zum selwechte Grupp zielt och d'Kette Bio-Planet.<ref>paperjam.lu: [https://paperjam.lu/article/6e-colruyt-au-luxembourg-avant ''Un 6e Colruyt au Luxembourg avant Bio-Planet''] vum Catherine Kurzawa (4. Oktober 2022)</ref>
|-
| [[Delhaize]]
| {{BEL}}
| 1922
| 60 {{small|(2024)}}<ref>{{Citation | URL = https://press.delhaize.be/delhaize-continue-a-densifier-sa-presence-au-grand-duche-du-luxembourg-et-fete-son-60eme-magasin-avec-le-proxy-bettborn# | Titel = Delhaize continue à densifier sa présence au Grand-Duché du Luxembourg et fête son 60ème magasin avec le Proxy Bettborn | Gekuckt = 22. Januar 2025 | Datum = 16 Juni 2024 | Editeur = delhaize.be | Sprooch = fr }}</ref>
| Kuerz éier d'[[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun]] am Dezember 1922 a Kraaft getrueden ass hunn déi belsch "Établissements Delhaize frères et Cie" de Supermarché "Le Lion" an der Stad Lëtzebuerg opgemaach.<ref>delhaize.be: [https://press.delhaize.be/delhaize-celebre-ses-100-ans-de-proximite-avec-les-luxembourgeois# ''Delhaize célèbre ses 100 ans de proximité avec les Luxembourgeois''] (21. Abrëll 2022)</ref><ref>chronicle.lu: [https://chronicle.lu/category/shopping-1/41709-interview-cedric-gonnet-on-100-years-of-delhaize-in-luxembourg ''Interview: Cédric Gonnet on 100 Years of Delhaize in Luxembourg''] (12. Juli 2022)</ref> Zu Lëtzebuerg schaffe si och ënnert dem Numm "Delhaize Proxy" an "Delhaize Shop&Go".
|-
| [[E.Leclerc]]
| {{FRA}}
| 2023
| 27 {{small|(2023)}}<ref name=deja/>
| D'franséisch Chaîne huet sech 2023 zu Lëtzebuerg etabléiert, andeems si déi lëtzebuergesch Aktivitéite vun de belsche Ketten [[Cora (Supermarché)|Cora]] (2 Filialen), [[Match (Supermarché)|Match]] (12 Filialen) a [[Smatch]] (13 Filialen) iwwerholl huet.<ref name=LDelquitte/><ref name=CMSjetzt/>
|-
| [[Grand Frais]]
| {{FRA}}
| 2020
| 3 {{small|(2025)}}
| Nodeems 2020 en éischte Grand Frais zu [[Contern]] seng Dieren opgemaach huet, koumen dräi Joer méi spéit zwéi weiderer zu [[Miersch]] an zu [[Wickreng]] dobäi.<ref>paperjam.lu: [https://paperjam.lu/article/double-ouverture-grand-frais-a ''Grand Frais ouvre deux nouveaux magasins au Luxembourg''] vum Catherine Kurzawa (7. November 2022)</ref>
|-
| [[Lidl]]
| {{DEU}}
| 2001
| 13 {{small|(2021)}}<ref>{{Citation | URL = https://www.virgule.lu/luxembourg/aldi-lidl-faut-il-faire-ses-courses-au-luxembourg-en-france-ou-en-belgique/12459447.html | Titel = Aldi-Lidl: faut-il faire ses courses au Luxembourg, en France ou en Belgique? | Gekuckt = 22. Januar 2025 | Auteur = Julien Carette | Datum = | Editeur = virgule.lu | Sprooch = fr}}</ref>
| Den éischte Lidl gouf 2001 zu [[Déifferdéng]] ageweit.<ref>tageblatt.lu: [https://www.tageblatt.lu/wirtschaft/seit-20-jahren-in-luxemburg-lidl-feiert-geburtstag/ ''Supermärkte: Seit 20 Jahren in Luxemburg – Lidl feiert Geburtstag''] vum Christian Muller (1. Oktober 2021)</ref>
|-
| [[Monoprix]]
| {{FRA}}
| 2014
| 5 {{small|(2025)}}
| Den éischte Monoprix ass am Februar 2014 op der [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Garer Quartier an der Stad Lëtzebuerg]] opgaangen.<ref>wort.lu: [https://www.wort.lu/luxemburg/startschuss-fuer-monoprix-in-drei-wochen/695906.html ''Startschuss für Monoprix in drei Wochen''] (3. Februar 2014)</ref>
|-
| [[Naturalia]]
| {{FRA}}
| 2017
| 2 {{small|(2025)}}
| De Bio-Supermarché, deen zum selwechte Grupp wéi de [[Monoprix]] gehéiert, huet sech 2018 mat enger éischter Filial an der [[Rue Joseph-Junck]] am Stater Garer Quartier néiergelooss, éier eng zweete Fillial zwee Joer drop an der [[Philippsgaass]] opgemaach gouf.<ref>paperjam.lu: [https://paperjam.lu/article/news-un-naturalia-et-un-monop-a-la-gare-en-septembre ''Un Naturalia et un Monop’ à la gare en septembre''] vum Céline Coubray (13. Juli 2017)</ref><ref>paperjam.lu: [https://paperjam.lu/article/deuxieme-point-vente-naturalia ''Un deuxième point de vente Naturalia à Luxembourg''] vum Jean-Michel Lalieu (24. September 2019)</ref>
|-
| [[Naturata]]
| {{LUX}}
| 1989
| 10 {{small|(2025)}}
| Den Naturata am [[Rollengergronn]] an der Stad Lëtzebuerg gouf 1989 als Verkafsplaz vun der [[Bio-Bauere-Genossenschaft Lëtzebuerg]] (BIOG) gegrënnt.<ref>paperjam.lu: [https://paperjam.lu/article/naturata-bio-marches-garants-1 ''Les Naturata Bio Marchés, garants du 100% bio''] vum Naturata (27. Oktober 2023)</ref><ref>naturata.lu: [https://www.naturata.lu/de/naturata/ueber-uns ''Über uns''] (nogekuckt den 21. Januar 2025)</ref>
|-
| [[Pall (Supermarché)|Pall]]
| {{LUX}}
| 1982
| 6 {{small|(2025)}}
| De Pallcenter gouf 1982 zu [[Uewerpallen]] opgemaach.<ref>pallcenter.lu: [https://www.pallcenter.lu/lesprit-pall/ ''L'esprit Pall''] (nogekuckt den 21. Januar 2025)</ref> Duerno gouf op verschiddenen anere Plazen am Land weider Supermarchéë mam Numm "Pall" opgemaach.
|-
| [[Primavera (Supermarché)|Primavera]]
| {{LUX}}
| 1974
| 4 {{small|(2025)}}
| Primavera gouf 1974 als kleng portugisesch [[Epicerie]] an der Stater [[Rue Joseph-Junck|Joseph-Junck-Strooss]] gegrënnt.<ref>virgule.lu: [https://www.virgule.lu/luxembourg/rui-manuel-le-patron-des-supermarches-primavera-souhaite-se-lancer-dans-une-nouvelle-formule/11714828.html ''Rui Manuel, le patron des supermarchés Primavera, souhaite se lancer dans une nouvelle formule''] vum Tiago Rodrigues (16. Abrëll 2024)</ref><ref>contacto.lu: [https://www.contacto.lu/economia/primavera-vai-abrir-centro-comercial-em-gasperich/352808.html ''Primavera vai abrir centro comercial em Gasperich''] (18. September 2013)</ref>
|-
| [[Rewe]]
| {{DEU}}
| 2017
| 1 {{small|(2025)}}
| Rewe ass eng däitsch Chaîne, vun där et just eng Filial am Nonnemillen-Center zu [[Iechternach]] gëtt. Si leeft ënnert dem Numm "REWE:XL Hundertmark" als [[Franchise]].<ref>gondola.be: [https://www.gondola.be/fr/news/rewe-se-lance-lassaut-du-luxembourg ''Rewe se lance à l’assaut du Luxembourg''] (24. August 2017)</ref>
|}
== Fréier Supermarchéschaînen ==
{|class="wikitable sortable"
|-
! Numm
! Ursprongsland
! Startjoer<ref name=Start/>
! Schlussjoer<ref>Joer, an deem d'Aktivitéit zu Lëtzebuerg opgehalen huet.</ref>
! Bemierkung
|-
| [[Alima]]
| {{LUX}}
| 1951
| 2025
| D'Chaîne war just an der Stad Lëtzebuerg aktiv an hat zu hire beschten Zäite véier Filialen.
|-
|[[Big Star (Supermarché)|Big Star]]
|{{LUX}}
|≈1975
|≈2005
|Chaîne vun 3 Supermarchéen zu Beggen, Esch-Uelzecht a Péiteng<!--kuckt RCS: B13275, A325772, B23439, B21370)-->
|-
| [[Cora (Supermarché)|Cora]]
| {{BEL}}
| 2002
| 2024
| Cora huet genee wéi d'Kette [[Match (Supermarché)|Match]] a Smatch zum belsche [[Grupp Louis Delhaize]] gezielt, dee seng Aktivitéiten zu Lëtzebuerg 2023 un de franséische Grupp [[E.Leclerc]] verkaaft huet. Den Hypermarché Cora zu Féiz gouf 2002 ageweit, deen am Akafszentrum [[City Concorde]] am huet e puer Joer méi spéit de grousse Match ersat.<ref>paperjam.lu: [https://paperjam.lu/article/news-trois-hypers-et-un-marche ''Trois hypers et un marché''] vum Vincent Ruck (9. Juli 2002)</ref> Zum Schluss hate si ronn 470 Beschäftegter.<ref name=LDelquitte>retaildetail.be: [https://www.retaildetail.be/fr/news/food/louis-delhaize-quitte-egalement-le-luxembourg/ ''Louis Delhaize quitte également le Luxembourg''] vum Maarten Reul (24. Juli 2023)</ref><ref name=CMSjetzt>wort.lu: [https://www.wort.lu/wirtschaft/cora-match-und-smatch-gehoren-jetzt-zu-e.leclerc/4813665.html ''Cora, Match und Smatch gehören jetzt zu E.Leclerc''] vum Uwe Hentschel (17. November 2023)</ref><ref>virgule.lu: [https://www.virgule.lu/luxembourg/le-cora-concorde-est-le-premier-a-passer-sous-l-enseigne-e.-leclerc/9274087.html ''Le Cora Concorde est le premier à passer sous l’enseigne E. Leclerc''] vum Mélodie Mouzon (13. Mäerz 2024)</ref>
|-
| [[Match (Supermarché)|Match]]
| {{BEL}}
| 1974
| 2023
| Match huet genee wéi d'Kette Smatch a Cora zum belsche [[Grupp Louis Delhaize]] gezielt, dee seng Aktivitéiten zu Lëtzebuerg 2023 un de franséische Grupp [[E.Leclerc]] verkaaft huet. Zum Schluss gouf et zwielef Match-Filialen.<ref name=LDelquitte/><ref name=CMSjetzt/><ref name=tourMatch>virgule.lu: [https://www.virgule.lu/luxembourg/apres-cora-match-entame-a-son-tour-la-bascule-vers-leclerc/9585458.html ''Après Cora, Match entame à son tour la bascule vers Leclerc''] vum Christophe Lemaire (23. Mäerz 2024)</ref> Den éischte Match zu Lëtzebuerg gouf 1974 am Akafszentrum [[City Concorde]] ageweit.<ref>paperjam.lu: [https://paperjam.lu/article/news-commerce-belle-de-match-capellen ''Commerce : Belle de Match à Capellen''] vum Alain Ducat (24. Mäerz 2006)</ref>
|-
| [[Smatch]]
| {{BEL}}
| ?
| 2023
| Smatch huet genee wéi d'Kette [[Match (Supermarché)|Match]] a Cora zum belsche [[Grupp Louis Delhaize]] gezielt, dee seng Aktivitéiten zu Lëtzebuerg 2023 un de franséische Grupp [[E.Leclerc]] verkaaft huet. Zum Schluss gouf et dräizéng Smatch-Filialen.<ref name=LDelquitte/><ref name=CMSjetzt/><ref name=tourMatch/> Smatch-Butteker hunn no 2001 déi fréier Profi-Butteker iwwerholl.<ref>lalibre.be: [https://www.lalibre.be/economie/entreprises-startup/2001/09/28/match-le-retour-PYXNZLD6J5DULB33VY57MCR7M4/ ''Match: le retour''] vum Sandrine Vandendooren (28. September 2001)</ref>
|-
|}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Lescht vu Supermarchéschaînen zu Lëtzebuerg}}
[[Kategorie:Handel]]
[[Kategorie:Lëschten (Ekonomie)|Molkereien]]
f0s2jdlrdvv1uayh22mc5eca3eustq7
Cœur-sur-Mer
0
169636
2676774
2674433
2026-05-03T12:08:18Z
Puscas
735
....
2676774
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Film nei
|Regie=[[Jacques Daniel-Norman]]
|Dréibuch=Jacques Daniel-Norman<br>[[Jean-Charles Reynaud]]<br>[[Marcel E. Grancher]]
|Fotografie=[[André Germain]]
|Format={{1,37:1}}
|Faarf=[[Schwaarz-Wäiss]]
|Faarftechnik=
|Musek=[[Louiguy]]
|Schnëtt=[[Gabriel Rongier]]
|Dekoren=
|Produzent=[[André Roy (Filmregisseur)|André Roy]]
|Produktiounsgesellschaft= Roy Films
|Haaptacteuren=[[André Claveau]] als Claudius Paquito<br>[[Armand Bernard]] als Modeste Cotivet<br>[[Mona Monick]] als Sekretärin <br>[[Daisy Daix]] als Lulu de Sainte-Cassette <br>[[Jean Tissier]] als Palamède<br>[[Jacques Charon]] als Prënz<br>[[Alfred Pasquali]] als Endive-Meunier<br>[[Pauline Carton]] als Apolline<br>[[Fernand Sardou]] als Titin<br>[[Solange Sicard]] als Mme Bonlieu<br>[[Louis Florencie]] als Albert<br>[[Georgette Tissier]] <br>[[Jackie Sardou|Jackie Rollin]]<br>[[Serge Grave]]<br>[[Odette Barencey]]
}}
'''Cœur-sur-Mer''' ass e franséische Film vum [[Jacques Daniel-Norman]] aus dem Joer 1951 nom Roman ''Feysse-sur-Mer'' vum [[Marcel E. Grancher]] mam [[André Claveau]] a mam [[Armand Bernard]] an den Haaptrollen.
== Ëm wat geet et am Film? ==
Den Endive-Meunier, en Händler vu [[seid]]ene [[Stoft|Stëfter]] zu [[Lyon]], huet eng heemlech Affaire mat senger Sekretärin. Enges Daags erkläert e sech bereet, mat hir op Coeur-sur-Mer ze fueren. Do begéint en dem Claudius Paquito, dem Barmann vun engem ugesote Club. Dësen ass en Ex-Employé vun him, deen en eng Kéier erausgehäit hat...
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Cœur-sur-Mer}}
[[Kategorie:Franséisch Filmer]]
[[Kategorie:Franséisch Schwaarz-Wäiss-Filmer]]
[[Kategorie:Franséisch Kaméidisfilmer]]
[[Kategorie:Filmer 1951]]
[[Kategorie:Filmer vum Jacques Daniel-Norman]]
bnwbqlha2en2zwdu07qbusvfaywmruo
Wikipedia:Wikidata/Newsletter
4
171987
2676811
2676147
2026-05-03T14:35:00Z
Puscas
735
....
2676811
wikitext
text/x-wiki
{| class="hintergrundfarbe2 rahmenfarbe1" style="width: 100%; padding: 10px; font-size: 95%; margin-right: 5px; border-style: solid;"
|
Op dëser Säit fannt Dir déi aktuell Editioun vum '''Wikidata-Newsletter ''Status updates'''''. Méi Detailer fannt Dir op der Wikidata-Säit [[wikidata:Wikidata:Status updates|Wikidata:Status updates]].
Wann Dir keng Editioun verpasse wëllt, kënnt Dir dës Säit [[Hëllef:Iwwerwaachungslëscht|iwwerwaachen]] oder [[Hëllef:Abonnementer|abonéieren]]. Fir weider Newsletteren, kuckt wgl. [[Wikipedia:Newsletteren]].
Eeler Editioune fannt Dir an den Archiven: '''[[Wikipedia:Wikidata/Newsletter/Archiv/2025|2025]]'''<!-- – '''[[Wikipedia:Wikidata/Newsletter/Archiv/2026]]''' - …-->.
|}
[[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]]
== Wikidata weekly summary #713 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-01-05. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#712]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Morneo06|Morne06]] - RfP scheduled to end after 8 January 2026 20:35 (UTC)
* Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Ppolar_bear|Ppolar bear]] - general consensus is to reapply after gaining more experience.
* New request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/Notability policy reform|Notability policy reform]]: first drafted in 2013, Wikidata has grown vastly since the original Notability policy was created. This first-round discussion is intended to collect ideas, comments, and reflections on how to improve the Notability Policy for what Wikidata currently is and will become.
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #84 January 12 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]].
** [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]]: a two-day event that will take place from 13 to 14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdYOnOg1iq-8M4xWw8foHUw_7fReWTKtVH_GHzGI2_ozWww9Q/viewform?pli=1 Apply] for a grant and join the event.
** The next [[d:Wikidata:Events#Office_hours|Wikidata+Wikibase office hours]] will take place on Wednesday, [https://zonestamp.toolforge.org/1768410000 18:00 CEST], 14th January 2026 in the [https://t.me/joinchat/IeCRo0j5Uag1qR4Tk8Ftsg Wikidata Telegram group]. The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase.
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://doi.org/10.59350/6t2qh-2f839 Rescuing Scholia #2: getting closer]
** [https://almedaresearch.org/about-almeda/ African Literary Metadata (ALMEDA)]
** [https://www.emergentmind.com/topics/wikontic-framework Wikontic: Ontology-Aware KG Pipeline] - this article introduces Wikontic, a pipeline that builds knowledge graphs from text by enforcing Wikidata's ontological rules and merging duplicate entities.
* Papers:
** [https://www.researchgate.net/publication/399200580_Using_Wikidata's_Ontology_in_Practice_A_Neuro-Symbolic_Community-Centred_Workflow_for_Integrating_and_Reusing_Humanities_Datasets Using Wikidata’s Ontology in Practice: A Neuro-Symbolic, Community-Centred Workflow for Integrating and Reusing Humanities Datasets] - This article introduces an ontology-first, community-driven workflow that aligns humanities datasets with Wikidata to address data silos and gender inequities, offering reusable modelling patterns, SPARQL-based analysis, and a neuro-symbolic AI framework that reduces bias and supports reproducible, ontology-backed knowledge graph practices. By Velilla & Ferran-Ferrer (2025).
** [https://www.scirp.org/journal/paperinformation?paperid=148575 A Semantic Wiki for Language Learning: The Case of the Baoulé Language] - The BAOULE-WIKI project introduces a semantic wiki and homograph-detection model to preserve and teach the endangered Baoulé language, achieving high accuracy while paving the way for broader digital preservation of African languages through community collaboration and integration with knowledge bases like Wikidata and DBpedia. By Kra et al., (2026).
** [https://www.journals.uchicago.edu/doi/full/10.1086/738255 Transforming the Digital Landscape: Towards a Medieval Knowledge Graph] - Digitization has transformed medieval studies by expanding access and enabling new research methods, with future progress hinging on Linked Open Data, shareable identifiers, and collaborative knowledge graphs to truly democratize and enrich scholarship. By Burrows, (2026).
** [https://openhumanitiesdata.metajnl.com/articles/10.5334/johd.426 Towards a Linked Open Index: Reconciling Museum Records to Wikidata for Index of American Design Constituents] - The Index of American Design project’s reconciliation of thousands of records with Wikidata reveals both challenges and strategies for improving data alignment, while a linked Power BI tool supports ongoing monitoring of quality, access, and representation in humanities research. By Foster et al., (2026).
** [https://openhumanitiesdata.metajnl.com/articles/10.5334/johd.441 The “Dizionario Degli Scrittori Italiani Contemporanei Pseudonimi” in Wikidata. Pseudonymous Authors in Wikidata: Dataset and Queries] - The dataset from the MA thesis structures biographical data on 19th–20th century pseudonymous Italian authors in Wikidata, including corpus items, SPARQL queries, and analysis documents, and is reusable for further research or case studies. By De Monaco, (2025).
''' Tool of the week '''
* [https://broomstick.toolforge.org/ Broomstick] is a tool by Wikicollabs it uncover Lexemes that can be improved on Wikidata.
* Explore your Wikimedia activity year in review with [https://affandymurad.github.io/wiki/ Wiki Year in Review]
* Wikilokal (Android version): explore the world within a 3 km radius by [[User:Affandy Murad|Affandy Murad]]
''' Other Noteworthy Stuff '''
* New project: [https://iupac.org/project/2025-016-3-400/ Dissemination of polymer science through Wikipedia and Wikidata] ({{Q|33438}})
*
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14047|crowdfunding target]] (<nowiki>target goal of this crowdfunding campaign</nowiki>)
**[[:d:Property:P14052|free height]] (<nowiki>vertical distance from the floor level to the lowest obstruction in the ceiling of an indoor or outdoor space</nowiki>)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14048|PixelatedArcade genre ID]], [[:d:Property:P14049|Game Boy Database game ID]], [[:d:Property:P14050|RetroCollect games ID]], [[:d:Property:P14051|MyWaifuList work ID]], [[:d:Property:P14053|Nonbinary Wiki ID]], [[:d:Property:P14054|Diccionari de la llengua catalana entry ID]], [[:d:Property:P14055|DVIDS video ID]], [[:d:Property:P14056|FIP.IT basketball player ID]], [[:d:Property:P14057|Card Player ID]], [[:d:Property:P14058|Télérama film ID]], [[:d:Property:P14059|Boosty author ID]], [[:d:Property:P14060|Before I Play game ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Fungal Names taxon ID|Fungal Names taxon ID]] (<nowiki>ID number in the [[:w:Fungal Names]] database.</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Braille transcription|Braille transcription]] (<nowiki>transcription in Braille</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Braille represents|Braille represents]] (<nowiki>graphene or phone that the Braille cell represents</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/CNVD-ID|CNVD-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Trismegistos editor ID|Trismegistos editor ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/woordenlijst lemma ID|woordenlijst lemma ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/European Vehicle Number|European Vehicle Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CourtListener person ID|CourtListener person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Norwegian railway station code|Norwegian railway station code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Australian National Kennel Council ID|Australian National Kennel Council ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museo del Marchio Italiano ID|Museo del Marchio Italiano ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E498|(E498) district electoral division]]: Schema to describe an electoral division (small political division of Ireland).
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_IrishForges|Project IrishForges]]: Describing forges and forge buildings of Ireland using Wikidata, Wikimedia and other sources.
** [[d:Wikidata:WikiProject_Ireland|Project Ireland]]: A hub for all Ireland-related Wikidata activities including cross-Wikiproject tasks.
** [[d:Wikidata:WikiProject_HistoricIrishPlacenames|Project Historic Irish Placenames]]: focusing on County Kilkenny, connect historic placenames with their modern counterparts or create new items for ''"lost places"''.
** [[d:Wikidata:WikiProject_Sweden/Svenska_psalmodikon|Svenska psalmodikon]]: A sub-project for the [[d:Q3354977|psalmodikon <small>(Q3354977)</small>]], a stringed-instrument popular in Sweden.
* WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Limits_of_Wikidata/WikiProjects_as_decentralized_governance|WikiPojects as decentralized governance]] - this sub-page of the [[d:Wikidata:WikiProject_Limits_of_Wikidata|Limits of Wikidata project]] proposes WikiProjects become caretakers of collections or subgraphs of relevant items.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q717|Venezuela (Q717)]] - country in South America
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L155644|размах (L155644)]] - Russian noun (rɐzˈmax) meaning "amplitude (of a swing)", "physical span or width", or "scale/scope (of an activity)"
''' Development '''
* No development happened in the past week as the team are just returning from the holidays.
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country:
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:20, 5. Jan. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29884794 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #714 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-01-12. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#713]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/AmeisenBot 3|AmeisenBot 3]] - '''Task/s:''' Adding descriptions (and possibly labels and aliases as well) to items based on their statements.
* New CheckUser requests: [[d:Wikidata:Requests for permissions/CheckUser/Saroj|Saroj]] (RfP scheduled to end at 25 January 2026 09:31 UTC)
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** The next [[d:Wikidata:Events#Office_hours|Wikidata+Wikibase office hours]] will take place on Wednesday, [https://zonestamp.toolforge.org/1768410000 18:00 CEST], 14th January 2026 in the [https://t.me/joinchat/IeCRo0j5Uag1qR4Tk8Ftsg Wikidata Telegram group]. The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase.
** [[MW:Wikidata_Platform|WMF Wikidata Platform team]] is launching a new office hours series starting [[:Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_January_2026|'''January 27th''']], 2026 and continuing on the first Tuesday of each month. The scope of this series is be limited to [[:Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update|Blazegraph migration]] support for the entirety of 2026. Participants are encouraged to register in advance for each session and may optionally add a brief description of their migration-related questions to [https://etherpad.wikimedia.org/p/Blazegraph_Migration_Office_Hours the shared Etherpad] to help guide preparation. ''See [[:Wikidata:Blazegraph_Migration_Office_Hours|Blazegraph Migration office hour page]] for more details''
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs: [https://diff.wikimedia.org/2026/01/05/wikidata-at-13-fante-wikimedians-joins-the-celebration/ Wikidata at 13: Fante Wikimedians Joins the Celebration]
* Papers: [https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9781003584155-3/structuring-sights-stories-pausanias-wikidata-john-brady-kiesling-anna-foka-kyriaki-konstantinidou-linda-talatas-elton-barker Structuring the Sights and Stories of Pausanias with Wikidata] - The Digital Periegesis project leverages Wikidata and linked open data tools to annotate, disambiguate, and connect Pausanias’s complex 2nd‑century text, enhancing accessibility, interoperability, and scholarly engagement with Greece’s historical and mythological landscape. By Kiesling et al., (2025)
* Videos: (Papiamento) [https://m.youtube.com/watch?v=PukvB8Viw_0 Wikipedia on Aruba | Episode 8: How to add a new topic (item) to Wikidata]
''' Tool of the week '''
*[https://knowledgetrain.toolforge.org/ Knowledge Train] A game to create a train of knowledge with the power of Wikidata - User:Athulvis
''' Other Noteworthy Stuff '''
* [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/MAKNPEWKTYJAJTIIDM6MWU3YMA5KHSXB/ Mobile statement editing is now available as a beta feature on Wikidata]. Enable the Beta feature in your preferences settings, head to [[d:Q4115189|Wikidata Sandbox (Q4115189)]] (in mobile view) to test it and share your feedback here: [[d:Wikidata talk:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements|Mobile editing of statements]].
* The [[MW:Wikidata_Platform|WMF Wikidata Platform team]] has published its [[:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. To have new issues of the WDP '''monthly''' newsletter delivered to your user talk page, {{#tag:span| [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|Subscribe to WDP newsletter!]]</span>
| style=background-color:#E7F527; border-radius:3px; font-size:90%; font-weight:bold;}}
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes: [[:d:Property:P14067|common organism]] (<nowiki>organisms known by this common name</nowiki>)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14059|Boosty author ID]], [[:d:Property:P14060|Before I Play game ID]], [[:d:Property:P14061|Korea Heritage Service Heritage Portal ID]], [[:d:Property:P14062|KaraokeTexty.cz artist ID]], [[:d:Property:P14063|KaraokeTexty.cz song ID]], [[:d:Property:P14064|Showlabs ID]], [[:d:Property:P14065|DEUMM Online ID]], [[:d:Property:P14066|Slekt og Data cemetery ID]], [[:d:Property:P14068|Biblioteca Nacional de Colombia ID]], [[:d:Property:P14069|EZB library ID]], [[:d:Property:P14070|topic of Dictionary of Canadian biography identifier]], [[:d:Property:P14071|Cover Art Archive image]], [[:d:Property:P14072|X broadcast ID]], [[:d:Property:P14073|Theaterencyclopedie ID]], [[:d:Property:P14074|Maitron biography ID (new version)]], [[:d:Property:P14075|Scilit organization ID]], [[:d:Property:P14076|Fragrantica perfume ID]], [[:d:Property:P14077|Fragrantica perfume brand ID]], [[:d:Property:P14078|izoh.uz word ID]], [[:d:Property:P14079|Place Names and Places of Nova Scotia ID]], [[:d:Property:P14080|Fragrantica perfume notes ID]], [[:d:Property:P14081|Fragrantica perfumer ID]], [[:d:Property:P14082|Parfumo perfume brand ID]], [[:d:Property:P14083|Parfumo perfumer ID]], [[:d:Property:P14084|Parfumo perfume ID]], [[:d:Property:P14085|Parfumo fragrance notes ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Artistagraph ID|Artistagraph ID]] (<nowiki>Identifies the Artistagraph for an artistIdentifier for creative works on Artistagraph, a platform for documenting and discovering artist information and creative work connections</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/number of tunnel tubes|number of tunnel tubes]] (<nowiki>Number of parallel tubes in a tunnel.</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review:: [[:d:Wikidata:Property proposal/Mapillary sequence ID|Mapillary sequence ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/People's Graphic Design Archive creator ID|People's Graphic Design Archive creator ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Uni24k indentifier|Uni24k indentifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels BeStAddress municipality ID|Brussels BeStAddress municipality ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels BeStAddress street name ID|Brussels BeStAddress street name ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels BeStAddress address ID|Brussels BeStAddress address ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikifunctions object|Wikifunctions object]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MAX username|MAX username]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Accademia Nazionale dei Lincei ID|Accademia Nazionale dei Lincei ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Retro Web company ID|The Retro Web company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Schulnummer Berlin|Schulnummer Berlin]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KCI article ID|KCI article ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples:
**[https://w.wiki/HKna Timeline of coup d'états]
**[https://w.wiki/HMYd All towns named Versailles]
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q487338|mojito]] - traditional Cuban highball cocktail
''' Development '''
* Mobile editing of statements: We have released the first version of mobile statement editing as a beta feature (see details above). In addition we are improving it further and are adding missing functionality to get it ready for a full release. This includes adding editing support for additional data types such as date and musical notation.
* Blazegraph replacement: The Wikidata platform team is continuing their evaluation of alternative backends for the Wikidata Query Service.
* Graph QL: We are continuing to work on the prototype to get it ready for wider testing and are waiting on a security review.
* Dumps: We fixed an issue where the "latest" symlinks to data dumps weren't working correctly.
* Wikidata integration in the Wikimedia projects: We are investigating how to further reduce the number of unnecessary changes showing up in watchlist and recent changes coming from Wikidata. The work on this is also helping reduce the size of the recent changes database table, which is especially important on larger Wikipedias. In addition we are continuing to improve the Databox module to make it easier for smaller Wikipedias to get Wikidata-powered infoboxes.
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Kazakhstan|Kazakhstan]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 14:58, 12. Jan. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29895747 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #715 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-01-19. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#714]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* Closed request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Deprecate_P642|Deprecate P642?]] - Consensus to deprecate was reached.
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [https://www.wikimedia.nz/wikifying-te-tiriti-based-futures/ Wikifying Te Tiriti] 10-workshop series, attendees will learn how to contribute to Wikipedia and create Wikidata items, to increase the visibility of people and their projects working in Te Tiriti and anti-racism areas. Further information can be found on the [[w:WikiProject:_Wikifying_Te_Tiriti-based_Futures|WikiProject page]] / [[w:https://en.wikipedia.org/wiki/User:Pakoire/WikiProject:_Wikifying_Te_Tiriti-based_Futures#Timetable|Workshop timetable]]. [https://learn-to-wikify-ttbf.lilregie.com/booking/attendees/new Register to attend].
** [[c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026_in_Uganda|Wiki Loves Folklore 2026 in Uganda]] - contribute to the project by expanding or creating Wikidata Items connected to the project categories, such as Ugandan folklore, food, music, dances, traditional clothing, and more.
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://wikimedia.org.uk/2026/01/new-wikimedian-in-residence-at-lse/ The London School of Economics and Political Science have employed a Wikimedian in Residence]
** Wikimedia Indonesia held [[:m:Wikimedia Indonesia/Pekan Data dan Teknologi 2025|Data and Technology Week 2025]] in last December 2025, organized introductory workshops on Wikidata and Wikifunctions. Read key takeaways and participants' discussion at [https://diff.wikimedia.org/2026/01/16/introducing-data-and-functions-reflections-from-indonesian-data-and-technology-week-2025/ Diff].
** [https://diff.wikimedia.org/2026/01/14/wikidata-days-2025-journey-in-africa-building-knowledge-languages-and-communities/ Wikidata Days 2025 Journey in Africa: Building Knowledge, Languages and Communities]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/01/18/wikidata-botswana-2025-celebrating-13-years-and-we-really-showed-up-%F0%9F%8E%89/ Wikidata Botswana 2025: Celebrating 13 Years (And We Really Showed Up!)]
* Papers:
** A new monographic number of [[:d:Q3805294|JLIS.it]] has been published regarding the [[:d:Q105086090|OPAC SBN]] (the biggest collective library catalogue in Italy, with more than 7 thousands of libraries participating; about its collaboration with Wikidata, see [[:d:Wikidata:Gruppo Wikidata per Musei, Archivi e Biblioteche/SBN|the Wikidata coordination page]]); it contains 3 papers focusing on the use of Wikidata for authority control (all in Italian, with abstract in English):
*** [[:d:Q137786824|''Wikidata and SBN: An Assessment of Two Years of Work (2023–2025)'']]: an overview Wikidata-SBN of the collaboration in 2023-2025, focusing on the methods of reconciliation
*** [[:d:Q137787153|''Wikidata-Enhanced Authority Records: A Project for Personal Names in SBN'']]: a description of the procedure to extract data from Wikidata items matches with SBN authority records and adapt these data to be copied into non-individualised SBN authority records
*** [[:d:Q137787159|''NaMo, utility for populating missing date fields in authority records'']]: a description of an utility to keep an authority file up-to-date finding missing death dates through Wikidata
** [https://jlis.fupress.net/index.php/jlis/article/view/677 Wikidata-Enhanced Authority Records: A Project for Personal Names in SBN] - A collaboration between Wikimedia Italy and ICCU is enriching incomplete SBN authority records using Wikidata identifiers, enhancing catalogue accuracy and accessibility as entries continue to grow. By Ravelli, (2026).
''' Tool of the week '''
* [https://puzzles.madebynathan.com/chains Puzzles By Nathan] is a game that arrange words so each connects to the next
''' Other Noteworthy Stuff '''
* Mobile editing for RTL languages: The Wikimedia Deutschland team is seeking users of right-to-left (RTL) scripts, including Arabic, Hebrew, Persian, and Urdu, to help test and improve the mobile statement editing experience. If you edit in an RTL language and would like to join user interviews or deeper testing, [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/bo2e7e2a/direct sign up here].
* (French) [https://observablehq.com/@workspace2138/odonymes-femmes Gendered place names in the public space of French-speaking Switzerland]
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14086|Parfinity notes ID]], [[:d:Property:P14087|Google Ads Transparency Center advertiser ID]], [[:d:Property:P14088|Basenotes perfume brand ID]], [[:d:Property:P14089|Basenotes perfume people ID]], [[:d:Property:P14090|Basenotes perfume ID]], [[:d:Property:P14091|Accademia Nazionale dei Lincei ID]], [[:d:Property:P14092|MAX username]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/location collected|location collected]] (<nowiki>geographic location where a specimen or sample was collected in the field</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Category for music in this language|Category for music in this language]] (<nowiki>link to category item that contains music in this language</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Thyssen-Bornemisza work ID|Thyssen-Bornemisza work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CriticDB IDs|CriticDB IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MPA certificate number|MPA certificate number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WorldFootball.net person ID (new)|WorldFootball.net person ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Session tune ID|The Session tune ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Parfumo fragrance note ID|Parfumo fragrance note ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples:
**[https://w.wiki/HVed Timeline of elected germanic Roman emperors]
** [https://w.wiki/HXVa Universities without a P625 (coordinate location)] - [[d:Wikidata:Request_a_query#query_to_show_university_without_coordinate_location|Source]]
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E24|film director (E24)]]
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Rijksmonumenten/Maintenance/Unmerge|Rijksmonumenten Unmerge list]] - list of items with more than one [[d:Property:P359|P359 (Rijksmonumenten ID)]].
** [[d:Wikidata:WikiProject_Stanford_Libraries|Stanford Libraries]] added an event: [[d:Wikidata:WikiProject_Stanford_Libraries/Events/LDW2026|Love Data Week 2026]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Special:EntitiesWithoutLabel|Entities without a Label]] - this list is dynamically created, search by language code and entity type: Item or Property.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q253414|FIFA (Q253414)]] - international governing body of association football
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L3922|charge (L3922)]] - English verb (tʃɑːrdʒ) meaning "to supply with energy", "to rush forward", or "to have responsibility for"
''' Development '''
* Mobile statement editing:
** We continued work on supporting more datatypes for editing, specifically date, musical notation and monolingual text.
** We worked on displaying constraint violation indicators.
** You can try out the current state by enabling it in the beta features section of your preferences.
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing to investigate options for further reducing the amount of Wikidata changes in recent changes and watchlist on the other wikis to reduce the size of the database tables.
* Dumps: We finished our research on dumps, especially looking into different ways to define subsets. We will publish the report with results by end of February.
* Wikidata Query Service: The Wikidata Platform team is continuing the evaluation of potential replacements for Blazegraph.
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country:
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] . [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:25, 19. Jan. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29942616 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #716 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-01-26. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#715]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
:* Reminder: Blazegraph Migration Office Hours: The [[mw:Wikidata_Platform|WMF Wikidata Platform team]] is kicking off its monthly Blazegraph migeration office hours tomorrow, {{zonestamp|2026-01-27 16:00|27th January, 16:00 UTC}}. These sessions focus exclusively on supporting the migration away from Blazegraph as the backend of the Wikidata Query Service (WDQS). ''[[Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_January_2026|See the office hours page for details and future sessions.]]''
:* Art+Feminism online hands-on training session: Intro to Wikidata + Archives. January 29, 15:00 UTC (16:00 CET). [[d:User:Alan_Ang_(WMDE)|Alan Ang (WMDE)]] and [[d:User:Epìdosis]] host this workshop on collective editing and how Wikidata connects with archives. More info and Zoom registration @ [https://artandfeminism.org/edit_a_thon/intro-to-wikidata-archives Art+Feminism.org]
:* OpenStreetMap X Wikidata Meetup #85 February 9 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]].
:* [https://www.youtube.com/watch?v=czndc9Ekzb8 Mapping Africa: Visualizing Knowledge and Communities] - 28.01.2026, 16:00 UTC. Episode #54 of the WikiAfrica Hour explores the power of maps and geospatial data.
* General Registration is Open! [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/OG6M6XHHTMO7G4VVB27C4ZUJDX4VLDLE/ 2026 Wikimedia Hackathon] - May 1-3, 2026
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs: [https://forum.clarin.eu/t/wikidata-replaces-the-clarin-concept-registry-in-the-component-registry/1205 Wikidata replaces the CLARIN Concept Registry in the Component Registry]
* Papers:
** [https://odr.chalmers.se/items/4b2db132-b688-4bb1-a84c-4e614b9f1916 Analysis and Generation of Wikidata Descriptions Focusing on Bangla Language] - A rule-based Grammatical Framework resource grammar for Bangla generates accurate, consistent Wikidata descriptions across diverse entities, achieving over 99% coverage and enhancing low-resource language content in multilingual knowledge bases. By Mohammad, (2025).
* Videos:
** [https://m.youtube.com/watch?v=eT_VTTeaig4&pp=0gcJCTMBo7VqN5tD Fact-Checking with Wikidata by Philippe Saadé] - a recording of the workshop hosted by DataTalks.Club in collaboration with [[d:User:Philippe_Saade_(WMDE)|User:Philippe Saadé]]
** [https://m.youtube.com/watch?v=wXaHJ85g88A Wikimedia and Biodiversity Data: A Mutualistic Relationship in the Open Knowledge Ecosystem]
** [https://www.youtube.com/watch?v=WHxq0YJU-OM Collaborative Cultural Heritage Geodata], session 2 of SunoikisisDC's ''Digital Approaches to Cultural Heritage''. Discusses how Wikidata is used and contributes data to the field of spatial and geographic technologies.
** [https://www.youtube.com/watch?v=pGK0qQ3hRkA Wikimedia projects & smell-related content: WMUK Sandbox Session] - [[d:User:Lajmmoore|User:Lajmmoore]] describes how to add and model sensory experiences such as smell, to Wikidata.
''' Tool of the week '''
* [https://property-helper.toolforge.org/ Wikidata Property Creation Helper] is a tool by [[User:ArthurPSmith|ArthurPSmith]]. The tool takes a property proposal page and translates it into a QuickStatements batch (and then a second one for the examples) that a property creator can use to quickly create a new property.
''' Other Noteworthy Stuff '''
* Wikimedia Deutschland 2026 first quarter development plan has been published: [[d:Wikidata:Linked Open Data development plan|Wikidata:Linked Open Data development plan]].
* '''Job opening:''' The Wikimedia Foundation is hiring a Wikidata Platform Backend Migration Specialist (contract position) to support backend migration work on the Wikidata Query Service. This role focuses on technical work related to the migration away from Blazegraph. If you're interested in the role or want to learn more, see the [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/7545685 full job description and application details].
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14094|translates from]] (<nowiki>language(s) that this person, company or organization translates works texts from</nowiki>)
**[[:d:Property:P14095|translates into]] (<nowiki>language(s) that this person, company or organization translates works and texts into</nowiki>)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14092|MAX username]], [[:d:Property:P14093|CriticDB game ID]], [[:d:Property:P14096|Finnish railway station code]], [[:d:Property:P14097|Sketchfab model ID]], [[:d:Property:P14098|Sketchfab channel ID]], [[:d:Property:P14099|Sketchfab user ID]], [[:d:Property:P14100|BRAHMS identifier]], [[:d:Property:P14101|LegiStorm person ID]], [[:d:Property:P14102|NHK Archives program ID]], [[:d:Property:P14103|Polski Petersburg encyclopedia ID (Polish version)]], [[:d:Property:P14104|Bercail ID]], [[:d:Property:P14105|InterSportStats athlete ID]], [[:d:Property:P14106|Erdős Problem number]], [[:d:Property:P14107|Trismegistos editor ID]], [[:d:Property:P14108|woordenlijst lemma ID]], [[:d:Property:P14109|European Vehicle Number]], [[:d:Property:P14110|CourtListener person ID]], [[:d:Property:P14111|Australian National Kennel Council ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/incompatible type|incompatible type]] (<nowiki>instances of this type or of its subclasses cannot be instances of that type nor of its subclasses</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/KaraokeTexty.cz album ID|KaraokeTexty.cz album ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biographical encyclopedia of Maros County-ID|Biographical encyclopedia of Maros County-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ShotOnWhat film ID|ShotOnWhat film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biographical Dictionary of British and Irish Architects 1800-1950 ID|Biographical Dictionary of British and Irish Architects 1800-1950 ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CardCow.com publisher ID|CardCow.com publisher ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stockholms SL Realtidsinformation identificator|Stockholms SL Realtidsinformation identificator]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lost Pubs Project ID|Lost Pubs Project ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Handball Base ID|Handball Base ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Handballnews.pl person ID|Handballnews.pl person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SFDb förlaga-ID|SFDb förlaga-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RITVA company ID|RITVA company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RITVA corporate body ID|RITVA corporate body ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TC Infos network identifier|TC Infos network identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/French Trade Mark Number|French Trade Mark Number]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/Hbge Wikidata Items with a frequency (hertz) within human-hearing range] ([[d:Wikidata:Request_a_query#List_only_items_that_have_a_frequency_in_hertz_and_in_our_hearing_range|source]])
* Schema examples: [[d:Wikidata:WikiProject_Schemas/Tutorial|WikiProject Schemas: A tutorial]] - to create a simple ShEx schema and apply it to a set of Wikidata items.
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_No_Longer_at_the_Margins/Hackathon_2026|No Longer at the Margins - 2026 Hackathon]]
* WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Bahamas/buildings_in_Nassau|WikiProject Bahamas - list of buildings in Nassau]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Special:EntitiesWithoutDescription|Entities missing a description]] - choose a language and entity type (Item or Property) and generate a list of entities that have no description.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q7296|Mount Kilimanjaro]] - mountain massif in Kilimanjaro National Park in Tanzania
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L130056|мундштук (L130056)]] - Russian noun (mʊnʂˈtuk) meaning "mouthpiece (of a musical instrument)", "mouthpiece (of a pipe/cigar holder)", or "a horse's bit"
''' Development '''
* Mobile statement editing:
** We started working on supporting editing of monolingual text statements
** We continued working on supporting editing of geocoordinate and quantity statements
** We are fixing display issues with date statements
** We continued work on showing constraint violations
* GraphQL:
** The security review was finished, removing a blocker to deploying GraphQL support to Wikidata
** We added pagination to querying items by statement properties or values
** We are extending the labels of linked entities functionality to also let you get the descriptions of the Items linked in a statement
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing to investigate options for further reducing the amount of Wikidata changes in recent changes and watchlist on the other wikis to reduce the size of the database tables.
* Wikidata Query Service: The Wikidata Platform team is continuing the evaluation of potential replacements for Blazegraph.
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus countries: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Albania|Albania]] and [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Kosovo|Kosovo]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] . [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 16:28, 26. Jan. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29942616 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #717 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-02-02. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#716]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Sapper-bot_2|Sapper-bot 2]] - Task: Monthly updates of the [[d:Q23883|Dead Sea]] level and the "lowest point" property for [[d:Q801|Israel]], [[d:Q810|Jordan]], and [[d:Q48|Asia]].
* Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/LiteraryWorksMetaDataUploadBot|LiteraryWorksMetaDataUploadBot]] - Task: Upload metadata for literary works from research project. (Approved)
* Other: [[d:Wikidata:Administrators'_noticeboard#Proposal_to_configure_the_Newcomer_Dashboard_for_Wikidata|Proposal to configure the Newcomer Dashboard for Wikidata]]
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [https://diff.wikimedia.org/2026/01/27/call-for-sessions-wikimania-2026-is-coming-to-paris/ Call for Sessions: Wikimania 2026 is Coming to Paris]! The submission form will remain open until March 1. Results will be published in May.
** Who's hiding behind museum collections? - A Wikidata Edit-a-thon by [https://winoda.de/en/english/ WiNoDa Knowledge Lab] (February 24th, 1:00pm-4:30pm CET). This online Edit-a-thon will focus on the many collectors that contributed to the [[q:Q136406087|Arachnida and Miryapoda collection of the Museum für Naturkunde Berlin]]. Join us to uncover the unspoken human networks that shaped the history of science! Register here: http://winoda.de/en/event/wikidata-edit-a-thon/
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs: [https://diff.wikimedia.org/2026/02/01/celebrating-latin-american-public-domain-in-2026/ Strengthening the Latin American public domain with Wikidata]
* Thesis: Hebeis, Maximilian (2026): [https://doi.org/10.20378/irb-112660 ''Entity Matching for Person Records in Authority Files''], Bamberg: Otto-Friedrich-Universität (Master thesis in computer science: "a case study into applying learningbased entity matching to person records from two large authority databases, namely the [[:d:Q36578|German national Integrated Authority File (GND)]] and the crowd-sourced open knowledge base Wikidata")
* Papers: Special Collection of the Journal of Open Humanities Data (JOHD): ''Wikidata across the humanities: datasets, methodologies, reuse'', https://openhumanitiesdata.metajnl.com/collections/wikidata_across_the_humanities (new papers have been published during the last week; see a list at [[:d:Q136325279#P527]])
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=oUtvW94US_M Africa Wiki Women 1st Newbies Community Meetup] - held an orientation for new members on editing Wikidata, Wikipedia, and Commons, to help bridge knowledge gaps of African women on Wiki platforms.
** [https://www.youtube.com/watch?v=czndc9Ekzb8 Mapping Africa: Visualizing Knowledge and Communities] - explores how African communities use maps and geospatial data to enhance Wikidata, improve Wikimedia articles, and make local knowledge more visible globally.
''' Tool of the week '''
* [https://github.com/altilunium/wdlist Wdlist : Create and manage a personal list of Wikidata items.]
''' Other Noteworthy Stuff '''
* Wikimedia Deutschland Job vacancy - [https://wikimedia-deutschland.career.softgarden.de/jobs/62397164/Architect-of-Storage-Solutions-all-genders---6-weeks-Freelance-contract/ Architect of Storage Solutions] - (freelance contract / 4-6 weeks)
* You can now nominate your favorite Wikidata research award for 2025. [https://research.wikimedia.org/awards.html Call for Nominations] now open until February 15, 2026.
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14112|U.S. Copyright Office Public Records System name ID]], [[:d:Property:P14113|Lenta.ru person ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/value type of this mathematical property|value type of this mathematical property]] (<nowiki>type of the value of this mathematical property when applied to this object or this type of objects</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Gifu Prefectural Shrine Association ranking|Gifu Prefectural Shrine Association ranking]] (<nowiki>One of the three rankings given by the Gifu Prefectural Shrine Association</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/instances must not have|instances must not have]] (<nowiki>instances of this class or of its subclasses must not have given property or statement</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/African Scientists Directory ID|African Scientists Directory ID]] (<nowiki>identifier for a scientist in the African Scientists Directory</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Center for Jewish History person ID|Center for Jewish History person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LINCS ID|LINCS ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Artdoc.Media film ID|Artdoc.Media film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biographical Dictionary of British and Irish Architects 1800-1950 practice ID|Biographical Dictionary of British and Irish Architects 1800-1950 practice ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Walloon-French dictionary ID|Walloon-French dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Russian Register of Film Distribution Certificates ID|Russian Register of Film Distribution Certificates ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hentaigana for Academic Information Exchange ID|Hentaigana for Academic Information Exchange ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant inventaire Nouvelle-Aquitaine|Identifiant inventaire Nouvelle-Aquitaine]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algemeen Nederlands Woordenboek ID|Algemeen Nederlands Woordenboek ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Woordenboek van Nieuwe Woorden ID|Woordenboek van Nieuwe Woorden ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Instituut voor de Nederlandse Taal ID|Instituut voor de Nederlandse Taal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Woordcombinaties ID|Woordcombinaties ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Etymologisch Woordenboek van het Nederlands ID|Etymologisch Woordenboek van het Nederlands ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Database of the Southern Dutch Dialects concept ID|Database of the Southern Dutch Dialects concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GiveSendGo ID|GiveSendGo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CrowdRepublic project ID|CrowdRepublic project ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/European Dictionary Portal ID|European Dictionary Portal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Gravestone Project Cemetery ID|Gravestone Project Cemetery ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Uzbek-Russian dictionary ID|Uzbek-Russian dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ruwiki ID|Ruwiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Swedish National Archives ID|Swedish National Archives ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GDUNO ID|GDUNO ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JMRC person id|JMRC person id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Catalunya Romànica ID|Catalunya Romànica ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mercantile Navy List ID|Mercantile Navy List ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Igromania author ID|Igromania author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Danmarks Kirker|Danmarks Kirker]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Medvik ID|Medvik ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Obálky knih ID|Obálky knih ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Theatre in Prague artist ID|National Theatre in Prague artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Theatre in Prague performance ID|National Theatre in Prague performance ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Alpine Linux Wiki article|Alpine Linux Wiki article]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Microsoft Store developer ID|Microsoft Store developer ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/Hg$g Item with a Wikipedia page in lang. X but not Y] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Wikidata_instance_with_page_on_language_wikis|source]]) - modify the wd: QID and the schema:isPartOf for your own purposes.
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Chess/Lists/Rubinstein-Memorial|WikiProject Chess - Rubinstein-Memorial list]]
** [[d:Wikidata:Wikiproject_Units_of_Measurement|WikiProject Units of Measurement]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Medicine/List_of_Italian_doctors|Wikiproject Medicine - List of Italian Doctors]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Evanion_Collection|WikiProject Evanion Collection]]
* WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_every_politician/Canada|WikiProject every Politician / Canada]] - all Commons lists were updated.
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/to_delete|Variety of reports for deletion candidates]]
''' Development '''
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects:
** We are making progress with identifying additional ways in which we can reduce the number of irrelevant changes from Wikidata showing up in recent changes and watchlist on Wikipedia and co.
** We are discussing with pilot Wikipedias about turning on showing Wikidata changes by default in watchlist and recent changes (moving it from opt-in to opt-out)
* GraphQL: We are putting the last touches on a GraphQL endpoint for Wikidata. We are planning to get it live later this month for feedback.
* LDF endpoint: We are planning to decommission the endpoint in preparation for the migration away from Blazegraph on the 18th of February ([[phab:T415696]])
* Mobile statement editing:
** We are almost done with adding support for editing statements with quantity and monolingual text datatype and finished support for mathematical expression statements. We started support for editing coordinate statements.
** We are continuing the work on showing constraint violations.
* Wikibase Ecosystem: We are in the process of setting up a demo system for ontology federation (i.e. using Wikidata Items as values in statements on another Wikibase instance)
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country:
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:41, 2. Feb. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29942616 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #718 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-02-09. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#717]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs: [https://numishare.blogspot.com/2026/01/improving-searchability-using-natural.html Numishare Blog: Improving searchability using Natural language Processing + Wikidata] - How NLP-based search improvements for [[d:Q631286|numismatic]] collections for the [[d:Q1256518|American Numismatic Society]]. Python NLP tools and Wikidata add a semantic layer that links equivalent terms (e.g. “serpent” and “snake”) to improve discovery across coin databases such as OCRE and MANTIS. Author: [[d:Q57432992|Ethan Gruber]].
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=6vRrasGCifE Art+Feminism Conversations / Intro to Wikidata + Archives]: Led by [[d:User:Ep%C3%ACdosis|User:Epìdosis]] and [[d:User:Alan_Ang_(WMDE)|User:Alan Ang (WMDE)]], this recording covers tools that support collaborative Wikidata editing, and includes with brief updates on mobile editing, Wikibase software, and work at the intersection of AI and Wikidata. Find more info and tools covered on [[m:Art%2BFeminism:_Intro_to_Wikidata_and_Archives|Meta:Art+Feminism]]
** [https://www.youtube.com/watch?v=l8S1Ay5UWvo Custom Upload Funnel Creation on Wikimedia Commons: Wiki Loves Africa 2026] - [[d:User:Kambai_Akau|User:Kambai Akau]] and the [[c:Commons:Wiki_Loves_Africa_2026_in_the_Tyap_Community|Tyap User Group]] demonstrate how to contribute to the Wiki Loves Africa 2026 contest, incl. how to add a Wikidata Infobox to your contributions, and how to create Wikidata Items if they are missing.
** (Papiamento) [https://www.youtube.com/watch?v=DiZAvrop_yU Add a different language Label to a Wikidata Item] Wikipedia Above Aruba|Ep. 9 - it's not always obvious how to add labels, descriptions and aliases of different languages to Wikidata items, this short video demonstrates how.
** [https://www.youtube.com/watch?v=Y9tbLc5czbU Hands-on Exercise: Data Cleaning & Preparation with OpenRefine] - Daniel Garjio guides through exercises to cluster and merge duplicate values, standardise formats, reconcile data with external authority sources such as Wikidata.
** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=srLq6dXjGc4 Mapeo colaborativo, plataformas libres y autonomía local], part of the [[m:Conferencia_Justicia_climática_Perú_2024|Conference on Climate Justice, Indigenous Voices, and Wikimedia Platforms (2024)]] - speaker: Túllio Morais Franca shows how to integrate mapping tools suchas OpenStreetMap and Mapillary with Wikidata, Commons and Wikipedia.
''' Tool of the week '''
*[https://clarity-tool.toolforge.org/ Wiki Clarity Tool]: Clarity Tool is a lightweight web application built to empower editors across Wikipedia, Wikidata, and Wikimedia Commons. It helps contributors identify missing information in articles and suggests structured data from Wikidata to fill those gaps.
* [https://ga-kevin-codes.github.io/Suggest-A-Brand/ Name Suggestion Index : Submit a Brand] - A tool that links Wikidata brand items to the [https://github.com/osmlab/name-suggestion-index Name Suggestion Index project on OpenStreetMap].
''' Other Noteworthy Stuff '''
* Mobile editors can now edit String and External ID datatypes directly in the mobile view. To help improve this new interface, Wikimedia Deutschland is looking for volunteers for UX testing sessions. Participants will be compensated for their time. Sign up [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/bo2e7e2a/apply here] (greatquestion) and learn more on the project page: [[d:Wikidata:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements|Mobile editing of statements]]
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14115|braille transcription]] (<nowiki>transcription in Braille</nowiki>)
**[[:d:Property:P14117|location collected]] (<nowiki>geographic location where a specimen or sample was collected in the field</nowiki>)
*Newest External identifiers: [[:d:Property:P14114|Rappels theatrical production ID]], [[:d:Property:P14116|Berlin School ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Siège occupé|Siège occupé]] (<nowiki>{{TranslateThis
| fr = siège occupé par une personne au sein d'une académie ou autre société à ''numerus clausus''
}}</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Standard Number|Standard Number]] (<nowiki>A standard serial number</nowiki>)
*New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/MusicaPopular.cl ID|MusicaPopular.cl ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JMRC person id (en)|JMRC person id (en)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dictionary of Unitarian and Universalist Biography ID|Dictionary of Unitarian and Universalist Biography ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CAMEO page ID|CAMEO page ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TeamNL athlete ID (new)|TeamNL athlete ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/World Flora Online Plant List|World Flora Online Plant List]], [[:d:Wikidata:Property proposal/radeberger-stadtgeschichte.de Objekt Identifikator|radeberger-stadtgeschichte.de Objekt Identifikator]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Master Ideographs Seeker Character ID|Master Ideographs Seeker Character ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Flohic ID|Flohic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Oricon News person ID|Oricon News person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/radiko person ID|radiko person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Xcity actress ID|Xcity actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TV Drama Database Program ID|TV Drama Database Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Van Dale Rijmwoordenboek sentences ID|Van Dale Rijmwoordenboek sentences ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Van Dale Rijmwoordenboek word ID|Van Dale Rijmwoordenboek word ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BISMaL taxon ID|BISMaL taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Vlaams Woordenboek ID|Vlaams Woordenboek ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kotobank Japanese ID|Kotobank Japanese ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nişanyan Adlar ID|Nişanyan Adlar ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples:
** [https://w.wiki/HkTZ Items with two or more Olympedia people ID] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Wikidata_entries_with_multiple_Olympedia_IDs|source]]) - find duplicate external identifier.
** [https://w.wiki/Hndn Music roll releases with recordings of works performed by composer] ([[d:Wikidata:WikiProject_Piano_Rolls/Queries|source]])
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Progressive_Metal|WikiProject progressive Metal]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Basque_Cultural_Heritage_and_GLAM|Wikiproject Basque Cultural heritage and GLAM]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/single_sitelink_template_items|'Template' items with only one sitelink]] - per [[d:Wikidata:Notability|Wikidata:Notability]], "''If a link is a template, the item must contain at least two such sitelinks...''"
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: {{Q|133866932}} - a 2025 thriller film, winner of the Palme d’Or at the 2025 Cannes Film Festival
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]:
''' Development '''
* Dumps: We published the [[:File:Wikidata Dumps Discovery Research Report.pdf|report from our research into the user experience with Wikidata's dumps]].
* Mobile editing: We are finalizing the support for quantity, monolingual text, mathematical expression and musical notation statements as well as a first version for coordinate statements.
* Wikidata integration in the Wikimedia projects: We have continued our investigation into existing Lua modules in order to find more ways in which we can reduce unwanted entries from Wikidata in Recent changes and watchlists on Wikipedia and co. We found a number of options that we are looking into now. ([[phab:T416822]], [[phab:T416825]], [[phab:T416826]], [[phab:T416827]])
* Wikidata Vector embedding: We added German to the embedding (next to English, French and Arabic)
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country:
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] . [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 16:26, 9. Feb. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30044779 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #719 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-02-16. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#718]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator#Sjö|Sjö]] - RfP scheduled to end after 17 February 2026 10:02 (UTC)
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/SEEKCommonsBot|SEEKCommonsBot]] - Task: Synchronize Wikidata records created by the [https://seekcommons.org/ SEEKCommons] project with [https://openalex.org/ OpenAlex]
* Closed request for permissions/Bot:
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/AmeisenBot_3|AmeisenBot 3]] - Task: Adding descriptions (and possibly labels and aliases as well) to items based on their statements. Request closed as approved.
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Che-W-bot|Che-W-bot]] - Request withdrawn.
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: Next Linked Data for Libraries [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session 17 February, 2026: We have our next LD4 Wikidata Affinity Group Session on Tuesday, February 17 9am PT / 12pm ET / 17:00 UTC / 6pm CET (Time zone converter). Wikiproject P244 maintenance uses SPARQL queries to identify and resolve two types of constraint violations in Wikidata: instances of Wikidata items with more than one LCNAF identifier and instances of the same LCNAF identifier existing on more than one Wikidata item. The February 17th session will walk participants through how to resolve the former issue, while the March 3rd session will focus on the latter. Event page: [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/LCNAF Duplicate Detection P244 Maintenance|https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/LCNAF_Duplicate_Detection_P244_Maintenance]]
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://diff.wikimedia.org/2026/02/11/wiki-for-botanists-why-thematic-engagement-matters/ Wiki for Botanists, why thematic engagement matters]: WMNZ/Aotearoa on how sustained outreach with botanists via Wikidata workshops, edit-a-thons, and conferences is improving plant-related knowledge on the Wikimedia projects and building strong collaborative relationships with scientific communities.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/02/09/tech-news-2026-week-07/ Tech News Week 7 / Global Watchlists extension]: now supports multiple Wikibase instance (i.e. Wikidata + Test Wikidata) and fixes right-to-left (RTL) text directionality issues.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/02/13/the-spark-of-linked-data-and-libraries-oclc-passage-project-white-paper-translation-report/ The Spark of Linked Data and Libraries: OCLC Passage Project White Paper Translation Report]
* Papers: [https://www.researchgate.net/publication/400579586_Federating_Open_Knowledge_through_Wikibase_The_Case_of_The_Finno-Ugric_Data_Sharing_Space Federating Open Knowledge through Wikibase: the case of the Finno-Ugric data sharing space]: Antal et al. (2026) present a community-driven, federated prototype to link multilingual cultural heritage data, open ontologies and preserve local epistemologies.
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=LtoM-0IhKnY How to Unlock Knowledge Graph Data for LLMs with AI Retrieval] - [[d:User:Philippe_Saade_(WMDE)|User:Philippe Saade (WMDE)]], AI/ML Project Manager talks to Chad Jennings of ''Beyond the Blueprints'' (IBM Product Hub) on making Wikidata more accessible for AI developers, replacing SPARQL-heavy workflows with vector search and hybrid retrieval.
** (French) [https://www.youtube.com/watch?v=2Nn7w6Vi3M8 Créer une carte uMap à partir de données géolocalisées extraites de Wikidata] - video presentation of 2026 Digital Encounters ''"Mapping territorial data in uMap"''
** [https://m.youtube.com/watch?v=wf6TFcnvGno Africa Wiki Women 2026 On Wiki Skills Mentorship Program - Introduction to Wikidata]
** [https://m.youtube.com/watch?v=PIVVpJh1seA Africa Wiki Women 2026 On Wiki Skills Mentorship Program - Major and Minor edits on Wikidata]
** [https://m.youtube.com/watch?v=9TVFPpSNRYI EMCO Wikidata CoP meeting (2026-01-28)] - participants discuss progress on the ''early adopter'' phase, incl. how to categorise and track contributions, what statistics to measure and progress on MCO application profiles (persons + corporate bodies)
''' Tool of the week '''
* [https://queer-memory.toolforge.org/ Queer Memory] multilingual web app that explores '''global queer history''' through live Wikidata timelines, places, rights, culture, and activism. Currently available in English, French, and Spanish.
''' Other Noteworthy Stuff '''
* [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/CMYID3FRNL7OKUNEH3O3OTGT6UQSQN3X/ Etherpad cleanup, save your pads now]. All pads after 1st March 2026 willbe deleted so if you need any of your pads, please make a local backup.
* [https://doc.wikimedia.org/Wikibase/master/js/rest-api/ The Wikibase REST API] '''search''' endpoints are now available on '''v1''' and considered stable! It's important to note that the older v0, which has been live on Wikidata since July 2025, will remain available for a '''two month transition period''' until mid-April 2026. We encourage all users to migrate to the new v1 endpoints during this time to ensure that their applications can continue to work seamlessly.
* The [[MW:Wikidata_Platform|WMF Wikidata Platform team]] has published its [[:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|February 2026 newsletter]]. It includes result of an initial evaluation of open-source triple store candidates as part of the migration away from Blazegraph, the next Blazegraph migration office hour, and more. To have new issues of the WDP '''monthly''' newsletter delivered to your user talk page, {{#tag:span| [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|Subscribe to WDP newsletter!]] | style=background-color:#E7F527; border-radius:3px; font-size:90%; font-weight:bold;}}
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes: [[:d:Property:P14122|category for music in this language]] (<nowiki>link to category item that contains music in this language</nowiki>)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14118|DOAB book ID]], [[:d:Property:P14119|qamus.inoor.ir root ID]], [[:d:Property:P14120|The Session tune ID]], [[:d:Property:P14121|Parfumo fragrance note ID]], [[:d:Property:P14123|KaraokeTexty.cz album ID]], [[:d:Property:P14124|Biographical encyclopedia of Maros County]], [[:d:Property:P14125|Alpine Linux Wiki article]], [[:d:Property:P14126|Biographical Dictionary of British and Irish Architects 1800-1950 person ID]], [[:d:Property:P14127|Igromania author ID]], [[:d:Property:P14128|French Trade Mark Number]], [[:d:Property:P14129|Bane NOR location code]], [[:d:Property:P14130|CardCow.com publisher ID]], [[:d:Property:P14131|Lost Pubs Project ID]], [[:d:Property:P14132|Handball Base ID]], [[:d:Property:P14133|Handballnews.pl person ID]], [[:d:Property:P14134|Center for Jewish History person ID]], [[:d:Property:P14135|African Scientists Directory ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Number of translations|Number of translations]] (<nowiki>Number of translations</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Panoramax instance URL|Panoramax instance URL]] (<nowiki>the Panoramax instance of/about the subject</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Hentaigana for Academic Information Exchange ID|Hentaigana for Academic Information Exchange ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bach digital person ID|Bach digital person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bach digital work ID|Bach digital work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/YList ID|YList ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identificativo Antenati|identificativo Antenati]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pesistulokset.fi player ID|Pesistulokset.fi player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Liiga.fi player ID|Liiga.fi player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Letterboxd producer ID|Letterboxd producer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Topplista artist ID|Topplista artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Apple Music Classical work ID|Apple Music Classical work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fragplace brands ID|Fragplace brands ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fragplace fragrances ID|Fragplace fragrances ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fragplace notes ID|Fragplace notes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fragplace perfumers ID|Fragplace perfumers ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sport Express person ID|Sport Express person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ciss.org sportsperson ID (deaf sport)|ciss.org sportsperson ID (deaf sport)]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject Learned Societies|Learned Societies]]
* WikiProject Highlights: a discussion regarding [[d:Wikidata talk:WikiProject Learned Societies#Members of learned societies: too many conflicting data models|how to standardise the data model of the membership of learned societies]]
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: {{Q|3324704}} - French radio program and audio podcast
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L3941|collection (L3941)]] - English noun (kəˈlɛkʃən) meaning "a group of gathered items", "money gathered for charity/church", or "the act of acquiring"
''' Development '''
* Mobile statement editing:
** We are putting finishing touches on editing support for external ID, URL, monolingual text, quantities and coordinate statements.
** We worked on visually highlighting preferred and deprecated statements on the mobile site similar to how it is done on desktop.
** We worked on showing more than one constraint violation when a statement violates multiple constraints.
* Ontology Federation: We continued working allowing other Wikibase instances to use Wikidata Items in their statements (and later from other Wikibase instances). You can see a demo video of the current development state at [[:File:Federation Demo.webm|ontology federation demo]].
* GraphQL: We worked on documentation to get get the GraphQL endpoint ready for a first release.
* Wikidata Query Service: The Wikidata Platform team published their report of the evaluation of Blazegraph alternatives. You can read it at [[:File:WDQS Triple Store Evaluation - Benchmark Results Report.pdf]].
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country:
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 13:26, 16. Feb. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30053912 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #720 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-02-23. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#719]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Jan Myšák|Jan Myšák]] - RfP scheduled to end after 28 February 2026 11:11 (UTC)
* Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator#Sjö|Sjö]] - Closed as successful, congratulations [[d:User:Sjö|User:Sjö]].
* New request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/Notability policy reform|Notability policy reform]]: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Notability_policy_reform#Round_2:_Context|Round 2]], where policy is suggested based on round 1 discussions.
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[DiffBlog:https://diff.wikimedia.org/2026/02/17/apply-now-scholarships-for-the-language-diversity-conference-2026-deadline-13-march-2026/|Apply Now: Scholarships for the Language Diversity Conference 2026]] - scholarship application deadline: 13 March 2026 / Conference dates: 2 - 4 October 2026 in Accra, Ghana.
** [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Notability_policy_reform#Round_2:_Context|Office Hour: Notability Policy]] - February 26th 2026 at 5PM UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1772125200 your timezone]).
** (Catalan) [[m:Event:No_eren_bruixes,_eren_dones_d'Andorra|They were not witches, they were women from Andorra]] - a Wikimarathon for Witches edit-a-thon to make biographies of Andorran women accused of witchcraft more visible on Wikidata and Wikipedia. Sign-up on [[m:Event:No_eren_bruixes,_eren_dones_d'Andorra|Meta]]: 09:30 – 12:30 UTC, 7 March 2026.
*Ongoing: [[d:Wikidata:WikiProject India/Events/International Mother Language Day 2026 Datathon|International Mother Language Day 2026 Datathon]] - February 21, 2026 – March 3, 2026
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://stackoverflow.blog/2026/02/20/even-genai-uses-wikipedia-as-a-source/ Stack Overflow: Even GenAI uses Wikipedia (+Wikidata) as a source] - transcript of the podcast audio between Ryan Donovan and Philippe Saade, on the Wikidata Embedding Project and vectorizing 30 million entities for semantic search.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/02/21/revitalizing-uk-history-series-2-expanding-multilingual-access-on-wikidata/ Diff Blog: Revitalizing UK History, Series 2: Expanding Multilingual Access on Wikidata] - [[d:User:JosefAnthony|Josef Anthony]] describes the projects efforts in documenting underrepresented UK historical figures in multiple languages.
** [[diffblog:https://diff.wikimedia.org/2026/02/20/into-the-spotlight-sharing-archival-objects-through-wikimedia-commons/|Diff blog: Into the Spotlight: Sharing Archival Objects through Wikimedia Commons]] by [[c:User:LadyRabbit|User:LadyRabbit]]. Experience documenting Ellen Winstone, a historical figure, non-notability on Wikipedia doesn't mean they are not worth documenting. Wikidata and Commons can help.
* Papers: [https://arxiv.org/html/2602.14594v1 The Wikidata Query Logs Dataset (WDQL)] - presenting a dataset of 200,000 question-query pairs intended to help train Natural Language questions into SPARQL. By S. Walter, H. Bast (2026).
* Videos: [https://www.youtube.com/watch?v=dY-Vz-TS1X0 3rd Wikidata Training] of the On Wiki Skill Mentorship Program by Africa Wiki Women. Dives deeper into the core data modelling concepts, Wikidata-speciifc terminology and practical editing tips for beginners. Led by [[d:User:King_ChristLike|User:King ChristLike]]
''' Tool of the week '''
* [https://dagbanli.info/ Dagbanli dictionary] - a monolingual Dagbanli dictionary built using Wikidata lexemes, with 20000 native audio recordings as usage examples pulled from Mozilla Common Voice. This means when you look up a word, you can hear it spoken in example sentences. See this in action here: [https://dagbanli.info/?word=L722895 suɣulo]
''' Other Noteworthy Stuff '''
* [[wikimania:2026:Program|Wikimania:2026]] - The call for submissions for the program is open until March 1, 2026.
* [https://www.opensanctions.org/articles/2026-02-18-every-politician/ OpenSanctions: As the CIA closes The World Factbook, we’re opening our global map of political power] - introduces [https://everypolitician.org/ EveryPolitician.org], a global database of 690,000+ political office-holders across the globe. PoliLoom, GovDirectory, a dedicated [[d:Wikidata:WikiProject_every_politician|WikiProject]] and the Wikidata community are helping make structured data on politicians transparent. Learn how you can [https://everypolitician.org/about/contribute/ contribute].
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes: [[:d:Property:P14143|annual greenhouse gas emissions]] (<nowiki>carbon dioxide equivalent emissions by this entity in a year</nowiki>)
*Newest External identifiers: [[:d:Property:P14136|RFI topic ID]], [[:d:Property:P14137|Delfi.lv theme ID]], [[:d:Property:P14138|SFDb original ID]], [[:d:Property:P14139|Artdoc.Media film ID]], [[:d:Property:P14140|Biographical Dictionary of British and Irish Architects 1800-1950 practice ID]], [[:d:Property:P14141|Walloon-French dictionary ID]], [[:d:Property:P14142|Bolivia INE code]], [[:d:Property:P14144|Russian Register of Film Distribution Certificates ID]], [[:d:Property:P14145|Algemeen Nederlands Woordenboek ID]], [[:d:Property:P14146|Woordenboek van Nieuwe Woorden ID]], [[:d:Property:P14147|Woordcombinaties ID]], [[:d:Property:P14148|Etymologisch Woordenboek van het Nederlands ID]], [[:d:Property:P14149|Uzbek-Russian dictionary ID]], [[:d:Property:P14150|JMRC person id (he)]], [[:d:Property:P14151|Catalunya Romànica ID]], [[:d:Property:P14152|IEC 61355 identifier]], [[:d:Property:P14153|Yandex Object Answer id]], [[:d:Property:P14154|Michaelis Portuguese-English Modern Dictionary ID]], [[:d:Property:P14155|Michaelis English-Portuguese Modern Dictionary ID]], [[:d:Property:P14156|Uni24k indentifier]], [[:d:Property:P14157|The Retro Web company ID]], [[:d:Property:P14158|Hentaigana for Academic Information Exchange ID]], [[:d:Property:P14159|Gravestone Project Cemetery ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/CWSAC classification|CWSAC classification]] (<nowiki></nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/IBAN countries|IBAN countries]] (<nowiki>The country which the bank with this property may create accounts in. For example "MyBank" can create bank accounts in "France" with the prefix "FR".
Some banks have a single country they may create accounts in and other have many.</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Kloekecode|Kloekecode]] (<nowiki>identifier for locations in the Netherlands, Flanders, French Flanders, and north-western Germany</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/ICAO 24-bit aircraft address|ICAO 24-bit aircraft address]] (<nowiki>Unique 24-bit ICAO aircraft address assigned to an individual aircraft’s Mode S transponder, expressed as a six-character hexadecimal code and used in ADS-B and air traffic surveillance systems.</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Faulhaber-Edition ID|Faulhaber-Edition ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OldRacingCars.com drivers ID|OldRacingCars.com drivers ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ID Prix de Lausanne|ID Prix de Lausanne]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Spellingwijzer Onze Taal ID|Spellingwijzer Onze Taal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Uitleenwoordenbank ID|Uitleenwoordenbank ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EpiMedDat ID|EpiMedDat ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/REVENCYT code|REVENCYT code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/X Games athlete ID (new)|X Games athlete ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pinkhof ID|Pinkhof ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scheikunde ID|Scheikunde ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JWS II ID|JWS II ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Buitenlandse aardrijkskundige namen in het Nederlands ID|Buitenlandse aardrijkskundige namen in het Nederlands ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PeeringDB Facility ID|PeeringDB Facility ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DBNL place ID|DBNL place ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DBNL country ID|DBNL country ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DBNL titel ID|DBNL titel ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Movist person ID|Movist person ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples:
** [https://w.wiki/HvHp Property table for a set of Wikidata items] (the Memory of the World International Register)
** [https://w.wiki/Hxec People with PolSys ID<small> (P1980)</small>, and with or without Norwegian historical register of persons ID <small>(P4574)</small>] - ([https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Request_a_query&oldid=2465925132#A_list_of_person_having_Pol-sys_ID_and_HistReg_ID source])
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E502|federally recognized tribe (E502)]]: required and optional properties for items representing federally recognized Native American tribes in the United States.
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Ski|Ski]] - The goal of WikiProject Ski is to improve items about athletes, events and results from the different skiiing and snowboarding disciplines.
** [[d:Wikidata:WikiProject_Nonprofit_Organizations/South_Africa|Nonprofit Orgs: South Africa]] - aims to add financial data to the biggest nonprofits
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Pages|Ontology: List of Ontology Pages]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Sociotechnology/Resources|Sociotechnology: Resources]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Chantiers_MNBAQ|Chantiers MNBAQ]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_India/Events/International_Mother_Language_Day_2026_Datathon|India: International Mother Language Day 2026 Datathon]]
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L179567|чурка (L179567)]] - Russian noun (ˈtɕurkə) meaning "a wooden block or stump", "a short piece of wood used in games", or "an offensive term for a person"[[d:Lexeme:L179567|чурка (L179567)]] - Russian noun (ˈtɕurkə) meaning "a wooden block or stump", "a short piece of wood used in games", or "an offensive term for a person"
''' Development '''
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are preparing to reach out to editors about improving specific templates that are written in a way that creates a lot of unnecessary entries in Recent Changes and Watchlists.
* Mobile statement editing: We are getting close to having editing support for all datatypes. We are currently still working on the support for globe coordinates. We also added support for showing constraint violations on qualifiers and references.
* Data quality: We are doing technical investigations about how to make constraint violations available for querying again.
* GraphQL: We are getting ready to make GraphQL available on Wikidata later this week.
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Spain|Spain]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 14:51, 23. Feb. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30119106 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #721 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-03-02. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#720]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Jan_My%C5%A1%C3%A1k|Jan Myšák]]: Closed as successful, congratulations to Wikidata's newest admin!
* New request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Notability_policy_reform|Notability Policy - Round 2]]: we are still requesting your input on the new Notablity policy. Including whether to elevate the [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Notability_policy_reform#Round_2:_Make_Wikidata:Self-promotion_a_policy|self-promotion essay]] to a policy.
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** Next Linked Data for Libraries [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session 3 March, 2026: We have our next LD4 Wikidata Affinity Group Session on Tuesday, March 3 9am PT / 12pm ET / 17:00 UTC / 6pm CET (Time zone converter). Wikiproject P244 maintenance uses SPARQL queries to identify and resolve two types of constraint violations in Wikidata: instances of Wikidata items with more than one LCNAF identifier and instances of the same LCNAF identifier existing on more than one Wikidata item. The February 17th session walked participants through how to resolve the former issue, while the March 3rd session will focus on the latter. This session will be more discussion-focused, since instances where two LCNAF identifier have the same Wikidata item can be difficult to resolve because of Wikidata’s innate quirks. Maybe your ideas will become the official best practice! Event page: [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/LCNAF Duplicate Detection P244 Maintenance|https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/LCNAF_Duplicate_Detection_P244_Maintenance]]
** [https://hermes-hub.de/aktuelles/news/save-the-date-byodl-2026-04-24.html Bring-Your-Own-Data-Lab], on 24.04.2026, the HERMES Data Competence centre hosts an online BYODL. Dr. Katrin Moeller and Dr. Olaf Simons will share how to enrich your own personal data with standard data and the Wikibase FactGrid. Click the link for registration and more information.
** Wikidata Workshop w/ Wikipedia Riba Aruba + University of Aruba Research Center (UARC), March 2, 12 - 2pm GMT-4. [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScQMobUMNF7TzQIS0yQAaODqIAlQ-5PMoESx_VAq_MIgYtUGQ/viewform Click here to register.]
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://www.museodelprado.es/actualidad/noticia/el-museo-del-prado-y-wikimedia-espaa-consolidan-a/bb297f99-9445-68c8-250f-f2aa2765792a The Museo del Prado and Wikimedia Spain consolidate Wikidata as the connector axis of digital cultural heritage] - gathering of the second edition of ''Connected Heritage: Wikidata in the GLAM Ecosystem''
** (Dutch) [https://www.wikimedia.nl/actueel/blog/wikipielen-informele-wiki-hackathon-voor-de-glam-sector/ Wikipielen: an informal mini-hackathon for the GLAM sector], Olaf Janssen (WM coordinator at National Library of Netherlands) on the 10th edition of this micro-hackathon for people in cultural and heritage sector interested in Wikidata, Wikibase, SPARQL, OpenRefine and other technical skills.
** [https://medium.com/@michalmigurski/weeknotes-2026w04-boundary-issues-f037407a7f45 Boundary Issues]—Michal Migurski on representing disputed boundaries using Wikidata and OpenStreetMap.
* Papers:
** [https://openhumanitiesdata.metajnl.com/articles/10.5334/johd.471 From Websites to Wikidata: Digitising Scotland’s Stories] by Ross ''et al.'' (2026)
** [https://doi.org/10.1145/3795134 ''Entity Linking with Wikidata: A Systematic Literature Review'']
** [https://arxiv.org/html/2602.19133v1 ''A Dataset for Named Entity Recognition and Relation Extraction from Art-historical Image Descriptions''] by Schneider ''et al.'' (2026)., introduces FRAME for extracting art-historical entities and relationships from texts, enabling automatic linking of artworks, artists, and related metadata via Wikidata.
** [https://elischolar.library.yale.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1247&context=jcas Review of Ethics in Linked Data] by Rebecca Fried.
* Videos:
** (Swedish) [https://www.youtube.com/watch?v=ZjJHbF2aDCc Fotbollsspelare Wikipedia / Wikidata] - using QuickStatements to add P54 (member of sports team) to football players
** [https://www.youtube.com/watch?v=n-hYIdzJLeg Jukun Wikipedia Outreach], day 2 took attendees through adding interwiki links, Wikidata essentials and adding {{Databox}} to Jukun Wiki articles.
** [https://www.youtube.com/watch?v=dgRWBAvoea0 Set-up Tutorial: Language Preferences and Gadgets on Wikidata], the International [Digital] Dura-Europos Archive (IDEA) takes us through enabling gadgets and setting your preferred languages (Babel).
''' Tool of the week '''
* [https://mapsofthe.world/stadiums Maps Of the World / Stadiums] - explore the stadiums of the world (at least the ones with Wikidata Items), mapped by SPARQL.
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes: [[:d:Property:P14164|SignWriting transcription]] (<nowiki>representation in SignWriting</nowiki>)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14160|Microsoft Store developer ID]], [[:d:Property:P14161|Apple Music Classical work ID]], [[:d:Property:P14162|SIK-ISEA group ID]], [[:d:Property:P14163|CHZZK streamer ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review::
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Objectif plumes|Objectif plumes]] (<nowiki>Database managed by the General Service for Literature and Books, a department of the Cultural Administration of the Wallonia-Brussels Federation (basically the Ministry of Culture for the French-speaking part of Belgium). The database currently includes entries on books by more than 8.000 Belgian writers.</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/usual forename|usual forename]] (<nowiki>A name usually derived from a given name used to address a person in everyday life.</nowiki>)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/apportionment diagram|apportionment diagram]] (<nowiki>image that displays the representation of seats won by party in an election to an assembly</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/LibriVox reader ID|LibriVox reader ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/All Skies Encyclopaedia ID|All Skies Encyclopaedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KCUE academy ID|KCUE academy ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Catálogo de autoridades da BUSC|Catálogo de autoridades da BUSC]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISSN-H|ISSN-H]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hong Kong Cinema title ID|Hong Kong Cinema title ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NPPM ID|NPPM ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Parlement.com ID|Parlement.com ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kokugakuin University god name database ID|Kokugakuin University god name database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Czech National Register of Health Service Providers ID|Czech National Register of Health Service Providers ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Génération Nintendo game ID developer ID|Génération Nintendo game ID developer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Génération Nintendo game ID publisher ID|Génération Nintendo game ID publisher ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/wikiru.jp wiki ID|wikiru.jp wiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Tribuna.com football players ID|Tribuna.com football players ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SnokaDB|SnokaDB]], [[:d:Wikidata:Property proposal/abadis.ir Persian word ID|abadis.ir Persian word ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AIK soccer player ID|AIK soccer player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BOIShistory|BOIShistory]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples:
** [https://w.wiki/HygX Works in Scottish museums by female artists, lacking an English Wikipedia article] ([[:d:User:MartinPoulter/queries/collections|source]])
** [https://w.wiki/J5hv Graph of Moominworld]
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: {{Q|Q1774}} - semi-autonomous part of Tanzania
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L14515|snap (L14515)]] - English verb (snæp) meaning "to break suddenly", "to lose control emotionally", or "to take a photograph"
''' Development '''
* Mobile statement editing:
** We worked on removing the constraint violations indicator from a statement after an edit that fixed it.
** We are fixing bugs uncovered in testing, such as [[phab:T218477]], [[phab:T418104]], [[phab:T417861]] and [[phab:T417647]].
* GraphQL: We are getting ready to launch the first version later this week, including preparing the documentation for how to use it.
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country:
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:42, 2. Mäe. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30129341 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary 722 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-03-09. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#721]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DifoolBot 8|DifoolBot 8]] - Task: Remove Wikipedia import references from statements where the referenced article has since been deleted.
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [https://wikidataworkshop.github.io/2026/ The 6th Wikidata Workshop] has been announced for ISWC 2026. If you are interested in joining the wWorkshop for the scientific Wikidata community, contact: 6th-wikidata-workshop@googlegroups.com
** [https://events.ucf.edu/event/4071752/open-scholarly-profiles-with-wikidata/ Open Scholarly Profiles with Wikidata] - April 22, 2026, 13:00 - 14:30, at the University of Central Florida.
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://diff.wikimedia.org/2026/03/08/becoming-a-trainer-assistant-at-wikilatih-wikidata-brin-a-journey-of-sharing-knowledge Diff blog: Becoming a Trainer Assistant at Wikilatih Wikidata BRIN: A Journey of Sharing Knowledge] by Affandy Murad
** [https://diff.wikimedia.org/2026/03/06/why-dagbanli-needs-a-dictionary-and-how-we-built-one-with-wikidata/ Diff blog: Why Dagbanli Needs a Dictionary (And How We Built One with Wikidata)] - by [[User:Masssly]]
* Papers: [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e1/Scholia_2026_Compliance_with_SPARQL_1.1.pdf Scholia 2026: Compliance with SPARQL 1.1], to be presented at [https://www.swat4ls.org/ SWAT4HCLS 2026]
* Videos:
** (Swedish) [https://www.youtube.com/watch?v=kvaPqzO2cWQ Mix'n'Match IFKDB] / [https://www.youtube.com/watch?v=r7b9LR79y5U Mix'n'Match DIF Historia] - Magnus Sälgö
** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=cpA19w3jM40 Introducción a Wikidata], Dinah M. W.Fraites and Dr. Claudia De Souza give a comprehensive tour and introduciotn of Wikidata for the ''Centro para la Excelencia Académica''
** [https://www.youtube.com/watch?v=iuYkCUiP1wk Accessibility and Gen AI - Ep 15 w/ Denny Vrandečić (Head of Special Projects at Wikimedia Foundation)] - a conversation about Abstract Wikipedia, the relationship between Wikimedia, Wikipedia and other Projects and how the Foundation will adopt and adapt to emergent technologies such as LLM's.
** [https://www.youtube.com/watch?v=FGZqljvsoow Epigraphic Object Encoding] - Session 7 of the SunoikisisDC ''Digital Approaches to Cultural Heritage''. Experiences encoding epigraphic data into Wikidata starts at 58:27.
** (Arabic) [https://www.youtube.com/watch?v=4F_n4xgUgKg Arabic Wikidata Days 2025: Adding Wikidata to include Arabic Content (example: Hijri Calendar)], Saeed Hubaishan presents a practical example of adapting Wikibase to enable adding new data types that haven't previously been modelled, such as dates in the Hijri Calendar.
** Wikimania 2025 - Unpopular Opinions: Bold Lightning Talks to Shake Up Wikimedia: [https://www.youtube.com/watch?v=cB76LpwRYYI&t=2080s Moving Categories to Wikidata ((Ad Huikeshoven))] / [https://www.youtube.com/watch?v=cB76LpwRYYI&t=2080s Introducing Wiki AI (Sam Klein)]
** [https://www.youtube.com/watch?v=fELZCm-plHo Unlocking Government Data for Wikidata: Stories, Impacts & Open Dialogue] from Wikimania 2025. Panelists: Butch Bustria, James M. Heilman (Doc James), Jan Ainali, Vanj Padilla, Wisdom Ferrer, Seddon explore how the reuse of public domain & government datasets enriches Wikidata & bolsters public engagement with Wikimedia projects.[[c:File:Unlocking_Government_Data_for_Wikidata._Stories,_Impacts,_and_Open_Dialogue_-_Wikimania_2025_Nairobi.pdf|Slides]]
''' Tool of the week '''
* [https://codeberg.org/2Go/Data2Go Data2Go] : An iOS app for browsing and editing Wikidata with a mobile-first UI. It combines fast search, rich item detail views, statement editing, map previews, media galleries, and account-based write access to Wikidata.
''' Other Noteworthy Stuff '''
* Wikidata now has a GraphQL API! [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL|Read more about it and try it out]] or sign up for the [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply usability tests].
* The WMF is in the process of rolling out new global API rate limits. This will also affect Wikidata. For more details see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits]].
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14165|ICAO 24-bit aircraft address]], [[:d:Property:P14166|BISMaL taxon ID]], [[:d:Property:P14167|Xcity actress ID]], [[:d:Property:P14168|All Skies Encyclopaedia ID]], [[:d:Property:P14169|Power Thesaurus ID]], [[:d:Property:P14170|Kvinnehistorie.no persons ID]], [[:d:Property:P14171|Mastercaller player ID]], [[:d:Property:P14172|dartn.de player ID]], [[:d:Property:P14173|darts1.de player ID]], [[:d:Property:P14174|pdpa.co.uk player ID]], [[:d:Property:P14175|People's Graphic Design Archive creator ID]], [[:d:Property:P14176|HKCinema film ID]], [[:d:Property:P14177|Medvik ID]], [[:d:Property:P14178|Obálky knih ID]], [[:d:Property:P14179|MusicaPopular.cl ID]], [[:d:Property:P14180|CAMEO page ID]], [[:d:Property:P14181|ciss.org sportsperson ID (deaf sport)]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/maximum vehicle length|maximum vehicle length]] (<nowiki>maximum authorized length for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Peer-review propertiy for journals or publications|Peer-review propertiy for journals or publications]] (<nowiki>{{TranslateThis
| de = <!-- Beschreibung auf Deutsch -->
<!-- | xx = Beschreibungen in anderen Sprachen -->
}}Scholarly journals or publications should have a property "peer review process" indicating which peer review process (if any) is applied for the publication.</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/maximum vehicle width|maximum vehicle width]] (<nowiki>maximum authorized width for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/maximum vehicle weight|maximum vehicle weight]] (<nowiki>maximum authorized weight (tonnage / gross vehicle weight) for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment (load limit)</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/regional conservation status|regional conservation status]] (<nowiki>conservation status of species in national or regional Red List publications that follow the IUCN red list criteria</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/LINE official account ID|LINE official account ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kulturbase.no ID|Kulturbase.no ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CROWCASS file number|CROWCASS file number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Integbio Database Catalog ID|Integbio Database Catalog ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/norsk fangeregister historie ID|norsk fangeregister historie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Census of Italian Architecture since 1945|Census of Italian Architecture since 1945]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TMDB award ID|TMDB award ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SocioMap ID|SocioMap ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AVefi ID|AVefi ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NSK new ID|NSK new ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Atlas of Endangered Alphabets ID|Atlas of Endangered Alphabets ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples:
** [https://w.wiki/J7cr Property count of characters in Tolkien's Universe] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Query_to_list_properties_and_their_counts|source]])
** [https://w.wiki/JFy7 Data about Norwegians in captivity during WWII (using ''Norwegian prisoner register person ID'' (P8269) + others] ([[d:Wikidata:Request_a_query#A_list_of_persons_in_Fanger.no|source]])
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Beer|WikiProject Beer]]
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: {{Q|Q733738}} - international airport serving Melbourne, Australia
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1154759|sampaa (L1154759)]] - Dagbanli noun that translates to a hut within a compound to provide shelter for people during the warm season.
''' Development '''
* GraphQL: We have released the first version of this new API. [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL|You can read more about it and try it out]].
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We have worked with editors to improve some highly-used modules that access Wikidata in a suboptimal way. They have been adjusted to lead to less unneeded change notification in people's watchlists and recent changes on Wikipedia and co.
* Mobile statement editing: We fixed an issue where certain Properties were not accessible in the new mobile UI. We are also working on fixing a bug with saving musical notation statements. We are continuing the work on supporting editing of geocoordinates.
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory|agencies for the environment and nature conservation]].
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:51, 9. Mäe. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30163237 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #723 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-03-16. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#722]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://almedaresearch.org/ The African Literary Metadata (ALMEDA) project] - The ALMEDA project’s key outcome is a linked, open, and searchable metadata repository—built from extensive cataloguing of previously uncatalogued materials and enriched through a user-friendly interface launching in 2025, designed to support ongoing growth beyond the project’s initial five-year funding.
** https://diff.wikimedia.org/2026/03/13/structuring-dagbanli-on-wikidata-lexemes-senses-and-the-digraph-challenge/
* Papers: [https://arxiv.org/abs/2603.11767 Understanding Wikidata Qualifiers: An Analysis and Taxonomy] - This study develops a refined taxonomy of Wikidata qualifiers—based on their semantics, frequency, and diversity—to help contributors select appropriate qualifiers, improve querying and inference, and enhance knowledge graph design, ultimately offering a structured framework that covers the most important qualifiers and supports better recommendation systems. By Falquet & Aljalbout (2026).
* Videos: [https://m.youtube.com/watch?v=4ZQ67TzUJdM&pp=iggCQAE%3D LIVE Wikidata editing #118 at the Open Data Day] - Wikipedia Weekly Network:
** [https://m.youtube.com/watch?v=KI936x_IBT0&pp=iggCQAE%3D Introduction to editing Wikidata on mobile] - Art + Feminism in Wikimedia Botswana
** [https://m.youtube.com/watch?v=f1XtOtLzYDM&pp=iggCQAE%3D Queer women in the Arts (English): A panel discussion and Wikidata workshop]
* Podcasts: [https://wikipediapodden.se/wikidata-notability-reform-356/ Wikipediapodden interviews Lydia Pintscher about the ongoing Wikidata notability reform] (also available on [[c:File:WP356 - Wikidata notability reform.mp3|Commons]])
* Notebooks: [https://observablehq.com/@pac02/who-gets-a-biography-on-french-language-wikipedia Who gets a biography on French-language Wikipedia?] A country-by-country portrait of biographical coverage for people born between 1950 and 2000.
''' Tool of the week '''
* [https://github.com/altilunium/wdquery Wdquery] : [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Wikibase_GraphQL GraphQL-powered] Wikidata item advanced search.
''' Other Noteworthy Stuff '''
* https://casier-politique.fr
* [https://www.fornland.com Fornland]—aggregates over a million cultural heritage sites from Denmark, Norway, Sweden, Finland, Iceland, the Faroe Islands and Greenland into one interface, combining Wikidata and other sources .
* [[m:Coolest Tool Award]]
*The [[MW:Wikidata_Platform|WMF Wikidata Platform team]] has published its [[:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|March 2026 newsletter]]. To have new issues of the WDP '''monthly''' newsletter delivered to your user talk page, {{#tag:span| [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|Subscribe to WDP newsletter!]] | style=background-color:#E7F527; border-radius:3px; font-size:90%; font-weight:bold;}}
* Reminder that the 4 week grace period for switching to the v1 route for the [https://doc.wikimedia.org/Wikibase/master/js/rest-api/#/item%20search Wikibase REST API search endpoints] will end this week. The v0 route will be turned off and hence will no longer function.
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14182|river regime]] (<nowiki>predominant pattern of annual changes to a stream's discharge at a particular period</nowiki>)
**[[:d:Property:P14186|seat occupied]] (<nowiki>seat held by a person within an academy or other society</nowiki>)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14183|Génération Nintendo publisher ID]], [[:d:Property:P14184|KCI article ID]], [[:d:Property:P14185|LINCS ID]], [[:d:Property:P14187|radeberger-stadtgeschichte.de Object Identificator]], [[:d:Property:P14188|Flohic ID]], [[:d:Property:P14189|Vlaams Woordenboek ID]], [[:d:Property:P14191|Bach digital person ID]], [[:d:Property:P14192|Bach digital work ID]], [[:d:Property:P14193|Identificativo Antenati]], [[:d:Property:P14194|Liiga.fi player ID]], [[:d:Property:P14195|Pesistulokset.fi player ID]], [[:d:Property:P14196|Letterboxd producer ID]], [[:d:Property:P14197|Fragplace brands ID]], [[:d:Property:P14198|Fragplace fragrances ID]], [[:d:Property:P14199|Fragplace notes ID]], [[:d:Property:P14200|Fragplace perfumers ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/population pyramid|population pyramid]] (<nowiki>Age pyramid image for demography articles</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/StatsF1 ID|StatsF1 ID]] (<nowiki>Link to a Formula 1 specific database</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/maximum vehicle height|maximum vehicle height]] (<nowiki>maximum authorized height for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment (regulatory limit from signage)</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Bibliografi.dk|Bibliografi.dk]] (<nowiki>Bibliografi.dk</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/PeerTube instance URL|PeerTube instance URL]] (<nowiki>the PeerTube instance of/about the subject</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Central Registration Number (Indonesia)|Central Registration Number (Indonesia)]] (<nowiki>primary service registration number assigned to a member of the Indonesian Armed Forces or Indonesian National Police</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Digital Public Good|Digital Public Good]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LUBW-RIPS-Wasserkraftanlage-ID|LUBW-RIPS-Wasserkraftanlage-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant QueenBallers.com d'une joueuse|Identifiant QueenBallers.com d'une joueuse]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Foto Atlas taxonomy ID|Foto Atlas taxonomy ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brewver beer ID|Brewver beer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Göteborgsalliansen|Göteborgsalliansen]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Consumer Rights Wiki article ID|Consumer Rights Wiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Royal Air Force service number|Royal Air Force service number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personne dans le Bianco|Identifiant d'une personne dans le Bianco]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Tajik-Russian Dictionary word ID|Tajik-Russian Dictionary word ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AmericanAristocracy person ID|AmericanAristocracy person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AmericanAristocracy house ID|AmericanAristocracy house ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Shinmei database ID|Shinmei database ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: {{Q|Q161672}} - Congolese politician and independence leader (1925–1961)
''' Development '''
* Mobile statement editing:
** If you have not tried it yet, now is an excellent time to turn it on in the beta features section of your preferences, test it and give feedback.
** We have added support for editing globe coordinate statements
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing to work on the issue of too many Wikidata in recent changes and watchlists on Wikipedia and co. We are currently prototyping a way to only consider changes that actually have an impact on the article ([[phab:T419823]]). We also finished the work on an emergency switch to turn off sending changes for qualifiers and references to Wikipedia and co in case of major database disruptions ([[phab:T412956]]).
* Ontology federation: We are working towards getting the code for ontology federation (in its first version of using Wikidata Items as values on other Wikibase instances) ready for wider testing.
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Bangladesh|Bangladesh]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:34, 16. Mäe. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30228490 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #724 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-03-23. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#723]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot:
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/AraBot|AraBot]] - Tasks: Adding Aragonese sitelinks and updating articles on [[w:an:|Aragonese Wikipedia]] with Wikidata's data.
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/InventaireBot|InventaireBot]] - Task: Make automated edits generated by the inventaire.io (Q32193244) server and manual edits on behalf of users without a Wikidata account.
* Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/DelintBot|DelintBot]] - Task: Fix [[mw:Help:Lint_errors|lint errors]] on pages across all namespaces where Wikitext can be written (namespaces not managed by Wikibase).
* New request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/archive.today|archive.today]] - due to a [[w:Wikipedia:Requests_for_comment/Archive.is_RFC_5|RfC and policy on enwiki]], this discussion needs your input on whether Wikidata will continue listing archive.today links.
* Ongoing request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/Notability policy reform|Notability policy reform]] is looking for input about remaining questions around marginalized knowledge and external identifiers
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: (German) [https://www.youtube.com/watch?v=thXJ1XAbWJ0 Art History Loves Wiki im Museum Schnütgen, YouTube livestream] – 28 March 2026 (UTC+1): presentations by Lisa Dieckmann at 12.30 - 12.50 (“Bilder verknüpfen – prometheus, Normdaten und Wikidata”), Lucy Patterson & Lukas Fuchsgruber at 16.30 - 16.45 (“Kritische Arbeit mit Sammlungsdaten auf Wikidata”), and Max Kristen at 17.30 - 17.45 (“usefulQueries: Unkompliziert Kunstgeschichte in Wikidata erkunden”).
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [[DiffBlog:2026/03/13/structuring-dagbanli-on-wikidata-lexemes-senses-and-the-digraph-challenge|Structuring Dagbanli on Wikidata: Lexemes, Senses, and the Digraph Challenge]] by Masssly and Mohammed Awal Alhassan
** [https://stevehedden.medium.com/open-knowledge-graphs-a-search-engine-for-ontologies-controlled-vocabularies-and-semantic-web-cfcf32a5babe Open Knowledge Graphs: A Search Engine for Ontologies, Controlled Vocabularies, and Semantic Web Tools], by Steve Hedden
** (German) [https://blog.tib.eu/2026/03/16/erinnerungskultur-zum-mitmachen-eine-digitale-landkarte-zum-gestapoterror-in-niedersachsen/ Erinnerungskultur zum Mitmachen: eine digitale Landkarte zum Gestapoterror in Niedersachsen] by Gabriele Fahrenkrog
* Papers: [https://arxiv.org/abs/2603.11767 Understanding Wikidata Qualifiers: An Analysis and Taxonomy] presents an analysis of Wikidata qualifiers, focusing on semantics and usage, in order to develop a taxonomy to help in selecting appropriate qualifiers, querying the knowledge graph, and making logical inferences. By Gilles Falquet and Sahar Aljalbout (2026).
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=cwzBfV2bg_g Creating a Wikidata item for a Historic Building] - OpenStreetMap for History Buffs gives a practical example of creating a Wikidata Item for a historic Irish building, but you can adapt it for other historical or archeological sites.
** [https://www.youtube.com/watch?v=XT27D-1JIUo&pp=ygUIV2lraWRhdGE%3D Introduction to Wikidata (Creating items, Statements & References)] - Africa Wiki Women continue their introductory series with trainer, Blessing Timothy.
** (French) [https://www.youtube.com/watch?v=Eu0C1gWIgFQ Introduction à Wikidata] is also provided by Africa Wiki Women.
** [https://www.youtube.com/watch?v=xw5mfJRgFXk Simple steps to edit Wikidata Episode 1(WAMP)] - [[d:User:Dsp13|User:Dsp13]] of the Wiki Afrodemics Project covers a variety of topics to help new editors make meaningful contributions to Wikidata.
** (French) [https://www.youtube.com/watch?v=1ZxnAI-PrK0 Introduction à la modification de Wikidata sur mobile] - Art+Feminism in partnership with WM Botswana provide a training session for mobile editing (with a focus on women artists, feminist movements and underrepresented cultural contributions).
** [https://www.youtube.com/watch?v=f1XtOtLzYDM Queer Women in the Arts]: Art+Feminism teamed up with WikiLGBT+ ([[m:Event:Queer_Women_in_Arts|Event page]]) for a panel discussion and Wikidata training centering on Queer Women in the Arts, in honour of International Women's Day. Also available in [https://www.youtube.com/watch?v=ZcBCJzH9OUI Spanish] and [https://www.youtube.com/watch?v=Ag5GyE7OtKI Portuguese].
** [https://www.youtube.com/watch?v=0TXqT2ohfwE Wikidata tools: Pet Scan] - [[d:User:Epìdosis|User:Epìdosis]] introduces this handy tool that allows you to query and generate lists of Wikipedia pages or Wikidata items based on defined criteria such as Categories, Properties, Templates, and others.
** [https://www.youtube.com/watch?v=0hTQF3Mde30 Introduction to Wikidata & Property Dashboard] - ''Essential Wikidata Tools: Automating Your Workflow'' workshop given 13 March 2026. Hosted by Alan Ang, Camillo Pellizari, Pru Mitchell, and Taufik Rosman for the ESEAP community.
''' Tool of the week '''
* [https://property-helper.toolforge.org Wikidata Property Creation Helper] takes a property proposal page and translates it into a QuickStatements batch (and then a second one for the examples) that a property creator can use to quickly create a new property. By [[User:ArthurPSmith|ArthurPSmith]]
''' Other Noteworthy Stuff '''
* GraphQL API ongoing feedback: If you haven’t tried it yet, you can still explore it as a developer-friendly alternative to select WDQS features. Please Share your feedback on the [[d:Wikidata:Wikibase_GraphQL|project page]], or [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up] for deeper usability testing.
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/mass number|mass number]] (<nowiki>total number of baryons in an atomic nucleus</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/soil acidity preference|soil acidity preference]] (<nowiki>soil acidity preference of a plant species or lichen</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Diepkloof|Diepkloof]] (<nowiki>Place in Johannesburg, South Africa</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/paid-up capital|paid-up capital]] (<nowiki>portion of a company’s issued share capital that has been paid by shareholders</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review:: [[:d:Wikidata:Property proposal/Shinmei database ID|Shinmei database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kulturdenkmal-ID Baden-Württemberg|Kulturdenkmal-ID Baden-Württemberg]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Central Registration Number (Police)|Central Registration Number (Police)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NIP 9-digit|NIP 9-digit]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MeetStadium ID|MeetStadium ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/indexxx.com performer ID|indexxx.com performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BGAFD actress ID|BGAFD actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Shellers From the Past ID|Shellers From the Past ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/معرف منشور في قاعدة بيانات معرفة|معرف منشور في قاعدة بيانات معرفة]], [[:d:Wikidata:Property proposal/London Book Trades ID|London Book Trades ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KCI journal ID|KCI journal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KCI publisher ID|KCI publisher ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PeerJ person ID|PeerJ person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIORAB–FRANKFURT ID|BIORAB–FRANKFURT ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIORAB–WEIMAR|BIORAB–WEIMAR]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIORAB-KAISERREICH|BIORAB-KAISERREICH]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikiparfum perfume ingredient ID|Wikiparfum perfume ingredient ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikiparfum perfumer ID|Wikiparfum perfumer ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_LAGL|WikiProject LAGL]] (Linked Ancient and Greek Latin) has been established to develop guidelines for adding statements for ancient authors.
* WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_IDEA/Oral_Histories|WikiProject IDEA: Oral Histories]] - <small>''International (Digital) Dura-Europos Archive (IDEA)''</small> added a subpage for resources, guidelines and progress for adding oral history Items and Statements.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: {{Q|Q3339328}} - worship of water oracles and associated cultural traditions among the Sawa
''' Development '''
* Infrastructure sustainability: We started working with a contractor to look at Wikidata's data storage to find opportunities for improving it.
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing the work on a prototype to compare a wiki page before and after it has been parsed to see if this is a feasible way to reduce the number of Wikidata changes in recent changes and watchlist that do not affect the article ([[phab:T419823]])
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country:
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] . [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:58, 23. Mäe. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30228490 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #725 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-03-30. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#724]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot:
** [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Thetalentone|Thetalentone]] - Tasks: Adding and updating references, qualifiers, publication dates, and provenance on my own personal and company items ([[Q138324775]] and [[Q138324581]]) to improve entity confidence for Google Knowledge Graph. Small batches only, no edits to unrelated items.
** [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Dušan Kreheľ (bot)|Dušan Kreheľ]] - Task: Sitelinks existing and newly created municipality pages on hrwiki and Wikidata.
* New request for comments: [[Wikidata:Requests for comment/Mass-editing policy]] has a new proposal incorporating feedback and is awaiting votes.
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** The next [[d:Wikidata:Events#Office_hours|Wikidata+Wikibase office hours]] will take place on Wednesday, [https://zonestamp.toolforge.org/1775664000 18:00 CEST], 08th April 2026 in the [https://t.me/joinchat/IeCRo0j5Uag1qR4Tk8Ftsg Wikidata Telegram group]. The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase.
** [[m:Event:Wiki_Mentor_Africa_-_Women_Tech_Summit_(WMA-WTS)/en|Wiki Mentor Africa - Women Tech Summit]] takes place until 20:00 CET, 30 May 2026.
** "Wikidata in der Sammlungserschließung" (free online event in German on how GLAM institutions can use Wikidata, 20 April 2026, 10-11:30 CET, organized by [[d:Q51845259| Research and Competence Centre Digitalisation Berlin (Q51845259)]]. More info and registration [https://www.digis-berlin.de/workshop-wikidata-fuer-die-sammlungserschliessung-am-20-04/ here].
** '''Wikidata Ontology Course''': The second offering of the Wikidata ontology course will be given in May and June 2026, with sessions 1-3 pm EDT (UTC-4) on Thursdays. The Wikidata ontology provides structure and organization for the rest of Wikidata and is thus fundamental to Wikidata. The course starts with the basic notions underlying the Wikidata ontology and goes on to cover querying using SPARQL, inference, constraints, advanced ontology notions, problems with the ontology, and other ontology-related aspects of Wikidata. Participants in the course are expected to complete weekly exercise sets and a project. More information on the course can be found at [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course|WikiProject Ontology/Ontology Course]]. To register for this offering fill in and submit the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdlZ0r69Mkkfa_SWSdQPMNdVMKnae7-sIOyPuANVjFI4FRq0w/viewform Google form].
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://www.opensanctions.org/articles/2026-03-24-poliloom/ Wikidata contains many gaps in its political data. We’ve built a tool to change that (PoliLoom)]
** [https://www.linkedin.com/pulse/from-summer-school-idea-eswc-paper-teaching-ai-repair-wikidata-zxxaf/ From a summer school idea to an ESWC paper: Teaching AI to “repair” Wikidata]
* Papers:
**[https://rubensworks.github.io/article-did-llms-kill-sparql-federation/ Did AI Crawlers Kill SPARQL Federation?], including Wikidata examples
** [https://www.emerald.com/dlp/article/doi/10.1108/DLP-11-2025-0265/1352756/Gender-and-intersectional-bias-in-featured Gender and intersectional bias in featured biographies on the front page of the Italian edition of Wikipedia, 2014–2024 Open Access] - Wikidata featured heavily in the design and methodology. By Rovira et al., (2026).
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=5KydQwvBelQ Adding architectural data to a Wikidata item for a Historic Building] from OpenStreetMap for History Buffs.
** [https://www.youtube.com/watch?v=0h1KxXnaJrk Live Wikidata Editing #119] - Ainali and Abbe98 are back to edit Wikidata and explain their thinking along the way.
** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=W37StgITf0Y Wikidata and the public domain] - Tools for bulk editing in Wikidata: Mix n Match and QuickStatements, last class of a [https://www.youtube.com/playlist?list=PLmjmrXGUFVlJOyYM3S6CBdNFszYI4FwcM 9-part series] provided by Jorge Gemetto.
** (German) [https://www.youtube.com/watch?v=thXJ1XAbWJ0 Art History Loves Wiki im Museum Schnütgen], day 2, digital/local collection loves wiki.
** (German) [https://www.youtube.com/watch?v=rN19MWWtif8 Von OpenStreetMap zu semantisch vernetzten Wissensgraphen] FOSSGIS 2026 Conference.
** [https://www.youtube.com/watch?v=76wkepRUZLg Using Wikibase as an Integration Platform] with Matthew Ong. Originally given at the Digital Classicist Seminar Berlin, 19 November 2024.
''' Tool of the week '''
* [https://wikivisage.toolforge.org/ WikiVisage] - Train a machine learning model to detect depicted subjects in Wikimedia Commons images and assist with adding the P180 (depicts) property.
* [https://yesterdays.maprva.org/subjects/ Yesterdays] - A web platform for cataloging and georeferencing historical images of Richmond, Virginia. It uses Wikidata items to help organize the georeferenced images.
''' Other Noteworthy Stuff '''
* Mobile editing user testing: join the participant panel: Wikimedia Deutschland is planning new user tests for the mobile editing experience (including more data types as a beta feature) in late April–early May. Participants of all experience levels are welcome, and users of right‑to‑left scripts are especially encouraged to sign up. Register [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/bo2e7e2a/apply here]. Participants will be compensated for their time.
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14223|Digital Public Good ID]] (<nowiki>identifier of a digital public good in the Digital Public Goods Registry</nowiki>)
**[[:d:Property:P14226|apportionment diagram]] (<nowiki>image that displays the representation of seats won by party in an election to an assembly</nowiki>)
**[[:d:Property:P14251|peer-review process for scholarly journals or publications]] (<nowiki>''(without English description)''</nowiki>)
*Newest External identifiers: [[:d:Property:P14201|X Games athlete ID (new)]], [[:d:Property:P14202|AIK soccer player ID]], [[:d:Property:P14203|Uitleenwoordenbank ID]], [[:d:Property:P14205|abadis.ir word ID]], [[:d:Property:P14206|AmericanAristocracy house ID]], [[:d:Property:P14207|AmericanAristocracy person ID]], [[:d:Property:P14208|British Newspaper Archive publication ID]], [[:d:Property:P14209|Buitenlandse aardrijkskundige namen in het Nederlands ID]], [[:d:Property:P14210|Landskrona BoIS player ID]], [[:d:Property:P14211|Library of the University of Santiago de Compostela authority ID]], [[:d:Property:P14212|DBNL place ID]], [[:d:Property:P14213|Faulhaber edition ID]], [[:d:Property:P14214|Foto Atlas taxonomy ID]], [[:d:Property:P14215|Integbio Database Catalog ID]], [[:d:Property:P14216|KCUE academy ID]], [[:d:Property:P14217|LibriVox reader ID]], [[:d:Property:P14220|Manga-DB person ID]], [[:d:Property:P14221|Manga-DB magazine ID]], [[:d:Property:P14222|Manga-DB publisher ID]], [[:d:Property:P14224|Digital Public Goods Registry]], [[:d:Property:P14225|NSK ID]], [[:d:Property:P14227|Tribuna.com football players ID]], [[:d:Property:P14228|Sport Express person ID]], [[:d:Property:P14229|Open Food Facts brand ID]], [[:d:Property:P14230|RITVA company ID]], [[:d:Property:P14231|OldRacingCars.com drivers ID]], [[:d:Property:P14232|Spellingwijzer Onze Taal ID]], [[:d:Property:P14233|EpiMedDat ID]], [[:d:Property:P14234|Pinkhof ID]], [[:d:Property:P14235|Scheikunde ID]], [[:d:Property:P14236|Movist person ID]], [[:d:Property:P14237|ISSN-H]], [[:d:Property:P14238|Names, Persons, and Groups of People of the Middle Ages ID]], [[:d:Property:P14239|Parlement.com object ID]], [[:d:Property:P14240|wikiru.jp wiki ID]], [[:d:Property:P14241|BGAFD actress ID]], [[:d:Property:P14243|IFK Norrköping player]], [[:d:Property:P14244|LINE official account ID]], [[:d:Property:P14245|Norwegian war prisoner histories ID]], [[:d:Property:P14246|indexxx.com performer ID]], [[:d:Property:P14247|SetesdalWiki ID]], [[:d:Property:P14248|Shellers From the Past ID]], [[:d:Property:P14249|SocioMap ID]], [[:d:Property:P14250|Publication ID in e-Marefa database]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/civil service position level|civil service position level]] (<nowiki>classification level of a civilian public service position within a government administrative hierarchy</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Usenet newsgroup|Usenet newsgroup]] (<nowiki>Usenet newsgroup associated with the item</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/predicted winning party|predicted winning party]] (<nowiki>the party predicted to win an election, according to some source</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Numen ID|Numen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/member of the Azorean assembly ID|member of the Azorean assembly ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Rappels d'une personne|identifiant Rappels d'une personne]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans la base de noms France Archives|Identifiant dans la base de noms France Archives]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Anarâš aavis topic ID|Anarâš aavis topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Perfumery Glossary ingredient ID|Perfumery Glossary ingredient ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MangaBaka manga ID|MangaBaka manga ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JVID performer ID|JVID performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PlayStation Trophies achievement ID|PlayStation Trophies achievement ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BERON lexeme ID|BERON lexeme ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Hogback|WikiProject Hogback]] - Hogbacks are a type of gravestone marker used in 10th - 12th Century Northern England.
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_University_of_Otago_WMIR/WikiProject_Books_of_Mana|University of Otago/Books of Mana]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_sum_of_all_paintings/Collection/Schnütgen_Museum|Schnütgen Museum Collection/Sum of all paintings]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/United_Nations|Govdirectory/United Nations]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Nonprofit_Organizations|Nonprofit Organisations]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/items_with_P569%3DP570|Humans with the same date of birth year (P569) and date of death year (P570)]].
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q275180|Australia (Q275180)]] - 2008 film by Baz Luhrmann
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L737913|viɛla]] - Dagbanli adjective (of quality that is pleasing to human senses).
''' Development '''
* Wikibase GraphQL: We added support for a number of additional datatypes and started working on the functionality for querying Items by the external ID statement values or site links.
* Mobile editing of statements: We spent time testing the current state and fixing remaining issues we found.
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Mongolia|Mongolia]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] . [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:31, 30. Mäe. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30329875 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #726 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-04-07. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#725]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* Wikidata:Requests for permissions/Oversight: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Oversight/EPIC (2)|EPIC (2)]] (RfP scheduled to end at 9 April 2026 12:35 UTC)
* New requests for permissions/Bot:
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/ChooseLocal|ChooseLocal]] - '''Task/s:''' Read-only harvest of Wikidata entities (businesses, banks, etc.) by country, for use in a Canadia-centric local business directory.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/JigildikBot|JigildikBot]] - '''Task/s:''' Sitelink Management: Connecting newly created articles on kaa.wiki to their corresponding Wikidata items using Pywikibot. Label and Description Updates: Adding or updating Karakalpak (kaa) labels and descriptions for various items (especially geographical and biographical items) using OpenRefine.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/JJPMaster (bot)|JJPMaster (bot)]] - '''Task/s:''' Automatically add sitelinks for Abstract Wikipedia articles
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/TracklisterBot|TracklisterBot]] - '''Task/s:''' Adding missing external identifiers to Wikidata items for music artists, sourced from Tracklister ([[Q138905706]]), a music database that aggregates data from 20+ platforms. Properties: Discogs artist ID ([[Property:P1953|P1953]]), Spotify artist ID ([[Property:P1902|P1902]]), SoundCloud ID ([[Property:P3040|P3040]]), Bandcamp ID ([[Property:P3283|P3283]]), Beatport artist ID ([[Property:P5765|P5765]]), Deezer artist ID ([[Property:P2722|P2722]]), Last.fm ID ([[Property:P3192|P3192]]), AllMusic artist ID ([[Property:P1728|P1728]]), Apple Music artist ID ([[Property:P2850|P2850]]), Tidal artist ID ([[Property:P11853|P11853]]). Each claim includes a reference with stated in: Tracklister + reference URL pointing to the artist's page on tracklist.live.
* Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Dušan_Kreheľ_(bot)|Dušan Kreheľ (bot)]] (approved)
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** The next [[d:Wikidata:Events#Office_hours|Wikidata+Wikibase office hours]] will take place on Wednesday, [https://zonestamp.toolforge.org/1775664000 18:00 CEST], 08th April 2026 in the [https://t.me/joinchat/IeCRo0j5Uag1qR4Tk8Ftsg Wikidata Telegram group]. The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase.
** [[Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_April_2026| Blazegraph Migration Office Hours]]: Blazegraph migeration office hours April edition is today, 7th January, {{zonestamp|2026-03-27 16:00|16:00 UTC}}. These sessions focus exclusively on supporting the migration away from Blazegraph as the backend of the Wikidata Query Service (WDQS). [[Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_April_2026|See the office hour page for details and future sessions]].
** [https://wissenschaftliche-sammlungen.de/de/termine/digis-workshop-wikidata-fuer-die-sammlungserschliessung digiS Workshop: Wikidata für die Sammlungserschließung] - 20 April 2026, 10.00 CEST (08:00 UTC), this online workshop (held in German) will practice Wikidata skills across SPARQL, OpenRefine and QuickStatements with a focus on using Wikidata for GLAM Institutions. To register, visit the link.
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/04/wikidata-graphs-for-data-visualisation-of-endangered-horse-breeds-in-wikipedia/ Wikidata graphs for data visualisation of endangered horse breeds in Wikipedia] By Tsaag Valren
** [[:w:fr:Wikip%C3%A9dia:RAW/2026-04-05#L'Atelier|Does country of birth have an effect on the probability to have a biography in French-language Wikipedia?]] (Le pays de naissance a-t-il un effet sur les chances d'avoir une biographie sur Wikipédia ?), published in RAW-Regards sur l'actualité de Wikimedia in Wikipedia in French.
** (German) [[WMDEblog:2026/04/01/wikidata-ist-teil-von-wikimedia-enterprise|Wikidata ist ein teil von Wikimedia Enterprise]] - an update from Wikimedia Germany on Wikidata's inclusion with Wikimedia Enterprise.
** (German) [https://nearby.hypotheses.org/5479 How to edit nearby: Notizen für regionale Open GLAM-Labore und offene Daten] by Jens Bemme.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/03/17/building-the-dagbanli-dictionarys-audio-pipeline-ogg-ios-and-transcoding/ Building the Dagbanli Dictionary’s Audio Pipeline: OGG, iOS, and Transcoding], by Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan
* Papers:
** [https://arxiv.org/html/2604.02618v1 OntoKG: Ontology-Oriented Knowledge Graph Construction with Intrinsic-Relational Routing] by Li ''et al.,'' (2026), includes a case study of cleaning and resolving entity labels and descriptions from a 100 million entity dump.
** [https://arxiv.org/html/2603.29801v1 ENEIDE: A High Quality Silver Standard Dataset for Named Entity Recognition and Linking in Historical Italian] by Santinia ''et al.,'' (2026), the ENEIDE dataset links over 2000 historical documents to 8,000+ Wikidata entities.
** [https://arxiv.org/html/2603.29336v1#S6 CADEL: A Corpus of Administrative Web Documents for Japanese Entity Linking] by Higashiyama ''et al.,'' (2026)
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=fDdGRXSOP24 Using content from Wikidata in your apps], lightning talk by Jan Ainali
** [https://m.youtube.com/watch?v=7cJNk2cZzBg&pp=0gcJCcQBo7VqN5tDiggCQAE%3D 2025: OpenStreetMap x Wikidata Collaboration: Taiwan Case]
** [https://m.youtube.com/watch?v=9ZaBKr5pCLc&pp=iggCQAE%3D 2025: The Ugandan Geo Quests: Mapping Libraries and Museums into the Knowledge Commons]
** [https://m.youtube.com/watch?v=GomBxbkXZ00&pp=0gcJCcQBo7VqN5tDiggCQAE%3D Using Wikidata for data enrichment in museums]
** [https://m.youtube.com/watch?v=sOCYi3IJN3s&pp=iggCQAE%3D Art + Feminism | Introduction to Wikidata – Module 1: What is Wikidata & Why Does It Matter?]
** [https://m.youtube.com/watch?v=UPea-60l3tA&pp=iggCQAE%3D Art + Feminism | Introduction to Wikidata – Module 2: Wikidata Building Blocks]
** [https://m.youtube.com/watch?v=lZdxNb-5Slw&pp=iggCQAE%3D Art + Feminism | Introduction to Wikidata – Module 3: Create an Account & Your First Edits]
** [https://m.youtube.com/watch?v=HsuydHCnpAE&pp=iggCQAE%3D Art + Feminism | Introduction to Wikidata – Module 4: First Edits: Adding References]
** [https://m.youtube.com/watch?v=Y5L7Htxi3Vs&pp=iggCQAE%3D Art + Feminism | Introduction to Wikidata – Module 5: Creating a New Item]
''' Tool of the week '''
* [https://wq42.toolforge.org/ An AI chat interface to Wikidata] by Santhosh Thottingal is a tool that gives answers to almost everything on Wikidata
''' Other Noteworthy Stuff '''
* Mobile editing user testing: Wikimedia Deutschland is planning new user tests for the mobile editing experience (including more data types as a beta feature) in late April–early May. Participants of all experience levels are welcome, and users of right‑to‑left scripts are especially encouraged to sign up. Register [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/bo2e7e2a/apply here]. Participants will be compensated for their time.
* Wikidata's data is now also available via Wikimedia Enterprise APIs. ([https://enterprise.wikimedia.com/blog/wikidata-api-endpoints-wikimedia-enterprise/ Wikimedia Enterprise blog post], [[d:Wikidata:Project chat#Wikidata’s data will be available through Wikimedia Enterprise|WMDE announcement]])
* [[d:Wikidata:Vector_Database|Wikidata embedding]]: The vectors of the embedding are now also published.
* (Job vacancy) [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/7543775?gh_src=94cfded01us&utm_source=MyJobMag: Engineering Manager, Wikidata Platform] (WMF)
* (Job vacancy in Indonesian) [https://wikimedia.or.id/karier/lowongan-pemagang-data-dan-teknologi-wikimedia-indonesia-2026/ Wikimedia Indonesia: Data and Technology Apprenticeship Vacancy, April-June 2026] - apply by April 10. Duties include recording Wikidata editing tutorial videos, prepare datathons and training materials and events.
* Research workshop on content verifiability in Wikidata: Researchers from King's College London (in partnership with the Wikimedia Foundation) invite Wikidata contributors of all experience levels to a 2‑hour online workshop. Participants receive £90 compensation. [[m:Research:Participatory Auditing AI Tools for Information Verifiability|Research details and registration]].
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14254|regional conservation status]] (<nowiki>conservation status of species in national or regional Red List publications that follow the IUCN red list criteria</nowiki>)
**[[:d:Property:P14256|PeerTube instance URL]] (<nowiki>the PeerTube instance of/about the subject</nowiki>)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14252|PeerJ person ID]], [[:d:Property:P14253|RITVA corporate body ID]], [[:d:Property:P14255|Royal Air Force service number]], [[:d:Property:P14257|LUBW-RIPS hydroelectric power station-ID]], [[:d:Property:P14258|Biorab-Frankfurt ID]], [[:d:Property:P14259|Minfin company ID for banks]], [[:d:Property:P14260|Wikiparfum perfumer ID]], [[:d:Property:P14261|Cultural heritage ID in Baden-Württemberg]], [[:d:Property:P14262|MangaBaka manga ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Wikimedia Commons content descriptor|Wikimedia Commons content descriptor]] (<nowiki>Wikimedia Commons content descriptor which applies to this media file</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/energy density|energy density]] (<nowiki>amount of energy extractable from a substance (e.g. in a combustion engine) per unit of volume or of mass</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/main page URL|main page URL]] (<nowiki>link to main page or item on website</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Bayerische Naturdenkmal-ID|Bayerische Naturdenkmal-ID]] (<nowiki>identifier for natural monuments in Bavaria (Germany), issued by the Bayerisches Landesamt für Umwelt</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/election result|election result]] (<nowiki>map that displays the result of this election</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/meta-category for|meta-category for]] (<nowiki>topic or class of items covered by the lowest categories in this meta-category's hierarchy</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Cast|Cast]] (<nowiki>Cast</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Mainline Station Heritage Artefacts Collection ID|Mainline Station Heritage Artefacts Collection ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/lit.link ID|lit.link ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WikiKids page ID|WikiKids page ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KuLaDig ID|KuLaDig ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikiparfum brand ID|Wikiparfum brand ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Turkey district ID|Turkey district ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Turkey province ID|Turkey province ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OSDev|OSDev]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Giant Bomb Wiki ID|Giant Bomb Wiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Myrotvorets ID|Myrotvorets ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fraktionsprotokolle.de-ID|Fraktionsprotokolle.de-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KISTI article ID|KISTI article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Irish State Administration Database Unit ID|Irish State Administration Database Unit ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hessische Parlamentarismusgeschichte Abgeordneten-ID|Hessische Parlamentarismusgeschichte Abgeordneten-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ocremix.org game ID|ocremix.org game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Tube8 ID|Tube8 ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/YourPorn ID|YourPorn ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/KssE Wikispecies pages linked to Wikidata items via a specific property] (example given: Family Name <small>''(Q101352)''</small>) - ([[d:Wikidata:Request_a_query#Wikispecies_page_linked_to_a_items_with_a_specific_property|source]])
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Salon_de_Paris|Salon de Paris]] - a list of annual temporary exhibitions usually held in the Salon Carré of the Louvre Palace.
** [[d:Wikidata:WikiProject_Mesocosms|Mesocosms]] - about modelling research infrastructure, processes and outcomes involving use of [[d:Q138857216|mesocosm (Q138857216)]] ''(experimental system to examine the natural environment under controlled conditions).''
** [[d:Wikidata:WikiProject_Indonesia/Kegiatan/Datathon/Arsip/2025|Archive WikiProject for Wikimedia Indonesia February 2025 Datahon]]
* WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Eswatini|Govdirectory: Eswatini]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/badged_items_without_claims|Badged Items without Claims]] - this report lists items that have received a badge (such as Good / Featured Article) but have 0 statements.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q337480|Académie Julian (Q337480)]] - former art school in Paris, France
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L724819|kurugu (L724819)]] - Dagbanli noun that translate to English as metal, harem trousers, hour or coin.
''' Development '''
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing to investigate how to reduce the number of irrelevant changes showing up in Recent changes and Watchlist by seeing if we can compare the articles before and after the Wikidata change and detect a change in the article ([[phab:T419823]])
* GraphQL: You can now do lookups using itemByExternalId and itemBySitelink
* Mobile statement editing: We worked on fixing remaining bugs ([[phab:T420585 ]], [[phab:T420028]], [[phab:T419586]])
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Eswatini|Eswatini]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 14:55, 7. Abr. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30329875 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #727 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-04-13. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#726]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/ZI_Jony_2|ZI Jony (2)]] - RfP scheduled to end after 17 April 2026 13:09 (UTC)
* New requests for permissions/Bot:
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/NirmosBot_3|Nirmos Bot 3]] - Task(s): Turn one or more consecutive hard (non-breaking) spaces into one regular space in Swedish descriptions.
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Alex_NB_OT|Alex NB OT]] - Task(s): Correction of incorrectly specified links to population data sources containing wikitext artifacts with categories, which leads to incorrect categorization of articles.
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Alex_NB_OT_2|Alex NB OT 2]] - Task(s): Extract KCI article ID from [[d:Property:P953|P953]] and add it to [[d:Property:P14184|P14184]].
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/ReNeuralAgent|ReNeuralAgent]] - Task(s): (1) add descriptions, (2) Latvian labels/descriptions, (3) 'retrieved from' and 'source URL' to unreferenced Statements, (4) missing aliases from external Identifier sources, (5) Geo coordinates, (6) external identifiers, (7) Population numbers, (8) remove 'dead sitelinks', (9) constraint violations.
* Open request for comment: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Mass-editing_policy|Mass-editing policy]] is still open and requires your input.
''' Events '''
* Past: Missed the second quarter Wikidata+Wikibase office hour? You can catch up by reading the session transcript here: [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events/Telegram office hour 2026-04-08|2026-04-08 (Q2 2026)]]
* Current: (Spanish) [[d:Event:Dominio_Público_en_América_Latina_2026|Public Domain in Latin America 2026]] - 1st edition of the campaign to improve public domain data for Latin America is running until 15 June.
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** Next Linked Data for Libraries [[d:Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session 14 April, 2026: We have our next LD4 Wikidata Affinity Group Session on Tuesday, April 14, 2026 9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST (Time zone converter). QuickStatements is one of the most widely used tools in Wikidata, enabling users to upload and edit large volumes of structured data efficiently. Originally developed by Magnus Manske, the tool has become essential for institutions, researchers, and volunteers working with open data. The new QuickStatements 3.0, developed by Wikimedia Brasil with support from Wikimedia Deutschland, introduces a modernized interface, improved performance, and new features shaped by community input, making it easier than ever to contribute high-quality data to the Wikimedia ecosystem. Event page: [[d:Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/QuickStatements3|https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/QuickStatements3]]
**[https://artandfeminism.org/panel/community-hours-af-wikidata-modules/ Art+Feminism is hosting a Community Hours session on April 17 to introduce their new Wikidata modules — don’t miss it!]
** [https://www.digis-berlin.de/workshop-wikidata-fuer-die-sammlungserschliessung-am-20-04/ digiS Workshop „Wikidata für die Sammlungserschließung“ am 20.04.] - (German), registration closes 16.04, takes place online (10:00 – 11:30 CEST), room link after registration.
** [https://events.ucf.edu/event/4102698/open-scholarly-profiles-with-wikidata Open Scholarly Profiles with Wikidata] - Wednesday, April 22, 2026 1300 - 1430 EDT (1700 - 1830 UTC). This is an onsite event at University of Central Florida.
** [[w:ig:Event:Visibility_of_Communities_in_Nigeria_2.0|Visibility of Communities in Nigeria 2.0]]: 17.04 - 25.04, (please register on the link). Help enrich Wikidata with cultural preservation, tourism and inclusive development data for items on South Nigerian communities.
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs: (Spanish) [[wmes:conectando-a-los-autores-y-autoras-del-patrimonio-documental-vasco-en-wikipedia-y-wikidata|Connecting: Basque documentary heritage on Wikipedia and Wikidata]] - a program to make Basque heritage data more visible, with events scheduled through April - June.
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=TiyhYerswVU Live Wikidata Editing #120] with Jan Ainali and Abbe98
** [https://www.youtube.com/watch?v=gVUDn1E-yJU Can AI Replace Wikipedia? Jonathan Fraine & Raja Amelung Explain Why It Cannot] - Wikimedia Deutschland's Jonathan and Raja discuss why human knowledge and contribution to Wikipedia and Wikidata will always be important.
** [https://www.youtube.com/watch?v=tEzUqaorHtg Interfacing with Wikidata for fun and profit] - Yaron Koren
** [https://drive.google.com/file/d/1qwwpxtdGAG7oYKwlp2ykhyZIgrMYvUgt/view Introduction to Lexicographical data] - By Chinonso Chidi
** [https://m.youtube.com/watch?v=TmMC8L89hOs&pp=iggCQAE%3D WMUK Wikidata Training (1/2) - Why & how to add data to Wikidata] - a beginner-friendly introduction to Wikidata editing hosted by Dr. Martin Poulter.
** [https://m.youtube.com/watch?v=acjchSUjq48&pp=iggCQAE%3D WMUK Wikidata training (2/2) - Make your first Wikidata query using SPARQL] - How to query Wikidata's vast store of knowledge using SPARQL.
** [https://m.youtube.com/watch?v=5WTkl4dXCKA&pp=iggCQAE%3D Wikidata and personal pronouns (P6553) by Clair Kronk and Crystal Yragui] - part of the [[m:Event:Queering_Wikipedia_Conference_2025|Queering Wikipedia Conference (2025)]]
** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=KoSszuyG8tI Queering the public domain using Wikidata and Wikipedia] - with [[m:User:Hiperterminal|User:Hiperterminal]].
** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=jRj3cXRn1uk Taller de OpenRefine por David Ramírez-Ordóñez] ([[m:User:Hiperterminal|User:Hiperterminal]]) - a workshop on OpenRefine with a geder perspective.
** [https://www.youtube.com/watch?v=31VQumm49yM Introducing lgbtDB: A Collaborative Queer Resource and Pilot Data Area] by Clair Kronk.
''' Tool of the week '''
* [https://humansmap.com/ HumansMap] - a connection-visualiser and explorer app for 3 million notable humans, all data sourced from Wikidata.
''' Other Noteworthy Stuff '''
* Call for tool builders: EntitySchemas listening tour: The Wikidata team wants your feedback on EntitySchemas to improve data quality and discoverability. Share your experiences, pain points, and needs via the [[d:Wikidata_talk:Schemas#EntitySchemas_listening_tour_(feedback_round_2)|project talk page]] or this short [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeF1snQbKid7WaurWtEyrYPJ31M9vN8cKl4EocOnwNCvMsZqw/viewform?usp=header Google form] (including option for a 30-min video call).
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14272|ConLang Code Registry code]] (<nowiki>3-letter identifier for language defined in the ConLang Code Registry, using codes reserved for private use in ISO 639-3</nowiki>)
**[[:d:Property:P14280|official roster page]] (<nowiki>URL of a team's official page about this player</nowiki>)
**[[:d:Property:P14299|value type of this mathematical property]] (<nowiki>type of the value of this mathematical property when applied to this object or this type of objects</nowiki>)
**[[:d:Property:P14300|Usenet newsgroup]] (<nowiki>Usenet newsgroup associated with the item</nowiki>)
**[[:d:Property:P14317|hardware is incompatible with]] (<nowiki>significant elements with which a computer hardware or electronic device is incompatible and which indicates a significant property of this hardware.</nowiki>)
**[[:d:Property:P14319|Peh-oe-ji]] (<nowiki>writing system for Taiwanese Hokkien (Q36778) or other Southern Min (Q36495) language varieties in Fujian and South East Asia.</nowiki>)
**[[:d:Property:P14332|heir apparent]] (<nowiki>person designated to take on royal position after death of subject</nowiki>)
**[[:d:Property:P14341|thumbtime]] (<nowiki>time for video thumbnail in seconds</nowiki>)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14263|Algeria Press Service tag ID (English)]], [[:d:Property:P14264|Algeria Press Service tag ID (French)]], [[:d:Property:P14265|BERON lexeme ID]], [[:d:Property:P14266|Brussels BeStAddress street ID]], [[:d:Property:P14267|Brussels BeStAddress address ID]], [[:d:Property:P14268|Atlas of Endangered Alphabets ID]], [[:d:Property:P14269|Anarâš aavis topic ID]], [[:d:Property:P14270|Wikiparfum perfume ingredient ID]], [[:d:Property:P14271|TMDB award ID]], [[:d:Property:P14273|Open Library Collection]], [[:d:Property:P14274|Ohio University ArchiveSpace subject ID]], [[:d:Property:P14275|VAi Archiefhub agent ID]], [[:d:Property:P14276|PBA.com player ID]], [[:d:Property:P14277|IRIS UNIL author ID]], [[:d:Property:P14278|IPRESS ID]], [[:d:Property:P14279|GEMI Number]], [[:d:Property:P14281|StandardsMap ID]], [[:d:Property:P14282|Japanese Location Database ID]], [[:d:Property:P14283|IRDI]], [[:d:Property:P14284|Wendingen object ID]], [[:d:Property:P14285|Wendingen person ID]], [[:d:Property:P14286|Oricon News ID]], [[:d:Property:P14287|JMRC person id (en)]], [[:d:Property:P14288|Rappels person ID]], [[:d:Property:P14289|KCI journal ID]], [[:d:Property:P14290|KCI publisher ID]], [[:d:Property:P14291|BIORAB-Kaiserreich ID]], [[:d:Property:P14292|BIORAB–WEIMAR ID]], [[:d:Property:P14293|Mainline Station Heritage Artefacts Collection ID]], [[:d:Property:P14294|Göteborgsalliansen player ID]], [[:d:Property:P14295|Fungal Names taxon ID]], [[:d:Property:P14296|Dicionário Biográfico de Cientistas, Engenheiros e Médicos em Portugal ID]], [[:d:Property:P14297|Brewver beer ID]], [[:d:Property:P14298|Central Registration Number (Indonesian police)]], [[:d:Property:P14301|UEA catalogue ID]], [[:d:Property:P14302|lit.link ID]], [[:d:Property:P14303|kulturbase.no ID]], [[:d:Property:P14304|KuLaDig-ID]], [[:d:Property:P14310|Topplista artist ID]], [[:d:Property:P14311|TV Drama Database program ID]], [[:d:Property:P14315|Thyssen-Bornemisza work ID]], [[:d:Property:P14316|Swedish National Archives ID]], [[:d:Property:P14318|Perfumery Glossary ingredient ID]], [[:d:Property:P14320|PeeringDB facility ID]], [[:d:Property:P14321|Nişanyan Adlar ID]], [[:d:Property:P14322|National Theatre in Prague performance ID]], [[:d:Property:P14323|National Theatre in Prague artist ID]], [[:d:Property:P14324|JVID performer ID]], [[:d:Property:P14325|CICAP Encyclopedia ID]], [[:d:Property:P14326|MJ character glyph name]], [[:d:Property:P14327|member of the Azorean parliament ID]], [[:d:Property:P14328|Master Ideographs Seeker character ID]], [[:d:Property:P14329|London Book Trades ID]], [[:d:Property:P14330|Kloekecode]], [[:d:Property:P14331|ID Prix de Lausanne]], [[:d:Property:P14333|GDUNO ID]], [[:d:Property:P14334|fotbolltransfers.com ID]], [[:d:Property:P14335|Foot Résultats player ID]], [[:d:Property:P14336|Dictionary of Unitarian & Universalist Biography ID]], [[:d:Property:P14337|DBNL country ID]], [[:d:Property:P14338|CROWCASS file number]], [[:d:Property:P14339|European Dictionary Portal ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/OpenType script tag|OpenType script tag]] (<nowiki>identifier for a script in OpenType</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/OpenType language system tag|OpenType language system tag]] (<nowiki>identifier for a language (system) in OpenType</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/tattoos|tattoos]] (<nowiki>anatomical location of a tattoo that this person or character have</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/organization in cooperation with ISO ID|organization in cooperation with ISO ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EDAM Ontology ID|EDAM Ontology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FISH Evidence Thesaurus Identifier|FISH Evidence Thesaurus Identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FISH Thesaurus of Monument Types ID|FISH Thesaurus of Monument Types ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ScriptSource script ID|ScriptSource script ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ScriptSource language code|ScriptSource language code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Extended Defence of Britain Database ID|Extended Defence of Britain Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Max username|Max username]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BE-monumen ID|BE-monumen ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples:
** [https://w.wiki/LAbm List of sitelinked small items to a single Wiki] ([https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Request_a_query&oldid=2480451843 source]) - example wiki: Maori Wikipedia
** [https://w.wiki/FYno People who have herbarium specimens in Herbarium Dresdense (on a timeline)] ([[d:Wikidata:WikiProject_Collectors_affiliated_with_the_Herbarium_Dresdense_(DR)|source]])
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Collectors_affiliated_with_the_Herbarium_Dresdense_(DR)|Collectors affiliated with the Herbarium Dresdense (DR)]]
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/QuickStatements3|LD4 Wikidata Affinity Group/QuickStatements3]] - don't forget to add yourself to the participants section if you plan to attend the 14.04 Zoom call.
** [[d:Wikidata:WikiProject_Temples_in_Roman_Britain/Data_Model|Temples in Roman Britain/Data Model]] subpage was added.
** [[d:Wikidata:WikiProject_Library_and_Information_Science|Library and Information Science]] added subpages: [[d:Wikidata:WikiProject_Library_and_Information_Science/dashboard_of_librarians|Librarians dashboard]], [[d:Wikidata:WikiProject_Library_and_Information_Science/dashboard_of_indexers|Indexers dashboard]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Special:ShortPages|Short Pages]] - A list of pages (mostly Items) that are very small, often appear completely blank. A review to judge whether they are suitable for deletion, victims of vandalism or require merging or expanding may be appropriate.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q804859|Baldur's gate II: Shadows of Amn]] - an isometric CRPG created with the Infinity engine, adapting the Advanced Dungeons and Dragons 2nd edition ruleset.
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1250690|spegnere]] (Italian verb) to turn off, switch off, extinguish.
''' Development '''
* The Wikibase Reuse Team is working on ensuring [https://phabricator.wikimedia.org/T413655 language fallback works on the GraphQL] labels of linked entities functionality and [https://phabricator.wikimedia.org/T421994 improving the technical infrastructure behind wbsearchentities].
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects: is working on [https://phabricator.wikimedia.org/T422564 introducing metrics] that help observe the impact of Recent Change related work. Work continues on improving the Diff ([https://phabricator.wikimedia.org/T419244 T419244], [https://phabricator.wikimedia.org/T419823 T419823])
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/United Nations|United Nations]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 14:40, 13. Abr. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30379279 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #728 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-04-20. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#727]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Yamato Shiya|Yamato Shiya]] - RfP scheduled to end after 26 April 2026 11:10 (UTC)
* Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/ZI Jony 2|ZI Jony 2]] - Closed as successful
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #88 May 11 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]].
** Wikidata turns 14 this October, and it’s time to start thinking about birthday celebrations🥳. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/O6V5RI7VMZCQGFTJZNNFOYZPJ6OPPK2R/ See the various ways in which you can participate].
** [https://events.ucf.edu/event/4102698/open-scholarly-profiles-with-wikidata Open Scholarly Profiles with Wikidata] - April 22, 2026 1300 - 1430 EDT (1700 - 1830 UTC). This is an onsite event at University of Central Florida and requires registration (see link).
** [https://www.instagram.com/p/DXNPK8jkl7p University of Central Illinois - How does data power Wikipedia and Wikidata?] Discover how your data skills can make an impact. Join the two onsite sessions (April 21, follow the link for registration details). '''Module 1''' - GLAM Wiki and the Wikimedia Ecosystem: Commons and Structured Data: 0930 - 1130 CDT - An overview of GLAM-Wiki (Galleries, Libraries, Archives and Museums). '''Module 2''' - Wikidata: Editing, Querying, Citations and GIS Applications, 1300 - 1500 CDT
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [[DiffBlog:2026/04/14/women-in-photography-wikidata-workshop-with-lightbox-library|Women in Photography – Wikidata Workshop with LightBox Photo Library]] - to address the underrepresentation of women photographers in the Wikimedia Projects, this workshop brought tech reporters, librarians, researchers and photography enthusiasts to understand how Wikidata can unlock data silos and connect different projects (in the Wikiverse and external) to make data on women photographers more searchable.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/14/her-heritage-wiki-challenge-artfeminism-in-ghana-month/ Her Heritage Wiki Challenge: Art+Feminism in Ghana Month]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/03/18/no-signal-no-problem-building-the-dagbanli-dictionary-for-offline-use/ No Signal? No Problem: Building the Dagbanli Dictionary for Offline Use], by Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan
* Papers: [https://link.springer.com/article/10.1007/s11192-026-05621-1 Optimising university web visibility: strategies using Wikidata identifiers and statements in Webometrics rankings] By Backory et al., (2026), this study analyses Webometrics rankings of universities, applying clustering algorithms (K-means, hierarchical clustering, fuzzy C-means, GMM, and DBSCAN) to identify which identifiers and statements the top-ranked institutions have in common on their Wikidata entities.
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=Q8qG2QxqsQE OKI Internship 2026 - Wikidata & Screening Test Preparation] - Part of the Open Knowledge Initiative, hosted by Ankit V & Kasyap P.
** [https://www.youtube.com/watch?v=GnOHrG_nVvY Charted Roots - Genealogy and worldbuilding in Obsidian] - includes an example of linking to Wikidata to quickly add location data to your visualised family history.
''' Tool of the week '''
* [https://hay.toolforge.org/depictor/index.php Depictor] by Hay Kranen is a tool that add structured data statements to Wikimedia Commons using a game-like interface
''' Other Noteworthy Stuff '''
* [https://librarycarpentry.github.io/lc-wikidata/01-introduction.html What is Wikidata? - Library Carpentry] is part of ''The Carpentries'', a registered non-profit teaching foundational coding and data science skills. They recently updated their introductory course to Wikidata and knowledge graph concepts.
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14344|ocremix.org game ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/especially|especially]] (<nowiki>qualifier for statements to refine a value that applies more generally, but applies especially to a more specific value; a more specific qualifier than "including" (P1012)</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/independent of theory|independent of theory]] (<nowiki>theory that proves neither this proposition nor its negation</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/EPBC conservation status|EPBC conservation status]] (<nowiki>the conservation status from the Australian Environment Protection and Biodiversity Conservation Act 1999 assigned by the Australian Department of Climate Change, Energy, the Environment and Water</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/part of discography|part of discography]] (<nowiki>discography that this musical release is a part of</nowiki>)
*New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Thai Government Agency GFMIS Code|Thai Government Agency GFMIS Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Conlang Database ID|Conlang Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Plataforma Acácia|Plataforma Acácia]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Observatório Terras Quilombolas|Observatório Terras Quilombolas]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LMTA folkloro archyvo ID|LMTA folkloro archyvo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kulturdenkmal-ID Rheinland-Pfalz|Kulturdenkmal-ID Rheinland-Pfalz]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UNDRR-ISC Hazard Information Profile ID|UNDRR-ISC Hazard Information Profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Код Вестра|Код Вестра]], [[:d:Wikidata:Property proposal/19star performer ID|19star performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EM-DAT disaster number|EM-DAT disaster number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ColBase ID|ColBase ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIOSOP ID|BIOSOP ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIOKAND ID|BIOKAND ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples: [https://query-chest.toolforge.org/redirect/0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000002BJC71J4LUqy0w0MAAygQUkoMc46KQ2QeA28GuQ6saU Depthness of subway stations in meters] (by [[User:Bouzinac|Bouzinac]])
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/children_of_unborn_parents|Children of unborn parents]], this list shows the child entity's birth date predates the parent entity's birth date: good candidates to check if the birth and relationship statements need correcting.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q41178|Haïlé Sélassié Ier]] - Emperor of Ethiopia from 1930 to 1974
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L9704|slide (L9704)]] - English noun (slaɪd) meaning "a photographic transparency", "a playground or gym apparatus", or "a mass movement of earth or snow"
''' Development '''
* The Wikibase Reuse team continued their work on ensuring [https://phabricator.wikimedia.org/T413655 language fallback works for labels of linked entities in GraphQL] and on [https://phabricator.wikimedia.org/T421994 refactoring wbsearchentities]
* The Wikidata team worked on explored how to reduce load for low data users [https://phabricator.wikimedia.org/T400325 T400325], fixed some bugs on the new mobile editing on Items [https://phabricator.wikimedia.org/T418110 T418110], [https://phabricator.wikimedia.org/T414454 T414454] and improved some error messages [https://phabricator.wikimedia.org/T417797 T417797], [https://phabricator.wikimedia.org/T412145 T412145]
* In the WIT team, engineering continued working on the [https://phabricator.wikimedia.org/T419823 LilDiffCheck prototype]
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/South_Korea|South Korea]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:04, 20. Abr. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30424079 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #729 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-04-27. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#728]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* Closed request for adminship: '''[[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Yamato_Shiya|Yamato Shiya]]''' - Congratulations to our newest Admin!
* New requests for permissions/Bot: '''[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Chamiln17@FineWiki|Chamiln17@FineWiki]]''' - '''Task/s:''' Read-only Wikidata entity cache build for an academic temporal language model dataset.
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: Next [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session — 28 April 2026 at 9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST. This session covers QuickStatements 3.0, the updated batch-editing tool for Wikidata, redeveloped by Wikimedia Brasil with support from Wikimedia Deutschland, featuring a modern interface and improved performance. Watch the previous session recording: [https://www.youtube.com/watch?v=zkd_W_K2CEQ on youtube]. More details: [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/QuickStatements3 | QuickStatements3]]
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/10/the-gballi-browser-designing-for-the-dagbanli-alphabet/ The Gballi Browser: Designing for the Dagbanli Alphabet], by Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan
** [[DiffBlog:2026/04/21/building-visibility-for-african-women-on-wikimedia-the-empowerher-fellowship|Building Visibility for African Women on Wikimedia: The EmpowerHer Fellowship]] by Andikan Efiok Eduok.
* Papers:
** [https://openhumanitiesdata.metajnl.com/articles/10.5334/johd.430 Call for Edits Nearby: Open Archives Metadata from Saxony] by J. Bemme & M. Munke (2026), latest paper in the Journal of Open Humanities Data series.
** (Deutsch) [PDF] [https://arthist.net/reviews/52225/view=pdf Art History Loves Wiki 2026 | digital/local.collection loves wiki] - report from ArtHist.net on the recent 3rd edition of the conference, held at the Museum Schnütgen, Köln, from 27 – 29 March.
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=7GAI0MXlYBE Live Wikidata Editing, #121] with Jan Ainali and Abbe98.
** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=Ci-TFUyvnAU Build with Wikimedia open data: APIs, SPARQL and visualization] with Carla Toro Fernández, Director Technology WM Chile.
** [https://www.youtube.com/watch?v=1mehivb26qI Every Airport Ever Built (1909-2024)] - an animated map showing where and when airports were built. Powered by Wikidata and OurAirports.
** (Catalan) [https://www.youtube.com/watch?v=1xFbsSRMncs Barcelona Free Software: How to use Wikidata to make public domain digital works visible?], [[d:User:Hiperterminal|User:Hiperterminal]] presents Paulina, discusses the work done in digitising collections and how to make public domain works visible.
* Notebooks: [https://observablehq.com/@pac02/does-the-country-of-birth-affect-the-likelihood-of Does the country of birth affect the likelihood of having a Wikipedia biography?] by [[User:PAC2]]
''' Tools of the week '''
* [https://app.wikitime.live/ The Human History Atlas (WikiTime)], a browser-based atlas that uses Wikidata and Wikipedia-sourced data to construct timelines and allows exploration of significant historical events.
* [https://olympians.toolforge.org/athletes Wikilympians], a real-time list of all 153,412 known Olympic competitors with Wikidata and Wikipedia coverage statistics
''' Other Noteworthy Stuff '''
* Wikibase Suite 7.0 and Wikibase Suite Deploy 7.0.0 have been launched! It brings Wikibase closer to feature parity with Wikidata. Here's what's in the latest release:
** [[mw:Extension:Echo|Echo Extension]]: User activity alerts and notifications.
** [[mw:Extension:DiscussionTools|Discussion Tools Extension]]: Set of tools to enhance discussion pages.
** [[mw:Trust_and_Safety_Product/Temporary_Accounts|Temporary Accounts]]: The support for temporary accounts without IP address exposure has been added. It will, however, remain disabled by default, in line with Wikibase Cloud.
** Grouped External Identifiers (https://phabricator.wikimedia.org/T310898): External identifiers are now grouped on entity pages for better readability.
** “Mul” (multi-language) support: Adds support for multi-language values.
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14345|perspective]] (<nowiki>point of view for an image of an object, for example an anatomical structure (ventral, dorsal, frontal)</nowiki>)
**[[:d:Property:P14347|Bavarian natural monuments ID]] (<nowiki>identifier for natural monuments in Bavaria (Germany), issued by the Bayerisches Landesamt für Umwelt</nowiki>)
**[[:d:Property:P14351|audio version of text]] (<nowiki>The audio version of a text (e.g. book). Not the audio version of the Wikipedia article about the text (e.g. book).</nowiki>)
**[[:d:Property:P14359|motive]] (<nowiki>verified reasoning behind an action</nowiki>)
**[[:d:Property:P14360|award category or rank]] (<nowiki>(qualifier of P166) specific category or rank of an award received, for awards with more than one category or rank</nowiki>)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14346|BE-monumen ID]], [[:d:Property:P14348|Team Norway athlete ID]], [[:d:Property:P14349|Kantonsspital St.Gallen author ID]], [[:d:Property:P14350|Consumer Rights Wiki article ID]], [[:d:Property:P14353|Central Registration Number (Indonesia Military)]], [[:d:Property:P14354|Conlang Database ID]], [[:d:Property:P14355|EM-DAT disaster number]], [[:d:Property:P14356|UNDRR-ISC Hazard Information Profile ID]], [[:d:Property:P14357|EDAM Ontology ID]], [[:d:Property:P14358|Turkey province ID]], [[:d:Property:P14361|Kvinnehistorie.no topic ID]], [[:d:Property:P14362|CNVD-ID]], [[:d:Property:P14363|GiveSendGo fundraising ID]], [[:d:Property:P14364|radiko person ID]], [[:d:Property:P14365|Wikiparfum brand ID]], [[:d:Property:P14366|Turkey district ID]], [[:d:Property:P14367|OSDev article ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/different from property|different from property]] (<nowiki>This property is to be distinguished from the other property</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/SELL rating|SELL rating]] (<nowiki>classification in the Syndicat des éditeurs de logiciels de loisirs rating system</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/time expansion|time expansion]] (<nowiki>factor by which a recording's duration has been extended or compressed relative to the original real-time event, without pitch correction; values greater than 1 indicate time expansion (e.g. 10 = ten times longer than real life, pitch lowered tenfold); values less than 1 indicate time compression (e.g. 0.1 = ten times shorter, pitch raised tenfold); 1 = real-time</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Parental Advisory System rating|Parental Advisory System rating]] (<nowiki>content rating for coin-operated video games</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/CINEFOX film ID (reproposal)|CINEFOX film ID (reproposal)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CINEFOX parson ID (reproposal)|CINEFOX parson ID (reproposal)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VK video ID|VK video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brew TV|Brew TV]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CycleBase cyclist ID (new)|CycleBase cyclist ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Royal Australian Air Force service number|Royal Australian Air Force service number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Files of the Reich Chancellery ID|Files of the Reich Chancellery ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/MDpD List of treaties/truces in the time] by [[:d:User:Bouzinac | Bouzinac ]]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Occupations|WikiProject Occupations]] for enriching items [[d:Property:P106|occupation ''<small>(P106)</small>'']], [[d:Q12737077|occupation ''<small>(Q12737077)</small>'']] with data verified from official national occupation classification systems.
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/without_claims_by_site|Without Claims by Site]] - this report will list how many Wikidata Items have 0 Statements, with a linked Wiki Article/page. Click ''reports/all items'' for a per wiki list, and consider expanding.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q845661|Okazaki fragments]] - short DNA sequences synthesized discontinuously during DNA replication
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L29733|transfer (L29733)]] - English noun/verb (ˈtræns.fɜːr) meaning "to move from one place to another", "a sports team member moving to another team", or "a ticket allowing continuation of a journey"
''' Development '''
* Query Service: It is now possible to download query results in Wikidata Query Service that include coordinates as KML & GPX (GeoJSON has been available since last year). Text from the first column in the results is used as the value for naming POIs. Thanks again to Atom.oil.2 for the patch. ([[phab:T414376]])
* The Wikidata team continued working on a prototype to make WikiProjects more visible ([[phab:T420907]]) and made the new Wikidata mobile UI use auto-resizing text areas instead of single-line text inputs, in order to make longer values easier to edit ([[phab:T414420]])
* The Wikidata Integrations team now has a working prototype of LilDiffCheck, injecting wikidata changes into recent changes only if there was a change on the wikipedia html ([[phab:T421390]])
* Language fallback will be available this week on the labels of linked entities functionality in GraphQL ([[phab:T413655]])
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Main dashboard|field of work]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:27, 27. Abr. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30424079 benotzt huet-->
aadjzbt91888x4h197ysiscy9qc07im
PricewaterhouseCoopers
0
174287
2676927
2660545
2026-05-04T09:37:44Z
Corto lu
4182
2676927
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzEkonomie}}
{{Infobox Entreprise}}
'''PricewaterhouseCoopers''', och bekannt als '''PwC''', ass eng brittesch multinational Berodungsfirma mat Sëtz zu [[London]].
Et ass déi zweetgréisst Berodungsfirma op der Welt a gehéiert zesumme mat [[Deloitte]], [[EY]] a [[KPMG]] zu den „Big Four“. D'Netzwierk vu PwC gëtt iwwert ''PricewaterhouseCoopers International Limited'' iwwerwaacht, enger privater Gesellschaft no engleschem Recht.
PwC ass an 149 Länner aktiv an huet méi wéi 370.000 Mataarbechter. D'Firma an hirer aktuelle Form ass 1998 duerch en Zesummeschloss vun den zwou Firme [[Coopers & Lybrand]] a [[Price Waterhouse]] entstanen.
== Presenz zu Lëtzebuerg ==
Déi lëtzebuergesch Firma [[PricewaterhouseCoopers (Lëtzebuerg)|PricewaterhouseCoopers]] ass eng [[Genossenschaft]], déi den 18. Juni 1998 gegrënnt gouf<ref>gekuckt am [[Handelsregëster (Lëtzebuerg)|Handelsregëster]] (lbr.lu) ënnert der Nummer B65477</ref>. Mat ronn 3.600 Mataarbechter ass PwC dee siwentgréissten Employeur zu Lëtzebuerg an déi gréisst Berodungsfirma {{small|(Stand 2025)}}.<ref>''Les principaux employeurs au Luxembourg d’après l’effectif classés par taille'', Luxemborg, Statec, 2025.</ref> De Sëtz ass am [[Ban de Gasperich|Gaasperecher Bann]], op 2 [[Rue Gerhard-Mercator|rue Gerhard Mercator]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad]].
2014 koum PwC Lëtzebuerg duerch déi sougenannt [[LuxLeaks]] Affär weltwäit an d'Schlagzeilen.
=== ''Managing Partners'' ===
* Marie-Jeanne Chèvremont (1998 – 2007)
* Didier Mouget (2007 – 2014)
* John Parkhouse (2015 – 2022)
* François Mousel (2023 – )
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{Sozial Medien}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Finanzsecteur zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Brittesch Entreprisen]]
[[Kategorie:Berodungsfirmen]]
n2rx4easyriikk05nii5419jcy22ygz
Erweiderung vun der Europäescher Unioun
0
175024
2676816
2670049
2026-05-03T14:41:07Z
Puscas
735
....
2676816
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Karte EU-Erweiterungen.png|thumb|300px|Erweiderungsronnen tëscht 1973 an 2013]]
D''''Erweiderung vun der Europäescher Unioun''', kuerz och '''EU-Erweiderung''', beschreift d'Opnam vun engem oder méi [[Staat]]en (sougenannten EU-Bäitrëttsstaaten) an d'[[Europäesch Unioun]], tëscht [[1995]] an [[2013]]. D'[[Europäescht Parlament]] an all d'[[Memberstaate vun der Europäescher Unioun]] mussen dem Bäitrëtt zoustëmmen. Virun der Opnam muss d'Bäitrëttsland d'[[Gemeinschaftsrecht vun der EU]] (''acquis communautaire''), also d'EU-Recht ëmsetzen.
„Europäesch“ gëtt an engem politesch-kulturelle Sënn verstanen, a schléisst d'Membere vum [[Europarot]] wéi beispillsweis d'[[Zypern|Republik Zypern]], mat an.
== Krittären ==
Den [[Europäesche Conseil]] hat an de [[Kopenhagener Krittären|Kopenhagener Krittäre]] vum 22. Juni 1993 véier generell Krittären opgestallt, déi fir d'Bäitrëttskandidaten an d'EU gëllen:
* [[Verfassungsstaat]]lechkeet
* [[Bannemaart]]fäegkeet
* [[Europäesch Integratioun|Integratiounswëllen]]
* Erweiderungsfäegkeet
Den Artikel 49 Abs. 1 Saz 1 vum [[Vertrag iwwer d'Europäesche Unioun|EU-Vertrag]] (EUV)<ref>{{Citation|URL=https://eur-lex.europa.eu/resource.html?uri=cellar:2bf140bf-a3f8-4ab2-b506-fd71826e6da6.0020.02/DOC_1&format=PDF|Titel=Vertrag über die Europäische Union|Gekuckt=2026-03-28|Datum=26.10.2012|Wierk=eur-lex.europa.eu|Editeur=Amtsblatt der Europäischen Union|Säiten=Art. 49 – S. 43|Sprooch=de}}</ref> nennt fir de Bäitrëtt vun engem Staat an d'EU, follgend Viraussetzungen:
* nëmmen en [[Europa (Kontinent)|europäesch]]e Staat ka bäitrieden (ouni Definitioun, op wat fir engem Territoire d'Europäesch Staate leien)
* en EU-Bäitrëttskandidat muss d'Grondwäerter vun der Europäescher Unioun respektéieren a sech fir hir Fërderung asetzen<ref>idem Art. 2 – S. 17</ref>:
** d'Respektéiere vun der [[Mënschewürd]];
** Fräiheetlech-demokratesch Staatsform;
** [[Rechtsstaatlechkeet]];
** [[Gläichheet]];
** Respektéiere vun de [[Mënscherecht]]er an de [[Minoritéitsrecht]]er.
== Erweiderung ==
{| class="wikitable"
|-
! Numm || Beschreiwung || Kaart
|-
| align="center" | '''EWG-6'''<br><small>(1958-1972)</small>||1958 gouf d'[[Europäesch Wirtschaftsgemeinschaft]] (EWG) vun der [[Belsch]], [[Däitschland|West-Däitschland]], [[Frankräich]], [[Italien]], [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] an [[Holland]] gegrënnt, fir déi am Joer 1952 gegrënnt [[Communauté européenne du charbon et de l'acier|CECA]] z'ergänzen.<ref>{{Citation|URL=https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1945-59_nl|Titel=Geschiedenis van de Europese Unie – 1945-1959 {{!}} Europese Unie|Gekuckt=2026-03-28|Wierk=european-union.europa.eu|Sprooch=nl}}</ref>
Am Joer 1962 gouf [[Algerien]] vu [[Frankräich]] onofhängeg. Bis dohi war Algerien en integralen Deel vum franséische Staat an ass domat ënner den Uwendungsberäich vun der EWG gefall. Mat der Onofhängegkeet gouf Algerie vun der EWG ausgeschloss, a konnt och kee Member méi ginn.<ref>{{Citation|URL=https://historiek.net/algerijnse-oorlog-oorzaken-samenvatting-tijdlijn-gevolgen/138014/|Titel=Algerijnse Oorlog - Samenvatting & gevolgen|Gekuckt=2026-03-28|Datum=2022-10-03|Wierk=Historiek|Sprooch=nl-NL}}</ref>
|| [[Fichier:EC06-1957-58 European Community map.svg|130px]]
|-
| align="center" | '''EC-9'''<br><small>(1973-1980)</small> || Den 22. Januar 1972 goufen zu Bréissel d'Traitéen iwwer den Uschloss vun [[Dänemark]] (inkl. [[Grönland]]), [[Irland]], [[Norwegen]] an dem [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]] ënnerschriwwen. Dänemark, Irland an d'Vereenegt Kinnekräich sinn den 1. Januar 1973 bäigetrueden. Norwegen ass wéinst engem Referendum, bei deem d'Bevëlkerung dogéint gestëmmt huet, net bäigetrueden. || [[Fichier:EC09-1973 European Community map enlargement.svg|130px]]
|-
| align="center" | '''EC-10'''<br><small>(1981-1985)</small> || Am Joer 1981 ass [[Griicheland]] der EC bäigetrueden, nodeems déi griichesch Transitioun vun enger Diktatur zu engem demokratesche Rechtsstaat geschitt war.
Am Joer 1982 hunn d'Awunner vu Grönland an engem Referendum decidéiert, datt si net méi Deel vun der EC wëlle sinn. Den 1. Februar 1985 ass d'Insel ausgetrueden.
|| [[Fichier:EC10-1981 European Community map enlargement.svg|130px]]
|-
| align="center" | '''EC-12'''<br><small>(1986-1993)</small> || Am Joer 1986 si [[Portugal]] a [[Spuenien]] der EC bäigetrueden. Dat war eng Confirmatioun vun der demokratescher Transitioun vu béide Länner no Joerzéngte laanger Diktatur. || [[Fichier:EC12-1986 European Community map enlargement.svg|130px]]
|-
| align="center" | '''EU-12'''<br><small>(1993-1994)</small> || Nom Fall vun der [[Berliner Mauer]] gouf 1990 d'[[Däitsch Demokratesch Republik]] mat der Bundesrepublik [[Däitschland]] vereenegt, an d'Gebitt vun der deemoleger DDR gouf vun do un en Deel vun der Europäescher Communautéit.
Virun der Ratifikatioun vum [[Traité vu Maastricht]] (1992) maachen Dänemark, d'Vereenegt Kinnekräich an Irland Virbehalter beim Iwwerdroe vun nationale Kompetenzen un d'Unioun („Opt-out“-Bestëmmungen).
| [[Fichier:EC12-1990 European Community map enlargement.svg|130px]]
|-
| align="center" | '''EU-15'''<br><small>(1995-2004)</small> || Am Joer 1995 si [[Finnland]], [[Éisträich]] a [[Schweden]] der EU bäigetrueden. || [[Fichier:EU15-1995 European Union map enlargement.svg|130px]]
|-
| align="center" | '''EU-25'''<br><small>(2004-2006)</small> || Den 1. Mee 2004 sinn [[Estland]], [[Lettland]], [[Litauen]], [[Malta]], [[Polen]], [[Slowakei]], [[Slowenien]], [[Tschechien]], [[Ungarn]] an [[Zypern]] bäigetrueden. || [[Fichier:EU25-2004 European Union map enlargement.svg|130px]]
|-
| align="center" | '''EU-27'''<br><small>(2007 - 2013)</small> || Am Joer 2007 si [[Bulgarien]] a [[Rumänien|Rumänie]] bäigetrueden. || [[Fichier:EU27-2007 European Union map enlargement.svg|130px]]
|-
| align="center" | '''EU-28'''<br><small>(2013 - 2020)</small> || Den 1. Juli 2013 ass [[Kroatien|Kroatie]] bäigetrueden. || [[Fichier:EU28-2013 European Union map enlargement.svg|130px]]
|-
| align="center" | '''EU-27'''<br><small>(2020 - haut)</small> || Den 1. Februar 2020 ass d'[[Austrëtt vum Vereenegte Kinnekräich aus der Europäescher Unioun|Vereenegt Kinnekräich]] ausgetrueden ([[Austrëtt vum Vereenegte Kinnekräich aus der Europäescher Unioun|Brexit]]). || [[Fichier:European Union main map.svg|130px]]
|-
| colspan="3" | <small>'''Bemierkung''': Wann net anescht uginn, sinn d'Länner den 1. Januar bäigetrueden.</small>
|}
== Zukünfteg Memberen ==
[[Fichier:EU Member states and Candidate countries map.svg|thumb|300px|D'Europäesch Union (blo) an d'Kandidatelänner (giel).]]
*{{ALB}}
*{{BIH}}
*({{GEO}})
*{{MDA}}
*{{MNE}}
*{{MKD}}
*{{SRB}}
*({{TUR}})
*{{UKR}}
Potenzielle Bäitrëttskandidat ass:
*{{KOS}}
Gestoppt Gespréicher:
*{{TUR}}
*{{GEO}}
== Kuckt och ==
* [[Austrëtt vum Vereenegte Kinnekräich aus der Europäescher Unioun]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{LinkPortalEU}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Europäesch Unioun]]
tkcktnkc4ikp9ryzmbqoebu1iulv2se
2676931
2676816
2026-05-04T10:06:47Z
Mobby 12
60927
/* Erweiderung */ k
2676931
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Karte EU-Erweiterungen.png|thumb|300px|Erweiderungsronnen tëscht 1973 an 2013]]
D''''Erweiderung vun der Europäescher Unioun''', kuerz och '''EU-Erweiderung''', beschreift d'Opnam vun engem oder méi [[Staat]]en (sougenannten EU-Bäitrëttsstaaten) an d'[[Europäesch Unioun]], tëscht [[1995]] an [[2013]]. D'[[Europäescht Parlament]] an all d'[[Memberstaate vun der Europäescher Unioun]] mussen dem Bäitrëtt zoustëmmen. Virun der Opnam muss d'Bäitrëttsland d'[[Gemeinschaftsrecht vun der EU]] (''acquis communautaire''), also d'EU-Recht ëmsetzen.
„Europäesch“ gëtt an engem politesch-kulturelle Sënn verstanen, a schléisst d'Membere vum [[Europarot]] wéi beispillsweis d'[[Zypern|Republik Zypern]], mat an.
== Krittären ==
Den [[Europäesche Conseil]] hat an de [[Kopenhagener Krittären|Kopenhagener Krittäre]] vum 22. Juni 1993 véier generell Krittären opgestallt, déi fir d'Bäitrëttskandidaten an d'EU gëllen:
* [[Verfassungsstaat]]lechkeet
* [[Bannemaart]]fäegkeet
* [[Europäesch Integratioun|Integratiounswëllen]]
* Erweiderungsfäegkeet
Den Artikel 49 Abs. 1 Saz 1 vum [[Vertrag iwwer d'Europäesche Unioun|EU-Vertrag]] (EUV)<ref>{{Citation|URL=https://eur-lex.europa.eu/resource.html?uri=cellar:2bf140bf-a3f8-4ab2-b506-fd71826e6da6.0020.02/DOC_1&format=PDF|Titel=Vertrag über die Europäische Union|Gekuckt=2026-03-28|Datum=26.10.2012|Wierk=eur-lex.europa.eu|Editeur=Amtsblatt der Europäischen Union|Säiten=Art. 49 – S. 43|Sprooch=de}}</ref> nennt fir de Bäitrëtt vun engem Staat an d'EU, follgend Viraussetzungen:
* nëmmen en [[Europa (Kontinent)|europäesch]]e Staat ka bäitrieden (ouni Definitioun, op wat fir engem Territoire d'Europäesch Staate leien)
* en EU-Bäitrëttskandidat muss d'Grondwäerter vun der Europäescher Unioun respektéieren a sech fir hir Fërderung asetzen<ref>idem Art. 2 – S. 17</ref>:
** d'Respektéiere vun der [[Mënschewürd]];
** Fräiheetlech-demokratesch Staatsform;
** [[Rechtsstaatlechkeet]];
** [[Gläichheet]];
** Respektéiere vun de [[Mënscherecht]]er an de [[Minoritéitsrecht]]er.
== Erweiderung ==
{| class="wikitable"
|-
! Numm || Beschreiwung || Kaart
|-
| align="center" | '''EWG-6'''<br><small>(1958-1972)</small>||1958 gouf d'[[Europäesch Wirtschaftsgemeinschaft]] (EWG) vun der [[Belsch]], [[Däitschland|West-Däitschland]], [[Frankräich]], [[Italien]], [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] an [[Holland]] gegrënnt, fir déi am Joer 1952 gegrënnt [[Communauté européenne du charbon et de l'acier|CECA]] z'ergänzen.<ref>{{Citation|URL=https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1945-59_nl|Titel=Geschiedenis van de Europese Unie – 1945-1959 {{!}} Europese Unie|Gekuckt=2026-03-28|Wierk=european-union.europa.eu|Sprooch=nl}}</ref>
Am Joer 1962 gouf [[Algerien]] vu [[Frankräich]] onofhängeg. Bis dohi war Algerien en integralen Deel vum franséische Staat an ass domat ënner den Uwendungsberäich vun der EWG gefall. Mat der Onofhängegkeet gouf Algerie vun der EWG ausgeschloss, a konnt och kee Member méi ginn.<ref>{{Citation|URL=https://historiek.net/algerijnse-oorlog-oorzaken-samenvatting-tijdlijn-gevolgen/138014/|Titel=Algerijnse Oorlog - Samenvatting & gevolgen|Gekuckt=2026-03-28|Datum=2022-10-03|Wierk=Historiek|Sprooch=nl-NL}}</ref>
|| [[Fichier:EC06-1957-58 European Community map.svg|130px]]
|-
| align="center" | '''EC-9'''<br><small>(1973-1980)</small> || Den 22. Januar 1972 goufen zu Bréissel d'Traitéen iwwer den Uschloss vun [[Dänemark]] (inkl. [[Grönland]]), [[Irland]], [[Norwegen]] an dem [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]] ënnerschriwwen. Dänemark, Irland an d'Vereenegt Kinnekräich sinn den 1. Januar 1973 bäigetrueden. Norwegen ass wéinst engem Referendum, bei deem d'Bevëlkerung dogéint gestëmmt huet, net bäigetrueden. || [[Fichier:EC09-1973 European Community map enlargement.svg|130px]]
|-
| align="center" | '''EC-10'''<br><small>(1981-1985)</small> || Am Joer 1981 ass [[Griicheland]] der EC bäigetrueden, nodeems déi griichesch Transitioun vun enger Diktatur zu engem demokratesche Rechtsstaat geschitt war.
Am Joer 1982 hunn d'Awunner vu Grönland an engem Referendum decidéiert, datt si net méi Deel vun der EC wëlle sinn. Den 1. Februar 1985 ass d'Insel ausgetrueden.
|| [[Fichier:EC10-1981 European Community map enlargement.svg|130px]]
|-
| align="center" | '''EC-12'''<br><small>(1986-1993)</small> || Am Joer 1986 si [[Portugal]] a [[Spuenien]] der EC bäigetrueden. Dat war eng Confirmatioun vun der demokratescher Transitioun vu béide Länner no Joerzéngte laanger Diktatur. || [[Fichier:EC12-1986 European Community map enlargement.svg|130px]]
|-
| align="center" | '''EU-12'''<br><small>(1993-1994)</small> || Nom Fall vun der [[Berliner Mauer]] gouf 1990 d'[[Däitsch Demokratesch Republik]] mat der Bundesrepublik [[Däitschland]] vereenegt, an d'Gebitt vun der deemoleger DDR gouf vun do un en Deel vun der Europäescher Communautéit.
Virun der Ratifikatioun vum [[Traité iwwer d'Europäesch Unioun|Traité vu Maastricht]] (1992) maachen Dänemark, d'Vereenegt Kinnekräich an Irland Virbehalter beim Iwwerdroe vun nationale Kompetenzen un d'Unioun („Opt-out“-Bestëmmungen).
| [[Fichier:EC12-1990 European Community map enlargement.svg|130px]]
|-
| align="center" | '''EU-15'''<br><small>(1995-2004)</small> || Am Joer 1995 si [[Finnland]], [[Éisträich]] a [[Schweden]] der EU bäigetrueden. || [[Fichier:EU15-1995 European Union map enlargement.svg|130px]]
|-
| align="center" | '''EU-25'''<br><small>(2004-2006)</small> || Den 1. Mee 2004 sinn [[Estland]], [[Lettland]], [[Litauen]], [[Malta]], [[Polen]], [[Slowakei]], [[Slowenien]], [[Tschechien]], [[Ungarn]] an [[Zypern]] bäigetrueden. || [[Fichier:EU25-2004 European Union map enlargement.svg|130px]]
|-
| align="center" | '''EU-27'''<br><small>(2007 - 2013)</small> || Am Joer 2007 si [[Bulgarien]] a [[Rumänien|Rumänie]] bäigetrueden. || [[Fichier:EU27-2007 European Union map enlargement.svg|130px]]
|-
| align="center" | '''EU-28'''<br><small>(2013 - 2020)</small> || Den 1. Juli 2013 ass [[Kroatien|Kroatie]] bäigetrueden. || [[Fichier:EU28-2013 European Union map enlargement.svg|130px]]
|-
| align="center" | '''EU-27'''<br><small>(2020 - haut)</small> || Den 1. Februar 2020 ass d'[[Austrëtt vum Vereenegte Kinnekräich aus der Europäescher Unioun|Vereenegt Kinnekräich]] ausgetrueden ([[Austrëtt vum Vereenegte Kinnekräich aus der Europäescher Unioun|Brexit]]). || [[Fichier:European Union main map.svg|130px]]
|-
| colspan="3" | <small>'''Bemierkung''': Wann net anescht uginn, sinn d'Länner den 1. Januar bäigetrueden.</small>
|}
== Zukünfteg Memberen ==
[[Fichier:EU Member states and Candidate countries map.svg|thumb|300px|D'Europäesch Union (blo) an d'Kandidatelänner (giel).]]
*{{ALB}}
*{{BIH}}
*({{GEO}})
*{{MDA}}
*{{MNE}}
*{{MKD}}
*{{SRB}}
*({{TUR}})
*{{UKR}}
Potenzielle Bäitrëttskandidat ass:
*{{KOS}}
Gestoppt Gespréicher:
*{{TUR}}
*{{GEO}}
== Kuckt och ==
* [[Austrëtt vum Vereenegte Kinnekräich aus der Europäescher Unioun]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{LinkPortalEU}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Europäesch Unioun]]
qq8molhs7of9mn8ouz5jgyphx1xfjlu
Mu isamaa, mu õnn ja rõõm
0
175171
2676835
2673200
2026-05-03T15:04:10Z
Puscas
735
....
2676835
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Lidd}}
'''Mu isamaa, mu õnn ja rõõm''' ([[Lëtzebuergesch|lb:]] „Meng Heemecht, mäi Gléck a meng Freed“) ass d'[[Nationalhymn]] vun [[Estland]].
== Geschicht ==
Den Text gouf vum [[Johann Voldemar Jannsen]] geschriwwen a baséiert op enger Melodie, déi [[1848]] vum [[Fredrik Pacius]] komponéiert gouf, déi och déi vun der [[Maamme|finnescher Nationalhymn]] "Maamme" ass, deemools déi inoffiziell Hymn vum Groussherzogtum Finnland. Déi eenzeg Ënnerscheeder tëscht den zwou Hymnen sinn hiren Toun an d'Widderhuelung vun de leschte véier Zeilen vun all Stroph an der finnescher Hymn. D'Melodie gëtt och als ethnesch Hymn vum liwwesche Vollek benotzt, mam Titel "Min izāmō".
1990, mat der Restauratioun vun der estnescher Onofhängegkeet, gouf d'Benotzung vun der Hymn an anere Symboler vun der [[Estnesch Sozialistesch Sowjetrepublik|estnescher SSR]] agestallt an "Mu isamaa, mu õnn ja rõõm" gouf als Nationalhymn erëm hiergestallt.
==Text==
{{Iwwerschaffen|Maschinneniwwersetzung}}
<poem>
''Originaltext''
:Mu isamaa, mu õnn ja rõõm,
:kui kaunis oled sa!
:Ei leia mina iial teal
:see suure laia ilma peal,
:mis mul nii armas oleks ka,
:kui sa, mu isamaa!
:Sa oled mind ju sünnitand
:ja üles kasvatand;
:sind tänan mina alati
:ja jään sull' truu'iks surmani,
:mul kõige armsam oled sa,
:mu kallis isamaa!
:Su üle Jumal valvaku,
:mu armas isamaa!
:Ta olgu sinu kaitseja
:ja võtku rohkest õnnista,
:mis iial ette võtad sa,
:mu kallis isamaa!
''Op Lëtzebuergesch''
:Meng Heemecht, mäi Gléck a Freed,
:wéi schéin bass du!
:Ech wäert dat ni fannen
:an der grousser, wäiter Welt,
:dat mir sou léif wier,
:wéi du, meng Heemecht!
:Du hues mech gebuer
:an opgezu;
:Ech wäert dir ëmmer Merci soen
:an dir bis zum Doud trei bleiwen,
:du bass mir am léifsten,
:méng léif Heemecht!
:Gott soll iwwer dech oppassen,
:méng léif Heemecht!
:Hie soll däi Beschützer sinn
:an dech reichlech seenen,
:wat och ëmmer du ënnerhëlls,
:méng léif Heemecht!
</poem>
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
[[Kategorie:Nationalhymnen]]
[[Kategorie:Estnesch Lidder]]
[[Kategorie:Musek 1848]]
eyd81iqkr5iotwmqrhd1fzw5tad89s0
2676837
2676835
2026-05-03T15:05:11Z
Puscas
735
...
2676837
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Lidd}}
'''Mu isamaa, mu õnn ja rõõm''' ([[Lëtzebuergesch|lb:]] „Meng Heemecht, mäi Gléck a meng Freed“) ass d'[[Nationalhymn]] vun [[Estland]].
== Geschicht ==
Den Text gouf vum [[Johann Voldemar Jannsen]] geschriwwen a baséiert op enger Melodie, déi [[1848]] vum [[Fredrik Pacius]] komponéiert gouf, déi och déi vun der [[Maamme|finnescher Nationalhymn]] "Maamme" ass, deemools déi inoffiziell Hymn vum Groussherzogtum Finnland. Déi eenzeg Ënnerscheeder tëscht den zwou Hymnen sinn hiren Toun an d'Widderhuele vun de leschte véier Zeilen vun all Stroph an der finnescher Hymn. D'Melodie gëtt och als ethnesch Hymn vum liwwesche Vollek benotzt, mam Titel "Min izāmō".
1990, mat der Restauratioun vun der estnescher Onofhängegkeet, gouf d'Benotzung vun der Hymn an anere Symboler vun der [[Estnesch Sozialistesch Sowjetrepublik|estnescher SSR]] agestallt an "Mu isamaa, mu õnn ja rõõm" gouf als Nationalhymn erëm hiergestallt.
==Text==
{{Iwwerschaffen|Maschinneniwwersetzung}}
<poem>
''Originaltext''
:Mu isamaa, mu õnn ja rõõm,
:kui kaunis oled sa!
:Ei leia mina iial teal
:see suure laia ilma peal,
:mis mul nii armas oleks ka,
:kui sa, mu isamaa!
:Sa oled mind ju sünnitand
:ja üles kasvatand;
:sind tänan mina alati
:ja jään sull' truu'iks surmani,
:mul kõige armsam oled sa,
:mu kallis isamaa!
:Su üle Jumal valvaku,
:mu armas isamaa!
:Ta olgu sinu kaitseja
:ja võtku rohkest õnnista,
:mis iial ette võtad sa,
:mu kallis isamaa!
''Op Lëtzebuergesch''
:Meng Heemecht, mäi Gléck a Freed,
:wéi schéin bass du!
:Ech wäert dat ni fannen
:an der grousser, wäiter Welt,
:dat mir sou léif wier,
:wéi du, meng Heemecht!
:Du hues mech gebuer
:an opgezu;
:Ech wäert dir ëmmer Merci soen
:an dir bis zum Doud trei bleiwen,
:du bass mir am léifsten,
:méng léif Heemecht!
:Gott soll iwwer dech oppassen,
:méng léif Heemecht!
:Hie soll däi Beschützer sinn
:an dech reichlech seenen,
:wat och ëmmer du ënnerhëlls,
:méng léif Heemecht!
</poem>
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
[[Kategorie:Nationalhymnen]]
[[Kategorie:Estnesch Lidder]]
[[Kategorie:Musek 1848]]
olidg62ptbe17shd6xe6d18ktzi89dj
Wikipedia:WikiProjet Eng Richtlinn pro Mount
4
175266
2676937
2676613
2026-05-04T10:44:49Z
Puscas
735
/* Wikipedia:Schreifweisen op der Wikipedia */
2676937
wikitext
text/x-wiki
Am '''WikiProjet Eng Richtlinn pro Mount''' geet et drëms, datt sech d'Communautéit selwer [[Wikipedia:Richtlinnen|Richtlinne]] gëtt, déi formaliséieren, no wat fir Reegelen d'Wikipedia op Lëtzebuergesch funktionéiere soll. Dat erliichtert d'Orientéierung fir nei an erfuere Benotzer an et kann ee sech doduerch bei gewëssen Aktiounen op konkret Reegele bezéien, déi vun der Allgemengheet guttgeheescht goufen.
All Mount gëtt en aneren Theemeberäich behandelt. Virbereedunge ginn ënner <code>Wikipedia:Wikiprojet Eng Richtlinn pro Mount/''Theema''</code> geschriwwen an op der jeeweileger Diskussiounssäit diskutéiert. Um Enn vun all Mount gëtt eng Woch laang ofgestëmmt, bis de leschten Dag vum Mount um 23:59 Auer, ob d'Richtlinn ugeholl gëtt. All [[Wikipedia:Benotzer|Benotzer]] däerf ofstëmmen, wann en all dës Krittären erfëllt:
# Op d'mannst 2 Méint zanter der éischter Ännerung op der lëtzebuergescher Wikipedia.
# Op d'mannst 50 Ännerungen am Joer virum Enn vun der Ofstëmmung op der lëtzebuergescher Wikipedia.
Ofgestëmmt gëtt mat de follgende Symboler, suivéiert vun enger fakultativer Bemierkung an enger obligatorescher Ënnerschrëft (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>):
* {{Pro}} ({{tl|Pro}}), wann een dofir ass, datt d'Richtlinn ugeholl gëtt
* {{Kontra}} ({{tl|Kontra}}), wann een dogéint ass, datt d'Richtlinn ugeholl gëtt
Mat {{Kommentar}} ({{tl|Kommentar}}) kann een eng Bemierkung zur Richtlinn maachen, déi allerdéngs net als Ofstëmmung matgezielt gëtt.
Et sinn op d'mannst 7 gülteg Stëmmen an dovunner op d'mannst 2/3 {{Pro}}-Stëmmen néideg, fir datt d'Richtlinn ugeholl ass. D'Richtlinn gëtt dann op d'Säit <code>Wikipedia:''Theema''</code> kopéiert, op [[Wikipedia:Richtlinnen]] agedroen a mat der [[Schabloun:Richtlinn]] markéiert, déi se als offiziell adoptéiert kennzeechent an op d'Ofstëmmung verlinkt. Wa manner wéi 7 gülteg Stëmmen oder manner wéi 2/3 vun de gültege Stëmme {{Pro}}-Stëmme sinn, dann ass d'Richtlinn ganz einfach net ugeholl an huet deemno keng verbindlech Gültegkeet.
Fir Richtlinnen ze änneren, déi iwwer dëse Wee ugeholl goufen, kann zu all Zäit eng nei Ofstëmmung vun enger Woch no deene selwechte Krittäre lancéiert a fir eng eventuell Ännerung vun der Richtlinn als Begrënnung geholl ginn.
== Programm ==
Hei drënner ka jidderee Virschléi maachen, änneren oder kommentéieren, wat fir eng Theemeberäicher iwwer dëse Wee Richtlinne kréie sollen, respektiv wou dat a sengen Ae manner Sënn huet:
=== Mee 2026 ===
==== {{Duerchgestrach|[[Wikipedia:Schnellläschkrittären]] oder }}[[Wikipedia:Direktläschkrittären]] ====
* Ech si mer net sécher, ob se besser „Schnellläschkrittären“ oder „Direktläschkrittären“ heesche sollen. Mir hunn zwar scho Krittären ënner [[Wikipedia:Direkt Läschen]], mee déi gi bei wäitem net duer, fir déi gängeg Praxis bei eis ofzedecken. Fir onnéideg Läschdiskussiounen z'evitéieren, kann dës Lëscht staark ausgebaut ginn. Op der [[:fr:Wikipédia:Critères de suppression immédiate|franséischer]] an [[:en:Wikipedia:Speedy deletion|englescher]] Wikipedia z. B. gëtt et schéi Lëschten, un deenen ee sech inspiréiere kann, mat Coden (G1, C2 etc.), déi een am Resümmee vum Läschen ugi kann. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 14:48, 10. Abr. 2026 (UTC)
*:Moien,
*:Wa mer iwwer den Numm vun de Krittären diskutéieren, sinn ech perséinlech fir „Direktläschkrittären“ oder „Séierläschkrittären“. (Ech sinn „allergesch“ op ''schnell ''). Bei Geleeënheet kucken ech mer déi .de a .fr Krittäre méi genee un. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 10:25, 13. Abr. 2026 (UTC)
*::Moien,
*::ech wier och fir „Direktläschkrittären“. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 17:37, 15. Abr. 2026 (UTC)
*:::Da schéngt de Fall kloer; ech hunn den anere Begrëff duerchgestrach. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 20:26, 16. Abr. 2026 (UTC)
=== Juni 2026 ===
==== [[Wikipedia:Verifizéierbarkeet]] ====
* Hei stellen ech mer manner eng Lëscht vu konkrete Krittäre vir, mee éischter en allgemengen Text, deen de grondleeënde Prinzip vun der Verifizéierbarkeet op der Wikipedia duerleet. Fir déi technesch Ëmsetzung kann een dann op Säite wéi z. B. [[Hëllef:Referenzen]] verweisen.
=== Juli 2026 ===
==== [[Wikipedia:KI-generéierten Inhalt]] ====
* Hei huet de [[Benotzer:Robby|Robby]] déi relativ rezent Reegelung [[:de:Wikipedia:Künstliche Intelligenz]] vun der däitschsproocheger Wikipedia an d'Diskussioun bruecht. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 14:48, 10. Abr. 2026 (UTC)
=== August 2026 ===
==== [[Wikipedia:Benotzer spären]] ====
* Hei stellen ech mer eng Lëscht vu Krittären (natierlech mat Ermessensspillraum) vir, ënner wat fir Bedingunge Benotzer, temporär Konten, IP-Adressen oder IP-Adressberäicher gespaart gi kënnen oder sollen a fir wéi laang. Ausserdeem sollte mer eng Virgoensweis beschreiwen, wéi een eng Spär als Betraffene contestéiere kann a wéi een als Net-Admin eng Spär ufroen oder proposéiere kann. Eventuell kéint een och Bedingunge formuléiere fir Spären opzehiewen. Bis elo hu mer [[Wikipedia:Vandalismus]] a [[Wikipedia:Vandale spären]], wann ech näischt iwwersinn hunn. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 14:48, 10. Abr. 2026 (UTC)
=== September 2026 ===
==== [[Wikipedia:Säite protegéieren]] ====
* Hei stellen ech mer eng Lëscht vu Krittäre vir, ënner wat fir Bedingunge wat fir Säite fir wéi laang vu wat fir Benotzergruppen net geännert kënne ginn. Bis elo hu mer [[Wikipedia:Protegéiert Säiten]] a [[Wikipedia:Spären ophiewen]], wann ech näischt iwwersinn hunn. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 14:48, 10. Abr. 2026 (UTC)
=== Oktober 2026 ===
==== [[Wikipedia:Benotzerrechter verdeelen]] ====
* Bei den [[Wikipedia:Adminkandidaturen|Administrateuren]] a [[Wikipedia:Bot|Botten]] hu mer eng Prozedur, wann een déi Benotzerrechter kréien (oder fir een anere virschloe) wëll. Bei [[Wikipedia:Interface-Administrateuren|Interface-Administrateuren]] z. B. net. Et brauch hei villäicht net vill ausgeschafft ze ginn, awer eng Kandidatur wéi fir Admine schéngt mer normal.
=== Zäitpunkt ze definéieren ===
==== [[Wikipedia:Schreifweis op der Wikipedia]] ====
* Hei sollen eng Rëtsch Schreifweise festgehale ginn, déi sech ë. a. op Eegennimm, Firmennimm, Stroossennimm asw. bezéien. Deels gëtt et scho Richtlinnen op der Säit [[Wikipedia:Nummkonventiounen]] déi mat kënnen integréiert ginn. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:28, 1. Mee 2026 (UTC)
==== [[Wikipedia:Gebrauch vu Fair-use-Biller]] ====
* Mer sollten hei festhalen ob d'lb:Wiki fir oder géint de Gebrauch vu Biller ënner der Fair-use Lizenz ass. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 10:44, 4. Mee 2026 (UTC)
== Allgemeng Diskussioun ==
* Wat d'Reiefolleg ugeet, hunn ech d'Direktläschkrittären un den Ufank gesat, well een déi Richtlinn gefillt all Woch gebrauche kéint. Déi aner schénge mer manner dréngend an do ass d'Reiefolleg méi oder manner willkürlech. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 14:48, 10. Abr. 2026 (UTC)
[[Kategorie:Wikipedia-Richtlinnen|!]]
[[Kategorie:Wikipedia:WikiProjeten|Eng Richtlinn pro Mount]]
9pyggk4d8pktbuid2yjckkupy9fqgce
Estnesch Sozialistesch Sowjetrepublik
0
175289
2676823
2671157
2026-05-03T14:51:28Z
Puscas
735
....
2676823
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzPolitik}}
{{Infobox Land
| Numm = Eesti Nõukogude Sotsialistlik Vabariik
Эстонская Советская Социалистическая Республика<br>Estnesch Sozialistesch Sowjetrepublik
| Fändel = Flag of the Estonian Soviet Socialist Republic (1953–1990).svg
| Fändel Bildbreet=
| Fändel Artikel = Fändel vun Estland
| Wopen = Emblem of the Estonian SSR.svg
| Wope Breet = 100px
| Wopen Artikel = Wope vun Estland
| National Devise = Пролета́рии всех стран, соединя́йтесь! <br>Proletarii wsech stran, sojedinjajtes!<br>Proletarier vun alle Länner, vereenegt iech!
| Kaart = Estonian SSR in the Soviet Union.svg
| Kaart Breet =
| Offiziell Sprooch = [[Estnesch]]<br>[[Russesch]]
| Haaptstad = [[Tallinn]]
| Haaptstad Awunner =
| Haaptstad Koordinaten =
| Staatsform = Sozialistesch Räterepublik
| Landeschef Titel =
| Landeschef =
| Regierungschef Titel =
| Regierungschef =
| Fläch Plaz =
| Total Fläch = 45.226
| Waasserfläch =
| Bevëlkerung = 1.565.662 (1991)
| Bevëlkerung Plaz =
| Bevëlkerungsdicht = 31,6
| Onofhängegkeet =
| Nationalfeierdag =
| Nationalhymn = [[Hymn vun der Estnescher SSR]]
| Wärung = [[Sowjetesche Rubel]] (SUR)
| Zäitzon = +3
| Internet TLD =
| Telefonsprefix = +7
| Notizen =
| Extra Bild =
| Extra Bild2 =
}}
D<nowiki>'</nowiki>'''Estnesch Sozialistesch Sowjetrepublik''' (kuerz '''ESSR''', respektiv op [[Estnesch]] ''Eesti Nõukogude Sotsialistlik Vabariik'') war eng [[Uniounsrepublik]] vun der [[Sowjetunioun]] an [[Europa (Kontinent)|Osteuropa]], déi vum [[6. August]] [[1940]] bis den [[20. August]] [[1991]] bestanen huet.
Den 8. Mee 1990 krut se vun der Sowjetunioun den Numm '''Republik [[Estland]]'''.
== Geschicht ==
{{Haaptartikel|Geschicht vun Estland}}<br>
Am Juni 1940 gouf Estland no engem Ultimatum, am Kontext vum [[Molotow-Ribbentrop-Pakt]], vun der Sowjetunioun besat. Eng prosowjetesch [[Regierung]] gouf installéiert, an am August 1940 gouf Estland offiziell vun der Sowjetunioun annektéiert.
Wärend dem [[Zweete Weltkrich]] gouf Estland [[1941]] vun [[Däitscht Räich vun 1933 bis 1945|Nazi-Däitschland]] besat. [[1944]] huet d'[[Rout Arméi]] d'Kontroll nees iwwerholl, an d'estnesch SSR gouf nees hiergestallt.
An de Joerzéngten duerno gouf d'Land staark sowjetiséiert mat ë. a. der Industrialiséierung an der Kollektiviséierung vun der Landwirtschaft souwéi mat der [[Massendeportatioun]]en a mat [[Repressioun]]en.
Trotz der „Russifikatioun“ duerch d'Immigratioun aus anere Sowjetrepublicken, hat d'estnesch SSR weiderhin eng national Identitéit.
An de spéiden 1980er Joren, ënnert de Reforme vum [[Michail Gorbatschow]], huet sech d'Onofhängegkeetsbeweegung „Revolutioun déi séngt“ entwéckelt. [[1990]] huet Estland seng Souveränitéit deklaréiert, déi den [[20. August]] [[1991]] vun der Sowjetunioun bestätegt gouf.
== Geographie ==
{{Haaptartikel|Geographie vun Estland}}<br>
D'ESSR hat déi selwecht Fläch wéi Estland haut.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Uniounsrepublicke vun der Sowjetunioun}}
[[Kategorie:Geschicht vun Estland]]
29ekpinuahwevmd7wc2ff3m4tkjc826
2676833
2676823
2026-05-03T15:02:02Z
Puscas
735
....
2676833
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzPolitik}}
{{Infobox Land
| Numm = Eesti Nõukogude Sotsialistlik Vabariik<br>Эстонская Советская Социалистическая Республика<br>Estnesch Sozialistesch Sowjetrepublik
| Fändel = Flag of the Estonian Soviet Socialist Republic (1953–1990).svg
| Fändel Bildbreet=
| Fändel Artikel = Fändel vun Estland
| Wopen = Emblem of the Estonian SSR.svg
| Wope Breet = 100px
| Wopen Artikel = Wope vun Estland
| National Devise = Пролета́рии всех стран, соединя́йтесь! <br>Proletarii wsech stran, sojedinjajtes!<br>Proletarier vun alle Länner, vereenegt iech!
| Kaart = Estonian SSR in the Soviet Union.svg
| Kaart Breet =
| Offiziell Sprooch = [[Estnesch]]<br>[[Russesch]]
| Haaptstad = [[Tallinn]]
| Haaptstad Awunner =
| Haaptstad Koordinaten =
| Staatsform = Sozialistesch Räterepublik
| Landeschef Titel =
| Landeschef =
| Regierungschef Titel =
| Regierungschef =
| Fläch Plaz =
| Total Fläch = 45.226
| Waasserfläch =
| Bevëlkerung = 1.565.662 (1991)
| Bevëlkerung Plaz =
| Bevëlkerungsdicht = 31,6
| Onofhängegkeet =
| Nationalfeierdag =
| Nationalhymn = [[Hymn vun der Estnescher SSR]]
| Wärung = [[Sowjetesche Rubel]] (SUR)
| Zäitzon = +3
| Internet TLD =
| Telefonsprefix = +7
| Notizen =
| Extra Bild =
| Extra Bild2 =
}}
D<nowiki>'</nowiki>'''Estnesch Sozialistesch Sowjetrepublik''' (kuerz '''ESSR''', respektiv op [[Estnesch]] ''Eesti Nõukogude Sotsialistlik Vabariik'') war eng [[Uniounsrepublik]] vun der [[Sowjetunioun]] an [[Europa (Kontinent)|Osteuropa]], déi vum [[6. August]] [[1940]] bis den [[20. August]] [[1991]] bestanen huet.
Den 8. Mee 1990 krut se vun der Sowjetunioun den Numm '''Republik [[Estland]]'''.
== Geschicht ==
{{Haaptartikel|Geschicht vun Estland}}<br>
Am Juni 1940 gouf Estland no engem Ultimatum, am Kontext vum [[Molotow-Ribbentrop-Pakt]], vun der Sowjetunioun besat. Eng prosowjetesch [[Regierung]] gouf installéiert, an am August 1940 gouf Estland offiziell vun der Sowjetunioun annektéiert.
Wärend dem [[Zweete Weltkrich]] gouf Estland [[1941]] vun [[Däitscht Räich vun 1933 bis 1945|Nazi-Däitschland]] besat. [[1944]] huet d'[[Rout Arméi]] d'Kontroll nees iwwerholl, an d'estnesch SSR gouf nees hiergestallt.
An de Joerzéngten duerno gouf d'Land staark sowjetiséiert mat ë. a. der Industrialiséierung an der Kollektiviséierung vun der Landwirtschaft souwéi mat der [[Massendeportatioun]]en a mat [[Repressioun]]en.
Trotz der „Russifikatioun“ duerch d'Immigratioun aus anere Sowjetrepublicken, hat d'estnesch SSR weiderhin eng national Identitéit.
An de spéiden 1980er Joren, ënnert de Reforme vum [[Michail Gorbatschow]], huet sech d'Onofhängegkeetsbeweegung „Revolutioun déi séngt“ entwéckelt. [[1990]] huet Estland seng Souveränitéit deklaréiert, déi den [[20. August]] [[1991]] vun der Sowjetunioun bestätegt gouf.
== Geographie ==
{{Haaptartikel|Geographie vun Estland}}<br>
D'ESSR hat déi selwecht Fläch wéi Estland haut.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Uniounsrepublicke vun der Sowjetunioun}}
[[Kategorie:Geschicht vun Estland]]
tngamg0ifok6yly2p0t88i7wzdz47ob
2676839
2676833
2026-05-03T15:25:43Z
Puscas
735
...
2676839
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzPolitik}}
{{Infobox Land
| Numm = Eesti Nõukogude Sotsialistlik Vabariik<br>Эстонская Советская Социалистическая Республика<br>Estnesch Sozialistesch Sowjetrepublik
| Fändel = Flag of the Estonian Soviet Socialist Republic (1953–1990).svg
| Fändel Bildbreet=
| Fändel Artikel = Fändel vun Estland
| Wopen = Emblem of the Estonian SSR.svg
| Wope Breet = 100px
| Wopen Artikel = Wope vun Estland
| National Devise = Пролета́рии всех стран, соединя́йтесь! <br>Proletarii wsech stran, sojedinjajtes!<br>Proletarier vun alle Länner, vereenegt iech!
| Kaart = Estonian SSR in the Soviet Union.svg
| Kaart Breet =
| Offiziell Sprooch = [[Estnesch]]<br>[[Russesch]]
| Haaptstad = [[Tallinn]]
| Haaptstad Awunner =
| Haaptstad Koordinaten =
| Staatsform = Sozialistesch Räterepublik
| Landeschef Titel =
| Landeschef =
| Regierungschef Titel =
| Regierungschef =
| Fläch Plaz =
| Total Fläch = 45.226
| Waasserfläch =
| Bevëlkerung = 1.565.662 (1991)
| Bevëlkerung Plaz =
| Bevëlkerungsdicht = 31,6
| Onofhängegkeet =
| Nationalfeierdag =
| Nationalhymn = [[Hymn vun der Estnescher SSR]]
| Wärung = [[Sowjetesche Rubel]] (SUR)
| Zäitzon = +3
| Internet TLD =
| Telefonsprefix = +7
| Notizen =
| Extra Bild =
| Extra Bild2 =
}}
D<nowiki>'</nowiki>'''Estnesch Sozialistesch Sowjetrepublik''' (kuerz '''ESSR''', respektiv op [[Estnesch]] ''Eesti Nõukogude Sotsialistlik Vabariik'') war eng [[Uniounsrepublik]] vun der [[Sowjetunioun]] an [[Europa (Kontinent)|Osteuropa]], déi vum [[6. August]] [[1940]] bis den [[20. August]] [[1991]] bestanen huet.
Den 8. Mee 1990 krut se vun der Sowjetunioun den Numm '''Republik Estland'''.
== Geschicht ==
{{Haaptartikel|Geschicht vun Estland}}<br>
Am Juni 1940 gouf Estland no engem Ultimatum, am Kontext vum [[Molotow-Ribbentrop-Pakt]], vun der Sowjetunioun besat. Eng prosowjetesch [[Regierung]] gouf installéiert, an am August 1940 gouf Estland offiziell vun der Sowjetunioun annektéiert.
Wärend dem [[Zweete Weltkrich]] gouf Estland [[1941]] vun [[Däitscht Räich vun 1933 bis 1945|Nazi-Däitschland]] besat. [[1944]] huet d'[[Rout Arméi]] d'Kontroll nees iwwerholl, an d'estnesch SSR gouf nees hiergestallt.
An de Joerzéngten duerno gouf d'Land staark sowjetiséiert mat ë. a. der Industrialiséierung an der Kollektiviséierung vun der Landwirtschaft souwéi mat der [[Massendeportatioun]]en a mat [[Repressioun]]en.
Trotz der „Russifikatioun“ duerch d'Immigratioun aus anere Sowjetrepublicken, hat d'estnesch SSR weiderhin eng national Identitéit.
An de spéiden 1980er Joren, ënnert de Reforme vum [[Michail Gorbatschow]], huet sech d'Onofhängegkeetsbeweegung „Revolutioun déi séngt“ entwéckelt. [[1990]] huet Estland seng Souveränitéit deklaréiert, déi den [[20. August]] [[1991]] vun der Sowjetunioun bestätegt gouf.
== Geographie ==
{{Haaptartikel|Geographie vun Estland}}<br>
D'ESSR hat déi selwecht Fläch wéi Estland haut.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Uniounsrepublicke vun der Sowjetunioun}}
[[Kategorie:Geschicht vun Estland]]
8xuzrsgcyxp44wgkvimophbbyrxm8hj
Artemis II
0
175329
2676813
2671193
2026-05-03T14:39:21Z
Puscas
735
......
2676813
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" width="336" cellpadding="2" cellspacing="1" style="margin-left:0.5em; background:#FBBFFA; float:right;"
! colspan="2" | Artemis II
|- bgcolor="#FFFAFA"
| align="center" colspan="2" |[[Fichier:Artemis II patch.svg|thumb|200px|center|De Logo vun der Missioun]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Typ|| Bemannt Moundmissioun
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Land || {{USA}} {{CAN}}
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Agentur || [[National Aeronautics and Space Administration|NASA]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Ruffzeechen || ''Integrity''
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Dauer || 9 d, 1 h, 32 Min, 15 Sek
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Start|| 1. Abrëll 2026, 22:35:12 [[Koordinéiert Weltzäit|UTC]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Startplaz || [[Kennedy Space Center]], LC-39B
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Drorakéit || [[Space Launch System|SLS Block 1]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Landung ||11. Abrëll 2026, 00:07:27 UTC
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Landungsplaz || [[Pazifik]], viru [[San Diego]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| align="center" colspan="2" |[[Fichier:Artemis 2 Crew Portrait (cropped).jpg|thumb|300px|center|D'Crew vun der Artemis II: vlnr [[Christina Koch]], [[Reid Wiseman]] (vir), [[Victor Glover]] an [[Jeremy Hansen]]]]
|}
[[Fichier:Artemis II Launch (KSC-04012026-Artemis II Launch-3).jpg|thumb|325x325px|De Start vun der Artemis II]]
'''Artemis II''' (och alt '''Artemis 2'''; uganks ''Exploration Mission 2'', gekierzt ''EM-2'' ) war eng bemannt [[Raumfaart|Raumfaartmissioun]] vun der [[NASA]] a Kooperatioun mat der [[European Space Agency|europäescher]] an der [[Canadian Space Agency|kanadescher Weltraumagence]]. Véier Astronauten an engem [[Orion (Raumschëff)|Orion-Raumschëff]], gradewéi d'Buedempersonal hunn d'Systemer an d'Prozedure getest, fir sech op zukünfteg bemannt [[Moundlandung|Moundlandungen]] am Kader vum [[Artemis-Programm]] virzebereeden.
D'Artemis II ass den 1. Abrëll 2026 op [[Kap Canaveral|Cape Canaveral]] gestart, de 6. Abrëll ronderëm de [[Mound]] geflunn an den 11. Abrëll am [[Pazifik|Pazifeschen Ozean]], virun der Küst vu [[Kalifornien]] a [[Mexiko]], nees gelant. Et war déi éischt bemannt Moundmissioun zënter der [[Apollo 17]] am Dezember [[1972]].
== Besatzung ==
=== Haaptekipp ===
D'Orion-Raumschëff huet Plaz fir véier Persounen. D'Crew vun der Artemis II war am Abrëll 2023 bekannt gemaach ginn; se bestoung aus:
* [[Reid Wiseman]], Kommandant (2. Weltraumfluch; [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] / [[NASA]] )
* [[Victor Glover]], Pilot (2. Weltraumfluch; USA/NASA)
* [[Christina Koch]], Missiounsspezialistin (2. Weltraumfluch; USA/NASA)
* [[Jeremy Hansen]], Missiounsspezialist (1. Weltraumfluch; [[Kanada]] / [[Canadian Space Agency|CSA]] )
=== Reserveekipp ===
* Jennifer Sidey-Gibbons, Missiounsspezialistin (Kanada/CSA fir den Hansen)
* Andre Douglas (USA/NASA)
Fir d'Gibbons an den Douglas wär d'Artemis II hiren éischte Weltraumfluch gewiescht.
== Ziler vun der Missioun ==
D'Missioun war den éischte bemannten Testfluch vum Orion-Raumschëff a senger [[Drorakéit]], dem [[Space Launch System]] (SLS) an der Versioun ''Block- 1.'' Fir se fir zukünfteg Missiounen ze qualifizéieren, war d'Artemis II-Missioun entwéckelt gi fir ënner realistesche Fluchbedingungen all d'Systemer an d'Prozeduren ze testen, déi fir eng bemannt Moundmissiounen néideg sinn. Ënnert anerem goufen d'Navigatioun, d'Kommunikatioun, d'Liewenserhalung, den Undriff, den thermesche Schutz, den [[Neesantrëtt]], gradewéi d'Rette vun der Kapsel geprouft. Zousätzlech goufen och Donnéeën iwwer d'Stralung, de Stress, d'Akustik an dat thermescht Ëmfeld gesammelt.
== Billergalerie ==
<gallery mode="packed" style="text-align:left">
Fichier:Earth_From_the_Perspective_of_Artemis_II.jpg| „Hello, World“, opgeholl vum Reid Wiseman
Fichier:Orion_Snaps_a_Selfie_During_External_Inspection.jpg|Selbstportrait vum Raumschëff Orion um drëtten Dag vum Fluch
Fichier:Moon_-_Artemis_II_-_April_6_2026_(55196013268).jpg|D'[[Mare Orientale]] (Mëtt vum Bild) op der Grenz tëscht der [[Viischt Äerdmoundsäit|viischter]] an der [[Viischt Äerdmoundsäit|hënneschter Säit]] vum Mound
Fichier:Earthset_(art002e009288).jpg|„Äerdënnergang“ („Earthset“) wärend dem Moundëmlaf de sechsten Dag
Fichier:Solar_Eclipse_of_the_Heart_(decolored).jpg|D'Orion (lénks am Bild) kuckt wärend [[Sonnendäischtert|enger Sonnendäischtert]] op déi aner Säit vum Mound
Fichier:Artemis_2_Orion_separation.jpg|Trennung vun der Orion-Kapsel (riets) an dem Servicemodul
Fichier:Artemis_II_Recovery_(NHQ202604100022).jpg|D'Orion-Kapsel lant am Pazifeschen Ozean
</gallery>
== Um Spaweck==
{{Commonscat}}
* {{en}} [https://www.nasa.gov/mission/artemis-ii/ Artemis II] op der NASA-Websäit
* {{en}} [https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2026/01/artemis-ii-overview-timeline-public-final.pdf Detailléierten Zäitplang] vum Oflaf vun der Missioun
* {{en}} [https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/america_to_the_moon_2024_artemis_20190523.pdf ''Forward to the Moon: NASA’s Strategic Plan for Lunar Exploration.'']
* {{de}} [https://www.ardmediathek.de/video/artemis-2-zurueck-zum-mond/artemis-2-zurueck-zum-mond/mdr/Y3JpZDovL21kci5kZS9zZW5kdW5nLzI4MTA2MC8yMDI2MDEyNjIyMjAvcmVwb3J0YWdlLWRva3UtaW0tZXJzdGVuLTQwNg Artemis 2] an der MDR-Mediathéik (45 Min.)
<!--{{Navigatioun Artemis-Missiounen}}-->
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Artemis-Programm]]
[[Kategorie:2026 an der Raumfaart]]
0tbkitfw6hgt7jy0z0xtdahfvo4bkcf
Kaunas
0
175569
2676887
2676679
2026-05-03T19:13:33Z
Bdx
7724
Ännerung [[Special:Diff/2676679|2676679]] vum [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[User talk:InternetArchiveBot|Diskussioun]]) annuléieren
2676887
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft
| Foto = File:Vytautas the Great Bridge from hill, Kaunas, Lithuania - Diliff.jpg
| FotoLegend = Bléck op d'Vytautas-de-Grousse-Bréck an d'Alstad.
}}
'''Kaunas''' ass déi zweetgréisst Stad a [[Litauen]] an nieft der Haaptstad [[Vilnius]] de wirtschaftlechen a kulturellen Zentrum vum Land.
== Etymologie a Wopen ==
Den Numm vun der Stad huet e litaueschen Ursprong a leet sech héchstwarscheinlech vun engem Persounennumm of. Déi genee Persoun ass awer onbekannt. Et gëtt ugeholl, datt et sech ëm den Herrscher vun der Buerg Kaunas handelt. De Persounennumm Kaunas leet sech vum Adjektiv "kaunus" of, dat esouvill bedeit wéi "kämpferesch" oder "dee gär kämpft". Eng aner méiglech Bedeitung vum Stadnumm Kaunas ass, datt e vun engem alen Adjektiv kënnt, dat haut net méi gebraucht gëtt an dat "déif", "niddreg" oder "dat am Dall läit" bedeit.<!--Quell: litauesch Wikipedia (gëtt exakt Quellen un-->
De [[Wopen|Wope]] vun der Stad weist e wäissen [[Auerochs]] mat engem gëllene Kräiz tëscht den Haren op engem rouden Hannergrond.
== Geographie ==
Kaunas läit am Zentrum vu Litauen um Zesummefloss vun de Flëss [[Nemunas]] (op Däitsch: Memel) an [[Neris]], op enger Héicht vun 30 bis 153 Meter iwwert dem Mier. Déi administrativ Fläch vu Kaunas ëmfaasst 157 {{Km²}},<ref name=StatGemeng>{{Citation | URL = https://www.kaunas.lt/apie-kauna/statistika/ | Titel = Statistika (Allgemeng Informatiounen) | Gekuckt = 19. Abrëll 2026 | Datum = 19. Januar 2026 | Editeur = Gemeng Kaunas | Sprooch = lt}}</ref> dozou zielen nieft der Stad selwer och nach eng Rei Dierfer.
D'Ëmgéigend ass vun Hiwwelen a Bëscher a vun engem grousse Stauséi am Oste vun der Stad markéiert.<ref name=Reservoir>{{Citation | URL = https://kaunasin.lt/en/what-to-see/kaunas-reservoir-regional-park/ | Titel = Kaunas Reservoir Regional Park | Gekuckt = 19. Abrëll 2026 | Editeur = kaunasin.lt | Sprooch = en }}</ref> D'Klima ass temperéiert kontinental mat kale Wanteren a mëttelwaarme Summeren.
Bis an d'Haaptstad Vilnius sinn et 103 km. D'Hafestad [[Klaipėda]] um [[Baltescht Mier|baltesche Mier]] läit op 209 km.<ref name=StatGemeng/>
== Bevëlkerung ==
Mat ronn 304.000 Awunner an enger Bevëlkerungsdicht vun 1.937 Awunner pro Quadratkilometer (2026) ass Kaunas déi zweetmeescht bevëlkert Stad a Litauen.<ref name=StatGemeng/>
D'Bevëlkerung ass gréisstendeels ethnesch litauesch (zirka 93 %), mat ënner anerem enger russescher an enger polnescher Minoritéit.<ref name=KnowHow17>Alexandra Frank, Mirko Kaupat, Günther Schäfer - Baltikum: Litauen, Lettland, Estland; Reise Know-How Verlag, 3. Editioun, 2017; ISBN: 978-3-8317-2915-9, Säit 103-139</ref> Wéinst Emigratioun an aner EU-Länner ass d'Bevëlkerung eng Zäit laang liicht zeréckgaangen; se huet 2019 awer erëm ugefaangen ze klammen.<ref name=StatGemeng/>
== Geschicht ==
=== Mëttelalter a fréi Neizäit ===
[[Fichier:A view of Kaunas in the mid-19th century, painted by Marcin Zaleski.jpg|thumb|Eng Vue op Kaunas Mëtt des 19. Joerhonnert.]]
1361 gouf Kaunas fir d'éischt an engem Dokument ernimmt, woubäi archeologesch Decouverten op eng méi fréi Besiidlung hiweisen. Am [[Mëttelalter]] huet d'Stad zum [[Groussherzogtum Litauen|Groussherzogtum Litaue]] gehéiert a war eng wichteg Festung géint d'Ugrëff vum [[Däitschen Uerden]]. Scho 1408 krut d'Siidlung d'"Magdeburger Stadtrechte". Mat der Grënnung vum Staat [[Polen-Litauen]] am 16. Joerhonnert krut Kaunas als Handelszentrum nach méi Bedeitung.<ref name=nemunas>{{Citation | URL = https://www.nemunas.press/straipsniai/kaunas-maza-didelio-miesto-istorija-i/ | Titel = Kaunas: maža didelio miesto istorija (I) | Gekuckt = 19. Abrëll 2026 | Auteur = Marija Oniščik | Editeur = nemunas.press | Sprooch = lt }}</ref><ref name=GeschichtGemeng>{{Citation | URL = https://www.kaunas.lt/apie-kauna/miesto-istorija/ | Titel = Miesto istorija | Gekuckt = 26. Abrëll 2026 | Datum = 13. Abrëll 2016 | Editeur = kaunas.lt | Sprooch = lt}}</ref>
Am 17. an am 18. Joerhonnert huet Kaunas eng Rei Katastrophen duerchlieft, dorënner Attacke vun de Russen (1665) a vun de Schweeden (1701) an d'[[Pescht|Peschtepidemien]] an de Jore 1657 a 1708. Donieft huet d'Stad 1731 a 1732 och nach gebrannt. Um Enn vum [[18. Joerhonnert]] hat d'Wirtschaft sech e bëssen erkritt. 1795 koum d'Stad fir déi nächst 120 Joer ënner d'Herrschaft vum [[Geschicht vu Russland|russesche Keeserräich]] a gouf zu engem wichtege Militär- a Verwaltungsstanduert ausgebaut.
1812 koum de Krich erëm, wéi den [[Napoleon Bonaparte|Napoleon]] mat senger Arméi um Wee fir op Moskau zweemol duerch Kaunas gezunn ass an d'Stad zweemol verwüüst huet. Um Enn vum 18. Joerhonnert gouf den Oginski-Kanal am haitege [[Wäissrussland]] gebaut, deen d'Flëss Nemunas an [[Dnepr]] verbënnt, an 1862 gouf d'Segment zu Kaunas vun der Eisebunn tëscht dem russesche Räich an Däitschland fäerdeggestallt. Domat gouf Kaunas eng regional Handelsdréischeif.<ref name=GeschichtGemeng/>
=== Wärend de Weltkricher ===
[[Fichier:Aleksotas Bridge in Kaunas, Lithuania, exploded by the retreating Red Army, 1941.jpg|thumb|Déi zerstéiert Aleksotas-Bréck, déi d'sowjetesch Truppe bei hirem Réckzuch 1941 gesprengt hunn.]]
Wärend dem [[Éischte Weltkrich]] gouf d'Stad vun Däitschland besat (1915–1918). No der Onofhängegkeetserklärung vu Litauen am Joer 1918 war Kaunas vun 1920 bis 1939 déi provisoresch Haaptstad vun der neier Republik Litauen, well [[Vilnius]] vu Pole besat war. An där Period huet d'Stad vun enger kultureller an architektonescher Héichzäit am Stil vum [[Modernismus]] profitéiert.<ref name=UNESCO1661>{{Citation | URL = https://whc.unesco.org/en/list/1661 | Titel = Modernist Kaunas: Architecture of Optimism, 1919-1939 | Gekuckt = 26. Abrëll 2026 | Editeur = unesco.org | Sprooch = en }}</ref>
Wärend dem [[Zweete Weltkrich]] war Kaunas fir d'éischt vu [[Sowjetunioun|sowjeteschen]] Truppe besat (1940–1941), duerno vun [[Nazidäitschland]]. Déi [[Juddentum|jiddesch]] Bevëlkerung vun der Stad gouf bal komplett deportéiert oder ëmbruecht. Den 1. August 1944 gouf d'Stad dunn erëm vun der [[Rout Arméi|Rouder Arméi]] besat. 1944 ass Litauen als "[[Litauesch Sozialistesch Sowjetrepublik]]" en Deel vun der [[Sowjetunioun]] ginn et et koum zu enger Phas vun Industrialiséierung.<ref name=>{{Citation | URL = https://web.archive.org/web/20110526224745/http://regionai.stat.gov.lt/en/kauno_apskritis/kauno_miesto_savivaldybe.html | Titel = Portrait of the Regions of Lithuania: Kaunas city municipality (archivéiert) | Gekuckt = 26. Abrëll 2026 | Datum = ëm 2011 | Editeur = Litauescht Amt fir Statistik | Sprooch = en}}</ref>
=== Sowjetesch Zäit ===
[[Fichier:Kauno Marios.jpg|thumb|De Kaunas-Reservoir am Oste vun der Stad.]]
1955 hunn d'sowjetesch Autoritéite mam Bau vun engem Waasserkraaftwierk um Floss Nemunas/Memel ugefaangen, deen 1959 gestaut gouf an och haut nach en iwwer 60 km² grousse Reservoir am Oste vun der Stad bilt.<ref name=Waasserkraaftwierk>{{Citation | URL = https://www.vle.lt/straipsnis/kauno-marios/ | Titel = Kauno marios | Gekuckt = 19. Abrëll 2026 | Editeur = vle.lt | Sprooch = lt}}</ref><ref name=Reservoir/>
Am Mee 1972 koum et zu Massendemonstratiounen, nodeems den 19-järege Student Romas Kalanta sech aus Protest géint de sowjetesche Regimm virum Musekstheater selwer a Brand gestach hat. D'Autoritéiten hunn d'Begriefnes vum Kalanta virverluecht, fir z'evitéieren, datt sech vill Leit sollte versammelen. Doropshin hu sech Dausende vun haaptsächlech jonken Demonstranten op der ''Laisvės Alėja'', der zentraler Avenue nieft der Plaz op där de Kalantas sech selwer geaffert hat, zu regierungsfeindleche Protester versammelt. Déi hunn den 18. Mee ugefaangen a goufe schonn den 19. Mee mat Gewalt vun de sowjeteschen Truppen néiergeschloen.<ref name=Kalantas>{{Citation | URL = https://www.lrs.lt/pls/inter/w5_show?p_r=8524&p_k=2 | Titel = Romas Kalanta, Ambassador of Freedom, and the Spring of 1972 in Kaunas | Gekuckt = 26. Abrëll 2026 | Editeur = lrs.lt (Parlement vu Litauen) | Sprooch = lt }}</ref>
=== Zënter 1990 ===
Nodeems d'Land 1990 seng Onofhängegkeet zeréck kritt hat, an 2004 Member vun der [[Europäesch Unioun|Europäescher Unioun]] gouf, ass et no e puer schwierege Joren an den 1990er wirtschaftlech nees biergop mat Kaunas gaangen.
== Wirtschaft ==
[[Fichier:Kaunas FEZ.jpg|thumb|D'Fräihandelszon beim Kaunasser Fluchhafen.]]
Haut huet Kaunas eng breetgefächert Ekonomie an ass e wichtege Wirtschaftszentrum vum Land. D'Stad ass de Standuert vu villen Industrie- an Déngschtleeschtungsentreprisen, dorënner Firmen an de Beräicher Informatiounstechnologie (IT), Logistik, Liewensmëttelveraarbechtung a Maschinnebau. Den internationale Fluchhafe Kaunas ass donieft e wichtege Verkéierspunkt fir Bëllegfluchlinnen an der baltescher Regioun.
D'[[Fräihandelszon]] Kaunas huet zënter hirer Grënnung 1996 iwwer 1,5 Milliarden Euro un Investissementer ugezunn, dovun iwwer 70 % aus dem Ausland.<ref>{{Citation | URL = https://kaunasin.lt/en/news/kaunas-free-economic-zone-investment-exceeds-1-5-billion/ | Titel = Kaunas Free Economic Zone investment exceeds €1.5 billion | Gekuckt = 26. Abrëll 2026 | Datum = | Editeur = kaunasin.lt | Sprooch = en }}</ref>
Och déi [[Technesch Universitéit Kaunas]] (''Kauno technologijos universitetas'') an eng Rei Héichschoule stäerken de wëssensbaséierte Wirtschaftssecteur vun der Stad. D'Universitéitsklinicke Kaunas (''Kauno klinikos'') spille mat hiren iwwer 8.000 Mataarbechter an 1,5 Millioune Patientevisitte pro Joer eng bedeitend ekonomesch Roll.<ref>{{Citation | URL = https://lsmu.lt/en/lsmu-kauno-klinikos/ | Titel = The Hospital of Lithuanian University of Health Sciences Kauno klinikos | Gekuckt = 26. Abrëll 2026 | Editeur = lsmu.lt | Sprooch = en}}</ref>
E risegen Handelskomplex sinn d'Maarthalen ''Urmas'' mat hiren iwwer 2.000 Butteker an iwwerdaachte Maartstänn.<ref>{{Citation | URL = https://kaunasin.lt/en/what-to-do/trade-town-urmas/ | Titel = Trade Town URMAS | Gekuckt = 26. Abrëll 2026 | Editeur = kaunasin.lt | Sprooch = en }}</ref> Donieft gëtt et eng Rei Akafszentren, dorënner den ''Akropolis'' am Zentrum an de ''Mega'', ee vun de gréisste Shoppingcentren am Baltikum.
== Architektur a Kultur ==
[[Fichier:Kauno senamiestis by Augustas Didzgalvis.jpg|thumb|D'Alstad vu Kaunas mat der Kathedral (lénks am Bild).]]
[[Fichier:2019. Kauno policija.JPG|thumb|E Beispill vum modernistescher Architektur aus der Tëschekrichszäit; haut e Gebai vun der Police.]]
Déi mëttelalterlech Alstad mat gotesche Kierchen, dem Gemengenhaus an de Biergerhaiser, déi an engem gudden Zoustand sinn, bilden dat historescht Häerzstéck vun der Stad. 2023 gouf d'Tëschekrichsarchitektur de fënnefte litauesche Site, deen op d'Lëscht vum [[Weltierwen|Weltierwe]] vun der [[UNESCO]] gesat gouf. Iwwer dausend Gebaier an deem Architekturstil aus de Joren 1919-1939, deen och nach "Kaunas-[[Modernismus]]" genannt gëtt, prägen d'Stadbild a maache Kaunas zu engem vun de bedeitendsten Ensembele vum Tëschekrichsmodernismus.<ref name=UNESCO1661/>
Zu de wichtegste Kulturetablissementer zielen den Nationalmusée M. K. Čiurlionis, deen dem Komponist a Moler [[Mikalojus Konstantinas Čiurlionis|mam selwechten Numm]] gewidmet ass, an de weltwäit eenzegaartegen Däiwelsmusée mat iwwer 3.000 Exponaten. An der neiopgebauter Buerg Kaunas fënnt een de Stadmusée. Donieft bidden den Nationalen Operen- a Balletstheater an de Staatlechen Dramatheater variéiert Programmer un.
D'Strooss ''Laisvės alėja'' ("Fräiheetsallee") ass eng vun de längste Foussgängerzonen am Nordoste vun Europa an de kulturellen a gesellschaftlechen Zentrum vum Liewen an der Stad. Als wichteg Universitéitsstad profitéiert Kaunas och vun enger lieweger Studentekultur.
2022 war Kaunas d'[[Europäesch Kulturhaaptstad]], nieft dem serbeschen [[Novi Sad]] an dem lëtzebuergeschen [[Esch 2022|Esch-Uelzecht]]. Am Kader dovun huet Kaunas vill international Konschtprojeten, Festivallen a Stadentwécklungsinitiativen ëmgesat, déi de Ruff vun der Stad als kreativ Metropol am Nordoste vu Kaunas nohalteg gestäerkt hunn.<ref>{{Citation | URL = https://www.researchgate.net/publication/384762851_Investigation_report_evaluation_of_Kaunas_European_Capital_of_Culture_2022 | Titel = Investigation report: evaluation of Kaunas European Capital of Culture 2022 | Gekuckt = 26. Abrëll 2026 | Auteur = Tadas Šarūnas | Datum = | Editeur = researchgate.net | Sprooch = en}}</ref>
Zënter 1995 gëtt all zwee Joer d'Biennale vu Kaunas (''Kauno bienalė'') organiséiert, där hire Fokus op zäitgenëssescher Textilkonscht läit. Am Oktober gëtt all Joer zënter 2007 den internationale Filmfestival vu Kaunas organiséiert, deen op [[Arthouse]]filmer spezialiséiert ass.
== Sport ==
[[Fichier:Kauno stadionas by Augustas Didzgalvis.jpg|thumb|De Foussballstadion mat dem ''Ąžuolynas''-Park am Hannergrond.]]
Kaunas ass haaptsächlech wéinst dem [[Basketball]] bekannt. De Veräin [[BC Žalgiris]] ass ee vun den erfollegräichsten a bekanntste Basketballclibb an Europa a spillt an der [[EuroLeague]]. D'Žalgiris-Arena, eng vun de modernste Sportarenaen am Land, ass eng zentral Plaz fir national an international Kompetitiounen. 2011 gouf do d'Finall vun der Basketball-Europameeschterschaft (EuroBasket) gespillt, an 2024 d'Europameeschterschaft am Äiskonschtlafen.
Nieft dem Basketball sinn och Foussball, Liichtathletik a Ruddere staark an der Stad vertrueden. De Foussballveräin [[FK Kauno Žalgiris]] spillt an der ieweschter litauescher Liga. Tëscht 2013 an 2019 huet zu Kaunas och de kuerzliewegen [[FC Stumbras]] gespillt.
Och den nationale Foussballveräin huet säi Sëtz zu Kaunas. Am Häerz vun der Stad läit de Stadion "S. Dariaus a S. Girėno", deen ursprénglech 1925 seng Dieren opgemaach huet an tëscht 2018 an 2022 ausgebaut a komplett renovéiert gouf.<ref name=>{{Citation | URL = https://www.lrt.lt/naujienos/verslas/4/1800374/kauno-dariaus-ir-gireno-stadiono-rekonstrukcijai-is-valstybes-biudzeto-skirta-beveik-10-mln-euru | Titel = Kauno Dariaus ir Girėno stadiono rekonstrukcijai iš valstybės biudžeto skirta beveik 10 mln. eurų | Gekuckt = 26. Abrëll 2026 | Datum = 13. Oktober 2022 | Editeur = lrt.lt | Sprooch = lt }}</ref> Am Stadion gëtt et och Liichtathletiksanlagen an 2009 gouf do déi 7. Liichtathletik-U23-Europameeschterschaft organiséiert. Am Stadion spillt nieft dem lokalen FK Kauno Žalgiris och déi litauesch Nationalekipp.
Zënter 2013 gëtt all Joer den ''Internationale Marathon vu Kaunas'' an der Stad organiséiert.
== Parkanlagen ==
[[Fichier:Kaunas Botanical Garden, July 2025, greenhouse exterior.jpg|thumb|Zär am botanesche Gaart vun der Vytautas Magnus Universitéit.]]
Mat enger Fläch vun iwwer 60 [[Ar (Flächemooss)|Hektar]] ass den ''Ąžuolynas'' ("Eechebësch") de gréissten ëffentleche Park an der Stad selwer.<ref>{{Citation | URL = https://www.researchgate.net/publication/391423762_Kauno_Azuolyno_istorijos_atodangos_The_History_of_Azuolynas_Unveiled | Titel = Kauno Ąžuolyno istorijos atodangos | The History of Ąžuolynas Unveiled | Gekuckt = 26. Abrëll 2026 | Auteur = Vykintas Vaitkevičius, Giedrius Kuliešius | Datum = Abrëll 2024 | Editeur = researchgate.net | Sprooch = en }}</ref> De ''Ramybė''-Park gouf 1959 vun de sowjeteschen Autoritéiten um ale Kierfecht vun der Stad gebaut. Um Kierfecht ''Petrašiūnai'' leie vill Perséinlechkeete begruewen, déi déi national Politik, Geschicht a Konscht gepräägt hunn.<ref name=>{{Citation | URL = https://www.lrt.lt/naujienos/lietuvoje/2/2103368/mazai-zinoma-petrasiunu-kapiniu-istorijos-puse-zymusis-panteonas-ir-nuo-praeiviu-akiu-paslepti-lietuvos-kurejai | Titel = Mažai žinoma Petrašiūnų kapinių istorijos pusė: žymusis panteonas ir nuo praeivių akių paslėpti Lietuvos kūrėjai | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Karolina Aleknavičė | Datum = 2. November 2023 | Editeur = lrt.lt| Sprooch = lt }}</ref>
Fir d'Landschaft mat sengem natierlechen Ökosystem a sengem kulturelle Patrimoine ronderëm de Kaunas-Reservoir ze schütze gouf 1992 och de Regionalpark Kaunas-Stauséi (''Kauno marių regioninis parkas'') etabléiert.<ref name=Waasserkraaftwierk/> An der Stiedche Rumšiškės, op der anerer Säit vun deem Stauséi, läit de litaueschen ethnografesche Musée (''Lietuvos etnografijos muziejus''), ee vun de gréisste Fräiliichtmuséeën an Europa, mat historeschen Haiser a Gebaier aus allen Deeler vum Land.
Op Initiativ vum bedeitende litaueschen Zoolog [[Tadas Ivanauskas]] an vum Biolog Liudas Vailionis gouf 1923 de Botanesche Gaart gegrënnt. Den éischten Direkter war de [[Constantin von Regel]]. En déngt haut net nëmmen der Erhuelung, mee presentéiert och déi heemesch Planzewelt an ëmfaasst eng Rei Fuerschungsariichtunge vun der Vytautas-Magnus-Universitéit.<ref name=BotGarden>{{Citation | URL = https://www.lmaleidykla.lt/ojs/index.php/biologija/article/view/2651/1487 | Titel = The 90-Year Long Route of Kaunas Botanical Garde | Gekuckt = 24. Abrëll 2026 | Auteur = Vida Mildažienė | Datum = 2023 | Editeur = Biologija. Vol. 59. No. 1. P. 45–14 | Sprooch = en}}</ref>
Donieft fënnt een zu Kaunas och deen eenzege staatlechen Zoo am Land. E gouf 1938 gegrënnt, och vum Tadas Ivanauskas, an 2023 renovéiert.<ref name=Zoo23>{{Citation | URL = https://www.zoosodas.lt/naujienos/jubiliejinius-85-erius-metus-vainikuos-lietuvos-zoologijos-sodo-atidarymas/ | Titel = Jubiliejinius 85-erius metus vainikuos Lietuvos zoologijos sodo atidarymas | Gekuckt = 24. Abrëll 2026 | Datum = 3. Juli 2023 | Editeur = zoosodas.lt | Sprooch = lt }}</ref>
== Perséinlechkeeten ==
[[Fichier:Arvydas Sabonis.jpg|thumb|Den [[Arvydas Sabonis]] gëllt als e vun de beschte litauesche Basketspiller.]]
Zu de Perséinlechkeeten, déi zu Kaunas gebuer goufen, zielen ënner anerem:
* [[Emma Goldman]] (1869–1940), US-amerikanesch Anarchistin, Feministin a Schrëftstellerin
* [[Ben Shahn]] (1898–1969) US-amerikanesche Moler a Grafiker
* [[Emmanuel Lévinas]], Philosoph (1906–1995)
* Nina von Stauffenberg, d'Fra vum Hitler-Attentäter [[Claus Schenk von Stauffenberg]] (1913–2006)
* [[Donatas Banionis]] (1924–2014), litauesch a sowjetesche Schauspiller
* [[Jacques Sernas]] (1925–2015), franséische Schauspiller
* [[Mosche Arens]], Verdeedegungs- an Ausseminister vun Israel (1925–2019)
* [[Valdas Adamkus]], President vun der Republik Litauen (* 1926)
* [[Aharon Barak]], President vum Ieweschte Geriicht vun Israel (* 1936)
* [[Arvydas Sabonis]] (* 1964), ee vun de bekanntste litauesche Basketballspiller
* [[Antanas Guoga]] (*1973), litauesche Pokerspiller (ënnert dem Numm Tony G) a Politiker
* [[Žydrūnas Ilgauskas]] (*1975), en anere bekannte Basketballspiller
* [[Salomėja Zaksaitė]] (* 1983), litauesch Schachspillerin
* [[Linas Kleiza]] (* 1985), litauesche Basketballspiller
== Biller ==
<gallery>
Fichier:Event at Kaunas Castle for Statehood day (Valstybės diena) 2025 (1).jpg|E Concert bei der Buerg Kaunas wärend dem "Dag vun der Eegestaatlechkeet".
Fichier:House of Perkūnas, Kaunas, Lithuania - Diliff.jpg|D'Perkūnas-Haus am gothesche Stil.
Fichier:Kauno rotuse 2006-06-11.jpg|D'Stadhaus vu Kaunas, dat haut just nach fir zeremoniell Zwecker benotzt gëtt.
Fichier:Church of St Gertrude, Kaunas - Diliff.jpg|D'Kierch vun der Helleger Gertrud aus dem 16. Joerhonnert.
Fichier:Church of St. Michael the Archangel, Kaunas (South Face - 02).jpg|Déi fréier orthodox an haiteg kathoulesch Kierch vum hellegen Äerzengel Michel.
Fichier:Kaunas Cathedral, Kaunas, Lithuania - Diliff.jpg|D'Kathedral vu bannen.
Fichier:Pazaislis by Augustas Didzgalvis.jpg|D'Klouschter ''Pažaislis'' am Südoste vun der Stad.
Fichier:Vytauto Didžiojo karo muziejus (aut. A. Užbalis).jpg|De Krichsmusée "Vytautas de Groussen".
Fichier:Kauno klinikos 2006 07 23.jpg|D'Kaunas-Klinicken zielen zu de gréisste Spidolskomplexer am Baltikum.
Fichier:Paminklas IX forte nužudytoms aukoms.jpg|D'Monument fir déi iwwer 30.000 Judden, déi am ''IX fortas'' ("9. Festung") vun der Nazien ëmbruecht goufen.
Fichier:Vilijampole 2007-06-08.jpg|Vue op de Quartier Vilijampole.
Fichier:Kaunas Marathon 2015 by Augustas Didzgalvis.jpg|Wärend dem Marathon am Joer 2015.
Fichier:KTU XI rumai by Augustas Didzgalvis.jpg|D'Teschnesch Universitéit.
Urmas 2023 by Augustas Didzgalvis.jpg|D'Maarthalen "Urmas" am Oste vun der Stad.
Mega akvariumas Kaune1, 2006-12-02.jpg|De monumentalen Aquarium am Akafszentrum ''Mega''.
</gallery>
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Groussstied a Litauen]]
[[Kategorie:Europäesch Kulturhaaptstied]]
jneuviwe02ccmtel8rk37mrntgl50t2
2676888
2676887
2026-05-03T19:15:40Z
Bdx
7724
2676888
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft
| Foto = File:Vytautas the Great Bridge from hill, Kaunas, Lithuania - Diliff.jpg
| FotoLegend = Bléck op d'Vytautas-de-Grousse-Bréck an d'Alstad.
}}
'''Kaunas''' ass déi zweetgréisst Stad a [[Litauen]] an nieft der Haaptstad [[Vilnius]] de wirtschaftlechen a kulturellen Zentrum vum Land.
== Etymologie a Wopen ==
Den Numm vun der Stad huet e litaueschen Ursprong a leet sech héchstwarscheinlech vun engem Persounennumm of. Déi genee Persoun ass awer onbekannt. Et gëtt ugeholl, datt et sech ëm den Herrscher vun der Buerg Kaunas handelt. De Persounennumm Kaunas leet sech vum Adjektiv "kaunus" of, dat esouvill bedeit wéi "kämpferesch" oder "dee gär kämpft". Eng aner méiglech Bedeitung vum Stadnumm Kaunas ass, datt e vun engem alen Adjektiv kënnt, dat haut net méi gebraucht gëtt an dat "déif", "niddreg" oder "dat am Dall läit" bedeit.<!--Quell: litauesch Wikipedia (gëtt exakt Quellen un-->
De [[Wopen|Wope]] vun der Stad weist e wäissen [[Auerochs]] mat engem gëllene Kräiz tëscht den Haren op engem rouden Hannergrond.
== Geographie ==
Kaunas läit am Zentrum vu Litauen um Zesummefloss vun de Flëss [[Nemunas]] (op Däitsch: Memel) an [[Neris]], op enger Héicht vun 30 bis 153 Meter iwwert dem Mier. Déi administrativ Fläch vu Kaunas ëmfaasst 157 {{Km²}},<ref name=StatGemeng>{{Citation | URL = https://www.kaunas.lt/apie-kauna/statistika/ | Titel = Statistika (Allgemeng Informatiounen) | Gekuckt = 19. Abrëll 2026 | Datum = 19. Januar 2026 | Editeur = Gemeng Kaunas | Sprooch = lt}}</ref> dozou zielen nieft der Stad selwer och nach eng Rei Dierfer.
D'Ëmgéigend ass vun Hiwwelen a Bëscher a vun engem grousse Stauséi am Oste vun der Stad markéiert.<ref name=Reservoir>{{Citation | URL = https://kaunasin.lt/en/what-to-see/kaunas-reservoir-regional-park/ | Titel = Kaunas Reservoir Regional Park | Gekuckt = 19. Abrëll 2026 | Editeur = kaunasin.lt | Sprooch = en }}</ref> D'Klima ass temperéiert kontinental mat kale Wanteren a mëttelwaarme Summeren.
Bis an d'Haaptstad Vilnius sinn et 103 km. D'Hafestad [[Klaipėda]] um [[Baltescht Mier|baltesche Mier]] läit op 209 km.<ref name=StatGemeng/>
== Bevëlkerung ==
Mat ronn 304.000 Awunner an enger Bevëlkerungsdicht vun 1.937 Awunner pro Quadratkilometer (2026) ass Kaunas déi zweetmeescht bevëlkert Stad a Litauen.<ref name=StatGemeng/>
D'Bevëlkerung ass gréisstendeels ethnesch litauesch (zirka 93 %), mat ënner anerem enger russescher an enger polnescher Minoritéit.<ref name=KnowHow17>Alexandra Frank, Mirko Kaupat, Günther Schäfer - Baltikum: Litauen, Lettland, Estland; Reise Know-How Verlag, 3. Editioun, 2017; ISBN: 978-3-8317-2915-9, Säit 103-139</ref> Wéinst Emigratioun an aner EU-Länner ass d'Bevëlkerung eng Zäit laang liicht zeréckgaangen; se huet 2019 awer erëm ugefaangen ze klammen.<ref name=StatGemeng/>
== Geschicht ==
=== Mëttelalter a fréi Neizäit ===
[[Fichier:A view of Kaunas in the mid-19th century, painted by Marcin Zaleski.jpg|thumb|Eng Vue op Kaunas Mëtt des 19. Joerhonnert.]]
1361 gouf Kaunas fir d'éischt an engem Dokument ernimmt, woubäi archeologesch Decouverten op eng méi fréi Besiidlung hiweisen. Am [[Mëttelalter]] huet d'Stad zum [[Groussherzogtum Litauen|Groussherzogtum Litaue]] gehéiert a war eng wichteg Festung géint d'Ugrëff vum [[Däitschen Uerden]]. Scho 1408 krut d'Siidlung d'"Magdeburger Stadtrechte". Mat der Grënnung vum Staat [[Polen-Litauen]] am 16. Joerhonnert krut Kaunas als Handelszentrum nach méi Bedeitung.<ref name=nemunas>{{Citation | URL = https://www.nemunas.press/straipsniai/kaunas-maza-didelio-miesto-istorija-i/ | Titel = Kaunas: maža didelio miesto istorija (I) | Gekuckt = 19. Abrëll 2026 | Auteur = Marija Oniščik | Editeur = nemunas.press | Sprooch = lt }}</ref><ref name=GeschichtGemeng>{{Citation | URL = https://www.kaunas.lt/apie-kauna/miesto-istorija/ | Titel = Miesto istorija | Gekuckt = 26. Abrëll 2026 | Datum = 13. Abrëll 2016 | Editeur = kaunas.lt | Sprooch = lt}}</ref>
Am 17. an am 18. Joerhonnert huet Kaunas eng Rei Katastrophen duerchlieft, dorënner Attacke vun de Russen (1665) a vun de Schweeden (1701) an d'[[Pescht|Peschtepidemien]] an de Jore 1657 a 1708. Donieft huet d'Stad 1731 a 1732 och nach gebrannt. Um Enn vum [[18. Joerhonnert]] hat d'Wirtschaft sech e bëssen erkritt. 1795 koum d'Stad fir déi nächst 120 Joer ënner d'Herrschaft vum [[Geschicht vu Russland|russesche Keeserräich]] a gouf zu engem wichtege Militär- a Verwaltungsstanduert ausgebaut.
1812 koum de Krich erëm, wéi den [[Napoleon Bonaparte|Napoleon]] mat senger Arméi um Wee fir op Moskau zweemol duerch Kaunas gezunn ass an d'Stad zweemol verwüüst huet. Um Enn vum 18. Joerhonnert gouf den Oginski-Kanal am haitege [[Wäissrussland]] gebaut, deen d'Flëss Nemunas an [[Dnepr]] verbënnt, an 1862 gouf d'Segment zu Kaunas vun der Eisebunn tëscht dem russesche Räich an Däitschland fäerdeggestallt. Domat gouf Kaunas eng regional Handelsdréischeif.<ref name=GeschichtGemeng/>
=== Wärend de Weltkricher ===
[[Fichier:Aleksotas Bridge in Kaunas, Lithuania, exploded by the retreating Red Army, 1941.jpg|thumb|Déi zerstéiert Aleksotas-Bréck, déi d'sowjetesch Truppe bei hirem Réckzuch 1941 gesprengt hunn.]]
Wärend dem [[Éischte Weltkrich]] gouf d'Stad vun Däitschland besat (1915–1918). No der Onofhängegkeetserklärung vu Litauen am Joer 1918 war Kaunas vun 1920 bis 1939 déi provisoresch Haaptstad vun der neier Republik Litauen, well [[Vilnius]] vu Pole besat war. An där Period huet d'Stad vun enger kultureller an architektonescher Héichzäit am Stil vum [[Modernismus]] profitéiert.<ref name=UNESCO1661>{{Citation | URL = https://whc.unesco.org/en/list/1661 | Titel = Modernist Kaunas: Architecture of Optimism, 1919-1939 | Gekuckt = 26. Abrëll 2026 | Editeur = unesco.org | Sprooch = en }}</ref>
Wärend dem [[Zweete Weltkrich]] war Kaunas fir d'éischt vu [[Sowjetunioun|sowjeteschen]] Truppe besat (1940–1941), duerno vun [[Nazidäitschland]]. Déi [[Juddentum|jiddesch]] Bevëlkerung vun der Stad gouf bal komplett deportéiert oder ëmbruecht. Den 1. August 1944 gouf d'Stad dunn erëm vun der [[Rout Arméi|Rouder Arméi]] besat. 1944 ass Litauen als "[[Litauesch Sozialistesch Sowjetrepublik]]" en Deel vun der [[Sowjetunioun]] ginn et et koum zu enger Phas vun Industrialiséierung.<ref name=Portait>{{Citation | URL = https://web.archive.org/web/20110526224745/http://regionai.stat.gov.lt/en/kauno_apskritis/kauno_miesto_savivaldybe.html | Titel = Portrait of the Regions of Lithuania: Kaunas city municipality (archivéiert) | Gekuckt = 26. Abrëll 2026 | Datum = ëm 2011 | Editeur = Litauescht Amt fir Statistik | Sprooch = en | archivedate = 2011-05-26 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20110526224745/http://regionai.stat.gov.lt/en/kauno_apskritis/kauno_miesto_savivaldybe.html }}</ref>
=== Sowjetesch Zäit ===
[[Fichier:Kauno Marios.jpg|thumb|De Kaunas-Reservoir am Oste vun der Stad.]]
1955 hunn d'sowjetesch Autoritéite mam Bau vun engem Waasserkraaftwierk um Floss Nemunas/Memel ugefaangen, deen 1959 gestaut gouf an och haut nach en iwwer 60 km² grousse Reservoir am Oste vun der Stad bilt.<ref name=Waasserkraaftwierk>{{Citation | URL = https://www.vle.lt/straipsnis/kauno-marios/ | Titel = Kauno marios | Gekuckt = 19. Abrëll 2026 | Editeur = vle.lt | Sprooch = lt}}</ref><ref name=Reservoir/>
Am Mee 1972 koum et zu Massendemonstratiounen, nodeems den 19-järege Student Romas Kalanta sech aus Protest géint de sowjetesche Regimm virum Musekstheater selwer a Brand gestach hat. D'Autoritéiten hunn d'Begriefnes vum Kalanta virverluecht, fir z'evitéieren, datt sech vill Leit sollte versammelen. Doropshin hu sech Dausende vun haaptsächlech jonken Demonstranten op der ''Laisvės Alėja'', der zentraler Avenue nieft der Plaz op där de Kalantas sech selwer geaffert hat, zu regierungsfeindleche Protester versammelt. Déi hunn den 18. Mee ugefaangen a goufe schonn den 19. Mee mat Gewalt vun de sowjeteschen Truppen néiergeschloen.<ref name=Kalantas>{{Citation | URL = https://www.lrs.lt/pls/inter/w5_show?p_r=8524&p_k=2 | Titel = Romas Kalanta, Ambassador of Freedom, and the Spring of 1972 in Kaunas | Gekuckt = 26. Abrëll 2026 | Editeur = lrs.lt (Parlement vu Litauen) | Sprooch = lt }}</ref>
=== Zënter 1990 ===
Nodeems d'Land 1990 seng Onofhängegkeet zeréck kritt hat, an 2004 Member vun der [[Europäesch Unioun|Europäescher Unioun]] gouf, ass et no e puer schwierege Joren an den 1990er wirtschaftlech nees biergop mat Kaunas gaangen.
== Wirtschaft ==
[[Fichier:Kaunas FEZ.jpg|thumb|D'Fräihandelszon beim Kaunasser Fluchhafen.]]
Haut huet Kaunas eng breetgefächert Ekonomie an ass e wichtege Wirtschaftszentrum vum Land. D'Stad ass de Standuert vu villen Industrie- an Déngschtleeschtungsentreprisen, dorënner Firmen an de Beräicher Informatiounstechnologie (IT), Logistik, Liewensmëttelveraarbechtung a Maschinnebau. Den internationale Fluchhafe Kaunas ass donieft e wichtege Verkéierspunkt fir Bëllegfluchlinnen an der baltescher Regioun.
D'[[Fräihandelszon]] Kaunas huet zënter hirer Grënnung 1996 iwwer 1,5 Milliarden Euro un Investissementer ugezunn, dovun iwwer 70 % aus dem Ausland.<ref>{{Citation | URL = https://kaunasin.lt/en/news/kaunas-free-economic-zone-investment-exceeds-1-5-billion/ | Titel = Kaunas Free Economic Zone investment exceeds €1.5 billion | Gekuckt = 26. Abrëll 2026 | Datum = | Editeur = kaunasin.lt | Sprooch = en }}</ref>
Och déi [[Technesch Universitéit Kaunas]] (''Kauno technologijos universitetas'') an eng Rei Héichschoule stäerken de wëssensbaséierte Wirtschaftssecteur vun der Stad. D'Universitéitsklinicke Kaunas (''Kauno klinikos'') spille mat hiren iwwer 8.000 Mataarbechter an 1,5 Millioune Patientevisitte pro Joer eng bedeitend ekonomesch Roll.<ref>{{Citation | URL = https://lsmu.lt/en/lsmu-kauno-klinikos/ | Titel = The Hospital of Lithuanian University of Health Sciences Kauno klinikos | Gekuckt = 26. Abrëll 2026 | Editeur = lsmu.lt | Sprooch = en}}</ref>
E risegen Handelskomplex sinn d'Maarthalen ''Urmas'' mat hiren iwwer 2.000 Butteker an iwwerdaachte Maartstänn.<ref>{{Citation | URL = https://kaunasin.lt/en/what-to-do/trade-town-urmas/ | Titel = Trade Town URMAS | Gekuckt = 26. Abrëll 2026 | Editeur = kaunasin.lt | Sprooch = en }}</ref> Donieft gëtt et eng Rei Akafszentren, dorënner den ''Akropolis'' am Zentrum an de ''Mega'', ee vun de gréisste Shoppingcentren am Baltikum.
== Architektur a Kultur ==
[[Fichier:Kauno senamiestis by Augustas Didzgalvis.jpg|thumb|D'Alstad vu Kaunas mat der Kathedral (lénks am Bild).]]
[[Fichier:2019. Kauno policija.JPG|thumb|E Beispill vum modernistescher Architektur aus der Tëschekrichszäit; haut e Gebai vun der Police.]]
Déi mëttelalterlech Alstad mat gotesche Kierchen, dem Gemengenhaus an de Biergerhaiser, déi an engem gudden Zoustand sinn, bilden dat historescht Häerzstéck vun der Stad. 2023 gouf d'Tëschekrichsarchitektur de fënnefte litauesche Site, deen op d'Lëscht vum [[Weltierwen|Weltierwe]] vun der [[UNESCO]] gesat gouf. Iwwer dausend Gebaier an deem Architekturstil aus de Joren 1919-1939, deen och nach "Kaunas-[[Modernismus]]" genannt gëtt, prägen d'Stadbild a maache Kaunas zu engem vun de bedeitendsten Ensembele vum Tëschekrichsmodernismus.<ref name=UNESCO1661/>
Zu de wichtegste Kulturetablissementer zielen den Nationalmusée M. K. Čiurlionis, deen dem Komponist a Moler [[Mikalojus Konstantinas Čiurlionis|mam selwechten Numm]] gewidmet ass, an de weltwäit eenzegaartegen Däiwelsmusée mat iwwer 3.000 Exponaten. An der neiopgebauter Buerg Kaunas fënnt een de Stadmusée. Donieft bidden den Nationalen Operen- a Balletstheater an de Staatlechen Dramatheater variéiert Programmer un.
D'Strooss ''Laisvės alėja'' ("Fräiheetsallee") ass eng vun de längste Foussgängerzonen am Nordoste vun Europa an de kulturellen a gesellschaftlechen Zentrum vum Liewen an der Stad. Als wichteg Universitéitsstad profitéiert Kaunas och vun enger lieweger Studentekultur.
2022 war Kaunas d'[[Europäesch Kulturhaaptstad]], nieft dem serbeschen [[Novi Sad]] an dem lëtzebuergeschen [[Esch 2022|Esch-Uelzecht]]. Am Kader dovun huet Kaunas vill international Konschtprojeten, Festivallen a Stadentwécklungsinitiativen ëmgesat, déi de Ruff vun der Stad als kreativ Metropol am Nordoste vu Kaunas nohalteg gestäerkt hunn.<ref>{{Citation | URL = https://www.researchgate.net/publication/384762851_Investigation_report_evaluation_of_Kaunas_European_Capital_of_Culture_2022 | Titel = Investigation report: evaluation of Kaunas European Capital of Culture 2022 | Gekuckt = 26. Abrëll 2026 | Auteur = Tadas Šarūnas | Datum = | Editeur = researchgate.net | Sprooch = en}}</ref>
Zënter 1995 gëtt all zwee Joer d'Biennale vu Kaunas (''Kauno bienalė'') organiséiert, där hire Fokus op zäitgenëssescher Textilkonscht läit. Am Oktober gëtt all Joer zënter 2007 den internationale Filmfestival vu Kaunas organiséiert, deen op [[Arthouse]]filmer spezialiséiert ass.
== Sport ==
[[Fichier:Kauno stadionas by Augustas Didzgalvis.jpg|thumb|De Foussballstadion mat dem ''Ąžuolynas''-Park am Hannergrond.]]
Kaunas ass haaptsächlech wéinst dem [[Basketball]] bekannt. De Veräin [[BC Žalgiris]] ass ee vun den erfollegräichsten a bekanntste Basketballclibb an Europa a spillt an der [[EuroLeague]]. D'Žalgiris-Arena, eng vun de modernste Sportarenaen am Land, ass eng zentral Plaz fir national an international Kompetitiounen. 2011 gouf do d'Finall vun der Basketball-Europameeschterschaft (EuroBasket) gespillt, an 2024 d'Europameeschterschaft am Äiskonschtlafen.
Nieft dem Basketball sinn och Foussball, Liichtathletik a Ruddere staark an der Stad vertrueden. De Foussballveräin [[FK Kauno Žalgiris]] spillt an der ieweschter litauescher Liga. Tëscht 2013 an 2019 huet zu Kaunas och de kuerzliewegen [[FC Stumbras]] gespillt.
Och den nationale Foussballveräin huet säi Sëtz zu Kaunas. Am Häerz vun der Stad läit de Stadion "S. Dariaus a S. Girėno", deen ursprénglech 1925 seng Dieren opgemaach huet an tëscht 2018 an 2022 ausgebaut a komplett renovéiert gouf.<ref name=stadion22>{{Citation | URL = https://www.lrt.lt/naujienos/verslas/4/1800374/kauno-dariaus-ir-gireno-stadiono-rekonstrukcijai-is-valstybes-biudzeto-skirta-beveik-10-mln-euru | Titel = Kauno Dariaus ir Girėno stadiono rekonstrukcijai iš valstybės biudžeto skirta beveik 10 mln. eurų | Gekuckt = 26. Abrëll 2026 | Datum = 13. Oktober 2022 | Editeur = lrt.lt | Sprooch = lt }}</ref> Am Stadion gëtt et och Liichtathletiksanlagen an 2009 gouf do déi 7. Liichtathletik-U23-Europameeschterschaft organiséiert. Am Stadion spillt nieft dem lokalen FK Kauno Žalgiris och déi litauesch Nationalekipp.
Zënter 2013 gëtt all Joer den ''Internationale Marathon vu Kaunas'' an der Stad organiséiert.
== Parkanlagen ==
[[Fichier:Kaunas Botanical Garden, July 2025, greenhouse exterior.jpg|thumb|Zär am botanesche Gaart vun der Vytautas Magnus Universitéit.]]
Mat enger Fläch vun iwwer 60 [[Ar (Flächemooss)|Hektar]] ass den ''Ąžuolynas'' ("Eechebësch") de gréissten ëffentleche Park an der Stad selwer.<ref>{{Citation | URL = https://www.researchgate.net/publication/391423762_Kauno_Azuolyno_istorijos_atodangos_The_History_of_Azuolynas_Unveiled | Titel = Kauno Ąžuolyno istorijos atodangos | The History of Ąžuolynas Unveiled | Gekuckt = 26. Abrëll 2026 | Auteur = Vykintas Vaitkevičius, Giedrius Kuliešius | Datum = Abrëll 2024 | Editeur = researchgate.net | Sprooch = en }}</ref> De ''Ramybė''-Park gouf 1959 vun de sowjeteschen Autoritéiten um ale Kierfecht vun der Stad gebaut. Um Kierfecht ''Petrašiūnai'' leie vill Perséinlechkeete begruewen, déi déi national Politik, Geschicht a Konscht gepräägt hunn.<ref name=lrt23>{{Citation | URL = https://www.lrt.lt/naujienos/lietuvoje/2/2103368/mazai-zinoma-petrasiunu-kapiniu-istorijos-puse-zymusis-panteonas-ir-nuo-praeiviu-akiu-paslepti-lietuvos-kurejai | Titel = Mažai žinoma Petrašiūnų kapinių istorijos pusė: žymusis panteonas ir nuo praeivių akių paslėpti Lietuvos kūrėjai | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Karolina Aleknavičė | Datum = 2. November 2023 | Editeur = lrt.lt| Sprooch = lt }}</ref>
Fir d'Landschaft mat sengem natierlechen Ökosystem a sengem kulturelle Patrimoine ronderëm de Kaunas-Reservoir ze schütze gouf 1992 och de Regionalpark Kaunas-Stauséi (''Kauno marių regioninis parkas'') etabléiert.<ref name=Waasserkraaftwierk/> An der Stiedche Rumšiškės, op der anerer Säit vun deem Stauséi, läit de litaueschen ethnografesche Musée (''Lietuvos etnografijos muziejus''), ee vun de gréisste Fräiliichtmuséeën an Europa, mat historeschen Haiser a Gebaier aus allen Deeler vum Land.
Op Initiativ vum bedeitende litaueschen Zoolog [[Tadas Ivanauskas]] an vum Biolog Liudas Vailionis gouf 1923 de Botanesche Gaart gegrënnt. Den éischten Direkter war de [[Constantin von Regel]]. En déngt haut net nëmmen der Erhuelung, mee presentéiert och déi heemesch Planzewelt an ëmfaasst eng Rei Fuerschungsariichtunge vun der Vytautas-Magnus-Universitéit.<ref name=BotGarden>{{Citation | URL = https://www.lmaleidykla.lt/ojs/index.php/biologija/article/view/2651/1487 | Titel = The 90-Year Long Route of Kaunas Botanical Garde | Gekuckt = 24. Abrëll 2026 | Auteur = Vida Mildažienė | Datum = 2023 | Editeur = Biologija. Vol. 59. No. 1. P. 45–14 | Sprooch = en}}</ref>
Donieft fënnt een zu Kaunas och deen eenzege staatlechen Zoo am Land. E gouf 1938 gegrënnt, och vum Tadas Ivanauskas, an 2023 renovéiert.<ref name=Zoo23>{{Citation | URL = https://www.zoosodas.lt/naujienos/jubiliejinius-85-erius-metus-vainikuos-lietuvos-zoologijos-sodo-atidarymas/ | Titel = Jubiliejinius 85-erius metus vainikuos Lietuvos zoologijos sodo atidarymas | Gekuckt = 24. Abrëll 2026 | Datum = 3. Juli 2023 | Editeur = zoosodas.lt | Sprooch = lt }}</ref>
== Perséinlechkeeten ==
[[Fichier:Arvydas Sabonis.jpg|thumb|Den [[Arvydas Sabonis]] gëllt als e vun de beschte litauesche Basketspiller.]]
Zu de Perséinlechkeeten, déi zu Kaunas gebuer goufen, zielen ënner anerem:
* [[Emma Goldman]] (1869–1940), US-amerikanesch Anarchistin, Feministin a Schrëftstellerin
* [[Ben Shahn]] (1898–1969) US-amerikanesche Moler a Grafiker
* [[Emmanuel Lévinas]], Philosoph (1906–1995)
* Nina von Stauffenberg, d'Fra vum Hitler-Attentäter [[Claus Schenk von Stauffenberg]] (1913–2006)
* [[Donatas Banionis]] (1924–2014), litauesch a sowjetesche Schauspiller
* [[Jacques Sernas]] (1925–2015), franséische Schauspiller
* [[Mosche Arens]], Verdeedegungs- an Ausseminister vun Israel (1925–2019)
* [[Valdas Adamkus]], President vun der Republik Litauen (* 1926)
* [[Aharon Barak]], President vum Ieweschte Geriicht vun Israel (* 1936)
* [[Arvydas Sabonis]] (* 1964), ee vun de bekanntste litauesche Basketballspiller
* [[Antanas Guoga]] (*1973), litauesche Pokerspiller (ënnert dem Numm Tony G) a Politiker
* [[Žydrūnas Ilgauskas]] (*1975), en anere bekannte Basketballspiller
* [[Salomėja Zaksaitė]] (* 1983), litauesch Schachspillerin
* [[Linas Kleiza]] (* 1985), litauesche Basketballspiller
== Biller ==
<gallery>
Fichier:Event at Kaunas Castle for Statehood day (Valstybės diena) 2025 (1).jpg|E Concert bei der Buerg Kaunas wärend dem "Dag vun der Eegestaatlechkeet".
Fichier:House of Perkūnas, Kaunas, Lithuania - Diliff.jpg|D'Perkūnas-Haus am gothesche Stil.
Fichier:Kauno rotuse 2006-06-11.jpg|D'Stadhaus vu Kaunas, dat haut just nach fir zeremoniell Zwecker benotzt gëtt.
Fichier:Church of St Gertrude, Kaunas - Diliff.jpg|D'Kierch vun der Helleger Gertrud aus dem 16. Joerhonnert.
Fichier:Church of St. Michael the Archangel, Kaunas (South Face - 02).jpg|Déi fréier orthodox an haiteg kathoulesch Kierch vum hellegen Äerzengel Michel.
Fichier:Kaunas Cathedral, Kaunas, Lithuania - Diliff.jpg|D'Kathedral vu bannen.
Fichier:Pazaislis by Augustas Didzgalvis.jpg|D'Klouschter ''Pažaislis'' am Südoste vun der Stad.
Fichier:Vytauto Didžiojo karo muziejus (aut. A. Užbalis).jpg|De Krichsmusée "Vytautas de Groussen".
Fichier:Kauno klinikos 2006 07 23.jpg|D'Kaunas-Klinicken zielen zu de gréisste Spidolskomplexer am Baltikum.
Fichier:Paminklas IX forte nužudytoms aukoms.jpg|D'Monument fir déi iwwer 30.000 Judden, déi am ''IX fortas'' ("9. Festung") vun der Nazien ëmbruecht goufen.
Fichier:Vilijampole 2007-06-08.jpg|Vue op de Quartier Vilijampole.
Fichier:Kaunas Marathon 2015 by Augustas Didzgalvis.jpg|Wärend dem Marathon am Joer 2015.
Fichier:KTU XI rumai by Augustas Didzgalvis.jpg|D'Teschnesch Universitéit.
Urmas 2023 by Augustas Didzgalvis.jpg|D'Maarthalen "Urmas" am Oste vun der Stad.
Mega akvariumas Kaune1, 2006-12-02.jpg|De monumentalen Aquarium am Akafszentrum ''Mega''.
</gallery>
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Groussstied a Litauen]]
[[Kategorie:Europäesch Kulturhaaptstied]]
9hi71g7dzoou2ro5baiznr9i04iatxz
2676890
2676888
2026-05-03T19:16:35Z
Bdx
7724
2676890
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft
| Foto = File:Vytautas the Great Bridge from hill, Kaunas, Lithuania - Diliff.jpg
| FotoLegend = Bléck op d'Vytautas-de-Grousse-Bréck an d'Alstad.
}}
'''Kaunas''' ass déi zweetgréisst Stad a [[Litauen]] an nieft der Haaptstad [[Vilnius]] de wirtschaftlechen a kulturellen Zentrum vum Land.
== Etymologie a Wopen ==
Den Numm vun der Stad huet e litaueschen Ursprong a leet sech héchstwarscheinlech vun engem Persounennumm of. Déi genee Persoun ass awer onbekannt. Et gëtt ugeholl, datt et sech ëm den Herrscher vun der Buerg Kaunas handelt. De Persounennumm Kaunas leet sech vum Adjektiv "kaunus" of, dat esouvill bedeit wéi "kämpferesch" oder "dee gär kämpft". Eng aner méiglech Bedeitung vum Stadnumm Kaunas ass, datt e vun engem alen Adjektiv kënnt, dat haut net méi gebraucht gëtt an dat "déif", "niddreg" oder "dat am Dall läit" bedeit.<!--Quell: litauesch Wikipedia (gëtt exakt Quellen un-->
De [[Wopen|Wope]] vun der Stad weist e wäissen [[Auerochs]] mat engem gëllene Kräiz tëscht den Haren op engem rouden Hannergrond.
== Geographie ==
Kaunas läit am Zentrum vu Litauen um Zesummefloss vun de Flëss [[Nemunas]] (op Däitsch: Memel) an [[Neris]], op enger Héicht vun 30 bis 153 Meter iwwert dem Mier. Déi administrativ Fläch vu Kaunas ëmfaasst 157 {{Km²}},<ref name=StatGemeng>{{Citation | URL = https://www.kaunas.lt/apie-kauna/statistika/ | Titel = Statistika (Allgemeng Informatiounen) | Gekuckt = 19. Abrëll 2026 | Datum = 19. Januar 2026 | Editeur = Gemeng Kaunas | Sprooch = lt}}</ref> dozou zielen nieft der Stad selwer och nach eng Rei Dierfer.
D'Ëmgéigend ass vun Hiwwelen a Bëscher a vun engem grousse Stauséi am Oste vun der Stad markéiert.<ref name=Reservoir>{{Citation | URL = https://kaunasin.lt/en/what-to-see/kaunas-reservoir-regional-park/ | Titel = Kaunas Reservoir Regional Park | Gekuckt = 19. Abrëll 2026 | Editeur = kaunasin.lt | Sprooch = en }}</ref> D'Klima ass temperéiert kontinental mat kale Wanteren a mëttelwaarme Summeren.
Bis an d'Haaptstad Vilnius sinn et 103 km. D'Hafestad [[Klaipėda]] um [[Baltescht Mier|baltesche Mier]] läit op 209 km.<ref name=StatGemeng/>
== Bevëlkerung ==
Mat ronn 304.000 Awunner an enger Bevëlkerungsdicht vun 1.937 Awunner pro Quadratkilometer (2026) ass Kaunas déi zweetmeescht bevëlkert Stad a Litauen.<ref name=StatGemeng/>
D'Bevëlkerung ass gréisstendeels ethnesch litauesch (zirka 93 %), mat ënner anerem enger russescher an enger polnescher Minoritéit.<ref name=KnowHow17>Alexandra Frank, Mirko Kaupat, Günther Schäfer - Baltikum: Litauen, Lettland, Estland; Reise Know-How Verlag, 3. Editioun, 2017; ISBN: 978-3-8317-2915-9, Säit 103-139</ref> Wéinst Emigratioun an aner EU-Länner ass d'Bevëlkerung eng Zäit laang liicht zeréckgaangen; se huet 2019 awer erëm ugefaangen ze klammen.<ref name=StatGemeng/>
== Geschicht ==
=== Mëttelalter a fréi Neizäit ===
[[Fichier:A view of Kaunas in the mid-19th century, painted by Marcin Zaleski.jpg|thumb|Eng Vue op Kaunas Mëtt des 19. Joerhonnert.]]
1361 gouf Kaunas fir d'éischt an engem Dokument ernimmt, woubäi archeologesch Decouverten op eng méi fréi Besiidlung hiweisen. Am [[Mëttelalter]] huet d'Stad zum [[Groussherzogtum Litauen|Groussherzogtum Litaue]] gehéiert a war eng wichteg Festung géint d'Ugrëff vum [[Däitschen Uerden]]. Scho 1408 krut d'Siidlung d'"Magdeburger Stadtrechte". Mat der Grënnung vum Staat [[Polen-Litauen]] am 16. Joerhonnert krut Kaunas als Handelszentrum nach méi Bedeitung.<ref name=nemunas>{{Citation | URL = https://www.nemunas.press/straipsniai/kaunas-maza-didelio-miesto-istorija-i/ | Titel = Kaunas: maža didelio miesto istorija (I) | Gekuckt = 19. Abrëll 2026 | Auteur = Marija Oniščik | Editeur = nemunas.press | Sprooch = lt }}</ref><ref name=GeschichtGemeng>{{Citation | URL = https://www.kaunas.lt/apie-kauna/miesto-istorija/ | Titel = Miesto istorija | Gekuckt = 26. Abrëll 2026 | Datum = 13. Abrëll 2016 | Editeur = kaunas.lt | Sprooch = lt}}</ref>
Am 17. an am 18. Joerhonnert huet Kaunas eng Rei Katastrophen duerchlieft, dorënner Attacke vun de Russen (1665) a vun de Schweeden (1701) an d'[[Pescht|Peschtepidemien]] an de Jore 1657 a 1708. Donieft huet d'Stad 1731 a 1732 och nach gebrannt. Um Enn vum [[18. Joerhonnert]] hat d'Wirtschaft sech e bëssen erkritt. 1795 koum d'Stad fir déi nächst 120 Joer ënner d'Herrschaft vum [[Geschicht vu Russland|russesche Keeserräich]] a gouf zu engem wichtege Militär- a Verwaltungsstanduert ausgebaut.
1812 koum de Krich erëm, wéi den [[Napoleon Bonaparte|Napoleon]] mat senger Arméi um Wee fir op Moskau zweemol duerch Kaunas gezunn ass an d'Stad zweemol verwüüst huet. Um Enn vum 18. Joerhonnert gouf den Oginski-Kanal am haitege [[Wäissrussland]] gebaut, deen d'Flëss Nemunas an [[Dnepr]] verbënnt, an 1862 gouf d'Segment zu Kaunas vun der Eisebunn tëscht dem russesche Räich an Däitschland fäerdeggestallt. Domat gouf Kaunas eng regional Handelsdréischeif.<ref name=GeschichtGemeng/>
=== Wärend de Weltkricher ===
[[Fichier:Aleksotas Bridge in Kaunas, Lithuania, exploded by the retreating Red Army, 1941.jpg|thumb|Déi zerstéiert Aleksotas-Bréck, déi d'sowjetesch Truppe bei hirem Réckzuch 1941 gesprengt hunn.]]
Wärend dem [[Éischte Weltkrich]] gouf d'Stad vun Däitschland besat (1915–1918). No der Onofhängegkeetserklärung vu Litauen am Joer 1918 war Kaunas vun 1920 bis 1939 déi provisoresch Haaptstad vun der neier Republik Litauen, well [[Vilnius]] vu Pole besat war. An där Period huet d'Stad vun enger kultureller an architektonescher Héichzäit am Stil vum [[Modernismus]] profitéiert.<ref name=UNESCO1661>{{Citation | URL = https://whc.unesco.org/en/list/1661 | Titel = Modernist Kaunas: Architecture of Optimism, 1919-1939 | Gekuckt = 26. Abrëll 2026 | Editeur = unesco.org | Sprooch = en }}</ref>
Wärend dem [[Zweete Weltkrich]] war Kaunas fir d'éischt vu [[Sowjetunioun|sowjeteschen]] Truppe besat (1940–1941), duerno vun [[Nazidäitschland]]. Déi [[Juddentum|jiddesch]] Bevëlkerung vun der Stad gouf bal komplett deportéiert oder ëmbruecht. Den 1. August 1944 gouf d'Stad dunn erëm vun der [[Rout Arméi|Rouder Arméi]] besat. 1944 ass Litauen als "[[Litauesch Sozialistesch Sowjetrepublik]]" en Deel vun der [[Sowjetunioun]] ginn et et koum zu enger Phas vun Industrialiséierung.<ref name=Portait>{{Citation | URL = http://regionai.stat.gov.lt/en/kauno_apskritis/kauno_miesto_savivaldybe.html | Titel = Portrait of the Regions of Lithuania: Kaunas city municipality (archivéiert) | Gekuckt = 26. Abrëll 2026 | Datum = ëm 2011 | Editeur = Litauescht Amt fir Statistik | Sprooch = en | archivedate = 2011-05-26 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20110526224745/http://regionai.stat.gov.lt/en/kauno_apskritis/kauno_miesto_savivaldybe.html }}</ref>
=== Sowjetesch Zäit ===
[[Fichier:Kauno Marios.jpg|thumb|De Kaunas-Reservoir am Oste vun der Stad.]]
1955 hunn d'sowjetesch Autoritéite mam Bau vun engem Waasserkraaftwierk um Floss Nemunas/Memel ugefaangen, deen 1959 gestaut gouf an och haut nach en iwwer 60 km² grousse Reservoir am Oste vun der Stad bilt.<ref name=Waasserkraaftwierk>{{Citation | URL = https://www.vle.lt/straipsnis/kauno-marios/ | Titel = Kauno marios | Gekuckt = 19. Abrëll 2026 | Editeur = vle.lt | Sprooch = lt}}</ref><ref name=Reservoir/>
Am Mee 1972 koum et zu Massendemonstratiounen, nodeems den 19-järege Student Romas Kalanta sech aus Protest géint de sowjetesche Regimm virum Musekstheater selwer a Brand gestach hat. D'Autoritéiten hunn d'Begriefnes vum Kalanta virverluecht, fir z'evitéieren, datt sech vill Leit sollte versammelen. Doropshin hu sech Dausende vun haaptsächlech jonken Demonstranten op der ''Laisvės Alėja'', der zentraler Avenue nieft der Plaz op där de Kalantas sech selwer geaffert hat, zu regierungsfeindleche Protester versammelt. Déi hunn den 18. Mee ugefaangen a goufe schonn den 19. Mee mat Gewalt vun de sowjeteschen Truppen néiergeschloen.<ref name=Kalantas>{{Citation | URL = https://www.lrs.lt/pls/inter/w5_show?p_r=8524&p_k=2 | Titel = Romas Kalanta, Ambassador of Freedom, and the Spring of 1972 in Kaunas | Gekuckt = 26. Abrëll 2026 | Editeur = lrs.lt (Parlement vu Litauen) | Sprooch = lt }}</ref>
=== Zënter 1990 ===
Nodeems d'Land 1990 seng Onofhängegkeet zeréck kritt hat, an 2004 Member vun der [[Europäesch Unioun|Europäescher Unioun]] gouf, ass et no e puer schwierege Joren an den 1990er wirtschaftlech nees biergop mat Kaunas gaangen.
== Wirtschaft ==
[[Fichier:Kaunas FEZ.jpg|thumb|D'Fräihandelszon beim Kaunasser Fluchhafen.]]
Haut huet Kaunas eng breetgefächert Ekonomie an ass e wichtege Wirtschaftszentrum vum Land. D'Stad ass de Standuert vu villen Industrie- an Déngschtleeschtungsentreprisen, dorënner Firmen an de Beräicher Informatiounstechnologie (IT), Logistik, Liewensmëttelveraarbechtung a Maschinnebau. Den internationale Fluchhafe Kaunas ass donieft e wichtege Verkéierspunkt fir Bëllegfluchlinnen an der baltescher Regioun.
D'[[Fräihandelszon]] Kaunas huet zënter hirer Grënnung 1996 iwwer 1,5 Milliarden Euro un Investissementer ugezunn, dovun iwwer 70 % aus dem Ausland.<ref>{{Citation | URL = https://kaunasin.lt/en/news/kaunas-free-economic-zone-investment-exceeds-1-5-billion/ | Titel = Kaunas Free Economic Zone investment exceeds €1.5 billion | Gekuckt = 26. Abrëll 2026 | Datum = | Editeur = kaunasin.lt | Sprooch = en }}</ref>
Och déi [[Technesch Universitéit Kaunas]] (''Kauno technologijos universitetas'') an eng Rei Héichschoule stäerken de wëssensbaséierte Wirtschaftssecteur vun der Stad. D'Universitéitsklinicke Kaunas (''Kauno klinikos'') spille mat hiren iwwer 8.000 Mataarbechter an 1,5 Millioune Patientevisitte pro Joer eng bedeitend ekonomesch Roll.<ref>{{Citation | URL = https://lsmu.lt/en/lsmu-kauno-klinikos/ | Titel = The Hospital of Lithuanian University of Health Sciences Kauno klinikos | Gekuckt = 26. Abrëll 2026 | Editeur = lsmu.lt | Sprooch = en}}</ref>
E risegen Handelskomplex sinn d'Maarthalen ''Urmas'' mat hiren iwwer 2.000 Butteker an iwwerdaachte Maartstänn.<ref>{{Citation | URL = https://kaunasin.lt/en/what-to-do/trade-town-urmas/ | Titel = Trade Town URMAS | Gekuckt = 26. Abrëll 2026 | Editeur = kaunasin.lt | Sprooch = en }}</ref> Donieft gëtt et eng Rei Akafszentren, dorënner den ''Akropolis'' am Zentrum an de ''Mega'', ee vun de gréisste Shoppingcentren am Baltikum.
== Architektur a Kultur ==
[[Fichier:Kauno senamiestis by Augustas Didzgalvis.jpg|thumb|D'Alstad vu Kaunas mat der Kathedral (lénks am Bild).]]
[[Fichier:2019. Kauno policija.JPG|thumb|E Beispill vum modernistescher Architektur aus der Tëschekrichszäit; haut e Gebai vun der Police.]]
Déi mëttelalterlech Alstad mat gotesche Kierchen, dem Gemengenhaus an de Biergerhaiser, déi an engem gudden Zoustand sinn, bilden dat historescht Häerzstéck vun der Stad. 2023 gouf d'Tëschekrichsarchitektur de fënnefte litauesche Site, deen op d'Lëscht vum [[Weltierwen|Weltierwe]] vun der [[UNESCO]] gesat gouf. Iwwer dausend Gebaier an deem Architekturstil aus de Joren 1919-1939, deen och nach "Kaunas-[[Modernismus]]" genannt gëtt, prägen d'Stadbild a maache Kaunas zu engem vun de bedeitendsten Ensembele vum Tëschekrichsmodernismus.<ref name=UNESCO1661/>
Zu de wichtegste Kulturetablissementer zielen den Nationalmusée M. K. Čiurlionis, deen dem Komponist a Moler [[Mikalojus Konstantinas Čiurlionis|mam selwechten Numm]] gewidmet ass, an de weltwäit eenzegaartegen Däiwelsmusée mat iwwer 3.000 Exponaten. An der neiopgebauter Buerg Kaunas fënnt een de Stadmusée. Donieft bidden den Nationalen Operen- a Balletstheater an de Staatlechen Dramatheater variéiert Programmer un.
D'Strooss ''Laisvės alėja'' ("Fräiheetsallee") ass eng vun de längste Foussgängerzonen am Nordoste vun Europa an de kulturellen a gesellschaftlechen Zentrum vum Liewen an der Stad. Als wichteg Universitéitsstad profitéiert Kaunas och vun enger lieweger Studentekultur.
2022 war Kaunas d'[[Europäesch Kulturhaaptstad]], nieft dem serbeschen [[Novi Sad]] an dem lëtzebuergeschen [[Esch 2022|Esch-Uelzecht]]. Am Kader dovun huet Kaunas vill international Konschtprojeten, Festivallen a Stadentwécklungsinitiativen ëmgesat, déi de Ruff vun der Stad als kreativ Metropol am Nordoste vu Kaunas nohalteg gestäerkt hunn.<ref>{{Citation | URL = https://www.researchgate.net/publication/384762851_Investigation_report_evaluation_of_Kaunas_European_Capital_of_Culture_2022 | Titel = Investigation report: evaluation of Kaunas European Capital of Culture 2022 | Gekuckt = 26. Abrëll 2026 | Auteur = Tadas Šarūnas | Datum = | Editeur = researchgate.net | Sprooch = en}}</ref>
Zënter 1995 gëtt all zwee Joer d'Biennale vu Kaunas (''Kauno bienalė'') organiséiert, där hire Fokus op zäitgenëssescher Textilkonscht läit. Am Oktober gëtt all Joer zënter 2007 den internationale Filmfestival vu Kaunas organiséiert, deen op [[Arthouse]]filmer spezialiséiert ass.
== Sport ==
[[Fichier:Kauno stadionas by Augustas Didzgalvis.jpg|thumb|De Foussballstadion mat dem ''Ąžuolynas''-Park am Hannergrond.]]
Kaunas ass haaptsächlech wéinst dem [[Basketball]] bekannt. De Veräin [[BC Žalgiris]] ass ee vun den erfollegräichsten a bekanntste Basketballclibb an Europa a spillt an der [[EuroLeague]]. D'Žalgiris-Arena, eng vun de modernste Sportarenaen am Land, ass eng zentral Plaz fir national an international Kompetitiounen. 2011 gouf do d'Finall vun der Basketball-Europameeschterschaft (EuroBasket) gespillt, an 2024 d'Europameeschterschaft am Äiskonschtlafen.
Nieft dem Basketball sinn och Foussball, Liichtathletik a Ruddere staark an der Stad vertrueden. De Foussballveräin [[FK Kauno Žalgiris]] spillt an der ieweschter litauescher Liga. Tëscht 2013 an 2019 huet zu Kaunas och de kuerzliewegen [[FC Stumbras]] gespillt.
Och den nationale Foussballveräin huet säi Sëtz zu Kaunas. Am Häerz vun der Stad läit de Stadion "S. Dariaus a S. Girėno", deen ursprénglech 1925 seng Dieren opgemaach huet an tëscht 2018 an 2022 ausgebaut a komplett renovéiert gouf.<ref name=stadion22>{{Citation | URL = https://www.lrt.lt/naujienos/verslas/4/1800374/kauno-dariaus-ir-gireno-stadiono-rekonstrukcijai-is-valstybes-biudzeto-skirta-beveik-10-mln-euru | Titel = Kauno Dariaus ir Girėno stadiono rekonstrukcijai iš valstybės biudžeto skirta beveik 10 mln. eurų | Gekuckt = 26. Abrëll 2026 | Datum = 13. Oktober 2022 | Editeur = lrt.lt | Sprooch = lt }}</ref> Am Stadion gëtt et och Liichtathletiksanlagen an 2009 gouf do déi 7. Liichtathletik-U23-Europameeschterschaft organiséiert. Am Stadion spillt nieft dem lokalen FK Kauno Žalgiris och déi litauesch Nationalekipp.
Zënter 2013 gëtt all Joer den ''Internationale Marathon vu Kaunas'' an der Stad organiséiert.
== Parkanlagen ==
[[Fichier:Kaunas Botanical Garden, July 2025, greenhouse exterior.jpg|thumb|Zär am botanesche Gaart vun der Vytautas Magnus Universitéit.]]
Mat enger Fläch vun iwwer 60 [[Ar (Flächemooss)|Hektar]] ass den ''Ąžuolynas'' ("Eechebësch") de gréissten ëffentleche Park an der Stad selwer.<ref>{{Citation | URL = https://www.researchgate.net/publication/391423762_Kauno_Azuolyno_istorijos_atodangos_The_History_of_Azuolynas_Unveiled | Titel = Kauno Ąžuolyno istorijos atodangos | The History of Ąžuolynas Unveiled | Gekuckt = 26. Abrëll 2026 | Auteur = Vykintas Vaitkevičius, Giedrius Kuliešius | Datum = Abrëll 2024 | Editeur = researchgate.net | Sprooch = en }}</ref> De ''Ramybė''-Park gouf 1959 vun de sowjeteschen Autoritéiten um ale Kierfecht vun der Stad gebaut. Um Kierfecht ''Petrašiūnai'' leie vill Perséinlechkeete begruewen, déi déi national Politik, Geschicht a Konscht gepräägt hunn.<ref name=lrt23>{{Citation | URL = https://www.lrt.lt/naujienos/lietuvoje/2/2103368/mazai-zinoma-petrasiunu-kapiniu-istorijos-puse-zymusis-panteonas-ir-nuo-praeiviu-akiu-paslepti-lietuvos-kurejai | Titel = Mažai žinoma Petrašiūnų kapinių istorijos pusė: žymusis panteonas ir nuo praeivių akių paslėpti Lietuvos kūrėjai | Gekuckt = 4. Abrëll 2026 | Auteur = Karolina Aleknavičė | Datum = 2. November 2023 | Editeur = lrt.lt| Sprooch = lt }}</ref>
Fir d'Landschaft mat sengem natierlechen Ökosystem a sengem kulturelle Patrimoine ronderëm de Kaunas-Reservoir ze schütze gouf 1992 och de Regionalpark Kaunas-Stauséi (''Kauno marių regioninis parkas'') etabléiert.<ref name=Waasserkraaftwierk/> An der Stiedche Rumšiškės, op der anerer Säit vun deem Stauséi, läit de litaueschen ethnografesche Musée (''Lietuvos etnografijos muziejus''), ee vun de gréisste Fräiliichtmuséeën an Europa, mat historeschen Haiser a Gebaier aus allen Deeler vum Land.
Op Initiativ vum bedeitende litaueschen Zoolog [[Tadas Ivanauskas]] an vum Biolog Liudas Vailionis gouf 1923 de Botanesche Gaart gegrënnt. Den éischten Direkter war de [[Constantin von Regel]]. En déngt haut net nëmmen der Erhuelung, mee presentéiert och déi heemesch Planzewelt an ëmfaasst eng Rei Fuerschungsariichtunge vun der Vytautas-Magnus-Universitéit.<ref name=BotGarden>{{Citation | URL = https://www.lmaleidykla.lt/ojs/index.php/biologija/article/view/2651/1487 | Titel = The 90-Year Long Route of Kaunas Botanical Garde | Gekuckt = 24. Abrëll 2026 | Auteur = Vida Mildažienė | Datum = 2023 | Editeur = Biologija. Vol. 59. No. 1. P. 45–14 | Sprooch = en}}</ref>
Donieft fënnt een zu Kaunas och deen eenzege staatlechen Zoo am Land. E gouf 1938 gegrënnt, och vum Tadas Ivanauskas, an 2023 renovéiert.<ref name=Zoo23>{{Citation | URL = https://www.zoosodas.lt/naujienos/jubiliejinius-85-erius-metus-vainikuos-lietuvos-zoologijos-sodo-atidarymas/ | Titel = Jubiliejinius 85-erius metus vainikuos Lietuvos zoologijos sodo atidarymas | Gekuckt = 24. Abrëll 2026 | Datum = 3. Juli 2023 | Editeur = zoosodas.lt | Sprooch = lt }}</ref>
== Perséinlechkeeten ==
[[Fichier:Arvydas Sabonis.jpg|thumb|Den [[Arvydas Sabonis]] gëllt als e vun de beschte litauesche Basketspiller.]]
Zu de Perséinlechkeeten, déi zu Kaunas gebuer goufen, zielen ënner anerem:
* [[Emma Goldman]] (1869–1940), US-amerikanesch Anarchistin, Feministin a Schrëftstellerin
* [[Ben Shahn]] (1898–1969) US-amerikanesche Moler a Grafiker
* [[Emmanuel Lévinas]], Philosoph (1906–1995)
* Nina von Stauffenberg, d'Fra vum Hitler-Attentäter [[Claus Schenk von Stauffenberg]] (1913–2006)
* [[Donatas Banionis]] (1924–2014), litauesch a sowjetesche Schauspiller
* [[Jacques Sernas]] (1925–2015), franséische Schauspiller
* [[Mosche Arens]], Verdeedegungs- an Ausseminister vun Israel (1925–2019)
* [[Valdas Adamkus]], President vun der Republik Litauen (* 1926)
* [[Aharon Barak]], President vum Ieweschte Geriicht vun Israel (* 1936)
* [[Arvydas Sabonis]] (* 1964), ee vun de bekanntste litauesche Basketballspiller
* [[Antanas Guoga]] (*1973), litauesche Pokerspiller (ënnert dem Numm Tony G) a Politiker
* [[Žydrūnas Ilgauskas]] (*1975), en anere bekannte Basketballspiller
* [[Salomėja Zaksaitė]] (* 1983), litauesch Schachspillerin
* [[Linas Kleiza]] (* 1985), litauesche Basketballspiller
== Biller ==
<gallery>
Fichier:Event at Kaunas Castle for Statehood day (Valstybės diena) 2025 (1).jpg|E Concert bei der Buerg Kaunas wärend dem "Dag vun der Eegestaatlechkeet".
Fichier:House of Perkūnas, Kaunas, Lithuania - Diliff.jpg|D'Perkūnas-Haus am gothesche Stil.
Fichier:Kauno rotuse 2006-06-11.jpg|D'Stadhaus vu Kaunas, dat haut just nach fir zeremoniell Zwecker benotzt gëtt.
Fichier:Church of St Gertrude, Kaunas - Diliff.jpg|D'Kierch vun der Helleger Gertrud aus dem 16. Joerhonnert.
Fichier:Church of St. Michael the Archangel, Kaunas (South Face - 02).jpg|Déi fréier orthodox an haiteg kathoulesch Kierch vum hellegen Äerzengel Michel.
Fichier:Kaunas Cathedral, Kaunas, Lithuania - Diliff.jpg|D'Kathedral vu bannen.
Fichier:Pazaislis by Augustas Didzgalvis.jpg|D'Klouschter ''Pažaislis'' am Südoste vun der Stad.
Fichier:Vytauto Didžiojo karo muziejus (aut. A. Užbalis).jpg|De Krichsmusée "Vytautas de Groussen".
Fichier:Kauno klinikos 2006 07 23.jpg|D'Kaunas-Klinicken zielen zu de gréisste Spidolskomplexer am Baltikum.
Fichier:Paminklas IX forte nužudytoms aukoms.jpg|D'Monument fir déi iwwer 30.000 Judden, déi am ''IX fortas'' ("9. Festung") vun der Nazien ëmbruecht goufen.
Fichier:Vilijampole 2007-06-08.jpg|Vue op de Quartier Vilijampole.
Fichier:Kaunas Marathon 2015 by Augustas Didzgalvis.jpg|Wärend dem Marathon am Joer 2015.
Fichier:KTU XI rumai by Augustas Didzgalvis.jpg|D'Teschnesch Universitéit.
Urmas 2023 by Augustas Didzgalvis.jpg|D'Maarthalen "Urmas" am Oste vun der Stad.
Mega akvariumas Kaune1, 2006-12-02.jpg|De monumentalen Aquarium am Akafszentrum ''Mega''.
</gallery>
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Groussstied a Litauen]]
[[Kategorie:Europäesch Kulturhaaptstied]]
25jk8r5bglpy0qb2wqbypfg7nxoq57o
Schabloun:AVDW T3
10
175582
2676827
2676117
2026-05-03T14:56:20Z
Puscas
735
....
2676827
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Kauno senamiestis by Augustas Didzgalvis.jpg|130px|left]]'''[[Kaunas]]''' ass mat eppes iwwer 300.000 Awunner déi zweetgréisst Stad, an nieft der Haaptstad [[Vilnius]], de wirtschaftlechen a kulturellen Zentrum vu [[Litauen]]. Se läit och geografesch am Zentrum vum Land, um Zesummefloss vun de Flëss [[Nemunas]] (op Däitsch: ''Memel'') an [[Neris]], op enger Héicht vun 30 bis 153 Meter iwwert dem Mier. D'Ëmgéigend ass vun Hiwwelen a Bëscher a vun engem grousse Stauséi am Oste vun der Stad markéiert.
1361 gouf Kaunas fir d'éischt an engem Dokument ernimmt, woubäi archeologesch Decouverten op eng méi fréi Besiidlung hiweisen. Am [[Mëttelalter]] huet d'Stad zum [[Groussherzogtum Litauen|Groussherzogtum Litaue]] gehéiert. Mat der Grënnung vum Staat [[Polen-Litauen]] am 16. Joerhonnert krut Kaunas als Handelszentrum nach méi Bedeitung, gouf awer bis an d'19. Joerhonnert duerch Kricher an Epidemien ëmmer nees zeréckgeworf. 1795 war d'Stad fir déi nächst 120 Joer e wichtege Militär- a Verwaltungsuert am [[Geschicht vu Russland|russesche Keeserräich]].
No der Onofhängegkeet vu Litauen, 1918, war Kaunas vun 1920 bis 1939 déi provisoresch Haaptstad. An där Period huet d'Stad vun enger kultureller an architektonescher Héichzäit am Stil vum [[Modernismus]] profitéiert.
Zannter der neier Onofhängegkeet, 1990, ass d'Stad, mat hirer breetgefächert Ekonomie, e wichtege Wirtschaftszentrum vum Land.
2022 war Kaunas d'[[Europäesch Kulturhaaptstad]], nieft dem serbeschen [[Novi Sad]] an dem lëtzebuergeschen [[Esch 2022|Esch-Uelzecht]]... [[Kaunas|> méi]]
iqa4os2z8p5oqg3iuexo9dhzgoocv16
2676828
2676827
2026-05-03T14:56:49Z
Puscas
735
...
2676828
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Kauno senamiestis by Augustas Didzgalvis.jpg|130px|left]]'''[[Kaunas]]''' ass mat eppes iwwer 300.000 Awunner déi zweetgréisst Stad, an nieft der Haaptstad [[Vilnius]], de wirtschaftlechen a kulturellen Zentrum vu [[Litauen]]. Se läit och geografesch am Zentrum vum Land, um Zesummefloss vun de Flëss [[Nemunas]] (op Däitsch: ''Memel'') an [[Neris]], op enger Héicht vun 30 bis 153 Meter iwwert dem Mier. D'Ëmgéigend ass vun Hiwwelen a Bëscher a vun engem grousse Stauséi am Oste vun der Stad markéiert.
1361 gouf Kaunas fir d'éischt an engem Dokument ernimmt, woubäi archeologesch Decouverten op eng méi fréi Besiidlung hiweisen. Am [[Mëttelalter]] huet d'Stad zum [[Groussherzogtum Litauen|Groussherzogtum Litaue]] gehéiert. Mat der Grënnung vum Staat [[Polen-Litauen]] am 16. Joerhonnert krut Kaunas als Handelszentrum nach méi Bedeitung, gouf awer bis an d'19. Joerhonnert duerch Kricher an Epidemien ëmmer nees zeréckgeworf. 1795 war d'Stad fir déi nächst 120 Joer e wichtege Militär- a Verwaltungsuert am [[Geschicht vu Russland|russesche Keeserräich]].
No der Onofhängegkeet vu Litauen, 1918, war Kaunas vun 1920 bis 1939 déi provisoresch Haaptstad. An där Period huet d'Stad vun enger kultureller an architektonescher Héichzäit am Stil vum [[Modernismus]] profitéiert.
Zannter der neier Onofhängegkeet, 1990, ass d'Stad, mat hirer breetgefächert Ekonomie, e wichtege Wirtschaftszentrum vum Land.
2022 war Kaunas d'[[Europäesch Kulturhaaptstad]], nieft dem serbeschen [[Novi Sad]] an dem lëtzebuergeschen [[Esch 2022|Esch-Uelzecht]]... [[Kaunas|> '''méi''']]
sm2ntisr1k144q7sxdnzr2un32dp882
Aktivbanken International
0
175597
2676909
2676297
2026-05-04T05:25:07Z
Corto lu
4182
2676909
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzEkonomie}}
{{Infobox Entreprise}}
D''''Aktivbanken International''' [[Société anonyme (Lëtzebuerg)|SA]] war eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] [[Bank]], déi 1979 als Duechtergesellschaft vun der [[Dänemark|dänescher]] Aktivbanken gegrënnt gouf.<ref>''Luxemburger Wort'', 21. April 1979, S.25.</ref>
Am Ufank war se haaptsächlech um [[Eurodollar|Euromarché]] aktiv.<ref>Luxemburger Wort, 26. Mai 1979, S. 9.</ref>
D'Bank ass de 7. September 1994 aus dem [[Handelsregëster (Lëtzebuerg)|Handelsregëster]] geläscht ginn<ref>RCS: B16528</ref>: dat Joer gouf déi Mammegesellschaft un déi dänesch Sydbank verkaf.
== Presidenten vum Verwaltungsrot ==
* Erling Hoogsa (1979 -
* Erik Holm ( - 1992 - )
== Direkter ==
* Gunnar Gylden (1979 -)
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Banken]]
newb80hriqt8hj69qaxmxvc19i0aspx
2676911
2676909
2026-05-04T05:32:29Z
Corto lu
4182
2676911
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzEkonomie}}
{{Infobox Entreprise}}
D''''Aktivbanken International''' [[Société anonyme (Lëtzebuerg)|SA]] war eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] [[Bank]], déi 1979 als Duechtergesellschaft vun der [[Dänemark|dänescher]] Aktivbanken gegrënnt gouf.<ref>''Luxemburger Wort'', 21. April 1979, S.25.</ref> Si hat hieren Setz um Nummer 37 an der [[Avenue Monterey]].
Am Ufank war se haaptsächlech um [[Eurodollar|Euromarché]] aktiv.<ref>''Luxemburger Wort'', 26. Mai 1979, S. 9.</ref>
D'Bank ass de 7. September 1994 aus dem [[Handelsregëster (Lëtzebuerg)|Handelsregëster]] geläscht ginn<ref>RCS: B16528</ref>: dat Joer gouf déi Mammegesellschaft un déi dänesch Sydbank verkaf.
== Presidenten vum Verwaltungsrot ==
* Erling Hoogsa (1979 -
* Gert Kristiansen (- 1991 -)
* Erik Holm (- 1992 -)
== Direkter ==
* Gunnar Gylden (1979 -)
* Bruno Jansen
* Gunna Kjaer (- 1991 -)
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Banken]]
6nfu2es1ym7xs5fnxrbv9d4uoxvz3vn
2676912
2676911
2026-05-04T06:43:04Z
Corto lu
4182
2676912
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzEkonomie}}
{{Infobox Entreprise}}
D''''Aktivbanken International''' [[Société anonyme (Lëtzebuerg)|SA]] war eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] [[Bank]], déi den 1. März 1979 als Duechtergesellschaft vun der [[Dänemark|dänescher]] Aktivbanken gegrënnt gouf.<ref>''Luxemburger Wort'', 21. April 1979, S.25.</ref> Si hat hiren Setz fir d'éischt um Nummer 88 vun der [[Groussgaass (Stad Lëtzebuerg)|Groussgass]], ier se dunn op Nummer 37 an der [[Avenue Monterey]] geplënnert ass.
Am Ufank war se haaptsächlech um [[Eurodollar|Euromarché]] aktiv.<ref>''Luxemburger Wort'', 26. Mai 1979, S. 9.</ref>
D'Bank ass de 7. September 1994 aus dem [[Handelsregëster (Lëtzebuerg)|Handelsregëster]] geläscht ginn<ref>RCS: B16528</ref>: dat Joer gouf déi Mammegesellschaft un déi dänesch Sydbank verkaf.
== Presidenten vum Verwaltungsrot ==
* Erling Hogsaa (1979 -
* Gert Kristiansen (- 1991 -)
* Erik Holm (- 1992 -)
== Direkter ==
* Gunnar Gylden (1979 - 1982)
* N.H. Nordstrom (1982-1984)
* Bruno Jansen (1985-)
* Gunna Kjaer (- 1991 -)
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Banken]]
78i6ib1gcdlkdaoeg0w4xuz2pjoeean
2676913
2676912
2026-05-04T07:04:05Z
MMFE
16576
De(n) MMFE huet d'Säit [[Aktivbank International]] op [[Aktivbanken International]] geréckelt: Falsch geschriwwenen Titel
2676912
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzEkonomie}}
{{Infobox Entreprise}}
D''''Aktivbanken International''' [[Société anonyme (Lëtzebuerg)|SA]] war eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] [[Bank]], déi den 1. März 1979 als Duechtergesellschaft vun der [[Dänemark|dänescher]] Aktivbanken gegrënnt gouf.<ref>''Luxemburger Wort'', 21. April 1979, S.25.</ref> Si hat hiren Setz fir d'éischt um Nummer 88 vun der [[Groussgaass (Stad Lëtzebuerg)|Groussgass]], ier se dunn op Nummer 37 an der [[Avenue Monterey]] geplënnert ass.
Am Ufank war se haaptsächlech um [[Eurodollar|Euromarché]] aktiv.<ref>''Luxemburger Wort'', 26. Mai 1979, S. 9.</ref>
D'Bank ass de 7. September 1994 aus dem [[Handelsregëster (Lëtzebuerg)|Handelsregëster]] geläscht ginn<ref>RCS: B16528</ref>: dat Joer gouf déi Mammegesellschaft un déi dänesch Sydbank verkaf.
== Presidenten vum Verwaltungsrot ==
* Erling Hogsaa (1979 -
* Gert Kristiansen (- 1991 -)
* Erik Holm (- 1992 -)
== Direkter ==
* Gunnar Gylden (1979 - 1982)
* N.H. Nordstrom (1982-1984)
* Bruno Jansen (1985-)
* Gunna Kjaer (- 1991 -)
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Banken]]
78i6ib1gcdlkdaoeg0w4xuz2pjoeean
2676917
2676913
2026-05-04T07:16:19Z
Puscas
735
.....
2676917
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzEkonomie}}
{{Infobox Entreprise}}
D''''Aktivbanken International''' [[Société anonyme (Lëtzebuerg)|SA]] war eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] [[Bank]], déi den 1. Mäerz 1979 als Duechtergesellschaft vun der [[Dänemark|dänescher]] Aktivbanken gegrënnt gouf.<ref>''Luxemburger Wort'', 21. April 1979, S.25.</ref> Si hat hire Sëtz fir d'éischt op N° 88 an der [[Groussgaass (Stad Lëtzebuerg)|Groussgass]], ier se dunn op N° 37 an der [[Avenue Monterey]] geplënnert ass.
Am Ufank war se haaptsächlech um [[Eurodollar|Euromarché]] aktiv.<ref>''Luxemburger Wort'', 26. Mai 1979, S. 9.</ref>
D'Bank ass de 7. September 1994 aus dem [[Handelsregëster (Lëtzebuerg)|Handelsregëster]] geläscht ginn<ref>RCS: B16528</ref>: dat Joer huet déi dänesch Sydbank d'Mammegesellschaft opkaaft.
== Presidente vum Verwaltungsrot ==
* Erling Hogsaa (1979 -
* Gert Kristiansen (- 1991 -)
* Erik Holm (- 1992 -)
== Direkteren ==
* Gunnar Gylden (1979 - 1982)
* N.H. Nordstrom (1982-1984)
* Bruno Jansen (1985-)
* Gunna Kjaer (- 1991 -)
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Banken]]
c9058ofenok9gmp4fjkkiu47tmsi3q2
CHL Kannerklinick
0
175600
2676850
2676734
2026-05-03T16:06:00Z
GilPe
14980
/* Medezinesch Offer */
2676850
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol}}
Den '''CHL Kannerklinick''' (eege Schreifweis: KannerKlinik) ass eng [[Spidol|Klinick]] fir [[Pediatrie]] a [[Neuropediatrie|pediatresch Neurologie]] am Quartier [[Rollengergronn/Belair-Nord|Belair-Nord]] vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], déi zum [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlechen Etablissement]] [[Centre hospitalier de Luxembourg|''Centre hospitalier'']] gehéiert. S'ass och nach ënnert dem fréieren Numm '''Clinique pédiatrique''' bekannt.
Zënter 2019 ass den CHL Kannerklinick vum [[Haut-Commissariat à la protection nationale|Héije Kommissariat fir nationale Schutz]] als „kritesch Infrastruktur“ fir Lëtzebuerg klasséiert. Dat bedeit, datt e Plang muss opgestallt gi fir d'Sécherheet an d'Weiderféiere vun den Aktivitéite ënner allen Ëmstänn kënnen ze garantéieren.
==Geschicht ==
De [[Jean vu Lëtzebuerg|Prënz Jean]] war ee vun den Initiateuren déi sech dofir agesat haten, fir eng Kannerklinick zu Lëtzebuerg ze bauen. Wéi hie sech 1953 mat der Prinzessin [[Joséphine-Charlotte vun der Belsch|Joséphine-Charlotte]] vun der [[Belsch]] bestuet huet, goufe Sue gesammelt an d'Koppel huet 4,2 Millioune [[Lëtzebuerger Frang|Frang]] als „Hochzäitskaddo“ bäigesteiert fir d'Klinick ze bauen. 1955 gouf eng [[Association sans but lucratif|ASBL]] gegrënnt, mam Zil sech ëm de Bau vun der Klinick ze këmmeren<ref name=":0">{{Citation|URL=http://www.chl.lu/html/clinique_pediatrique/index.html|Titel=Clinique pédiatrique – Historique|Gekuckt=28.04.2026|Wierk=www.chl.lu|Sprooch=fr|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20081231015937/http://www.chl.lu/html/clinique_pediatrique/index.html|Archiv-Datum=31.12.2008}}</ref><ref>F5936 – Association pour la Construction d'une Clinique pour Enfants</ref>. D'Virbereedung an de Bau hunn eng Zäitche geschleeft, bis datt Kannerklinick de 15. Juli 1965 vum Staat iwwerholl gouf a schlussendlech den 1. September 1966 konnt ageweit ginn.<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/n5jb75v0c/pages/20/articles/DIVL1373|Titel=S.A.R. le Grand-Duc visite la clinique pédiatrique.|Gekuckt=28.04.2026|Datum=02.12.1972|Wierk=In: Luxemburger Wort, 125. Jg., n° 278 [Digitised by the National Library of Luxembourg]|Säiten=S. 20|Sprooch=fr}}</ref>1975 ass d'Kannerklinick an de Centre hospitalier integréiert ginn<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1975/12/10/n1/jo|Titel=Loi du 10 décembre 1975 créant un établissement public dénommé Centre hospitalier de Luxembourg, groupant la maternité Grande-Duchesse Charlotte, la clinique pédiatrique fondation Grand-Duc Jean et Grande-Duchesse Joséphine-Charlotte et l’Hôpital municipal.|Gekuckt=27.04.2026|Datum=10.12.1975|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
Tëscht 2004 an 2009 sinn eng Rëtsch Ëm- an Neibaute realiséiert ginn.<ref name=":0" />
== Medezinesch Offer ==
Am CHL Kannerklinick gi ë. a. follgend Servicer ugebueden<ref name=":4">{{Cite book|Titel=Rapport annuel 2024|URL=https://www.chl.lu/sites/default/files/2025-10/rapport-annuel-chl-2024.pdf|Sprooch=fr|Gekuckt=27.04.2026|Joer=2025}}</ref>:
* Nationale Service vun der Kannerchirurgie: ass kompetent fir Neonatal-, Viszeral-, Urologesch-, Trauma- an orthopedesch [[Chirurgie]];
* National PICNIC-Unitéit (''Pediatric Intensive Care Neonatal Intensive Care''): behandelt liewensgeféierlech Noutfäll bei Kanner, Neigebuerenen a [[Prema|Premaen]]; et ass permanent e ''Réanimateur pédiatrique'' disponibel;
* Nationale Service vun der [[Psychiatrie|Kannerpsychiatrie]]: këmmert sech ëm psychesch Belaaschtung, psychiatresch Krankheeten a déifgräifend Entwécklungsstéierunge bei Kanner ënner 14 Joer. D'Behandlung gëtt ambulant, an enger Dagesklinick oder stationär duerchgefouert;
* Service pediatresch Neurologie: mécht diagnostesch an therapeutesch Bewäertunge fir Kanner mat psychomotoresche Stéierungen, neuromuskuläre Krankheeten oder verschiddene Forme vun [[Epilepsie]];
* Service fir pediatresch Noutfäll: këmmert sech em medezinesch a chirurgesch Noutfäll;
* Service vun der allgemenger Pediatrie: Consultatiounen, dages- oder stationär Hospitalisatiounen an Zesummenaarbecht mat de verschiddenen Ënnerspezialisatiounen wéi z. B.dem Kanner-[[Rëntgen|Rëntgeservice]],der Allergologie, Dermatologie, Onkologie-Hematologie, Gastroenterologie, asw.
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Stad Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Bauwierker 1936]]
[[Kategorie:Bauwierker 2015]]
9hndswboifrqe79dojeapzbcpmr9gtr
2676859
2676850
2026-05-03T16:42:51Z
GilPe
14980
/* Um Spaweck */ +Navigatioun
2676859
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol}}
Den '''CHL Kannerklinick''' (eege Schreifweis: KannerKlinik) ass eng [[Spidol|Klinick]] fir [[Pediatrie]] a [[Neuropediatrie|pediatresch Neurologie]] am Quartier [[Rollengergronn/Belair-Nord|Belair-Nord]] vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], déi zum [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlechen Etablissement]] [[Centre hospitalier de Luxembourg|''Centre hospitalier'']] gehéiert. S'ass och nach ënnert dem fréieren Numm '''Clinique pédiatrique''' bekannt.
Zënter 2019 ass den CHL Kannerklinick vum [[Haut-Commissariat à la protection nationale|Héije Kommissariat fir nationale Schutz]] als „kritesch Infrastruktur“ fir Lëtzebuerg klasséiert. Dat bedeit, datt e Plang muss opgestallt gi fir d'Sécherheet an d'Weiderféiere vun den Aktivitéite ënner allen Ëmstänn kënnen ze garantéieren.
==Geschicht ==
De [[Jean vu Lëtzebuerg|Prënz Jean]] war ee vun den Initiateuren déi sech dofir agesat haten, fir eng Kannerklinick zu Lëtzebuerg ze bauen. Wéi hie sech 1953 mat der Prinzessin [[Joséphine-Charlotte vun der Belsch|Joséphine-Charlotte]] vun der [[Belsch]] bestuet huet, goufe Sue gesammelt an d'Koppel huet 4,2 Millioune [[Lëtzebuerger Frang|Frang]] als „Hochzäitskaddo“ bäigesteiert fir d'Klinick ze bauen. 1955 gouf eng [[Association sans but lucratif|ASBL]] gegrënnt, mam Zil sech ëm de Bau vun der Klinick ze këmmeren<ref name=":0">{{Citation|URL=http://www.chl.lu/html/clinique_pediatrique/index.html|Titel=Clinique pédiatrique – Historique|Gekuckt=28.04.2026|Wierk=www.chl.lu|Sprooch=fr|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20081231015937/http://www.chl.lu/html/clinique_pediatrique/index.html|Archiv-Datum=31.12.2008}}</ref><ref>F5936 – Association pour la Construction d'une Clinique pour Enfants</ref>. D'Virbereedung an de Bau hunn eng Zäitche geschleeft, bis datt Kannerklinick de 15. Juli 1965 vum Staat iwwerholl gouf a schlussendlech den 1. September 1966 konnt ageweit ginn.<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/n5jb75v0c/pages/20/articles/DIVL1373|Titel=S.A.R. le Grand-Duc visite la clinique pédiatrique.|Gekuckt=28.04.2026|Datum=02.12.1972|Wierk=In: Luxemburger Wort, 125. Jg., n° 278 [Digitised by the National Library of Luxembourg]|Säiten=S. 20|Sprooch=fr}}</ref>1975 ass d'Kannerklinick an de Centre hospitalier integréiert ginn<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1975/12/10/n1/jo|Titel=Loi du 10 décembre 1975 créant un établissement public dénommé Centre hospitalier de Luxembourg, groupant la maternité Grande-Duchesse Charlotte, la clinique pédiatrique fondation Grand-Duc Jean et Grande-Duchesse Joséphine-Charlotte et l’Hôpital municipal.|Gekuckt=27.04.2026|Datum=10.12.1975|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
Tëscht 2004 an 2009 sinn eng Rëtsch Ëm- an Neibaute realiséiert ginn.<ref name=":0" />
== Medezinesch Offer ==
Am CHL Kannerklinick gi ë. a. follgend Servicer ugebueden<ref name=":4">{{Cite book|Titel=Rapport annuel 2024|URL=https://www.chl.lu/sites/default/files/2025-10/rapport-annuel-chl-2024.pdf|Sprooch=fr|Gekuckt=27.04.2026|Joer=2025}}</ref>:
* Nationale Service vun der Kannerchirurgie: ass kompetent fir Neonatal-, Viszeral-, Urologesch-, Trauma- an orthopedesch [[Chirurgie]];
* National PICNIC-Unitéit (''Pediatric Intensive Care Neonatal Intensive Care''): behandelt liewensgeféierlech Noutfäll bei Kanner, Neigebuerenen a [[Prema|Premaen]]; et ass permanent e ''Réanimateur pédiatrique'' disponibel;
* Nationale Service vun der [[Psychiatrie|Kannerpsychiatrie]]: këmmert sech ëm psychesch Belaaschtung, psychiatresch Krankheeten a déifgräifend Entwécklungsstéierunge bei Kanner ënner 14 Joer. D'Behandlung gëtt ambulant, an enger Dagesklinick oder stationär duerchgefouert;
* Service pediatresch Neurologie: mécht diagnostesch an therapeutesch Bewäertunge fir Kanner mat psychomotoresche Stéierungen, neuromuskuläre Krankheeten oder verschiddene Forme vun [[Epilepsie]];
* Service fir pediatresch Noutfäll: këmmert sech em medezinesch a chirurgesch Noutfäll;
* Service vun der allgemenger Pediatrie: Consultatiounen, dages- oder stationär Hospitalisatiounen an Zesummenaarbecht mat de verschiddenen Ënnerspezialisatiounen wéi z. B.dem Kanner-[[Rëntgen|Rëntgeservice]],der Allergologie, Dermatologie, Onkologie-Hematologie, Gastroenterologie, asw.
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Stad Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Bauwierker 1936]]
[[Kategorie:Bauwierker 2015]]
n8ralxx9j0gli3ymcnx3eq0wjnx0mdd
CHL Centre
0
175604
2676806
2676752
2026-05-03T14:24:53Z
GilPe
14980
/* Medezinesch Offer */
2676806
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol}}
Den '''CHL Centre''' ass en allgemengt ëffentlecht [[Spidol]] am Quartier [[Rollengergronn/Belair-Nord|Belair-Nord]] vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], dat zum [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlechen Etablissement]] [[Centre hospitalier de Luxembourg|''Centre hospitalier'']] gehéiert.
Den CHL Centre ass och nach ënnert de fréieren Nimm '''Hôpital municipal''' oder '''Hôpital de la Ville de Luxembourg''' bekannt; ëmgangssproochlech gëtt dacks just ''CHL'' oder ''Centre'' gesot.
Zënter 2019 ass den CHL Centre vum [[Haut-Commissariat à la protection nationale|Héije Kommissariat fir nationale Schutz]] als „kritesch Infrastruktur“ fir Lëtzebuerg klasséiert. Dat bedeit, datt e Plang muss opgestallt gi fir d'Sécherheet an d'Weiderféiere vun den Aktivitéite ënner allen Ëmstänn kënnen ze garantéieren.
==Geschicht ==
D'Stater Spidol, haut en Deel vum Centre Hospitalier, ass no engem laange politeschen a finanzielle Prozess entstanen, dee sech iwwer bal aacht Joerzéngte gezunn huet.
=== Virgeschicht an éischt Projeten (1899 – 1914) ===
D'Diskussioun ëm en neit stättescht Spidol huet am Joer 1899 ugefaangen, wéi de Gemengerot [[Charles Warisse]] virum Hannergrond vum schlechten Zoustand vum ale [[Hospice civil am Pafendall|Pafendaller Hospice]], de Bau vun enger ëffentlecher Klinik proposéiert huet.
Am Ufank gouf virun allem iwwert verschidde Standuerter ([[Glacis (Lampertsbierg)|Glacis]], [[Fort Thüngen]], [[Helleg-Geescht-Plateau]]) an d'Finanzéierung diskutéiert. Trotz éischte Pläng an enger virleefeger Etüd vum Architekt [[Georges Traus]] am Joer 1905, konnt kee Konsens fonnt ginn. De Projet gouf schlussendlech wéinst finanzielle Problemer an dem Ausbroch vum [[Éischte Weltkrich]] op Äis geluecht.
=== Tëschekrichszäit an nei Initiativen (1920 – 1939) ===
Nom Krich ass d'Theema nees opkomm, mä d'Stad Lëtzebuerg hat an den 1920er Joren (absënns no der [[Lëscht vun de Gemengen zu Lëtzebuerg#Entwécklung vun der Gemengenzuel zu Lëtzebuerg%231900 - 2010|Gemengefusioun]]) schwéier finanziell Problemer. Et koum ëmmer nees zu Fuerderunge vu Politiker a medezineschen Organisatiounen, mä et gouf kee konkrete Fortschrëtt.
Am Joer 1930 huet eng speziell Kommissioun ënner der Leedung vum [[Léopold Goebel]] e moderne Pavillon-System virgeschloen, mat spezialiséierten Departementer (z. B. fir ustiechend oder psychesch Krankheeten). Och eng Zesummenaarbecht mam [[Croix-Rouge luxembourgeoise|Lëtzebuerger Roude Kräiz]] gouf diskutéiert, well dat sengerzäit un de Pläng vun enger [[Maternité]] geschafft huet; déi Kooperatioun ass awer net zustane komm. D'Projete goufen duerch wirtschaftlech Problemer an duerno duerch den [[Zweete Weltkrich]] ënnerbrach.
=== Nei Dynamik no 1945 ===
Nom Zweete Weltkrich ass d'Noutwendegkeet vun engem moderne Spidol kloer ginn. 1946 ass eng Fachkommissioun agesat ginn, an d'Regierung huet eng finanziell Participatioun zougesot, nodeems den Dokter an Deputéierten [[Auguste Razen]] scho virum Krich Kontakt mam [[Ministère de la Santé et de la Sécurité sociale|Gesondheetsministère]] opgeholl hat.
No laanger Sich gouf och en Terrain an der [[Areler Strooss (Stad Lëtzebuerg)|Areler Strooss]] fonnt, dee sech fir e Spidol mat enger Kapazitéit vu ronn 500 Better eegene kéint, och wann d'Acquisitioun net ganz einfach war, well d'Lännereien op vill Proprietären opgedeelt waren.
=== Planung a Realisatioun (1957 – 1977) ===
Am Joer 1957 gouf en nationale Concours ausgeschriwwen, dee vum Architekten-Konsortium [[Nicolas Schmit-Noesen]] a [[Laurent Schmit]] gewonne gouf. Am selwechte Joer huet de Bau vun enger [[Kannerklinick]] um Site ugefaangen.
D'Planung huet sech duerch nei Iddien an institutionell Diskussiounen an d'Längt gezunn (de Staat hat d'Iddi eng speziell Krankestatioun fir d'[[Lëtzebuerger Arméi|Arméi]] z'integréieren) an déi definitiv Phas vum Projet ass – op der Basis vun de Pläng vum Laurent Schmit – eréischt 1965 lassgaangen. De Projet – mat enger Kapazitéit vu ronn 320 Better – gouf 1969 vum [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengerot]] fir e Budget vun 345 Millioune [[Lëtzebuerger Frang]] guttgeheescht an de [[Grondsteen|Grondstee]] gouf de 16. Juli 1969 geluecht. Wärend der Bauphas (1973) gouf decidéiert fir d'Maternité an d'Kannerklinick mat z'integréieren, wat d'Käschte staark an d'Luucht gedriwwen huet.
De Bau huet schlussendlech iwwer eng Milliard Frang kascht, e Montant deen zu 60 % vum Staat an zu 40 % vun der Stad Lëtzebuerg finanzéiert gouf.
1975 ass de Komplex ''Centre hospitalier'' ''de Luxembourg'' (mam haitegen CHL Centre) gegrënnt ginn<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1975/12/10/n1/jo|Titel=Loi du 10 décembre 1975 créant un établissement public dénommé Centre hospitalier de Luxembourg, groupant la maternité Grande-Duchesse Charlotte, la clinique pédiatrique fondation Grand-Duc Jean et Grande-Duchesse Joséphine-Charlotte et l’Hôpital municipal.|Gekuckt=27.04.2026|Datum=10.12.1975|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>, an den 11. Juni 1977, a Presenz vun der [[Joséphine-Charlotte vun der Belsch|Groussherzogin Joséphine-Charlotte]], offiziell ageweit ginn.
== Medezinesch Offer ==
Bannent dem CHL Centre ginn ë. a. follgend Servicer ugebueden<ref>{{Citation|URL=https://centre.chl.lu/fr/services?clinic=centre&category=&keyword=|Titel=Services cliniques {{!}} CHL|Gekuckt=2026-05-02|Wierk=centre.chl.lu|Sprooch=fr}}</ref>:
{{Div col|cols=2}}
* [[Chirurgie]] (allgemeng Chirurgie, Viszeral-, [[Broschtkuerf|Thoraxchirurgie]], Chirurgie vum [[Daarm|Gedäerms]], vun de [[Gefääss]]er, asw.)
* [[Dialys]]
* [[Endokrinologie]] / [[Diabetologie]]
* [[Gastroenterologie]] / [[Mospigelung]]
* [[Kardiologie]] (Klinick vun der [[arteriell Hypertonie|arterieller Hypertonie)]]
* Kardiologie (Klinick vun der [[Häerzschwächt)]]
* Klinick vum [[diabetesche Fousssyndrom]]
* Klinick vun der [[Fettleibegkeet]]
* Klinick vun der [[Menopause]]
* Klinick vun der [[Weiblech Broscht|weiblecher Broscht]]
* Laboratoire vun der [[Bakteriologie]] / [[Mikrobiologie]]
* Laboratoire vun der [[Biochimie]]
* Laboratoire vun der [[Hematologie]]
* Laboratoire vun der [[Immunologie]]-[[Allergologie]]
* [[Immunopathologie|Laboratoire vun der Immunopathologie]]
* [[Mammographie]] - [[Senologie]]
* [[Nephrologie]]
* [[Neuroradiologie]]
* [[Noutopnam]]
* [[Nuklearmedezin]]
* [[Pneumologie]]
* [[Psychiatrie]]
* Psychiatrie (Klinick vun de Verhalens- an emotionale Stéierungen)
* [[Schloflaboratoire]]
* [[Traumatologie]]
* [[Urologie]]
* Zenter fir d'[[Schmäerztherapie]]
{{Div col end}}
=== National Servicer ===
{{Div col|cols=2}}
* [[Hamatologie]] / Hamato-[[Onkologie]]
* Immunologie-Allergologie
* [[Infektiounskrankheet|Infektiounskrankheeten]]
* Nationale PET-Zenter ([[Positronen-Emissiouns-Tomographie]])
* [[Neurochirurgie]]
* [[Neurologie]]
* ''Stroke Unit''
* ''Travel Clinic''
* Zenter vun der [[Mukoviszidos]] an de Krankheeten déi domat zesummenhänken
{{Div col end}}
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
=== Quellen ===
* Kapitel „Geschicht“, wou net anescht uginn: Marc Ney, ''[https://onsstad.vdl.lu/ausgaben/detail?tx_onsstadnews_detail%5Baction%5D=show&tx_onsstadnews_detail%5Bcontroller%5D=News&tx_onsstadnews_detail%5Bnews%5D=1912&cHash=8e4a9bd4fc0e0a17fdb90fb47c4bb633&csrt=13937349626668329440 Der lange Weg zum Städtischen Krankenhaus]'', [[Ons stad|Ons Stad]] Nr 100, 2012
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Stad Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Bauwierker 1976]]
36bddrzylq3cbnmrlhpoj4toy6f21py
2676848
2676806
2026-05-03T16:04:47Z
GilPe
14980
/* Medezinesch Offer */
2676848
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol}}
Den '''CHL Centre''' ass en allgemengt ëffentlecht [[Spidol]] am Quartier [[Rollengergronn/Belair-Nord|Belair-Nord]] vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], dat zum [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlechen Etablissement]] [[Centre hospitalier de Luxembourg|''Centre hospitalier'']] gehéiert.
Den CHL Centre ass och nach ënnert de fréieren Nimm '''Hôpital municipal''' oder '''Hôpital de la Ville de Luxembourg''' bekannt; ëmgangssproochlech gëtt dacks just ''CHL'' oder ''Centre'' gesot.
Zënter 2019 ass den CHL Centre vum [[Haut-Commissariat à la protection nationale|Héije Kommissariat fir nationale Schutz]] als „kritesch Infrastruktur“ fir Lëtzebuerg klasséiert. Dat bedeit, datt e Plang muss opgestallt gi fir d'Sécherheet an d'Weiderféiere vun den Aktivitéite ënner allen Ëmstänn kënnen ze garantéieren.
==Geschicht ==
D'Stater Spidol, haut en Deel vum Centre Hospitalier, ass no engem laange politeschen a finanzielle Prozess entstanen, dee sech iwwer bal aacht Joerzéngte gezunn huet.
=== Virgeschicht an éischt Projeten (1899 – 1914) ===
D'Diskussioun ëm en neit stättescht Spidol huet am Joer 1899 ugefaangen, wéi de Gemengerot [[Charles Warisse]] virum Hannergrond vum schlechten Zoustand vum ale [[Hospice civil am Pafendall|Pafendaller Hospice]], de Bau vun enger ëffentlecher Klinik proposéiert huet.
Am Ufank gouf virun allem iwwert verschidde Standuerter ([[Glacis (Lampertsbierg)|Glacis]], [[Fort Thüngen]], [[Helleg-Geescht-Plateau]]) an d'Finanzéierung diskutéiert. Trotz éischte Pläng an enger virleefeger Etüd vum Architekt [[Georges Traus]] am Joer 1905, konnt kee Konsens fonnt ginn. De Projet gouf schlussendlech wéinst finanzielle Problemer an dem Ausbroch vum [[Éischte Weltkrich]] op Äis geluecht.
=== Tëschekrichszäit an nei Initiativen (1920 – 1939) ===
Nom Krich ass d'Theema nees opkomm, mä d'Stad Lëtzebuerg hat an den 1920er Joren (absënns no der [[Lëscht vun de Gemengen zu Lëtzebuerg#Entwécklung vun der Gemengenzuel zu Lëtzebuerg%231900 - 2010|Gemengefusioun]]) schwéier finanziell Problemer. Et koum ëmmer nees zu Fuerderunge vu Politiker a medezineschen Organisatiounen, mä et gouf kee konkrete Fortschrëtt.
Am Joer 1930 huet eng speziell Kommissioun ënner der Leedung vum [[Léopold Goebel]] e moderne Pavillon-System virgeschloen, mat spezialiséierten Departementer (z. B. fir ustiechend oder psychesch Krankheeten). Och eng Zesummenaarbecht mam [[Croix-Rouge luxembourgeoise|Lëtzebuerger Roude Kräiz]] gouf diskutéiert, well dat sengerzäit un de Pläng vun enger [[Maternité]] geschafft huet; déi Kooperatioun ass awer net zustane komm. D'Projete goufen duerch wirtschaftlech Problemer an duerno duerch den [[Zweete Weltkrich]] ënnerbrach.
=== Nei Dynamik no 1945 ===
Nom Zweete Weltkrich ass d'Noutwendegkeet vun engem moderne Spidol kloer ginn. 1946 ass eng Fachkommissioun agesat ginn, an d'Regierung huet eng finanziell Participatioun zougesot, nodeems den Dokter an Deputéierten [[Auguste Razen]] scho virum Krich Kontakt mam [[Ministère de la Santé et de la Sécurité sociale|Gesondheetsministère]] opgeholl hat.
No laanger Sich gouf och en Terrain an der [[Areler Strooss (Stad Lëtzebuerg)|Areler Strooss]] fonnt, dee sech fir e Spidol mat enger Kapazitéit vu ronn 500 Better eegene kéint, och wann d'Acquisitioun net ganz einfach war, well d'Lännereien op vill Proprietären opgedeelt waren.
=== Planung a Realisatioun (1957 – 1977) ===
Am Joer 1957 gouf en nationale Concours ausgeschriwwen, dee vum Architekten-Konsortium [[Nicolas Schmit-Noesen]] a [[Laurent Schmit]] gewonne gouf. Am selwechte Joer huet de Bau vun enger [[Kannerklinick]] um Site ugefaangen.
D'Planung huet sech duerch nei Iddien an institutionell Diskussiounen an d'Längt gezunn (de Staat hat d'Iddi eng speziell Krankestatioun fir d'[[Lëtzebuerger Arméi|Arméi]] z'integréieren) an déi definitiv Phas vum Projet ass – op der Basis vun de Pläng vum Laurent Schmit – eréischt 1965 lassgaangen. De Projet – mat enger Kapazitéit vu ronn 320 Better – gouf 1969 vum [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengerot]] fir e Budget vun 345 Millioune [[Lëtzebuerger Frang]] guttgeheescht an de [[Grondsteen|Grondstee]] gouf de 16. Juli 1969 geluecht. Wärend der Bauphas (1973) gouf decidéiert fir d'Maternité an d'Kannerklinick mat z'integréieren, wat d'Käschte staark an d'Luucht gedriwwen huet.
De Bau huet schlussendlech iwwer eng Milliard Frang kascht, e Montant deen zu 60 % vum Staat an zu 40 % vun der Stad Lëtzebuerg finanzéiert gouf.
1975 ass de Komplex ''Centre hospitalier'' ''de Luxembourg'' (mam haitegen CHL Centre) gegrënnt ginn<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1975/12/10/n1/jo|Titel=Loi du 10 décembre 1975 créant un établissement public dénommé Centre hospitalier de Luxembourg, groupant la maternité Grande-Duchesse Charlotte, la clinique pédiatrique fondation Grand-Duc Jean et Grande-Duchesse Joséphine-Charlotte et l’Hôpital municipal.|Gekuckt=27.04.2026|Datum=10.12.1975|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>, an den 11. Juni 1977, a Presenz vun der [[Joséphine-Charlotte vun der Belsch|Groussherzogin Joséphine-Charlotte]], offiziell ageweit ginn.
== Medezinesch Offer ==
Am CHL Centre ginn ë. a. follgend Servicer ugebueden<ref>{{Citation|URL=https://centre.chl.lu/fr/services?clinic=centre&category=&keyword=|Titel=Services cliniques {{!}} CHL|Gekuckt=2026-05-02|Wierk=centre.chl.lu|Sprooch=fr}}</ref>:
{{Div col|cols=2}}
* [[Chirurgie]] (allgemeng Chirurgie, Viszeral-, [[Broschtkuerf|Thoraxchirurgie]], Chirurgie vum [[Daarm|Gedäerms]], vun de [[Gefääss]]er, asw.)
* [[Dialys]]
* [[Endokrinologie]] / [[Diabetologie]]
* [[Gastroenterologie]] / [[Mospigelung]]
* [[Kardiologie]] (Klinick vun der [[arteriell Hypertonie|arterieller Hypertonie)]]
* Kardiologie (Klinick vun der [[Häerzschwächt)]]
* Klinick vum [[diabetesche Fousssyndrom]]
* Klinick vun der [[Fettleibegkeet]]
* Klinick vun der [[Menopause]]
* Klinick vun der [[Weiblech Broscht|weiblecher Broscht]]
* Laboratoire vun der [[Bakteriologie]] / [[Mikrobiologie]]
* Laboratoire vun der [[Biochimie]]
* Laboratoire vun der [[Hematologie]]
* Laboratoire vun der [[Immunologie]]-[[Allergologie]]
* [[Immunopathologie|Laboratoire vun der Immunopathologie]]
* [[Mammographie]] - [[Senologie]]
* [[Nephrologie]]
* [[Neuroradiologie]]
* [[Noutopnam]]
* [[Nuklearmedezin]]
* [[Pneumologie]]
* [[Psychiatrie]]
* Psychiatrie (Klinick vun de Verhalens- an emotionale Stéierungen)
* [[Schloflaboratoire]]
* [[Traumatologie]]
* [[Urologie]]
* Zenter fir d'[[Schmäerztherapie]]
{{Div col end}}
=== National Servicer ===
{{Div col|cols=2}}
* [[Hamatologie]] / Hamato-[[Onkologie]]
* Immunologie-Allergologie
* [[Infektiounskrankheet|Infektiounskrankheeten]]
* Nationale PET-Zenter ([[Positronen-Emissiouns-Tomographie]])
* [[Neurochirurgie]]
* [[Neurologie]]
* ''Stroke Unit''
* ''Travel Clinic''
* Zenter vun der [[Mukoviszidos]] an de Krankheeten déi domat zesummenhänken
{{Div col end}}
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
=== Quellen ===
* Kapitel „Geschicht“, wou net anescht uginn: Marc Ney, ''[https://onsstad.vdl.lu/ausgaben/detail?tx_onsstadnews_detail%5Baction%5D=show&tx_onsstadnews_detail%5Bcontroller%5D=News&tx_onsstadnews_detail%5Bnews%5D=1912&cHash=8e4a9bd4fc0e0a17fdb90fb47c4bb633&csrt=13937349626668329440 Der lange Weg zum Städtischen Krankenhaus]'', [[Ons stad|Ons Stad]] Nr 100, 2012
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Stad Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Bauwierker 1976]]
q0u7i79v2l5e8cbhkya06vq42yprk68
2676857
2676848
2026-05-03T16:42:10Z
GilPe
14980
/* Um Spaweck */ +Navigatioun
2676857
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol}}
Den '''CHL Centre''' ass en allgemengt ëffentlecht [[Spidol]] am Quartier [[Rollengergronn/Belair-Nord|Belair-Nord]] vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], dat zum [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlechen Etablissement]] [[Centre hospitalier de Luxembourg|''Centre hospitalier'']] gehéiert.
Den CHL Centre ass och nach ënnert de fréieren Nimm '''Hôpital municipal''' oder '''Hôpital de la Ville de Luxembourg''' bekannt; ëmgangssproochlech gëtt dacks just ''CHL'' oder ''Centre'' gesot.
Zënter 2019 ass den CHL Centre vum [[Haut-Commissariat à la protection nationale|Héije Kommissariat fir nationale Schutz]] als „kritesch Infrastruktur“ fir Lëtzebuerg klasséiert. Dat bedeit, datt e Plang muss opgestallt gi fir d'Sécherheet an d'Weiderféiere vun den Aktivitéite ënner allen Ëmstänn kënnen ze garantéieren.
==Geschicht ==
D'Stater Spidol, haut en Deel vum Centre Hospitalier, ass no engem laange politeschen a finanzielle Prozess entstanen, dee sech iwwer bal aacht Joerzéngte gezunn huet.
=== Virgeschicht an éischt Projeten (1899 – 1914) ===
D'Diskussioun ëm en neit stättescht Spidol huet am Joer 1899 ugefaangen, wéi de Gemengerot [[Charles Warisse]] virum Hannergrond vum schlechten Zoustand vum ale [[Hospice civil am Pafendall|Pafendaller Hospice]], de Bau vun enger ëffentlecher Klinik proposéiert huet.
Am Ufank gouf virun allem iwwert verschidde Standuerter ([[Glacis (Lampertsbierg)|Glacis]], [[Fort Thüngen]], [[Helleg-Geescht-Plateau]]) an d'Finanzéierung diskutéiert. Trotz éischte Pläng an enger virleefeger Etüd vum Architekt [[Georges Traus]] am Joer 1905, konnt kee Konsens fonnt ginn. De Projet gouf schlussendlech wéinst finanzielle Problemer an dem Ausbroch vum [[Éischte Weltkrich]] op Äis geluecht.
=== Tëschekrichszäit an nei Initiativen (1920 – 1939) ===
Nom Krich ass d'Theema nees opkomm, mä d'Stad Lëtzebuerg hat an den 1920er Joren (absënns no der [[Lëscht vun de Gemengen zu Lëtzebuerg#Entwécklung vun der Gemengenzuel zu Lëtzebuerg%231900 - 2010|Gemengefusioun]]) schwéier finanziell Problemer. Et koum ëmmer nees zu Fuerderunge vu Politiker a medezineschen Organisatiounen, mä et gouf kee konkrete Fortschrëtt.
Am Joer 1930 huet eng speziell Kommissioun ënner der Leedung vum [[Léopold Goebel]] e moderne Pavillon-System virgeschloen, mat spezialiséierten Departementer (z. B. fir ustiechend oder psychesch Krankheeten). Och eng Zesummenaarbecht mam [[Croix-Rouge luxembourgeoise|Lëtzebuerger Roude Kräiz]] gouf diskutéiert, well dat sengerzäit un de Pläng vun enger [[Maternité]] geschafft huet; déi Kooperatioun ass awer net zustane komm. D'Projete goufen duerch wirtschaftlech Problemer an duerno duerch den [[Zweete Weltkrich]] ënnerbrach.
=== Nei Dynamik no 1945 ===
Nom Zweete Weltkrich ass d'Noutwendegkeet vun engem moderne Spidol kloer ginn. 1946 ass eng Fachkommissioun agesat ginn, an d'Regierung huet eng finanziell Participatioun zougesot, nodeems den Dokter an Deputéierten [[Auguste Razen]] scho virum Krich Kontakt mam [[Ministère de la Santé et de la Sécurité sociale|Gesondheetsministère]] opgeholl hat.
No laanger Sich gouf och en Terrain an der [[Areler Strooss (Stad Lëtzebuerg)|Areler Strooss]] fonnt, dee sech fir e Spidol mat enger Kapazitéit vu ronn 500 Better eegene kéint, och wann d'Acquisitioun net ganz einfach war, well d'Lännereien op vill Proprietären opgedeelt waren.
=== Planung a Realisatioun (1957 – 1977) ===
Am Joer 1957 gouf en nationale Concours ausgeschriwwen, dee vum Architekten-Konsortium [[Nicolas Schmit-Noesen]] a [[Laurent Schmit]] gewonne gouf. Am selwechte Joer huet de Bau vun enger [[Kannerklinick]] um Site ugefaangen.
D'Planung huet sech duerch nei Iddien an institutionell Diskussiounen an d'Längt gezunn (de Staat hat d'Iddi eng speziell Krankestatioun fir d'[[Lëtzebuerger Arméi|Arméi]] z'integréieren) an déi definitiv Phas vum Projet ass – op der Basis vun de Pläng vum Laurent Schmit – eréischt 1965 lassgaangen. De Projet – mat enger Kapazitéit vu ronn 320 Better – gouf 1969 vum [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengerot]] fir e Budget vun 345 Millioune [[Lëtzebuerger Frang]] guttgeheescht an de [[Grondsteen|Grondstee]] gouf de 16. Juli 1969 geluecht. Wärend der Bauphas (1973) gouf decidéiert fir d'Maternité an d'Kannerklinick mat z'integréieren, wat d'Käschte staark an d'Luucht gedriwwen huet.
De Bau huet schlussendlech iwwer eng Milliard Frang kascht, e Montant deen zu 60 % vum Staat an zu 40 % vun der Stad Lëtzebuerg finanzéiert gouf.
1975 ass de Komplex ''Centre hospitalier'' ''de Luxembourg'' (mam haitegen CHL Centre) gegrënnt ginn<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1975/12/10/n1/jo|Titel=Loi du 10 décembre 1975 créant un établissement public dénommé Centre hospitalier de Luxembourg, groupant la maternité Grande-Duchesse Charlotte, la clinique pédiatrique fondation Grand-Duc Jean et Grande-Duchesse Joséphine-Charlotte et l’Hôpital municipal.|Gekuckt=27.04.2026|Datum=10.12.1975|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>, an den 11. Juni 1977, a Presenz vun der [[Joséphine-Charlotte vun der Belsch|Groussherzogin Joséphine-Charlotte]], offiziell ageweit ginn.
== Medezinesch Offer ==
Am CHL Centre ginn ë. a. follgend Servicer ugebueden<ref>{{Citation|URL=https://centre.chl.lu/fr/services?clinic=centre&category=&keyword=|Titel=Services cliniques {{!}} CHL|Gekuckt=2026-05-02|Wierk=centre.chl.lu|Sprooch=fr}}</ref>:
{{Div col|cols=2}}
* [[Chirurgie]] (allgemeng Chirurgie, Viszeral-, [[Broschtkuerf|Thoraxchirurgie]], Chirurgie vum [[Daarm|Gedäerms]], vun de [[Gefääss]]er, asw.)
* [[Dialys]]
* [[Endokrinologie]] / [[Diabetologie]]
* [[Gastroenterologie]] / [[Mospigelung]]
* [[Kardiologie]] (Klinick vun der [[arteriell Hypertonie|arterieller Hypertonie)]]
* Kardiologie (Klinick vun der [[Häerzschwächt)]]
* Klinick vum [[diabetesche Fousssyndrom]]
* Klinick vun der [[Fettleibegkeet]]
* Klinick vun der [[Menopause]]
* Klinick vun der [[Weiblech Broscht|weiblecher Broscht]]
* Laboratoire vun der [[Bakteriologie]] / [[Mikrobiologie]]
* Laboratoire vun der [[Biochimie]]
* Laboratoire vun der [[Hematologie]]
* Laboratoire vun der [[Immunologie]]-[[Allergologie]]
* [[Immunopathologie|Laboratoire vun der Immunopathologie]]
* [[Mammographie]] - [[Senologie]]
* [[Nephrologie]]
* [[Neuroradiologie]]
* [[Noutopnam]]
* [[Nuklearmedezin]]
* [[Pneumologie]]
* [[Psychiatrie]]
* Psychiatrie (Klinick vun de Verhalens- an emotionale Stéierungen)
* [[Schloflaboratoire]]
* [[Traumatologie]]
* [[Urologie]]
* Zenter fir d'[[Schmäerztherapie]]
{{Div col end}}
=== National Servicer ===
{{Div col|cols=2}}
* [[Hamatologie]] / Hamato-[[Onkologie]]
* Immunologie-Allergologie
* [[Infektiounskrankheet|Infektiounskrankheeten]]
* Nationale PET-Zenter ([[Positronen-Emissiouns-Tomographie]])
* [[Neurochirurgie]]
* [[Neurologie]]
* ''Stroke Unit''
* ''Travel Clinic''
* Zenter vun der [[Mukoviszidos]] an de Krankheeten déi domat zesummenhänken
{{Div col end}}
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
=== Quellen ===
* Kapitel „Geschicht“, wou net anescht uginn: Marc Ney, ''[https://onsstad.vdl.lu/ausgaben/detail?tx_onsstadnews_detail%5Baction%5D=show&tx_onsstadnews_detail%5Bcontroller%5D=News&tx_onsstadnews_detail%5Bnews%5D=1912&cHash=8e4a9bd4fc0e0a17fdb90fb47c4bb633&csrt=13937349626668329440 Der lange Weg zum Städtischen Krankenhaus]'', [[Ons stad|Ons Stad]] Nr 100, 2012
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Stad Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Bauwierker 1976]]
pahczfj7iq8rcdys1ufmhcsnciabj8u
CHL Eich
0
175605
2676807
2676756
2026-05-03T14:24:54Z
Mobby 12
60927
k
2676807
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol}}
[[File:Soldats allemands blessés à Eich.jpg|thumb|Am Éischte Weltkrich goufen däitsch…]]
[[File:Soldats français blessés à Eich, Paul Kutter, 1914.jpg|thumb|a franséisch Zaldoten am Eecher Spidol behandelt.]]
Den '''CHL Eich''' oder '''CHL Eech''' ass en allgemengt ëffentlecht [[Spidol]] am Quartier [[Eech (Stad Lëtzebuerg)|Eech]] vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], dat zum [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlechen Etablissement]] [[Centre hospitalier de Luxembourg|''Centre hospitalier'']] gehéiert. Et ass och nach ënnert de fréieren Nimm '''Clinique d'Eich''', '''Eecher Klinick''' oder '''Fondation Norbert-Metz''' bekannt.
==Geschicht ==
D'Geschicht vun deem, wat mer haut als „Eecher Klinick“ kennen, ass enk mat der sozial-karitativer Entwécklung vun der [[Gemeng Eech]] am 19. an 20. Joerhonnert verbonnen. D'Initiativ fir dës Gesondheets- a Sozialstruktur geet op de Politiker an Industriellen [[Norbert Metz]] zeréck.
=== Ausgankssituatioun ===
D'Géigend, wou déi haiteg Klinick steet, war am Joer 1868 nach eng einfach [[Wiss]], wou d'Kanner gespillt hunn an d'[[Kiermes]] ofgehale gouf. Net wäit dovun ewech hat d'Gesellschaft [[Metz & Cie]] 1865 laanscht d'Uelzecht d'[[Dummeldenger Schmelz]] gebaut, déi séier gewuess ass. Fir d'Schlaken aus den [[Héichuewen|Héichiewen]] ofzelueden, gouf d'Wiss opkaaft a mat de Schlaken opgefëllt, bis e flaachen Terrain gläichen der Strooss entstanen ass. Et kann een unhuelen, datt deemools schonn dru geduecht gouf, den opgefëllten Terrain als Basis fir e spéidert Spidol ze gebrauchen, well déi provisoresch Krankestatioun an der Schmelz ze kleng gouf.
=== Grënnung vum Spidol ===
Nom [[Däitsch-Franséische Krich|däitsch-franséisch Krich]] vun 1870/71 hunn d'Bridder Metz ([[Auguste Metz|Auguste]], [[Charles Metz|Charles]] an [[Norbert Metz|Norbert]]) decidéiert, e geraimegt Gebai um genannten Terrain ze bauen. De Bau, deen no de Pläng vum Funk tëscht 1871 an 1872 realiséiert gouf, ass uganks 1873 als Spidol, Weesenhaus an Hospiz fir al a schwaach Leit ënnert dem Numm ''Saint-Joseph'' opgaangen. D'Spidol war virun allem mä net exklusiv fir d'Aarbechter vun der [[Eecher Schmelz]]<ref>Georges Kieffer, « Aus der Chronik der Stiftung Norbert Metz in Eich », ''Ons Hémecht'', 1924, n<sup>o</sup> 1, p. 44‑50.</ref>. D'Haus gouf vum ''Dammeveräin'' aus der [[Par]] [[Weimeschkierch]] geleet; de Veräi stoung ënnert der Leedung vum [[Paschtouer]] Wahl a bestoung just aus Dammen aus der [[Metz (Famill)|Famill Metz]].
=== Éischt Schwësteren ===
Scho virum Bau vum Spidol war d'<nowiki/>''Schwëster Theonilla'' (a vun 1870 un och d'<nowiki/>''Schwëster Daniel'') aus dem [[Schwëstere vun der Doctrine chrétienne|Uerde vun der]] [[Schwëstere vun der Doctrine chrétienne|Doctrinne chrétienne]] als Krankefleegerin zu Eech aktiv. Den Dammeveräin huet d'Theonilla, d'Daniel an nach eng drëtt, d'<nowiki/>''Schwëster Bernard'' mam Féiere vum Stot an der Fleeg vun de Bewunner vum Haus beoptraagt. Méi spéit krut d'Haus och nach eng ''Oberin'', d'''Schoulschwëster Marie Gury''. No e puer Joer hunn d'Schwësteren hir Plaz – wéinst Onstëmmegkeete mam Verwaltungsrot – awer opginn. An hir Plaz koume véier Schwëstere vun de [[Kongregatioun vun de Baarmhäerzege Schwëstere vum Hellege Karl Borromäus|Borromäerinne]] vun Tréier. Déi ufänglech anti-däitsch Stëmmung (nom Krich vun 1870/71) konnt awer séier iwwerwonne ginn, absënns wéinst dem Fachwëssen, dem Opfersënn an dem feinen Optriede vun de Schwësteren.
=== Bitz- a Sonndesschoul ===
D'Schwësteren hunn och eng Bitzschoul gefouert, an där d'Meedercher [[Bitzen]] an aner Handaarbechte geléiert hunn a sech esou e puer Sue verdénge konnten, ouni datt se hu missen an der Fabrick schaffen. Fir d'Bitzschoul gouf 1877 e Fligel un d'Haus bäigebaut; zugläich konnten dunn um éischte Stack en Operatiounssall a véier Krankenzëmmeren ageriicht ginn.
1878 gouf eng Sonndesschoul fir Meedercher opgemaach, wou se [[Däitsch]], [[Franséisch]] a [[Rechnen|Rechne]] bäibruecht kruten. Tëscht 40 a 50 Schülerinnen ware sonndes no der Vesper an de Coursen. D'Regierung huet de Schwësteren hir Aarbecht mat 200 [[Lëtzebuerger Frang|Frang]] pro Joer subventionéiert.
1910, mat der Aféierung vun den obligatoresche staatleche Weiderbildungscoursen, gouf d'Eecher Sonndesschoul ofgeschaaft.
=== Schmelzdokteren ===
Uganks hunn d'Dokteren aus der Ëmgéigend d'Patienten am Saint-Josehh behandelt. Den Dr [[August Faber]] war den éischten, deen e Kontrakt mat der Schmelz hat a sech drëm gekëmmert huet, fir d'Aarbechter z'ënnersichen ier s'agestallt goufen, en huet d'Beamte vun der Schmelz bannent a baussent dem Spidol an déi hospitaliséiert Aarbechter gratis behandelt; e gouf vun der Direktioun vun der Schmelz bezuelt.
Den éischten Dokter, dee vun der Schmelz agestallt gouf, war den [[Édouard Mayrisch]]; en ass just e puer Méint nodeems en agestallt gi war zu Tréier gestuerwen. Dem Mayrisch säin Nofollger gouf de [[Jean-Pierre Nuel]], de vun 1873 bis 1877 am Eecher Spidol geschafft huet.
Vun 1877 bis 1883 huet sech de stadbekannte Dokter [[Victor Alesch]] ëm d'Patiente vun der Schmelz an aus der Klinick gekëmmert, déi hien entweeder bei sech an der [[Groussgaass (Stad Lëtzebuerg)|Groussgaass]] oder am Spidol behandelt huet. 1883 huet den [[Auguste Weber]], deen eng Praxis zu Eech opgemaach hat, d'Nofolleg iwwerholl. Zesumme mam Dr [[Martin Klein]] huet hien déi éischt Operatiounen am ''Saint-Joseph'' gemaach. Dat Joer drop ass hien an d'Stad geplënnert an am November 1844 krut den Dr [[August Faber]] d'Plaz am Spiol. E war als gudde Medezinner bekannt, deen déi Aarm dacks gratis behandelt huet; seng Popularitéit ass wäit iwwer Eech erausgaangen. En ass am Joer 1901 gestuerwen.
1901 ass den Auguste Weber nees op Eech geplënnert a gouf als Schmelzdokter agestallt; en huet awer och nach all Dag Consultatiounen an der [[Clinique Sainte-Élisabeth|Elisabetherinneklinick]] an der Stad gehalen. 1920 huet hien d'Eecher Schmelz aus Gesondheetsgrënn opginn, awer nach a senger Wunneng zu Eech praktizéiert.
Am September 1920 gouf de [[Johann Faber]], e Bouf vum August, den neien Dokter op der Schmelz.
=== Schwësteren ''Oberin'' ===
Als Schwëster ''Oberin'' waren zu Eech am Déngscht:
* 1874 – 1884: Schwëster ''Johanna Müller'': ënnert hier gouf de rietse Säitefligel mat der Bitzschoul gebaut an duerno nach deen an der Mëtt an et gouf och eng [[Apdikt]] ageriicht;
* 1884 – 1890: Schwëster O''swalda Bröckerhoff'': 1889 gouf d'[[Kapell]] vum Spidol ageseent;
* 1890: Schwëster ''Carola'';
* 1891 – 1895: Schwëster ''Johanna Müller'': fir dem Spidol nei Recetten z'erméiglechen, huet si eng Haushaltungsschoul opgemaach. Et goufen Ekonomiessäll ageriicht, e Stall, en Héngerhaff an eng Veranda gebaut. D'''Haus Eppelbach'', dat vis-à-vis vum Spidol stoung, gouf kaaft, ofgerappt an et gouf e Pensionat do gebaut, dat de 25. Oktober 1895 opgemaach huet; d'Schwëster Johanna huet d'Leedung iwwerholl;
* 1895 – 1896: Schwëster ''Heribailda von Löhlöffel'': si huet d'Spidol no strenge Reegele geleet;
* 1898 – 1904: Schwëster O''swalda Bröckerhoff'': de sougenannten „Neibau“ gouf 1899 vergréissert an d'Kapell dekoréiert (1904);
* 1904 – : Schwëster ''Cölestine'',
=== Fondatioun Norbert Metz ===
Nodeems de Grënner vum Spidol, den Norbert Metz, den 28. November 1885 gestuerwe war, huet seng Wittfra d'Spidol 1891 vun der Metz & Cie fir 25.000 Frang zu follgende Konditiounen ofkaaft:
* et sollen ëmmer zéng Better fir d'Personal vun der Schmelz reservéiert sinn;
* fir d'Aarbechter soll den Openthalt am Spidol – inklusiv Iessen, Ënnerkonft, Luucht, Hëtzt a medezinesch Versuergung – fir 2,50 Frang den Dag verrechent ginn;
* am Fall vun enger ustiechender Krankheet mussen – wann néideg – all d'Raimlechkeete vum Spidol fir d'Firma Metz zur Verfügung stoen.
Nieft dem Spidol huet d'Wittfra Metz och den Eecher Bësch mat Parzellen niewendrun, enger Wiss an engem Pëtz kaaft. Mat engem Akt vum 1. Oktober 1892 huet si d'Spidol mat allem ronderëm dem Lëtzebuerger Staat geschenkt. D'Schenkung war ë. a. u follgend Konditioune geknëppt:
* d'Spidol soll nom Grënner „Fondatioun Norbert Metz“ genannt ginn an et soll de selwechten Zweck erfëlle wéi virdrun: Spidol, Hospice, Weesenhaus, Bitz- an Haushaltungsschoul;
* déi zéng Better fir d'Personal vun der Schmelz musse reservéiert bleiwen;
* den Aarmebüro vun Eech kann decidéiere wéi eng Weesekanner zu Laaschte vun der Fondatioun opgeholl ginn.
Do dernieft war festgehale ginn, datt dem Spidol säi Stot weiderhi vun de [[Kongregatioun vun de Baarmhäerzege Schwëstere vum Hellege Karl Borromäus|Borromäerinnen]]-Schwëstere sollt assuréiert ginn, déi zënter der Grënnung vun der Institutioun domat beoptraagt waren an datt d'Albertine Metz-Tesch Zäit hires Liewen den Notzen (''usufruit'') vum Spidol hätt.
=== Staatlech Verwaltungskommissioun ===
Nodeem dem Norbert Metz seng Fra Albertine Tesch an och hir gemeinsam Duechter Cécile am Joer 1901 gestuerwe waren, ass d'Fondatioun ganz un de Staat iwwergaangen. De Staat huet doropshin eng Verwaltungskommissioun agesat, déi sech ë. a. ëm d'Verméigen an d'Akommes vun der Stëftung, d'Gestioun, den Ënnerhalt an d'Fleeg vun de Gebaier asw. këmmere sollt.
=== Entwécklung no 1925 ===
{{Kapitel Info feelt}}
Vun 1926 bis 1928 ass d'Klinik vergréissert a moderniséiert ginn.<ref>Georges Kieffer, « Einen Rundgang durch eine neue Klinik », ''Luxemburger Wort'', 19 novembre 1928, p. 15.</ref>
Op Basis vun enger Konventioun vum 14. Juli 2003 ass d'[[Eech (Stad Lëtzebuerg)|Eecher]] Klinick op den 1. Januar 2004 mam Centre hospitalier fusionéiert<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/agd/2003/10/03/n2/jo|Titel=Arrêté grand-ducal du 3 octobre 2003 portant intégration et rattachement des services hospitaliers de la Clinique d'Eich, Fondation Norbert Metz, au Centre Hospitalier de Luxembourg|Gekuckt=02.05.20265|Datum=03.10.2003|Wierk=ata.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
== Medezinesch Offer ==
Bannent dem CHL Eech ginn ë. a. follgend Servicer ugebueden<ref>{{Citation|URL=https://centre.chl.lu/fr/services?clinic=centre&category=&keyword=|Titel=Services cliniques {{!}} CHL|Gekuckt=2026-05-03|Wierk=centre.chl.lu}}</ref>:
{{Div col|cols=2}}
* [[Anästhesie]] / [[Reanimatioun]]
* [[Diethetik]]
* [[Mospigelung|Gastroskopie]]
* [[Geriatrie]]
* [[Hals-Nuesen-Oueren-Heelkonscht]]
* idem fir Kanner
* [[Kardiologie]] an [[Echokardiografie]]
* [[Kinesitherapie]]
* Klinick vun der [[Fettleibegkeet]]
* [[Médecine interne]]
* [[Ophtalmologie]]
* [[Orthopedie]]
* [[Palliativfleeg]]
* [[Physikalesch Medezin]]
* [[Plastesch Chirurgie]] / Chirurgie vun der [[Hand]]
* ''Scanning ''(imagerie médicale)
* Sportsklinick mat der ''Sports Concussion Clinic''
{{Div col end}}
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
=== Quell, wou net anescht uginn: ===
*Georg Kieffer, ''Aus der Chronik der Stiftung Norbert Metz in Eich'', [[Hémecht|Ons Hémecht]]
**Jg. 30, nº [https://www.a-z.lu/discovery/fulldisplay?docid=alma9921978601907251&context=L&vid=352LUX_BIBNET_NETWORK:BIBNET_UNION&search_scope=DN_and_CI&tab=DiscoveryNetwork&lang=fr&lang=fr Erstes u. zweites Heft] (1924)
**Jg. 30, nº [https://www.a-z.lu/discovery/fulldisplay?docid=alma9921978372907251&context=L&vid=352LUX_BIBNET_NETWORK:BIBNET_UNION&search_scope=DN_and_CI&tab=DiscoveryNetwork&lang=fr&lang=fr Drittes u. viertes Heft] (1924)
**Jg. 30, nº [https://www.a-z.lu/discovery/fulldisplay?docid=alma9921978923807251&context=L&vid=352LUX_BIBNET_NETWORK:BIBNET_UNION&search_scope=DN_and_CI&tab=DiscoveryNetwork&lang=fr&lang=fr Fünftes u. sechstes Heft] (1924)
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Stad Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Bauwierker 1873]]
jtd6j1qrt1aebcffxtyvuubk3d9knui
2676851
2676807
2026-05-03T16:06:17Z
GilPe
14980
/* Medezinesch Offer */
2676851
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol}}
[[File:Soldats allemands blessés à Eich.jpg|thumb|Am Éischte Weltkrich goufen däitsch…]]
[[File:Soldats français blessés à Eich, Paul Kutter, 1914.jpg|thumb|a franséisch Zaldoten am Eecher Spidol behandelt.]]
Den '''CHL Eich''' oder '''CHL Eech''' ass en allgemengt ëffentlecht [[Spidol]] am Quartier [[Eech (Stad Lëtzebuerg)|Eech]] vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], dat zum [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlechen Etablissement]] [[Centre hospitalier de Luxembourg|''Centre hospitalier'']] gehéiert. Et ass och nach ënnert de fréieren Nimm '''Clinique d'Eich''', '''Eecher Klinick''' oder '''Fondation Norbert-Metz''' bekannt.
==Geschicht ==
D'Geschicht vun deem, wat mer haut als „Eecher Klinick“ kennen, ass enk mat der sozial-karitativer Entwécklung vun der [[Gemeng Eech]] am 19. an 20. Joerhonnert verbonnen. D'Initiativ fir dës Gesondheets- a Sozialstruktur geet op de Politiker an Industriellen [[Norbert Metz]] zeréck.
=== Ausgankssituatioun ===
D'Géigend, wou déi haiteg Klinick steet, war am Joer 1868 nach eng einfach [[Wiss]], wou d'Kanner gespillt hunn an d'[[Kiermes]] ofgehale gouf. Net wäit dovun ewech hat d'Gesellschaft [[Metz & Cie]] 1865 laanscht d'Uelzecht d'[[Dummeldenger Schmelz]] gebaut, déi séier gewuess ass. Fir d'Schlaken aus den [[Héichuewen|Héichiewen]] ofzelueden, gouf d'Wiss opkaaft a mat de Schlaken opgefëllt, bis e flaachen Terrain gläichen der Strooss entstanen ass. Et kann een unhuelen, datt deemools schonn dru geduecht gouf, den opgefëllten Terrain als Basis fir e spéidert Spidol ze gebrauchen, well déi provisoresch Krankestatioun an der Schmelz ze kleng gouf.
=== Grënnung vum Spidol ===
Nom [[Däitsch-Franséische Krich|däitsch-franséisch Krich]] vun 1870/71 hunn d'Bridder Metz ([[Auguste Metz|Auguste]], [[Charles Metz|Charles]] an [[Norbert Metz|Norbert]]) decidéiert, e geraimegt Gebai um genannten Terrain ze bauen. De Bau, deen no de Pläng vum Funk tëscht 1871 an 1872 realiséiert gouf, ass uganks 1873 als Spidol, Weesenhaus an Hospiz fir al a schwaach Leit ënnert dem Numm ''Saint-Joseph'' opgaangen. D'Spidol war virun allem mä net exklusiv fir d'Aarbechter vun der [[Eecher Schmelz]]<ref>Georges Kieffer, « Aus der Chronik der Stiftung Norbert Metz in Eich », ''Ons Hémecht'', 1924, n<sup>o</sup> 1, p. 44‑50.</ref>. D'Haus gouf vum ''Dammeveräin'' aus der [[Par]] [[Weimeschkierch]] geleet; de Veräi stoung ënnert der Leedung vum [[Paschtouer]] Wahl a bestoung just aus Dammen aus der [[Metz (Famill)|Famill Metz]].
=== Éischt Schwësteren ===
Scho virum Bau vum Spidol war d'<nowiki/>''Schwëster Theonilla'' (a vun 1870 un och d'<nowiki/>''Schwëster Daniel'') aus dem [[Schwëstere vun der Doctrine chrétienne|Uerde vun der]] [[Schwëstere vun der Doctrine chrétienne|Doctrinne chrétienne]] als Krankefleegerin zu Eech aktiv. Den Dammeveräin huet d'Theonilla, d'Daniel an nach eng drëtt, d'<nowiki/>''Schwëster Bernard'' mam Féiere vum Stot an der Fleeg vun de Bewunner vum Haus beoptraagt. Méi spéit krut d'Haus och nach eng ''Oberin'', d'''Schoulschwëster Marie Gury''. No e puer Joer hunn d'Schwësteren hir Plaz – wéinst Onstëmmegkeete mam Verwaltungsrot – awer opginn. An hir Plaz koume véier Schwëstere vun de [[Kongregatioun vun de Baarmhäerzege Schwëstere vum Hellege Karl Borromäus|Borromäerinne]] vun Tréier. Déi ufänglech anti-däitsch Stëmmung (nom Krich vun 1870/71) konnt awer séier iwwerwonne ginn, absënns wéinst dem Fachwëssen, dem Opfersënn an dem feinen Optriede vun de Schwësteren.
=== Bitz- a Sonndesschoul ===
D'Schwësteren hunn och eng Bitzschoul gefouert, an där d'Meedercher [[Bitzen]] an aner Handaarbechte geléiert hunn a sech esou e puer Sue verdénge konnten, ouni datt se hu missen an der Fabrick schaffen. Fir d'Bitzschoul gouf 1877 e Fligel un d'Haus bäigebaut; zugläich konnten dunn um éischte Stack en Operatiounssall a véier Krankenzëmmeren ageriicht ginn.
1878 gouf eng Sonndesschoul fir Meedercher opgemaach, wou se [[Däitsch]], [[Franséisch]] a [[Rechnen|Rechne]] bäibruecht kruten. Tëscht 40 a 50 Schülerinnen ware sonndes no der Vesper an de Coursen. D'Regierung huet de Schwësteren hir Aarbecht mat 200 [[Lëtzebuerger Frang|Frang]] pro Joer subventionéiert.
1910, mat der Aféierung vun den obligatoresche staatleche Weiderbildungscoursen, gouf d'Eecher Sonndesschoul ofgeschaaft.
=== Schmelzdokteren ===
Uganks hunn d'Dokteren aus der Ëmgéigend d'Patienten am Saint-Josehh behandelt. Den Dr [[August Faber]] war den éischten, deen e Kontrakt mat der Schmelz hat a sech drëm gekëmmert huet, fir d'Aarbechter z'ënnersichen ier s'agestallt goufen, en huet d'Beamte vun der Schmelz bannent a baussent dem Spidol an déi hospitaliséiert Aarbechter gratis behandelt; e gouf vun der Direktioun vun der Schmelz bezuelt.
Den éischten Dokter, dee vun der Schmelz agestallt gouf, war den [[Édouard Mayrisch]]; en ass just e puer Méint nodeems en agestallt gi war zu Tréier gestuerwen. Dem Mayrisch säin Nofollger gouf de [[Jean-Pierre Nuel]], de vun 1873 bis 1877 am Eecher Spidol geschafft huet.
Vun 1877 bis 1883 huet sech de stadbekannte Dokter [[Victor Alesch]] ëm d'Patiente vun der Schmelz an aus der Klinick gekëmmert, déi hien entweeder bei sech an der [[Groussgaass (Stad Lëtzebuerg)|Groussgaass]] oder am Spidol behandelt huet. 1883 huet den [[Auguste Weber]], deen eng Praxis zu Eech opgemaach hat, d'Nofolleg iwwerholl. Zesumme mam Dr [[Martin Klein]] huet hien déi éischt Operatiounen am ''Saint-Joseph'' gemaach. Dat Joer drop ass hien an d'Stad geplënnert an am November 1844 krut den Dr [[August Faber]] d'Plaz am Spiol. E war als gudde Medezinner bekannt, deen déi Aarm dacks gratis behandelt huet; seng Popularitéit ass wäit iwwer Eech erausgaangen. En ass am Joer 1901 gestuerwen.
1901 ass den Auguste Weber nees op Eech geplënnert a gouf als Schmelzdokter agestallt; en huet awer och nach all Dag Consultatiounen an der [[Clinique Sainte-Élisabeth|Elisabetherinneklinick]] an der Stad gehalen. 1920 huet hien d'Eecher Schmelz aus Gesondheetsgrënn opginn, awer nach a senger Wunneng zu Eech praktizéiert.
Am September 1920 gouf de [[Johann Faber]], e Bouf vum August, den neien Dokter op der Schmelz.
=== Schwësteren ''Oberin'' ===
Als Schwëster ''Oberin'' waren zu Eech am Déngscht:
* 1874 – 1884: Schwëster ''Johanna Müller'': ënnert hier gouf de rietse Säitefligel mat der Bitzschoul gebaut an duerno nach deen an der Mëtt an et gouf och eng [[Apdikt]] ageriicht;
* 1884 – 1890: Schwëster O''swalda Bröckerhoff'': 1889 gouf d'[[Kapell]] vum Spidol ageseent;
* 1890: Schwëster ''Carola'';
* 1891 – 1895: Schwëster ''Johanna Müller'': fir dem Spidol nei Recetten z'erméiglechen, huet si eng Haushaltungsschoul opgemaach. Et goufen Ekonomiessäll ageriicht, e Stall, en Héngerhaff an eng Veranda gebaut. D'''Haus Eppelbach'', dat vis-à-vis vum Spidol stoung, gouf kaaft, ofgerappt an et gouf e Pensionat do gebaut, dat de 25. Oktober 1895 opgemaach huet; d'Schwëster Johanna huet d'Leedung iwwerholl;
* 1895 – 1896: Schwëster ''Heribailda von Löhlöffel'': si huet d'Spidol no strenge Reegele geleet;
* 1898 – 1904: Schwëster O''swalda Bröckerhoff'': de sougenannten „Neibau“ gouf 1899 vergréissert an d'Kapell dekoréiert (1904);
* 1904 – : Schwëster ''Cölestine'',
=== Fondatioun Norbert Metz ===
Nodeems de Grënner vum Spidol, den Norbert Metz, den 28. November 1885 gestuerwe war, huet seng Wittfra d'Spidol 1891 vun der Metz & Cie fir 25.000 Frang zu follgende Konditiounen ofkaaft:
* et sollen ëmmer zéng Better fir d'Personal vun der Schmelz reservéiert sinn;
* fir d'Aarbechter soll den Openthalt am Spidol – inklusiv Iessen, Ënnerkonft, Luucht, Hëtzt a medezinesch Versuergung – fir 2,50 Frang den Dag verrechent ginn;
* am Fall vun enger ustiechender Krankheet mussen – wann néideg – all d'Raimlechkeete vum Spidol fir d'Firma Metz zur Verfügung stoen.
Nieft dem Spidol huet d'Wittfra Metz och den Eecher Bësch mat Parzellen niewendrun, enger Wiss an engem Pëtz kaaft. Mat engem Akt vum 1. Oktober 1892 huet si d'Spidol mat allem ronderëm dem Lëtzebuerger Staat geschenkt. D'Schenkung war ë. a. u follgend Konditioune geknëppt:
* d'Spidol soll nom Grënner „Fondatioun Norbert Metz“ genannt ginn an et soll de selwechten Zweck erfëlle wéi virdrun: Spidol, Hospice, Weesenhaus, Bitz- an Haushaltungsschoul;
* déi zéng Better fir d'Personal vun der Schmelz musse reservéiert bleiwen;
* den Aarmebüro vun Eech kann decidéiere wéi eng Weesekanner zu Laaschte vun der Fondatioun opgeholl ginn.
Do dernieft war festgehale ginn, datt dem Spidol säi Stot weiderhi vun de [[Kongregatioun vun de Baarmhäerzege Schwëstere vum Hellege Karl Borromäus|Borromäerinnen]]-Schwëstere sollt assuréiert ginn, déi zënter der Grënnung vun der Institutioun domat beoptraagt waren an datt d'Albertine Metz-Tesch Zäit hires Liewen den Notzen (''usufruit'') vum Spidol hätt.
=== Staatlech Verwaltungskommissioun ===
Nodeem dem Norbert Metz seng Fra Albertine Tesch an och hir gemeinsam Duechter Cécile am Joer 1901 gestuerwe waren, ass d'Fondatioun ganz un de Staat iwwergaangen. De Staat huet doropshin eng Verwaltungskommissioun agesat, déi sech ë. a. ëm d'Verméigen an d'Akommes vun der Stëftung, d'Gestioun, den Ënnerhalt an d'Fleeg vun de Gebaier asw. këmmere sollt.
=== Entwécklung no 1925 ===
{{Kapitel Info feelt}}
Vun 1926 bis 1928 ass d'Klinik vergréissert a moderniséiert ginn.<ref>Georges Kieffer, « Einen Rundgang durch eine neue Klinik », ''Luxemburger Wort'', 19 novembre 1928, p. 15.</ref>
Op Basis vun enger Konventioun vum 14. Juli 2003 ass d'[[Eech (Stad Lëtzebuerg)|Eecher]] Klinick op den 1. Januar 2004 mam Centre hospitalier fusionéiert<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/agd/2003/10/03/n2/jo|Titel=Arrêté grand-ducal du 3 octobre 2003 portant intégration et rattachement des services hospitaliers de la Clinique d'Eich, Fondation Norbert Metz, au Centre Hospitalier de Luxembourg|Gekuckt=02.05.20265|Datum=03.10.2003|Wierk=ata.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
== Medezinesch Offer ==
Am CHL Eech ginn ë. a. follgend Servicer ugebueden<ref>{{Citation|URL=https://centre.chl.lu/fr/services?clinic=centre&category=&keyword=|Titel=Services cliniques {{!}} CHL|Gekuckt=2026-05-03|Wierk=centre.chl.lu}}</ref>:
{{Div col|cols=2}}
* [[Anästhesie]] / [[Reanimatioun]]
* [[Diethetik]]
* [[Mospigelung|Gastroskopie]]
* [[Geriatrie]]
* [[Hals-Nuesen-Oueren-Heelkonscht]]
* idem fir Kanner
* [[Kardiologie]] an [[Echokardiografie]]
* [[Kinesitherapie]]
* Klinick vun der [[Fettleibegkeet]]
* [[Médecine interne]]
* [[Ophtalmologie]]
* [[Orthopedie]]
* [[Palliativfleeg]]
* [[Physikalesch Medezin]]
* [[Plastesch Chirurgie]] / Chirurgie vun der [[Hand]]
* ''Scanning ''(imagerie médicale)
* Sportsklinick mat der ''Sports Concussion Clinic''
{{Div col end}}
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
=== Quell, wou net anescht uginn: ===
*Georg Kieffer, ''Aus der Chronik der Stiftung Norbert Metz in Eich'', [[Hémecht|Ons Hémecht]]
**Jg. 30, nº [https://www.a-z.lu/discovery/fulldisplay?docid=alma9921978601907251&context=L&vid=352LUX_BIBNET_NETWORK:BIBNET_UNION&search_scope=DN_and_CI&tab=DiscoveryNetwork&lang=fr&lang=fr Erstes u. zweites Heft] (1924)
**Jg. 30, nº [https://www.a-z.lu/discovery/fulldisplay?docid=alma9921978372907251&context=L&vid=352LUX_BIBNET_NETWORK:BIBNET_UNION&search_scope=DN_and_CI&tab=DiscoveryNetwork&lang=fr&lang=fr Drittes u. viertes Heft] (1924)
**Jg. 30, nº [https://www.a-z.lu/discovery/fulldisplay?docid=alma9921978923807251&context=L&vid=352LUX_BIBNET_NETWORK:BIBNET_UNION&search_scope=DN_and_CI&tab=DiscoveryNetwork&lang=fr&lang=fr Fünftes u. sechstes Heft] (1924)
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Stad Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Bauwierker 1873]]
7yxftu5qql0ivgajw5f770b43cfqof5
2676858
2676851
2026-05-03T16:42:34Z
GilPe
14980
/* Um Spaweck */ +Navigatioun
2676858
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol}}
[[File:Soldats allemands blessés à Eich.jpg|thumb|Am Éischte Weltkrich goufen däitsch…]]
[[File:Soldats français blessés à Eich, Paul Kutter, 1914.jpg|thumb|a franséisch Zaldoten am Eecher Spidol behandelt.]]
Den '''CHL Eich''' oder '''CHL Eech''' ass en allgemengt ëffentlecht [[Spidol]] am Quartier [[Eech (Stad Lëtzebuerg)|Eech]] vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], dat zum [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlechen Etablissement]] [[Centre hospitalier de Luxembourg|''Centre hospitalier'']] gehéiert. Et ass och nach ënnert de fréieren Nimm '''Clinique d'Eich''', '''Eecher Klinick''' oder '''Fondation Norbert-Metz''' bekannt.
==Geschicht ==
D'Geschicht vun deem, wat mer haut als „Eecher Klinick“ kennen, ass enk mat der sozial-karitativer Entwécklung vun der [[Gemeng Eech]] am 19. an 20. Joerhonnert verbonnen. D'Initiativ fir dës Gesondheets- a Sozialstruktur geet op de Politiker an Industriellen [[Norbert Metz]] zeréck.
=== Ausgankssituatioun ===
D'Géigend, wou déi haiteg Klinick steet, war am Joer 1868 nach eng einfach [[Wiss]], wou d'Kanner gespillt hunn an d'[[Kiermes]] ofgehale gouf. Net wäit dovun ewech hat d'Gesellschaft [[Metz & Cie]] 1865 laanscht d'Uelzecht d'[[Dummeldenger Schmelz]] gebaut, déi séier gewuess ass. Fir d'Schlaken aus den [[Héichuewen|Héichiewen]] ofzelueden, gouf d'Wiss opkaaft a mat de Schlaken opgefëllt, bis e flaachen Terrain gläichen der Strooss entstanen ass. Et kann een unhuelen, datt deemools schonn dru geduecht gouf, den opgefëllten Terrain als Basis fir e spéidert Spidol ze gebrauchen, well déi provisoresch Krankestatioun an der Schmelz ze kleng gouf.
=== Grënnung vum Spidol ===
Nom [[Däitsch-Franséische Krich|däitsch-franséisch Krich]] vun 1870/71 hunn d'Bridder Metz ([[Auguste Metz|Auguste]], [[Charles Metz|Charles]] an [[Norbert Metz|Norbert]]) decidéiert, e geraimegt Gebai um genannten Terrain ze bauen. De Bau, deen no de Pläng vum Funk tëscht 1871 an 1872 realiséiert gouf, ass uganks 1873 als Spidol, Weesenhaus an Hospiz fir al a schwaach Leit ënnert dem Numm ''Saint-Joseph'' opgaangen. D'Spidol war virun allem mä net exklusiv fir d'Aarbechter vun der [[Eecher Schmelz]]<ref>Georges Kieffer, « Aus der Chronik der Stiftung Norbert Metz in Eich », ''Ons Hémecht'', 1924, n<sup>o</sup> 1, p. 44‑50.</ref>. D'Haus gouf vum ''Dammeveräin'' aus der [[Par]] [[Weimeschkierch]] geleet; de Veräi stoung ënnert der Leedung vum [[Paschtouer]] Wahl a bestoung just aus Dammen aus der [[Metz (Famill)|Famill Metz]].
=== Éischt Schwësteren ===
Scho virum Bau vum Spidol war d'<nowiki/>''Schwëster Theonilla'' (a vun 1870 un och d'<nowiki/>''Schwëster Daniel'') aus dem [[Schwëstere vun der Doctrine chrétienne|Uerde vun der]] [[Schwëstere vun der Doctrine chrétienne|Doctrinne chrétienne]] als Krankefleegerin zu Eech aktiv. Den Dammeveräin huet d'Theonilla, d'Daniel an nach eng drëtt, d'<nowiki/>''Schwëster Bernard'' mam Féiere vum Stot an der Fleeg vun de Bewunner vum Haus beoptraagt. Méi spéit krut d'Haus och nach eng ''Oberin'', d'''Schoulschwëster Marie Gury''. No e puer Joer hunn d'Schwësteren hir Plaz – wéinst Onstëmmegkeete mam Verwaltungsrot – awer opginn. An hir Plaz koume véier Schwëstere vun de [[Kongregatioun vun de Baarmhäerzege Schwëstere vum Hellege Karl Borromäus|Borromäerinne]] vun Tréier. Déi ufänglech anti-däitsch Stëmmung (nom Krich vun 1870/71) konnt awer séier iwwerwonne ginn, absënns wéinst dem Fachwëssen, dem Opfersënn an dem feinen Optriede vun de Schwësteren.
=== Bitz- a Sonndesschoul ===
D'Schwësteren hunn och eng Bitzschoul gefouert, an där d'Meedercher [[Bitzen]] an aner Handaarbechte geléiert hunn a sech esou e puer Sue verdénge konnten, ouni datt se hu missen an der Fabrick schaffen. Fir d'Bitzschoul gouf 1877 e Fligel un d'Haus bäigebaut; zugläich konnten dunn um éischte Stack en Operatiounssall a véier Krankenzëmmeren ageriicht ginn.
1878 gouf eng Sonndesschoul fir Meedercher opgemaach, wou se [[Däitsch]], [[Franséisch]] a [[Rechnen|Rechne]] bäibruecht kruten. Tëscht 40 a 50 Schülerinnen ware sonndes no der Vesper an de Coursen. D'Regierung huet de Schwësteren hir Aarbecht mat 200 [[Lëtzebuerger Frang|Frang]] pro Joer subventionéiert.
1910, mat der Aféierung vun den obligatoresche staatleche Weiderbildungscoursen, gouf d'Eecher Sonndesschoul ofgeschaaft.
=== Schmelzdokteren ===
Uganks hunn d'Dokteren aus der Ëmgéigend d'Patienten am Saint-Josehh behandelt. Den Dr [[August Faber]] war den éischten, deen e Kontrakt mat der Schmelz hat a sech drëm gekëmmert huet, fir d'Aarbechter z'ënnersichen ier s'agestallt goufen, en huet d'Beamte vun der Schmelz bannent a baussent dem Spidol an déi hospitaliséiert Aarbechter gratis behandelt; e gouf vun der Direktioun vun der Schmelz bezuelt.
Den éischten Dokter, dee vun der Schmelz agestallt gouf, war den [[Édouard Mayrisch]]; en ass just e puer Méint nodeems en agestallt gi war zu Tréier gestuerwen. Dem Mayrisch säin Nofollger gouf de [[Jean-Pierre Nuel]], de vun 1873 bis 1877 am Eecher Spidol geschafft huet.
Vun 1877 bis 1883 huet sech de stadbekannte Dokter [[Victor Alesch]] ëm d'Patiente vun der Schmelz an aus der Klinick gekëmmert, déi hien entweeder bei sech an der [[Groussgaass (Stad Lëtzebuerg)|Groussgaass]] oder am Spidol behandelt huet. 1883 huet den [[Auguste Weber]], deen eng Praxis zu Eech opgemaach hat, d'Nofolleg iwwerholl. Zesumme mam Dr [[Martin Klein]] huet hien déi éischt Operatiounen am ''Saint-Joseph'' gemaach. Dat Joer drop ass hien an d'Stad geplënnert an am November 1844 krut den Dr [[August Faber]] d'Plaz am Spiol. E war als gudde Medezinner bekannt, deen déi Aarm dacks gratis behandelt huet; seng Popularitéit ass wäit iwwer Eech erausgaangen. En ass am Joer 1901 gestuerwen.
1901 ass den Auguste Weber nees op Eech geplënnert a gouf als Schmelzdokter agestallt; en huet awer och nach all Dag Consultatiounen an der [[Clinique Sainte-Élisabeth|Elisabetherinneklinick]] an der Stad gehalen. 1920 huet hien d'Eecher Schmelz aus Gesondheetsgrënn opginn, awer nach a senger Wunneng zu Eech praktizéiert.
Am September 1920 gouf de [[Johann Faber]], e Bouf vum August, den neien Dokter op der Schmelz.
=== Schwësteren ''Oberin'' ===
Als Schwëster ''Oberin'' waren zu Eech am Déngscht:
* 1874 – 1884: Schwëster ''Johanna Müller'': ënnert hier gouf de rietse Säitefligel mat der Bitzschoul gebaut an duerno nach deen an der Mëtt an et gouf och eng [[Apdikt]] ageriicht;
* 1884 – 1890: Schwëster O''swalda Bröckerhoff'': 1889 gouf d'[[Kapell]] vum Spidol ageseent;
* 1890: Schwëster ''Carola'';
* 1891 – 1895: Schwëster ''Johanna Müller'': fir dem Spidol nei Recetten z'erméiglechen, huet si eng Haushaltungsschoul opgemaach. Et goufen Ekonomiessäll ageriicht, e Stall, en Héngerhaff an eng Veranda gebaut. D'''Haus Eppelbach'', dat vis-à-vis vum Spidol stoung, gouf kaaft, ofgerappt an et gouf e Pensionat do gebaut, dat de 25. Oktober 1895 opgemaach huet; d'Schwëster Johanna huet d'Leedung iwwerholl;
* 1895 – 1896: Schwëster ''Heribailda von Löhlöffel'': si huet d'Spidol no strenge Reegele geleet;
* 1898 – 1904: Schwëster O''swalda Bröckerhoff'': de sougenannten „Neibau“ gouf 1899 vergréissert an d'Kapell dekoréiert (1904);
* 1904 – : Schwëster ''Cölestine'',
=== Fondatioun Norbert Metz ===
Nodeems de Grënner vum Spidol, den Norbert Metz, den 28. November 1885 gestuerwe war, huet seng Wittfra d'Spidol 1891 vun der Metz & Cie fir 25.000 Frang zu follgende Konditiounen ofkaaft:
* et sollen ëmmer zéng Better fir d'Personal vun der Schmelz reservéiert sinn;
* fir d'Aarbechter soll den Openthalt am Spidol – inklusiv Iessen, Ënnerkonft, Luucht, Hëtzt a medezinesch Versuergung – fir 2,50 Frang den Dag verrechent ginn;
* am Fall vun enger ustiechender Krankheet mussen – wann néideg – all d'Raimlechkeete vum Spidol fir d'Firma Metz zur Verfügung stoen.
Nieft dem Spidol huet d'Wittfra Metz och den Eecher Bësch mat Parzellen niewendrun, enger Wiss an engem Pëtz kaaft. Mat engem Akt vum 1. Oktober 1892 huet si d'Spidol mat allem ronderëm dem Lëtzebuerger Staat geschenkt. D'Schenkung war ë. a. u follgend Konditioune geknëppt:
* d'Spidol soll nom Grënner „Fondatioun Norbert Metz“ genannt ginn an et soll de selwechten Zweck erfëlle wéi virdrun: Spidol, Hospice, Weesenhaus, Bitz- an Haushaltungsschoul;
* déi zéng Better fir d'Personal vun der Schmelz musse reservéiert bleiwen;
* den Aarmebüro vun Eech kann decidéiere wéi eng Weesekanner zu Laaschte vun der Fondatioun opgeholl ginn.
Do dernieft war festgehale ginn, datt dem Spidol säi Stot weiderhi vun de [[Kongregatioun vun de Baarmhäerzege Schwëstere vum Hellege Karl Borromäus|Borromäerinnen]]-Schwëstere sollt assuréiert ginn, déi zënter der Grënnung vun der Institutioun domat beoptraagt waren an datt d'Albertine Metz-Tesch Zäit hires Liewen den Notzen (''usufruit'') vum Spidol hätt.
=== Staatlech Verwaltungskommissioun ===
Nodeem dem Norbert Metz seng Fra Albertine Tesch an och hir gemeinsam Duechter Cécile am Joer 1901 gestuerwe waren, ass d'Fondatioun ganz un de Staat iwwergaangen. De Staat huet doropshin eng Verwaltungskommissioun agesat, déi sech ë. a. ëm d'Verméigen an d'Akommes vun der Stëftung, d'Gestioun, den Ënnerhalt an d'Fleeg vun de Gebaier asw. këmmere sollt.
=== Entwécklung no 1925 ===
{{Kapitel Info feelt}}
Vun 1926 bis 1928 ass d'Klinik vergréissert a moderniséiert ginn.<ref>Georges Kieffer, « Einen Rundgang durch eine neue Klinik », ''Luxemburger Wort'', 19 novembre 1928, p. 15.</ref>
Op Basis vun enger Konventioun vum 14. Juli 2003 ass d'[[Eech (Stad Lëtzebuerg)|Eecher]] Klinick op den 1. Januar 2004 mam Centre hospitalier fusionéiert<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/agd/2003/10/03/n2/jo|Titel=Arrêté grand-ducal du 3 octobre 2003 portant intégration et rattachement des services hospitaliers de la Clinique d'Eich, Fondation Norbert Metz, au Centre Hospitalier de Luxembourg|Gekuckt=02.05.20265|Datum=03.10.2003|Wierk=ata.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
== Medezinesch Offer ==
Am CHL Eech ginn ë. a. follgend Servicer ugebueden<ref>{{Citation|URL=https://centre.chl.lu/fr/services?clinic=centre&category=&keyword=|Titel=Services cliniques {{!}} CHL|Gekuckt=2026-05-03|Wierk=centre.chl.lu}}</ref>:
{{Div col|cols=2}}
* [[Anästhesie]] / [[Reanimatioun]]
* [[Diethetik]]
* [[Mospigelung|Gastroskopie]]
* [[Geriatrie]]
* [[Hals-Nuesen-Oueren-Heelkonscht]]
* idem fir Kanner
* [[Kardiologie]] an [[Echokardiografie]]
* [[Kinesitherapie]]
* Klinick vun der [[Fettleibegkeet]]
* [[Médecine interne]]
* [[Ophtalmologie]]
* [[Orthopedie]]
* [[Palliativfleeg]]
* [[Physikalesch Medezin]]
* [[Plastesch Chirurgie]] / Chirurgie vun der [[Hand]]
* ''Scanning ''(imagerie médicale)
* Sportsklinick mat der ''Sports Concussion Clinic''
{{Div col end}}
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
=== Quell, wou net anescht uginn: ===
*Georg Kieffer, ''Aus der Chronik der Stiftung Norbert Metz in Eich'', [[Hémecht|Ons Hémecht]]
**Jg. 30, nº [https://www.a-z.lu/discovery/fulldisplay?docid=alma9921978601907251&context=L&vid=352LUX_BIBNET_NETWORK:BIBNET_UNION&search_scope=DN_and_CI&tab=DiscoveryNetwork&lang=fr&lang=fr Erstes u. zweites Heft] (1924)
**Jg. 30, nº [https://www.a-z.lu/discovery/fulldisplay?docid=alma9921978372907251&context=L&vid=352LUX_BIBNET_NETWORK:BIBNET_UNION&search_scope=DN_and_CI&tab=DiscoveryNetwork&lang=fr&lang=fr Drittes u. viertes Heft] (1924)
**Jg. 30, nº [https://www.a-z.lu/discovery/fulldisplay?docid=alma9921978923807251&context=L&vid=352LUX_BIBNET_NETWORK:BIBNET_UNION&search_scope=DN_and_CI&tab=DiscoveryNetwork&lang=fr&lang=fr Fünftes u. sechstes Heft] (1924)
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Stad Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Bauwierker 1873]]
dvpjm1q5rtvy6skrq3rm38d7b5sk4qk
Wikipedia Diskussioun:WikiProjet Eng Richtlinn pro Mount/Schreifweisen op der Wikipedia
5
175620
2676831
2676733
2026-05-03T15:00:20Z
Cayambe
1247
/* */ Äntweren
2676831
wikitext
text/x-wiki
Import vum Sujet „Lycée Michel Lucius“ an der Versioun vum 1. Mee 2026, 09:21:37 vun der [[Benotzer Diskussioun:Puscas|Benotzer Diskussiounsäit:Puscas]] heihinn | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:40, 1. Mee 2026 (UTC)
Moie Puscas, de '''Lycée Michel Lucius''' gëtt ouni Bindestrech geschriwwen. Kuck mol op der Säit vum Lycée a vum Ministère. [https://men.public.lu/en/support/annuaire.html?id=659] (Ministère) [https://www.lml.lu/] (Säit vum Lycée) | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 07:19, 30. Abr. 2026 (UTC)
:Salut, bei de Schoulen gouf souweit wéi ech gesinn, bis elo ëmmer d'Bindestréch-Reegel ugewendt, héchswarscheinlech wéinst engem allgemenge Konsens vun den lb. Wikipedianer, egal wéi d'Schoule sech (warscheinlech mat falscher Schreifweis) selwer nennen. Wann ech mech gutt kann erënnere gouf dat schonn eng Kéier op der Wiki durchgeknat. Déi aner Schoulen gi jo och mat Bindestréch geschriwwen obschonn een do do och um Internet oder an hire Publikatiounen heiasndo den Numm ouni Bindestréch fënnt. Firwat soll dann hei eng Ausnam gemaach ginn? Ech ginn dervun aus datt de Prinzip vun der franséischer Schreifweis bei Nimm mat franséische Wierder (''Lorsqu'un nom d'école est composé de plusieurs éléments (par exemple un nom de personne), il est courant d'utiliser des traits d'union pour lier le nom propre'') an dee vun der Däitscher bei Nimm mat däitsche Wierder ugewendt gëtt wou tëscht alles e Bindestréch kënnt (''Besteht der Name der Schule aus Vor- und Nachname, werden diese durch Bindestriche verbunden, z.B. Friedrich-Schiller-Gymnasium oder Leonardo-da-Vinci-Schule''). --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 09:04, 30. Abr. 2026 (UTC)
::Gutt méiglech datt dat esou ass wat zwar kee Sënn ergëtt. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 09:40, 30. Abr. 2026 (UTC)
:::Wat géif dann denger Meenung no e Sënn erginn? --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 10:25, 30. Abr. 2026 (UTC)
::::Wann een deen/déi offiziellen Numm/Nimm hëlt. De Lycée Nic-Biver oder de Lycée Michel-Rodange gi jo mat engem Bindestréch geschriwwen, de Lycée Michel Lucius eeben net. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 10:56, 30. Abr. 2026 (UTC)
:::::Hues de déi aner ausser dem Biever an dem Rodange dann och gekuckt? --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 11:56, 30. Abr. 2026 (UTC)
::::::Jo, gerad gemaach. D'''École privée Sainte Anne Ettelbruck, École privée Marie Consolatrice, d'Lycéeën Aline Mayrich, Edward Steichen, Guillaume Kroll, Hubert Clément, Mathias Adam, Emile Metz, Josy Barthel, an den Nordstad Lycée'' ginn ouni Bindestréch geschriwwen. Den ''Atert-Lycée, de Schengen-Lycée an de Robert-Schuman'' gi beispillsweis mat engem Bindestréch geschriwwen. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 12:13, 30. Abr. 2026 (UTC)
:::::::An all déi hunn op der Wiki e Bindestréch. Do froen ech mech da firwat wuel? Ech hunn dat Gespréich hei mol um Stamminet verlinkt fir datt aner Leit och hir Meenung solle soen. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 12:30, 30. Abr. 2026 (UTC)
::::::::Okee, super. Dat froen ech mech och. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 12:35, 30. Abr. 2026 (UTC)
Mëtteg,
Jo, déi Diskussioun gouf schonn e puermol gefouert; kuckt z. B. hei:
*[https://lb.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:De_Stamminee/Archiv2013/Abr%C3%ABll-Juni#Stroossen-_a_Plazennimm:_Korrekt_frans%C3%A9isch_Schreifweis,_Bindestr%C3%A9ch_oder_net Stroossen-_a_Plazennimm:_Korrekt_franséisch_Schreifweis,_Bindestréch_oder_net]
*[https://lb.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:De_Stamminee/Archiv_2015/Oktober-Dezember#Avenuen,_Boulevarden_a_Stroossen_an_der_Stad_-_a_soss_zu_L%C3%ABtzebuerg Avenuen, Boulevarden a Stroossen an der Stad - a soss zu Lëtzebuerg]
Et gouf och proposéiert dat Ganzt am Kapitel op der Säit [[Wikipedia:Eis Schreifweis]] z'offizialiséieren, mä ech mengen, dat gouf vergiess; kuckt dozou hei:
*[[Wikipedia:De Stamminee/Archiv 2019/Abrëll-September#Eis_Schreifweis:_Nei_Sektioun_fir_Eegennimm|Nei Sektioun fir Eegennimm]]
Am Fong ware mer eis eens, déi fr. Schreifweis ze huelen, och wann se zu Lëtzebuerg net esou gängeg ass: also „Lycée Michel-Rodange“ oder „École internationale Gaston-Thorn“ mat Bindestréch.
{{Zitat|Le trait d’union unit les éléments des mots composés. (…) On le met dans le nom donné à des voies (rue, place, pont…), une agglomération, un département. Exemples: Boulevard Victor-HugoRue du Général-de-Gaulle, Ville de Nogent-le-Rotrou.|[https://www.legifrance.gouv.fr/contenu/Media/Files/autour-de-la-loi/legislatif-et-reglementaire/charte_typographique_jo_janvier_2021.pdf Charte orthotypographique du Journal officiel], S. 19}} | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:46, 30. Abr. 2026 (UTC)
:Menger Meenung no sollt een, wann een eng Kéier e Konsens fonnt huet, deen net ouni Grond erëm ëmänneren, mee an deem heite Fall ergëtt dee Konsens a mengen Ae wierklech kee Sënn, fir dem [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] seng Ausdrocksweis opzegräifen.
:Wann ech den Historique vun deenen Diskussioune richteg iwwerblécken, ass den Haaptgrond, firwat mir op der lbwiki Bindestrécher tëscht Vir- an Nonumm bei Stroossen- oder Lycéesnimm setzen, datt an Texter iwwer d'Orthografie fir déi franséisch Sprooch steet, datt een dat maache soll, obwuel dat net mol a Frankräich selwer Konsens ass, datt op franséische Stroosseschëlter zu engem gudden Deel kee Bindestréch gesat gëtt an an der Belsch de Bindestréch och onüblech ass. Op der lbwiki sollte mer eis net géint dat stellen wat, wat am ''Registre national des localités et des rues'' steet (deen een [https://data.public.lu/fr/datasets/registre-national-des-localites-et-des-rues/ hei] consultéiere kann), wat op de Stroosseschëlder steet, bei postaleschen Adresse benotzt gëtt an allgemeng gängeg Praxis hei am Land ass, et sief dann, mir hätte gutt Grënn dofir. A wann am lëtzebuergeschsproochege Kontext bei Strossennimm an der Praxis ni e Bindestréch gesat gëtt a bei Lycéesnimm an deene meeschte Fäll och net, da gesinn ech net, firwat mer eng Orthografie fir eng friem Sprooch aus engem frieme Land, déi net mol an hirem eigentleche „Gültegkeetsberäich“ systematesch applizéiert gëtt, op der lbwiki forcéiere sollten.
:A mengen Aen ass „Lycée Michel Lucius“ genau sou wéi „Rue Gaston Diderich“ en Eegennumm (''nom propre''), dee fix ass an deem seng Schreifweis een net einfach ännere sollt, well ee mengt, se wier no iergendwelleche Reegele falsch.
:Bei enger Schreifweis wéi „Gaston-Diderich-Strooss“ ass d'Situatioun eng aner, well dat net den Eegennumm vun der Strooss ass, mee eng Zesummesetzung aus engem Persounennumm an engem Substantiv an déi schreift een zesummen, respektiv laut ''Lëtzebuerger Orthografie'', Abschnitt 9.1.1, wann et „laang oder oniwwersiichtlech“ gëtt, mat Bindestréch(er) (hiert Beispill ass „''Beckiusstrooss'', mee: ''Jean-Pierre-Beckius-Strooss''“).
:Dat anert Argument, dat a fréieren Diskussiounen e puer mol genannt gouf, nämlech datt mat engem Bindestréch d'Sortéierung nom éischte Buschtaf vum Numm geschitt, liicht mer net an: D'Sortéierung hänkt dovun of, ob een als Sortéierschlëssel „Gaston Diderich“ oder „Diderich Gaston“ ugëtt, an net dovun, ob ee Bindestréch am Lemma vun der Strooss steet oder net.
:Menger Meenung no sollte mer op [[Wikipedia:Eis Schreifweis]] net offizialiséieren, datt mer ee Bindestréch tëscht Vir- an Nonumm bei Stroossen- a Lycéesnimm setzen, mee amplaz datt mer eis allgemeng un déi gebräichlech Schreifweis vun Eegennimm halen, egal ob se no deenen engen oder deenen anere Krittäre richteg oder falsch geschriwwe sinn. Dobäi sollte Schreifweisen, déi räsonablerweis als offiziell ugesi kënnen, respektéiert ginn. Da maache mer eis d'Liewen och méi einfach, well mer eis net méi Froe mussen, wat fir Reegelen a wat fir Fäll applizéiert gi sollen, fir eng Schreifweis ze modifizéieren, mee just nach, wat den offiziellen oder gebräichlechen Numm a seng Schreifweis ass. Bei Stroosse wieren dat z. B. déi aus dem ''Registre national des localités et des rues''. Bei de Lycéeën ass et manner kloer, wat als offiziell gëlle soll, mee wann een Numm net nëmmen op der Websäit vum Lycée steet, mee och an engem Règlement grand-ducal, dann ass dat fir mech den offiziellen Numm vum Lycée. Mir hunn z. B. op [[Lycée Mathias-Adam]] déi absurd Situatioun, datt mer schreiwen: <blockquote>Den 30. November 2020 krut d'Schoul mam groussherzogleche Reglement vum 30. November 2020 den neien Numm „Lycée Mathias-Adam“{{sup|[4]}}.</blockquote> A wann een dann an d'[https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2020/11/30/a974/jo ''Règlement grand-ducal du 30 novembre 2020''] kucke geet, da steet do
:<blockquote>[...] les mots « Lycée Technique Mathias Adam » sont remplacés par ceux de « Lycée Mathias Adam » .</blockquote>
:Dat ergëtt kee Sënn.
:--[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 21:32, 30. Abr. 2026 (UTC)
::Genee denger Meenung; wa mir eis un déi offiziell Nimm halen ass et méi einfach. Domat maache mir eis d'Liewen net onnéideg schwéier a komplizéiert. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 06:53, 1. Mee 2026 (UTC)
::::Moien déi ganz Diskussioun huet lo sou eng Aussmooss ugeholl datt ech mengen se hätt näischt méi op menger Dikussiounssäit veluer. Ech proposéiere fir se op d'Säit vun Richtlinnen ze transportéieren wou déi Debatt als ''Richtlinn fir d'Schreifweise'' soll weidergefouert ginn. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 07:03, 1. Mee 2026 (UTC)
:::::[[Fichier:Wikipedia like SVG.svg|20px]] | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 07:21, 1. Mee 2026 (UTC)
::::::Mir hunn eis bis elo méi oder manner un déi franséisch Reegele gehalen, wann an engem Stroossennumm, Lycéesnumm asw. en Eegennumm dra virkënnt, d. h. mir hunn de Virnumm-Familljennumm mat Bindestréch geschriwwen (Lycée Aline-Mayrisch, Lycée Guillaume-Kroll, Rue Jean-Pierre-Probst, …). Dat gëtt am Franséischen esou recommandéiert, gradewéi am [https://sip.gouvernement.lu/dam-assets/publications/guide-manuel/minist-etat/sip/guide-de-redaction/guide-de-redaction.pdf Guide de rédaction] vum Lëtzebuerger Staat op der Säit 162:
{{Zitat|Les établissements publics prennent une minuscule à la désignation (abbaye, aéroport, gare, lycée, université, etc.), mais des majuscules et '''des traits d'union au nom propre''' qui suit : l'abbaye du Mont-Saint-Michel, le lycée Louis-le-Grand, le cimetière du Père-Lachaise.}}
::::::An der Annexe 2b vum selwechte Guide (S. 242) sinn och d'Lycéeën opgezielt an do gesäit een och datt Lycée Robert-Schuman, Hubert-Clement a Michel-Rodange do steet. Déi Opzielung baséiert op engem [http://data.legilux.public.lu/eli/etat/adm/agd/1977/11/14/n1 Arrête grand-ducal vun 1977] (deen duerno net weesentlech g'ännert gouf) an deemools waren dat déi dräi eenzeg Lycéeën déi en Eegennumm an der Designatioun haten. Déi Lycéeën déi méi spéit bäikoume sinn also deelweis an de Gesetzestexter ''falsch'' geschriwwe ginn.
::::::Mir halen eis op der Wiki och bei anere Sujeten u franséisch Reegelen oder Recommandatiounen, ouni datt déi vu jidderengem dobaussen esou applizéiert ginn; mir schreiwen École, État, Étienne, … iwwerdeems vun der grousser Majoritéit am Dagdeeglechen Ecole, Etat an Etienne geschriwwe gëtt. Dat selwecht gëllt fir Firmaen oder Veräiner wou mer am Numm just den éischte Buschtaf vum éischte Wuert grouss schreiwen an de Rescht hannendru kleng: also Banque générale (an net Banque Générale).
::::::Wat dem Kadaster säi ''Registre national des adresses'' ugeet, sou sinn déi Adressen och just esou dran opgeholl gi wéi déi eenzel Gemengen d'Strooss genannt hunn. Jo, kaum eng Gemeng schreift e Bindestréch tëscht all Deel vum Numm, mä ass et dowéinst dann awer '''richteg'''? Datt mer am LOD keng Äntwert op d'Fro fanne liicht mer och an, well dee bezitt sech jo éischter op d'Schreifweis vum Lëtzebuergeschen; déi meescht Odonymmen hei am Land sinn awer keng reng Lëtzebuergesch, mä sinn aus dem Franséischen iwwerholl, och wann ech an der Rue de l'Avenir oder am Boulevard Nelson-Mandela wunnen, bleift et à la base e franséischen Numm.
::::::Mir si bis elo gutt mat de Bindestrécher gefuer a solle mMn och derbäi bleiwen; et gouf jo 2019 och schonn e Konsens dozou (hei nach eng Kéier de [[Wikipedia:De Stamminee/Archiv 2019/Abrëll-September#Eis_Schreifweis:_Nei_Sektioun_fir_Eegennimm|Link op déi Diskussioun]]). Mir kënnen eis dann ëmmer op de Guide de rédaction bezéien, dee wuel dat eenzegt Schrëftstéck ass (op d'mannst dat mir bekannt ass) dat sech mam Theema beschäftegt. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:22, 2. Mee 2026 (UTC)
:::::::Gudde Moien och, just e kleng Wuert zur Manéier an zu der Ausso ''dat mécht kee Sënn''. Héi goufe Lemmata geännert, mat der Begrënnung ''dat mécht kee Sënn''. Dozou wëll ech feststellen datt et zanter e puer Joer ee Konsens gëtt (och wann en net op der richtiger Plaz publizéiert gouf) deen deemools vun der Majoritéit vun den aktive Wikipidianer am Sënn vun der Harmonisatioun vun de Lemmata gedroe gouf, an och sou applizéiert gouf. Deemno sollt am Fong och jiddweeree sech dorun orientéieren, soss huet et effektiv ''kee Sënn'' datt sou Decisioune geholl ginn. Punktuell Lemmaen änneren ze goen well dat engem perséinlech net sou an de Krom passt, ass mMn keng gutt Iddi. Wann eppes misst geännert ginn da misst dat op der ganzer Linn geschéien an dann och eréischt wann dee fréiere Konsens mat valabelen Argumenter kontestéiert gouf, an en neie Konsens fonnt gouf. Wat dem Volvox seng Bemierkung zum ''Lycée Mathias Adam'' ugeet datt ''dat kee Sënn ergëtt'', sou kann een do och behaapten datt et kee Sënn ergëtt wann d'Redaktere vum Staat sech net un hir eege Schreifdirektiven halen. Wat d'Stroossennimm ubelaangt do muss ee soen datt déi meescht aus enger Zäit stamen wou a kenger Gemeng e Mënsch sech ëm eng korrekt lëtzebuergesch oder franséisch Schreifweis bekëmmert huet, an och haut gi Stroossen oder Citéen dacks an der regionaler Sprooch geschriwwen, wat dann och express sou gewollt ass, an net als falsch duergestallt ka ginn. Mer gesinn do och, datt z. B. d'Direktiv vum LOD, datt bei geographeschen Nimm déi op ''er'' endegen, getrennt soll geschriwwe ginn, do guer net applizéiert gëtt. Dat just well déi héich offiziell Plazen dacks an der Onméiglechkeet sinn fir dat ëmzebauen an et dofir offiziell falsch geschriwwe stoe bleift. Deemno net alles wat offiziell publizéiert gouf oder gëtt, ass dofir als korrekt Schreifweis unzegesinn. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 11:10, 2. Mee 2026 (UTC)
Moien, déi Diskussioun hei schéngt mer e bësse Richtung OLd School vs New School ze goen: Ech z.B. schléisse mech der Meenung un, dass Schreifreegelen erfonnt a festgeluecht goufen, dass een net bei all Wuert iwwer Meenungen, Goûte, Stëmmungen oder Interpretatioune muss diskutéieren, ma duerch hir Offizialiséierung ee fir allemol weess wou een drun ass. Dass Reegelen hunn, eng Saach ass, se anhalen eng aner, ass näischt neies, widderleet awer net d'Agangspremmiss.
Wann et deemno Schreifweise ginn doruechter, déi sech net un d', nenne mer se "Bindestréch-Reegel", halen, dann ass dat keen Argument, dat als Lemma z'iwwerhuelen, héchstens een dofir, wann déi falsch Schreifweis méi heefeg oder prominnent ass, e Redirekt unzeleeën, an am Aféierungssaz tëscht Klamere kuerz drop hinzeweisen. Besipill: De '''Lycée Jempi-Schmit''' (an eegener Schreifweis och ''Lycée Jempi Schmit''<ref>Link op hir Websäit, o.ä.</ref>) ass e Lycée zu Knapphouschent...
--[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 20:05, 2. Mee 2026 (UTC)
::Moien alleguerten,
::1. wéi hei driwwer gesot: mir haten déi Diskussioun scho viru Joeren, mat der Decisioun, datt mir eis géngen un déi franséissch Schreifreegele fir d'''noms propres'' vu Schoulen, Verwaltungen, Stroossen, asw halen.<br>
::2. De Prinzip ass jo deen heiten: Den Numm vun enger Schoul, enger Verwaltung, asw gëtt duerch e Gesetz oder en Arrêté festgeluecht. D'Schreifweis awer gëtt duerch d'Schreifreegele gereegelt, also an dëse Fäll mat engem Bindestréch, z. B. Lycée Aline-Mayrisch… dat och wann z.B. d’Schoul selwer déi Reegel net anhält (warscheinlech net kennt, wéi ech selwer scho konnt feststellen).
:
::3. Ech sinn also derfir fir d'Bindestréchreegel – merci [[user:Zinneke|Zinneke]] fir den Numm – vu franséischen ''noms propres'' weiderhinn anzehalen.<br>
:Wann een d’Reegelen net anhält, da fällt ee gären an den Arbitraire, eng Kéier esou an dann anescht.
:
::4. Merci [[user:GilPe|GilPe]] fir de Link op de Guide de rédaction vun 2012 vun der lëtzebuerger Regierung, e Guide deen ech virdrun net kannt hunn. Interessant ze gesinn datt si e Verantwortleche vun der Zeirung ''Le Monde'' als Beroder gefrot haten. Déi Zeitung liesen ech zanter ville Joeren a weess datt si systematesch op eng ‘korrekt’ a modern Schreifweis oppassen.
:
::5. Meng Propos: d’Schreifreegele vun de franséischen noms propres, also d’Bindestréchreegel an och d’Grouss/Klengschreiwung – z.B. Administration de la nature et des forêts, Musée national d’histoire naturelle – op der Säit Richtlinn fir d'Schreifweisen – festzehalen. Dat war schonn emol esou geplangt, gouf awer (nach) net gemaach.
:Beschte Gréiss, [[user:Cayambe|Cayambe]] [[Benotzer:Cayambe|Cayambe]] ([[Benotzer Diskussioun:Cayambe|Diskussioun]]) 15:00, 3. Mee 2026 (UTC)
q8nr5u69r3mkob8kumixq3xd5sv7ku1
2676832
2676831
2026-05-03T15:01:52Z
Cayambe
1247
/* */
2676832
wikitext
text/x-wiki
Import vum Sujet „Lycée Michel Lucius“ an der Versioun vum 1. Mee 2026, 09:21:37 vun der [[Benotzer Diskussioun:Puscas|Benotzer Diskussiounsäit:Puscas]] heihinn | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:40, 1. Mee 2026 (UTC)
Moie Puscas, de '''Lycée Michel Lucius''' gëtt ouni Bindestrech geschriwwen. Kuck mol op der Säit vum Lycée a vum Ministère. [https://men.public.lu/en/support/annuaire.html?id=659] (Ministère) [https://www.lml.lu/] (Säit vum Lycée) | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 07:19, 30. Abr. 2026 (UTC)
:Salut, bei de Schoulen gouf souweit wéi ech gesinn, bis elo ëmmer d'Bindestréch-Reegel ugewendt, héchswarscheinlech wéinst engem allgemenge Konsens vun den lb. Wikipedianer, egal wéi d'Schoule sech (warscheinlech mat falscher Schreifweis) selwer nennen. Wann ech mech gutt kann erënnere gouf dat schonn eng Kéier op der Wiki durchgeknat. Déi aner Schoulen gi jo och mat Bindestréch geschriwwen obschonn een do do och um Internet oder an hire Publikatiounen heiasndo den Numm ouni Bindestréch fënnt. Firwat soll dann hei eng Ausnam gemaach ginn? Ech ginn dervun aus datt de Prinzip vun der franséischer Schreifweis bei Nimm mat franséische Wierder (''Lorsqu'un nom d'école est composé de plusieurs éléments (par exemple un nom de personne), il est courant d'utiliser des traits d'union pour lier le nom propre'') an dee vun der Däitscher bei Nimm mat däitsche Wierder ugewendt gëtt wou tëscht alles e Bindestréch kënnt (''Besteht der Name der Schule aus Vor- und Nachname, werden diese durch Bindestriche verbunden, z.B. Friedrich-Schiller-Gymnasium oder Leonardo-da-Vinci-Schule''). --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 09:04, 30. Abr. 2026 (UTC)
::Gutt méiglech datt dat esou ass wat zwar kee Sënn ergëtt. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 09:40, 30. Abr. 2026 (UTC)
:::Wat géif dann denger Meenung no e Sënn erginn? --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 10:25, 30. Abr. 2026 (UTC)
::::Wann een deen/déi offiziellen Numm/Nimm hëlt. De Lycée Nic-Biver oder de Lycée Michel-Rodange gi jo mat engem Bindestréch geschriwwen, de Lycée Michel Lucius eeben net. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 10:56, 30. Abr. 2026 (UTC)
:::::Hues de déi aner ausser dem Biever an dem Rodange dann och gekuckt? --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 11:56, 30. Abr. 2026 (UTC)
::::::Jo, gerad gemaach. D'''École privée Sainte Anne Ettelbruck, École privée Marie Consolatrice, d'Lycéeën Aline Mayrich, Edward Steichen, Guillaume Kroll, Hubert Clément, Mathias Adam, Emile Metz, Josy Barthel, an den Nordstad Lycée'' ginn ouni Bindestréch geschriwwen. Den ''Atert-Lycée, de Schengen-Lycée an de Robert-Schuman'' gi beispillsweis mat engem Bindestréch geschriwwen. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 12:13, 30. Abr. 2026 (UTC)
:::::::An all déi hunn op der Wiki e Bindestréch. Do froen ech mech da firwat wuel? Ech hunn dat Gespréich hei mol um Stamminet verlinkt fir datt aner Leit och hir Meenung solle soen. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 12:30, 30. Abr. 2026 (UTC)
::::::::Okee, super. Dat froen ech mech och. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 12:35, 30. Abr. 2026 (UTC)
Mëtteg,
Jo, déi Diskussioun gouf schonn e puermol gefouert; kuckt z. B. hei:
*[https://lb.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:De_Stamminee/Archiv2013/Abr%C3%ABll-Juni#Stroossen-_a_Plazennimm:_Korrekt_frans%C3%A9isch_Schreifweis,_Bindestr%C3%A9ch_oder_net Stroossen-_a_Plazennimm:_Korrekt_franséisch_Schreifweis,_Bindestréch_oder_net]
*[https://lb.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:De_Stamminee/Archiv_2015/Oktober-Dezember#Avenuen,_Boulevarden_a_Stroossen_an_der_Stad_-_a_soss_zu_L%C3%ABtzebuerg Avenuen, Boulevarden a Stroossen an der Stad - a soss zu Lëtzebuerg]
Et gouf och proposéiert dat Ganzt am Kapitel op der Säit [[Wikipedia:Eis Schreifweis]] z'offizialiséieren, mä ech mengen, dat gouf vergiess; kuckt dozou hei:
*[[Wikipedia:De Stamminee/Archiv 2019/Abrëll-September#Eis_Schreifweis:_Nei_Sektioun_fir_Eegennimm|Nei Sektioun fir Eegennimm]]
Am Fong ware mer eis eens, déi fr. Schreifweis ze huelen, och wann se zu Lëtzebuerg net esou gängeg ass: also „Lycée Michel-Rodange“ oder „École internationale Gaston-Thorn“ mat Bindestréch.
{{Zitat|Le trait d’union unit les éléments des mots composés. (…) On le met dans le nom donné à des voies (rue, place, pont…), une agglomération, un département. Exemples: Boulevard Victor-HugoRue du Général-de-Gaulle, Ville de Nogent-le-Rotrou.|[https://www.legifrance.gouv.fr/contenu/Media/Files/autour-de-la-loi/legislatif-et-reglementaire/charte_typographique_jo_janvier_2021.pdf Charte orthotypographique du Journal officiel], S. 19}} | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:46, 30. Abr. 2026 (UTC)
:Menger Meenung no sollt een, wann een eng Kéier e Konsens fonnt huet, deen net ouni Grond erëm ëmänneren, mee an deem heite Fall ergëtt dee Konsens a mengen Ae wierklech kee Sënn, fir dem [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] seng Ausdrocksweis opzegräifen.
:Wann ech den Historique vun deenen Diskussioune richteg iwwerblécken, ass den Haaptgrond, firwat mir op der lbwiki Bindestrécher tëscht Vir- an Nonumm bei Stroossen- oder Lycéesnimm setzen, datt an Texter iwwer d'Orthografie fir déi franséisch Sprooch steet, datt een dat maache soll, obwuel dat net mol a Frankräich selwer Konsens ass, datt op franséische Stroosseschëlter zu engem gudden Deel kee Bindestréch gesat gëtt an an der Belsch de Bindestréch och onüblech ass. Op der lbwiki sollte mer eis net géint dat stellen wat, wat am ''Registre national des localités et des rues'' steet (deen een [https://data.public.lu/fr/datasets/registre-national-des-localites-et-des-rues/ hei] consultéiere kann), wat op de Stroosseschëlder steet, bei postaleschen Adresse benotzt gëtt an allgemeng gängeg Praxis hei am Land ass, et sief dann, mir hätte gutt Grënn dofir. A wann am lëtzebuergeschsproochege Kontext bei Strossennimm an der Praxis ni e Bindestréch gesat gëtt a bei Lycéesnimm an deene meeschte Fäll och net, da gesinn ech net, firwat mer eng Orthografie fir eng friem Sprooch aus engem frieme Land, déi net mol an hirem eigentleche „Gültegkeetsberäich“ systematesch applizéiert gëtt, op der lbwiki forcéiere sollten.
:A mengen Aen ass „Lycée Michel Lucius“ genau sou wéi „Rue Gaston Diderich“ en Eegennumm (''nom propre''), dee fix ass an deem seng Schreifweis een net einfach ännere sollt, well ee mengt, se wier no iergendwelleche Reegele falsch.
:Bei enger Schreifweis wéi „Gaston-Diderich-Strooss“ ass d'Situatioun eng aner, well dat net den Eegennumm vun der Strooss ass, mee eng Zesummesetzung aus engem Persounennumm an engem Substantiv an déi schreift een zesummen, respektiv laut ''Lëtzebuerger Orthografie'', Abschnitt 9.1.1, wann et „laang oder oniwwersiichtlech“ gëtt, mat Bindestréch(er) (hiert Beispill ass „''Beckiusstrooss'', mee: ''Jean-Pierre-Beckius-Strooss''“).
:Dat anert Argument, dat a fréieren Diskussiounen e puer mol genannt gouf, nämlech datt mat engem Bindestréch d'Sortéierung nom éischte Buschtaf vum Numm geschitt, liicht mer net an: D'Sortéierung hänkt dovun of, ob een als Sortéierschlëssel „Gaston Diderich“ oder „Diderich Gaston“ ugëtt, an net dovun, ob ee Bindestréch am Lemma vun der Strooss steet oder net.
:Menger Meenung no sollte mer op [[Wikipedia:Eis Schreifweis]] net offizialiséieren, datt mer ee Bindestréch tëscht Vir- an Nonumm bei Stroossen- a Lycéesnimm setzen, mee amplaz datt mer eis allgemeng un déi gebräichlech Schreifweis vun Eegennimm halen, egal ob se no deenen engen oder deenen anere Krittäre richteg oder falsch geschriwwe sinn. Dobäi sollte Schreifweisen, déi räsonablerweis als offiziell ugesi kënnen, respektéiert ginn. Da maache mer eis d'Liewen och méi einfach, well mer eis net méi Froe mussen, wat fir Reegelen a wat fir Fäll applizéiert gi sollen, fir eng Schreifweis ze modifizéieren, mee just nach, wat den offiziellen oder gebräichlechen Numm a seng Schreifweis ass. Bei Stroosse wieren dat z. B. déi aus dem ''Registre national des localités et des rues''. Bei de Lycéeën ass et manner kloer, wat als offiziell gëlle soll, mee wann een Numm net nëmmen op der Websäit vum Lycée steet, mee och an engem Règlement grand-ducal, dann ass dat fir mech den offiziellen Numm vum Lycée. Mir hunn z. B. op [[Lycée Mathias-Adam]] déi absurd Situatioun, datt mer schreiwen: <blockquote>Den 30. November 2020 krut d'Schoul mam groussherzogleche Reglement vum 30. November 2020 den neien Numm „Lycée Mathias-Adam“{{sup|[4]}}.</blockquote> A wann een dann an d'[https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2020/11/30/a974/jo ''Règlement grand-ducal du 30 novembre 2020''] kucke geet, da steet do
:<blockquote>[...] les mots « Lycée Technique Mathias Adam » sont remplacés par ceux de « Lycée Mathias Adam » .</blockquote>
:Dat ergëtt kee Sënn.
:--[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 21:32, 30. Abr. 2026 (UTC)
::Genee denger Meenung; wa mir eis un déi offiziell Nimm halen ass et méi einfach. Domat maache mir eis d'Liewen net onnéideg schwéier a komplizéiert. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 06:53, 1. Mee 2026 (UTC)
::::Moien déi ganz Diskussioun huet lo sou eng Aussmooss ugeholl datt ech mengen se hätt näischt méi op menger Dikussiounssäit veluer. Ech proposéiere fir se op d'Säit vun Richtlinnen ze transportéieren wou déi Debatt als ''Richtlinn fir d'Schreifweise'' soll weidergefouert ginn. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 07:03, 1. Mee 2026 (UTC)
:::::[[Fichier:Wikipedia like SVG.svg|20px]] | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 07:21, 1. Mee 2026 (UTC)
::::::Mir hunn eis bis elo méi oder manner un déi franséisch Reegele gehalen, wann an engem Stroossennumm, Lycéesnumm asw. en Eegennumm dra virkënnt, d. h. mir hunn de Virnumm-Familljennumm mat Bindestréch geschriwwen (Lycée Aline-Mayrisch, Lycée Guillaume-Kroll, Rue Jean-Pierre-Probst, …). Dat gëtt am Franséischen esou recommandéiert, gradewéi am [https://sip.gouvernement.lu/dam-assets/publications/guide-manuel/minist-etat/sip/guide-de-redaction/guide-de-redaction.pdf Guide de rédaction] vum Lëtzebuerger Staat op der Säit 162:
{{Zitat|Les établissements publics prennent une minuscule à la désignation (abbaye, aéroport, gare, lycée, université, etc.), mais des majuscules et '''des traits d'union au nom propre''' qui suit : l'abbaye du Mont-Saint-Michel, le lycée Louis-le-Grand, le cimetière du Père-Lachaise.}}
::::::An der Annexe 2b vum selwechte Guide (S. 242) sinn och d'Lycéeën opgezielt an do gesäit een och datt Lycée Robert-Schuman, Hubert-Clement a Michel-Rodange do steet. Déi Opzielung baséiert op engem [http://data.legilux.public.lu/eli/etat/adm/agd/1977/11/14/n1 Arrête grand-ducal vun 1977] (deen duerno net weesentlech g'ännert gouf) an deemools waren dat déi dräi eenzeg Lycéeën déi en Eegennumm an der Designatioun haten. Déi Lycéeën déi méi spéit bäikoume sinn also deelweis an de Gesetzestexter ''falsch'' geschriwwe ginn.
::::::Mir halen eis op der Wiki och bei anere Sujeten u franséisch Reegelen oder Recommandatiounen, ouni datt déi vu jidderengem dobaussen esou applizéiert ginn; mir schreiwen École, État, Étienne, … iwwerdeems vun der grousser Majoritéit am Dagdeeglechen Ecole, Etat an Etienne geschriwwe gëtt. Dat selwecht gëllt fir Firmaen oder Veräiner wou mer am Numm just den éischte Buschtaf vum éischte Wuert grouss schreiwen an de Rescht hannendru kleng: also Banque générale (an net Banque Générale).
::::::Wat dem Kadaster säi ''Registre national des adresses'' ugeet, sou sinn déi Adressen och just esou dran opgeholl gi wéi déi eenzel Gemengen d'Strooss genannt hunn. Jo, kaum eng Gemeng schreift e Bindestréch tëscht all Deel vum Numm, mä ass et dowéinst dann awer '''richteg'''? Datt mer am LOD keng Äntwert op d'Fro fanne liicht mer och an, well dee bezitt sech jo éischter op d'Schreifweis vum Lëtzebuergeschen; déi meescht Odonymmen hei am Land sinn awer keng reng Lëtzebuergesch, mä sinn aus dem Franséischen iwwerholl, och wann ech an der Rue de l'Avenir oder am Boulevard Nelson-Mandela wunnen, bleift et à la base e franséischen Numm.
::::::Mir si bis elo gutt mat de Bindestrécher gefuer a solle mMn och derbäi bleiwen; et gouf jo 2019 och schonn e Konsens dozou (hei nach eng Kéier de [[Wikipedia:De Stamminee/Archiv 2019/Abrëll-September#Eis_Schreifweis:_Nei_Sektioun_fir_Eegennimm|Link op déi Diskussioun]]). Mir kënnen eis dann ëmmer op de Guide de rédaction bezéien, dee wuel dat eenzegt Schrëftstéck ass (op d'mannst dat mir bekannt ass) dat sech mam Theema beschäftegt. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:22, 2. Mee 2026 (UTC)
:::::::Gudde Moien och, just e kleng Wuert zur Manéier an zu der Ausso ''dat mécht kee Sënn''. Héi goufe Lemmata geännert, mat der Begrënnung ''dat mécht kee Sënn''. Dozou wëll ech feststellen datt et zanter e puer Joer ee Konsens gëtt (och wann en net op der richtiger Plaz publizéiert gouf) deen deemools vun der Majoritéit vun den aktive Wikipidianer am Sënn vun der Harmonisatioun vun de Lemmata gedroe gouf, an och sou applizéiert gouf. Deemno sollt am Fong och jiddweeree sech dorun orientéieren, soss huet et effektiv ''kee Sënn'' datt sou Decisioune geholl ginn. Punktuell Lemmaen änneren ze goen well dat engem perséinlech net sou an de Krom passt, ass mMn keng gutt Iddi. Wann eppes misst geännert ginn da misst dat op der ganzer Linn geschéien an dann och eréischt wann dee fréiere Konsens mat valabelen Argumenter kontestéiert gouf, an en neie Konsens fonnt gouf. Wat dem Volvox seng Bemierkung zum ''Lycée Mathias Adam'' ugeet datt ''dat kee Sënn ergëtt'', sou kann een do och behaapten datt et kee Sënn ergëtt wann d'Redaktere vum Staat sech net un hir eege Schreifdirektiven halen. Wat d'Stroossennimm ubelaangt do muss ee soen datt déi meescht aus enger Zäit stamen wou a kenger Gemeng e Mënsch sech ëm eng korrekt lëtzebuergesch oder franséisch Schreifweis bekëmmert huet, an och haut gi Stroossen oder Citéen dacks an der regionaler Sprooch geschriwwen, wat dann och express sou gewollt ass, an net als falsch duergestallt ka ginn. Mer gesinn do och, datt z. B. d'Direktiv vum LOD, datt bei geographeschen Nimm déi op ''er'' endegen, getrennt soll geschriwwe ginn, do guer net applizéiert gëtt. Dat just well déi héich offiziell Plazen dacks an der Onméiglechkeet sinn fir dat ëmzebauen an et dofir offiziell falsch geschriwwe stoe bleift. Deemno net alles wat offiziell publizéiert gouf oder gëtt, ass dofir als korrekt Schreifweis unzegesinn. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 11:10, 2. Mee 2026 (UTC)
Moien, déi Diskussioun hei schéngt mer e bësse Richtung OLd School vs New School ze goen: Ech z.B. schléisse mech der Meenung un, dass Schreifreegelen erfonnt a festgeluecht goufen, dass een net bei all Wuert iwwer Meenungen, Goûte, Stëmmungen oder Interpretatioune muss diskutéieren, ma duerch hir Offizialiséierung ee fir allemol weess wou een drun ass. Dass Reegelen hunn, eng Saach ass, se anhalen eng aner, ass näischt neies, widderleet awer net d'Agangspremmiss.
Wann et deemno Schreifweise ginn doruechter, déi sech net un d', nenne mer se "Bindestréch-Reegel", halen, dann ass dat keen Argument, dat als Lemma z'iwwerhuelen, héchstens een dofir, wann déi falsch Schreifweis méi heefeg oder prominnent ass, e Redirekt unzeleeën, an am Aféierungssaz tëscht Klamere kuerz drop hinzeweisen. Besipill: De '''Lycée Jempi-Schmit''' (an eegener Schreifweis och ''Lycée Jempi Schmit''<ref>Link op hir Websäit, o.ä.</ref>) ass e Lycée zu Knapphouschent...
--[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 20:05, 2. Mee 2026 (UTC)
::Moien alleguerten,
::1. wéi hei driwwer gesot: mir haten déi Diskussioun scho viru Joeren, mat der Decisioun, datt mir eis géngen un déi franséissch Schreifreegele fir d'''noms propres'' vu Schoulen, Verwaltungen, Stroossen, asw halen.<br>
::2. De Prinzip ass jo deen heiten: Den Numm vun enger Schoul, enger Verwaltung, asw gëtt duerch e Gesetz oder en Arrêté festgeluecht. D'Schreifweis awer gëtt duerch d'Schreifreegele gereegelt, also an dëse Fäll mat engem Bindestréch, z. B. Lycée Aline-Mayrisch… dat och wann z.B. d’Schoul selwer déi Reegel net anhält (warscheinlech net kennt, wéi ech selwer scho konnt feststellen).
:
::3. Ech sinn also derfir fir d'Bindestréchreegel – merci [[user:Zinneke|Zinneke]] fir den Numm – vu franséischen ''noms propres'' weiderhinn anzehalen.<br>
:Wann een d’Reegelen net anhält, da fällt ee gären an den Arbitraire, eng Kéier esou an dann anescht.
:
::4. Merci [[user:GilPe|GilPe]] fir de Link op de Guide de rédaction vun 2012 vun der lëtzebuerger Regierung, e Guide deen ech virdrun net kannt hunn. Interessant ze gesinn datt si e Verantwortleche vun der Zeirung ''Le Monde'' als Beroder gefrot haten. Déi Zeitung liesen ech zanter ville Joeren a weess datt si systematesch op eng ‘korrekt’ a modern Schreifweis oppassen.
:
::5. Meng Propos: d’Schreifreegele vun de franséischen noms propres, also d’Bindestréchreegel an och d’Grouss/Klengschreiwung – z.B. Administration de la nature et des forêts, Musée national d’histoire naturelle – op der Säit Richtlinn fir d'Schreifweisen – festzehalen. Dat war schonn emol esou geplangt, gouf awer (nach) net gemaach.
:Beschte Gréiss, [[user:Cayambe|Cayambe]] ([[Benotzer Diskussioun:Cayambe|Diskussioun]]) 15:00, 3. Mee 2026 (UTC)
m567bw3b4adkkr1dnk1kmfhqwcga2hd
2676899
2676832
2026-05-03T19:42:16Z
Volvox
4050
/* */ Äntweren
2676899
wikitext
text/x-wiki
Import vum Sujet „Lycée Michel Lucius“ an der Versioun vum 1. Mee 2026, 09:21:37 vun der [[Benotzer Diskussioun:Puscas|Benotzer Diskussiounsäit:Puscas]] heihinn | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:40, 1. Mee 2026 (UTC)
Moie Puscas, de '''Lycée Michel Lucius''' gëtt ouni Bindestrech geschriwwen. Kuck mol op der Säit vum Lycée a vum Ministère. [https://men.public.lu/en/support/annuaire.html?id=659] (Ministère) [https://www.lml.lu/] (Säit vum Lycée) | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 07:19, 30. Abr. 2026 (UTC)
:Salut, bei de Schoulen gouf souweit wéi ech gesinn, bis elo ëmmer d'Bindestréch-Reegel ugewendt, héchswarscheinlech wéinst engem allgemenge Konsens vun den lb. Wikipedianer, egal wéi d'Schoule sech (warscheinlech mat falscher Schreifweis) selwer nennen. Wann ech mech gutt kann erënnere gouf dat schonn eng Kéier op der Wiki durchgeknat. Déi aner Schoulen gi jo och mat Bindestréch geschriwwen obschonn een do do och um Internet oder an hire Publikatiounen heiasndo den Numm ouni Bindestréch fënnt. Firwat soll dann hei eng Ausnam gemaach ginn? Ech ginn dervun aus datt de Prinzip vun der franséischer Schreifweis bei Nimm mat franséische Wierder (''Lorsqu'un nom d'école est composé de plusieurs éléments (par exemple un nom de personne), il est courant d'utiliser des traits d'union pour lier le nom propre'') an dee vun der Däitscher bei Nimm mat däitsche Wierder ugewendt gëtt wou tëscht alles e Bindestréch kënnt (''Besteht der Name der Schule aus Vor- und Nachname, werden diese durch Bindestriche verbunden, z.B. Friedrich-Schiller-Gymnasium oder Leonardo-da-Vinci-Schule''). --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 09:04, 30. Abr. 2026 (UTC)
::Gutt méiglech datt dat esou ass wat zwar kee Sënn ergëtt. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 09:40, 30. Abr. 2026 (UTC)
:::Wat géif dann denger Meenung no e Sënn erginn? --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 10:25, 30. Abr. 2026 (UTC)
::::Wann een deen/déi offiziellen Numm/Nimm hëlt. De Lycée Nic-Biver oder de Lycée Michel-Rodange gi jo mat engem Bindestréch geschriwwen, de Lycée Michel Lucius eeben net. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 10:56, 30. Abr. 2026 (UTC)
:::::Hues de déi aner ausser dem Biever an dem Rodange dann och gekuckt? --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 11:56, 30. Abr. 2026 (UTC)
::::::Jo, gerad gemaach. D'''École privée Sainte Anne Ettelbruck, École privée Marie Consolatrice, d'Lycéeën Aline Mayrich, Edward Steichen, Guillaume Kroll, Hubert Clément, Mathias Adam, Emile Metz, Josy Barthel, an den Nordstad Lycée'' ginn ouni Bindestréch geschriwwen. Den ''Atert-Lycée, de Schengen-Lycée an de Robert-Schuman'' gi beispillsweis mat engem Bindestréch geschriwwen. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 12:13, 30. Abr. 2026 (UTC)
:::::::An all déi hunn op der Wiki e Bindestréch. Do froen ech mech da firwat wuel? Ech hunn dat Gespréich hei mol um Stamminet verlinkt fir datt aner Leit och hir Meenung solle soen. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 12:30, 30. Abr. 2026 (UTC)
::::::::Okee, super. Dat froen ech mech och. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 12:35, 30. Abr. 2026 (UTC)
Mëtteg,
Jo, déi Diskussioun gouf schonn e puermol gefouert; kuckt z. B. hei:
*[https://lb.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:De_Stamminee/Archiv2013/Abr%C3%ABll-Juni#Stroossen-_a_Plazennimm:_Korrekt_frans%C3%A9isch_Schreifweis,_Bindestr%C3%A9ch_oder_net Stroossen-_a_Plazennimm:_Korrekt_franséisch_Schreifweis,_Bindestréch_oder_net]
*[https://lb.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:De_Stamminee/Archiv_2015/Oktober-Dezember#Avenuen,_Boulevarden_a_Stroossen_an_der_Stad_-_a_soss_zu_L%C3%ABtzebuerg Avenuen, Boulevarden a Stroossen an der Stad - a soss zu Lëtzebuerg]
Et gouf och proposéiert dat Ganzt am Kapitel op der Säit [[Wikipedia:Eis Schreifweis]] z'offizialiséieren, mä ech mengen, dat gouf vergiess; kuckt dozou hei:
*[[Wikipedia:De Stamminee/Archiv 2019/Abrëll-September#Eis_Schreifweis:_Nei_Sektioun_fir_Eegennimm|Nei Sektioun fir Eegennimm]]
Am Fong ware mer eis eens, déi fr. Schreifweis ze huelen, och wann se zu Lëtzebuerg net esou gängeg ass: also „Lycée Michel-Rodange“ oder „École internationale Gaston-Thorn“ mat Bindestréch.
{{Zitat|Le trait d’union unit les éléments des mots composés. (…) On le met dans le nom donné à des voies (rue, place, pont…), une agglomération, un département. Exemples: Boulevard Victor-HugoRue du Général-de-Gaulle, Ville de Nogent-le-Rotrou.|[https://www.legifrance.gouv.fr/contenu/Media/Files/autour-de-la-loi/legislatif-et-reglementaire/charte_typographique_jo_janvier_2021.pdf Charte orthotypographique du Journal officiel], S. 19}} | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:46, 30. Abr. 2026 (UTC)
:Menger Meenung no sollt een, wann een eng Kéier e Konsens fonnt huet, deen net ouni Grond erëm ëmänneren, mee an deem heite Fall ergëtt dee Konsens a mengen Ae wierklech kee Sënn, fir dem [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] seng Ausdrocksweis opzegräifen.
:Wann ech den Historique vun deenen Diskussioune richteg iwwerblécken, ass den Haaptgrond, firwat mir op der lbwiki Bindestrécher tëscht Vir- an Nonumm bei Stroossen- oder Lycéesnimm setzen, datt an Texter iwwer d'Orthografie fir déi franséisch Sprooch steet, datt een dat maache soll, obwuel dat net mol a Frankräich selwer Konsens ass, datt op franséische Stroosseschëlter zu engem gudden Deel kee Bindestréch gesat gëtt an an der Belsch de Bindestréch och onüblech ass. Op der lbwiki sollte mer eis net géint dat stellen wat, wat am ''Registre national des localités et des rues'' steet (deen een [https://data.public.lu/fr/datasets/registre-national-des-localites-et-des-rues/ hei] consultéiere kann), wat op de Stroosseschëlder steet, bei postaleschen Adresse benotzt gëtt an allgemeng gängeg Praxis hei am Land ass, et sief dann, mir hätte gutt Grënn dofir. A wann am lëtzebuergeschsproochege Kontext bei Strossennimm an der Praxis ni e Bindestréch gesat gëtt a bei Lycéesnimm an deene meeschte Fäll och net, da gesinn ech net, firwat mer eng Orthografie fir eng friem Sprooch aus engem frieme Land, déi net mol an hirem eigentleche „Gültegkeetsberäich“ systematesch applizéiert gëtt, op der lbwiki forcéiere sollten.
:A mengen Aen ass „Lycée Michel Lucius“ genau sou wéi „Rue Gaston Diderich“ en Eegennumm (''nom propre''), dee fix ass an deem seng Schreifweis een net einfach ännere sollt, well ee mengt, se wier no iergendwelleche Reegele falsch.
:Bei enger Schreifweis wéi „Gaston-Diderich-Strooss“ ass d'Situatioun eng aner, well dat net den Eegennumm vun der Strooss ass, mee eng Zesummesetzung aus engem Persounennumm an engem Substantiv an déi schreift een zesummen, respektiv laut ''Lëtzebuerger Orthografie'', Abschnitt 9.1.1, wann et „laang oder oniwwersiichtlech“ gëtt, mat Bindestréch(er) (hiert Beispill ass „''Beckiusstrooss'', mee: ''Jean-Pierre-Beckius-Strooss''“).
:Dat anert Argument, dat a fréieren Diskussiounen e puer mol genannt gouf, nämlech datt mat engem Bindestréch d'Sortéierung nom éischte Buschtaf vum Numm geschitt, liicht mer net an: D'Sortéierung hänkt dovun of, ob een als Sortéierschlëssel „Gaston Diderich“ oder „Diderich Gaston“ ugëtt, an net dovun, ob ee Bindestréch am Lemma vun der Strooss steet oder net.
:Menger Meenung no sollte mer op [[Wikipedia:Eis Schreifweis]] net offizialiséieren, datt mer ee Bindestréch tëscht Vir- an Nonumm bei Stroossen- a Lycéesnimm setzen, mee amplaz datt mer eis allgemeng un déi gebräichlech Schreifweis vun Eegennimm halen, egal ob se no deenen engen oder deenen anere Krittäre richteg oder falsch geschriwwe sinn. Dobäi sollte Schreifweisen, déi räsonablerweis als offiziell ugesi kënnen, respektéiert ginn. Da maache mer eis d'Liewen och méi einfach, well mer eis net méi Froe mussen, wat fir Reegelen a wat fir Fäll applizéiert gi sollen, fir eng Schreifweis ze modifizéieren, mee just nach, wat den offiziellen oder gebräichlechen Numm a seng Schreifweis ass. Bei Stroosse wieren dat z. B. déi aus dem ''Registre national des localités et des rues''. Bei de Lycéeën ass et manner kloer, wat als offiziell gëlle soll, mee wann een Numm net nëmmen op der Websäit vum Lycée steet, mee och an engem Règlement grand-ducal, dann ass dat fir mech den offiziellen Numm vum Lycée. Mir hunn z. B. op [[Lycée Mathias-Adam]] déi absurd Situatioun, datt mer schreiwen: <blockquote>Den 30. November 2020 krut d'Schoul mam groussherzogleche Reglement vum 30. November 2020 den neien Numm „Lycée Mathias-Adam“{{sup|[4]}}.</blockquote> A wann een dann an d'[https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2020/11/30/a974/jo ''Règlement grand-ducal du 30 novembre 2020''] kucke geet, da steet do
:<blockquote>[...] les mots « Lycée Technique Mathias Adam » sont remplacés par ceux de « Lycée Mathias Adam » .</blockquote>
:Dat ergëtt kee Sënn.
:--[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 21:32, 30. Abr. 2026 (UTC)
::Genee denger Meenung; wa mir eis un déi offiziell Nimm halen ass et méi einfach. Domat maache mir eis d'Liewen net onnéideg schwéier a komplizéiert. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 06:53, 1. Mee 2026 (UTC)
::::Moien déi ganz Diskussioun huet lo sou eng Aussmooss ugeholl datt ech mengen se hätt näischt méi op menger Dikussiounssäit veluer. Ech proposéiere fir se op d'Säit vun Richtlinnen ze transportéieren wou déi Debatt als ''Richtlinn fir d'Schreifweise'' soll weidergefouert ginn. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 07:03, 1. Mee 2026 (UTC)
:::::[[Fichier:Wikipedia like SVG.svg|20px]] | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 07:21, 1. Mee 2026 (UTC)
::::::Mir hunn eis bis elo méi oder manner un déi franséisch Reegele gehalen, wann an engem Stroossennumm, Lycéesnumm asw. en Eegennumm dra virkënnt, d. h. mir hunn de Virnumm-Familljennumm mat Bindestréch geschriwwen (Lycée Aline-Mayrisch, Lycée Guillaume-Kroll, Rue Jean-Pierre-Probst, …). Dat gëtt am Franséischen esou recommandéiert, gradewéi am [https://sip.gouvernement.lu/dam-assets/publications/guide-manuel/minist-etat/sip/guide-de-redaction/guide-de-redaction.pdf Guide de rédaction] vum Lëtzebuerger Staat op der Säit 162:
{{Zitat|Les établissements publics prennent une minuscule à la désignation (abbaye, aéroport, gare, lycée, université, etc.), mais des majuscules et '''des traits d'union au nom propre''' qui suit : l'abbaye du Mont-Saint-Michel, le lycée Louis-le-Grand, le cimetière du Père-Lachaise.}}
::::::An der Annexe 2b vum selwechte Guide (S. 242) sinn och d'Lycéeën opgezielt an do gesäit een och datt Lycée Robert-Schuman, Hubert-Clement a Michel-Rodange do steet. Déi Opzielung baséiert op engem [http://data.legilux.public.lu/eli/etat/adm/agd/1977/11/14/n1 Arrête grand-ducal vun 1977] (deen duerno net weesentlech g'ännert gouf) an deemools waren dat déi dräi eenzeg Lycéeën déi en Eegennumm an der Designatioun haten. Déi Lycéeën déi méi spéit bäikoume sinn also deelweis an de Gesetzestexter ''falsch'' geschriwwe ginn.
::::::Mir halen eis op der Wiki och bei anere Sujeten u franséisch Reegelen oder Recommandatiounen, ouni datt déi vu jidderengem dobaussen esou applizéiert ginn; mir schreiwen École, État, Étienne, … iwwerdeems vun der grousser Majoritéit am Dagdeeglechen Ecole, Etat an Etienne geschriwwe gëtt. Dat selwecht gëllt fir Firmaen oder Veräiner wou mer am Numm just den éischte Buschtaf vum éischte Wuert grouss schreiwen an de Rescht hannendru kleng: also Banque générale (an net Banque Générale).
::::::Wat dem Kadaster säi ''Registre national des adresses'' ugeet, sou sinn déi Adressen och just esou dran opgeholl gi wéi déi eenzel Gemengen d'Strooss genannt hunn. Jo, kaum eng Gemeng schreift e Bindestréch tëscht all Deel vum Numm, mä ass et dowéinst dann awer '''richteg'''? Datt mer am LOD keng Äntwert op d'Fro fanne liicht mer och an, well dee bezitt sech jo éischter op d'Schreifweis vum Lëtzebuergeschen; déi meescht Odonymmen hei am Land sinn awer keng reng Lëtzebuergesch, mä sinn aus dem Franséischen iwwerholl, och wann ech an der Rue de l'Avenir oder am Boulevard Nelson-Mandela wunnen, bleift et à la base e franséischen Numm.
::::::Mir si bis elo gutt mat de Bindestrécher gefuer a solle mMn och derbäi bleiwen; et gouf jo 2019 och schonn e Konsens dozou (hei nach eng Kéier de [[Wikipedia:De Stamminee/Archiv 2019/Abrëll-September#Eis_Schreifweis:_Nei_Sektioun_fir_Eegennimm|Link op déi Diskussioun]]). Mir kënnen eis dann ëmmer op de Guide de rédaction bezéien, dee wuel dat eenzegt Schrëftstéck ass (op d'mannst dat mir bekannt ass) dat sech mam Theema beschäftegt. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:22, 2. Mee 2026 (UTC)
:::::::Gudde Moien och, just e kleng Wuert zur Manéier an zu der Ausso ''dat mécht kee Sënn''. Héi goufe Lemmata geännert, mat der Begrënnung ''dat mécht kee Sënn''. Dozou wëll ech feststellen datt et zanter e puer Joer ee Konsens gëtt (och wann en net op der richtiger Plaz publizéiert gouf) deen deemools vun der Majoritéit vun den aktive Wikipidianer am Sënn vun der Harmonisatioun vun de Lemmata gedroe gouf, an och sou applizéiert gouf. Deemno sollt am Fong och jiddweeree sech dorun orientéieren, soss huet et effektiv ''kee Sënn'' datt sou Decisioune geholl ginn. Punktuell Lemmaen änneren ze goen well dat engem perséinlech net sou an de Krom passt, ass mMn keng gutt Iddi. Wann eppes misst geännert ginn da misst dat op der ganzer Linn geschéien an dann och eréischt wann dee fréiere Konsens mat valabelen Argumenter kontestéiert gouf, an en neie Konsens fonnt gouf. Wat dem Volvox seng Bemierkung zum ''Lycée Mathias Adam'' ugeet datt ''dat kee Sënn ergëtt'', sou kann een do och behaapten datt et kee Sënn ergëtt wann d'Redaktere vum Staat sech net un hir eege Schreifdirektiven halen. Wat d'Stroossennimm ubelaangt do muss ee soen datt déi meescht aus enger Zäit stamen wou a kenger Gemeng e Mënsch sech ëm eng korrekt lëtzebuergesch oder franséisch Schreifweis bekëmmert huet, an och haut gi Stroossen oder Citéen dacks an der regionaler Sprooch geschriwwen, wat dann och express sou gewollt ass, an net als falsch duergestallt ka ginn. Mer gesinn do och, datt z. B. d'Direktiv vum LOD, datt bei geographeschen Nimm déi op ''er'' endegen, getrennt soll geschriwwe ginn, do guer net applizéiert gëtt. Dat just well déi héich offiziell Plazen dacks an der Onméiglechkeet sinn fir dat ëmzebauen an et dofir offiziell falsch geschriwwe stoe bleift. Deemno net alles wat offiziell publizéiert gouf oder gëtt, ass dofir als korrekt Schreifweis unzegesinn. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 11:10, 2. Mee 2026 (UTC)
Moien, déi Diskussioun hei schéngt mer e bësse Richtung OLd School vs New School ze goen: Ech z.B. schléisse mech der Meenung un, dass Schreifreegelen erfonnt a festgeluecht goufen, dass een net bei all Wuert iwwer Meenungen, Goûte, Stëmmungen oder Interpretatioune muss diskutéieren, ma duerch hir Offizialiséierung ee fir allemol weess wou een drun ass. Dass Reegelen hunn, eng Saach ass, se anhalen eng aner, ass näischt neies, widderleet awer net d'Agangspremmiss.
Wann et deemno Schreifweise ginn doruechter, déi sech net un d', nenne mer se "Bindestréch-Reegel", halen, dann ass dat keen Argument, dat als Lemma z'iwwerhuelen, héchstens een dofir, wann déi falsch Schreifweis méi heefeg oder prominnent ass, e Redirekt unzeleeën, an am Aféierungssaz tëscht Klamere kuerz drop hinzeweisen. Besipill: De '''Lycée Jempi-Schmit''' (an eegener Schreifweis och ''Lycée Jempi Schmit''<ref>Link op hir Websäit, o.ä.</ref>) ass e Lycée zu Knapphouschent...
--[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 20:05, 2. Mee 2026 (UTC)
::Moien alleguerten,
::1. wéi hei driwwer gesot: mir haten déi Diskussioun scho viru Joeren, mat der Decisioun, datt mir eis géngen un déi franséissch Schreifreegele fir d'''noms propres'' vu Schoulen, Verwaltungen, Stroossen, asw halen.<br>
::2. De Prinzip ass jo deen heiten: Den Numm vun enger Schoul, enger Verwaltung, asw gëtt duerch e Gesetz oder en Arrêté festgeluecht. D'Schreifweis awer gëtt duerch d'Schreifreegele gereegelt, also an dëse Fäll mat engem Bindestréch, z. B. Lycée Aline-Mayrisch… dat och wann z.B. d’Schoul selwer déi Reegel net anhält (warscheinlech net kennt, wéi ech selwer scho konnt feststellen).
:
::3. Ech sinn also derfir fir d'Bindestréchreegel – merci [[user:Zinneke|Zinneke]] fir den Numm – vu franséischen ''noms propres'' weiderhinn anzehalen.<br>
:Wann een d’Reegelen net anhält, da fällt ee gären an den Arbitraire, eng Kéier esou an dann anescht.
:
::4. Merci [[user:GilPe|GilPe]] fir de Link op de Guide de rédaction vun 2012 vun der lëtzebuerger Regierung, e Guide deen ech virdrun net kannt hunn. Interessant ze gesinn datt si e Verantwortleche vun der Zeirung ''Le Monde'' als Beroder gefrot haten. Déi Zeitung liesen ech zanter ville Joeren a weess datt si systematesch op eng ‘korrekt’ a modern Schreifweis oppassen.
:
::5. Meng Propos: d’Schreifreegele vun de franséischen noms propres, also d’Bindestréchreegel an och d’Grouss/Klengschreiwung – z.B. Administration de la nature et des forêts, Musée national d’histoire naturelle – op der Säit Richtlinn fir d'Schreifweisen – festzehalen. Dat war schonn emol esou geplangt, gouf awer (nach) net gemaach.
:Beschte Gréiss, [[user:Cayambe|Cayambe]] ([[Benotzer Diskussioun:Cayambe|Diskussioun]]) 15:00, 3. Mee 2026 (UTC)
::Ech mengen de Kärpunkt, wou d'Usiichten ausernee ginn, ass deen hei: Menger Meenung no gräife bei engem Numm keng orthografesch Reegelen. Wann en Numm kreéiert gëtt, da ginn am beschte Fall orthografesch Reegele berücksichtegt (wann en dann aus bestoende Wierder zesummegesat ass), mee ab deem Moment, wou den Numm als solleche vu sengem Urheber festgeluecht ass, ass et dat, wat gülteg ass, an a mengen Ae gehéiert zum Numm och seng Schreifweis, wéi se festgeluecht gouf. Fir et op d'Spëtzt ze dreiwen: Wa moar ee Lycée entsteet, dee sech selwer ''Lissee Jempi Schmit'' schreift a sou an engem Reglement genannt gëtt, dann ass den Numm vum Lycée ''Lissee Jempi Schmit'' an net ''Lycée Jempi-Schmit''. Soubal en Numm fixéiert ass – ob mat richteger oder falscher Schreifweis – ass en norméiert. En Numm kann arbiträr sinn an en däerf net verännert ginn, ausser vun den Urheber vum Numm, oder vu ween och d'Kompetenz huet, fir den Numm ze definéieren. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 19:42, 3. Mee 2026 (UTC)
aoszezom91p6xe2zbruy1xrne0yefju
2676900
2676899
2026-05-03T19:43:33Z
Volvox
4050
2676900
wikitext
text/x-wiki
Import vum Sujet „Lycée Michel Lucius“ an der Versioun vum 1. Mee 2026, 09:21:37 vun der [[Benotzer Diskussioun:Puscas|Benotzer Diskussiounsäit:Puscas]] heihinn | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:40, 1. Mee 2026 (UTC)
Moie Puscas, de '''Lycée Michel Lucius''' gëtt ouni Bindestrech geschriwwen. Kuck mol op der Säit vum Lycée a vum Ministère. [https://men.public.lu/en/support/annuaire.html?id=659] (Ministère) [https://www.lml.lu/] (Säit vum Lycée) | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 07:19, 30. Abr. 2026 (UTC)
:Salut, bei de Schoulen gouf souweit wéi ech gesinn, bis elo ëmmer d'Bindestréch-Reegel ugewendt, héchswarscheinlech wéinst engem allgemenge Konsens vun den lb. Wikipedianer, egal wéi d'Schoule sech (warscheinlech mat falscher Schreifweis) selwer nennen. Wann ech mech gutt kann erënnere gouf dat schonn eng Kéier op der Wiki durchgeknat. Déi aner Schoulen gi jo och mat Bindestréch geschriwwen obschonn een do do och um Internet oder an hire Publikatiounen heiasndo den Numm ouni Bindestréch fënnt. Firwat soll dann hei eng Ausnam gemaach ginn? Ech ginn dervun aus datt de Prinzip vun der franséischer Schreifweis bei Nimm mat franséische Wierder (''Lorsqu'un nom d'école est composé de plusieurs éléments (par exemple un nom de personne), il est courant d'utiliser des traits d'union pour lier le nom propre'') an dee vun der Däitscher bei Nimm mat däitsche Wierder ugewendt gëtt wou tëscht alles e Bindestréch kënnt (''Besteht der Name der Schule aus Vor- und Nachname, werden diese durch Bindestriche verbunden, z.B. Friedrich-Schiller-Gymnasium oder Leonardo-da-Vinci-Schule''). --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 09:04, 30. Abr. 2026 (UTC)
::Gutt méiglech datt dat esou ass wat zwar kee Sënn ergëtt. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 09:40, 30. Abr. 2026 (UTC)
:::Wat géif dann denger Meenung no e Sënn erginn? --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 10:25, 30. Abr. 2026 (UTC)
::::Wann een deen/déi offiziellen Numm/Nimm hëlt. De Lycée Nic-Biver oder de Lycée Michel-Rodange gi jo mat engem Bindestréch geschriwwen, de Lycée Michel Lucius eeben net. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 10:56, 30. Abr. 2026 (UTC)
:::::Hues de déi aner ausser dem Biever an dem Rodange dann och gekuckt? --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 11:56, 30. Abr. 2026 (UTC)
::::::Jo, gerad gemaach. D'''École privée Sainte Anne Ettelbruck, École privée Marie Consolatrice, d'Lycéeën Aline Mayrich, Edward Steichen, Guillaume Kroll, Hubert Clément, Mathias Adam, Emile Metz, Josy Barthel, an den Nordstad Lycée'' ginn ouni Bindestréch geschriwwen. Den ''Atert-Lycée, de Schengen-Lycée an de Robert-Schuman'' gi beispillsweis mat engem Bindestréch geschriwwen. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 12:13, 30. Abr. 2026 (UTC)
:::::::An all déi hunn op der Wiki e Bindestréch. Do froen ech mech da firwat wuel? Ech hunn dat Gespréich hei mol um Stamminet verlinkt fir datt aner Leit och hir Meenung solle soen. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 12:30, 30. Abr. 2026 (UTC)
::::::::Okee, super. Dat froen ech mech och. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 12:35, 30. Abr. 2026 (UTC)
Mëtteg,
Jo, déi Diskussioun gouf schonn e puermol gefouert; kuckt z. B. hei:
*[https://lb.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:De_Stamminee/Archiv2013/Abr%C3%ABll-Juni#Stroossen-_a_Plazennimm:_Korrekt_frans%C3%A9isch_Schreifweis,_Bindestr%C3%A9ch_oder_net Stroossen-_a_Plazennimm:_Korrekt_franséisch_Schreifweis,_Bindestréch_oder_net]
*[https://lb.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:De_Stamminee/Archiv_2015/Oktober-Dezember#Avenuen,_Boulevarden_a_Stroossen_an_der_Stad_-_a_soss_zu_L%C3%ABtzebuerg Avenuen, Boulevarden a Stroossen an der Stad - a soss zu Lëtzebuerg]
Et gouf och proposéiert dat Ganzt am Kapitel op der Säit [[Wikipedia:Eis Schreifweis]] z'offizialiséieren, mä ech mengen, dat gouf vergiess; kuckt dozou hei:
*[[Wikipedia:De Stamminee/Archiv 2019/Abrëll-September#Eis_Schreifweis:_Nei_Sektioun_fir_Eegennimm|Nei Sektioun fir Eegennimm]]
Am Fong ware mer eis eens, déi fr. Schreifweis ze huelen, och wann se zu Lëtzebuerg net esou gängeg ass: also „Lycée Michel-Rodange“ oder „École internationale Gaston-Thorn“ mat Bindestréch.
{{Zitat|Le trait d’union unit les éléments des mots composés. (…) On le met dans le nom donné à des voies (rue, place, pont…), une agglomération, un département. Exemples: Boulevard Victor-HugoRue du Général-de-Gaulle, Ville de Nogent-le-Rotrou.|[https://www.legifrance.gouv.fr/contenu/Media/Files/autour-de-la-loi/legislatif-et-reglementaire/charte_typographique_jo_janvier_2021.pdf Charte orthotypographique du Journal officiel], S. 19}} | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:46, 30. Abr. 2026 (UTC)
:Menger Meenung no sollt een, wann een eng Kéier e Konsens fonnt huet, deen net ouni Grond erëm ëmänneren, mee an deem heite Fall ergëtt dee Konsens a mengen Ae wierklech kee Sënn, fir dem [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] seng Ausdrocksweis opzegräifen.
:Wann ech den Historique vun deenen Diskussioune richteg iwwerblécken, ass den Haaptgrond, firwat mir op der lbwiki Bindestrécher tëscht Vir- an Nonumm bei Stroossen- oder Lycéesnimm setzen, datt an Texter iwwer d'Orthografie fir déi franséisch Sprooch steet, datt een dat maache soll, obwuel dat net mol a Frankräich selwer Konsens ass, datt op franséische Stroosseschëlter zu engem gudden Deel kee Bindestréch gesat gëtt an an der Belsch de Bindestréch och onüblech ass. Op der lbwiki sollte mer eis net géint dat stellen wat, wat am ''Registre national des localités et des rues'' steet (deen een [https://data.public.lu/fr/datasets/registre-national-des-localites-et-des-rues/ hei] consultéiere kann), wat op de Stroosseschëlder steet, bei postaleschen Adresse benotzt gëtt an allgemeng gängeg Praxis hei am Land ass, et sief dann, mir hätte gutt Grënn dofir. A wann am lëtzebuergeschsproochege Kontext bei Strossennimm an der Praxis ni e Bindestréch gesat gëtt a bei Lycéesnimm an deene meeschte Fäll och net, da gesinn ech net, firwat mer eng Orthografie fir eng friem Sprooch aus engem frieme Land, déi net mol an hirem eigentleche „Gültegkeetsberäich“ systematesch applizéiert gëtt, op der lbwiki forcéiere sollten.
:A mengen Aen ass „Lycée Michel Lucius“ genau sou wéi „Rue Gaston Diderich“ en Eegennumm (''nom propre''), dee fix ass an deem seng Schreifweis een net einfach ännere sollt, well ee mengt, se wier no iergendwelleche Reegele falsch.
:Bei enger Schreifweis wéi „Gaston-Diderich-Strooss“ ass d'Situatioun eng aner, well dat net den Eegennumm vun der Strooss ass, mee eng Zesummesetzung aus engem Persounennumm an engem Substantiv an déi schreift een zesummen, respektiv laut ''Lëtzebuerger Orthografie'', Abschnitt 9.1.1, wann et „laang oder oniwwersiichtlech“ gëtt, mat Bindestréch(er) (hiert Beispill ass „''Beckiusstrooss'', mee: ''Jean-Pierre-Beckius-Strooss''“).
:Dat anert Argument, dat a fréieren Diskussiounen e puer mol genannt gouf, nämlech datt mat engem Bindestréch d'Sortéierung nom éischte Buschtaf vum Numm geschitt, liicht mer net an: D'Sortéierung hänkt dovun of, ob een als Sortéierschlëssel „Gaston Diderich“ oder „Diderich Gaston“ ugëtt, an net dovun, ob ee Bindestréch am Lemma vun der Strooss steet oder net.
:Menger Meenung no sollte mer op [[Wikipedia:Eis Schreifweis]] net offizialiséieren, datt mer ee Bindestréch tëscht Vir- an Nonumm bei Stroossen- a Lycéesnimm setzen, mee amplaz datt mer eis allgemeng un déi gebräichlech Schreifweis vun Eegennimm halen, egal ob se no deenen engen oder deenen anere Krittäre richteg oder falsch geschriwwe sinn. Dobäi sollte Schreifweisen, déi räsonablerweis als offiziell ugesi kënnen, respektéiert ginn. Da maache mer eis d'Liewen och méi einfach, well mer eis net méi Froe mussen, wat fir Reegelen a wat fir Fäll applizéiert gi sollen, fir eng Schreifweis ze modifizéieren, mee just nach, wat den offiziellen oder gebräichlechen Numm a seng Schreifweis ass. Bei Stroosse wieren dat z. B. déi aus dem ''Registre national des localités et des rues''. Bei de Lycéeën ass et manner kloer, wat als offiziell gëlle soll, mee wann een Numm net nëmmen op der Websäit vum Lycée steet, mee och an engem Règlement grand-ducal, dann ass dat fir mech den offiziellen Numm vum Lycée. Mir hunn z. B. op [[Lycée Mathias-Adam]] déi absurd Situatioun, datt mer schreiwen: <blockquote>Den 30. November 2020 krut d'Schoul mam groussherzogleche Reglement vum 30. November 2020 den neien Numm „Lycée Mathias-Adam“{{sup|[4]}}.</blockquote> A wann een dann an d'[https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2020/11/30/a974/jo ''Règlement grand-ducal du 30 novembre 2020''] kucke geet, da steet do
:<blockquote>[...] les mots « Lycée Technique Mathias Adam » sont remplacés par ceux de « Lycée Mathias Adam » .</blockquote>
:Dat ergëtt kee Sënn.
:--[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 21:32, 30. Abr. 2026 (UTC)
::Genee denger Meenung; wa mir eis un déi offiziell Nimm halen ass et méi einfach. Domat maache mir eis d'Liewen net onnéideg schwéier a komplizéiert. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 06:53, 1. Mee 2026 (UTC)
::::Moien déi ganz Diskussioun huet lo sou eng Aussmooss ugeholl datt ech mengen se hätt näischt méi op menger Dikussiounssäit veluer. Ech proposéiere fir se op d'Säit vun Richtlinnen ze transportéieren wou déi Debatt als ''Richtlinn fir d'Schreifweise'' soll weidergefouert ginn. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 07:03, 1. Mee 2026 (UTC)
:::::[[Fichier:Wikipedia like SVG.svg|20px]] | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 07:21, 1. Mee 2026 (UTC)
::::::Mir hunn eis bis elo méi oder manner un déi franséisch Reegele gehalen, wann an engem Stroossennumm, Lycéesnumm asw. en Eegennumm dra virkënnt, d. h. mir hunn de Virnumm-Familljennumm mat Bindestréch geschriwwen (Lycée Aline-Mayrisch, Lycée Guillaume-Kroll, Rue Jean-Pierre-Probst, …). Dat gëtt am Franséischen esou recommandéiert, gradewéi am [https://sip.gouvernement.lu/dam-assets/publications/guide-manuel/minist-etat/sip/guide-de-redaction/guide-de-redaction.pdf Guide de rédaction] vum Lëtzebuerger Staat op der Säit 162:
{{Zitat|Les établissements publics prennent une minuscule à la désignation (abbaye, aéroport, gare, lycée, université, etc.), mais des majuscules et '''des traits d'union au nom propre''' qui suit : l'abbaye du Mont-Saint-Michel, le lycée Louis-le-Grand, le cimetière du Père-Lachaise.}}
::::::An der Annexe 2b vum selwechte Guide (S. 242) sinn och d'Lycéeën opgezielt an do gesäit een och datt Lycée Robert-Schuman, Hubert-Clement a Michel-Rodange do steet. Déi Opzielung baséiert op engem [http://data.legilux.public.lu/eli/etat/adm/agd/1977/11/14/n1 Arrête grand-ducal vun 1977] (deen duerno net weesentlech g'ännert gouf) an deemools waren dat déi dräi eenzeg Lycéeën déi en Eegennumm an der Designatioun haten. Déi Lycéeën déi méi spéit bäikoume sinn also deelweis an de Gesetzestexter ''falsch'' geschriwwe ginn.
::::::Mir halen eis op der Wiki och bei anere Sujeten u franséisch Reegelen oder Recommandatiounen, ouni datt déi vu jidderengem dobaussen esou applizéiert ginn; mir schreiwen École, État, Étienne, … iwwerdeems vun der grousser Majoritéit am Dagdeeglechen Ecole, Etat an Etienne geschriwwe gëtt. Dat selwecht gëllt fir Firmaen oder Veräiner wou mer am Numm just den éischte Buschtaf vum éischte Wuert grouss schreiwen an de Rescht hannendru kleng: also Banque générale (an net Banque Générale).
::::::Wat dem Kadaster säi ''Registre national des adresses'' ugeet, sou sinn déi Adressen och just esou dran opgeholl gi wéi déi eenzel Gemengen d'Strooss genannt hunn. Jo, kaum eng Gemeng schreift e Bindestréch tëscht all Deel vum Numm, mä ass et dowéinst dann awer '''richteg'''? Datt mer am LOD keng Äntwert op d'Fro fanne liicht mer och an, well dee bezitt sech jo éischter op d'Schreifweis vum Lëtzebuergeschen; déi meescht Odonymmen hei am Land sinn awer keng reng Lëtzebuergesch, mä sinn aus dem Franséischen iwwerholl, och wann ech an der Rue de l'Avenir oder am Boulevard Nelson-Mandela wunnen, bleift et à la base e franséischen Numm.
::::::Mir si bis elo gutt mat de Bindestrécher gefuer a solle mMn och derbäi bleiwen; et gouf jo 2019 och schonn e Konsens dozou (hei nach eng Kéier de [[Wikipedia:De Stamminee/Archiv 2019/Abrëll-September#Eis_Schreifweis:_Nei_Sektioun_fir_Eegennimm|Link op déi Diskussioun]]). Mir kënnen eis dann ëmmer op de Guide de rédaction bezéien, dee wuel dat eenzegt Schrëftstéck ass (op d'mannst dat mir bekannt ass) dat sech mam Theema beschäftegt. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:22, 2. Mee 2026 (UTC)
:::::::Gudde Moien och, just e kleng Wuert zur Manéier an zu der Ausso ''dat mécht kee Sënn''. Héi goufe Lemmata geännert, mat der Begrënnung ''dat mécht kee Sënn''. Dozou wëll ech feststellen datt et zanter e puer Joer ee Konsens gëtt (och wann en net op der richtiger Plaz publizéiert gouf) deen deemools vun der Majoritéit vun den aktive Wikipidianer am Sënn vun der Harmonisatioun vun de Lemmata gedroe gouf, an och sou applizéiert gouf. Deemno sollt am Fong och jiddweeree sech dorun orientéieren, soss huet et effektiv ''kee Sënn'' datt sou Decisioune geholl ginn. Punktuell Lemmaen änneren ze goen well dat engem perséinlech net sou an de Krom passt, ass mMn keng gutt Iddi. Wann eppes misst geännert ginn da misst dat op der ganzer Linn geschéien an dann och eréischt wann dee fréiere Konsens mat valabelen Argumenter kontestéiert gouf, an en neie Konsens fonnt gouf. Wat dem Volvox seng Bemierkung zum ''Lycée Mathias Adam'' ugeet datt ''dat kee Sënn ergëtt'', sou kann een do och behaapten datt et kee Sënn ergëtt wann d'Redaktere vum Staat sech net un hir eege Schreifdirektiven halen. Wat d'Stroossennimm ubelaangt do muss ee soen datt déi meescht aus enger Zäit stamen wou a kenger Gemeng e Mënsch sech ëm eng korrekt lëtzebuergesch oder franséisch Schreifweis bekëmmert huet, an och haut gi Stroossen oder Citéen dacks an der regionaler Sprooch geschriwwen, wat dann och express sou gewollt ass, an net als falsch duergestallt ka ginn. Mer gesinn do och, datt z. B. d'Direktiv vum LOD, datt bei geographeschen Nimm déi op ''er'' endegen, getrennt soll geschriwwe ginn, do guer net applizéiert gëtt. Dat just well déi héich offiziell Plazen dacks an der Onméiglechkeet sinn fir dat ëmzebauen an et dofir offiziell falsch geschriwwe stoe bleift. Deemno net alles wat offiziell publizéiert gouf oder gëtt, ass dofir als korrekt Schreifweis unzegesinn. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 11:10, 2. Mee 2026 (UTC)
Moien, déi Diskussioun hei schéngt mer e bësse Richtung OLd School vs New School ze goen: Ech z.B. schléisse mech der Meenung un, dass Schreifreegelen erfonnt a festgeluecht goufen, dass een net bei all Wuert iwwer Meenungen, Goûte, Stëmmungen oder Interpretatioune muss diskutéieren, ma duerch hir Offizialiséierung ee fir allemol weess wou een drun ass. Dass Reegelen hunn, eng Saach ass, se anhalen eng aner, ass näischt neies, widderleet awer net d'Agangspremmiss.
Wann et deemno Schreifweise ginn doruechter, déi sech net un d', nenne mer se "Bindestréch-Reegel", halen, dann ass dat keen Argument, dat als Lemma z'iwwerhuelen, héchstens een dofir, wann déi falsch Schreifweis méi heefeg oder prominnent ass, e Redirekt unzeleeën, an am Aféierungssaz tëscht Klamere kuerz drop hinzeweisen. Besipill: De '''Lycée Jempi-Schmit''' (an eegener Schreifweis och ''Lycée Jempi Schmit''<ref>Link op hir Websäit, o.ä.</ref>) ass e Lycée zu Knapphouschent...
--[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 20:05, 2. Mee 2026 (UTC)
::Moien alleguerten,
::1. wéi hei driwwer gesot: mir haten déi Diskussioun scho viru Joeren, mat der Decisioun, datt mir eis géngen un déi franséissch Schreifreegele fir d'''noms propres'' vu Schoulen, Verwaltungen, Stroossen, asw halen.<br>
::2. De Prinzip ass jo deen heiten: Den Numm vun enger Schoul, enger Verwaltung, asw gëtt duerch e Gesetz oder en Arrêté festgeluecht. D'Schreifweis awer gëtt duerch d'Schreifreegele gereegelt, also an dëse Fäll mat engem Bindestréch, z. B. Lycée Aline-Mayrisch… dat och wann z.B. d’Schoul selwer déi Reegel net anhält (warscheinlech net kennt, wéi ech selwer scho konnt feststellen).
:
::3. Ech sinn also derfir fir d'Bindestréchreegel – merci [[user:Zinneke|Zinneke]] fir den Numm – vu franséischen ''noms propres'' weiderhinn anzehalen.<br>
:Wann een d’Reegelen net anhält, da fällt ee gären an den Arbitraire, eng Kéier esou an dann anescht.
:
::4. Merci [[user:GilPe|GilPe]] fir de Link op de Guide de rédaction vun 2012 vun der lëtzebuerger Regierung, e Guide deen ech virdrun net kannt hunn. Interessant ze gesinn datt si e Verantwortleche vun der Zeirung ''Le Monde'' als Beroder gefrot haten. Déi Zeitung liesen ech zanter ville Joeren a weess datt si systematesch op eng ‘korrekt’ a modern Schreifweis oppassen.
:
::5. Meng Propos: d’Schreifreegele vun de franséischen noms propres, also d’Bindestréchreegel an och d’Grouss/Klengschreiwung – z.B. Administration de la nature et des forêts, Musée national d’histoire naturelle – op der Säit Richtlinn fir d'Schreifweisen – festzehalen. Dat war schonn emol esou geplangt, gouf awer (nach) net gemaach.
:Beschte Gréiss, [[user:Cayambe|Cayambe]] ([[Benotzer Diskussioun:Cayambe|Diskussioun]]) 15:00, 3. Mee 2026 (UTC)
::Ech mengen de Kärpunkt, wou d'Usiichten ausernee ginn, ass deen hei: Menger Meenung no gräife bei engem Numm keng orthografesch Reegelen. Wann en Numm kreéiert gëtt, da ginn am beschte Fall orthografesch Reegele berücksichtegt (wann en dann aus bestoende Wierder zesummegesat ass), mee ab deem Moment, wou den Numm als solleche vu sengem Urheber festgeluecht ass, ass et dat, wat gülteg ass, an a mengen Ae gehéiert zum Numm och seng Schreifweis. Fir et op d'Spëtzt ze dreiwen: Wa moar ee Lycée entsteet, dee sech selwer ''Lissee Jempi Schmit'' schreift a sou an engem Reglement genannt gëtt, dann ass den Numm vum Lycée ''Lissee Jempi Schmit'' an net ''Lycée Jempi-Schmit''. Soubal en Numm fixéiert ass – ob mat richteger oder falscher Schreifweis – ass en norméiert. En Numm kann arbiträr sinn an en däerf net verännert ginn, ausser vun den Urheber vum Numm, oder ween och d'Kompetenz huet, fir den Numm ze definéieren. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 19:42, 3. Mee 2026 (UTC)
4h4u4xf6fwyb21w40s1xudfsuqakssw
2676901
2676900
2026-05-03T19:44:44Z
Volvox
4050
<references/> an dem Zinneke säi Kommentar mat der Referenz gesat, datt se och do ugewise gëtt
2676901
wikitext
text/x-wiki
Import vum Sujet „Lycée Michel Lucius“ an der Versioun vum 1. Mee 2026, 09:21:37 vun der [[Benotzer Diskussioun:Puscas|Benotzer Diskussiounsäit:Puscas]] heihinn | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:40, 1. Mee 2026 (UTC)
Moie Puscas, de '''Lycée Michel Lucius''' gëtt ouni Bindestrech geschriwwen. Kuck mol op der Säit vum Lycée a vum Ministère. [https://men.public.lu/en/support/annuaire.html?id=659] (Ministère) [https://www.lml.lu/] (Säit vum Lycée) | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 07:19, 30. Abr. 2026 (UTC)
:Salut, bei de Schoulen gouf souweit wéi ech gesinn, bis elo ëmmer d'Bindestréch-Reegel ugewendt, héchswarscheinlech wéinst engem allgemenge Konsens vun den lb. Wikipedianer, egal wéi d'Schoule sech (warscheinlech mat falscher Schreifweis) selwer nennen. Wann ech mech gutt kann erënnere gouf dat schonn eng Kéier op der Wiki durchgeknat. Déi aner Schoulen gi jo och mat Bindestréch geschriwwen obschonn een do do och um Internet oder an hire Publikatiounen heiasndo den Numm ouni Bindestréch fënnt. Firwat soll dann hei eng Ausnam gemaach ginn? Ech ginn dervun aus datt de Prinzip vun der franséischer Schreifweis bei Nimm mat franséische Wierder (''Lorsqu'un nom d'école est composé de plusieurs éléments (par exemple un nom de personne), il est courant d'utiliser des traits d'union pour lier le nom propre'') an dee vun der Däitscher bei Nimm mat däitsche Wierder ugewendt gëtt wou tëscht alles e Bindestréch kënnt (''Besteht der Name der Schule aus Vor- und Nachname, werden diese durch Bindestriche verbunden, z.B. Friedrich-Schiller-Gymnasium oder Leonardo-da-Vinci-Schule''). --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 09:04, 30. Abr. 2026 (UTC)
::Gutt méiglech datt dat esou ass wat zwar kee Sënn ergëtt. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 09:40, 30. Abr. 2026 (UTC)
:::Wat géif dann denger Meenung no e Sënn erginn? --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 10:25, 30. Abr. 2026 (UTC)
::::Wann een deen/déi offiziellen Numm/Nimm hëlt. De Lycée Nic-Biver oder de Lycée Michel-Rodange gi jo mat engem Bindestréch geschriwwen, de Lycée Michel Lucius eeben net. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 10:56, 30. Abr. 2026 (UTC)
:::::Hues de déi aner ausser dem Biever an dem Rodange dann och gekuckt? --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 11:56, 30. Abr. 2026 (UTC)
::::::Jo, gerad gemaach. D'''École privée Sainte Anne Ettelbruck, École privée Marie Consolatrice, d'Lycéeën Aline Mayrich, Edward Steichen, Guillaume Kroll, Hubert Clément, Mathias Adam, Emile Metz, Josy Barthel, an den Nordstad Lycée'' ginn ouni Bindestréch geschriwwen. Den ''Atert-Lycée, de Schengen-Lycée an de Robert-Schuman'' gi beispillsweis mat engem Bindestréch geschriwwen. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 12:13, 30. Abr. 2026 (UTC)
:::::::An all déi hunn op der Wiki e Bindestréch. Do froen ech mech da firwat wuel? Ech hunn dat Gespréich hei mol um Stamminet verlinkt fir datt aner Leit och hir Meenung solle soen. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 12:30, 30. Abr. 2026 (UTC)
::::::::Okee, super. Dat froen ech mech och. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 12:35, 30. Abr. 2026 (UTC)
Mëtteg,
Jo, déi Diskussioun gouf schonn e puermol gefouert; kuckt z. B. hei:
*[https://lb.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:De_Stamminee/Archiv2013/Abr%C3%ABll-Juni#Stroossen-_a_Plazennimm:_Korrekt_frans%C3%A9isch_Schreifweis,_Bindestr%C3%A9ch_oder_net Stroossen-_a_Plazennimm:_Korrekt_franséisch_Schreifweis,_Bindestréch_oder_net]
*[https://lb.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:De_Stamminee/Archiv_2015/Oktober-Dezember#Avenuen,_Boulevarden_a_Stroossen_an_der_Stad_-_a_soss_zu_L%C3%ABtzebuerg Avenuen, Boulevarden a Stroossen an der Stad - a soss zu Lëtzebuerg]
Et gouf och proposéiert dat Ganzt am Kapitel op der Säit [[Wikipedia:Eis Schreifweis]] z'offizialiséieren, mä ech mengen, dat gouf vergiess; kuckt dozou hei:
*[[Wikipedia:De Stamminee/Archiv 2019/Abrëll-September#Eis_Schreifweis:_Nei_Sektioun_fir_Eegennimm|Nei Sektioun fir Eegennimm]]
Am Fong ware mer eis eens, déi fr. Schreifweis ze huelen, och wann se zu Lëtzebuerg net esou gängeg ass: also „Lycée Michel-Rodange“ oder „École internationale Gaston-Thorn“ mat Bindestréch.
{{Zitat|Le trait d’union unit les éléments des mots composés. (…) On le met dans le nom donné à des voies (rue, place, pont…), une agglomération, un département. Exemples: Boulevard Victor-HugoRue du Général-de-Gaulle, Ville de Nogent-le-Rotrou.|[https://www.legifrance.gouv.fr/contenu/Media/Files/autour-de-la-loi/legislatif-et-reglementaire/charte_typographique_jo_janvier_2021.pdf Charte orthotypographique du Journal officiel], S. 19}} | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:46, 30. Abr. 2026 (UTC)
:Menger Meenung no sollt een, wann een eng Kéier e Konsens fonnt huet, deen net ouni Grond erëm ëmänneren, mee an deem heite Fall ergëtt dee Konsens a mengen Ae wierklech kee Sënn, fir dem [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] seng Ausdrocksweis opzegräifen.
:Wann ech den Historique vun deenen Diskussioune richteg iwwerblécken, ass den Haaptgrond, firwat mir op der lbwiki Bindestrécher tëscht Vir- an Nonumm bei Stroossen- oder Lycéesnimm setzen, datt an Texter iwwer d'Orthografie fir déi franséisch Sprooch steet, datt een dat maache soll, obwuel dat net mol a Frankräich selwer Konsens ass, datt op franséische Stroosseschëlter zu engem gudden Deel kee Bindestréch gesat gëtt an an der Belsch de Bindestréch och onüblech ass. Op der lbwiki sollte mer eis net géint dat stellen wat, wat am ''Registre national des localités et des rues'' steet (deen een [https://data.public.lu/fr/datasets/registre-national-des-localites-et-des-rues/ hei] consultéiere kann), wat op de Stroosseschëlder steet, bei postaleschen Adresse benotzt gëtt an allgemeng gängeg Praxis hei am Land ass, et sief dann, mir hätte gutt Grënn dofir. A wann am lëtzebuergeschsproochege Kontext bei Strossennimm an der Praxis ni e Bindestréch gesat gëtt a bei Lycéesnimm an deene meeschte Fäll och net, da gesinn ech net, firwat mer eng Orthografie fir eng friem Sprooch aus engem frieme Land, déi net mol an hirem eigentleche „Gültegkeetsberäich“ systematesch applizéiert gëtt, op der lbwiki forcéiere sollten.
:A mengen Aen ass „Lycée Michel Lucius“ genau sou wéi „Rue Gaston Diderich“ en Eegennumm (''nom propre''), dee fix ass an deem seng Schreifweis een net einfach ännere sollt, well ee mengt, se wier no iergendwelleche Reegele falsch.
:Bei enger Schreifweis wéi „Gaston-Diderich-Strooss“ ass d'Situatioun eng aner, well dat net den Eegennumm vun der Strooss ass, mee eng Zesummesetzung aus engem Persounennumm an engem Substantiv an déi schreift een zesummen, respektiv laut ''Lëtzebuerger Orthografie'', Abschnitt 9.1.1, wann et „laang oder oniwwersiichtlech“ gëtt, mat Bindestréch(er) (hiert Beispill ass „''Beckiusstrooss'', mee: ''Jean-Pierre-Beckius-Strooss''“).
:Dat anert Argument, dat a fréieren Diskussiounen e puer mol genannt gouf, nämlech datt mat engem Bindestréch d'Sortéierung nom éischte Buschtaf vum Numm geschitt, liicht mer net an: D'Sortéierung hänkt dovun of, ob een als Sortéierschlëssel „Gaston Diderich“ oder „Diderich Gaston“ ugëtt, an net dovun, ob ee Bindestréch am Lemma vun der Strooss steet oder net.
:Menger Meenung no sollte mer op [[Wikipedia:Eis Schreifweis]] net offizialiséieren, datt mer ee Bindestréch tëscht Vir- an Nonumm bei Stroossen- a Lycéesnimm setzen, mee amplaz datt mer eis allgemeng un déi gebräichlech Schreifweis vun Eegennimm halen, egal ob se no deenen engen oder deenen anere Krittäre richteg oder falsch geschriwwe sinn. Dobäi sollte Schreifweisen, déi räsonablerweis als offiziell ugesi kënnen, respektéiert ginn. Da maache mer eis d'Liewen och méi einfach, well mer eis net méi Froe mussen, wat fir Reegelen a wat fir Fäll applizéiert gi sollen, fir eng Schreifweis ze modifizéieren, mee just nach, wat den offiziellen oder gebräichlechen Numm a seng Schreifweis ass. Bei Stroosse wieren dat z. B. déi aus dem ''Registre national des localités et des rues''. Bei de Lycéeën ass et manner kloer, wat als offiziell gëlle soll, mee wann een Numm net nëmmen op der Websäit vum Lycée steet, mee och an engem Règlement grand-ducal, dann ass dat fir mech den offiziellen Numm vum Lycée. Mir hunn z. B. op [[Lycée Mathias-Adam]] déi absurd Situatioun, datt mer schreiwen: <blockquote>Den 30. November 2020 krut d'Schoul mam groussherzogleche Reglement vum 30. November 2020 den neien Numm „Lycée Mathias-Adam“{{sup|[4]}}.</blockquote> A wann een dann an d'[https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2020/11/30/a974/jo ''Règlement grand-ducal du 30 novembre 2020''] kucke geet, da steet do
:<blockquote>[...] les mots « Lycée Technique Mathias Adam » sont remplacés par ceux de « Lycée Mathias Adam » .</blockquote>
:Dat ergëtt kee Sënn.
:--[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 21:32, 30. Abr. 2026 (UTC)
::Genee denger Meenung; wa mir eis un déi offiziell Nimm halen ass et méi einfach. Domat maache mir eis d'Liewen net onnéideg schwéier a komplizéiert. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 06:53, 1. Mee 2026 (UTC)
::::Moien déi ganz Diskussioun huet lo sou eng Aussmooss ugeholl datt ech mengen se hätt näischt méi op menger Dikussiounssäit veluer. Ech proposéiere fir se op d'Säit vun Richtlinnen ze transportéieren wou déi Debatt als ''Richtlinn fir d'Schreifweise'' soll weidergefouert ginn. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 07:03, 1. Mee 2026 (UTC)
:::::[[Fichier:Wikipedia like SVG.svg|20px]] | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 07:21, 1. Mee 2026 (UTC)
::::::Mir hunn eis bis elo méi oder manner un déi franséisch Reegele gehalen, wann an engem Stroossennumm, Lycéesnumm asw. en Eegennumm dra virkënnt, d. h. mir hunn de Virnumm-Familljennumm mat Bindestréch geschriwwen (Lycée Aline-Mayrisch, Lycée Guillaume-Kroll, Rue Jean-Pierre-Probst, …). Dat gëtt am Franséischen esou recommandéiert, gradewéi am [https://sip.gouvernement.lu/dam-assets/publications/guide-manuel/minist-etat/sip/guide-de-redaction/guide-de-redaction.pdf Guide de rédaction] vum Lëtzebuerger Staat op der Säit 162:
{{Zitat|Les établissements publics prennent une minuscule à la désignation (abbaye, aéroport, gare, lycée, université, etc.), mais des majuscules et '''des traits d'union au nom propre''' qui suit : l'abbaye du Mont-Saint-Michel, le lycée Louis-le-Grand, le cimetière du Père-Lachaise.}}
::::::An der Annexe 2b vum selwechte Guide (S. 242) sinn och d'Lycéeën opgezielt an do gesäit een och datt Lycée Robert-Schuman, Hubert-Clement a Michel-Rodange do steet. Déi Opzielung baséiert op engem [http://data.legilux.public.lu/eli/etat/adm/agd/1977/11/14/n1 Arrête grand-ducal vun 1977] (deen duerno net weesentlech g'ännert gouf) an deemools waren dat déi dräi eenzeg Lycéeën déi en Eegennumm an der Designatioun haten. Déi Lycéeën déi méi spéit bäikoume sinn also deelweis an de Gesetzestexter ''falsch'' geschriwwe ginn.
::::::Mir halen eis op der Wiki och bei anere Sujeten u franséisch Reegelen oder Recommandatiounen, ouni datt déi vu jidderengem dobaussen esou applizéiert ginn; mir schreiwen École, État, Étienne, … iwwerdeems vun der grousser Majoritéit am Dagdeeglechen Ecole, Etat an Etienne geschriwwe gëtt. Dat selwecht gëllt fir Firmaen oder Veräiner wou mer am Numm just den éischte Buschtaf vum éischte Wuert grouss schreiwen an de Rescht hannendru kleng: also Banque générale (an net Banque Générale).
::::::Wat dem Kadaster säi ''Registre national des adresses'' ugeet, sou sinn déi Adressen och just esou dran opgeholl gi wéi déi eenzel Gemengen d'Strooss genannt hunn. Jo, kaum eng Gemeng schreift e Bindestréch tëscht all Deel vum Numm, mä ass et dowéinst dann awer '''richteg'''? Datt mer am LOD keng Äntwert op d'Fro fanne liicht mer och an, well dee bezitt sech jo éischter op d'Schreifweis vum Lëtzebuergeschen; déi meescht Odonymmen hei am Land sinn awer keng reng Lëtzebuergesch, mä sinn aus dem Franséischen iwwerholl, och wann ech an der Rue de l'Avenir oder am Boulevard Nelson-Mandela wunnen, bleift et à la base e franséischen Numm.
::::::Mir si bis elo gutt mat de Bindestrécher gefuer a solle mMn och derbäi bleiwen; et gouf jo 2019 och schonn e Konsens dozou (hei nach eng Kéier de [[Wikipedia:De Stamminee/Archiv 2019/Abrëll-September#Eis_Schreifweis:_Nei_Sektioun_fir_Eegennimm|Link op déi Diskussioun]]). Mir kënnen eis dann ëmmer op de Guide de rédaction bezéien, dee wuel dat eenzegt Schrëftstéck ass (op d'mannst dat mir bekannt ass) dat sech mam Theema beschäftegt. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:22, 2. Mee 2026 (UTC)
:::::::Gudde Moien och, just e kleng Wuert zur Manéier an zu der Ausso ''dat mécht kee Sënn''. Héi goufe Lemmata geännert, mat der Begrënnung ''dat mécht kee Sënn''. Dozou wëll ech feststellen datt et zanter e puer Joer ee Konsens gëtt (och wann en net op der richtiger Plaz publizéiert gouf) deen deemools vun der Majoritéit vun den aktive Wikipidianer am Sënn vun der Harmonisatioun vun de Lemmata gedroe gouf, an och sou applizéiert gouf. Deemno sollt am Fong och jiddweeree sech dorun orientéieren, soss huet et effektiv ''kee Sënn'' datt sou Decisioune geholl ginn. Punktuell Lemmaen änneren ze goen well dat engem perséinlech net sou an de Krom passt, ass mMn keng gutt Iddi. Wann eppes misst geännert ginn da misst dat op der ganzer Linn geschéien an dann och eréischt wann dee fréiere Konsens mat valabelen Argumenter kontestéiert gouf, an en neie Konsens fonnt gouf. Wat dem Volvox seng Bemierkung zum ''Lycée Mathias Adam'' ugeet datt ''dat kee Sënn ergëtt'', sou kann een do och behaapten datt et kee Sënn ergëtt wann d'Redaktere vum Staat sech net un hir eege Schreifdirektiven halen. Wat d'Stroossennimm ubelaangt do muss ee soen datt déi meescht aus enger Zäit stamen wou a kenger Gemeng e Mënsch sech ëm eng korrekt lëtzebuergesch oder franséisch Schreifweis bekëmmert huet, an och haut gi Stroossen oder Citéen dacks an der regionaler Sprooch geschriwwen, wat dann och express sou gewollt ass, an net als falsch duergestallt ka ginn. Mer gesinn do och, datt z. B. d'Direktiv vum LOD, datt bei geographeschen Nimm déi op ''er'' endegen, getrennt soll geschriwwe ginn, do guer net applizéiert gëtt. Dat just well déi héich offiziell Plazen dacks an der Onméiglechkeet sinn fir dat ëmzebauen an et dofir offiziell falsch geschriwwe stoe bleift. Deemno net alles wat offiziell publizéiert gouf oder gëtt, ass dofir als korrekt Schreifweis unzegesinn. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 11:10, 2. Mee 2026 (UTC)
Moien, déi Diskussioun hei schéngt mer e bësse Richtung OLd School vs New School ze goen: Ech z.B. schléisse mech der Meenung un, dass Schreifreegelen erfonnt a festgeluecht goufen, dass een net bei all Wuert iwwer Meenungen, Goûte, Stëmmungen oder Interpretatioune muss diskutéieren, ma duerch hir Offizialiséierung ee fir allemol weess wou een drun ass. Dass Reegelen hunn, eng Saach ass, se anhalen eng aner, ass näischt neies, widderleet awer net d'Agangspremmiss.
Wann et deemno Schreifweise ginn doruechter, déi sech net un d', nenne mer se "Bindestréch-Reegel", halen, dann ass dat keen Argument, dat als Lemma z'iwwerhuelen, héchstens een dofir, wann déi falsch Schreifweis méi heefeg oder prominnent ass, e Redirekt unzeleeën, an am Aféierungssaz tëscht Klamere kuerz drop hinzeweisen. Besipill: De '''Lycée Jempi-Schmit''' (an eegener Schreifweis och ''Lycée Jempi Schmit''<ref>Link op hir Websäit, o.ä.</ref>) ass e Lycée zu Knapphouschent...
<references/>
--[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 20:05, 2. Mee 2026 (UTC)
::Moien alleguerten,
::1. wéi hei driwwer gesot: mir haten déi Diskussioun scho viru Joeren, mat der Decisioun, datt mir eis géngen un déi franséissch Schreifreegele fir d'''noms propres'' vu Schoulen, Verwaltungen, Stroossen, asw halen.<br>
::2. De Prinzip ass jo deen heiten: Den Numm vun enger Schoul, enger Verwaltung, asw gëtt duerch e Gesetz oder en Arrêté festgeluecht. D'Schreifweis awer gëtt duerch d'Schreifreegele gereegelt, also an dëse Fäll mat engem Bindestréch, z. B. Lycée Aline-Mayrisch… dat och wann z.B. d’Schoul selwer déi Reegel net anhält (warscheinlech net kennt, wéi ech selwer scho konnt feststellen).
:
::3. Ech sinn also derfir fir d'Bindestréchreegel – merci [[user:Zinneke|Zinneke]] fir den Numm – vu franséischen ''noms propres'' weiderhinn anzehalen.<br>
:Wann een d’Reegelen net anhält, da fällt ee gären an den Arbitraire, eng Kéier esou an dann anescht.
:
::4. Merci [[user:GilPe|GilPe]] fir de Link op de Guide de rédaction vun 2012 vun der lëtzebuerger Regierung, e Guide deen ech virdrun net kannt hunn. Interessant ze gesinn datt si e Verantwortleche vun der Zeirung ''Le Monde'' als Beroder gefrot haten. Déi Zeitung liesen ech zanter ville Joeren a weess datt si systematesch op eng ‘korrekt’ a modern Schreifweis oppassen.
:
::5. Meng Propos: d’Schreifreegele vun de franséischen noms propres, also d’Bindestréchreegel an och d’Grouss/Klengschreiwung – z.B. Administration de la nature et des forêts, Musée national d’histoire naturelle – op der Säit Richtlinn fir d'Schreifweisen – festzehalen. Dat war schonn emol esou geplangt, gouf awer (nach) net gemaach.
:Beschte Gréiss, [[user:Cayambe|Cayambe]] ([[Benotzer Diskussioun:Cayambe|Diskussioun]]) 15:00, 3. Mee 2026 (UTC)
::Ech mengen de Kärpunkt, wou d'Usiichten ausernee ginn, ass deen hei: Menger Meenung no gräife bei engem Numm keng orthografesch Reegelen. Wann en Numm kreéiert gëtt, da ginn am beschte Fall orthografesch Reegele berücksichtegt (wann en dann aus bestoende Wierder zesummegesat ass), mee ab deem Moment, wou den Numm als solleche vu sengem Urheber festgeluecht ass, ass et dat, wat gülteg ass, an a mengen Ae gehéiert zum Numm och seng Schreifweis. Fir et op d'Spëtzt ze dreiwen: Wa moar ee Lycée entsteet, dee sech selwer ''Lissee Jempi Schmit'' schreift a sou an engem Reglement genannt gëtt, dann ass den Numm vum Lycée ''Lissee Jempi Schmit'' an net ''Lycée Jempi-Schmit''. Soubal en Numm fixéiert ass – ob mat richteger oder falscher Schreifweis – ass en norméiert. En Numm kann arbiträr sinn an en däerf net verännert ginn, ausser vun den Urheber vum Numm, oder ween och d'Kompetenz huet, fir den Numm ze definéieren. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 19:42, 3. Mee 2026 (UTC)
cvwf8mppkfupr3ayvd94182tehqjyfy
2676918
2676901
2026-05-04T07:51:08Z
Les Meloures
580
/* */ Äntweren
2676918
wikitext
text/x-wiki
Import vum Sujet „Lycée Michel Lucius“ an der Versioun vum 1. Mee 2026, 09:21:37 vun der [[Benotzer Diskussioun:Puscas|Benotzer Diskussiounsäit:Puscas]] heihinn | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:40, 1. Mee 2026 (UTC)
Moie Puscas, de '''Lycée Michel Lucius''' gëtt ouni Bindestrech geschriwwen. Kuck mol op der Säit vum Lycée a vum Ministère. [https://men.public.lu/en/support/annuaire.html?id=659] (Ministère) [https://www.lml.lu/] (Säit vum Lycée) | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 07:19, 30. Abr. 2026 (UTC)
:Salut, bei de Schoulen gouf souweit wéi ech gesinn, bis elo ëmmer d'Bindestréch-Reegel ugewendt, héchswarscheinlech wéinst engem allgemenge Konsens vun den lb. Wikipedianer, egal wéi d'Schoule sech (warscheinlech mat falscher Schreifweis) selwer nennen. Wann ech mech gutt kann erënnere gouf dat schonn eng Kéier op der Wiki durchgeknat. Déi aner Schoulen gi jo och mat Bindestréch geschriwwen obschonn een do do och um Internet oder an hire Publikatiounen heiasndo den Numm ouni Bindestréch fënnt. Firwat soll dann hei eng Ausnam gemaach ginn? Ech ginn dervun aus datt de Prinzip vun der franséischer Schreifweis bei Nimm mat franséische Wierder (''Lorsqu'un nom d'école est composé de plusieurs éléments (par exemple un nom de personne), il est courant d'utiliser des traits d'union pour lier le nom propre'') an dee vun der Däitscher bei Nimm mat däitsche Wierder ugewendt gëtt wou tëscht alles e Bindestréch kënnt (''Besteht der Name der Schule aus Vor- und Nachname, werden diese durch Bindestriche verbunden, z.B. Friedrich-Schiller-Gymnasium oder Leonardo-da-Vinci-Schule''). --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 09:04, 30. Abr. 2026 (UTC)
::Gutt méiglech datt dat esou ass wat zwar kee Sënn ergëtt. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 09:40, 30. Abr. 2026 (UTC)
:::Wat géif dann denger Meenung no e Sënn erginn? --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 10:25, 30. Abr. 2026 (UTC)
::::Wann een deen/déi offiziellen Numm/Nimm hëlt. De Lycée Nic-Biver oder de Lycée Michel-Rodange gi jo mat engem Bindestréch geschriwwen, de Lycée Michel Lucius eeben net. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 10:56, 30. Abr. 2026 (UTC)
:::::Hues de déi aner ausser dem Biever an dem Rodange dann och gekuckt? --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 11:56, 30. Abr. 2026 (UTC)
::::::Jo, gerad gemaach. D'''École privée Sainte Anne Ettelbruck, École privée Marie Consolatrice, d'Lycéeën Aline Mayrich, Edward Steichen, Guillaume Kroll, Hubert Clément, Mathias Adam, Emile Metz, Josy Barthel, an den Nordstad Lycée'' ginn ouni Bindestréch geschriwwen. Den ''Atert-Lycée, de Schengen-Lycée an de Robert-Schuman'' gi beispillsweis mat engem Bindestréch geschriwwen. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 12:13, 30. Abr. 2026 (UTC)
:::::::An all déi hunn op der Wiki e Bindestréch. Do froen ech mech da firwat wuel? Ech hunn dat Gespréich hei mol um Stamminet verlinkt fir datt aner Leit och hir Meenung solle soen. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 12:30, 30. Abr. 2026 (UTC)
::::::::Okee, super. Dat froen ech mech och. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 12:35, 30. Abr. 2026 (UTC)
Mëtteg,
Jo, déi Diskussioun gouf schonn e puermol gefouert; kuckt z. B. hei:
*[https://lb.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:De_Stamminee/Archiv2013/Abr%C3%ABll-Juni#Stroossen-_a_Plazennimm:_Korrekt_frans%C3%A9isch_Schreifweis,_Bindestr%C3%A9ch_oder_net Stroossen-_a_Plazennimm:_Korrekt_franséisch_Schreifweis,_Bindestréch_oder_net]
*[https://lb.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:De_Stamminee/Archiv_2015/Oktober-Dezember#Avenuen,_Boulevarden_a_Stroossen_an_der_Stad_-_a_soss_zu_L%C3%ABtzebuerg Avenuen, Boulevarden a Stroossen an der Stad - a soss zu Lëtzebuerg]
Et gouf och proposéiert dat Ganzt am Kapitel op der Säit [[Wikipedia:Eis Schreifweis]] z'offizialiséieren, mä ech mengen, dat gouf vergiess; kuckt dozou hei:
*[[Wikipedia:De Stamminee/Archiv 2019/Abrëll-September#Eis_Schreifweis:_Nei_Sektioun_fir_Eegennimm|Nei Sektioun fir Eegennimm]]
Am Fong ware mer eis eens, déi fr. Schreifweis ze huelen, och wann se zu Lëtzebuerg net esou gängeg ass: also „Lycée Michel-Rodange“ oder „École internationale Gaston-Thorn“ mat Bindestréch.
{{Zitat|Le trait d’union unit les éléments des mots composés. (…) On le met dans le nom donné à des voies (rue, place, pont…), une agglomération, un département. Exemples: Boulevard Victor-HugoRue du Général-de-Gaulle, Ville de Nogent-le-Rotrou.|[https://www.legifrance.gouv.fr/contenu/Media/Files/autour-de-la-loi/legislatif-et-reglementaire/charte_typographique_jo_janvier_2021.pdf Charte orthotypographique du Journal officiel], S. 19}} | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:46, 30. Abr. 2026 (UTC)
:Menger Meenung no sollt een, wann een eng Kéier e Konsens fonnt huet, deen net ouni Grond erëm ëmänneren, mee an deem heite Fall ergëtt dee Konsens a mengen Ae wierklech kee Sënn, fir dem [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] seng Ausdrocksweis opzegräifen.
:Wann ech den Historique vun deenen Diskussioune richteg iwwerblécken, ass den Haaptgrond, firwat mir op der lbwiki Bindestrécher tëscht Vir- an Nonumm bei Stroossen- oder Lycéesnimm setzen, datt an Texter iwwer d'Orthografie fir déi franséisch Sprooch steet, datt een dat maache soll, obwuel dat net mol a Frankräich selwer Konsens ass, datt op franséische Stroosseschëlter zu engem gudden Deel kee Bindestréch gesat gëtt an an der Belsch de Bindestréch och onüblech ass. Op der lbwiki sollte mer eis net géint dat stellen wat, wat am ''Registre national des localités et des rues'' steet (deen een [https://data.public.lu/fr/datasets/registre-national-des-localites-et-des-rues/ hei] consultéiere kann), wat op de Stroosseschëlder steet, bei postaleschen Adresse benotzt gëtt an allgemeng gängeg Praxis hei am Land ass, et sief dann, mir hätte gutt Grënn dofir. A wann am lëtzebuergeschsproochege Kontext bei Strossennimm an der Praxis ni e Bindestréch gesat gëtt a bei Lycéesnimm an deene meeschte Fäll och net, da gesinn ech net, firwat mer eng Orthografie fir eng friem Sprooch aus engem frieme Land, déi net mol an hirem eigentleche „Gültegkeetsberäich“ systematesch applizéiert gëtt, op der lbwiki forcéiere sollten.
:A mengen Aen ass „Lycée Michel Lucius“ genau sou wéi „Rue Gaston Diderich“ en Eegennumm (''nom propre''), dee fix ass an deem seng Schreifweis een net einfach ännere sollt, well ee mengt, se wier no iergendwelleche Reegele falsch.
:Bei enger Schreifweis wéi „Gaston-Diderich-Strooss“ ass d'Situatioun eng aner, well dat net den Eegennumm vun der Strooss ass, mee eng Zesummesetzung aus engem Persounennumm an engem Substantiv an déi schreift een zesummen, respektiv laut ''Lëtzebuerger Orthografie'', Abschnitt 9.1.1, wann et „laang oder oniwwersiichtlech“ gëtt, mat Bindestréch(er) (hiert Beispill ass „''Beckiusstrooss'', mee: ''Jean-Pierre-Beckius-Strooss''“).
:Dat anert Argument, dat a fréieren Diskussiounen e puer mol genannt gouf, nämlech datt mat engem Bindestréch d'Sortéierung nom éischte Buschtaf vum Numm geschitt, liicht mer net an: D'Sortéierung hänkt dovun of, ob een als Sortéierschlëssel „Gaston Diderich“ oder „Diderich Gaston“ ugëtt, an net dovun, ob ee Bindestréch am Lemma vun der Strooss steet oder net.
:Menger Meenung no sollte mer op [[Wikipedia:Eis Schreifweis]] net offizialiséieren, datt mer ee Bindestréch tëscht Vir- an Nonumm bei Stroossen- a Lycéesnimm setzen, mee amplaz datt mer eis allgemeng un déi gebräichlech Schreifweis vun Eegennimm halen, egal ob se no deenen engen oder deenen anere Krittäre richteg oder falsch geschriwwe sinn. Dobäi sollte Schreifweisen, déi räsonablerweis als offiziell ugesi kënnen, respektéiert ginn. Da maache mer eis d'Liewen och méi einfach, well mer eis net méi Froe mussen, wat fir Reegelen a wat fir Fäll applizéiert gi sollen, fir eng Schreifweis ze modifizéieren, mee just nach, wat den offiziellen oder gebräichlechen Numm a seng Schreifweis ass. Bei Stroosse wieren dat z. B. déi aus dem ''Registre national des localités et des rues''. Bei de Lycéeën ass et manner kloer, wat als offiziell gëlle soll, mee wann een Numm net nëmmen op der Websäit vum Lycée steet, mee och an engem Règlement grand-ducal, dann ass dat fir mech den offiziellen Numm vum Lycée. Mir hunn z. B. op [[Lycée Mathias-Adam]] déi absurd Situatioun, datt mer schreiwen: <blockquote>Den 30. November 2020 krut d'Schoul mam groussherzogleche Reglement vum 30. November 2020 den neien Numm „Lycée Mathias-Adam“{{sup|[4]}}.</blockquote> A wann een dann an d'[https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2020/11/30/a974/jo ''Règlement grand-ducal du 30 novembre 2020''] kucke geet, da steet do
:<blockquote>[...] les mots « Lycée Technique Mathias Adam » sont remplacés par ceux de « Lycée Mathias Adam » .</blockquote>
:Dat ergëtt kee Sënn.
:--[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 21:32, 30. Abr. 2026 (UTC)
::Genee denger Meenung; wa mir eis un déi offiziell Nimm halen ass et méi einfach. Domat maache mir eis d'Liewen net onnéideg schwéier a komplizéiert. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 06:53, 1. Mee 2026 (UTC)
::::Moien déi ganz Diskussioun huet lo sou eng Aussmooss ugeholl datt ech mengen se hätt näischt méi op menger Dikussiounssäit veluer. Ech proposéiere fir se op d'Säit vun Richtlinnen ze transportéieren wou déi Debatt als ''Richtlinn fir d'Schreifweise'' soll weidergefouert ginn. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 07:03, 1. Mee 2026 (UTC)
:::::[[Fichier:Wikipedia like SVG.svg|20px]] | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 07:21, 1. Mee 2026 (UTC)
::::::Mir hunn eis bis elo méi oder manner un déi franséisch Reegele gehalen, wann an engem Stroossennumm, Lycéesnumm asw. en Eegennumm dra virkënnt, d. h. mir hunn de Virnumm-Familljennumm mat Bindestréch geschriwwen (Lycée Aline-Mayrisch, Lycée Guillaume-Kroll, Rue Jean-Pierre-Probst, …). Dat gëtt am Franséischen esou recommandéiert, gradewéi am [https://sip.gouvernement.lu/dam-assets/publications/guide-manuel/minist-etat/sip/guide-de-redaction/guide-de-redaction.pdf Guide de rédaction] vum Lëtzebuerger Staat op der Säit 162:
{{Zitat|Les établissements publics prennent une minuscule à la désignation (abbaye, aéroport, gare, lycée, université, etc.), mais des majuscules et '''des traits d'union au nom propre''' qui suit : l'abbaye du Mont-Saint-Michel, le lycée Louis-le-Grand, le cimetière du Père-Lachaise.}}
::::::An der Annexe 2b vum selwechte Guide (S. 242) sinn och d'Lycéeën opgezielt an do gesäit een och datt Lycée Robert-Schuman, Hubert-Clement a Michel-Rodange do steet. Déi Opzielung baséiert op engem [http://data.legilux.public.lu/eli/etat/adm/agd/1977/11/14/n1 Arrête grand-ducal vun 1977] (deen duerno net weesentlech g'ännert gouf) an deemools waren dat déi dräi eenzeg Lycéeën déi en Eegennumm an der Designatioun haten. Déi Lycéeën déi méi spéit bäikoume sinn also deelweis an de Gesetzestexter ''falsch'' geschriwwe ginn.
::::::Mir halen eis op der Wiki och bei anere Sujeten u franséisch Reegelen oder Recommandatiounen, ouni datt déi vu jidderengem dobaussen esou applizéiert ginn; mir schreiwen École, État, Étienne, … iwwerdeems vun der grousser Majoritéit am Dagdeeglechen Ecole, Etat an Etienne geschriwwe gëtt. Dat selwecht gëllt fir Firmaen oder Veräiner wou mer am Numm just den éischte Buschtaf vum éischte Wuert grouss schreiwen an de Rescht hannendru kleng: also Banque générale (an net Banque Générale).
::::::Wat dem Kadaster säi ''Registre national des adresses'' ugeet, sou sinn déi Adressen och just esou dran opgeholl gi wéi déi eenzel Gemengen d'Strooss genannt hunn. Jo, kaum eng Gemeng schreift e Bindestréch tëscht all Deel vum Numm, mä ass et dowéinst dann awer '''richteg'''? Datt mer am LOD keng Äntwert op d'Fro fanne liicht mer och an, well dee bezitt sech jo éischter op d'Schreifweis vum Lëtzebuergeschen; déi meescht Odonymmen hei am Land sinn awer keng reng Lëtzebuergesch, mä sinn aus dem Franséischen iwwerholl, och wann ech an der Rue de l'Avenir oder am Boulevard Nelson-Mandela wunnen, bleift et à la base e franséischen Numm.
::::::Mir si bis elo gutt mat de Bindestrécher gefuer a solle mMn och derbäi bleiwen; et gouf jo 2019 och schonn e Konsens dozou (hei nach eng Kéier de [[Wikipedia:De Stamminee/Archiv 2019/Abrëll-September#Eis_Schreifweis:_Nei_Sektioun_fir_Eegennimm|Link op déi Diskussioun]]). Mir kënnen eis dann ëmmer op de Guide de rédaction bezéien, dee wuel dat eenzegt Schrëftstéck ass (op d'mannst dat mir bekannt ass) dat sech mam Theema beschäftegt. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:22, 2. Mee 2026 (UTC)
:::::::Gudde Moien och, just e kleng Wuert zur Manéier an zu der Ausso ''dat mécht kee Sënn''. Héi goufe Lemmata geännert, mat der Begrënnung ''dat mécht kee Sënn''. Dozou wëll ech feststellen datt et zanter e puer Joer ee Konsens gëtt (och wann en net op der richtiger Plaz publizéiert gouf) deen deemools vun der Majoritéit vun den aktive Wikipidianer am Sënn vun der Harmonisatioun vun de Lemmata gedroe gouf, an och sou applizéiert gouf. Deemno sollt am Fong och jiddweeree sech dorun orientéieren, soss huet et effektiv ''kee Sënn'' datt sou Decisioune geholl ginn. Punktuell Lemmaen änneren ze goen well dat engem perséinlech net sou an de Krom passt, ass mMn keng gutt Iddi. Wann eppes misst geännert ginn da misst dat op der ganzer Linn geschéien an dann och eréischt wann dee fréiere Konsens mat valabelen Argumenter kontestéiert gouf, an en neie Konsens fonnt gouf. Wat dem Volvox seng Bemierkung zum ''Lycée Mathias Adam'' ugeet datt ''dat kee Sënn ergëtt'', sou kann een do och behaapten datt et kee Sënn ergëtt wann d'Redaktere vum Staat sech net un hir eege Schreifdirektiven halen. Wat d'Stroossennimm ubelaangt do muss ee soen datt déi meescht aus enger Zäit stamen wou a kenger Gemeng e Mënsch sech ëm eng korrekt lëtzebuergesch oder franséisch Schreifweis bekëmmert huet, an och haut gi Stroossen oder Citéen dacks an der regionaler Sprooch geschriwwen, wat dann och express sou gewollt ass, an net als falsch duergestallt ka ginn. Mer gesinn do och, datt z. B. d'Direktiv vum LOD, datt bei geographeschen Nimm déi op ''er'' endegen, getrennt soll geschriwwe ginn, do guer net applizéiert gëtt. Dat just well déi héich offiziell Plazen dacks an der Onméiglechkeet sinn fir dat ëmzebauen an et dofir offiziell falsch geschriwwe stoe bleift. Deemno net alles wat offiziell publizéiert gouf oder gëtt, ass dofir als korrekt Schreifweis unzegesinn. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 11:10, 2. Mee 2026 (UTC)
Moien, déi Diskussioun hei schéngt mer e bësse Richtung OLd School vs New School ze goen: Ech z.B. schléisse mech der Meenung un, dass Schreifreegelen erfonnt a festgeluecht goufen, dass een net bei all Wuert iwwer Meenungen, Goûte, Stëmmungen oder Interpretatioune muss diskutéieren, ma duerch hir Offizialiséierung ee fir allemol weess wou een drun ass. Dass Reegelen hunn, eng Saach ass, se anhalen eng aner, ass näischt neies, widderleet awer net d'Agangspremmiss.
Wann et deemno Schreifweise ginn doruechter, déi sech net un d', nenne mer se "Bindestréch-Reegel", halen, dann ass dat keen Argument, dat als Lemma z'iwwerhuelen, héchstens een dofir, wann déi falsch Schreifweis méi heefeg oder prominnent ass, e Redirekt unzeleeën, an am Aféierungssaz tëscht Klamere kuerz drop hinzeweisen. Besipill: De '''Lycée Jempi-Schmit''' (an eegener Schreifweis och ''Lycée Jempi Schmit''<ref>Link op hir Websäit, o.ä.</ref>) ass e Lycée zu Knapphouschent...
<references/>
--[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 20:05, 2. Mee 2026 (UTC)
::Moien alleguerten,
::1. wéi hei driwwer gesot: mir haten déi Diskussioun scho viru Joeren, mat der Decisioun, datt mir eis géngen un déi franséissch Schreifreegele fir d'''noms propres'' vu Schoulen, Verwaltungen, Stroossen, asw halen.<br>
::2. De Prinzip ass jo deen heiten: Den Numm vun enger Schoul, enger Verwaltung, asw gëtt duerch e Gesetz oder en Arrêté festgeluecht. D'Schreifweis awer gëtt duerch d'Schreifreegele gereegelt, also an dëse Fäll mat engem Bindestréch, z. B. Lycée Aline-Mayrisch… dat och wann z.B. d’Schoul selwer déi Reegel net anhält (warscheinlech net kennt, wéi ech selwer scho konnt feststellen).
:
::3. Ech sinn also derfir fir d'Bindestréchreegel – merci [[user:Zinneke|Zinneke]] fir den Numm – vu franséischen ''noms propres'' weiderhinn anzehalen.<br>
:Wann een d’Reegelen net anhält, da fällt ee gären an den Arbitraire, eng Kéier esou an dann anescht.
:
::4. Merci [[user:GilPe|GilPe]] fir de Link op de Guide de rédaction vun 2012 vun der lëtzebuerger Regierung, e Guide deen ech virdrun net kannt hunn. Interessant ze gesinn datt si e Verantwortleche vun der Zeirung ''Le Monde'' als Beroder gefrot haten. Déi Zeitung liesen ech zanter ville Joeren a weess datt si systematesch op eng ‘korrekt’ a modern Schreifweis oppassen.
:
::5. Meng Propos: d’Schreifreegele vun de franséischen noms propres, also d’Bindestréchreegel an och d’Grouss/Klengschreiwung – z.B. Administration de la nature et des forêts, Musée national d’histoire naturelle – op der Säit Richtlinn fir d'Schreifweisen – festzehalen. Dat war schonn emol esou geplangt, gouf awer (nach) net gemaach.
:Beschte Gréiss, [[user:Cayambe|Cayambe]] ([[Benotzer Diskussioun:Cayambe|Diskussioun]]) 15:00, 3. Mee 2026 (UTC)
::Ech mengen de Kärpunkt, wou d'Usiichten ausernee ginn, ass deen hei: Menger Meenung no gräife bei engem Numm keng orthografesch Reegelen. Wann en Numm kreéiert gëtt, da ginn am beschte Fall orthografesch Reegele berücksichtegt (wann en dann aus bestoende Wierder zesummegesat ass), mee ab deem Moment, wou den Numm als solleche vu sengem Urheber festgeluecht ass, ass et dat, wat gülteg ass, an a mengen Ae gehéiert zum Numm och seng Schreifweis. Fir et op d'Spëtzt ze dreiwen: Wa moar ee Lycée entsteet, dee sech selwer ''Lissee Jempi Schmit'' schreift a sou an engem Reglement genannt gëtt, dann ass den Numm vum Lycée ''Lissee Jempi Schmit'' an net ''Lycée Jempi-Schmit''. Soubal en Numm fixéiert ass – ob mat richteger oder falscher Schreifweis – ass en norméiert. En Numm kann arbiträr sinn an en däerf net verännert ginn, ausser vun den Urheber vum Numm, oder ween och d'Kompetenz huet, fir den Numm ze definéieren. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 19:42, 3. Mee 2026 (UTC)
:::D'Iwwerleeung ass mMn u sech net falsch, mä da misste mer wëssen ob den Numm wierklech vu sengem Urheber an där Schreifweis sou gemengt war, oder ob et net awer nëmme vläicht eng Ignoranz vum Redakter vun där Schreifweis ass, wéi se am Redaktiounsguide festgeluecht ass. Mir perséinlech ass bis elo an der ganzer Legislaturschreiwerei nëmmen ee Fall bekannt wou den Urheber vum Numm op eng ''wëssentlech'' falsch Schreifweis gehalen huet, déi dann och schlussendlech vum Staatsrot sou ugeholl gouf. Ech gleewen net drun, datt am Fall vun de Lycéeën iergendee soll proposéiert hunn datt den Numm net mam Bindestréch soll geschriwwe ginn fir eng ''wëssentlech'' falsch Schreifweis ze provozéieren. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 07:51, 4. Mee 2026 (UTC)
qpaka6kf4klrcd13sspde1n1q7ue40a
2676919
2676918
2026-05-04T08:10:50Z
Les Meloures
580
/* */ Äntweren
2676919
wikitext
text/x-wiki
Import vum Sujet „Lycée Michel Lucius“ an der Versioun vum 1. Mee 2026, 09:21:37 vun der [[Benotzer Diskussioun:Puscas|Benotzer Diskussiounsäit:Puscas]] heihinn | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:40, 1. Mee 2026 (UTC)
Moie Puscas, de '''Lycée Michel Lucius''' gëtt ouni Bindestrech geschriwwen. Kuck mol op der Säit vum Lycée a vum Ministère. [https://men.public.lu/en/support/annuaire.html?id=659] (Ministère) [https://www.lml.lu/] (Säit vum Lycée) | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 07:19, 30. Abr. 2026 (UTC)
:Salut, bei de Schoulen gouf souweit wéi ech gesinn, bis elo ëmmer d'Bindestréch-Reegel ugewendt, héchswarscheinlech wéinst engem allgemenge Konsens vun den lb. Wikipedianer, egal wéi d'Schoule sech (warscheinlech mat falscher Schreifweis) selwer nennen. Wann ech mech gutt kann erënnere gouf dat schonn eng Kéier op der Wiki durchgeknat. Déi aner Schoulen gi jo och mat Bindestréch geschriwwen obschonn een do do och um Internet oder an hire Publikatiounen heiasndo den Numm ouni Bindestréch fënnt. Firwat soll dann hei eng Ausnam gemaach ginn? Ech ginn dervun aus datt de Prinzip vun der franséischer Schreifweis bei Nimm mat franséische Wierder (''Lorsqu'un nom d'école est composé de plusieurs éléments (par exemple un nom de personne), il est courant d'utiliser des traits d'union pour lier le nom propre'') an dee vun der Däitscher bei Nimm mat däitsche Wierder ugewendt gëtt wou tëscht alles e Bindestréch kënnt (''Besteht der Name der Schule aus Vor- und Nachname, werden diese durch Bindestriche verbunden, z.B. Friedrich-Schiller-Gymnasium oder Leonardo-da-Vinci-Schule''). --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 09:04, 30. Abr. 2026 (UTC)
::Gutt méiglech datt dat esou ass wat zwar kee Sënn ergëtt. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 09:40, 30. Abr. 2026 (UTC)
:::Wat géif dann denger Meenung no e Sënn erginn? --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 10:25, 30. Abr. 2026 (UTC)
::::Wann een deen/déi offiziellen Numm/Nimm hëlt. De Lycée Nic-Biver oder de Lycée Michel-Rodange gi jo mat engem Bindestréch geschriwwen, de Lycée Michel Lucius eeben net. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 10:56, 30. Abr. 2026 (UTC)
:::::Hues de déi aner ausser dem Biever an dem Rodange dann och gekuckt? --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 11:56, 30. Abr. 2026 (UTC)
::::::Jo, gerad gemaach. D'''École privée Sainte Anne Ettelbruck, École privée Marie Consolatrice, d'Lycéeën Aline Mayrich, Edward Steichen, Guillaume Kroll, Hubert Clément, Mathias Adam, Emile Metz, Josy Barthel, an den Nordstad Lycée'' ginn ouni Bindestréch geschriwwen. Den ''Atert-Lycée, de Schengen-Lycée an de Robert-Schuman'' gi beispillsweis mat engem Bindestréch geschriwwen. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 12:13, 30. Abr. 2026 (UTC)
:::::::An all déi hunn op der Wiki e Bindestréch. Do froen ech mech da firwat wuel? Ech hunn dat Gespréich hei mol um Stamminet verlinkt fir datt aner Leit och hir Meenung solle soen. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 12:30, 30. Abr. 2026 (UTC)
::::::::Okee, super. Dat froen ech mech och. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 12:35, 30. Abr. 2026 (UTC)
Mëtteg,
Jo, déi Diskussioun gouf schonn e puermol gefouert; kuckt z. B. hei:
*[https://lb.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:De_Stamminee/Archiv2013/Abr%C3%ABll-Juni#Stroossen-_a_Plazennimm:_Korrekt_frans%C3%A9isch_Schreifweis,_Bindestr%C3%A9ch_oder_net Stroossen-_a_Plazennimm:_Korrekt_franséisch_Schreifweis,_Bindestréch_oder_net]
*[https://lb.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:De_Stamminee/Archiv_2015/Oktober-Dezember#Avenuen,_Boulevarden_a_Stroossen_an_der_Stad_-_a_soss_zu_L%C3%ABtzebuerg Avenuen, Boulevarden a Stroossen an der Stad - a soss zu Lëtzebuerg]
Et gouf och proposéiert dat Ganzt am Kapitel op der Säit [[Wikipedia:Eis Schreifweis]] z'offizialiséieren, mä ech mengen, dat gouf vergiess; kuckt dozou hei:
*[[Wikipedia:De Stamminee/Archiv 2019/Abrëll-September#Eis_Schreifweis:_Nei_Sektioun_fir_Eegennimm|Nei Sektioun fir Eegennimm]]
Am Fong ware mer eis eens, déi fr. Schreifweis ze huelen, och wann se zu Lëtzebuerg net esou gängeg ass: also „Lycée Michel-Rodange“ oder „École internationale Gaston-Thorn“ mat Bindestréch.
{{Zitat|Le trait d’union unit les éléments des mots composés. (…) On le met dans le nom donné à des voies (rue, place, pont…), une agglomération, un département. Exemples: Boulevard Victor-HugoRue du Général-de-Gaulle, Ville de Nogent-le-Rotrou.|[https://www.legifrance.gouv.fr/contenu/Media/Files/autour-de-la-loi/legislatif-et-reglementaire/charte_typographique_jo_janvier_2021.pdf Charte orthotypographique du Journal officiel], S. 19}} | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:46, 30. Abr. 2026 (UTC)
:Menger Meenung no sollt een, wann een eng Kéier e Konsens fonnt huet, deen net ouni Grond erëm ëmänneren, mee an deem heite Fall ergëtt dee Konsens a mengen Ae wierklech kee Sënn, fir dem [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] seng Ausdrocksweis opzegräifen.
:Wann ech den Historique vun deenen Diskussioune richteg iwwerblécken, ass den Haaptgrond, firwat mir op der lbwiki Bindestrécher tëscht Vir- an Nonumm bei Stroossen- oder Lycéesnimm setzen, datt an Texter iwwer d'Orthografie fir déi franséisch Sprooch steet, datt een dat maache soll, obwuel dat net mol a Frankräich selwer Konsens ass, datt op franséische Stroosseschëlter zu engem gudden Deel kee Bindestréch gesat gëtt an an der Belsch de Bindestréch och onüblech ass. Op der lbwiki sollte mer eis net géint dat stellen wat, wat am ''Registre national des localités et des rues'' steet (deen een [https://data.public.lu/fr/datasets/registre-national-des-localites-et-des-rues/ hei] consultéiere kann), wat op de Stroosseschëlder steet, bei postaleschen Adresse benotzt gëtt an allgemeng gängeg Praxis hei am Land ass, et sief dann, mir hätte gutt Grënn dofir. A wann am lëtzebuergeschsproochege Kontext bei Strossennimm an der Praxis ni e Bindestréch gesat gëtt a bei Lycéesnimm an deene meeschte Fäll och net, da gesinn ech net, firwat mer eng Orthografie fir eng friem Sprooch aus engem frieme Land, déi net mol an hirem eigentleche „Gültegkeetsberäich“ systematesch applizéiert gëtt, op der lbwiki forcéiere sollten.
:A mengen Aen ass „Lycée Michel Lucius“ genau sou wéi „Rue Gaston Diderich“ en Eegennumm (''nom propre''), dee fix ass an deem seng Schreifweis een net einfach ännere sollt, well ee mengt, se wier no iergendwelleche Reegele falsch.
:Bei enger Schreifweis wéi „Gaston-Diderich-Strooss“ ass d'Situatioun eng aner, well dat net den Eegennumm vun der Strooss ass, mee eng Zesummesetzung aus engem Persounennumm an engem Substantiv an déi schreift een zesummen, respektiv laut ''Lëtzebuerger Orthografie'', Abschnitt 9.1.1, wann et „laang oder oniwwersiichtlech“ gëtt, mat Bindestréch(er) (hiert Beispill ass „''Beckiusstrooss'', mee: ''Jean-Pierre-Beckius-Strooss''“).
:Dat anert Argument, dat a fréieren Diskussiounen e puer mol genannt gouf, nämlech datt mat engem Bindestréch d'Sortéierung nom éischte Buschtaf vum Numm geschitt, liicht mer net an: D'Sortéierung hänkt dovun of, ob een als Sortéierschlëssel „Gaston Diderich“ oder „Diderich Gaston“ ugëtt, an net dovun, ob ee Bindestréch am Lemma vun der Strooss steet oder net.
:Menger Meenung no sollte mer op [[Wikipedia:Eis Schreifweis]] net offizialiséieren, datt mer ee Bindestréch tëscht Vir- an Nonumm bei Stroossen- a Lycéesnimm setzen, mee amplaz datt mer eis allgemeng un déi gebräichlech Schreifweis vun Eegennimm halen, egal ob se no deenen engen oder deenen anere Krittäre richteg oder falsch geschriwwe sinn. Dobäi sollte Schreifweisen, déi räsonablerweis als offiziell ugesi kënnen, respektéiert ginn. Da maache mer eis d'Liewen och méi einfach, well mer eis net méi Froe mussen, wat fir Reegelen a wat fir Fäll applizéiert gi sollen, fir eng Schreifweis ze modifizéieren, mee just nach, wat den offiziellen oder gebräichlechen Numm a seng Schreifweis ass. Bei Stroosse wieren dat z. B. déi aus dem ''Registre national des localités et des rues''. Bei de Lycéeën ass et manner kloer, wat als offiziell gëlle soll, mee wann een Numm net nëmmen op der Websäit vum Lycée steet, mee och an engem Règlement grand-ducal, dann ass dat fir mech den offiziellen Numm vum Lycée. Mir hunn z. B. op [[Lycée Mathias-Adam]] déi absurd Situatioun, datt mer schreiwen: <blockquote>Den 30. November 2020 krut d'Schoul mam groussherzogleche Reglement vum 30. November 2020 den neien Numm „Lycée Mathias-Adam“{{sup|[4]}}.</blockquote> A wann een dann an d'[https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2020/11/30/a974/jo ''Règlement grand-ducal du 30 novembre 2020''] kucke geet, da steet do
:<blockquote>[...] les mots « Lycée Technique Mathias Adam » sont remplacés par ceux de « Lycée Mathias Adam » .</blockquote>
:Dat ergëtt kee Sënn.
:--[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 21:32, 30. Abr. 2026 (UTC)
::Genee denger Meenung; wa mir eis un déi offiziell Nimm halen ass et méi einfach. Domat maache mir eis d'Liewen net onnéideg schwéier a komplizéiert. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 06:53, 1. Mee 2026 (UTC)
::::Moien déi ganz Diskussioun huet lo sou eng Aussmooss ugeholl datt ech mengen se hätt näischt méi op menger Dikussiounssäit veluer. Ech proposéiere fir se op d'Säit vun Richtlinnen ze transportéieren wou déi Debatt als ''Richtlinn fir d'Schreifweise'' soll weidergefouert ginn. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 07:03, 1. Mee 2026 (UTC)
:::::[[Fichier:Wikipedia like SVG.svg|20px]] | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 07:21, 1. Mee 2026 (UTC)
::::::Mir hunn eis bis elo méi oder manner un déi franséisch Reegele gehalen, wann an engem Stroossennumm, Lycéesnumm asw. en Eegennumm dra virkënnt, d. h. mir hunn de Virnumm-Familljennumm mat Bindestréch geschriwwen (Lycée Aline-Mayrisch, Lycée Guillaume-Kroll, Rue Jean-Pierre-Probst, …). Dat gëtt am Franséischen esou recommandéiert, gradewéi am [https://sip.gouvernement.lu/dam-assets/publications/guide-manuel/minist-etat/sip/guide-de-redaction/guide-de-redaction.pdf Guide de rédaction] vum Lëtzebuerger Staat op der Säit 162:
{{Zitat|Les établissements publics prennent une minuscule à la désignation (abbaye, aéroport, gare, lycée, université, etc.), mais des majuscules et '''des traits d'union au nom propre''' qui suit : l'abbaye du Mont-Saint-Michel, le lycée Louis-le-Grand, le cimetière du Père-Lachaise.}}
::::::An der Annexe 2b vum selwechte Guide (S. 242) sinn och d'Lycéeën opgezielt an do gesäit een och datt Lycée Robert-Schuman, Hubert-Clement a Michel-Rodange do steet. Déi Opzielung baséiert op engem [http://data.legilux.public.lu/eli/etat/adm/agd/1977/11/14/n1 Arrête grand-ducal vun 1977] (deen duerno net weesentlech g'ännert gouf) an deemools waren dat déi dräi eenzeg Lycéeën déi en Eegennumm an der Designatioun haten. Déi Lycéeën déi méi spéit bäikoume sinn also deelweis an de Gesetzestexter ''falsch'' geschriwwe ginn.
::::::Mir halen eis op der Wiki och bei anere Sujeten u franséisch Reegelen oder Recommandatiounen, ouni datt déi vu jidderengem dobaussen esou applizéiert ginn; mir schreiwen École, État, Étienne, … iwwerdeems vun der grousser Majoritéit am Dagdeeglechen Ecole, Etat an Etienne geschriwwe gëtt. Dat selwecht gëllt fir Firmaen oder Veräiner wou mer am Numm just den éischte Buschtaf vum éischte Wuert grouss schreiwen an de Rescht hannendru kleng: also Banque générale (an net Banque Générale).
::::::Wat dem Kadaster säi ''Registre national des adresses'' ugeet, sou sinn déi Adressen och just esou dran opgeholl gi wéi déi eenzel Gemengen d'Strooss genannt hunn. Jo, kaum eng Gemeng schreift e Bindestréch tëscht all Deel vum Numm, mä ass et dowéinst dann awer '''richteg'''? Datt mer am LOD keng Äntwert op d'Fro fanne liicht mer och an, well dee bezitt sech jo éischter op d'Schreifweis vum Lëtzebuergeschen; déi meescht Odonymmen hei am Land sinn awer keng reng Lëtzebuergesch, mä sinn aus dem Franséischen iwwerholl, och wann ech an der Rue de l'Avenir oder am Boulevard Nelson-Mandela wunnen, bleift et à la base e franséischen Numm.
::::::Mir si bis elo gutt mat de Bindestrécher gefuer a solle mMn och derbäi bleiwen; et gouf jo 2019 och schonn e Konsens dozou (hei nach eng Kéier de [[Wikipedia:De Stamminee/Archiv 2019/Abrëll-September#Eis_Schreifweis:_Nei_Sektioun_fir_Eegennimm|Link op déi Diskussioun]]). Mir kënnen eis dann ëmmer op de Guide de rédaction bezéien, dee wuel dat eenzegt Schrëftstéck ass (op d'mannst dat mir bekannt ass) dat sech mam Theema beschäftegt. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:22, 2. Mee 2026 (UTC)
:::::::Gudde Moien och, just e kleng Wuert zur Manéier an zu der Ausso ''dat mécht kee Sënn''. Héi goufe Lemmata geännert, mat der Begrënnung ''dat mécht kee Sënn''. Dozou wëll ech feststellen datt et zanter e puer Joer ee Konsens gëtt (och wann en net op der richtiger Plaz publizéiert gouf) deen deemools vun der Majoritéit vun den aktive Wikipidianer am Sënn vun der Harmonisatioun vun de Lemmata gedroe gouf, an och sou applizéiert gouf. Deemno sollt am Fong och jiddweeree sech dorun orientéieren, soss huet et effektiv ''kee Sënn'' datt sou Decisioune geholl ginn. Punktuell Lemmaen änneren ze goen well dat engem perséinlech net sou an de Krom passt, ass mMn keng gutt Iddi. Wann eppes misst geännert ginn da misst dat op der ganzer Linn geschéien an dann och eréischt wann dee fréiere Konsens mat valabelen Argumenter kontestéiert gouf, an en neie Konsens fonnt gouf. Wat dem Volvox seng Bemierkung zum ''Lycée Mathias Adam'' ugeet datt ''dat kee Sënn ergëtt'', sou kann een do och behaapten datt et kee Sënn ergëtt wann d'Redaktere vum Staat sech net un hir eege Schreifdirektiven halen. Wat d'Stroossennimm ubelaangt do muss ee soen datt déi meescht aus enger Zäit stamen wou a kenger Gemeng e Mënsch sech ëm eng korrekt lëtzebuergesch oder franséisch Schreifweis bekëmmert huet, an och haut gi Stroossen oder Citéen dacks an der regionaler Sprooch geschriwwen, wat dann och express sou gewollt ass, an net als falsch duergestallt ka ginn. Mer gesinn do och, datt z. B. d'Direktiv vum LOD, datt bei geographeschen Nimm déi op ''er'' endegen, getrennt soll geschriwwe ginn, do guer net applizéiert gëtt. Dat just well déi héich offiziell Plazen dacks an der Onméiglechkeet sinn fir dat ëmzebauen an et dofir offiziell falsch geschriwwe stoe bleift. Deemno net alles wat offiziell publizéiert gouf oder gëtt, ass dofir als korrekt Schreifweis unzegesinn. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 11:10, 2. Mee 2026 (UTC)
Moien, déi Diskussioun hei schéngt mer e bësse Richtung OLd School vs New School ze goen: Ech z.B. schléisse mech der Meenung un, dass Schreifreegelen erfonnt a festgeluecht goufen, dass een net bei all Wuert iwwer Meenungen, Goûte, Stëmmungen oder Interpretatioune muss diskutéieren, ma duerch hir Offizialiséierung ee fir allemol weess wou een drun ass. Dass Reegelen hunn, eng Saach ass, se anhalen eng aner, ass näischt neies, widderleet awer net d'Agangspremmiss.
Wann et deemno Schreifweise ginn doruechter, déi sech net un d', nenne mer se "Bindestréch-Reegel", halen, dann ass dat keen Argument, dat als Lemma z'iwwerhuelen, héchstens een dofir, wann déi falsch Schreifweis méi heefeg oder prominnent ass, e Redirekt unzeleeën, an am Aféierungssaz tëscht Klamere kuerz drop hinzeweisen. Besipill: De '''Lycée Jempi-Schmit''' (an eegener Schreifweis och ''Lycée Jempi Schmit''<ref>Link op hir Websäit, o.ä.</ref>) ass e Lycée zu Knapphouschent...
<references/>
--[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 20:05, 2. Mee 2026 (UTC)
::Moien alleguerten,
::1. wéi hei driwwer gesot: mir haten déi Diskussioun scho viru Joeren, mat der Decisioun, datt mir eis géngen un déi franséissch Schreifreegele fir d'''noms propres'' vu Schoulen, Verwaltungen, Stroossen, asw halen.<br>
::2. De Prinzip ass jo deen heiten: Den Numm vun enger Schoul, enger Verwaltung, asw gëtt duerch e Gesetz oder en Arrêté festgeluecht. D'Schreifweis awer gëtt duerch d'Schreifreegele gereegelt, also an dëse Fäll mat engem Bindestréch, z. B. Lycée Aline-Mayrisch… dat och wann z.B. d’Schoul selwer déi Reegel net anhält (warscheinlech net kennt, wéi ech selwer scho konnt feststellen).
:
::3. Ech sinn also derfir fir d'Bindestréchreegel – merci [[user:Zinneke|Zinneke]] fir den Numm – vu franséischen ''noms propres'' weiderhinn anzehalen.<br>
:Wann een d’Reegelen net anhält, da fällt ee gären an den Arbitraire, eng Kéier esou an dann anescht.
:
::4. Merci [[user:GilPe|GilPe]] fir de Link op de Guide de rédaction vun 2012 vun der lëtzebuerger Regierung, e Guide deen ech virdrun net kannt hunn. Interessant ze gesinn datt si e Verantwortleche vun der Zeirung ''Le Monde'' als Beroder gefrot haten. Déi Zeitung liesen ech zanter ville Joeren a weess datt si systematesch op eng ‘korrekt’ a modern Schreifweis oppassen.
:
::5. Meng Propos: d’Schreifreegele vun de franséischen noms propres, also d’Bindestréchreegel an och d’Grouss/Klengschreiwung – z.B. Administration de la nature et des forêts, Musée national d’histoire naturelle – op der Säit Richtlinn fir d'Schreifweisen – festzehalen. Dat war schonn emol esou geplangt, gouf awer (nach) net gemaach.
:Beschte Gréiss, [[user:Cayambe|Cayambe]] ([[Benotzer Diskussioun:Cayambe|Diskussioun]]) 15:00, 3. Mee 2026 (UTC)
::Ech mengen de Kärpunkt, wou d'Usiichten ausernee ginn, ass deen hei: Menger Meenung no gräife bei engem Numm keng orthografesch Reegelen. Wann en Numm kreéiert gëtt, da ginn am beschte Fall orthografesch Reegele berücksichtegt (wann en dann aus bestoende Wierder zesummegesat ass), mee ab deem Moment, wou den Numm als solleche vu sengem Urheber festgeluecht ass, ass et dat, wat gülteg ass, an a mengen Ae gehéiert zum Numm och seng Schreifweis. Fir et op d'Spëtzt ze dreiwen: Wa moar ee Lycée entsteet, dee sech selwer ''Lissee Jempi Schmit'' schreift a sou an engem Reglement genannt gëtt, dann ass den Numm vum Lycée ''Lissee Jempi Schmit'' an net ''Lycée Jempi-Schmit''. Soubal en Numm fixéiert ass – ob mat richteger oder falscher Schreifweis – ass en norméiert. En Numm kann arbiträr sinn an en däerf net verännert ginn, ausser vun den Urheber vum Numm, oder ween och d'Kompetenz huet, fir den Numm ze definéieren. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 19:42, 3. Mee 2026 (UTC)
:::D'Iwwerleeung ass mMn u sech net falsch, mä da misste mer wëssen ob den Numm wierklech vu sengem Urheber an där Schreifweis sou gemengt war, oder ob et net awer nëmme vläicht eng Ignoranz vum Redakter vun där Schreifweis ass, wéi se am Redaktiounsguide festgeluecht ass. Mir perséinlech ass bis elo an der ganzer Legislaturschreiwerei nëmmen ee Fall bekannt wou den Urheber vum Numm op eng ''wëssentlech'' falsch Schreifweis gehalen huet, déi dann och schlussendlech vum Staatsrot sou ugeholl gouf. Ech gleewen net drun, datt am Fall vun de Lycéeën iergendee soll proposéiert hunn datt den Numm net mam Bindestréch soll geschriwwe ginn fir eng ''wëssentlech'' falsch Schreifweis ze provozéieren. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 07:51, 4. Mee 2026 (UTC)
::::PS. Et ass och esou, datt Schreiffeeler a Reglementer oder Gesetzestexter net ''bindent'' sinn, d. h. datt een déi net muss reproduzéieren. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 08:10, 4. Mee 2026 (UTC)
mxmlxi228pp9alfykcjkrpp7jy6acwo
2676920
2676919
2026-05-04T08:27:26Z
Les Meloures
580
k
2676920
wikitext
text/x-wiki
Import vum Sujet „Lycée Michel Lucius“ an der Versioun vum 1. Mee 2026, 09:21:37 vun der [[Benotzer Diskussioun:Puscas|Benotzer Diskussiounsäit:Puscas]] heihinn | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:40, 1. Mee 2026 (UTC)
Moie Puscas, de '''Lycée Michel Lucius''' gëtt ouni Bindestrech geschriwwen. Kuck mol op der Säit vum Lycée a vum Ministère. [https://men.public.lu/en/support/annuaire.html?id=659] (Ministère) [https://www.lml.lu/] (Säit vum Lycée) | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 07:19, 30. Abr. 2026 (UTC)
:Salut, bei de Schoulen gouf souweit wéi ech gesinn, bis elo ëmmer d'Bindestréch-Reegel ugewendt, héchswarscheinlech wéinst engem allgemenge Konsens vun den lb. Wikipedianer, egal wéi d'Schoule sech (warscheinlech mat falscher Schreifweis) selwer nennen. Wann ech mech gutt kann erënnere gouf dat schonn eng Kéier op der Wiki durchgeknat. Déi aner Schoulen gi jo och mat Bindestréch geschriwwen obschonn een do do och um Internet oder an hire Publikatiounen heiasndo den Numm ouni Bindestréch fënnt. Firwat soll dann hei eng Ausnam gemaach ginn? Ech ginn dervun aus datt de Prinzip vun der franséischer Schreifweis bei Nimm mat franséische Wierder (''Lorsqu'un nom d'école est composé de plusieurs éléments (par exemple un nom de personne), il est courant d'utiliser des traits d'union pour lier le nom propre'') an dee vun der Däitscher bei Nimm mat däitsche Wierder ugewendt gëtt wou tëscht alles e Bindestréch kënnt (''Besteht der Name der Schule aus Vor- und Nachname, werden diese durch Bindestriche verbunden, z.B. Friedrich-Schiller-Gymnasium oder Leonardo-da-Vinci-Schule''). --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 09:04, 30. Abr. 2026 (UTC)
::Gutt méiglech datt dat esou ass wat zwar kee Sënn ergëtt. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 09:40, 30. Abr. 2026 (UTC)
:::Wat géif dann denger Meenung no e Sënn erginn? --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 10:25, 30. Abr. 2026 (UTC)
::::Wann een deen/déi offiziellen Numm/Nimm hëlt. De Lycée Nic-Biver oder de Lycée Michel-Rodange gi jo mat engem Bindestréch geschriwwen, de Lycée Michel Lucius eeben net. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 10:56, 30. Abr. 2026 (UTC)
:::::Hues de déi aner ausser dem Biever an dem Rodange dann och gekuckt? --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 11:56, 30. Abr. 2026 (UTC)
::::::Jo, gerad gemaach. D'''École privée Sainte Anne Ettelbruck, École privée Marie Consolatrice, d'Lycéeën Aline Mayrich, Edward Steichen, Guillaume Kroll, Hubert Clément, Mathias Adam, Emile Metz, Josy Barthel, an den Nordstad Lycée'' ginn ouni Bindestréch geschriwwen. Den ''Atert-Lycée, de Schengen-Lycée an de Robert-Schuman'' gi beispillsweis mat engem Bindestréch geschriwwen. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 12:13, 30. Abr. 2026 (UTC)
:::::::An all déi hunn op der Wiki e Bindestréch. Do froen ech mech da firwat wuel? Ech hunn dat Gespréich hei mol um Stamminet verlinkt fir datt aner Leit och hir Meenung solle soen. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 12:30, 30. Abr. 2026 (UTC)
::::::::Okee, super. Dat froen ech mech och. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 12:35, 30. Abr. 2026 (UTC)
Mëtteg,
Jo, déi Diskussioun gouf schonn e puermol gefouert; kuckt z. B. hei:
*[https://lb.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:De_Stamminee/Archiv2013/Abr%C3%ABll-Juni#Stroossen-_a_Plazennimm:_Korrekt_frans%C3%A9isch_Schreifweis,_Bindestr%C3%A9ch_oder_net Stroossen-_a_Plazennimm:_Korrekt_franséisch_Schreifweis,_Bindestréch_oder_net]
*[https://lb.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:De_Stamminee/Archiv_2015/Oktober-Dezember#Avenuen,_Boulevarden_a_Stroossen_an_der_Stad_-_a_soss_zu_L%C3%ABtzebuerg Avenuen, Boulevarden a Stroossen an der Stad - a soss zu Lëtzebuerg]
Et gouf och proposéiert dat Ganzt am Kapitel op der Säit [[Wikipedia:Eis Schreifweis]] z'offizialiséieren, mä ech mengen, dat gouf vergiess; kuckt dozou hei:
*[[Wikipedia:De Stamminee/Archiv 2019/Abrëll-September#Eis_Schreifweis:_Nei_Sektioun_fir_Eegennimm|Nei Sektioun fir Eegennimm]]
Am Fong ware mer eis eens, déi fr. Schreifweis ze huelen, och wann se zu Lëtzebuerg net esou gängeg ass: also „Lycée Michel-Rodange“ oder „École internationale Gaston-Thorn“ mat Bindestréch.
{{Zitat|Le trait d’union unit les éléments des mots composés. (…) On le met dans le nom donné à des voies (rue, place, pont…), une agglomération, un département. Exemples: Boulevard Victor-HugoRue du Général-de-Gaulle, Ville de Nogent-le-Rotrou.|[https://www.legifrance.gouv.fr/contenu/Media/Files/autour-de-la-loi/legislatif-et-reglementaire/charte_typographique_jo_janvier_2021.pdf Charte orthotypographique du Journal officiel], S. 19}} | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:46, 30. Abr. 2026 (UTC)
:Menger Meenung no sollt een, wann een eng Kéier e Konsens fonnt huet, deen net ouni Grond erëm ëmänneren, mee an deem heite Fall ergëtt dee Konsens a mengen Ae wierklech kee Sënn, fir dem [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] seng Ausdrocksweis opzegräifen.
:Wann ech den Historique vun deenen Diskussioune richteg iwwerblécken, ass den Haaptgrond, firwat mir op der lbwiki Bindestrécher tëscht Vir- an Nonumm bei Stroossen- oder Lycéesnimm setzen, datt an Texter iwwer d'Orthografie fir déi franséisch Sprooch steet, datt een dat maache soll, obwuel dat net mol a Frankräich selwer Konsens ass, datt op franséische Stroosseschëlter zu engem gudden Deel kee Bindestréch gesat gëtt an an der Belsch de Bindestréch och onüblech ass. Op der lbwiki sollte mer eis net géint dat stellen wat, wat am ''Registre national des localités et des rues'' steet (deen een [https://data.public.lu/fr/datasets/registre-national-des-localites-et-des-rues/ hei] consultéiere kann), wat op de Stroosseschëlder steet, bei postaleschen Adresse benotzt gëtt an allgemeng gängeg Praxis hei am Land ass, et sief dann, mir hätte gutt Grënn dofir. A wann am lëtzebuergeschsproochege Kontext bei Strossennimm an der Praxis ni e Bindestréch gesat gëtt a bei Lycéesnimm an deene meeschte Fäll och net, da gesinn ech net, firwat mer eng Orthografie fir eng friem Sprooch aus engem frieme Land, déi net mol an hirem eigentleche „Gültegkeetsberäich“ systematesch applizéiert gëtt, op der lbwiki forcéiere sollten.
:A mengen Aen ass „Lycée Michel Lucius“ genau sou wéi „Rue Gaston Diderich“ en Eegennumm (''nom propre''), dee fix ass an deem seng Schreifweis een net einfach ännere sollt, well ee mengt, se wier no iergendwelleche Reegele falsch.
:Bei enger Schreifweis wéi „Gaston-Diderich-Strooss“ ass d'Situatioun eng aner, well dat net den Eegennumm vun der Strooss ass, mee eng Zesummesetzung aus engem Persounennumm an engem Substantiv an déi schreift een zesummen, respektiv laut ''Lëtzebuerger Orthografie'', Abschnitt 9.1.1, wann et „laang oder oniwwersiichtlech“ gëtt, mat Bindestréch(er) (hiert Beispill ass „''Beckiusstrooss'', mee: ''Jean-Pierre-Beckius-Strooss''“).
:Dat anert Argument, dat a fréieren Diskussiounen e puer mol genannt gouf, nämlech datt mat engem Bindestréch d'Sortéierung nom éischte Buschtaf vum Numm geschitt, liicht mer net an: D'Sortéierung hänkt dovun of, ob een als Sortéierschlëssel „Gaston Diderich“ oder „Diderich Gaston“ ugëtt, an net dovun, ob ee Bindestréch am Lemma vun der Strooss steet oder net.
:Menger Meenung no sollte mer op [[Wikipedia:Eis Schreifweis]] net offizialiséieren, datt mer ee Bindestréch tëscht Vir- an Nonumm bei Stroossen- a Lycéesnimm setzen, mee amplaz datt mer eis allgemeng un déi gebräichlech Schreifweis vun Eegennimm halen, egal ob se no deenen engen oder deenen anere Krittäre richteg oder falsch geschriwwe sinn. Dobäi sollte Schreifweisen, déi räsonablerweis als offiziell ugesi kënnen, respektéiert ginn. Da maache mer eis d'Liewen och méi einfach, well mer eis net méi Froe mussen, wat fir Reegelen a wat fir Fäll applizéiert gi sollen, fir eng Schreifweis ze modifizéieren, mee just nach, wat den offiziellen oder gebräichlechen Numm a seng Schreifweis ass. Bei Stroosse wieren dat z. B. déi aus dem ''Registre national des localités et des rues''. Bei de Lycéeën ass et manner kloer, wat als offiziell gëlle soll, mee wann een Numm net nëmmen op der Websäit vum Lycée steet, mee och an engem Règlement grand-ducal, dann ass dat fir mech den offiziellen Numm vum Lycée. Mir hunn z. B. op [[Lycée Mathias-Adam]] déi absurd Situatioun, datt mer schreiwen: <blockquote>Den 30. November 2020 krut d'Schoul mam groussherzogleche Reglement vum 30. November 2020 den neien Numm „Lycée Mathias-Adam“{{sup|[4]}}.</blockquote> A wann een dann an d'[https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2020/11/30/a974/jo ''Règlement grand-ducal du 30 novembre 2020''] kucke geet, da steet do
:<blockquote>[...] les mots « Lycée Technique Mathias Adam » sont remplacés par ceux de « Lycée Mathias Adam » .</blockquote>
:Dat ergëtt kee Sënn.
:--[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 21:32, 30. Abr. 2026 (UTC)
::Genee denger Meenung; wa mir eis un déi offiziell Nimm halen ass et méi einfach. Domat maache mir eis d'Liewen net onnéideg schwéier a komplizéiert. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 06:53, 1. Mee 2026 (UTC)
::::Moien déi ganz Diskussioun huet lo sou eng Aussmooss ugeholl datt ech mengen se hätt näischt méi op menger Dikussiounssäit veluer. Ech proposéiere fir se op d'Säit vun Richtlinnen ze transportéieren wou déi Debatt als ''Richtlinn fir d'Schreifweise'' soll weidergefouert ginn. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 07:03, 1. Mee 2026 (UTC)
:::::[[Fichier:Wikipedia like SVG.svg|20px]] | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 07:21, 1. Mee 2026 (UTC)
::::::Mir hunn eis bis elo méi oder manner un déi franséisch Reegele gehalen, wann an engem Stroossennumm, Lycéesnumm asw. en Eegennumm dra virkënnt, d. h. mir hunn de Virnumm-Familljennumm mat Bindestréch geschriwwen (Lycée Aline-Mayrisch, Lycée Guillaume-Kroll, Rue Jean-Pierre-Probst, …). Dat gëtt am Franséischen esou recommandéiert, gradewéi am [https://sip.gouvernement.lu/dam-assets/publications/guide-manuel/minist-etat/sip/guide-de-redaction/guide-de-redaction.pdf Guide de rédaction] vum Lëtzebuerger Staat op der Säit 162:
{{Zitat|Les établissements publics prennent une minuscule à la désignation (abbaye, aéroport, gare, lycée, université, etc.), mais des majuscules et '''des traits d'union au nom propre''' qui suit : l'abbaye du Mont-Saint-Michel, le lycée Louis-le-Grand, le cimetière du Père-Lachaise.}}
::::::An der Annexe 2b vum selwechte Guide (S. 242) sinn och d'Lycéeën opgezielt an do gesäit een och datt Lycée Robert-Schuman, Hubert-Clement a Michel-Rodange do steet. Déi Opzielung baséiert op engem [http://data.legilux.public.lu/eli/etat/adm/agd/1977/11/14/n1 Arrête grand-ducal vun 1977] (deen duerno net weesentlech g'ännert gouf) an deemools waren dat déi dräi eenzeg Lycéeën déi en Eegennumm an der Designatioun haten. Déi Lycéeën déi méi spéit bäikoume sinn also deelweis an de Gesetzestexter ''falsch'' geschriwwe ginn.
::::::Mir halen eis op der Wiki och bei anere Sujeten u franséisch Reegelen oder Recommandatiounen, ouni datt déi vu jidderengem dobaussen esou applizéiert ginn; mir schreiwen École, État, Étienne, … iwwerdeems vun der grousser Majoritéit am Dagdeeglechen Ecole, Etat an Etienne geschriwwe gëtt. Dat selwecht gëllt fir Firmaen oder Veräiner wou mer am Numm just den éischte Buschtaf vum éischte Wuert grouss schreiwen an de Rescht hannendru kleng: also Banque générale (an net Banque Générale).
::::::Wat dem Kadaster säi ''Registre national des adresses'' ugeet, sou sinn déi Adressen och just esou dran opgeholl gi wéi déi eenzel Gemengen d'Strooss genannt hunn. Jo, kaum eng Gemeng schreift e Bindestréch tëscht all Deel vum Numm, mä ass et dowéinst dann awer '''richteg'''? Datt mer am LOD keng Äntwert op d'Fro fanne liicht mer och an, well dee bezitt sech jo éischter op d'Schreifweis vum Lëtzebuergeschen; déi meescht Odonymmen hei am Land sinn awer keng reng Lëtzebuergesch, mä sinn aus dem Franséischen iwwerholl, och wann ech an der Rue de l'Avenir oder am Boulevard Nelson-Mandela wunnen, bleift et à la base e franséischen Numm.
::::::Mir si bis elo gutt mat de Bindestrécher gefuer a solle mMn och derbäi bleiwen; et gouf jo 2019 och schonn e Konsens dozou (hei nach eng Kéier de [[Wikipedia:De Stamminee/Archiv 2019/Abrëll-September#Eis_Schreifweis:_Nei_Sektioun_fir_Eegennimm|Link op déi Diskussioun]]). Mir kënnen eis dann ëmmer op de Guide de rédaction bezéien, dee wuel dat eenzegt Schrëftstéck ass (op d'mannst dat mir bekannt ass) dat sech mam Theema beschäftegt. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:22, 2. Mee 2026 (UTC)
:::::::Gudde Moien och, just e kleng Wuert zur Manéier an zu der Ausso ''dat mécht kee Sënn''. Héi goufe Lemmata geännert, mat der Begrënnung ''dat mécht kee Sënn''. Dozou wëll ech feststellen datt et zanter e puer Joer ee Konsens gëtt (och wann en net op der richtiger Plaz publizéiert gouf) deen deemools vun der Majoritéit vun den aktive Wikipidianer am Sënn vun der Harmonisatioun vun de Lemmata gedroe gouf, an och sou applizéiert gouf. Deemno sollt am Fong och jiddweeree sech dorun orientéieren, soss huet et effektiv ''kee Sënn'' datt sou Decisioune geholl ginn. Punktuell Lemmaen änneren ze goen well dat engem perséinlech net sou an de Krom passt, ass mMn keng gutt Iddi. Wann eppes misst geännert ginn da misst dat op der ganzer Linn geschéien an dann och eréischt wann dee fréiere Konsens mat valabelen Argumenter kontestéiert gouf, an en neie Konsens fonnt gouf. Wat dem Volvox seng Bemierkung zum ''Lycée Mathias Adam'' ugeet datt ''dat kee Sënn ergëtt'', sou kann een do och behaapten datt et kee Sënn ergëtt wann d'Redaktere vum Staat sech net un hir eege Schreifdirektiven halen. Wat d'Stroossennimm ubelaangt do muss ee soen datt déi meescht aus enger Zäit stamen wou a kenger Gemeng e Mënsch sech ëm eng korrekt lëtzebuergesch oder franséisch Schreifweis bekëmmert huet, an och haut gi Stroossen oder Citéen dacks an der regionaler Sprooch geschriwwen, wat dann och express sou gewollt ass, an net als falsch duergestallt ka ginn. Mer gesinn do och, datt z. B. d'Direktiv vum LOD, datt bei geographeschen Nimm déi op ''er'' endegen, getrennt soll geschriwwe ginn, do guer net applizéiert gëtt. Dat just well déi héich offiziell Plazen dacks an der Onméiglechkeet sinn fir dat ëmzebauen an et dofir offiziell falsch geschriwwe stoe bleift. Deemno net alles wat offiziell publizéiert gouf oder gëtt, ass dofir als korrekt Schreifweis unzegesinn. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 11:10, 2. Mee 2026 (UTC)
Moien, déi Diskussioun hei schéngt mer e bësse Richtung OLd School vs New School ze goen: Ech z.B. schléisse mech der Meenung un, dass Schreifreegelen erfonnt a festgeluecht goufen, dass een net bei all Wuert iwwer Meenungen, Goûte, Stëmmungen oder Interpretatioune muss diskutéieren, ma duerch hir Offizialiséierung ee fir allemol weess wou een drun ass. Dass Reegelen hunn, eng Saach ass, se anhalen eng aner, ass näischt neies, widderleet awer net d'Agangspremmiss.
Wann et deemno Schreifweise ginn doruechter, déi sech net un d', nenne mer se "Bindestréch-Reegel", halen, dann ass dat keen Argument, dat als Lemma z'iwwerhuelen, héchstens een dofir, wann déi falsch Schreifweis méi heefeg oder prominnent ass, e Redirekt unzeleeën, an am Aféierungssaz tëscht Klamere kuerz drop hinzeweisen. Besipill: De '''Lycée Jempi-Schmit''' (an eegener Schreifweis och ''Lycée Jempi Schmit''<ref>Link op hir Websäit, o.ä.</ref>) ass e Lycée zu Knapphouschent...
<references/>
--[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 20:05, 2. Mee 2026 (UTC)
::Moien alleguerten,
::1. wéi hei driwwer gesot: mir haten déi Diskussioun scho viru Joeren, mat der Decisioun, datt mir eis géngen un déi franséissch Schreifreegele fir d'''noms propres'' vu Schoulen, Verwaltungen, Stroossen, asw halen.<br>
::2. De Prinzip ass jo deen heiten: Den Numm vun enger Schoul, enger Verwaltung, asw gëtt duerch e Gesetz oder en Arrêté festgeluecht. D'Schreifweis awer gëtt duerch d'Schreifreegele gereegelt, also an dëse Fäll mat engem Bindestréch, z. B. Lycée Aline-Mayrisch… dat och wann z.B. d’Schoul selwer déi Reegel net anhält (warscheinlech net kennt, wéi ech selwer scho konnt feststellen).
:
::3. Ech sinn also derfir fir d'Bindestréchreegel – merci [[user:Zinneke|Zinneke]] fir den Numm – vu franséischen ''noms propres'' weiderhinn anzehalen.<br>
:Wann een d’Reegelen net anhält, da fällt ee gären an den Arbitraire, eng Kéier esou an dann anescht.
:
::4. Merci [[user:GilPe|GilPe]] fir de Link op de Guide de rédaction vun 2012 vun der lëtzebuerger Regierung, e Guide deen ech virdrun net kannt hunn. Interessant ze gesinn datt si e Verantwortleche vun der Zeirung ''Le Monde'' als Beroder gefrot haten. Déi Zeitung liesen ech zanter ville Joeren a weess datt si systematesch op eng ‘korrekt’ a modern Schreifweis oppassen.
:
::5. Meng Propos: d’Schreifreegele vun de franséischen noms propres, also d’Bindestréchreegel an och d’Grouss/Klengschreiwung – z.B. Administration de la nature et des forêts, Musée national d’histoire naturelle – op der Säit Richtlinn fir d'Schreifweisen – festzehalen. Dat war schonn emol esou geplangt, gouf awer (nach) net gemaach.
:Beschte Gréiss, [[user:Cayambe|Cayambe]] ([[Benotzer Diskussioun:Cayambe|Diskussioun]]) 15:00, 3. Mee 2026 (UTC)
::Ech mengen de Kärpunkt, wou d'Usiichten ausernee ginn, ass deen hei: Menger Meenung no gräife bei engem Numm keng orthografesch Reegelen. Wann en Numm kreéiert gëtt, da ginn am beschte Fall orthografesch Reegele berücksichtegt (wann en dann aus bestoende Wierder zesummegesat ass), mee ab deem Moment, wou den Numm als solleche vu sengem Urheber festgeluecht ass, ass et dat, wat gülteg ass, an a mengen Ae gehéiert zum Numm och seng Schreifweis. Fir et op d'Spëtzt ze dreiwen: Wa moar ee Lycée entsteet, dee sech selwer ''Lissee Jempi Schmit'' schreift a sou an engem Reglement genannt gëtt, dann ass den Numm vum Lycée ''Lissee Jempi Schmit'' an net ''Lycée Jempi-Schmit''. Soubal en Numm fixéiert ass – ob mat richteger oder falscher Schreifweis – ass en norméiert. En Numm kann arbiträr sinn an en däerf net verännert ginn, ausser vun den Urheber vum Numm, oder ween och d'Kompetenz huet, fir den Numm ze definéieren. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 19:42, 3. Mee 2026 (UTC)
:::D'Iwwerleeung ass mMn u sech net falsch, mä da misste mer wëssen ob den Numm wierklech vu sengem Urheber an där Schreifweis sou gemengt war, oder ob et net awer nëmme vläicht eng Ignoranz vum Redakter vun där Schreifweis ass, wéi se am Redaktiounsguide festgeluecht ass. Mir perséinlech ass bis elo an der ganzer Legislaturschreiwerei nëmmen ee Fall bekannt wou den Urheber vum Numm op eng ''wëssentlech'' falsch Schreifweis gehalen huet, déi dann och schlussendlech vum Staatsrot sou ugeholl gouf. Ech gleewen net drun, datt am Fall vun de Lycéeën iergendee soll proposéiert hunn datt den Numm net mam Bindestréch soll geschriwwe ginn fir eng ''wëssentlech'' falsch Schreifweis ze provozéieren. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 07:51, 4. Mee 2026 (UTC)
::::PS. Et ass och esou, datt Schreiffeeler déi a Reglementer oder Gesetzestexter stinn ''bindent'' sinn, d. h. datt een déi net muss reproduzéieren. Dselwecht gëllt wa bei ministeriellen Autorisatiounen, e falscht Wuert gebraucht gëtt, da muss een net dervun ausgoen datt deejéinegen deen d'Autorisatioun kritt dat muss esou interpretéieren wéi de Ministère et ''gemengt'' huet, mä en däerf et a sengem richtege Sënn opfaassen sou wéi Dictionnairen et définéieren. (et sinn och där Fäll bekannt). --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 08:10, 4. Mee 2026 (UTC)
ga7sno1gi2kujlxmnngez7pnshfg51a
2676921
2676920
2026-05-04T08:29:38Z
Les Meloures
580
k
2676921
wikitext
text/x-wiki
Import vum Sujet „Lycée Michel Lucius“ an der Versioun vum 1. Mee 2026, 09:21:37 vun der [[Benotzer Diskussioun:Puscas|Benotzer Diskussiounsäit:Puscas]] heihinn | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:40, 1. Mee 2026 (UTC)
Moie Puscas, de '''Lycée Michel Lucius''' gëtt ouni Bindestrech geschriwwen. Kuck mol op der Säit vum Lycée a vum Ministère. [https://men.public.lu/en/support/annuaire.html?id=659] (Ministère) [https://www.lml.lu/] (Säit vum Lycée) | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 07:19, 30. Abr. 2026 (UTC)
:Salut, bei de Schoulen gouf souweit wéi ech gesinn, bis elo ëmmer d'Bindestréch-Reegel ugewendt, héchswarscheinlech wéinst engem allgemenge Konsens vun den lb. Wikipedianer, egal wéi d'Schoule sech (warscheinlech mat falscher Schreifweis) selwer nennen. Wann ech mech gutt kann erënnere gouf dat schonn eng Kéier op der Wiki durchgeknat. Déi aner Schoulen gi jo och mat Bindestréch geschriwwen obschonn een do do och um Internet oder an hire Publikatiounen heiasndo den Numm ouni Bindestréch fënnt. Firwat soll dann hei eng Ausnam gemaach ginn? Ech ginn dervun aus datt de Prinzip vun der franséischer Schreifweis bei Nimm mat franséische Wierder (''Lorsqu'un nom d'école est composé de plusieurs éléments (par exemple un nom de personne), il est courant d'utiliser des traits d'union pour lier le nom propre'') an dee vun der Däitscher bei Nimm mat däitsche Wierder ugewendt gëtt wou tëscht alles e Bindestréch kënnt (''Besteht der Name der Schule aus Vor- und Nachname, werden diese durch Bindestriche verbunden, z.B. Friedrich-Schiller-Gymnasium oder Leonardo-da-Vinci-Schule''). --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 09:04, 30. Abr. 2026 (UTC)
::Gutt méiglech datt dat esou ass wat zwar kee Sënn ergëtt. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 09:40, 30. Abr. 2026 (UTC)
:::Wat géif dann denger Meenung no e Sënn erginn? --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 10:25, 30. Abr. 2026 (UTC)
::::Wann een deen/déi offiziellen Numm/Nimm hëlt. De Lycée Nic-Biver oder de Lycée Michel-Rodange gi jo mat engem Bindestréch geschriwwen, de Lycée Michel Lucius eeben net. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 10:56, 30. Abr. 2026 (UTC)
:::::Hues de déi aner ausser dem Biever an dem Rodange dann och gekuckt? --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 11:56, 30. Abr. 2026 (UTC)
::::::Jo, gerad gemaach. D'''École privée Sainte Anne Ettelbruck, École privée Marie Consolatrice, d'Lycéeën Aline Mayrich, Edward Steichen, Guillaume Kroll, Hubert Clément, Mathias Adam, Emile Metz, Josy Barthel, an den Nordstad Lycée'' ginn ouni Bindestréch geschriwwen. Den ''Atert-Lycée, de Schengen-Lycée an de Robert-Schuman'' gi beispillsweis mat engem Bindestréch geschriwwen. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 12:13, 30. Abr. 2026 (UTC)
:::::::An all déi hunn op der Wiki e Bindestréch. Do froen ech mech da firwat wuel? Ech hunn dat Gespréich hei mol um Stamminet verlinkt fir datt aner Leit och hir Meenung solle soen. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 12:30, 30. Abr. 2026 (UTC)
::::::::Okee, super. Dat froen ech mech och. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 12:35, 30. Abr. 2026 (UTC)
Mëtteg,
Jo, déi Diskussioun gouf schonn e puermol gefouert; kuckt z. B. hei:
*[https://lb.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:De_Stamminee/Archiv2013/Abr%C3%ABll-Juni#Stroossen-_a_Plazennimm:_Korrekt_frans%C3%A9isch_Schreifweis,_Bindestr%C3%A9ch_oder_net Stroossen-_a_Plazennimm:_Korrekt_franséisch_Schreifweis,_Bindestréch_oder_net]
*[https://lb.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:De_Stamminee/Archiv_2015/Oktober-Dezember#Avenuen,_Boulevarden_a_Stroossen_an_der_Stad_-_a_soss_zu_L%C3%ABtzebuerg Avenuen, Boulevarden a Stroossen an der Stad - a soss zu Lëtzebuerg]
Et gouf och proposéiert dat Ganzt am Kapitel op der Säit [[Wikipedia:Eis Schreifweis]] z'offizialiséieren, mä ech mengen, dat gouf vergiess; kuckt dozou hei:
*[[Wikipedia:De Stamminee/Archiv 2019/Abrëll-September#Eis_Schreifweis:_Nei_Sektioun_fir_Eegennimm|Nei Sektioun fir Eegennimm]]
Am Fong ware mer eis eens, déi fr. Schreifweis ze huelen, och wann se zu Lëtzebuerg net esou gängeg ass: also „Lycée Michel-Rodange“ oder „École internationale Gaston-Thorn“ mat Bindestréch.
{{Zitat|Le trait d’union unit les éléments des mots composés. (…) On le met dans le nom donné à des voies (rue, place, pont…), une agglomération, un département. Exemples: Boulevard Victor-HugoRue du Général-de-Gaulle, Ville de Nogent-le-Rotrou.|[https://www.legifrance.gouv.fr/contenu/Media/Files/autour-de-la-loi/legislatif-et-reglementaire/charte_typographique_jo_janvier_2021.pdf Charte orthotypographique du Journal officiel], S. 19}} | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:46, 30. Abr. 2026 (UTC)
:Menger Meenung no sollt een, wann een eng Kéier e Konsens fonnt huet, deen net ouni Grond erëm ëmänneren, mee an deem heite Fall ergëtt dee Konsens a mengen Ae wierklech kee Sënn, fir dem [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] seng Ausdrocksweis opzegräifen.
:Wann ech den Historique vun deenen Diskussioune richteg iwwerblécken, ass den Haaptgrond, firwat mir op der lbwiki Bindestrécher tëscht Vir- an Nonumm bei Stroossen- oder Lycéesnimm setzen, datt an Texter iwwer d'Orthografie fir déi franséisch Sprooch steet, datt een dat maache soll, obwuel dat net mol a Frankräich selwer Konsens ass, datt op franséische Stroosseschëlter zu engem gudden Deel kee Bindestréch gesat gëtt an an der Belsch de Bindestréch och onüblech ass. Op der lbwiki sollte mer eis net géint dat stellen wat, wat am ''Registre national des localités et des rues'' steet (deen een [https://data.public.lu/fr/datasets/registre-national-des-localites-et-des-rues/ hei] consultéiere kann), wat op de Stroosseschëlder steet, bei postaleschen Adresse benotzt gëtt an allgemeng gängeg Praxis hei am Land ass, et sief dann, mir hätte gutt Grënn dofir. A wann am lëtzebuergeschsproochege Kontext bei Strossennimm an der Praxis ni e Bindestréch gesat gëtt a bei Lycéesnimm an deene meeschte Fäll och net, da gesinn ech net, firwat mer eng Orthografie fir eng friem Sprooch aus engem frieme Land, déi net mol an hirem eigentleche „Gültegkeetsberäich“ systematesch applizéiert gëtt, op der lbwiki forcéiere sollten.
:A mengen Aen ass „Lycée Michel Lucius“ genau sou wéi „Rue Gaston Diderich“ en Eegennumm (''nom propre''), dee fix ass an deem seng Schreifweis een net einfach ännere sollt, well ee mengt, se wier no iergendwelleche Reegele falsch.
:Bei enger Schreifweis wéi „Gaston-Diderich-Strooss“ ass d'Situatioun eng aner, well dat net den Eegennumm vun der Strooss ass, mee eng Zesummesetzung aus engem Persounennumm an engem Substantiv an déi schreift een zesummen, respektiv laut ''Lëtzebuerger Orthografie'', Abschnitt 9.1.1, wann et „laang oder oniwwersiichtlech“ gëtt, mat Bindestréch(er) (hiert Beispill ass „''Beckiusstrooss'', mee: ''Jean-Pierre-Beckius-Strooss''“).
:Dat anert Argument, dat a fréieren Diskussiounen e puer mol genannt gouf, nämlech datt mat engem Bindestréch d'Sortéierung nom éischte Buschtaf vum Numm geschitt, liicht mer net an: D'Sortéierung hänkt dovun of, ob een als Sortéierschlëssel „Gaston Diderich“ oder „Diderich Gaston“ ugëtt, an net dovun, ob ee Bindestréch am Lemma vun der Strooss steet oder net.
:Menger Meenung no sollte mer op [[Wikipedia:Eis Schreifweis]] net offizialiséieren, datt mer ee Bindestréch tëscht Vir- an Nonumm bei Stroossen- a Lycéesnimm setzen, mee amplaz datt mer eis allgemeng un déi gebräichlech Schreifweis vun Eegennimm halen, egal ob se no deenen engen oder deenen anere Krittäre richteg oder falsch geschriwwe sinn. Dobäi sollte Schreifweisen, déi räsonablerweis als offiziell ugesi kënnen, respektéiert ginn. Da maache mer eis d'Liewen och méi einfach, well mer eis net méi Froe mussen, wat fir Reegelen a wat fir Fäll applizéiert gi sollen, fir eng Schreifweis ze modifizéieren, mee just nach, wat den offiziellen oder gebräichlechen Numm a seng Schreifweis ass. Bei Stroosse wieren dat z. B. déi aus dem ''Registre national des localités et des rues''. Bei de Lycéeën ass et manner kloer, wat als offiziell gëlle soll, mee wann een Numm net nëmmen op der Websäit vum Lycée steet, mee och an engem Règlement grand-ducal, dann ass dat fir mech den offiziellen Numm vum Lycée. Mir hunn z. B. op [[Lycée Mathias-Adam]] déi absurd Situatioun, datt mer schreiwen: <blockquote>Den 30. November 2020 krut d'Schoul mam groussherzogleche Reglement vum 30. November 2020 den neien Numm „Lycée Mathias-Adam“{{sup|[4]}}.</blockquote> A wann een dann an d'[https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2020/11/30/a974/jo ''Règlement grand-ducal du 30 novembre 2020''] kucke geet, da steet do
:<blockquote>[...] les mots « Lycée Technique Mathias Adam » sont remplacés par ceux de « Lycée Mathias Adam » .</blockquote>
:Dat ergëtt kee Sënn.
:--[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 21:32, 30. Abr. 2026 (UTC)
::Genee denger Meenung; wa mir eis un déi offiziell Nimm halen ass et méi einfach. Domat maache mir eis d'Liewen net onnéideg schwéier a komplizéiert. | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 06:53, 1. Mee 2026 (UTC)
::::Moien déi ganz Diskussioun huet lo sou eng Aussmooss ugeholl datt ech mengen se hätt näischt méi op menger Dikussiounssäit veluer. Ech proposéiere fir se op d'Säit vun Richtlinnen ze transportéieren wou déi Debatt als ''Richtlinn fir d'Schreifweise'' soll weidergefouert ginn. --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 07:03, 1. Mee 2026 (UTC)
:::::[[Fichier:Wikipedia like SVG.svg|20px]] | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 07:21, 1. Mee 2026 (UTC)
::::::Mir hunn eis bis elo méi oder manner un déi franséisch Reegele gehalen, wann an engem Stroossennumm, Lycéesnumm asw. en Eegennumm dra virkënnt, d. h. mir hunn de Virnumm-Familljennumm mat Bindestréch geschriwwen (Lycée Aline-Mayrisch, Lycée Guillaume-Kroll, Rue Jean-Pierre-Probst, …). Dat gëtt am Franséischen esou recommandéiert, gradewéi am [https://sip.gouvernement.lu/dam-assets/publications/guide-manuel/minist-etat/sip/guide-de-redaction/guide-de-redaction.pdf Guide de rédaction] vum Lëtzebuerger Staat op der Säit 162:
{{Zitat|Les établissements publics prennent une minuscule à la désignation (abbaye, aéroport, gare, lycée, université, etc.), mais des majuscules et '''des traits d'union au nom propre''' qui suit : l'abbaye du Mont-Saint-Michel, le lycée Louis-le-Grand, le cimetière du Père-Lachaise.}}
::::::An der Annexe 2b vum selwechte Guide (S. 242) sinn och d'Lycéeën opgezielt an do gesäit een och datt Lycée Robert-Schuman, Hubert-Clement a Michel-Rodange do steet. Déi Opzielung baséiert op engem [http://data.legilux.public.lu/eli/etat/adm/agd/1977/11/14/n1 Arrête grand-ducal vun 1977] (deen duerno net weesentlech g'ännert gouf) an deemools waren dat déi dräi eenzeg Lycéeën déi en Eegennumm an der Designatioun haten. Déi Lycéeën déi méi spéit bäikoume sinn also deelweis an de Gesetzestexter ''falsch'' geschriwwe ginn.
::::::Mir halen eis op der Wiki och bei anere Sujeten u franséisch Reegelen oder Recommandatiounen, ouni datt déi vu jidderengem dobaussen esou applizéiert ginn; mir schreiwen École, État, Étienne, … iwwerdeems vun der grousser Majoritéit am Dagdeeglechen Ecole, Etat an Etienne geschriwwe gëtt. Dat selwecht gëllt fir Firmaen oder Veräiner wou mer am Numm just den éischte Buschtaf vum éischte Wuert grouss schreiwen an de Rescht hannendru kleng: also Banque générale (an net Banque Générale).
::::::Wat dem Kadaster säi ''Registre national des adresses'' ugeet, sou sinn déi Adressen och just esou dran opgeholl gi wéi déi eenzel Gemengen d'Strooss genannt hunn. Jo, kaum eng Gemeng schreift e Bindestréch tëscht all Deel vum Numm, mä ass et dowéinst dann awer '''richteg'''? Datt mer am LOD keng Äntwert op d'Fro fanne liicht mer och an, well dee bezitt sech jo éischter op d'Schreifweis vum Lëtzebuergeschen; déi meescht Odonymmen hei am Land sinn awer keng reng Lëtzebuergesch, mä sinn aus dem Franséischen iwwerholl, och wann ech an der Rue de l'Avenir oder am Boulevard Nelson-Mandela wunnen, bleift et à la base e franséischen Numm.
::::::Mir si bis elo gutt mat de Bindestrécher gefuer a solle mMn och derbäi bleiwen; et gouf jo 2019 och schonn e Konsens dozou (hei nach eng Kéier de [[Wikipedia:De Stamminee/Archiv 2019/Abrëll-September#Eis_Schreifweis:_Nei_Sektioun_fir_Eegennimm|Link op déi Diskussioun]]). Mir kënnen eis dann ëmmer op de Guide de rédaction bezéien, dee wuel dat eenzegt Schrëftstéck ass (op d'mannst dat mir bekannt ass) dat sech mam Theema beschäftegt. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:22, 2. Mee 2026 (UTC)
:::::::Gudde Moien och, just e kleng Wuert zur Manéier an zu der Ausso ''dat mécht kee Sënn''. Héi goufe Lemmata geännert, mat der Begrënnung ''dat mécht kee Sënn''. Dozou wëll ech feststellen datt et zanter e puer Joer ee Konsens gëtt (och wann en net op der richtiger Plaz publizéiert gouf) deen deemools vun der Majoritéit vun den aktive Wikipidianer am Sënn vun der Harmonisatioun vun de Lemmata gedroe gouf, an och sou applizéiert gouf. Deemno sollt am Fong och jiddweeree sech dorun orientéieren, soss huet et effektiv ''kee Sënn'' datt sou Decisioune geholl ginn. Punktuell Lemmaen änneren ze goen well dat engem perséinlech net sou an de Krom passt, ass mMn keng gutt Iddi. Wann eppes misst geännert ginn da misst dat op der ganzer Linn geschéien an dann och eréischt wann dee fréiere Konsens mat valabelen Argumenter kontestéiert gouf, an en neie Konsens fonnt gouf. Wat dem Volvox seng Bemierkung zum ''Lycée Mathias Adam'' ugeet datt ''dat kee Sënn ergëtt'', sou kann een do och behaapten datt et kee Sënn ergëtt wann d'Redaktere vum Staat sech net un hir eege Schreifdirektiven halen. Wat d'Stroossennimm ubelaangt do muss ee soen datt déi meescht aus enger Zäit stamen wou a kenger Gemeng e Mënsch sech ëm eng korrekt lëtzebuergesch oder franséisch Schreifweis bekëmmert huet, an och haut gi Stroossen oder Citéen dacks an der regionaler Sprooch geschriwwen, wat dann och express sou gewollt ass, an net als falsch duergestallt ka ginn. Mer gesinn do och, datt z. B. d'Direktiv vum LOD, datt bei geographeschen Nimm déi op ''er'' endegen, getrennt soll geschriwwe ginn, do guer net applizéiert gëtt. Dat just well déi héich offiziell Plazen dacks an der Onméiglechkeet sinn fir dat ëmzebauen an et dofir offiziell falsch geschriwwe stoe bleift. Deemno net alles wat offiziell publizéiert gouf oder gëtt, ass dofir als korrekt Schreifweis unzegesinn. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 11:10, 2. Mee 2026 (UTC)
Moien, déi Diskussioun hei schéngt mer e bësse Richtung OLd School vs New School ze goen: Ech z.B. schléisse mech der Meenung un, dass Schreifreegelen erfonnt a festgeluecht goufen, dass een net bei all Wuert iwwer Meenungen, Goûte, Stëmmungen oder Interpretatioune muss diskutéieren, ma duerch hir Offizialiséierung ee fir allemol weess wou een drun ass. Dass Reegelen hunn, eng Saach ass, se anhalen eng aner, ass näischt neies, widderleet awer net d'Agangspremmiss.
Wann et deemno Schreifweise ginn doruechter, déi sech net un d', nenne mer se "Bindestréch-Reegel", halen, dann ass dat keen Argument, dat als Lemma z'iwwerhuelen, héchstens een dofir, wann déi falsch Schreifweis méi heefeg oder prominnent ass, e Redirekt unzeleeën, an am Aféierungssaz tëscht Klamere kuerz drop hinzeweisen. Besipill: De '''Lycée Jempi-Schmit''' (an eegener Schreifweis och ''Lycée Jempi Schmit''<ref>Link op hir Websäit, o.ä.</ref>) ass e Lycée zu Knapphouschent...
<references/>
--[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 20:05, 2. Mee 2026 (UTC)
::Moien alleguerten,
::1. wéi hei driwwer gesot: mir haten déi Diskussioun scho viru Joeren, mat der Decisioun, datt mir eis géngen un déi franséissch Schreifreegele fir d'''noms propres'' vu Schoulen, Verwaltungen, Stroossen, asw halen.<br>
::2. De Prinzip ass jo deen heiten: Den Numm vun enger Schoul, enger Verwaltung, asw gëtt duerch e Gesetz oder en Arrêté festgeluecht. D'Schreifweis awer gëtt duerch d'Schreifreegele gereegelt, also an dëse Fäll mat engem Bindestréch, z. B. Lycée Aline-Mayrisch… dat och wann z.B. d’Schoul selwer déi Reegel net anhält (warscheinlech net kennt, wéi ech selwer scho konnt feststellen).
:
::3. Ech sinn also derfir fir d'Bindestréchreegel – merci [[user:Zinneke|Zinneke]] fir den Numm – vu franséischen ''noms propres'' weiderhinn anzehalen.<br>
:Wann een d’Reegelen net anhält, da fällt ee gären an den Arbitraire, eng Kéier esou an dann anescht.
:
::4. Merci [[user:GilPe|GilPe]] fir de Link op de Guide de rédaction vun 2012 vun der lëtzebuerger Regierung, e Guide deen ech virdrun net kannt hunn. Interessant ze gesinn datt si e Verantwortleche vun der Zeirung ''Le Monde'' als Beroder gefrot haten. Déi Zeitung liesen ech zanter ville Joeren a weess datt si systematesch op eng ‘korrekt’ a modern Schreifweis oppassen.
:
::5. Meng Propos: d’Schreifreegele vun de franséischen noms propres, also d’Bindestréchreegel an och d’Grouss/Klengschreiwung – z.B. Administration de la nature et des forêts, Musée national d’histoire naturelle – op der Säit Richtlinn fir d'Schreifweisen – festzehalen. Dat war schonn emol esou geplangt, gouf awer (nach) net gemaach.
:Beschte Gréiss, [[user:Cayambe|Cayambe]] ([[Benotzer Diskussioun:Cayambe|Diskussioun]]) 15:00, 3. Mee 2026 (UTC)
::Ech mengen de Kärpunkt, wou d'Usiichten ausernee ginn, ass deen hei: Menger Meenung no gräife bei engem Numm keng orthografesch Reegelen. Wann en Numm kreéiert gëtt, da ginn am beschte Fall orthografesch Reegele berücksichtegt (wann en dann aus bestoende Wierder zesummegesat ass), mee ab deem Moment, wou den Numm als solleche vu sengem Urheber festgeluecht ass, ass et dat, wat gülteg ass, an a mengen Ae gehéiert zum Numm och seng Schreifweis. Fir et op d'Spëtzt ze dreiwen: Wa moar ee Lycée entsteet, dee sech selwer ''Lissee Jempi Schmit'' schreift a sou an engem Reglement genannt gëtt, dann ass den Numm vum Lycée ''Lissee Jempi Schmit'' an net ''Lycée Jempi-Schmit''. Soubal en Numm fixéiert ass – ob mat richteger oder falscher Schreifweis – ass en norméiert. En Numm kann arbiträr sinn an en däerf net verännert ginn, ausser vun den Urheber vum Numm, oder ween och d'Kompetenz huet, fir den Numm ze definéieren. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 19:42, 3. Mee 2026 (UTC)
:::D'Iwwerleeung ass mMn u sech net falsch, mä da misste mer wëssen ob den Numm wierklech vu sengem Urheber an där Schreifweis sou gemengt war, oder ob et net awer nëmme vläicht eng Ignoranz vum Redakter vun där Schreifweis ass, wéi se am Redaktiounsguide festgeluecht ass. Mir perséinlech ass bis elo an der ganzer Legislaturschreiwerei nëmmen ee Fall bekannt wou den Urheber vum Numm op eng ''wëssentlech'' falsch Schreifweis gehalen huet, déi dann och schlussendlech vum Staatsrot sou ugeholl gouf. Ech gleewen net drun, datt am Fall vun de Lycéeën iergendee soll proposéiert hunn datt den Numm net mam Bindestréch soll geschriwwe ginn fir eng ''wëssentlech'' falsch Schreifweis ze provozéieren. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 07:51, 4. Mee 2026 (UTC)
::::PS. Et ass och esou, datt Schreiffeeler déi a Reglementer oder Gesetzestexter stinn net ''bindent'' sinn, d. h. datt een déi net muss reproduzéieren. Dselwecht gëllt wa bei ministeriellen Autorisatiounen, e falscht Wuert gebraucht gëtt, da muss een net dervun ausgoen datt deejéinegen deen d'Autorisatioun kritt dat muss esou interpretéieren wéi de Ministère et ''gemengt'' huet, mä en däerf et a sengem richtege Sënn opfaassen sou wéi Dictionnairen et définéieren. (et sinn och där Fäll bekannt). --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 08:10, 4. Mee 2026 (UTC)
06gjopd7600n08q0ntt8vkybe0spqqy
CHL Potaschbierg
0
175633
2676776
2676769
2026-05-03T12:13:44Z
Puscas
735
/* Medezinesch Offer */ ....
2676776
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol}}
Den '''CHL Potaschbierg''' ass e medezineschen Zenter fir ambulant Aktivitéiten um [[Potaschbierg]] an der [[Gemeng Gréiwemaacher]], deen zum [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlechen Etablissement]] [[Centre hospitalier de Luxembourg|''Centre hospitalier'']] gehéiert.
Den CHL Potaschbierg gëtt am '''Centre médical Potaschbierg''' exploitéiert, e [[Groupement d'intérêt économique]] deem säin Zweck et ass fir Raimlechkeeten, Ausrëschtung, Material a Servicer bereetzestellen, déi fir de Betrib vun engem spezialiséierten, multidisziplinäre medezineschen Zentrum néideg sinn, an domat eng ambulant medezinesch Versuergung zu Lëtzebuerg an an der Groussregioun garantéiert a verbessert<ref>Extrait aus dem „Protokoll der ausserordentlichen Mitgliederversammlung, abgehalten am 01. Marz 2023“, gekuckt op lbr.lu (C154)</ref>.
== Geschicht ==
Den CHL Potaschbierg ass 2023 opgaangen<ref name=":4">{{Cite book|Titel=Rapport annuel 2024|URL=https://www.chl.lu/sites/default/files/2025-10/rapport-annuel-chl-2024.pdf|Sprooch=fr|Gekuckt=27.04.2026|Joer=2025|Säiten=S. 96}}</ref>.
Pläng déi et schonn 2017 gouf, fir verschidde Servicer vun den [[Hôpitaux Robert-Schuman]] op de Potaschbierg ze dezentraliséieren, konnten net realiséiert ginn<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/26gr6rkqxh/pages/6/articles/LS_ART5|Titel=E Schumanplang fir den Osten|Gekuckt=03.05.2026|Datum=21.05.2021|Wierk=In: d'Lëtzebuerger Land, 68. Jg., nº 20, Digitised by the National Library of Luxembourg|Säiten=S. 6|Sprooch=de}}</ref>.
== Medezinesch Offer ==
Am CHL Potaschbierg ginn ë. a. follgend Servicer ugebueden<ref>{{Citation|URL=https://www.cm-potaschbierg.lu/|Titel=Unser Angebot|Gekuckt=2026-05-03|Wierk=CMP|Sprooch=de}}</ref>
* [[Kardiologie]]
* [[Médecine interne]]
* [[Orthopedie]]
* [[Radiologie]]
* [[Sportsmedezin]]
* [[Urologie]]
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemeng Gréiwemaacher]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
iuxcs555osjhnnhr6kgjzt6a1acfygr
2676861
2676776
2026-05-03T16:43:24Z
GilPe
14980
/* Um Spaweck */ +Navigatioun
2676861
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol}}
Den '''CHL Potaschbierg''' ass e medezineschen Zenter fir ambulant Aktivitéiten um [[Potaschbierg]] an der [[Gemeng Gréiwemaacher]], deen zum [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlechen Etablissement]] [[Centre hospitalier de Luxembourg|''Centre hospitalier'']] gehéiert.
Den CHL Potaschbierg gëtt am '''Centre médical Potaschbierg''' exploitéiert, e [[Groupement d'intérêt économique]] deem säin Zweck et ass fir Raimlechkeeten, Ausrëschtung, Material a Servicer bereetzestellen, déi fir de Betrib vun engem spezialiséierten, multidisziplinäre medezineschen Zentrum néideg sinn, an domat eng ambulant medezinesch Versuergung zu Lëtzebuerg an an der Groussregioun garantéiert a verbessert<ref>Extrait aus dem „Protokoll der ausserordentlichen Mitgliederversammlung, abgehalten am 01. Marz 2023“, gekuckt op lbr.lu (C154)</ref>.
== Geschicht ==
Den CHL Potaschbierg ass 2023 opgaangen<ref name=":4">{{Cite book|Titel=Rapport annuel 2024|URL=https://www.chl.lu/sites/default/files/2025-10/rapport-annuel-chl-2024.pdf|Sprooch=fr|Gekuckt=27.04.2026|Joer=2025|Säiten=S. 96}}</ref>.
Pläng déi et schonn 2017 gouf, fir verschidde Servicer vun den [[Hôpitaux Robert-Schuman]] op de Potaschbierg ze dezentraliséieren, konnten net realiséiert ginn<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/26gr6rkqxh/pages/6/articles/LS_ART5|Titel=E Schumanplang fir den Osten|Gekuckt=03.05.2026|Datum=21.05.2021|Wierk=In: d'Lëtzebuerger Land, 68. Jg., nº 20, Digitised by the National Library of Luxembourg|Säiten=S. 6|Sprooch=de}}</ref>.
== Medezinesch Offer ==
Am CHL Potaschbierg ginn ë. a. follgend Servicer ugebueden<ref>{{Citation|URL=https://www.cm-potaschbierg.lu/|Titel=Unser Angebot|Gekuckt=2026-05-03|Wierk=CMP|Sprooch=de}}</ref>
* [[Kardiologie]]
* [[Médecine interne]]
* [[Orthopedie]]
* [[Radiologie]]
* [[Sportsmedezin]]
* [[Urologie]]
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemeng Gréiwemaacher]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
owdo46tj90yc2h0o7jp0xpvn4lmscru
Escher Spidol
0
175634
2676783
2026-05-03T12:43:55Z
GilPe
14980
De(n) GilPe huet d'Säit [[Escher Spidol]] op [[CHEM Esch-Uelzecht]] geréckelt: neien Numm
2676783
wikitext
text/x-wiki
#VIRULEEDUNG [[CHEM Esch-Uelzecht]]
747dq977a2pilitwnivl5k1r8l7aztp
Hôpital Princesse Marie-Astrid
0
175635
2676786
2026-05-03T12:45:13Z
GilPe
14980
De(n) GilPe huet d'Säit [[Hôpital Princesse Marie-Astrid]] op [[CHEM NIdderkuer]] geréckelt: neien Numm
2676786
wikitext
text/x-wiki
#VIRULEEDUNG [[CHEM NIdderkuer]]
br1kw4zw3h1c4njalrjactw1yfs0fwm
2676789
2676786
2026-05-03T12:45:53Z
GilPe
14980
Viruleedung vun [[CHEM NIdderkuer]] op [[CHEM Nidderkuer]] geännert
2676789
wikitext
text/x-wiki
#VIRULEEDUNG [[CHEM Nidderkuer]]
415cjavpi0mj9v0p6owm3zot7xi73a8
CHEM NIdderkuer
0
175636
2676788
2026-05-03T12:45:31Z
GilPe
14980
De(n) GilPe huet d'Säit [[CHEM NIdderkuer]] op [[CHEM Nidderkuer]] geréckelt: Falsch geschriwwenen Titel
2676788
wikitext
text/x-wiki
#VIRULEEDUNG [[CHEM Nidderkuer]]
415cjavpi0mj9v0p6owm3zot7xi73a8
CHEM Diddeleng
0
175637
2676798
2026-05-03T14:05:05Z
GilPe
14980
Nei Säit am Opbau
2676798
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{Infobox Spidol}}
Den '''CHEM Diddeleng''' oder '''CHEM Dudelange''' ass en allgemengt ëffentlecht [[Spidol]], dat zur [[Stëftung|Fondatioun]] [[Centre hospitalier Émile-Mayrisch]] gehéiert. Et ass och nach ënnert de fréieren Nimm '''Diddelenger Spidol''' bekannt.
== Geschicht ==
== Medezinesch Offer ==
Bannent dem CHEM Diddeleng ginn ë. a. follgend Servicer ugebueden:
{{Div col|cols=2}}
{{Div col end}}
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemeng Diddeleng]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Bauwierker x]]
jicxho4gtch68zcckbq3tikffn6g54n
2676809
2676798
2026-05-03T14:31:02Z
GilPe
14980
/* Medezinesch Offer */
2676809
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{Infobox Spidol}}
Den '''CHEM Diddeleng''' oder '''CHEM Dudelange''' ass en allgemengt ëffentlecht [[Spidol]], dat zur [[Stëftung|Fondatioun]] [[Centre hospitalier Émile-Mayrisch]] gehéiert. Et ass och nach ënnert dem fréieren Numm '''Diddelenger Spidol''' bekannt.
== Geschicht ==
== Medezinesch Offer ==
Bannent dem CHEM Diddeleng ginn ë. a. follgend Servicer ugebueden<ref>{{Citation|URL=https://www.chem.lu/specialites-et-services-de-support|Titel=Spécialités et services de support|Gekuckt=2026-05-03|Auteur=|Wierk=www.chem.lu|Sprooch=fr}}</ref>:
{{Div col|cols=2}}
* [[Ergotherapie]]
* Geriatresch Reeducatioun
** allgemeng
** neurologesch
** orthopedesch
* [[Kinesitherapie]]
* [[Orthophonie]]
* [[Poliklinick]]
** idem, fir [[Traumatologie|traumatologesch]] an [[Orthopedie|orthopedesch]] Chirurgie
** idem, fir [[Gastroenterologie]]
** idem, fir [[Gefääss|Gefäässer]]
** idem, fir [[Hals-Nuesen-Oueren-Heelkonscht]]
** idem, fir [[Neurologie]]
** idem, fir [[Proktologie]]
* [[Psychologie]]
* ''Scanning ''(imagerie médicale)
* [[Sozialdéngscht]]
{{Div col end}}
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemeng Diddeleng]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Bauwierker x]]
3rh4og0zo46z2806rhzve3x0a8kx1zq
2676817
2676809
2026-05-03T14:42:25Z
GilPe
14980
Nei Säit; enCours ewech
2676817
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol}}
Den '''CHEM Diddeleng''' oder '''CHEM Dudelange''' ass en allgemengt [[Spidol]], dat zur [[Stëftung|Fondatioun]] [[Centre hospitalier Émile-Mayrisch]] gehéiert. Et ass och nach ënnert dem fréieren Numm '''Diddelenger Spidol''' bekannt.
== Geschicht ==
Iwwerbléck vun der Entwécklung vum CHEM Diddeleng<ref>{{Citation|Titel=Historique|URL=https://www.chem.lu/le-chem/presentation-de-l-hopital/historique|Wierk=www.chem.lu|Gekuckt=2026-05-03|Sprooch=fr|Auteur=Centre hospitalier Émile-Mayrisch}}</ref>:
* 1884: Grënnung vun engem Spidol mat 8 Better op der [[Diddelenger Schmelz]];
* 1901: Ouverture vun engem Spidol mat 42 Better zu Diddeleng;
* 1921 – 1947: d'Kapazitéit gëtt op 142 Better erhéicht;
* 1950 – 1970: Renovatiouns- an Erweiderungsaarbechten;
* 2004: Fusioun mam Escher Spidol;
* 2009: Ouverture vun enger neier [[Poliklinick]];
* 2011: Ouverture vum Service vun der [[Akutgeriatrie]].
== Medezinesch Offer ==
Bannent dem CHEM Diddeleng ginn ë. a. follgend Servicer ugebueden<ref>{{Citation|URL=https://www.chem.lu/specialites-et-services-de-support|Titel=Spécialités et services de support|Gekuckt=2026-05-03|Auteur=|Wierk=www.chem.lu|Sprooch=fr}}</ref>:
{{Div col|cols=2}}
* [[Ergotherapie]]
* Geriatresch Reeducatioun
** allgemeng
** neurologesch
** orthopedesch
* [[Kinesitherapie]]
* [[Orthophonie]]
* [[Poliklinick]]
** idem, fir [[Traumatologie|traumatologesch]] an [[Orthopedie|orthopedesch]] Chirurgie
** idem, fir [[Gastroenterologie]]
** idem, fir [[Gefääss|Gefäässer]]
** idem, fir [[Hals-Nuesen-Oueren-Heelkonscht]]
** idem, fir [[Neurologie]]
** idem, fir [[Proktologie]]
* [[Psychologie]]
* ''Scanning ''(imagerie médicale)
* [[Sozialdéngscht]]
{{Div col end}}
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemeng Diddeleng]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Bauwierker 1901]]
rrbdthd9gymk0ntccps26nznyuvzy5r
2676820
2676817
2026-05-03T14:45:24Z
GilPe
14980
2676820
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol}}
Den '''CHEM Diddeleng''' oder '''CHEM Dudelange''' ass en allgemengt [[Spidol]] zu [[Diddeleng]], dat zur [[Stëftung|Fondatioun]] [[Centre hospitalier Émile-Mayrisch]] gehéiert. Et ass och nach ënnert dem fréieren Numm '''Diddelenger Spidol''' bekannt.
== Geschicht ==
Iwwerbléck vun der Entwécklung vum CHEM Diddeleng<ref>{{Citation|Titel=Historique|URL=https://www.chem.lu/le-chem/presentation-de-l-hopital/historique|Wierk=www.chem.lu|Gekuckt=2026-05-03|Sprooch=fr|Auteur=Centre hospitalier Émile-Mayrisch}}</ref>:
* 1884: Grënnung vun engem Spidol mat 8 Better op der [[Diddelenger Schmelz]];
* 1901: Ouverture vun engem Spidol mat 42 Better zu Diddeleng;
* 1921 – 1947: d'Kapazitéit gëtt op 142 Better erhéicht;
* 1950 – 1970: Renovatiouns- an Erweiderungsaarbechten;
* 2004: Fusioun mam Escher Spidol;
* 2009: Ouverture vun enger neier [[Poliklinick]];
* 2011: Ouverture vum Service vun der [[Akutgeriatrie]].
== Medezinesch Offer ==
Bannent dem CHEM Diddeleng ginn ë. a. follgend Servicer ugebueden<ref>{{Citation|URL=https://www.chem.lu/specialites-et-services-de-support|Titel=Spécialités et services de support|Gekuckt=2026-05-03|Auteur=|Wierk=www.chem.lu|Sprooch=fr}}</ref>:
{{Div col|cols=2}}
* [[Ergotherapie]]
* Geriatresch Reeducatioun
** allgemeng
** neurologesch
** orthopedesch
* [[Kinesitherapie]]
* [[Orthophonie]]
* [[Poliklinick]]
** idem, fir [[Traumatologie|traumatologesch]] an [[Orthopedie|orthopedesch]] Chirurgie
** idem, fir [[Gastroenterologie]]
** idem, fir [[Gefääss|Gefäässer]]
** idem, fir [[Hals-Nuesen-Oueren-Heelkonscht]]
** idem, fir [[Neurologie]]
** idem, fir [[Proktologie]]
* [[Psychologie]]
* ''Scanning ''(imagerie médicale)
* [[Sozialdéngscht]]
{{Div col end}}
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemeng Diddeleng]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Bauwierker 1901]]
18ejzc6qjk2f6kczkz18s9tzah199w0
2676847
2676820
2026-05-03T16:04:15Z
GilPe
14980
/* Medezinesch Offer */
2676847
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol}}
Den '''CHEM Diddeleng''' oder '''CHEM Dudelange''' ass en allgemengt [[Spidol]] zu [[Diddeleng]], dat zur [[Stëftung|Fondatioun]] [[Centre hospitalier Émile-Mayrisch]] gehéiert. Et ass och nach ënnert dem fréieren Numm '''Diddelenger Spidol''' bekannt.
== Geschicht ==
Iwwerbléck vun der Entwécklung vum CHEM Diddeleng<ref>{{Citation|Titel=Historique|URL=https://www.chem.lu/le-chem/presentation-de-l-hopital/historique|Wierk=www.chem.lu|Gekuckt=2026-05-03|Sprooch=fr|Auteur=Centre hospitalier Émile-Mayrisch}}</ref>:
* 1884: Grënnung vun engem Spidol mat 8 Better op der [[Diddelenger Schmelz]];
* 1901: Ouverture vun engem Spidol mat 42 Better zu Diddeleng;
* 1921 – 1947: d'Kapazitéit gëtt op 142 Better erhéicht;
* 1950 – 1970: Renovatiouns- an Erweiderungsaarbechten;
* 2004: Fusioun mam Escher Spidol;
* 2009: Ouverture vun enger neier [[Poliklinick]];
* 2011: Ouverture vum Service vun der [[Akutgeriatrie]].
== Medezinesch Offer ==
Am CHEM Diddeleng ginn ë. a. follgend Servicer ugebueden<ref>{{Citation|URL=https://www.chem.lu/specialites-et-services-de-support|Titel=Spécialités et services de support|Gekuckt=2026-05-03|Auteur=|Wierk=www.chem.lu|Sprooch=fr}}</ref>:
{{Div col|cols=2}}
* [[Ergotherapie]]
* Geriatresch Reeducatioun
** allgemeng
** neurologesch
** orthopedesch
* [[Kinesitherapie]]
* [[Orthophonie]]
* [[Poliklinick]]
** idem, fir [[Traumatologie|traumatologesch]] an [[Orthopedie|orthopedesch]] Chirurgie
** idem, fir [[Gastroenterologie]]
** idem, fir [[Gefääss|Gefäässer]]
** idem, fir [[Hals-Nuesen-Oueren-Heelkonscht]]
** idem, fir [[Neurologie]]
** idem, fir [[Proktologie]]
* [[Psychologie]]
* ''Scanning ''(imagerie médicale)
* [[Sozialdéngscht]]
{{Div col end}}
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemeng Diddeleng]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Bauwierker 1901]]
hts82gtsz9gdrchjve62zr8uckws4kh
2676880
2676847
2026-05-03T19:08:40Z
GilPe
14980
/* Um Spaweck */ +Navigatioun
2676880
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol}}
Den '''CHEM Diddeleng''' oder '''CHEM Dudelange''' ass en allgemengt [[Spidol]] zu [[Diddeleng]], dat zur [[Stëftung|Fondatioun]] [[Centre hospitalier Émile-Mayrisch]] gehéiert. Et ass och nach ënnert dem fréieren Numm '''Diddelenger Spidol''' bekannt.
== Geschicht ==
Iwwerbléck vun der Entwécklung vum CHEM Diddeleng<ref>{{Citation|Titel=Historique|URL=https://www.chem.lu/le-chem/presentation-de-l-hopital/historique|Wierk=www.chem.lu|Gekuckt=2026-05-03|Sprooch=fr|Auteur=Centre hospitalier Émile-Mayrisch}}</ref>:
* 1884: Grënnung vun engem Spidol mat 8 Better op der [[Diddelenger Schmelz]];
* 1901: Ouverture vun engem Spidol mat 42 Better zu Diddeleng;
* 1921 – 1947: d'Kapazitéit gëtt op 142 Better erhéicht;
* 1950 – 1970: Renovatiouns- an Erweiderungsaarbechten;
* 2004: Fusioun mam Escher Spidol;
* 2009: Ouverture vun enger neier [[Poliklinick]];
* 2011: Ouverture vum Service vun der [[Akutgeriatrie]].
== Medezinesch Offer ==
Am CHEM Diddeleng ginn ë. a. follgend Servicer ugebueden<ref>{{Citation|URL=https://www.chem.lu/specialites-et-services-de-support|Titel=Spécialités et services de support|Gekuckt=2026-05-03|Auteur=|Wierk=www.chem.lu|Sprooch=fr}}</ref>:
{{Div col|cols=2}}
* [[Ergotherapie]]
* Geriatresch Reeducatioun
** allgemeng
** neurologesch
** orthopedesch
* [[Kinesitherapie]]
* [[Orthophonie]]
* [[Poliklinick]]
** idem, fir [[Traumatologie|traumatologesch]] an [[Orthopedie|orthopedesch]] Chirurgie
** idem, fir [[Gastroenterologie]]
** idem, fir [[Gefääss|Gefäässer]]
** idem, fir [[Hals-Nuesen-Oueren-Heelkonscht]]
** idem, fir [[Neurologie]]
** idem, fir [[Proktologie]]
* [[Psychologie]]
* ''Scanning ''(imagerie médicale)
* [[Sozialdéngscht]]
{{Div col end}}
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemeng Diddeleng]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Bauwierker 1901]]
16pwhd5r0jy98nl9vrcvh5ipyjrhvoh
Diddelenger Spidol
0
175638
2676818
2026-05-03T14:43:07Z
GilPe
14980
Virugeleet op [[CHEM Diddeleng]]
2676818
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT[[CHEM Diddeleng]]
96odkhli3xnz0yl5zntefk170on3yri
Schabloun:Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg
10
175639
2676852
2026-05-03T16:19:26Z
GilPe
14980
Nei Navigatioun am Opbau
2676852
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{Navbox
|name= Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg
|listclass = hlist
|state=expanded
|title=[[Spideeler zu Lëtzebuerg|Spideeler a Gesondheetsariichtungen zu Lëtzebuerg]]
|group1 = Grupp [[Centre hospitalier du Nord|CHdN]]
|list1 =
* A
* B
|group2 = Grupp [[Centre hospitalier de Luxembourg|CHL]]
|list2 =
* A
* B
|group3 = Grupp [[Centre hospitalier Émile-Mayrisch|CHEM]]
|list3 =
* A
* B
|group4 =Grupp [[Hôpitaux Robert-Schuman|HRS]]
|list4 =
* A
* B
|group5 = Aner Ariichtungen
|list5 =
* A
* B
}}
<noinclude>[[Kategorie:Navigatiounsläischten|Spideeler]] [[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]</noinclude>
f7d0p9t93zp7e3iffmqw9kch4em969q
2676853
2676852
2026-05-03T16:20:39Z
GilPe
14980
2676853
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{Navbox
|name = Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg
|listclass = hlist
|state = expanded
|title = [[Spideeler zu Lëtzebuerg|Spideeler a Gesondheetsariichtungen zu Lëtzebuerg]]
|group1 = Grupp [[Centre hospitalier du Nord|CHdN]]
|list1 =
* A
* B
|group2 = Grupp [[Centre hospitalier Émile-Mayrisch|CHEM]]
|list2 =
* A
* B
|group3 = Grupp [[Centre hospitalier de Luxembourg|CHL]]
|list3 =
* A
* B
|group4 =Grupp [[Hôpitaux Robert-Schuman|HRS]]
|list4 =
* A
* B
|group5 = Aner Ariichtungen
|list5 =
* A
* B
}}
<noinclude>[[Kategorie:Navigatiounsläischten|Spideeler]] [[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]</noinclude>
6cof0j4wfdl60i6i1j2i2eyq14unxgj
2676854
2676853
2026-05-03T16:28:09Z
GilPe
14980
2676854
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{Navbox
|name = Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg
|listclass = hlist
|state = expanded
|title = [[Spideeler zu Lëtzebuerg|Spideeler a Gesondheetsariichtungen zu Lëtzebuerg]]
|group1 = Grupp [[Centre hospitalier du Nord|CHdN]]
|list1 =
* [[CHdN Ettelbréck|Ettelbréck]]
* [[CHdN Wolz|Wolz]]
|group2 = Grupp [[Centre hospitalier Émile-Mayrisch|CHEM]]
|list2 =
* [[CHEM Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
* [[CHEM Diddeleng|Diddeleng]]
* [[CHEM Nidderkuer|Nidderkuer]]
|group3 = Grupp [[Centre hospitalier de Luxembourg|CHL]]
|list3 =
* [[CHL Centre|Centre]]
* [[CHL Eich|Eech]]
* [[CHL Kannerklinick|Kannerklinick]]
* [[CHL Maternité|Maternité]]
* [[CHL Potaschbierg|Potaschbierg]]
|group4 =Grupp [[Hôpitaux Robert-Schuman|HRS]]
|list4 =
* [[Clinique Bohler]]
* [[Hôpital Kirchberg]]
* [[Zithaklinick]]
|group5 = Aner Ariichtungen
|list5 =
* A
* B
}}
<noinclude>[[Kategorie:Navigatiounsläischten|Spideeler]] [[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]</noinclude>
000ptozdvb4cs2ptzgeh1hrgq2sipj1
2676855
2676854
2026-05-03T16:40:23Z
GilPe
14980
Nei Säit; enCours ewech
2676855
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox
|name = Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg
|listclass = hlist
|state = expanded
|title = [[Spideeler zu Lëtzebuerg|Spideeler a Gesondheetsariichtungen zu Lëtzebuerg]]
|group1 = Grupp [[Centre hospitalier du Nord|CHdN]]
|list1 =
* [[CHdN Ettelbréck|Ettelbréck]]
* [[CHdN Wolz|Wolz]]
|group2 = Grupp [[Centre hospitalier Émile-Mayrisch|CHEM]]
|list2 =
* [[CHEM Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
* [[CHEM Diddeleng|Diddeleng]]
* [[CHEM Nidderkuer|Nidderkuer]]
|group3 = Grupp [[Centre hospitalier de Luxembourg|CHL]]
|list3 =
* [[CHL Centre|Centre]]
* [[CHL Eich|Eech]]
* [[CHL Kannerklinick|Kannerklinick]]
* [[CHL Maternité|Maternité]]
* [[CHL Potaschbierg|Potaschbierg]]
|group4 = Grupp [[Centre hospitalier neuropsychiatrique|CHNP]]
|list4 =
* [[CHNP Ettelbréck|Ettelbréck]]
* [[CHNP Manternach|Manternach]]
* [[CHNP Useldeng|Useldeng]]
|group5 =Grupp [[Hôpitaux Robert-Schuman|HRS]]
|list5 =
* [[Clinique Bohler]]
* [[Hôpital Kirchberg]]
* [[Zithaklinick]]
|group6 = Aner Ariichtungen
|list6 =
* [[Centre national de radiothérapie François-Baclesse|Centre François-Baclesse]]
* [[Institut national de chirurgie cardiaque et de cardiologie interventionnelle|Häerz-Zenter]]
* [[Haus Omega]]
* [[Syndicat de l'hôpital intercommunal de Steinfort|Hôpital intercommunal de Steinfort]]
* [[Centre de réhabilitatioun - Château de Colpach|Rehabilitatiounszenter Nidderkolpech]]
* [[Rehazenter]]
* [[Laboratoire national de santé|Staatslaboratoire]]
* [[Thermalbad Munneref]]
}}
<noinclude>[[Kategorie:Navigatiounsläischten|Spideeler]] [[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]</noinclude>
1g7pzy15j78g9d4wlqphxsnxgktzbgb
Husseren-les-Châteaux
0
175640
2676874
2026-05-03T18:39:17Z
Les Meloures
580
N
2676874
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Frankräich
| Numm = Husseren-les-Châteaux
| Wopen = Blason ville fr Husseren-les-Châteaux (Haut-Rhin).svg
| Bild = Husseren-Les-Châteaux 053.JPG
| Bildtext = D'Enrée vum Duerf
| Regioun = {{Grand Est}}
| Territorial Kollektivitéit = [[Collectivité européenne d'Alsace]]
| Departement = {{Haut-Rhin}}
| Arrondissement = [[Arrondissement Colmar-Ribeauvillé|Colmar-Ribeauvillé]]
| Kanton = [[Canton de Wintzenheim|Wintzenheim]]
| Insee = 68150
| Plz = 68420
| Bevëlkerung = 502 | Bevëlkerungsdatum = [[2023]]
| Fläch = 120
| Koordinaten = {{coor dms|48|02|08|N|07|16|54|O}}
}}
'''Husseren-les-Châteaux''' ass eng [[Gemeng (Frankräich)|franséisch Gemeng]] am [[Departement Haut-Rhin]], an der [[Collectivité européenne d'Alsace]] an der Regioun [[Grand Est]].
==Nopeschgemengen==
{{Nopeschgemengen
| ville = Husseren-les-Châteaux
| nord = [[Eguisheim]]
| nord-est = [[Eguisheim]]
| est = [[Eguisheim]]
| sud-est = [[Eguisheim]]
| sud = [[Eguisheim]]
| sud-ouest = [[Eguisheim]]
| ouest = [[Eguisheim]]
| nord-ouest = [[Eguisheim]]
}}
{{Kuckt och Haut-Rhin}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemengen am Arrondissement Colmar-Ribeauvillé]]
[[Kategorie:Uertschaften am Arrondissement Colmar-Ribeauvillé]]
d60h4689okf2wywp4ro6xzyxf3qjcqm
2676892
2676874
2026-05-03T19:21:01Z
Les Meloures
580
k
2676892
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Frankräich
| Numm = Husseren-les-Châteaux
| Wopen = Blason ville fr Husseren-les-Châteaux (Haut-Rhin).svg
| Bild = Husseren-Les-Châteaux 053.JPG
| Bildtext = D'Entrée vum Duerf
| Regioun = {{Grand Est}}
| Territorial Kollektivitéit = [[Collectivité européenne d'Alsace]]
| Departement = {{Haut-Rhin}}
| Arrondissement = [[Arrondissement Colmar-Ribeauvillé|Colmar-Ribeauvillé]]
| Kanton = [[Canton de Wintzenheim|Wintzenheim]]
| Insee = 68150
| Plz = 68420
| Bevëlkerung = 502 | Bevëlkerungsdatum = [[2023]]
| Fläch = 120
| Koordinaten = {{coor dms|48|02|08|N|07|16|54|O}}
}}
'''Husseren-les-Châteaux''' ass eng [[Gemeng (Frankräich)|franséisch Gemeng]] am [[Departement Haut-Rhin]], an der [[Collectivité européenne d'Alsace]] an der Regioun [[Grand Est]].
==Nopeschgemengen==
{{Nopeschgemengen
| ville = Husseren-les-Châteaux
| nord = [[Eguisheim]]
| nord-est = [[Eguisheim]]
| est = [[Eguisheim]]
| sud-est = [[Eguisheim]]
| sud = [[Eguisheim]]
| sud-ouest = [[Eguisheim]]
| ouest = [[Eguisheim]]
| nord-ouest = [[Eguisheim]]
}}
{{Kuckt och Haut-Rhin}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemengen am Arrondissement Colmar-Ribeauvillé]]
[[Kategorie:Uertschaften am Arrondissement Colmar-Ribeauvillé]]
p0rkllua4bq22odv4zdwml5814hj9c3
Sondernach
0
175641
2676876
2026-05-03T18:53:15Z
Les Meloures
580
N
2676876
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Frankräich
| Numm = Sondernach
| Wopen = Blason de la ville de Sondernach (68).svg
| Bild = Sondernach_-_Mairie.jpg
| Bildtext = D'Märei
| Regioun = {{Grand Est}}
| Territorial Kollektivitéit = [[Collectivité européenne d'Alsace]]
| Departement = {{Haut-Rhin}}
| Arrondissement = [[Arrondissement Colmar-Ribeauvillé|Colmar-Ribeauvillé]]
| Kanton = [[Canton de Wintzenheim|Wintzenheim]]
| Insee = 68311
| Plz = 68380
| Bevëlkerung = 590 | Bevëlkerungsdatum = [[2023]]
| Fläch = 2 472
| Koordinaten = {{coor dms|47|59|52|N|07|04|29|O}}
}}
'''Sondernach''' ass eng [[Gemeng (Frankräich)|franséisch Gemeng]] am [[Departement Haut-Rhin]], an der [[Collectivité européenne d'Alsace]] an der Regioun [[Grand Est]].
==Nopeschgemengen==
{{Nopeschgemengen
| ville = Sondernach
| nord = [[Muhlbach-sur-Munster]]
| nord-est = [[Breitenbach-Haut-Rhin]]
| est = [[Luttenbach-près-Munster]]
| sud-est = [[Linthal (Haut-Rhin)|Linthal]]
| sud =
| sud-ouest = [[Metzeral]]
| ouest = [[Mittlach]]
| nord-ouest = [[Metzeral]]
}}
{{Kuckt och Haut-Rhin}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemengen am Arrondissement Colmar-Ribeauvillé]]
[[Kategorie:Uertschaften am Arrondissement Colmar-Ribeauvillé]]
[[Kategorie:Uertschaften, déi d'Croix de guerre 1914-1918 kruten]]
h9hp6paiv1hga3x8ar2bpgcub4j27x0
Turckheim
0
175642
2676879
2026-05-03T19:08:12Z
Les Meloures
580
N
2676879
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Frankräich
| Numm = Turckheim
| Wopen = Blason de la ville de Turckheim (68).svg
| Bild = Porte de France (Niedertor) (Turckheim).jpg
| Bildtext = D'Niedertor
| Regioun = {{Grand Est}}
| Territorial Kollektivitéit = [[Collectivité européenne d'Alsace]]
| Departement = {{Haut-Rhin}}
| Arrondissement = [[Arrondissement Colmar-Ribeauvillé|Colmar-Ribeauvillé]]
| Kanton = [[Canton de Wintzenheim|Wintzenheim]]
| Plz = 68230
| Insee = 68338
| Bevëlkerung = 4 139 | Bevëlkerungsdatum = [[2023]]
| Fläch = 1 646
| Koordinaten = {{coor dms|48|05|14|N|07|16|52|O}}
}}
'''Turckheim''' ass eng [[Gemeng (Frankräich)|franséisch Gemeng]] am [[Departement Haut-Rhin]], an der [[Collectivité européenne d'Alsace]] an der Regioun [[Grand Est]].
==Geographie==
Duerch d'Uertschaft lafen zwou Baachen, d'[[Fecht]] an de ''Logelbach''.
{{Kuckt och Haut-Rhin}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemengen am Arrondissement Colmar-Ribeauvillé]]
[[Kategorie:Uertschaften am Arrondissement Colmar-Ribeauvillé]]
dpjzpowc9u8o8hszwewuk635ctusrxm
Zimmerbach
0
175643
2676891
2026-05-03T19:18:16Z
Les Meloures
580
N
2676891
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Frankräich
| Numm = Zimmerbach
| Wopen = Blason de la ville de Zimmerbach (68).svg
| Bild = Zimmerbach, Mairie.jpg
| Bildtext = D'Märei
| Regioun = {{Grand Est}}
| Territorial Kollektivitéit = [[Collectivité européenne d'Alsace]]
| Departement = {{Haut-Rhin}}
| Arrondissement = [[Arrondissement Colmar-Ribeauvillé|Colmar-Ribeauvillé]]
| Kanton = [[Canton de Wintzenheim|Wintzenheim]]
| Insee = 68385
| Plz = 68230
| Bevëlkerung = 824 | Bevëlkerungsdatum = [[2023]]
| Fläch = 226
| Koordinaten = {{coor dms|48|04|24|N|07|14|16|O}}
}}
'''Zimmerbach''' ass eng [[Gemeng (Frankräich)|franséisch Gemeng]] am [[Departement Haut-Rhin]], an der [[Collectivité européenne d'Alsace]] an der Regioun [[Grand Est]].
==Nopeschgemengen==
{{Nopeschgemengen
| ville = Zimmerbach
| nord = [[Turckheim]]
| nord-est =
| est =
| sud-est = [[Wintzenheim]]
| sud =
| sud-ouest = [[Walbach]]
}}
{{Kuckt och Haut-Rhin}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemengen am Arrondissement Colmar-Ribeauvillé]]
[[Kategorie:Uertschaften am Arrondissement Colmar-Ribeauvillé]]
1f3q2r74rla2xkkidaozu5lbjs21qxu
Wihr-au-Val
0
175644
2676898
2026-05-03T19:33:12Z
Les Meloures
580
N
2676898
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Frankräich
| Numm = Wihr-au-Val
| Wopen = Blason Wihr-au-Val.svg
| Bild = Wihr-au-Val seen from the vineyards.JPG
| Bildtext =
| Regioun = {{Grand Est}}
| Territorial Kollektivitéit = [[Collectivité européenne d'Alsace]]
| Departement = {{Haut-Rhin}}
| Arrondissement = [[Arrondissement Colmar-Ribeauvillé|Colmar-Ribeauvillé]]
| Kanton = [[Canton de Wintzenheim|Wintzenheim]]
| Insee = 68368
| Plz = 68230
| Bevëlkerung = 1 195 | Bevëlkerungsdatum = [[2023]]
| Fläch = 1 254
| Koordinaten = {{coor dms|48|03|15|N|07|12|23|O}}
}}
'''Wihr-au-Val''' ass eng [[Gemeng (Frankräich)|franséisch Gemeng]] am [[Departement Haut-Rhin]], an der [[Collectivité européenne d'Alsace]] an der Regioun [[Grand Est]].
==Nopeschgemengen==
{{Nopeschgemengen
| ville = Wihr-au-Val|nord-ouest = [[Orbey]]|nord = [[Labaroche]]|est = [[Walbach]]|sud-est = [[Wintzenheim]]<br>[[Voegtlinshoffen]]|sud = [[Soultzbach-les-Bains]]|sud-ouest = [[Griesbach-au-Val]]|ouest = [[Gunsbach]]}}
{{Kuckt och Haut-Rhin}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemengen am Arrondissement Colmar-Ribeauvillé]]
[[Kategorie:Uertschaften am Arrondissement Colmar-Ribeauvillé]]
[[Kategorie:Uertschaften, déi d'Croix de guerre 1939-1945 kruten]]
cldowfo9g8vk1m8xey87o3qov62mg3p
Diskussioun:Aktivbanken International
1
175645
2676910
2026-05-04T05:26:11Z
Corto lu
4182
Neien Abschnitt /* Numm misst geännert ginn. */
2676910
wikitext
text/x-wiki
== Numm misst geännert ginn. ==
De Numm vun der Bank ass Aktivbanken International an nët Aktivbank International [[Benotzer:Corto lu|Corto lu]] ([[Benotzer Diskussioun:Corto lu|Diskussioun]]) 05:26, 4. Mee 2026 (UTC)
f929rsg46pla8szavdrxt3or3wkmkvu
2676915
2676910
2026-05-04T07:04:06Z
MMFE
16576
De(n) MMFE huet d'Säit [[Diskussioun:Aktivbank International]] op [[Diskussioun:Aktivbanken International]] geréckelt: Falsch geschriwwenen Titel
2676910
wikitext
text/x-wiki
== Numm misst geännert ginn. ==
De Numm vun der Bank ass Aktivbanken International an nët Aktivbank International [[Benotzer:Corto lu|Corto lu]] ([[Benotzer Diskussioun:Corto lu|Diskussioun]]) 05:26, 4. Mee 2026 (UTC)
f929rsg46pla8szavdrxt3or3wkmkvu
CHdN Ettelbréck
0
175648
2676925
2026-05-04T09:26:57Z
GilPe
14980
Nei Säit am Opbau
2676925
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{Infobox Spidol}}
Den '''CHdN Ettelbréck''' ass en allgemengt ëffentlecht [[Spidol]] …, dat zum [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlechen Etablissement]] [[Centre hospitalier du Nord]] (CHdN) gehéiert. Et ass och nach ënnert de fréieren Nimm … oder … bekannt.
==Geschicht ==
== Medezinesch Offer ==
Am CHdN Ettelbréck ginn ë. a. follgend Servicer ugebueden:
{{Div col|cols=2}}
{{Div col end}}
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie: x]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Bauwierker x]]
bveb3g3q52bbxjjjwotdgstynkxzx2z
2676928
2676925
2026-05-04T09:55:50Z
GilPe
14980
2676928
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{Infobox Spidol}}
Den '''CHdN Ettelbréck''' ass en allgemengt ëffentlecht [[Spidol]] an der [[Kadastersektioun|Sektioun]] [[Waarken]] zu [[Ettelbréck]], dat zum [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlechen Etablissement]] [[Centre hospitalier du Nord]] (CHdN) gehéiert. Et ass och nach ënnert de fréieren Nimm '''Hôpital Saint-Louis''' oder '''Ettelbrécker Spidol''' bekannt.
==Geschicht ==
== Medezinesch Offer ==
Am CHdN Ettelbréck ginn ë. a. follgend Servicer ugebueden:
{{Div col|cols=2}}
{{Div col end}}
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie: x]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Bauwierker x]]
mlhw7558nvs84z9p3elxwdq7nc4ls0y
CHdN Wolz
0
175649
2676926
2026-05-04T09:28:21Z
GilPe
14980
Nei Säit am Opbau
2676926
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{Infobox Spidol}}
Den '''CHdN Wolz''' ass en allgemengt ëffentlecht [[Spidol]] …, dat zum [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlechen Etablissement]] [[Centre hospitalier du Nord]] (CHdN) gehéiert. Et ass och nach ënnert de fréieren Nimm … oder … bekannt.
==Geschicht ==
== Medezinesch Offer ==
Am CHdN Wolz ginn ë. a. follgend Servicer ugebueden:
{{Div col|cols=2}}
{{Div col end}}
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie: x]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Bauwierker x]]
a2bq5vuikkhitx6ptilhj40dblojt6z
2676929
2676926
2026-05-04T09:57:59Z
GilPe
14980
2676929
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{Infobox Spidol}}
Den '''CHdN Wolz''' ass en allgemengt ëffentlecht [[Spidol]] zu [[Wolz (Uertschaft)|Wolz]], dat zum [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlechen Etablissement]] [[Centre hospitalier du Nord]] (CHdN) gehéiert. Et ass och nach ënnert de fréieren Nimm '''Clinique Saint-Joseph''' oder '''Wëlzer Spidol''' bekannt.
==Geschicht ==
== Medezinesch Offer ==
Am CHdN Wolz ginn ë. a. follgend Servicer ugebueden:
{{Div col|cols=2}}
{{Div col end}}
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie: x]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Bauwierker x]]
p5vf49w0ksv0c2xrnq4gqfpkmxzv4qw
2676934
2676929
2026-05-04T10:30:23Z
GilPe
14980
2676934
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{Infobox Spidol}}
Den '''CHdN Wolz''' ass en allgemengt ëffentlecht [[Spidol]] zu [[Wolz (Uertschaft)|Wolz]], dat zum [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlechen Etablissement]] [[Centre hospitalier du Nord]] (CHdN) gehéiert. Et ass och nach ënnert de fréieren Nimm '''Clinique Saint-Joseph''' oder '''Wëlzer Spidol''' bekannt.
==Geschicht ==
De Baron Jean IV. huet 1596 den éischten Hospice gegrënnt.
Tëscht 1897 an 1936 war den Hospice op verschiddene Adressen ënnerbruecht an huet sech ëm aarm, bedierfteg, eeler a krank Awunner bekëmmert. Den Hospice gouf duerch Spenden a Vermiechtnesser finanzéiert a vun de [[Franziskanerinnen]]-Schwëstere geleet.
Duerno koumen d'„Zitha-Schwësteren“ ([[Karmelitinnen]]). No enger Bauzäit vu véier Joer huet d'''Clinique Saint-Joseph'' 1937 hir Dieren um haitege Standuert opgemaach. Et goufe 60 stationär Better an der Statiounen Maternité, Infektiounskrankheeten, Chirurgie a Pediatrie. Am Joer 1946 huet den Dr. [[Bastien Will]] als éischte Chirurg an Wëlzer Spidol praktizéiert. No 42 Joer zu Wolz hunn dd'„Zitha-Schwësteren“ d'Klinick verlooss.
1977 ass en neit Gebai ageweit ginn; d'Klinick hat deemools 106 akut Better.
== Medezinesch Offer ==
Am CHdN Wolz ginn ë. a. follgend Servicer ugebueden:
{{Div col|cols=2}}
{{Div col end}}
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie: x]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Bauwierker x]]
6jd0secwl5b3qg7llhc4jeh9niarfo6
2676947
2676934
2026-05-04T11:32:43Z
GilPe
14980
2676947
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
{{Infobox Spidol}}
Den '''CHdN Wolz''' ass en allgemengt ëffentlecht [[Spidol]] zu [[Wolz (Uertschaft)|Wolz]], dat zum [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlechen Etablissement]] [[Centre hospitalier du Nord]] (CHdN) gehéiert. Et ass och nach ënnert de fréieren Nimm '''Clinique Saint-Joseph''' oder '''Wëlzer Spidol''' bekannt.
==Geschicht ==
De Baron Jean IV. huet 1596 den éischten Hospice gegrënnt.
Tëscht 1897 an 1936 war den Hospice op verschiddene Adressen ënnerbruecht an huet sech ëm aarm, bedierfteg, eeler a krank Awunner bekëmmert. Den Hospice gouf duerch Spenden a Vermiechtnesser finanzéiert a vun de [[Franziskanerinnen]]-Schwëstere geleet.
Duerno koumen d'„Zitha-Schwësteren“ ([[Karmelitinnen]]). No enger Bauzäit vu véier Joer huet d'''Clinique Saint-Joseph'' 1937 hir Dieren um haitege Standuert opgemaach. Et goufe 60 stationär Better an de Statioune [[Maternité]], [[Infektiounskrankheet|Infektiounskrankheeten]], [[Chirurgie]] a [[Pediatrie]]. Am Joer 1946 huet den Dr. [[Bastien Will]] als éischte Chirurg am Wëlzer Spidol praktizéiert. No 42 Joer zu Wolz hunn d'„Zitha-Schwësteren“ d'Klinick verlooss.
1977 ass en neit Gebai ageweit ginn; d'Klinick hat deemools 106 akut Better. Dat aalt Gebai ass 1982 an en [[Fleegeheem]] mat 40 Better ëmgebaut ginn.
2009 ass duerch d'Fusioun vun der ''Clinique Saint-Joseph'' mam [[Ettelbréck|Ettelbrécker]] ''Hôpital Saint-Louis'' de [[Centre hospitalier du Nord]] entstanen<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2009/04/20/n4|Titel=Loi du 20 avril 2009 portant création de l'établissement public « Centre Hospitalier du Nord »|Gekuckt=03.05.2026|Datum=20.04.2009|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
== Medezinesch Offer ==
Am CHdN Wolz ginn ë. a. follgend Servicer ugebueden<ref>{{Citation|URL=https://www.chdn.lu/le-chdn/les-sites/|Titel=Les sites|Gekuckt=2026-05-04|Wierk=CHdN|Sprooch=fr}}</ref>:
{{Div col|cols=2}}
* [[Dermatologie]]
* [[Diethetik]] – [[Diabetes mellitus|Diabetes]]-Consultatiounen
* [[Endoskop]]ie
* [[Ergotherapie]]
* [[Geriatrie|Geriatresch]] Reeducatioun
* [[Hals-Nuesen-Oueren-Heelkonscht]]
* ''Intermediate Care''
* [[Kardiologie]]
* [[Laboratoire (Medezin)|Laboratoire]]
* [[Médecine interne]]
* [[Neurologie]]
* [[Ophtalmologie]]
* [[Physiotherapie]]
* [[Pneumologie]]
* [[Poliklinick]]
* [[Radiologie]]
* [[Reeducatioun]]
{{Div col end}}
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie: Gemeng Wolz]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Bauwierker 1937]]
ciz2h1tuzbb2qx52lnd9nb4teg55gjn
2676948
2676947
2026-05-04T11:42:54Z
GilPe
14980
Nei Säit; enCours ewech
2676948
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Spidol}}
Den '''CHdN Wolz''' ass en allgemengt ëffentlecht [[Spidol]] zu [[Wolz (Uertschaft)|Wolz]], dat zum [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlechen Etablissement]] [[Centre hospitalier du Nord]] (CHdN) gehéiert. Et ass och nach ënnert de fréieren Nimm '''Clinique Saint-Joseph''', '''Clinique régionale du Nord''' oder '''Wëlzer Spidol''' bekannt.
==Geschicht ==
De Baron Jean IV. huet 1596 den éischten Hospice gegrënnt.
Tëscht 1897 an 1936 war den Hospice op verschiddene Adressen ënnerbruecht an huet sech ëm aarm, bedierfteg, eeler a krank Awunner bekëmmert. Den Hospice gouf duerch Spenden a Vermiechtnesser finanzéiert a vun de [[Franziskanerinnen]]-Schwëstere geleet.
Duerno koumen d'„Zitha-Schwësteren“ ([[Karmelitinnen]]). No enger Bauzäit vu véier Joer huet d'''Clinique Saint-Joseph'' 1937 hir Dieren um haitege Standuert opgemaach. Et goufe 60 stationär Better an de Statioune [[Maternité]], [[Infektiounskrankheet|Infektiounskrankheeten]], [[Chirurgie]] a [[Pediatrie]]. Am Joer 1946 huet den Dr. [[Bastien Will]] als éischte Chirurg am Wëlzer Spidol praktizéiert. No 42 Joer zu Wolz hunn d'„Zitha-Schwësteren“ d'Klinick verlooss.
1977 ass en neit Gebai ageweit ginn; d'Klinick hat deemools 106 akut Better. Dat aalt Gebai ass 1982 an en [[Fleegeheem]] mat 40 Better ëmgebaut ginn.
2009 ass duerch d'Fusioun vun der ''Clinique Saint-Joseph'' mam [[Ettelbréck|Ettelbrécker]] ''Hôpital Saint-Louis'' de [[Centre hospitalier du Nord]] entstanen<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2009/04/20/n4|Titel=Loi du 20 avril 2009 portant création de l'établissement public « Centre Hospitalier du Nord »|Gekuckt=03.05.2026|Datum=20.04.2009|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
== Medezinesch Offer ==
Am CHdN Wolz ginn ë. a. follgend Servicer ugebueden<ref>{{Citation|URL=https://www.chdn.lu/le-chdn/les-sites/|Titel=Les sites|Gekuckt=2026-05-04|Wierk=CHdN|Sprooch=fr}}</ref>:
{{Div col|cols=2}}
* [[Dermatologie]]
* [[Diethetik]] – [[Diabetes mellitus|Diabetes]]-Consultatiounen
* [[Endoskop]]ie
* [[Ergotherapie]]
* [[Geriatrie|Geriatresch]] Reeducatioun
* [[Hals-Nuesen-Oueren-Heelkonscht]]
* ''Intermediate Care''
* [[Kardiologie]]
* [[Laboratoire (Medezin)|Laboratoire]]
* [[Médecine interne]]
* [[Neurologie]]
* [[Noutopnam]]
* [[Ophtalmologie]]
* [[Physiotherapie]]
* [[Pneumologie]]
* [[Poliklinick]]
* [[Radiologie]]
* [[Reeducatioun]]
{{Div col end}}
== Kuckt och ==
* [[Spideeler zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
=== Quellen ===
* Kapitel „Geschicht“, wou net anescht uginn: [https://www.chdn.lu/le-chdn/historique/ Historique Site Wiltz], gekuckt op chdn.lu de 4. Mee 2026
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun Spideeler zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie: Gemeng Wolz]]
[[Kategorie:Spideeler zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Bauwierker 1937]]
pgqiy3631hw6plk2xqm8wf6euc8vbha
Rouffach
0
175650
2676932
2026-05-04T10:10:43Z
Les Meloures
580
N
2676932
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Frankräich
| Numm = Rouffach
| Wopen = Blason_de_la_ville_de_Rouffach_(68).svg
| Bild = Rouffach Mairie 02.JPG
| Regioun = {{Grand Est}}
| Territorial Kollektivitéit = [[Collectivité européenne d'Alsace]]
| Departement = {{Haut-Rhin}}
| Arrondissement = [[Arrondissement Thann-Guebwiller|Thann-Guebwiller]]
| Kanton = [[Canton de Wintzenheim|Wintzenheim]]
| Plz = 68250
| Insee = 68287
| Bevëlkerung = 4 238 | Bevëlkerungsdatum = [[2023]]
| Fläch = 4 005
| Koordinaten = {{coor dms|47|57|30|N|07|17|54|O}}
}}
'''Rouffach''' ass eng [[Gemeng (Frankräich)|franséisch Gemeng]] am [[Departement Haut-Rhin]], an der [[Collectivité européenne d'Alsace]] an der Regioun [[Grand Est]].
D'Gemeng läit um Zesummefloss vum ''Ohmbach'' mat der [[Lauch]].
==Nopeschgemengen==
{{Nopeschgemengen
| ville = Rouffach
|nord-ouest = [[Osenbach]]
|sud-ouest = [[Orschwihr]]
|ouest = [[Westhalten]]
|nord = [[Pfaffenheim]]
|est = [[Niederentzen]]
|sud-est = [[Munwiller]]
|nord-est = [[Niederhergheim]]
|sud = [[Gundolsheim]]
}}
{{Kuckt och Haut-Rhin}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemengen am Arrondissement Thann-Guebwiller]]
[[Kategorie:Uertschaften am Arrondissement Thann-Guebwiller]]
lq553l5vqb74lywpbyd16kfsssc3h4u