Wikipedia lbwiki https://lb.wikipedia.org/wiki/Haapts%C3%A4it MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter Media Spezial Diskussioun Benotzer Benotzer Diskussioun Wikipedia Wikipedia Diskussioun Fichier Fichier Diskussioun MediaWiki MediaWiki Diskussioun Schabloun Schabloun Diskussioun Hëllef Hëllef Diskussioun Kategorie Kategorie Diskussioun TimedText TimedText talk Modul Modul Diskussioun Veranstaltung Veranstaltung Diskussion 0 11 2681717 2647038 2026-06-14T22:20:26Z Volvox 4050 2681717 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Encyclopedie de D'Alembert et Diderot - Premiere Page - ENC 1-NA5.jpg|thumb|240px|''Encyclopédie'' vum Diderot an dem Alembert]] '''Enzyklopedie''' (vum [[algriichesch]]en ἐγκύκλιος παιδεία ''enkyklios paideia'' aus ''enkýklios'' „kreesfërmeg“ a ''paideía'' „Léier“, „Bildung“) beschreift ursprénglech (zirka 5. Joerhonnert v. Chr.) eng universal Bildung am Sënn vun engem ''studium generale''. Eréischt am [[Zäitalter vun de Lumières]] ass an der [[Neizäit]] duerch d'Aarbechte vun de [[franséisch]]en [[Enzyklopedist]]en [[Denis Diderot]] a [[Jean d'Alembert]] de Begrëff vun enger ''scientia generalis'' (Allgemengwëssen oder Allgemengwëssenschaft) entstanen. Vun elo u bezeechent de Begrëff Enzyklopedie souwuel sou eng [[Wëssenschaft]] wéi hiert Resultat, d'Duerstellung vum komplette Wëssen (oder op d'mannst de Versuch vu sou enger kompletter Duerstellung) . Wéi déi franséisch Enzyklopedisten dunn hiert gesammelt Wëssen a Form vun [[alphabet]]eschen Noschlowierker zougänglech gemaach hunn, gouf de Begrëff Enzyklopedie séier zur Bezeechnung vun engem enzyklopedesche Lexikon. Am Géigesaz zu den Enzyklopedien erhiewe weeder [[Dictionnaire]]n nach [[Lexikon]]en a [[Fachlexikon]]en den Usproch, vollstänneg Wierker ze sinn. Enzyklopedië baséieren op engem Wësse vun Autoritéiten an hirem Fachberäich an op valide Quellen a kënne mat Beispiller an Illustratioune komplettéiert ginn. == Literatur == * Robert Collison: ''Encyclopaedias. Their history throughout the ages. A bibliographical guide with extensive historical notes to the general encyclopaedias issued throughout the world from 350 B.C. to the present day''. New York, London: Hafner 1964 * Walter Goetz: ''"Die Enzyklopädien des 13. Jahrhunderts. Ein Beitrag zur Entstehung der Laienbildung"''. In: ''Zeitschrift für deutsche Geistesgeschichte''. Jg. 2, H.1-3, 1936. S. 227-250 * Jürgen Henningsen: ''"Enzyklopädie". Zur Sprach- und Bedeutungsgeschichte eines pädagogischen Begriffs''. In: ''Archiv für Begriffsgeschichte'' 10 (1966). S. 217?362 * Carsten Zelle (Hrsg.): ''Enzyklopädien, Lexika und Wörterbücher im 18. Jahrhundert''. Göttingen 1998 {{clear|right}} == Bekannt Enzyklopedien == {| border="1" cellpadding="2" style="border-collapse:collapse; border-color:#dfe0e3; background-color:#f9f9fb; font-size:85%;" |+ |- style="background:#dfe0e3" ! Numm||(Ënner-)Titel||Medium||Artikelen||Wierder||Wierder&nbsp;pro<br>Artikel||Biller||Videoen||Audiofichieren||Websäiten |-align=right |align=left|Encyclopédie vum [[Denis Diderot|Diderot]] a vum [[Jean Baptiste le Rond d'Alembert|d'Alembert]] |align=left|[[Encyclopédie ou Dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers]], erauskomm vu 1751 bis 1772 |align=left|28 Bänn <br>(17 Text- an 11&nbsp;Tafelbänn) |71.818||20 Mio.||278||2.885||keng||keng||keng |-align=right |align=left|[[Encyclopædia Britannica|Britannica]] |align=left|Encyclopædia Britannica (EB) |align=left|32 Bänn |>65.000||44 Mio.||677||>24.000||keng||keng||? |-align=right |align=left|[[Encyclopædia Britannica|Britannica]] |align=left|Britannica Ultimate Reference Suite 2005 |align=left|6 CDen oder 1 DVD |>100.000||>54 Mio.||540 |align="center" colspan="3"|>17.650 zesummen||165.000 |-align=right |align=left|[[Brockhaus Enzyklopädie|Brockhaus]] |align=left|Die Enzyklopädie, 21., neu bearbeitete Auflage, 2005 bis 2006 |align=left|30 Bänn |>300.000||33 Mio.||110||>40.000||keng||keng||? |-align=right |align=left|[[Brockhaus Enzyklopädie|Brockhaus]] |align=left|Die Enzyklopädie digital |align=left|[[USB-Stick]] an 2 DVDen |>300.000||33 Mio.||110||>40.000||300||3000/ 70 Stonnen||>22.000 |-align=right |align=left|[[Enciclopedia universal ilustrada europeo-americana]] |align=left|Enciclopedia Espasa 2004 |align=left|90 Bänn + 1 DVD |>900.000||>200 Mio.||222||>100.000||?||?||? |-align=right |align=left|[[Encyclopaedia Universalis]] |align=left|Encyclopaedia Universalis - édition 2008 |align=left|30 Bänn |>30.000||?||? |align="center" colspan="3"|17.000 zesummen||>1.500 |-align=right |align=left|[[Encyclopédie Universelle Larousse]] |align=left|L'Encyclopédie Universelle Larousse 2003 |align=left|4 CDe oder 1 DVD |>150.000||>25 Mio.||167 |align="center" colspan="3"|10.500 zesummen||2.300 |-align=right |align=left|[[GEO Themenlexikon]] |align=left|Das Werk, das Wissen zum Erlebnis macht 2006 |align=left|20 Bänn |>30.000||?||?||>8.500||keng||keng||? |-align=right |align=left|[[Microsoft Encarta]] |align=left|Enzyklopädie Professional 2007 |align=left|1 DVD |>50.000||>20 Mio.||400||>24.000||>300||>2.800||6.000 |-align=right |align=left|[[Meyers Konversations-Lexikon|Meyers]] |align=left|Meyers Enzyklopädisches Lexikon in 25 Bänden 9. Auflage 1971 bis 1979 |align=left|25 Bänn |>250.000||?||?||?||keng||keng||keng |-align=right |align=left|[[Meyers Konversations-Lexikon|Meyers]] |align=left|Meyers Großes Taschenlexikon in 26 Bänden |align=left|26 Bänn + CD |>150.000||?||?||>5.000||keng||keng||? |-align=right |align=left|[[Pauly-Wissowa]] |align=left|Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (1890–2000) |align=left|86 Bänn an eng CD |?||?||?||?||keng||keng||keng |-align=right |align=left|[[:de:Hauptseite|Wikipedia]] |align=left|Die freie Enzyklopädie (deutsch) |align=left|online, [[Personal Digital Assistant|PDA]], [[Mobiltelefon]], [[CD-ROM]], [[DVD]], Täschebicher |>935.000||>400 Mio.||>550||>420.000||?||>200||>670.000 |-align=right |align=left|[[:en:Hauptseite|Wikipedia]] |align=left|The free encyclopedia (englisch) |align=left|online, ? |>2.700.000||>1 Mrd.||500||>1.200.000||?||?||>2.600.000 |-align=right |align=left|Wikipedia |align=left|Die freie Enzyklopädie (mehrsprachig) |align=left|online, ? |>10.000.000||>2,5 Mrd.||312||>3.500.000||?||?||>5.000.000 |} == Um Spaweck == {{Commonscat|Encyclopedias|Enzyklopedien}} * [http://www.enzyklothek.de/ ''Enzyklothek. Historische Nachschlagewerke''] - Digital library * [http://portail.atilf.fr/encyclopedie ''Encyclopédie, ou Dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers''] vum Diderot an dem Alembert. Online duerchsichbar Originaleditioun. [[Kategorie:Enzyklopedien a Lexikonen| ]] 2a4brikke8oetfckk8xpo18mohvarmd 0 1072 2681679 2681657 2026-06-14T16:36:54Z GilPeBot 65660 png → svg (via JWB) 2681679 wikitext text/x-wiki Dës '''Lëscht vun den {{Gemengenzuel}} Lëtzebuerger [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]]'''<ref>{{small|Stand: 1. Januar 2023}}</ref> ass en Deel vun de [[Wikipedia:Referenztabellen|Referenztabellen]]. <div style="overflow-x:auto;"> {| class="wikitable sortable" BORDER="1" CELLSPACING="0" |- !<!-- Soulaang et keng Kaart gëtt N° op<br>Kaart--> ![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code ! Wope vun der Gemeng oder<br>vun de Fusiounsgemengen ! Gemeng ! [[Lëtzebuerger Kantonen|Kanton]] !Fläch (km²)<ref>{{Citation|URL=https://lustat.statec.lu/vis?pg=0&tm=superficie&df%5Bds%5D=ds-release&df%5Bid%5D=DF_X010&df%5Bag%5D=LU1&df%5Bvs%5D=1.0&dq=..A&ly%5Brw%5D=SURFACE_AREA&ly%5Bcl%5D=SPECIFICATION|Titel=Subdivisions territoriales (Situation au 1er janvier 2018)|Gekuckt=20.11.2022|Datum=01.01.2018|Wierk=lustat.statec.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref name=":1">{{Citation|URL=https://lustat.statec.lu|Titel=Densité de la population par canton et commune au 1er janvier (Habitants par km²)|Gekuckt=12.05.2023|Datum=18.04.2023|Editeur=lustat.statec.lu|Sprooch=fr}}</ref> !Awunner (01.01.2023)<ref name=":1" /> ![[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|Gemengeréit]]<ref name=":0">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2022/11/23/a582/jo|Titel=Règlement grand-ducal du 23 novembre 2022 portant fixation du nombre des conseillers communaux à attribuer à chaque commune|Gekuckt=06.12.2022|Datum=23.11.2022|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref>Op der Basis vum Art. 5''ter''. vum Gemengegesetzt: « ''Le nombre des membres du conseil communal attribués à chaque commune, eu égard à la population réelle, est déterminé sur base du registre national des personnes physiques.'' ''La fixation du nombre des conseillers communaux attribués à chaque commune est faite par règlement grand-ducal, sur proposition du ministre de l'Intérieur, eu égard à la population réelle de chaque commune au 31 décembre de l'année précédant les élections communales d'octobre conformément à l'article 186, alinéa 1^er, de la loi électorale modifiée du 18 février 2003'' ».</ref> |- | {{0}}{{0}}1 |LU0610|| [[Fichier:Coat of arms medernach luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms ermsdorf luxbrg.svg|25px]] || {{SortKey|Aerenzdall|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]}} || [[Kanton Dikrech|Dikrech]] |style="text-align: right"|39,73 |style="text-align: right"|2 770 |style="text-align: right"|9 |- | {{0}}{{0}}2 |LU1003|| [[Fichier:Coat of arms berdorf luxbrg.svg|25px]] || {{SortKey|Baerdref|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]}} || [[Kanton Iechternach|Iechternach]] |style="text-align: right"|21,93 |style="text-align: right"|2 219 |style="text-align: right"|9 |- | {{0}}{{0}}3 |LU0301|| [[Fichier:Coat of arms bertrange luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Bartreng|Bartreng]] || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |style="text-align: right"|17,39 |style="text-align: right"|8 668 |style="text-align: right"|13 |- | {{0}}{{0}}4 |LU0801|| [[Fichier:Coat of arms boulaide luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]] || [[Kanton Wolz|Wolz]] |style="text-align: right"|32,13 |style="text-align: right"|1 499 |style="text-align: right"|9 |- | {{0}}{{0}}5 |LU1002|| [[Fichier:Coat of arms bech luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Bech|Bech]] || [[Kanton Iechternach|Iechternach]] |style="text-align: right"|23,31 |style="text-align: right"|1 357 |style="text-align: right"|9 |- | {{0}}{{0}}6 |LU1001|| [[Fichier:Blason Beaufort (Luxembourg).svg|25px]] || [[Gemeng Beefort|Beefort]] || [[Kanton Iechternach|Iechternach]] |style="text-align: right"|13,74 |style="text-align: right"|3 053 |style="text-align: right"|11 |- | {{0}}{{0}}7 |LU0201|| [[Fichier:Coat of arms bettembourg luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]] || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] |style="text-align: right"|21,49 |style="text-align: right"|11 422 |style="text-align: right"|15 |- | {{0}}{{0}}8 |LU0601|| [[Fichier:Coat of arms bettendorf luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]] || [[Kanton Dikrech|Dikrech]] |style="text-align: right"|23,24 |style="text-align: right"|3 052 |style="text-align: right"|11 |- | {{0}}{{0}}9 |LU1101|| [[Fichier:Coat of arms betzdorf luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Betzder|Betzder]] || [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |style="text-align: right"|26,08 |style="text-align: right"|4 105 |style="text-align: right"|11 |- | {{0}}10 |LU0701|| [[Fichier:Coat of arms beckerich luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Biekerech|Biekerech]] || [[Kanton Réiden|Réiden]] |style="text-align: right"|28,41 |style="text-align: right"|2 866 |style="text-align: right"|9 |- | {{0}}11 |LU0402|| [[Fichier:Coat of arms bissen luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Biissen|Biissen]] || [[Kanton Miersch|Miersch]] |style="text-align: right"|20,75 |style="text-align: right"|3 450 |style="text-align: right"|11 |- | {{0}}12 |LU1102|| [[Fichier:Coat of arms biwer luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Biwer|Biwer]] || [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |style="text-align: right"|23,08 |style="text-align: right"|1 926 |style="text-align: right"|9 |- | {{0}}13 |LU1209|| [[Fichier:Coat of arms bous luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms waldbredimus luxbrg.png|25px]]|| [[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]] || [[Kanton Réimech|Réimech]] |style="text-align: right"|18,00 |style="text-align: right"|3 089 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}14 |LU0602|| [[Fichier:Coat of arms bourscheid luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Buerschent|Buerschent]] || [[Kanton Dikrech|Dikrech]] |style="text-align: right"|36,86 |style="text-align: right"|1 678 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}15 |LU0401|| [[Fichier:Coat of arms colmar-berg luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]] || [[Kanton Miersch|Miersch]] |style="text-align: right"|12,31 |style="text-align: right"|2 336 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}16 |LU0302|| [[Fichier:Coat of arms contern luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Conter|Conter]] || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |style="text-align: right"|20,55 |style="text-align: right"|4 374 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}17 |LU0202|| [[Fichier:Blason ville lu Differdange (EschAlzette).svg|25px]] || {{SortKey|Deifferdeng|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]}}|| [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] |style="text-align: right"|22,18 |style="text-align: right"|29 536 |style="text-align: right"|19 |- |{{0}}18 |LU0203|| [[Fichier:LUX Dudelange COA.svg|25px]] || [[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]] || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] |style="text-align: right"|21,38 |style="text-align: right"|21 953 |style="text-align: right"|19 |- |{{0}}19 |LU0603|| [[Fichier:Blason Diekirch.svg|25px]] || [[Gemeng Dikrech|Dikrech]] || [[Kanton Dikrech|Dikrech]] |style="text-align: right"|12,42 |style="text-align: right"|7 295 |style="text-align: right"|13 |- |{{0}}20 |LU0101|| [[Fichier:Coat of arms dippach luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Dippech|Dippech]] || [[Kanton Capellen|Capellen]] |style="text-align: right"|17,42 |style="text-align: right"|4 635 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}21 |LU1202|| [[Fichier:Coat of arms dalheim luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Duelem|Duelem]] || [[Kanton Réimech|Réimech]] |style="text-align: right"|18,98 |style="text-align: right"|2 408 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}22 |LU0703|| [[Fichier:Coat of arms ell luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Ell|Ell]] || [[Kanton Réiden|Réiden]] |style="text-align: right"|21,55 |style="text-align: right"|1 582 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}23 |LU0504|| [[Fichier:Coat of arms troisvierges luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Elwen|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]}} || [[Kanton Klierf|Klierf]] |style="text-align: right"|37,86 |style="text-align: right"|3 513 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}24 |LU0802|| [[Fichier:Coat of arms esch sauer luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms heiderscheid luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms neunhausen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]] || [[Kanton Wolz|Wolz]] |style="text-align: right"|51,26 |style="text-align: right"|3 129 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}25 |LU0204|| [[Fichier:Coat of arms esch alzette luxbrg.png|25px]] || [[Esch-Uelzecht]] || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] |style="text-align: right"|14,35 |style="text-align: right"|36 625 |style="text-align: right"|19 |- |{{0}}26 |LU0605|| [[Fichier:Coat of arms ettelbruck luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]] || [[Kanton Dikrech|Dikrech]] |style="text-align: right"|15,18 |style="text-align: right"|9 688 |style="text-align: right"|13 |- |{{0}}27 |LU0606|| [[Fichier:Coat of arms feulen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Feelen|Feelen]] || [[Kanton Dikrech|Dikrech]] |style="text-align: right"|22,76 |style="text-align: right"|2 366 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}28 |LU0404|| [[Fichier:Coat of arms fischbach luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Feschbech|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]}} || [[Kanton Miersch|Miersch]] |style="text-align: right"|19,61 |style="text-align: right"|1 308 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}29 |LU0406|| [[Fichier:Coat of arms larochette luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Fiels|Fiels]] || [[Kanton Miersch|Miersch]] |style="text-align: right"|15,4 |style="text-align: right"|2 208 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}30 |LU1103|| [[Fichier:Coat of arms flaxweiler luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]] || [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |style="text-align: right"|30,17 |style="text-align: right"|2 193 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}31 |LU0205|| [[Fichier:Coat of arms frisange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]] || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] |style="text-align: right"|18,43 |style="text-align: right"|4 912 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}32 |LU0102|| [[Fichier:Coat of arms garnich luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Garnech|Garnech]] || [[Kanton Capellen|Capellen]] |style="text-align: right"|20,95 |style="text-align: right"|2 289 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}33 |LU0804|| [[Fichier:Coat of arms goesdorf luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Geisdref|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]}} || [[Kanton Wolz|Wolz]] |style="text-align: right"|29,41 |style="text-align: right"|1 664 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}34 |LU1104|| [[Fichier:Coat of arms grevenmacher luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Greiwenmaacher|[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]}} || [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |style="text-align: right"|16,48 |style="text-align: right"|5 092 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}35 |LU0711|| [[Fichier:Coat of arms grosbous luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms wahl luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Groussbus-Wal|Groussbus-Wal]] || [[Kanton Réiden|Réiden]] |style="text-align: right"|39,85 |style="text-align: right"|2 221 |style="text-align: right"|12 |- |{{0}}36 |LU0103|| [[Fichier:Coat of arms hobscheid luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms septfontaines luxbrg.png|25px]]|| [[Gemeng Habscht|Habscht]] || [[Kanton Capellen|Capellen]] |style="text-align: right"|32,51 |style="text-align: right"|4 992 |style="text-align: right"|11 |- | {{0}}37 |LU0403|| [[Fichier:Coat of arms boevange attert luxbrg.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms tuntange luxbrg.png|25px]]|| {{SortKey|Helperknapp|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]}} || [[Kanton Miersch|Miersch]] |style="text-align: right"|37,61 |style="text-align: right"|4 941 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}38 |LU0303|| [[Fichier:Coat of arms hesperange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Hesper|Hesper]] || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |style="text-align: right"|27,22 |style="text-align: right"|16 433 |style="text-align: right"|17 |- |{{0}}39 |LU0405|| [[Fichier:Coat of arms heffingen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]] || [[Kanton Miersch|Miersch]] |style="text-align: right"|13,34 |style="text-align: right"|1 549 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}40 |LU1005|| [[Fichier:Coat of arms echternach luxbrg.svg|25px]] || [[Iechternach]] || [[Kanton Iechternach|Iechternach]] |style="text-align: right"|20,49 |style="text-align: right"|5 870 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}41 |LU0604|| [[Fichier:Coat of arms erpeldange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng]] || [[Kanton Dikrech|Dikrech]] |style="text-align: right"|17,97 |style="text-align: right"|2 429 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}42 |LU1105|| [[Fichier:Coat of arms junglinster luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]] || [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |style="text-align: right"|55,38 |style="text-align: right"|8 622 |style="text-align: right"|13 |- |{{0}}43 |LU0106|| [[Fichier:Coat of arms koerich luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Kaerch|[[Gemeng Käerch|Käerch]]}} || [[Kanton Capellen|Capellen]] |style="text-align: right"|18,88 |style="text-align: right"|2 706 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}44 |LU0104|| [[Fichier:Blason ville lux Bascharage.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms clemency luxbrg.png|25px]]|| {{SortKey|Kaerjeng|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]}} || [[Kanton Capellen|Capellen]] |style="text-align: right"|33,52<ref name=":2">nom Tausch vun Terrainen tëscht de Gemenge Käerjeng a Péiteng, cf. [http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2025/07/18/a334 Loi du 18 juillet 2025 portant changement de limites entre la Commune de Käerjeng et la Commune de Pétange]</ref> |style="text-align: right"|11 015 |style="text-align: right"|15 |- |{{0}}45 |LU0206|| [[Fichier:Coat of arms kayl luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Keel|Keel]] || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] |style="text-align: right"|14,86 |style="text-align: right"|9 865 |style="text-align: right"|13 |- |{{0}}46 |LU0105|| [[Fichier:Coat of arms kehlen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || [[Kanton Capellen|Capellen]] |style="text-align: right"|28,18 |style="text-align: right"|6 391 |style="text-align: right"|13 |- |{{0}}47 |LU0805|| [[Fichier:Coat wilwerwiltz.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms kautenbach luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]] || [[Kanton Wolz|Wolz]] |style="text-align: right"|33,58 |style="text-align: right"|1 260 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}48 |LU0501|| [[Fichier:Coat of arms clervaux luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Blason ville lux Munshausen.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms heinerscheid luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Klierf|Klierf]] || [[Kanton Klierf|Klierf]] |style="text-align: right"|85,05 |style="text-align: right"|6 021 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}49 |LU1004|| [[Fichier:Coat of arms consdorf luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Konsdref|Konsdref]] || [[Kanton Iechternach|Iechternach]] |style="text-align: right"|25,72 |style="text-align: right"|2 117 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}50 |LU0107|| [[Fichier:Blason ville lu Kopstal (Luxembourg).svg|25px]]|| [[Gemeng Koplescht|Koplescht]] || [[Kanton Capellen|Capellen]] |style="text-align: right"|7,9 |style="text-align: right"|4 286 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}51 |LU0207|| [[Fichier:Coat of arms leudelange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Leideleng|Leideleng]] || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] |style="text-align: right"|13,57 |style="text-align: right"|2 766 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}52 |LU1203|| [[Fichier:Coat of arms lenningen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Lenneng|Lenneng]] || [[Kanton Réimech|Réimech]] |style="text-align: right"|20,35 |style="text-align: right"|2 070 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}53 |LU0407|| [[Fichier:Coat of arms lintgen luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Lentgen|[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]}} || [[Kanton Miersch|Miersch]] |style="text-align: right"|15,25 |style="text-align: right"|3 436 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}54 |LU0304|| [[Fichier:Blason ville lu Luxembourg-ville.svg|25px]] || {{SortKey|Letzebuerg|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]}} || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |style="text-align: right"|51,46 |style="text-align: right"|132 780 |style="text-align: right"|27 |- |{{0}}55 |LU0408|| [[Fichier:Coat of arms lorentzweiler luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]] || [[Kanton Miersch|Miersch]] |style="text-align: right"|17,45 |style="text-align: right"|4 521 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}56 |LU1107|| [[Fichier:Coat of arms mertert luxbrg.png|25px]]|| {{SortKey|Maertert|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]}} || [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |style="text-align: right"|15,25 |style="text-align: right"|5 117 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}57 |LU0607|| [[Fichier:Coat of arms mertzig luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Maerzeg|[[Gemeng Mäerzeg|Mäerzeg]]}} || [[Kanton Dikrech|Dikrech]] |style="text-align: right"|11,1 |style="text-align: right"|2 370 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}58 |LU0108|| [[Fichier:Coat of arms mamer luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Mamer|Mamer]] || [[Kanton Capellen|Capellen]] |style="text-align: right"|27,54 |style="text-align: right"|10 643 |style="text-align: right"|15 |- |{{0}}59 |LU1106|| [[Fichier:Coat of arms manternach luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Manternach|Manternach]] || [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |style="text-align: right"|27,68 |style="text-align: right"|2 298 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}60 |LU0409|| [[Fichier:Coat of arms mersch luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Miersch|Miersch]] || [[Kanton Miersch|Miersch]] |style="text-align: right"|49,74 |style="text-align: right"|10 393 |style="text-align: right"|15 |- |{{0}}61 |LU0208|| [[Fichier:Coat of arms mondercange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Monnerech|Monnerech]] || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] |style="text-align: right"|21,4 |style="text-align: right"|7 119 |style="text-align: right"|13 |- |{{0}}62 |LU1204|| [[Fichier:Coat of arms mondorf les bains luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Munneref|Munneref]] || [[Kanton Réimech|Réimech]] |style="text-align: right"|13,66 |style="text-align: right"|5 424 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}63 |LU0305|| [[Fichier:Coat of arms niederanven luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]] || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |style="text-align: right"|41,36 |style="text-align: right"|6 660 |style="text-align: right"|13 |- |{{0}}64 |LU0410|| [[Fichier:Coat of arms nommern luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Noumer|Noumer]] || [[Kanton Miersch|Miersch]] |style="text-align: right"|22,44 |style="text-align: right"|1 437 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}65 |LU0503|| [[Fichier:Coat of arms hosingen luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms consthum luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms hoscheid luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]] || [[Kanton Klierf|Klierf]] |style="text-align: right"|70,65 |style="text-align: right"|4 036 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}66 |LU0209|| [[Fichier:Coat of arms petange luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Peiteng|[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]}} || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] |style="text-align: right"|11,96<ref name=":2" /> |style="text-align: right"|20 563 |style="text-align: right"|19 |- |{{0}}67 |LU0902|| [[Fichier:Coat of arms putscheid luxbrg.png|25px]]|| {{SortKey|Petscht|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]}} || [[Kanton Veianen|Veianen]] |style="text-align: right"|27,13 |style="text-align: right"|1 153 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}68 |LU0702|| [[Fichier:Coat of arms préizerdaul luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]] || [[Kanton Réiden|Réiden]] |style="text-align: right"|15,6 |style="text-align: right"|1 827 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}69 |LU0704|| [[Fichier:Coat of arms rambrouch luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Rammerech|Rammerech]] || [[Kanton Réiden|Réiden]] |style="text-align: right"|79,09 |style="text-align: right"|4 836 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}70 |LU0210|| [[Fichier:Coat of arms reckange sur mess luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]] || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] |style="text-align: right"|20,42 |style="text-align: right"|2 734 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}71 |LU0706|| [[Fichier:Blason Redange-Sur-Attert.svg|25px]] || {{SortKey|Reiden|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]}} || [[Kanton Réiden|Réiden]] |style="text-align: right"|31,95 |style="text-align: right"|3 059 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}72 |LU1205|| [[Fichier:Coat of arms remich luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Reimech|[[Gemeng Réimech|Réimech]]}} || [[Kanton Réimech|Réimech]] |style="text-align: right"|5,29 |style="text-align: right"|4 015 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}73 |LU0608|| [[Fichier:Coat of arms reisdorf luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]] || [[Kanton Dikrech|Dikrech]] |style="text-align: right"|14,84 |style="text-align: right"|1 353 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}74 |LU0211|| [[Fichier:Coat of arms roeser luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Reiser|[[Gemeng Réiser|Réiser]]}} || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] |style="text-align: right"|23,8 |style="text-align: right"|6 657 |style="text-align: right"|13 |- |{{0}}75 |LU0212|| [[Fichier:Coat of arms Rumelange Luxembourg.svg|25px]] || {{SortKey|Remeleng|[[Gemeng Rëmeleng|Rëmeleng]]}} || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] |style="text-align: right"|6,83 |style="text-align: right"|5 692 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}76 |LU1006|| [[Fichier:Coat of arms rosport luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms mompach luxbrg.png|25px]]|| [[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]] || [[Kanton Iechternach|Iechternach]] |style="text-align: right"|57,07 |style="text-align: right"|3 704 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}77 |LU0306|| [[Fichier:Coat of arms sandweiler luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]] || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |style="text-align: right"|7,73 |style="text-align: right"|3 751 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}78 |LU0214|| [[Fichier:Coat of arms schifflange luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Scheffleng|[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]}} || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] |style="text-align: right"|7,71 |style="text-align: right"|11 363 |style="text-align: right"|15 |- |{{0}}79 |LU1206|| [[Fichier:Schengen Coat of Arms.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms remerschen luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms wellenstein luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms burmerange luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Schengen|Schengen]] || [[Kanton Réimech|Réimech]] |style="text-align: right"|31,42 |style="text-align: right"|5 196 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}80 |LU0307|| [[Fichier:Coat of arms schuttrange luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Schetter|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]}} || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |style="text-align: right"|16,1 |style="text-align: right"|4 387 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}81 |LU0609|| [[Fichier:Coat of arms schieren luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Schieren|Schieren]] || [[Kanton Dikrech|Dikrech]] |style="text-align: right"|10,41 |style="text-align: right"|2 149 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}82 |LU0707|| [[Fichier:Coat of arms saeul luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Sell|[[Gemeng Sëll|Sëll]]}} || [[Kanton Réiden|Réiden]] |style="text-align: right"|14,86 |style="text-align: right"|983 |style="text-align: right"|7 |- |{{0}}83 |LU1207|| [[Fichier:Coat of arms stadtbredimus luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]] || [[Kanton Réimech|Réimech]] |style="text-align: right"|10,17 |style="text-align: right"|1 984 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}84 |LU0806|| [[Fichier:Blason ville lux Lac-de-la-Haute-Sûre.svg|25px]] || [[Stauséigemeng]] || [[Kanton Wolz|Wolz]] |style="text-align: right"|48,5 |style="text-align: right"|2 253 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}85 |LU0308|| [[Fichier:Coat of arms steinsel luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Steesel|Steesel]] || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |style="text-align: right"|21,81 |style="text-align: right"|5 539 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}86 |LU0110|| [[Fichier:Coat of arms steinfort luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Stengefort|Stengefort]] || [[Kanton Capellen|Capellen]] |style="text-align: right"|12,16 |style="text-align: right"|5 871 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}87 |LU0309|| [[Fichier:Coat of arms strassen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Stroossen|Stroossen]] || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |style="text-align: right"|10,71 |style="text-align: right"|10 538 |style="text-align: right"|15 |- |{{0}}88 |LU0213|| [[Fichier:Coat of arms sanem luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Suessem|Suessem]] || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] |style="text-align: right"|24,42 |style="text-align: right"|18 333 |style="text-align: right"|17 |- |{{0}}89 |LU0901|| [[Fichier:Coat of arms tandel luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Tandel|Tandel]] || [[Kanton Veianen|Veianen]] |style="text-align: right"|41,72 |style="text-align: right"|2 238 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}90 |LU0708|| [[Fichier:Coat of arms useldange luxbrg.png|25px]]|| [[Gemeng Useldeng|Useldeng]] || [[Kanton Réiden|Réiden]] |style="text-align: right"|23,92 |style="text-align: right"|2 075 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}91 |LU0903|| [[Fichier:Blason de Vianden.svg|25px]] || [[Gemeng Veianen|Veianen]] || [[Kanton Veianen|Veianen]] |style="text-align: right"|9,67 |style="text-align: right"|2 203 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}92 |LU0709|| [[Fichier:Blason ville lux Vichten.svg|25px]] || [[Gemeng Viichten|Viichten]] || [[Kanton Réiden|Réiden]] |style="text-align: right"|12,26 |style="text-align: right"|1 425 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}93 |LU0505|| [[Fichier:Coat of arms weiswampach luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Waisswampech|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]}} || [[Kanton Klierf|Klierf]] |style="text-align: right"|35,25 |style="text-align: right"|2 313 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}94 |LU1008|| [[Fichier:Coat of arms waldbillig luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]] || [[Kanton Iechternach|Iechternach]] |style="text-align: right"|23,28 |style="text-align: right"|1 960 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}95 |LU0310|| [[Fichier:Coat of arms walferdange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Walfer|Walfer]] || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |style="text-align: right"|7,06 |style="text-align: right"|8 730 |style="text-align: right"|13 |- |{{0}}96 |LU0808|| [[Fichier:Coat of arms winseler luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Wanseler|Wanseler]] || [[Kanton Wolz|Wolz]] |style="text-align: right"|30,42 |style="text-align: right"|1 455 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}97 |LU0311|| [[Fichier:Coat of arms weiler la tour luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]] || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |style="text-align: right"|17,07 |style="text-align: right"|2 498 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}98 |LU0502|| [[Fichier:Coat of arms wincrange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Wëntger|Wëntger]] || [[Kanton Klierf|Klierf]] |style="text-align: right"|113,36 |style="text-align: right"|4 804 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}99 |LU0807|| [[Fichier:Coat of arms wiltz luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms eschweiler luxbrg.png|25px]]|| [[Gemeng Wolz|Wolz]] || [[Kanton Wolz|Wolz]] |style="text-align: right"|39,25 |style="text-align: right"|7 949 |style="text-align: right"|13 |- |100 |LU1108|| [[Fichier:Coat of arms wormeldange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Wuermer|Wuermer]] || [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |style="text-align: right"|17,25 |style="text-align: right"|3 171 |style="text-align: right"|11 |- |TOTAL | | | | |style="text-align: right"|2 586,36 |style="text-align: right"|660 809 |style="text-align: right"|1 134 |} </div> == Kuckt och == * [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen no Populatioun]] * [[Entwécklung vun der Gemengenzuel zu Lëtzebuerg]] * [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften]] * [[Lëscht vun den amtéierende Buergermeeschteren zu Lëtzebuerg]] {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg| Gemengenzuel]] [[Kategorie:Lëschten:Geographie:Lëtzebuerg|Gemengen]] 32u5mpmm7ymwi7xfnsm6oevzlu65q6j 2681685 2681679 2026-06-14T16:38:22Z GilPeBot 65660 png → svg (via JWB) 2681685 wikitext text/x-wiki Dës '''Lëscht vun den {{Gemengenzuel}} Lëtzebuerger [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]]'''<ref>{{small|Stand: 1. Januar 2023}}</ref> ass en Deel vun de [[Wikipedia:Referenztabellen|Referenztabellen]]. <div style="overflow-x:auto;"> {| class="wikitable sortable" BORDER="1" CELLSPACING="0" |- !<!-- Soulaang et keng Kaart gëtt N° op<br>Kaart--> ![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code ! Wope vun der Gemeng oder<br>vun de Fusiounsgemengen ! Gemeng ! [[Lëtzebuerger Kantonen|Kanton]] !Fläch (km²)<ref>{{Citation|URL=https://lustat.statec.lu/vis?pg=0&tm=superficie&df%5Bds%5D=ds-release&df%5Bid%5D=DF_X010&df%5Bag%5D=LU1&df%5Bvs%5D=1.0&dq=..A&ly%5Brw%5D=SURFACE_AREA&ly%5Bcl%5D=SPECIFICATION|Titel=Subdivisions territoriales (Situation au 1er janvier 2018)|Gekuckt=20.11.2022|Datum=01.01.2018|Wierk=lustat.statec.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref name=":1">{{Citation|URL=https://lustat.statec.lu|Titel=Densité de la population par canton et commune au 1er janvier (Habitants par km²)|Gekuckt=12.05.2023|Datum=18.04.2023|Editeur=lustat.statec.lu|Sprooch=fr}}</ref> !Awunner (01.01.2023)<ref name=":1" /> ![[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|Gemengeréit]]<ref name=":0">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2022/11/23/a582/jo|Titel=Règlement grand-ducal du 23 novembre 2022 portant fixation du nombre des conseillers communaux à attribuer à chaque commune|Gekuckt=06.12.2022|Datum=23.11.2022|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref>Op der Basis vum Art. 5''ter''. vum Gemengegesetzt: « ''Le nombre des membres du conseil communal attribués à chaque commune, eu égard à la population réelle, est déterminé sur base du registre national des personnes physiques.'' ''La fixation du nombre des conseillers communaux attribués à chaque commune est faite par règlement grand-ducal, sur proposition du ministre de l'Intérieur, eu égard à la population réelle de chaque commune au 31 décembre de l'année précédant les élections communales d'octobre conformément à l'article 186, alinéa 1^er, de la loi électorale modifiée du 18 février 2003'' ».</ref> |- | {{0}}{{0}}1 |LU0610|| [[Fichier:Coat of arms medernach luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms ermsdorf luxbrg.svg|25px]] || {{SortKey|Aerenzdall|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]}} || [[Kanton Dikrech|Dikrech]] |style="text-align: right"|39,73 |style="text-align: right"|2 770 |style="text-align: right"|9 |- | {{0}}{{0}}2 |LU1003|| [[Fichier:Coat of arms berdorf luxbrg.svg|25px]] || {{SortKey|Baerdref|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]}} || [[Kanton Iechternach|Iechternach]] |style="text-align: right"|21,93 |style="text-align: right"|2 219 |style="text-align: right"|9 |- | {{0}}{{0}}3 |LU0301|| [[Fichier:Coat of arms bertrange luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Bartreng|Bartreng]] || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |style="text-align: right"|17,39 |style="text-align: right"|8 668 |style="text-align: right"|13 |- | {{0}}{{0}}4 |LU0801|| [[Fichier:Coat of arms boulaide luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]] || [[Kanton Wolz|Wolz]] |style="text-align: right"|32,13 |style="text-align: right"|1 499 |style="text-align: right"|9 |- | {{0}}{{0}}5 |LU1002|| [[Fichier:Coat of arms bech luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Bech|Bech]] || [[Kanton Iechternach|Iechternach]] |style="text-align: right"|23,31 |style="text-align: right"|1 357 |style="text-align: right"|9 |- | {{0}}{{0}}6 |LU1001|| [[Fichier:Blason Beaufort (Luxembourg).svg|25px]] || [[Gemeng Beefort|Beefort]] || [[Kanton Iechternach|Iechternach]] |style="text-align: right"|13,74 |style="text-align: right"|3 053 |style="text-align: right"|11 |- | {{0}}{{0}}7 |LU0201|| [[Fichier:Coat of arms bettembourg luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]] || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] |style="text-align: right"|21,49 |style="text-align: right"|11 422 |style="text-align: right"|15 |- | {{0}}{{0}}8 |LU0601|| [[Fichier:Coat of arms bettendorf luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]] || [[Kanton Dikrech|Dikrech]] |style="text-align: right"|23,24 |style="text-align: right"|3 052 |style="text-align: right"|11 |- | {{0}}{{0}}9 |LU1101|| [[Fichier:Coat of arms betzdorf luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Betzder|Betzder]] || [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |style="text-align: right"|26,08 |style="text-align: right"|4 105 |style="text-align: right"|11 |- | {{0}}10 |LU0701|| [[Fichier:Coat of arms beckerich luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Biekerech|Biekerech]] || [[Kanton Réiden|Réiden]] |style="text-align: right"|28,41 |style="text-align: right"|2 866 |style="text-align: right"|9 |- | {{0}}11 |LU0402|| [[Fichier:Coat of arms bissen luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Biissen|Biissen]] || [[Kanton Miersch|Miersch]] |style="text-align: right"|20,75 |style="text-align: right"|3 450 |style="text-align: right"|11 |- | {{0}}12 |LU1102|| [[Fichier:Coat of arms biwer luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Biwer|Biwer]] || [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |style="text-align: right"|23,08 |style="text-align: right"|1 926 |style="text-align: right"|9 |- | {{0}}13 |LU1209|| [[Fichier:Coat of arms bous luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms waldbredimus luxbrg.png|25px]]|| [[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]] || [[Kanton Réimech|Réimech]] |style="text-align: right"|18,00 |style="text-align: right"|3 089 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}14 |LU0602|| [[Fichier:Coat of arms bourscheid luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Buerschent|Buerschent]] || [[Kanton Dikrech|Dikrech]] |style="text-align: right"|36,86 |style="text-align: right"|1 678 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}15 |LU0401|| [[Fichier:Coat of arms colmar-berg luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]] || [[Kanton Miersch|Miersch]] |style="text-align: right"|12,31 |style="text-align: right"|2 336 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}16 |LU0302|| [[Fichier:Coat of arms contern luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Conter|Conter]] || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |style="text-align: right"|20,55 |style="text-align: right"|4 374 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}17 |LU0202|| [[Fichier:Blason ville lu Differdange (EschAlzette).svg|25px]] || {{SortKey|Deifferdeng|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]}}|| [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] |style="text-align: right"|22,18 |style="text-align: right"|29 536 |style="text-align: right"|19 |- |{{0}}18 |LU0203|| [[Fichier:LUX Dudelange COA.svg|25px]] || [[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]] || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] |style="text-align: right"|21,38 |style="text-align: right"|21 953 |style="text-align: right"|19 |- |{{0}}19 |LU0603|| [[Fichier:Blason Diekirch.svg|25px]] || [[Gemeng Dikrech|Dikrech]] || [[Kanton Dikrech|Dikrech]] |style="text-align: right"|12,42 |style="text-align: right"|7 295 |style="text-align: right"|13 |- |{{0}}20 |LU0101|| [[Fichier:Coat of arms dippach luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Dippech|Dippech]] || [[Kanton Capellen|Capellen]] |style="text-align: right"|17,42 |style="text-align: right"|4 635 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}21 |LU1202|| [[Fichier:Coat of arms dalheim luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Duelem|Duelem]] || [[Kanton Réimech|Réimech]] |style="text-align: right"|18,98 |style="text-align: right"|2 408 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}22 |LU0703|| [[Fichier:Coat of arms ell luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Ell|Ell]] || [[Kanton Réiden|Réiden]] |style="text-align: right"|21,55 |style="text-align: right"|1 582 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}23 |LU0504|| [[Fichier:Coat of arms troisvierges luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Elwen|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]}} || [[Kanton Klierf|Klierf]] |style="text-align: right"|37,86 |style="text-align: right"|3 513 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}24 |LU0802|| [[Fichier:Coat of arms esch sauer luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms heiderscheid luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms neunhausen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]] || [[Kanton Wolz|Wolz]] |style="text-align: right"|51,26 |style="text-align: right"|3 129 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}25 |LU0204|| [[Fichier:Coat of arms esch alzette luxbrg.png|25px]] || [[Esch-Uelzecht]] || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] |style="text-align: right"|14,35 |style="text-align: right"|36 625 |style="text-align: right"|19 |- |{{0}}26 |LU0605|| [[Fichier:Coat of arms ettelbruck luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]] || [[Kanton Dikrech|Dikrech]] |style="text-align: right"|15,18 |style="text-align: right"|9 688 |style="text-align: right"|13 |- |{{0}}27 |LU0606|| [[Fichier:Coat of arms feulen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Feelen|Feelen]] || [[Kanton Dikrech|Dikrech]] |style="text-align: right"|22,76 |style="text-align: right"|2 366 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}28 |LU0404|| [[Fichier:Coat of arms fischbach luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Feschbech|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]}} || [[Kanton Miersch|Miersch]] |style="text-align: right"|19,61 |style="text-align: right"|1 308 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}29 |LU0406|| [[Fichier:Coat of arms larochette luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Fiels|Fiels]] || [[Kanton Miersch|Miersch]] |style="text-align: right"|15,4 |style="text-align: right"|2 208 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}30 |LU1103|| [[Fichier:Coat of arms flaxweiler luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]] || [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |style="text-align: right"|30,17 |style="text-align: right"|2 193 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}31 |LU0205|| [[Fichier:Coat of arms frisange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]] || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] |style="text-align: right"|18,43 |style="text-align: right"|4 912 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}32 |LU0102|| [[Fichier:Coat of arms garnich luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Garnech|Garnech]] || [[Kanton Capellen|Capellen]] |style="text-align: right"|20,95 |style="text-align: right"|2 289 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}33 |LU0804|| [[Fichier:Coat of arms goesdorf luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Geisdref|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]}} || [[Kanton Wolz|Wolz]] |style="text-align: right"|29,41 |style="text-align: right"|1 664 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}34 |LU1104|| [[Fichier:Coat of arms grevenmacher luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Greiwenmaacher|[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]}} || [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |style="text-align: right"|16,48 |style="text-align: right"|5 092 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}35 |LU0711|| [[Fichier:Coat of arms grosbous luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms wahl luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Groussbus-Wal|Groussbus-Wal]] || [[Kanton Réiden|Réiden]] |style="text-align: right"|39,85 |style="text-align: right"|2 221 |style="text-align: right"|12 |- |{{0}}36 |LU0103|| [[Fichier:Coat of arms hobscheid luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms septfontaines luxbrg.png|25px]]|| [[Gemeng Habscht|Habscht]] || [[Kanton Capellen|Capellen]] |style="text-align: right"|32,51 |style="text-align: right"|4 992 |style="text-align: right"|11 |- | {{0}}37 |LU0403|| [[Fichier:Coat of arms boevange attert luxbrg.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms tuntange luxbrg.png|25px]]|| {{SortKey|Helperknapp|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]}} || [[Kanton Miersch|Miersch]] |style="text-align: right"|37,61 |style="text-align: right"|4 941 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}38 |LU0303|| [[Fichier:Coat of arms hesperange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Hesper|Hesper]] || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |style="text-align: right"|27,22 |style="text-align: right"|16 433 |style="text-align: right"|17 |- |{{0}}39 |LU0405|| [[Fichier:Coat of arms heffingen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]] || [[Kanton Miersch|Miersch]] |style="text-align: right"|13,34 |style="text-align: right"|1 549 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}40 |LU1005|| [[Fichier:Coat of arms echternach luxbrg.svg|25px]] || [[Iechternach]] || [[Kanton Iechternach|Iechternach]] |style="text-align: right"|20,49 |style="text-align: right"|5 870 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}41 |LU0604|| [[Fichier:Coat of arms erpeldange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng]] || [[Kanton Dikrech|Dikrech]] |style="text-align: right"|17,97 |style="text-align: right"|2 429 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}42 |LU1105|| [[Fichier:Coat of arms junglinster luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]] || [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |style="text-align: right"|55,38 |style="text-align: right"|8 622 |style="text-align: right"|13 |- |{{0}}43 |LU0106|| [[Fichier:Coat of arms koerich luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Kaerch|[[Gemeng Käerch|Käerch]]}} || [[Kanton Capellen|Capellen]] |style="text-align: right"|18,88 |style="text-align: right"|2 706 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}44 |LU0104|| [[Fichier:Blason ville lux Bascharage.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms clemency luxbrg.png|25px]]|| {{SortKey|Kaerjeng|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]}} || [[Kanton Capellen|Capellen]] |style="text-align: right"|33,52<ref name=":2">nom Tausch vun Terrainen tëscht de Gemenge Käerjeng a Péiteng, cf. [http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2025/07/18/a334 Loi du 18 juillet 2025 portant changement de limites entre la Commune de Käerjeng et la Commune de Pétange]</ref> |style="text-align: right"|11 015 |style="text-align: right"|15 |- |{{0}}45 |LU0206|| [[Fichier:Coat of arms kayl luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Keel|Keel]] || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] |style="text-align: right"|14,86 |style="text-align: right"|9 865 |style="text-align: right"|13 |- |{{0}}46 |LU0105|| [[Fichier:Coat of arms kehlen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || [[Kanton Capellen|Capellen]] |style="text-align: right"|28,18 |style="text-align: right"|6 391 |style="text-align: right"|13 |- |{{0}}47 |LU0805|| [[Fichier:Coat wilwerwiltz.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms kautenbach luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]] || [[Kanton Wolz|Wolz]] |style="text-align: right"|33,58 |style="text-align: right"|1 260 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}48 |LU0501|| [[Fichier:Coat of arms clervaux luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Blason ville lux Munshausen.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms heinerscheid luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Klierf|Klierf]] || [[Kanton Klierf|Klierf]] |style="text-align: right"|85,05 |style="text-align: right"|6 021 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}49 |LU1004|| [[Fichier:Coat of arms consdorf luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Konsdref|Konsdref]] || [[Kanton Iechternach|Iechternach]] |style="text-align: right"|25,72 |style="text-align: right"|2 117 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}50 |LU0107|| [[Fichier:Blason ville lu Kopstal (Luxembourg).svg|25px]]|| [[Gemeng Koplescht|Koplescht]] || [[Kanton Capellen|Capellen]] |style="text-align: right"|7,9 |style="text-align: right"|4 286 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}51 |LU0207|| [[Fichier:Coat of arms leudelange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Leideleng|Leideleng]] || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] |style="text-align: right"|13,57 |style="text-align: right"|2 766 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}52 |LU1203|| [[Fichier:Coat of arms lenningen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Lenneng|Lenneng]] || [[Kanton Réimech|Réimech]] |style="text-align: right"|20,35 |style="text-align: right"|2 070 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}53 |LU0407|| [[Fichier:Coat of arms lintgen luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Lentgen|[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]}} || [[Kanton Miersch|Miersch]] |style="text-align: right"|15,25 |style="text-align: right"|3 436 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}54 |LU0304|| [[Fichier:Blason ville lu Luxembourg-ville.svg|25px]] || {{SortKey|Letzebuerg|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]}} || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |style="text-align: right"|51,46 |style="text-align: right"|132 780 |style="text-align: right"|27 |- |{{0}}55 |LU0408|| [[Fichier:Coat of arms lorentzweiler luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]] || [[Kanton Miersch|Miersch]] |style="text-align: right"|17,45 |style="text-align: right"|4 521 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}56 |LU1107|| [[Fichier:Coat of arms mertert luxbrg.png|25px]]|| {{SortKey|Maertert|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]}} || [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |style="text-align: right"|15,25 |style="text-align: right"|5 117 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}57 |LU0607|| [[Fichier:Coat of arms mertzig luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Maerzeg|[[Gemeng Mäerzeg|Mäerzeg]]}} || [[Kanton Dikrech|Dikrech]] |style="text-align: right"|11,1 |style="text-align: right"|2 370 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}58 |LU0108|| [[Fichier:Coat of arms mamer luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Mamer|Mamer]] || [[Kanton Capellen|Capellen]] |style="text-align: right"|27,54 |style="text-align: right"|10 643 |style="text-align: right"|15 |- |{{0}}59 |LU1106|| [[Fichier:Coat of arms manternach luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Manternach|Manternach]] || [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |style="text-align: right"|27,68 |style="text-align: right"|2 298 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}60 |LU0409|| [[Fichier:Coat of arms mersch luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Miersch|Miersch]] || [[Kanton Miersch|Miersch]] |style="text-align: right"|49,74 |style="text-align: right"|10 393 |style="text-align: right"|15 |- |{{0}}61 |LU0208|| [[Fichier:Coat of arms mondercange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Monnerech|Monnerech]] || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] |style="text-align: right"|21,4 |style="text-align: right"|7 119 |style="text-align: right"|13 |- |{{0}}62 |LU1204|| [[Fichier:Coat of arms mondorf les bains luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Munneref|Munneref]] || [[Kanton Réimech|Réimech]] |style="text-align: right"|13,66 |style="text-align: right"|5 424 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}63 |LU0305|| [[Fichier:Coat of arms niederanven luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]] || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |style="text-align: right"|41,36 |style="text-align: right"|6 660 |style="text-align: right"|13 |- |{{0}}64 |LU0410|| [[Fichier:Coat of arms nommern luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Noumer|Noumer]] || [[Kanton Miersch|Miersch]] |style="text-align: right"|22,44 |style="text-align: right"|1 437 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}65 |LU0503|| [[Fichier:Coat of arms hosingen luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms consthum luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms hoscheid luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]] || [[Kanton Klierf|Klierf]] |style="text-align: right"|70,65 |style="text-align: right"|4 036 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}66 |LU0209|| [[Fichier:Coat of arms petange luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Peiteng|[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]}} || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] |style="text-align: right"|11,96<ref name=":2" /> |style="text-align: right"|20 563 |style="text-align: right"|19 |- |{{0}}67 |LU0902|| [[Fichier:Coat of arms putscheid luxbrg.png|25px]]|| {{SortKey|Petscht|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]}} || [[Kanton Veianen|Veianen]] |style="text-align: right"|27,13 |style="text-align: right"|1 153 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}68 |LU0702|| [[Fichier:Coat of arms préizerdaul luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]] || [[Kanton Réiden|Réiden]] |style="text-align: right"|15,6 |style="text-align: right"|1 827 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}69 |LU0704|| [[Fichier:Coat of arms rambrouch luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Rammerech|Rammerech]] || [[Kanton Réiden|Réiden]] |style="text-align: right"|79,09 |style="text-align: right"|4 836 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}70 |LU0210|| [[Fichier:Coat of arms reckange sur mess luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]] || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] |style="text-align: right"|20,42 |style="text-align: right"|2 734 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}71 |LU0706|| [[Fichier:Blason Redange-Sur-Attert.svg|25px]] || {{SortKey|Reiden|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]}} || [[Kanton Réiden|Réiden]] |style="text-align: right"|31,95 |style="text-align: right"|3 059 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}72 |LU1205|| [[Fichier:Coat of arms remich luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Reimech|[[Gemeng Réimech|Réimech]]}} || [[Kanton Réimech|Réimech]] |style="text-align: right"|5,29 |style="text-align: right"|4 015 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}73 |LU0608|| [[Fichier:Coat of arms reisdorf luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]] || [[Kanton Dikrech|Dikrech]] |style="text-align: right"|14,84 |style="text-align: right"|1 353 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}74 |LU0211|| [[Fichier:Coat of arms roeser luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Reiser|[[Gemeng Réiser|Réiser]]}} || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] |style="text-align: right"|23,8 |style="text-align: right"|6 657 |style="text-align: right"|13 |- |{{0}}75 |LU0212|| [[Fichier:Coat of arms Rumelange Luxembourg.svg|25px]] || {{SortKey|Remeleng|[[Gemeng Rëmeleng|Rëmeleng]]}} || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] |style="text-align: right"|6,83 |style="text-align: right"|5 692 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}76 |LU1006|| [[Fichier:Coat of arms rosport luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms mompach luxbrg.png|25px]]|| [[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]] || [[Kanton Iechternach|Iechternach]] |style="text-align: right"|57,07 |style="text-align: right"|3 704 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}77 |LU0306|| [[Fichier:Coat of arms sandweiler luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]] || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |style="text-align: right"|7,73 |style="text-align: right"|3 751 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}78 |LU0214|| [[Fichier:Coat of arms schifflange luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Scheffleng|[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]}} || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] |style="text-align: right"|7,71 |style="text-align: right"|11 363 |style="text-align: right"|15 |- |{{0}}79 |LU1206|| [[Fichier:Schengen Coat of Arms.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms remerschen luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms wellenstein luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms burmerange luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Schengen|Schengen]] || [[Kanton Réimech|Réimech]] |style="text-align: right"|31,42 |style="text-align: right"|5 196 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}80 |LU0307|| [[Fichier:Coat of arms schuttrange luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Schetter|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]}} || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |style="text-align: right"|16,1 |style="text-align: right"|4 387 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}81 |LU0609|| [[Fichier:Coat of arms schieren luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Schieren|Schieren]] || [[Kanton Dikrech|Dikrech]] |style="text-align: right"|10,41 |style="text-align: right"|2 149 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}82 |LU0707|| [[Fichier:Coat of arms saeul luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Sell|[[Gemeng Sëll|Sëll]]}} || [[Kanton Réiden|Réiden]] |style="text-align: right"|14,86 |style="text-align: right"|983 |style="text-align: right"|7 |- |{{0}}83 |LU1207|| [[Fichier:Coat of arms stadtbredimus luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]] || [[Kanton Réimech|Réimech]] |style="text-align: right"|10,17 |style="text-align: right"|1 984 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}84 |LU0806|| [[Fichier:Blason ville lux Lac-de-la-Haute-Sûre.svg|25px]] || [[Stauséigemeng]] || [[Kanton Wolz|Wolz]] |style="text-align: right"|48,5 |style="text-align: right"|2 253 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}85 |LU0308|| [[Fichier:Coat of arms steinsel luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Steesel|Steesel]] || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |style="text-align: right"|21,81 |style="text-align: right"|5 539 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}86 |LU0110|| [[Fichier:Coat of arms steinfort luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Stengefort|Stengefort]] || [[Kanton Capellen|Capellen]] |style="text-align: right"|12,16 |style="text-align: right"|5 871 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}87 |LU0309|| [[Fichier:Coat of arms strassen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Stroossen|Stroossen]] || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |style="text-align: right"|10,71 |style="text-align: right"|10 538 |style="text-align: right"|15 |- |{{0}}88 |LU0213|| [[Fichier:Coat of arms sanem luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Suessem|Suessem]] || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] |style="text-align: right"|24,42 |style="text-align: right"|18 333 |style="text-align: right"|17 |- |{{0}}89 |LU0901|| [[Fichier:Coat of arms tandel luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Tandel|Tandel]] || [[Kanton Veianen|Veianen]] |style="text-align: right"|41,72 |style="text-align: right"|2 238 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}90 |LU0708|| [[Fichier:Coat of arms useldange luxbrg.png|25px]]|| [[Gemeng Useldeng|Useldeng]] || [[Kanton Réiden|Réiden]] |style="text-align: right"|23,92 |style="text-align: right"|2 075 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}91 |LU0903|| [[Fichier:Blason de Vianden.svg|25px]] || [[Gemeng Veianen|Veianen]] || [[Kanton Veianen|Veianen]] |style="text-align: right"|9,67 |style="text-align: right"|2 203 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}92 |LU0709|| [[Fichier:Blason ville lux Vichten.svg|25px]] || [[Gemeng Viichten|Viichten]] || [[Kanton Réiden|Réiden]] |style="text-align: right"|12,26 |style="text-align: right"|1 425 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}93 |LU0505|| [[Fichier:Coat of arms weiswampach luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Waisswampech|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]}} || [[Kanton Klierf|Klierf]] |style="text-align: right"|35,25 |style="text-align: right"|2 313 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}94 |LU1008|| [[Fichier:Coat of arms waldbillig luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]] || [[Kanton Iechternach|Iechternach]] |style="text-align: right"|23,28 |style="text-align: right"|1 960 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}95 |LU0310|| [[Fichier:Coat of arms walferdange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Walfer|Walfer]] || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |style="text-align: right"|7,06 |style="text-align: right"|8 730 |style="text-align: right"|13 |- |{{0}}96 |LU0808|| [[Fichier:Coat of arms winseler luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Wanseler|Wanseler]] || [[Kanton Wolz|Wolz]] |style="text-align: right"|30,42 |style="text-align: right"|1 455 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}97 |LU0311|| [[Fichier:Coat of arms weiler la tour luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]] || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] |style="text-align: right"|17,07 |style="text-align: right"|2 498 |style="text-align: right"|9 |- |{{0}}98 |LU0502|| [[Fichier:Coat of arms wincrange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Wëntger|Wëntger]] || [[Kanton Klierf|Klierf]] |style="text-align: right"|113,36 |style="text-align: right"|4 804 |style="text-align: right"|11 |- |{{0}}99 |LU0807|| [[Fichier:Coat of arms wiltz luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms eschweiler luxbrg.png|25px]]|| [[Gemeng Wolz|Wolz]] || [[Kanton Wolz|Wolz]] |style="text-align: right"|39,25 |style="text-align: right"|7 949 |style="text-align: right"|13 |- |100 |LU1108|| [[Fichier:Coat of arms wormeldange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Wuermer|Wuermer]] || [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]] |style="text-align: right"|17,25 |style="text-align: right"|3 171 |style="text-align: right"|11 |- |TOTAL | | | | |style="text-align: right"|2 586,36 |style="text-align: right"|660 809 |style="text-align: right"|1 134 |} </div> == Kuckt och == * [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen no Populatioun]] * [[Entwécklung vun der Gemengenzuel zu Lëtzebuerg]] * [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften]] * [[Lëscht vun den amtéierende Buergermeeschteren zu Lëtzebuerg]] {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg| Gemengenzuel]] [[Kategorie:Lëschten:Geographie:Lëtzebuerg|Gemengen]] 1ddc0wxg1ly68c55jsjud4tldnwdh6c 0 1073 2681680 2681658 2026-06-14T16:36:57Z GilPeBot 65660 png → svg (via JWB) 2681680 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}} Dës '''Lëscht vun de Lëtzebuerger Wopen''' ass en Deel vun de [[Wikipedia:Referenztabellen|Referenztabellen]]. An dëser '''Lëscht vun de Lëtzebuerger Wope''' fannt Dir Biller vun de Wopen aus dem Lëtzebuerger Land, déi dir bei de respektive Gemengenartikelen oder anere benotze kënnt. Verschiddener sinn déi vu Gemengen, déi mat anere fusionéiert hunn. Dacks gëtt et nach keen offiziellen neie Wope vun der fusionéierter Gemeng, soudatt deen ale provisoresch weiderbesteet. '''Bemierkung''' D'Duerstellung vun de Wopen ass eventuell anescht wéi déi, déi vum Proprietär vum Wopen (Gemeng, Regierung oder Organisatioun) benotzt gëtt. Se goufen op Basis vun der [[Blasonéierung]] gezeechent, déi – als schrëftlech Beschreiwung – net ënnert d'[[Auteursrecht|Auteursrechter]] falen. All Duerstellung déi der Blasonéierung entsprécht, gëllt als [[Heraldik|heraldesch]] korrekt. Sou kann et méi ënnerschiddlech kënschtleresch Interpretatioune vum selwechte Wope ginn. Déi offiziell Versioun, déi vum Proprietär vum Wope benotzt gëtt, ass méiglecherweis duerch de Copyright geschützt a kann an deem Fall hei net benotzt ginn. {{AbcIndex}} == B == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"| vun der Gemeng a Beschreiwung |- valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms bastendorf luxbrg.png|100px]] | '''[[Gemeng Baastenduerf|Baastenduerf]]'''<br> ''De gueules à l'écusson d'argent chargé ď'une tour ouverte de gueules et accompagnée de trois fleurs de lis d'or.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 24. September 1986 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] 16. Oktober 1986 - Mémorial B 1986, Säit 1375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1986}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms berdorf luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]'''<br> ''D'or à la croix fleurdelisée de gueules accostée en chef de deux béquilles de Saint Antoine du même et accompagné en pointe d'un pont de trois arches de sable mouvant des flancs posé sur une rivière d'azur mouvant de la pointe.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 1989 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983}}<br> D'Haaptemailer vum Wopen (rout a gëllen) sinn déi vun den Häre vu [[Beefort]], an d'Kräiz mat de Liliespëtze symboliséiert d'[[Abtei Iechternach]]. Bäerdref selwer gëtt duerch d'Krätsche vum Hellegen Tunn duergestallt, deen ee vun de Patréiner vun der Par ass. D'Bréck steet fir d'Uertschaft [[Bollenduerfer Bréck]] a symboliséiert d'Bréck iwwer d'[[Sauer]]. Se ass schwaarz well dat un d'Faarf vum Kräiz aus dem Wope vun den Häre vu Bollenduerf erënnert. |-valign="top"bi |align="center"|[[Fichier:Coat of arms bertrange luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]'''<br> ''Coupé d'argent et de gueules, au lion de l'un en l'autre, armé, lampassé et couronné d'or, la queue fourchue et passée en sautoir.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Oktober]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Dezember]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1362 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1981 }}<br>Déi gedeelt Emailer kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Bertrange-lez-Thionville]]. De rouden Deel vum Léiw, ass vum Léiw vum Lëtzebuerger Wopen, an de sëlweren Deel kënnt aus dem Wope vum [[Jang de Blannen]] dee sengem natierleche Meedche Colette, dat mam Gerard Barong vu Rodstock bestuet war, d'Seigneurerie Bartreng geschenkt hat. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms boulaide luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]'''<br> ''Coupé de sinople à trois chausse-trappes d'or mises en fasce et d'azur à une rose d'or feuillée de sinople, à une divise ondée d'argent brochant sur la partition.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Juli]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. Februar]] [[187]] - Mémorial B 1987, Säit 394 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986 }}<br>De gréngen Email an déi gëlle [[Kréi|Kréieféiss]] kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Losange|Lossich]] deene [[Sir (Uertschaft)|Sir]] an d'Meierei Bauschelt gehéiert huet. De bloen Email an déi gëlle Rous komme vum Wope vun der Areler Schäffefamill Busleyden déi vu Bauschelt koumen. De gewellte sëlwer Email soll d'[[Sauer]] duerstellen, déi duerch d'Gemeng leeft. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms bech luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Bech|Bech]]'''<br> ''D'argent à la croix ancrée de sable, au chef de gueules chargé d'un lambel a l'ancienne de cinq pendants d'argent.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] ? - [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 1989 - Projet: Gemengerot 1988 }} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Blason Beaufort (Luxembourg).svg|100px]] |'''[[Gemeng Beefort|Beefort]]'''<br> ''D'or à la tour ouverte, crénelée de cinq pièces, de gueules maçonnées de sable, au chef de gueules chargé d'un lambel à cinq pendants d'argent.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[3. Juli]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[10. Oktober]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 1374 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986 }} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms bettembourg luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]'''<br> ''Parti au I d'argent au lion de sable, lampassé et armé de gueules, au II de gueules au château à deux tours d'or''''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. August]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1032 - Projet: J. Flies 1986 modifiéiert vun der Commission héraldique}}<br> De Léiw kënnt aus dem Wope vun den Häre vun Zolwer déi verschiddenen Historiker no Proprietéiten zu Beetebuerg haten. D'Schlass mat den zwéin Tierm erënnert un déi zwee Schlässer déi et zu Beetebuerg gouf. |-valign="top" |align="center"| [[Fichier:Coat of arms boevange attert luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Béiwen-Atert|Béiwen-Atert]]'''<br> ''Burelé d'argent et de gueules, les burelles de la pointe cachées par un mont de sinople mouvant de la pointe, chargé de trois besants mal ordonnés d'or, et surmontée d'une croix tréflée de même.'' {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Abrëll]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Juni]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 722 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983.}} Déi dräi Uertschafte Béiwen, Bruch a Bëschdref ware fréier en Deel vun der [[Probstei]] vun [[Useldeng]], där hir Hären Nofollger vun deene vun Esch-Sauer waren an deselwechte Wope gedroen hunn (''burelé d'argent et de gueules''). Dofir war d'Basis vum Béiwener Gemengewope e Feld aus sëlwere Sträifen. Den Hiwwel symboliséiert den [[Helperknapp]], dee fréier de reliéisen a kommerziellen Zentrum vun der Regioun war a wou all Joer e Maart ofgehale gouf. Um Wope sinn deemno e Kräiz als reliéist Symbol a Rondelen, Symboler vum Handel. |-valign="top" |align="center"| [[Fichier:Coat of arms bettendorf luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]'''<br> ''Coupé d'or et d'argent à la fasce vivrée de gueules brochant sur la partition, accompagnée en chef d'une croix ancrée de sable, en pointe de trois fleurs de lis du même posées 2 et 1.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[13. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[8. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 374 - Projet: M. Lenertz}}<br> De Wope symboliséiert déi dräi Uertschafte vun der Gemeng: Bettenduerf, Gilsdref a Méischtref. D'Ankerkräiz kënnt aus dem Wope vun den Häre vu Bettenduerf (d'or à la croix ancree de sable), d'Fleurs-de-lis sinn aus dem Wope vun den Häre vu Folkendeng iwwerholl (d'argent à trois fleurs de lis mal ordonnés de sable), deenen d'Duerf Gilsdref gehéiert huet. Déi gezackte Linn staamt vum aus dem Wope vum Th. vu Kerpen (d'argent a la fasce vivrée de gueules), deen am 14. Joerhonnert Här vu Méischtref war. |-valign="top" |align="center"| [[Fichier:Coat of arms betzdorf luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Betzder|Betzder]]'''<br> ''Écartelé: aux I et IV d'azur à la croix ancrée d'argent: au II et III d'argent au lion d'azur armé et lampassé de gueules; à la clef de gueules posée en pal, le panneton en haut, brochant sur le tout.'' {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[22. November]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Februar]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 541 - Projet: [[Marcel Lenertz]] (1984)}} De gréissten Deel vun der haiteger Gemeng war an der Feudalzäit vun der [[Probstei]] [[Gréiwemaacher]] ofhängeg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or: à la clef d'argent en barre brochant sur le tout''). Trotzdeem war Betzder eng eegen Herrschaft, déi hannereneen enger ganzer Rei vun Häre gehéiert huet, dorënner déi vu Bartreng, Lelleg, Berbuerg, [[Buerg Eltz|Eltz]], Bierg a [[Mohr de Waldt]]. D'Wope vu Betzder si just ouni [[Faarf (Heraldik)|Faarf]] bekannt (''à la croix ancrée''). Op der anerer Säit sinn déi vu Lelleg bekannt (''d'azur à la croix ancrée d'argent''). Wat Mensder ugeet, schéngt et, datt dës Uertschaft am véierzéngte Joerhonnert eng Herrschaft ausgemaach huet, op alle Fall gouf et am Joer 1348 gouf et e Jang vu Mensder (''un cerf passant sur une terrasse'' (onbekannt Emailer)). Méi spéit ass d'Uertschaft un d'Baronge vu Pouilly-sur-Meuse iwwergaangen [als éischt ''d'argent au lion d'azur'', duerno ''d'argent au lion d'azur armé et lampasse de gueules''). De Wope besteet aus engem a Véierel gedeelten (''écartelé'') Schëld vu Lelleg a vu Pouilly, mat driwwer engem Schlëssel, dee Gréiwemaacher symboliséiert. |-valign="top" |align="center"| [[Fichier:Coat of arms beckerich luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]'''<br> ''Parti d'or et d'azur à deux crosses adossées de l'un en l'autre mouvant de la pointe et brochant sur la partition, les crosses soutenues à dextre par un loup rampant contourné au naturel et a senestre par un lion d'argent.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[7. Oktober]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Oktober]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 344 - Projet: [[Marcel Lenertz]]}}<br>Déi riets Säit vum Wopen,<ref> Bei der Beschreiwung vu Wopen ass riets déi Säit déi vu vir gekuckt lénks ass. Wope gi beschriwwen aus der Siicht vum Ritter deen d'Schëld gedroen huet, deemno vun hanne gekuckt</ref> ''d'or au loup rampant au naturel'', kënnt vun den Häre vun Schweech déi bis an d'[[14. Joerhonnert]] Meeschter zu Huewel, Schweech an Ielwen waren. Déi lénks Säit vum Wopen, ''d'azur au lion d'argent'', kënnt vun den Häre vu [[Giisch]], deenen d'Uertschaften Uewerpallen a Liewel gehéiert hunn. Déi zwéi Bëschofsstief stellen d'[[Klouschter|Kléischter]] vu [[Abtei Notre-Dame de Clairefontaine (Clairefontaine)|Clairefontaine]] a [[Märjendaller Klouschter|Märjendall]] duer, déi vill Eegentemer um Terrain vun der haiteger Gemeng haten. |-valign="top" |align="center"| [[Fichier:Coat of arms burmerange luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Biermereng|Biermereng]]'''<br> ''Burelé d'or et de gueules au pal d'azur chargé d'une croix pattée d'argent accompagnée en chef et en pointe d'une fleur de lis d'or'' {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[24. August]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. November]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 1024 - Projet: [[Marcel Lenertz]] (1984)}} D'Sträifen (fr. ''burrelé'') am Wope si vun der Famill Grandpré, den éischte Grofe vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]] (''burelé d'or et de gueules''), déi vill Rechter um Territoire vun der Gemeng Biermereng haten, sief et eleng, wéi och als Vasale vun der [[Abtei Sankt Maximin Tréier|Abtei Saint Maximin]] vun Tréier. De bloe Poul (fr. ''pal'') an der Mëtt mat de [[Lilien]], verweist op de Wope vu Frankräich: de Gemengenterritoire war vu 1643 bis 1769 en Deel vum [[Frankräich#Geschicht|Kinnekräich Frankräich]]. D'Kräiz erënnert un d'Abteie vun Tréier, Iechternach a Munster, déi iwwer d'Joerhonnerte verschidde Rechter um Territoire vun der Gemeng Biermereng haten. |-valign="top" |align="center"| [[Fichier:Coat of arms bissen luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Biissen|Biissen]]'''<br> ''Burelé d'argent et sable de dix pièces.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[21. Dezember]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 775 - Projet: D'Gemeng hat de Wope schonn en ettlech Joer inoffiziell gefouert, bis 1981 d'Adoptioun vun der [[Commission héraldique]] proposéiert gouf.}}<br> De Wope vu Biissen ass ofgeleet vun deem vun de fréieren Häre vu Biissen (''burelé d'argent et de gueules'') deen deem vun deene vun [[Esch-Sauer|Esch&nbsp;-&nbsp;Sauer]] gläicht, well si Nokomme vun där Famill waren. |-valign="top" |align="center"| [[Fichier:Coat of arms biwer luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Biwer|Biwer]]'''<br> ''D'or à la croix ancrée de gueules, au chef d'azur chargé de deux crosses d'abbé d'or, garnies d'argent, affrontées et posées en sautoir, liées par deux annelets entrelacés d'argent''.<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Juli]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. Oktober]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 1220 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985.}}<br> D'Feld mam Ankerkräiz ass aus dem Wope vun den Häre vu [[Berbuerg]] (''d'or à la croix ancrée de gueules'') vun deenen – vum [[11. Joerhonnert]] un – de gréissten Deel vum Territoire vun der haiteger Gemeng ofgehaangen huet. D'[[Bëschofsstaf|Bëschofsstief]] symboliséieren d'[[Abtei Iechternach|Abteie vun Iechternach]] a vun Tréier ([[Abtei Sankt Maximin Tréier|Sankt Maximin]]). D'Réng sinn aus dem Wope vun der ''Famill Wecker'' (och nach „Weckert“, „Wecquer“, oder „Vecquer“; ''d'azur à la fasce d'argent accompagnée en chef de deux annelets entrelacés du même et en pointe d'une étoile à six rais aussi d'argent''), vun deenen der e puer, ëm 1700, Häre vun Donven a Gréiwemaacher waren. |-valign="top" |align="center"| [[Fichier:Coat of arms bourscheid luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]'''<br> ''D'argent au château à cinq tours de gueules, posé sur une montagne de sinople chargé d'une coquille d'or, le château surmonté de trois feuilles de nénuphar, de gueules posées 2 et 1.'' <br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[2. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 945 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}<br>Dat sëlwer Feld mat de [[Waasserlilien]] staamt vun den Häre vu Buerschent (''d'argent à trois feuilles de nénuphar de gueules''). D'Buerg um Hiwwel symboliséiert d'[[Buerg Buerschent|Feudalbuerg vu Buerschent]] an d'gëlle Muschel kënnt aus dem Wope vun der beschtbekannter Famill vun de Häre vu Buerschent, der Famill [[Metternich (Famill)|Metternich]] (''d'argent a trois coquilles de sable''). |-valign="top" |align="center"| [[Fichier:Coat of arms bous luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Bous|Bous]]'''<br> ''Coupé d'argent à deux bâtons fleurdelisés de sable posés en sautoir chargées en abîme d'un lion de gueules, et de gueules à six molettes d'argent posées 3-2-1.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mäerz]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[23. Juli]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 788 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985.}} Déi éischt Grofe vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]], Nokommen aus dem Haus Lëtzebuerg, hunn e Wopen ''d'argent au lion de gueules'' gefouert. Am [[18. Joerhonnert]] sinn d'Rechter, déi zur Grofschaft gehéiert hunn, un eng adeleg Famill vu [[Metz]], d'Famill Maguin gefall (''de gueules à six molettes d'argent posées 3-2-1''). Déi berüümtst Häre vu Waldbriedemes waren aus der Famill Wiltheim (''d'argent à deux bâtons fleurdelisés de sable en sautoir, accompagnés de huit mouchetures d'hermine, trois en chef, trois en fasce et deux en points''). De Gemengewope vu Bous ass am Fong eng Kombinatioun vun deem vun der fréierer Famill vu Rëttgen, an der Famill Maguin, wat d'Wichtegkeet vu Rëttgen am Gemengenterritoire ënnersträicht. |} == C == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms colmar-berg luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]''' <br>''D'argent à l'aigle de sable accompagnée en chef, aux flancs et en pointe de cinq trèfles de sinople posés 2-2-1; au chef d'azur chargé d'une couronne grand-ducale d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Dezember]] [[1988]] <!--- [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 19.., Säit ... - -->Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983}} Am Feld vum Gemengewopen ass de Wope vun der Famill ''Berg'', mat den dräibliederege [[Kléiblat|Kléiblieder]] vun der Famill ''Heisgen''; de [[Chef (Heraldik)|Chef]] bezitt sech op d'groussherzoglech Residenz, souwuel duerch d'Kroun wéi och duerch säin [[Email (Heraldik)|Email]] (''azur'', blo) deen den Haaptemail vum Wope vum Haus ''Nassau'' ass (''d'azur billeté d'or au lion du même''). |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms contern luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Conter|Conter]]'''<br>''D'argent à la fasce ondée de gueules chargée de trois trangles également ondées d'or, ladite fasce accompagnée en chef d'une croix ancrée de gueules, en pointe d'une coquille de sable.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Juni]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 776 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985}}Den an dräi opgedeelte Wope bezitt sech op déi dräi Uertschafte vun der Gemeng: Conter, Mutfert / Méideng an Éiter. D'Ankerkräiz symboliséiert Conter a staamt aus dem Wope vun der jéngster Branche vun der [[Buerg Fiels|Famill]] [[Buerg Fiels|aus der Fiels]] (''d'argent à la croix ancrée de gueules'') zu där d'Uertschaft vu 1534 bis 1731 gehéiert huet. Déi gewellte ''Fasce'' bezitt sech op d'[[Sir (Baach)|Sir]], déi duerch d'Gemeng leeft an dat Rout a Gëllent erënnert un d'Famill Grandpré (''burelé d'or et de gueules''), déi éischt Häre vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]], deenen d'Uertschafte Mutfert, Méideng a Pläitreng fréier gehéiert hunn. D'[[Jakobsmuschel]] symboliséiert d'Uertschaft Éiter, déi laang Zäit der Famill [[Metternich (Famill)|Metternich]] gehéiert huet (''d'argent à trois coquilles de sable''). |} == D == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Blason ville lu Differdange (EschAlzette).svg|100px]] |'''[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]'''<br>''D'azur au lion d'or.'' {{small|[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] 6. Januar 1971 - Mémorial B 1971, Säit 166 - Projet: [[Robert Matagne]] 1970}} De Gemengewopen iwwerhëlt de Wope vun den fréieren Häre vun Déifferdeng a soll eng ''Brisure'' vun deene vun den Häre vun [[Zolwer]] sinn (''d'argent au lion de sable'') vun deenen – dem [[Jean-Christophe Blanchard|Blanchard]] no – déi Déifferdenger ofstamen sollen. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:LUX Dudelange COA.svg|100px]] |'''[[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]]'''<br> ''D'or au lion de sable.''<br> {{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xy]] [[19yx]] - -->[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[4. August]] [[1908]] - (net publizéiert) - Projet: [[Nicolas van Werveke]] 1908.}}<br> De Gemengewopen ass eng Variant vun deem vun der aler Famill vun Diddeleng (''d'argent au lion de gueules couronné d'or''). D'Gemengeverwaltung hat gefrot fir e Wopen « ''d'or au lion couronné de sable'' » däerfen ze féieren, well se geduecht hat, datt dat de Wope vun der Famill vun Diddeleng gewiescht wär. Vun ongeféier 1950 un hat d'Stad Diddeleng e Wope gebraucht mat enge Léiw mat gesplécktem Schwanz « ''passé en sautoir'' ». Dee Léiw stëmmt net mam offizielle Wopen iwwereneen an ass och onberechtegt. Dëse Léiw geet op eng falsch Behaaptung zeréck, no där all Léiwen zu Lëtzebuerg mat gesplécktem Schwanz « ''passé en sautoir'' » misste sinn. En änlech falsch Behaaptung ass, fir de Léiw « ''armé et lampassé de gueules'' » duerzestellen. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Blason Diekirch.svg|100px]] |'''[[Gemeng Dikrech|Dikrech]]'''<br> ''Burelé d'or et d'azur au lion couronné d'argent soutenu d'une tour de gueules maçonnée de sable mouvant de la pointe. L'écu timbré d'une couronne murale de trois tours de gueules maçonnée de sable.'' ''{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Juni]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[14. Juni]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 6052 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983.}}'' Den haitege Gemengewopen ass am Fong eng modern Versioun vun deem, deen zënter dem [[14. Joerhonnert]] vun der Stad an der vouerie franche <!--keng Anung wéi een dat iwwersetze soll…-->vun Dikrech gedroe gouf. Well keng Dokumenter iwwer den ale Wope méi ze fanne sinn, huet de Gemengerot decidéiert, de Wopen a senger moderner Form unzehuelen. De [[Sigel|Stadsigel]] aus dem 14. Joerhonnert huet e Feld mat sechs burelles, mat engem gekréinte Léiw mat engem einfache Schwanz, deen op engem Tuerm an der Basis steet ([[Faarf (Heraldik)|Faarwe]] sinn net bekannt). Déi éischt schrëftlech [[Blasonéierung]] seet: burelé dor et d'azur au lion d'argent armé et lampassé de gueules, posé sur un puits de gueules mouvant de la pointe. Wann « burelé » do steet amplaz vun « champ chargé de burelles » dann erkläert dat sech doduerch, datt d'Duerstellung vum burelé fréier zimmlech inkonsequent war; wat de Pëtz (puits) ugeet, sou ass dat warscheinlech eng falsch Interpretatioun vun engem Tuerm; den Text ernimmt keng Kroun. Am Ufank vum [[20. Joerhonnert]] gëtt d'Kroun nees ernimmt, awer ouni datt den Email spezifizéiert gëtt. Schlussendlech ass d'Versioun vum Wopen, déi ëm d'Mëtt vum 20. Joerhonnert opgedaucht ass an op deem de Léiw e gespléckte Schwanz en sautoir huet an d'Kroun rout ass, néierens dokumentéiert a och keng heraldesch Begrënnung huet. De moderne Wope baséiert deemno op den eelsten a warscheinlechsten Elementer; de beweeglechen Tuerm gouf gewielt fir eng besser Gesamtkompositioun z'erméiglechen. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms dippach luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Dippech|Dippech]]'''<br> ''De gueules au griffon d'or, à la bordure de sable chargée de huit socs de charrue d'or.'' {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juni]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. September]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1156 - Projet: [[Foni Tissen]] 1970.}} De ''Griffon'' ass aus dem Wope vun enger Famill vu „Betteng“ iwwerholl (''de gueules au griffon d'argent'', verschiddene Quellen no: ''de sable au griffon d'argent''), wpoubäi et net kloer ass, mat „Betteng“ d'Uertschaft [[Betteng op der Mess]] an der Gemeng Dippech gemengt ass. D'[[Plouschuer|Plouschueren]] erënneren un de landwirtschaftleche Charakter vun der Gemeng. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms dalheim luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Duelem|Duelem]]'''<br> ''Tranché de gueules à un monde d'or sommé d'une aigle romaine du même, et d'azur à deux bars adossés d'argent; à une crosse du même garnie d'or, posée en bande et brochant sur la partition.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. Abrëll]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 478 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983.}}<br>De Wope vun Duelem erzielt d'Vergaangenheet vun Duelem. Den Aadler op der Weltkugel erënnert un d'[[Réimescht Räich|Réimer]], déi hir Spueren do hannerlooss hunn. Déi zwéi [[Baarf|Baarwen]] kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Roussy-le-Bourg|Buerg-Rëttgen]] (''d'azur à deux bars adossés d'argent'') déi zu Duelem, Fëlschdref a Welfreng [[Vogt]] a Riichter gespillt hunn. Den Abtstaf erënnert drun datt d'[[Abtei Sankt Maximäin vun Tréier|Abtei Sankt-Maximäin]] vun Tréier eng Zäit am Besëtz vun den dräi Uertschafte war. |} == E == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms ell luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Ell|Ell]]'''<br> ''Burelé d'argent et d'azur à la bordure de sable, chargé en cœur d'un écusson de gueules au chevron d'argent accompagné en pointe d'une croix ancrée du même.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Dezember]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[16. Abrëll]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 636 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1984.}}<br> D'Gebitt vun der haiteger Gemeng huet fréier aus zwou Seigneurië bestanen: Kolpech an Ell, där hir Geschicht zur Gestaltung vum Gemengewopen bäigedroen huet. De ''Burrelé'' ass dee vun der Famill Lëtzebuerg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or''), déi déi ursprénglech Besëtzer vun de Lännereie waren, déi méi spéit zur Herrschaft Kolpech goufen. Gläichzäiteg erënnert de ''Burrelé'' un dee vun der Famill vun Useldeng (''burelé d'argent et de gueules''), déi eng Zäit laang d'Häre vu Kolpech waren. De schwaarze Bord weist op den Haaptemail vun de Wope vun engersäits der Famill vu Bergh hin (''de sable à la bande vivrée d'argent''), Häre vu Kolpech vum [[15. Joerhonnert|15.]] bis an d'[[17. Joerhonnert]], an anersäits der Famill Marchant vun Aansebuerg (''écartelé; aux I et IV d'argent au lion de sable armé et couronné dor, aux Il et III d'argent à une herse ara- toire de sable''), Häre vun Ell vun der Mëtt vum 17. Joerhonnert bis zum Enn vum [[Ancien Régime]]. D'Häerzschëld ass vum urspréngleche Wope vun de Famillje vu Kolpech (''d'argent à l'écusson de gueules'') a vun Ell (warscheinlech ''d'argent à l'écusson de gueules, au bâton d'azur en bande brochant''). De Wénkel staamt aus dem Wope vun der Famill vu [[Pfortzheim]] (''de sable au chevron d'argent accompagné en chef de deux étoiles à six rais d'argent, en pointe d'une main armée d'argent empoignant un feu de gueules''), Häre vu Kolpech um Enn vum Ancien Régime. D'Ankerkräiz erënnert schliisslech un d'Famill vu [[Sterpenich]] (''de gueules à la croix ancrée d'argent, chargé en chef d'un lambel à cing pendants d'azur''), warscheinlech d'Grënner vun der Herrschaft Ell, gradewéi un d'Famill vun [[Hondelange|Hondeleng]] (''ďor à la croix ancrée d'azur chargée en cœur d'une tête et col de lévrier d'argent colleté d'or'' (heiandsdo: ''de gueules'')), Häre vun Ell vum Enn vum 14. bis zum [[16. Joerhonnert]]. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms troisvierges luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]'''<br> ''D'or à la montagne à trois coupeaux, celui du milieu plus élevé, chargé d'une roue motrice de locomotive posée sur un rail, le tout d'argent, ladite montagne sommée d'une croix patriarcale de gueules ornée de sept besants d'argent, au chef de gueules chargé de trois vierges d'argent, rangées en fasce.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 945 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms esch sauer luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]'''<br> ''Écartelé aux I et IV d'argent au sanglier de sable défendu d'argent, langué de gueules, arrêté derrière le tronc d'un chêne de sinople, fruité d'or, le tout sur une terrasse de sinople; au II et III burelé d'argent et de gueules.'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms esch alzette luxbrg.png|100px]] |'''[[Esch-Uelzecht]]'''<br> ''D'argent à une tour de gueules ouverte et deux fois ajourée, à cinq crénaux, accostée de l'écusson des armes de l'ancien Duché de Luxembourg (burelé d'argent et d'azur de dix pièces, au lion de gueules, rampant, la queue fourchue, armé, lampassé et couronné d'or). Le pied de la tour est figuré par un terrain ondulé d'argent et d'azur.'' D'Stad Esch krut hire Wopen duerch e [[groussherzoglecht Reglement]] vum 11. Mee 1871 (Mémorial 1871, Säit 73). Si féiert de Wopen net geneesou wéi en am Text vum Gesetz fesgehalen ass. D'heraldesch Beschreiwung wier demno: ''Le pied ondé de cinq pièces d'azur et d'argent''. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms ettelbruck luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]'''<br> ''Écartelé: aux I et IV les armoiries nationales, aux II et III d'azur à un pont d'or sur une eau d'azur, en chef un caducée et deux gerbes de blé d'or, liées de gueules.''<br>{{small|[[Arrêté ministériel|A.M.]] [[24. Mäerz]] [[1953]] - Mémorial 1953, Säit 327}} |} == F == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms feulen luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Feelen|Feelen]]'''<br> ''D'argent au lévrier courant de sable accompagné de trois feuilles de nénuphar de gueules'' *.<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. September]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1143 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1963.}}<br><nowiki>*</nowiki>Am Originaltext steet wéinst engem Schreiffeeler ''gueule'' amplaz ''gueules.''<br>Den Hond am Wope kënnt aus dem Sigel vum Wëllem vu Feelen (''un chien braque accompagné de trois feuilles de nénuphar''). Déi Feelener Häre ware Vassalle vun de [[Buerschent]]er déi e Wope gefouert hunn mat der Beschreiwung:''D'argent à trois feuilles de nénuphar de gueules''. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms fischbach luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]'''<br> ''De sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés en chef d'une couronne grand-ducale d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[19. Juli]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. November]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1252 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982.}}<br>De Fëschbecher Wope kënnt aus deem vun den Häre vu Fëschbach (''de sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés en chef d'une croisette au pied fiché d'or''). Dat klengt Kräiz gouf duerch eng Kroun ersat, fir ze weisen datt d'Groussherzoglech Famill do eng Residenz huet. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms larochette luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Fiels|Fiels]]'''<br> ''De gueules à la tour d'argent maçonnée de sable, accostée de deux écussons d'or à la croix ancrée de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Juni]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 574 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1985.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms flaxweiler luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]'''<br> ''Parti d'or au lion de sable armé et lampassé de gueules, et de gueules à la clef d'argent contournée mise en pal, le panneton vers le haut, à la bordure partie de gueules et d'or chargée de cinq quintefeuilles en couleurs échangées, celle de la pointe de l'un en l'autre et brochant sur la partition.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mee]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. Oktober]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 1220 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1984.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms frisange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]]'''<br> ''Tiercé en pairle; à dextre d'azur à la demi-aigle d'argent, à senestre d'or à la demi-aigle de sable, au chef du même chargé de deux crosses d'abbé adossées mises en pal, mouvant de la partition, celle de dextre d'or, celle de senestre d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Mee]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. August]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1099; rectificatif Mémorial B 1982, Säit 368 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1981.}}<br> |} == G == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms garnich luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Garnech|Garnech]]'''<br> ''De gueules à la croix ancrée d'argent sumontée d'un lambel de cinq pendants d'azur, manteléd'un fascé d'argent et d'azur de huit pièces chargé en chef de deux portes de ville à trois tours de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. August]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 944 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms goesdorf luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]'''<br> ''D'or au chêne à quatre branches entrelacées de sinople, au chef de gueules chargé de six étoiles d'or posées 3-2-1.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Juli]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[27. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 680 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms grevenmacher luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]'''<br> ''Burelé d'argent et d'azur au lion de gueules, armé, lampassé et couronné d'or, la queue fourchue et passée en sautoir, à une clef d'argent posée en sautoir, à une clef d'argent posée en barre, le panneton en haut, brochant sur le tout. L'écu sommé d'une couronne murale de cinq tours au naturel, maçonné de sable.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Januar]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Mäerz]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 454 - Projet: Modern Versioun vum Wope vun der Stad zanter 14. Joerhonnert.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms grosbous luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Groussbus|Groussbus]]'''<br> ''Écartelé en sautoir: aux I et IV de gueules à la quintefeuille d'oeillet d'argent; aux II et III d'or au lion de gueules celui du II contourné.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[16. November]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Dezember]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 994 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}<br>D'Emailer vum Wopen, ''de gueules an d'or'' goufe vun de Wope vun de fréieren Herrschaften iwwerholl déi op iergendeng Manéier Besëtzer oder Rechter an der Gemeng haten. Dat waren d'Häre vu Wolz, Klierf, Meesebuerg a Beefort. |} == H == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms hobscheid luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Habscht|Habscht]]'''<br> ''Taillé de gueules et d'azur à la barre ondée d'argent brochante accompagnée en chef d'une couronne d'or et en pointe d'une fontaine d'argent.'' <br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Juli]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1143 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms heiderscheid luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Heischent|Heischent]]'''<br> ''Burelé d'argent et de gueules au sanglier rampant de sable, langué de gueules, défendu d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]]..... - Mémorial B 1989, Säit ? - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms heinerscheid luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Hengescht|Hengescht]]'''<br> ''Coupé de gueules et d'or, à la croix ancrée de l'un en l'autre, cantonnée en chef de deux merlettes affrontées d'argent, en pointe de deux tourteaux de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Dezember]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Abrëll]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 549 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1978.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms hesperange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Hesper|Hesper]]'''<br> ''Fascé d'or et d'Azur de six pièces à la bande de gueules brochante, accompagnée en chef d'une tour crénelée d'argent, maçonnée de sable, et en pointe d'une fleur de lis aussi d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[24. Januar]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. Februar]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 326 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms heffingen luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]'''<br> ''D'argent à une fasce vivrée de sable accompagnée en chef d'un lion passant du même, en pointe d'une croix ancrée de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Oktober]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Januar]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 206 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms hoscheid luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Houschent|Houschent]]'''<br> ''D'argent à la fasce vivrée de deux pointes de gueles, accompgnée de trois feuilles de nénuphar du même, deux en chef, une en pointe, celles du chef accostant une étoile à six rais de sable.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. Juni]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 752 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms hosingen luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Housen|Housen]]'''<br> ''De gueules au sautoir d'or, accosté de deux merlettes affrontées d'argent, à la houlette en forme de crosse au naturel brochant en pal mouvant de la pointe.''.<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]]... - Mémorial B 1989, Säit ? - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] a [[Marcel Lenertz]] 1988.}} |} == I == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms echternach luxbrg.svg|100px]] |'''[[Iechternach]]'''<br>''D'argent à l'aigle de sable, l'écu timbré d'une couronne d'or.'' {{small|De Wope gëtt schonn zënter dem Mëttelalter gefouert; et ass eng Variant aus dem [[Armorial général de France]] aus dem [[17. Joerhonnert]] (''l'aigle lampassée de gueules''). De Wope gouf den 10. November 1818 vum hollännesche „Hoge Raad van Adel“ an duerno mat engem belschen „Arrêté royal“ vum 31. Dezember 1838 confirméiert (béid net publizéiert). De Createur vum Wopen ass net bekannt.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms ermsdorf luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Iermsdref|Iermsdref]]'''<br>''Burelé d'or et d'azur à la croix ancrée de gueules, chargée d'une croix alésée d'argent et accompagnée de trois fleurs de lis de sable, deux en chef, une en pointe.'' De Wopen ass zesummegesat aus de Wope vun den Härschaften déi Meeschter iwwer d'Dierfer aus der Gemeng waren. Déi gëllen a blo Sträife sinn aus dem Wope vun der Vogtei vun [[Dikrech]] zu där Iermsduerf gehéiert huet, d'Ankerkräiz, kënnt aus dem Wope vun den Hären aus der [[Gemeng Fiels|Fiels]], zu där Steeën gehéiert huet, dat sëlwer Kräiz ass vun der [[Abtei Iechternach]], zu där Eppelduerf gehéiert huet, an déi dräi Lilie sinn aus dem Wope vun den Häre vu [[Folkendeng]].<br>{{small|[[Gemeng Iermsdref|D.C.]] [[9. September]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 574 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms erpeldange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng]]'''<br>''Écartelé en sautoir: aux I et IV de gueules à une étoile à sept rais d'or; aux II et III d'argent au tourteau de sable.''<br>{{small|[[Gemeng Ierpeldeng|D.C.]] [[7. Februar]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. September]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1100 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1978.}} |} == J == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms junglinster luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]'''<br>''D'argent à deux pals de gueules, à la croix tréflée de sable brochant sur le tout.''<br>[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Oktober]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[11. Dezember]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 1033 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983 |} == K == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms koerich luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Käerch|Käerch]]'''<br>''De gueules à une bande d'argent chargée de deux cotices de sable, accompagnée de deux lions d'argent; au chef d'argent fretté de sable.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[14. Mee]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[27. Juli]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 866 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980.}}<br> De Wope vun der Gemeng kënnt vun de Schëlter vun den zwou Seigneurerien, déi et zu Käerch gouf, an zwar déi vum [[Schlass Käerch|Gréiweschlass]], ''(de gueules au chef d'argent fretté de sable)'', an déi vum [[Fockeschlass]], ''(de gueules à trois lionceaux d'argent, à la cotice de sable brochant,)''. Den Numm vum Fockeschlass koum vun der Famill ''Fock de Hubingen'' déi de Wopen ''de sable à la bande coticée d'argent'' gefouert huet. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms kayl luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Keel|Keel]]'''<br>''D'or au griffon de sable, armé et lampassé de gueules.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Januar 1900 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000 - Projet: [[XY]] 1900.}}<br> |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms clemency luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Kënzeg|Kënzeg]]'''<br> ''D'argent à deux barbeaux adossés d'azur, accompagnés de quatre croisettes recroisettées au pied fiché de gueules; au chef d'azur chargé d'une porte a trois tours d'argent.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Oktober]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 944 - Projet: [[Robert Matagne]] 1982.}} D'Feld vum Schëld ass vum Wope vun de fréieren Häre vu Kënzeg (''d'argent a deux barbeaux adossés d'azur, cantonnés de quatre croisettes recroisettées au pied fiche de gueules''), och wann e puer Auteure mengen, d'Kräizer wären e ''Semis'' <!--(net sécher wat domat gemengt ass)--> gewiescht. De Kapp bezitt sech op d'Probstei Lëtzebuerg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or, accosté de deux portes de ville ouvertes à trois tours aussi de gueules''), zu där den Territoire vun der Gemeng fréier gehéiert huet. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms kehlen luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Kielen|Kielen]]'''<br>''Burelé d'argent et d'azur de dix pièces au lion de sable armé, lampassé et couronné d'or, tenant de ses pattes une crosse d'abbé d'or posée en pal.'' {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Januar 1900 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000 - Projet: [[XY]] 1900.}} |- valign=top |align=center |[[Fichier:Coat wilwerwiltz.svg|100px]] <br> [[Fichier:Coat of arms kautenbach luxbrg.png|100px]] | '''[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]'''<br>Wope vun der fréierer [[Gemeng Wëlwerwolz]]:<br> ''De gueules à la croix alésée, recerclée en chef et en pointe, pattée aux flancs, cantonnée de quatres étoiles à cinq rais du même; au chef d'or au lion issant de sable''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 752 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}<br> Wope vun der fréierer [[Gemeng Kautebaach]]:<br>''D'or à la hache d'armes en pal de gueules, accostée de deux poissons adossés de sable, au chef échiqueté d'argent et de gueules''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Abrëll]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Abrëll]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 510 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}} |- valign=top |align="center"|[[Fichier:Coat of arms clervaux luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Klierf|Klierf]]'''<br>''De gueules a chef d'or chargé de trois merles de sable becqués et membrés de gueules, rangés en fasce.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 30. Mee 1896 - Mémorial B 1896, Säit 338 - Projet: ''Auteur net bekannt''}}<br> De Wope staamt, virun allem wéinst dem Ëmdréie vun den [[Faarf (Heraldik)|Haaptemailer]], vun deem vun der aler Famill vu Klierf of (''d'or au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent''), enger Famill déi vun där vu Meesebuerg ofstaamt, déi fir hiren Deel, selwer vun där vu Wiltz ofstaamt (''d'or au chef de gueules''). |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms consdorf luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]''' ''Parti de gueules et d'or à l'orle brochant de cinq étoiles aboutées, parti d'argent et de sable.'' {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Juli 1986 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Juli]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 788 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986.}} D'Haaptemailer vum Wopen, rout a gëllen, erënneren un déi vum Wope vun den Hären vu Beefort (''d'or au chef de gueules chargé d'un lambel à cing pendants d'argent à l'ancienne''); déi fënnef Stäre representéieren déi fënnef Uertschafte vun der Gemeng. Den an zwee gedeelte Stärebord bezitt sech op d'Faarwe vun de Kleeder vun de Benediktiner. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms consthum luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Konstem]]''' ''Coupé, en chef de gueules à la croix recerclée d'or accosté de deux poissons adossés d'argent, en pointe fascé d'or et d'azur.'' {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 21. Dezember 1983 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}} D'Uertschaft Konstem huet am [[13. Joerhonnert]] der Famill vun [[Ouren]] (''de gueules à la croix recercelée d'or'') a méi spéit der Famill vu ''[[Pëtten|Pittange]]'' (''de gueules à la croix ancrée d'or''); béid Familljen hu bal séi selwecht Wope gefouert. Holztem huet fir d'éischt der Famill vu [[Roudemaacher]] (''fascé d'or et d'azur'') an duerno der Famill vu [[Fëschbech (Miersch)|Fëschbech]] (''de sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés au point du chef par une croisette au pied fiché d'or''). De Gemengewope setzt sech haaptsächlech aus den Elementer vun de Wope vun de verschiddene [[Seigneurie|Seigneurien]] zesummen. Do dernieft weist d'Opdeelung drop hin, datt d'Gemeng aus zwou Uertschafte bestanen huet. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Blason ville lu Kopstal (Luxembourg).svg|100px]] |'''[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]'''<br>''Parti d'argent et de sinople à la branche d'osier feuillée de quatre pièces fleurie également de quatre pièces d'or mise en pal et brochant sur la partition.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Januar 1900 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000 - Projet: [[XY]] 1900.}} |} == L == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms leudelange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Leideleng|Leideleng]]'''<br> ''D'Or à l'ours de sable au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent.'' <br>[https://web.archive.org/web/20110212025124/http://www.leudelange.lu/la-commune-se-presente/armoiries-wappen Lokalhistoresch Ausso vum Leidelenger Wopen] |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms lenningen luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]'''<br>''Écartelé d'or et d'argent à la croix de gueules brochant, cantonnée des pièces d'une croix ancrée déjointe du même''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Oktober]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[10. Oktober]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 842 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1988}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms lintgen luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]'''<br>''Coupé ondé; en chef d'or à deux étoiles à huit rais de gueules posée en fasce, en pointe d'azur à la croix pattée et alésée d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Abrëll]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[24. Mee]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 578 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1981 }}. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Blason ville lu Luxembourg-ville.svg|100px]] |'''[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]'''<br>''D'argent à cinq burelles d'azur au lion de gueules couronné d'or brochant, l'écu timbré d'une couronne d'or.'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms lorentzweiler luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]'''<br>''Taillé de gueules et d'or à un gril de mêmes et de l'un en l'autre posé en barre, accompagnée en chef d'une main jurante apaumée d'argent et en pointe d'un ours passant de sable sellé de gueules''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mee]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Oktober]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1100 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1978}} |} == M == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |- valign="top" |align="center" |[[Fichier:Blason ville lu Marnach (Luxembourg).svg|110x110px]] |'''[[Maarnech]]''' ''Coupé sapiné d'azur et d'or: au 1er deux fleurs de genêt en naturel posées en fasce, au 2e un flambeau allumé au naturel posé en pal.'' {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 20. Mäerz 1954 - [[Arrêté Grand-Ducal|A.G-D.]] [[27. November]] [[1954]] - Projet: [[Louis Wirion]], am Optrag vum Max Marnach vu [[Viersen]] (Nordrhein-Westfalen).}} De Createur vum Wope gëtt follgend Erklärung: „Vu blo op giel, am Dänneschnëtt gedeelt, mat zwou gëllene [[Biesemgënz|Gënzebléien]] am Kapp an enger brennender Fackel, vertikal positionéiert, am Fouss. Den Dänneschnëtt ass eng heraldesch Innovatioun, déi ech viru Kuerzem an nei gepräägte finnesche Wope gesinn hunn. Nieft der [[Eechen|Eech]] ass d'[[Fiichten|Dänn]] den typesche Bam vum Éislek. (…) D'Fakel déi brennt ass d'Krichsfakel, déi dat schéint Duerf wärend der [[Ardennenoffensiv]] am [[Zweete Weltkrich]] verwüüst huet. Se kann och als Fakel vum Fortschrëtt a vum Neesopbau interpretéiert ginn. Dat Blot vum Kapp, op deem dGënzebléien liichten, representéiert de Fréijoershimmel zum Zäitpunkt vun der Gënzebléi. D'Gold vum Fouss ass d'Faarf vun den zeidegen [[Éi|Éien]] am Karschnatz.“ |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms mertert luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]'''<br>''D'azur au griffon rampant coupé d'argent et de gueules.'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms mertzig luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Mäerzeg|Mäerzeg]]'''<br>''D'azur à la bande vivrée d'argent, au flanc senestre l'aigle romaine au chef d'or chargé de trois pics à pointe "grain d'orge" de sable.''<br>{{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xx]] [[19xx]] - -->[[Arrêté ministériel|A.M.]] [[25. Mee]] [[1960]] - Mémorial B 1961, Säit 528 - Projet: P. Gilson 1960}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms mamer luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Mamer|Mamer]]'''<br>''D'azur à la façade de temple antique à quatre colonnes d'or, au chef du même chargé d'une roue d'azur entre deux crampons de gueule''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. August]] [[1979]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[12. Oktober]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 1030 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1979}}<br>D'Haaptfaarwe sinn aus dem Wope vun den Häre vu Miersch (Gold mat blo gesträift), den Tempel ass dra fir drun z'erënneren datt an der Réimerzäit e grousst Duerf do stoung, vun deem Iwwerreschter fonnt gi sinn, d'Rad kënnt aus dem Wope vun der bekannter humanistescher Famill Mameranus déi vu Mamer war, déi zwéi rout Kreep kommen aus dem Wope vun der aristokratescher Famill, déi och den Numm Mamer hat. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms manternach luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Manternach|Manternach]]'''<br>''Écartelé d'or et d'azur à la croix ancrée écartelée de gueules et d'argent, brochant.'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms medernach luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Miedernach|Miedernach]]''' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms mersch luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Miersch|Miersch]]'''<br>''Fascé d'or et d'azur, la fasce du chef chargée à dextre d'une molette de sable, à la bordure de gueules''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Oktober]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. November]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1234 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms mompach luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Mompech|Mompech]]'''<br>''Écartelé: aux I et IV bandé d'or et d'azur de six pièces à la croix ancrée de gueules brochante; aux II et III d'argent au lion de sable armé et lampassé de gueules.'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms mondercange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Monnerech|Monnerech]]'''<br>''Coupé d'or et d'argent, à la fasce de gueules brochant, accompagné en chef d'une rose à six feuilles de gueules entre deux étoiles du même, en pointe d'une porte ouverte du même.'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms mondorf les bains luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Munneref|Munneref]]'''<br>''D'or au sautoir de gueules cantonné de quatre quintefeuilles de gueules, feuillées et boutonnées de sable.'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Blason ville lux Munshausen.svg|100px]] |'''[[Gemeng Munzen|Munzen]]''' |} == N == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms neunhausen luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Néngsen|Néngsen]]'''<br>''Burelé d'argent et de gueules au chardon de sinople fleuri de gueulesbrochant en pal.'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms niederanven luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]'''<br>''Parti de gueules au tilleul feuillé, fruité et arraché d'or, et d'azur au casque romain d'argent brochant sur une crosse d'or posée en barre; au chef d'or chargé d'une quintefeuille de gueules boutonnée d'argent brochant sur deux bâtons fleurdelisés de sable posés en sautoir.'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Blason ville lux Bascharage.svg|100px]] |'''[[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]]'''<br>''De gueules à la croix ancrée d'argent chargée en chef d'un lambel de cinq pendants d'azur'' {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] ? - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. Juli]] [[1969]] - Mémorial B 1969, Säit 672 - Projet: [[Antoine May]] 1969.}}<br>De Wope vun Nidderkäerjeng entsprécht genee deem vum Raoul vu Sterpenich (''De gueules à la croix ancrée d'argent, chargé en chef d'un lambel de cinq pendants d'azur''), deen zesumme mam Grof [[Heinrich V. vu Lëtzebuerg]] Här vu [[Nidderkäerjeng|Käerjeng]] a vu [[Lénger]] war, a soumat Coauteur vum [[Fräiheetsbréif]] vum 4. Abrëll 1281. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms nommern luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Noumer|Noumer]]'''<br>''Burelé d'or et d'azur de dix pièces à la croix ancrée de gueules brochante, au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent.'' |} == P == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms petange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]'''<br>''Coupé; en chef d'azur àa deux bars adossés d'or, cantonnés de quatres croisettes recroisettées au pied fiché du même; en pointe de gueules au lion d'or; à la fasce bretessée d'argent brochant sur la partition.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[21. Mee]] [[1976]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. November]] [[1976]] - Mémorial B 1976, Säit 1425 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1976.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms putscheid luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]'''<br>''Écartelé de gueules et d'azur à la croix d'or brochant, surchargée d'une croix ancrée de gueules cantonnée aux I et IV d'un écusson d'argent, aux II et III d'une croisette recroisettée au pied fiché d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[2. Juni]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 574 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms préizerdaul luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]''' (virun 2001: '''Gemeng Biebereg''')<br>''D'or à la fasce ondée de gueules accompagnée de trois étoiles du même et d'une fleur de lis d'azur au point du chef.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mäerz]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[2. Juli]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 941 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}} Fréier huet den Territoire vun der haiteger Gemeng gréisstendeels der Famill vun [[Iewerleng]] gehéiert (''d'azur a la fasce d'argent accompagnée de deux étoiles à six rais d'or, une en chef, une en pointe''); dat erkläert, firwat de Gemengewope vum Wope vun Iewerleng inspiréiert ass. Déi rout Well bezitt sech op d'[[Routbaach (Baach)|Routbaach]] déi duerch de Préizer Dall leeft. D'[[Lilien|Fleur-de-lis]], Emblem vun der [[Jongfra Maria]], symboliséiert d'Uertschaft Biebereg, Zentrum vun engem Mariekult, iwwerdeems déi dräi Stären, obwuel s'un déi vun der Famill Iewerleng erënneren, déi dräi aner Uertschafte vun der Gemeng representéieren: Platen, Proz a Rëmerech). |} == R == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms rambrouch luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]'''<br>''De sable, à la quintefeuille feuillée d'or, chapé d'or à deux losanges de sable, au chef d'azur à la perle en poire d'argent sertie et annelée d'or, accosté de deux croisettes d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Mäerz]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Mee]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 821 - Projet: 1981 [[Jean-Claude Loutsch]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms reckange sur mess luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]]'''<br>''Tranché d'argent et de sable par une bande ondée et coticés d'azur et d'argent de quatre pièces, accompagnée en chef de trois merlettes de sable posées 2,1 et en pointe d'une croix ancrée d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[25. September]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1144 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980}}<br>Am Wope sinn d'Emailer vun den dräi Hären déi jeeweils eng Zäit Meeschter zu Reckeng waren, an zwar déi Lampecher ''[de sable à la croix ancrée d'or]'', déi Reckener ''[de sable à bande d'argent]'' an déi Wickrenger ''[d'argent à tois merlettes de sable]''. Um Kapp gouf de Wope vun de Wickrenger iwwerholl an op der Spëtzt dee vun de Lampecher. Déi blo queesch Well symboliséiert d'[[Mess]] déi duerch d'Gemeng leeft. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Blason Redange-Sur-Attert.svg|100px]] |'''[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]'''<br>''Burelé d'argent et de gueules à la bande d'azur brochant, chargée de trois étoiles à six rais d'or.'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms remich luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Réimech|Réimech]]'''<br>''D'argent à cinq burelles d'azur au lion de gueules couronné d'or brochant sur le tout.'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms reisdorf luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]'''<br>''Burelé-ondé d'or et d'azur de dix pièces à la croix tréflée et vidée de gueules brochant en abîme''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. August]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 376 - Projet: 1982 [[Marcel Lenertz]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms roeser luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Réiser|Réiser]]'''<br>''Gironné d'or et d'azur de douze pièces, à lécusson de gueules chargé de trois feuilles de nenuphar d'orposées 2 et 1, brochant sur le tout.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. August]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 376 - Projet: 1982 [[Marcel Lenertz]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms Rumelange Luxembourg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Rëmeleng|Rëmeleng]]'''<br>''D'argent au mineur ayant une lampe et un pioche de mineur, au naturel.''<br>{{small| [[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[8. Juli]] [[1909]] <!--- Mémorial xx, Säit xx ---> Projet: 1908 [[Nicolas van Werveke]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms rosport luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Rouspert|Rouspert]]'''<br>''Coupé-ondé de gueules et d'azur à trois crosses d'abbé d'or, deux affrontées et passées en sautoir, la troisième renversée et mise en pal; à la croix ancrée d'argent en abîme brochant sur le tout.'' |} == S == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms sandweiler luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]'''<br>''Burelé d'or et de gueules de dix pièces à la croix de sable brochant, la traverse chargée d'un quadriréacteur de front.'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms schifflange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]'''<br>''D'or à la bande de gueules, chargée de trois moufles senestres d'argent appaumées, posées dans le sens de la bande''<br>{{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xxx]] [[19xx]] - -->[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[12. Mäerz]] [[1975]] - Mémorial B 1975, Säit 374<!-- - Projet: 19xx [[xxx]]-->}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Schengen Coat of Arms.svg|100px]] |'''[[Gemeng Schengen|Schengen]]'''<br>''Parti d'azur à trois étoiles à cinq rais d'or ordonnés en triangle et d'un burelé d'argent et d'azur au lion de gueules, armé, couronné et lampassé d'or, la queue fourchue et passée en sautoir; le tout enté en pointe d'or à la grappe de vigne tigée de sinople'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms schuttrange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]'''<br>''Parti de gueules au lion d'or et d'azur à la rose d'argent; au chef d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Mäerz]] [[1977]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[20. September]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1009 - Projet: Gemengerot 1977}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms schieren luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Schieren|Schieren]]'''<br> ''Coupé d'argent et d'or, à la fasce ondée d'azur brochant sur la partition, accompagnée en chef d'un arbre arraché de sinople accosté de deux fleurs de lis de sable, en pointe d'une croix ancrée de gueules''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Dezember]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Januar]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 365 - Projet: 1985 [[Marcel Lenertz]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms saeul luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Sëll|Sëll]]'''<br> ''Écartelé en sautoir, aux I et IV d'argent à deux fasces de gueules, au II de gueules à la croix ancrée d'argent, au III de gueules à la croix ancrée d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[24. Abrëll]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Juni]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 862 - Projet: 1985 [[Jean-Claude Loutsch]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms septfontaines luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Simmer|Simmer]]'''<br>''Taillé de gueules et d'azur à la barre ondée d'argent brochante accompagnée en chef d'une couronne d'or et en pointe d'une fontaine d'argent.'' <br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Juli]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1143 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms stadtbredimus luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]]'''<br>''D'or à deux portes d'écluses entr'ouvertes de sable, sur une terrasse ondée d'azur et d'argent de cinq pièces, au chef de gueules chargé de trois ceps fruités sur échalas, le tout d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Abrëll]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Oktober]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 759 - Projet: 1965 [[Robert Matagne]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Blason ville lux Lac-de-la-Haute-Sûre.svg|100px]] |'''[[Stauséigemeng]]'''<br>''Tiercé au fasce de gueules, d'or à quatre bandes de sable et d'azur au brochet en fasce d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[16. Mee]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Juni]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 602 - Projet: 1987 [[Jean-Claude Loutsch]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms steinsel luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Steesel|Steesel]]'''<br>''Coupé d'argent à une porte de ville ouverte à trois tours de gueules, l'ouverture de la porte chargée d'une anille de sable, et de gueules à trois lions d'argent posés 2 et 1''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[6. Juni]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Juli]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 960 - Projet: 1983 [[Marcel Lenertz]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms steinfort luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Stengefort|Stengefort]]'''<br>''De gueules à la tour crénélée ouverte, accostée aux flancs de trois tourelles décroissantes en hauteur et en largeur, posées sur un perron, le tour d'or, soutenu d'une terrasse ondée d'azur chargée d'une trangle aussi ondée d'argent, la tour accostée en chef de deux croix ancrées d'argent''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Dezember]] [[1988]]<!-- - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. August]] [[1981]]--> - Mémorial B 1989<!--, Säit 1032 - --> - Projet: 1988 [[Marcel Lenertz]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms strassen luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Stroossen|Stroossen]]'''<br>''De gueules à cinq pals d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[14. Oktober]] [[1976]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Dezember]] [[1976]] - Mémorial B 1976, Säit 1474<!--- Projet: [[xxx]]-->}}<br>De Wope vu Stroossen geet op de Jang vu Stroossen (ëm 1411) zeréck<ref>https://www.strassen.lu/citoyens-residents/historique</ref> |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms sanem luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Suessem|Suessem]]'''<br>''Parti: au I d'or au lion contourné de sable, armé et lampassé de gueules, la queue fourchue et passée en sautoir; au II d'argent au lion de sable, armé et lampassé de gueules; l'écu à la bordure de gueules, alternativement chargée de quatre roues dentées d'or et de quatre socs de charrue d'argent''<br>{{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] - -->[[Arrêté grand-ducal|A.GD.]] [[31. Juli]] [[1970]] - Mémorial B 1970, Säit 1390 - Projet: 1967 [[Jean-Claude Loutsch]]}} |} == T == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms tandel luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Tandel|Tandel]]'''<br>''De gueules à l'écusson d'argent chargé d'une tour ouverte de gueules et accompagnée de trois merlettes d'argent, deux en chef et une en pointe''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] Baastenduerf [[30. Juni]] [[2005]]; Furen [[15. Juli]] [[2005]]; Fusiounsgemeng [[29. November]] [[2005]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. August]] [[2005]] - <!--Mémorial B xx, Säit xx - -->Projet: R. Klein 2005}}<br>Am Kader vun der Gemengefusioun gouf fir déi nei Gemeng Tandel en neie Wopen entworf. Vu véier Projeten déi d'''Commission héraldique'' proposéiert hat, gouf de Projet N°2 zeréckbehalen. De Wope vun der Gemeng Tandel setzt sech zesummen aus Elementer vun de Wope vun de fréiere Gemenge Baastenduerf (''chargé d'une tour ouverte de gueules'') a Furen (''d'argent accompagné en chef de deux merlettes affrontées du même''). D'Emailer sinn d'Haaptemailer vun den zwéi Wopen. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms tuntange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Tënten|Tënten]]''' |} == U == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms useldange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Useldeng|Useldeng]]'''<br> |} == V == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Blason de Vianden.svg|100px]] |'''[[Gemeng Veianen|Veianen]]'''<br>''De gueules à la fasce d'argent''<br>{{small|Édit royal (Frankräich): 01.11.1696}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Blason ville lux Vichten.svg|100px]] |'''[[Gemeng Viichten|Viichten]]'''<br>''Burelé d'argent et de gueules au pal d'or chargé d'une bande de gueules, ledit pal accosté de deux étoiles à six rais d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[8. Dezember]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Januar]] [[1987]] - Mémorial B 1987, Säit 251 - Projet: 1986 [[Marcel Lenertz]]}} |} == W == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms weiswampach luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]'''<br>''D'azur à la bande vivrée d'or, accompagnée en chef d'un lion du même, armé et lampassé du gueules, en pointe d'un cor d'or virolé de gueules''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Juni]] [[1979]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[20. Juli]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 908 - Projet: 1979 [[Jean-Claude Loutsch]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms wahl luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Wal|Wal]]'''<br>''Écartelé, au I et IV burelé d'argent et d'azur, au lion de gueules armé et lampassé d'or brochant, aux II et III burelé d'argent et de gueules. À la croix de sable brochant sur l'écartelé, chargée en abîme d'une croix tréflée d'or ornée de cinq rubis de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms waldbillig luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]'''<br>''D'or à la croix ancrée de gueules, au chef du même chargé d'un masque de renard d'or accosté de deux anilles d'argent''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[13. Juni]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 584 - Projet: 1983 [[Marcel Lenertz]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms waldbredimus luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]]''' <br>''D'argent à deux sceptres doublement fleurdelisés de sable posés en sautoir, à la croix de gueueles brochant chargés d'une croix ancrée d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[2. Mäerz]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Juni]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 722 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1981}}<br>De Wopen ass a véier gedeelt well d'Gemeng fréier zum Besëtz vu véier Kléischter gehéiert huet an zwar [[Abtei Sankt Maximin Tréier|Sankt Maximin vun Tréier]], [[Märjendaller Klouschter|Mäjendall]], [[Abtei Neimënster|Mënster]] a [[Bouneweger Klouschter|Bouneweg]]. Dat ''gëllent Ankerkräiz op rout'' kënnt aus de Wope vun den Häre vu [[Buerschent]] a vu [[Pëtten]] déi Geriichtshären zu Waldbriedemes waren. Déi gekräizt Zepteren kommen aus dem Wope vun der [[Jean de Wiltheim|Famill de Wiltheim]] där déi verschidden Uertschaften an der Gemeng gehéiert hunn. D'Gemeng Waldbriedemes huet zu den éischte Gemenge gehéiert déi am Ufank vum [[19. Joerhonnert]] gegrënnt goufen. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms walferdange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Walfer|Walfer]]''' <br>''D'or au renard rampant de gueules tenant de ses pattes de devant une flèche du même posée en pal, accompagné de sept billettes aussi de gueules posées en orle aux flancs et en pointe, au chef, d'azur à la porte de trois tours ouverte d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. November]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Mäerz]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 454 - Projet: 1983 [[Jean-Claude Loutsch]]}}. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms winseler luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]'''<br> ''D'argent à l'aigle de sable, armé, bequée et languée de gueules, au chef du même chargé de trois losanges d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[23. September]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[30. Oktober]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1244 - Projet: 1981 [[Jean-Claude Loutsch]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms weiler la tour luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]]'''<br>''D'or à la fasce ondée d'azur à la tour de gueules couverte d'azur, ouverte et ajourée d'argent, brochant, chapé d'un fascé d'or et d'azur; au chevron de gueules chargé de trois fleurs de lis d'argent brochant sur la partition''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[26. Mäerz]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Mee]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 821 - Projet: 1981 [[Marcel Lenertz]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms wellenstein luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Welleschten|Welleschten]]''' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms wincrange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]'''<br>''D'or à la colonne à perron surmontée d'une globe sommé d'une croix, le tout de sable, au chef de gueules au cor contourné d'or accosté de deux fleurs de lis d'argent''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Juli]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[23. August]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 840 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms wiltz luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Wolz|Wolz]]''' ''Ecartelé, au Ier, burelé d'argent et d'azur de dix pièces à un lion rampant de gueules, couronné, lampassé et armé d'or; au IIe, de gueules à un caducée d'argent posé en bande; au IIIe, de gueules à une ancre d'argent posée en bande; au IVe, d'azur à une ruche d'or et des abeilles volantes du même. L'écu sommé d'une couronne d'or de huit fleurons, dont cinq seulement sont visibles.'' {{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] ---> [[Arrêté Grand-Ducal|A.G-D.]] [[1. August]] [[1951]] - Mémorial B 1951, Säit 1129 - Projet: 1950 [[Louis Wirion]]}} De Beiekuerf symboliséiert d'Industrie, den Äskulapstaf steet fir d'Unitéit an den Anker fir den Handel. De Léiw symboliséiert d'Zougehéieregkeet vun der Gemeng zum Groussherzogtum. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms wormeldange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]'''<br>''Parti d'or et de sinople à deux pampres fruités, feuillés et vrillés de l'un en l'autre; à la clef de gueules, le panneton en haut à senestre, brochant en pal sur la partition''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Mäerz]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 575 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985 }} |} == Kuckt och == *[[Wope vu Lëtzebuerg]] ==Literatur== * [[Jean-Claude Loutsch]], [[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]], ''Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg'', Lëtzebuerg, Ed. [[Jean-Albert Fisch]], ISBN 2-87969-000-5, 1989, [https://www.a-z.lu/discovery/fulldisplay?docid=alma990000506420107251&context=L&vid=352LUX_BIBNET_NETWORK:BIBNET_UNION&search_scope=DN_and_CI&tab=DiscoveryNetwork&lang=fr&lang=fr bibnet] == Um Spaweck == {{Commonscat|Titel=Wope vun de Lëtzebuerger Gemengen}} * [http://wiesel.lu/heraldik/wappensammlung/etat/luxembourg/communes/ Privat Heraldik-Säit iwwer ë. a. de Wope vun e de Lëtzebuerger Gemengen] * [https://www.heraldry-wiki.com/wiki/Luxembourg Säit mat de Lëtzebuerger nationalen a kommunale Wopen] * Diana Hoffmann: [https://www.wort.lu/luxemburg/zwischen-identitaet-zwang-und-angeberei/923450.html "Geschichte der Gemeindewappen: Zwischen Identität, Zwang und Angeberei."] wort.lu, 31.12.2017, [https://web.archive.org/web/20180122211626/https://www.wort.lu/de/lokales/geschichte-der-gemeindewappen-zwischen-identitaet-zwang-und-angeberei-5a43731fc1097cee25b7ae20 Archivéiert Versioun] {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg| Wopen]] [[Kategorie:Heraldik|Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Lëtzebuerger Wopen]] lckj68zxrfb3zovs1bo782jq9s7x8vj 2681686 2681680 2026-06-14T16:38:23Z GilPeBot 65660 png → svg (via JWB) 2681686 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}} Dës '''Lëscht vun de Lëtzebuerger Wopen''' ass en Deel vun de [[Wikipedia:Referenztabellen|Referenztabellen]]. An dëser '''Lëscht vun de Lëtzebuerger Wope''' fannt Dir Biller vun de Wopen aus dem Lëtzebuerger Land, déi dir bei de respektive Gemengenartikelen oder anere benotze kënnt. Verschiddener sinn déi vu Gemengen, déi mat anere fusionéiert hunn. Dacks gëtt et nach keen offiziellen neie Wope vun der fusionéierter Gemeng, soudatt deen ale provisoresch weiderbesteet. '''Bemierkung''' D'Duerstellung vun de Wopen ass eventuell anescht wéi déi, déi vum Proprietär vum Wopen (Gemeng, Regierung oder Organisatioun) benotzt gëtt. Se goufen op Basis vun der [[Blasonéierung]] gezeechent, déi – als schrëftlech Beschreiwung – net ënnert d'[[Auteursrecht|Auteursrechter]] falen. All Duerstellung déi der Blasonéierung entsprécht, gëllt als [[Heraldik|heraldesch]] korrekt. Sou kann et méi ënnerschiddlech kënschtleresch Interpretatioune vum selwechte Wope ginn. Déi offiziell Versioun, déi vum Proprietär vum Wope benotzt gëtt, ass méiglecherweis duerch de Copyright geschützt a kann an deem Fall hei net benotzt ginn. {{AbcIndex}} == B == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"| vun der Gemeng a Beschreiwung |- valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms bastendorf luxbrg.png|100px]] | '''[[Gemeng Baastenduerf|Baastenduerf]]'''<br> ''De gueules à l'écusson d'argent chargé ď'une tour ouverte de gueules et accompagnée de trois fleurs de lis d'or.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 24. September 1986 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] 16. Oktober 1986 - Mémorial B 1986, Säit 1375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1986}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms berdorf luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]'''<br> ''D'or à la croix fleurdelisée de gueules accostée en chef de deux béquilles de Saint Antoine du même et accompagné en pointe d'un pont de trois arches de sable mouvant des flancs posé sur une rivière d'azur mouvant de la pointe.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 1989 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983}}<br> D'Haaptemailer vum Wopen (rout a gëllen) sinn déi vun den Häre vu [[Beefort]], an d'Kräiz mat de Liliespëtze symboliséiert d'[[Abtei Iechternach]]. Bäerdref selwer gëtt duerch d'Krätsche vum Hellegen Tunn duergestallt, deen ee vun de Patréiner vun der Par ass. D'Bréck steet fir d'Uertschaft [[Bollenduerfer Bréck]] a symboliséiert d'Bréck iwwer d'[[Sauer]]. Se ass schwaarz well dat un d'Faarf vum Kräiz aus dem Wope vun den Häre vu Bollenduerf erënnert. |-valign="top"bi |align="center"|[[Fichier:Coat of arms bertrange luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]'''<br> ''Coupé d'argent et de gueules, au lion de l'un en l'autre, armé, lampassé et couronné d'or, la queue fourchue et passée en sautoir.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Oktober]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Dezember]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1362 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1981 }}<br>Déi gedeelt Emailer kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Bertrange-lez-Thionville]]. De rouden Deel vum Léiw, ass vum Léiw vum Lëtzebuerger Wopen, an de sëlweren Deel kënnt aus dem Wope vum [[Jang de Blannen]] dee sengem natierleche Meedche Colette, dat mam Gerard Barong vu Rodstock bestuet war, d'Seigneurerie Bartreng geschenkt hat. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms boulaide luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]'''<br> ''Coupé de sinople à trois chausse-trappes d'or mises en fasce et d'azur à une rose d'or feuillée de sinople, à une divise ondée d'argent brochant sur la partition.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Juli]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. Februar]] [[187]] - Mémorial B 1987, Säit 394 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986 }}<br>De gréngen Email an déi gëlle [[Kréi|Kréieféiss]] kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Losange|Lossich]] deene [[Sir (Uertschaft)|Sir]] an d'Meierei Bauschelt gehéiert huet. De bloen Email an déi gëlle Rous komme vum Wope vun der Areler Schäffefamill Busleyden déi vu Bauschelt koumen. De gewellte sëlwer Email soll d'[[Sauer]] duerstellen, déi duerch d'Gemeng leeft. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms bech luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Bech|Bech]]'''<br> ''D'argent à la croix ancrée de sable, au chef de gueules chargé d'un lambel a l'ancienne de cinq pendants d'argent.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] ? - [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 1989 - Projet: Gemengerot 1988 }} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Blason Beaufort (Luxembourg).svg|100px]] |'''[[Gemeng Beefort|Beefort]]'''<br> ''D'or à la tour ouverte, crénelée de cinq pièces, de gueules maçonnées de sable, au chef de gueules chargé d'un lambel à cinq pendants d'argent.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[3. Juli]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[10. Oktober]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 1374 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986 }} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms bettembourg luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]'''<br> ''Parti au I d'argent au lion de sable, lampassé et armé de gueules, au II de gueules au château à deux tours d'or''''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. August]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1032 - Projet: J. Flies 1986 modifiéiert vun der Commission héraldique}}<br> De Léiw kënnt aus dem Wope vun den Häre vun Zolwer déi verschiddenen Historiker no Proprietéiten zu Beetebuerg haten. D'Schlass mat den zwéin Tierm erënnert un déi zwee Schlässer déi et zu Beetebuerg gouf. |-valign="top" |align="center"| [[Fichier:Coat of arms boevange attert luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Béiwen-Atert|Béiwen-Atert]]'''<br> ''Burelé d'argent et de gueules, les burelles de la pointe cachées par un mont de sinople mouvant de la pointe, chargé de trois besants mal ordonnés d'or, et surmontée d'une croix tréflée de même.'' {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Abrëll]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Juni]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 722 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983.}} Déi dräi Uertschafte Béiwen, Bruch a Bëschdref ware fréier en Deel vun der [[Probstei]] vun [[Useldeng]], där hir Hären Nofollger vun deene vun Esch-Sauer waren an deselwechte Wope gedroen hunn (''burelé d'argent et de gueules''). Dofir war d'Basis vum Béiwener Gemengewope e Feld aus sëlwere Sträifen. Den Hiwwel symboliséiert den [[Helperknapp]], dee fréier de reliéisen a kommerziellen Zentrum vun der Regioun war a wou all Joer e Maart ofgehale gouf. Um Wope sinn deemno e Kräiz als reliéist Symbol a Rondelen, Symboler vum Handel. |-valign="top" |align="center"| [[Fichier:Coat of arms bettendorf luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]'''<br> ''Coupé d'or et d'argent à la fasce vivrée de gueules brochant sur la partition, accompagnée en chef d'une croix ancrée de sable, en pointe de trois fleurs de lis du même posées 2 et 1.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[13. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[8. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 374 - Projet: M. Lenertz}}<br> De Wope symboliséiert déi dräi Uertschafte vun der Gemeng: Bettenduerf, Gilsdref a Méischtref. D'Ankerkräiz kënnt aus dem Wope vun den Häre vu Bettenduerf (d'or à la croix ancree de sable), d'Fleurs-de-lis sinn aus dem Wope vun den Häre vu Folkendeng iwwerholl (d'argent à trois fleurs de lis mal ordonnés de sable), deenen d'Duerf Gilsdref gehéiert huet. Déi gezackte Linn staamt vum aus dem Wope vum Th. vu Kerpen (d'argent a la fasce vivrée de gueules), deen am 14. Joerhonnert Här vu Méischtref war. |-valign="top" |align="center"| [[Fichier:Coat of arms betzdorf luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Betzder|Betzder]]'''<br> ''Écartelé: aux I et IV d'azur à la croix ancrée d'argent: au II et III d'argent au lion d'azur armé et lampassé de gueules; à la clef de gueules posée en pal, le panneton en haut, brochant sur le tout.'' {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[22. November]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Februar]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 541 - Projet: [[Marcel Lenertz]] (1984)}} De gréissten Deel vun der haiteger Gemeng war an der Feudalzäit vun der [[Probstei]] [[Gréiwemaacher]] ofhängeg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or: à la clef d'argent en barre brochant sur le tout''). Trotzdeem war Betzder eng eegen Herrschaft, déi hannereneen enger ganzer Rei vun Häre gehéiert huet, dorënner déi vu Bartreng, Lelleg, Berbuerg, [[Buerg Eltz|Eltz]], Bierg a [[Mohr de Waldt]]. D'Wope vu Betzder si just ouni [[Faarf (Heraldik)|Faarf]] bekannt (''à la croix ancrée''). Op der anerer Säit sinn déi vu Lelleg bekannt (''d'azur à la croix ancrée d'argent''). Wat Mensder ugeet, schéngt et, datt dës Uertschaft am véierzéngte Joerhonnert eng Herrschaft ausgemaach huet, op alle Fall gouf et am Joer 1348 gouf et e Jang vu Mensder (''un cerf passant sur une terrasse'' (onbekannt Emailer)). Méi spéit ass d'Uertschaft un d'Baronge vu Pouilly-sur-Meuse iwwergaangen [als éischt ''d'argent au lion d'azur'', duerno ''d'argent au lion d'azur armé et lampasse de gueules''). De Wope besteet aus engem a Véierel gedeelten (''écartelé'') Schëld vu Lelleg a vu Pouilly, mat driwwer engem Schlëssel, dee Gréiwemaacher symboliséiert. |-valign="top" |align="center"| [[Fichier:Coat of arms beckerich luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]'''<br> ''Parti d'or et d'azur à deux crosses adossées de l'un en l'autre mouvant de la pointe et brochant sur la partition, les crosses soutenues à dextre par un loup rampant contourné au naturel et a senestre par un lion d'argent.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[7. Oktober]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Oktober]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 344 - Projet: [[Marcel Lenertz]]}}<br>Déi riets Säit vum Wopen,<ref> Bei der Beschreiwung vu Wopen ass riets déi Säit déi vu vir gekuckt lénks ass. Wope gi beschriwwen aus der Siicht vum Ritter deen d'Schëld gedroen huet, deemno vun hanne gekuckt</ref> ''d'or au loup rampant au naturel'', kënnt vun den Häre vun Schweech déi bis an d'[[14. Joerhonnert]] Meeschter zu Huewel, Schweech an Ielwen waren. Déi lénks Säit vum Wopen, ''d'azur au lion d'argent'', kënnt vun den Häre vu [[Giisch]], deenen d'Uertschaften Uewerpallen a Liewel gehéiert hunn. Déi zwéi Bëschofsstief stellen d'[[Klouschter|Kléischter]] vu [[Abtei Notre-Dame de Clairefontaine (Clairefontaine)|Clairefontaine]] a [[Märjendaller Klouschter|Märjendall]] duer, déi vill Eegentemer um Terrain vun der haiteger Gemeng haten. |-valign="top" |align="center"| [[Fichier:Coat of arms burmerange luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Biermereng|Biermereng]]'''<br> ''Burelé d'or et de gueules au pal d'azur chargé d'une croix pattée d'argent accompagnée en chef et en pointe d'une fleur de lis d'or'' {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[24. August]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. November]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 1024 - Projet: [[Marcel Lenertz]] (1984)}} D'Sträifen (fr. ''burrelé'') am Wope si vun der Famill Grandpré, den éischte Grofe vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]] (''burelé d'or et de gueules''), déi vill Rechter um Territoire vun der Gemeng Biermereng haten, sief et eleng, wéi och als Vasale vun der [[Abtei Sankt Maximin Tréier|Abtei Saint Maximin]] vun Tréier. De bloe Poul (fr. ''pal'') an der Mëtt mat de [[Lilien]], verweist op de Wope vu Frankräich: de Gemengenterritoire war vu 1643 bis 1769 en Deel vum [[Frankräich#Geschicht|Kinnekräich Frankräich]]. D'Kräiz erënnert un d'Abteie vun Tréier, Iechternach a Munster, déi iwwer d'Joerhonnerte verschidde Rechter um Territoire vun der Gemeng Biermereng haten. |-valign="top" |align="center"| [[Fichier:Coat of arms bissen luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Biissen|Biissen]]'''<br> ''Burelé d'argent et sable de dix pièces.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[21. Dezember]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 775 - Projet: D'Gemeng hat de Wope schonn en ettlech Joer inoffiziell gefouert, bis 1981 d'Adoptioun vun der [[Commission héraldique]] proposéiert gouf.}}<br> De Wope vu Biissen ass ofgeleet vun deem vun de fréieren Häre vu Biissen (''burelé d'argent et de gueules'') deen deem vun deene vun [[Esch-Sauer|Esch&nbsp;-&nbsp;Sauer]] gläicht, well si Nokomme vun där Famill waren. |-valign="top" |align="center"| [[Fichier:Coat of arms biwer luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Biwer|Biwer]]'''<br> ''D'or à la croix ancrée de gueules, au chef d'azur chargé de deux crosses d'abbé d'or, garnies d'argent, affrontées et posées en sautoir, liées par deux annelets entrelacés d'argent''.<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Juli]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. Oktober]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 1220 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985.}}<br> D'Feld mam Ankerkräiz ass aus dem Wope vun den Häre vu [[Berbuerg]] (''d'or à la croix ancrée de gueules'') vun deenen – vum [[11. Joerhonnert]] un – de gréissten Deel vum Territoire vun der haiteger Gemeng ofgehaangen huet. D'[[Bëschofsstaf|Bëschofsstief]] symboliséieren d'[[Abtei Iechternach|Abteie vun Iechternach]] a vun Tréier ([[Abtei Sankt Maximin Tréier|Sankt Maximin]]). D'Réng sinn aus dem Wope vun der ''Famill Wecker'' (och nach „Weckert“, „Wecquer“, oder „Vecquer“; ''d'azur à la fasce d'argent accompagnée en chef de deux annelets entrelacés du même et en pointe d'une étoile à six rais aussi d'argent''), vun deenen der e puer, ëm 1700, Häre vun Donven a Gréiwemaacher waren. |-valign="top" |align="center"| [[Fichier:Coat of arms bourscheid luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]'''<br> ''D'argent au château à cinq tours de gueules, posé sur une montagne de sinople chargé d'une coquille d'or, le château surmonté de trois feuilles de nénuphar, de gueules posées 2 et 1.'' <br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[2. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 945 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}<br>Dat sëlwer Feld mat de [[Waasserlilien]] staamt vun den Häre vu Buerschent (''d'argent à trois feuilles de nénuphar de gueules''). D'Buerg um Hiwwel symboliséiert d'[[Buerg Buerschent|Feudalbuerg vu Buerschent]] an d'gëlle Muschel kënnt aus dem Wope vun der beschtbekannter Famill vun de Häre vu Buerschent, der Famill [[Metternich (Famill)|Metternich]] (''d'argent a trois coquilles de sable''). |-valign="top" |align="center"| [[Fichier:Coat of arms bous luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Bous|Bous]]'''<br> ''Coupé d'argent à deux bâtons fleurdelisés de sable posés en sautoir chargées en abîme d'un lion de gueules, et de gueules à six molettes d'argent posées 3-2-1.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mäerz]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[23. Juli]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 788 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985.}} Déi éischt Grofe vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]], Nokommen aus dem Haus Lëtzebuerg, hunn e Wopen ''d'argent au lion de gueules'' gefouert. Am [[18. Joerhonnert]] sinn d'Rechter, déi zur Grofschaft gehéiert hunn, un eng adeleg Famill vu [[Metz]], d'Famill Maguin gefall (''de gueules à six molettes d'argent posées 3-2-1''). Déi berüümtst Häre vu Waldbriedemes waren aus der Famill Wiltheim (''d'argent à deux bâtons fleurdelisés de sable en sautoir, accompagnés de huit mouchetures d'hermine, trois en chef, trois en fasce et deux en points''). De Gemengewope vu Bous ass am Fong eng Kombinatioun vun deem vun der fréierer Famill vu Rëttgen, an der Famill Maguin, wat d'Wichtegkeet vu Rëttgen am Gemengenterritoire ënnersträicht. |} == C == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms colmar-berg luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]''' <br>''D'argent à l'aigle de sable accompagnée en chef, aux flancs et en pointe de cinq trèfles de sinople posés 2-2-1; au chef d'azur chargé d'une couronne grand-ducale d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Dezember]] [[1988]] <!--- [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 19.., Säit ... - -->Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983}} Am Feld vum Gemengewopen ass de Wope vun der Famill ''Berg'', mat den dräibliederege [[Kléiblat|Kléiblieder]] vun der Famill ''Heisgen''; de [[Chef (Heraldik)|Chef]] bezitt sech op d'groussherzoglech Residenz, souwuel duerch d'Kroun wéi och duerch säin [[Email (Heraldik)|Email]] (''azur'', blo) deen den Haaptemail vum Wope vum Haus ''Nassau'' ass (''d'azur billeté d'or au lion du même''). |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms contern luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Conter|Conter]]'''<br>''D'argent à la fasce ondée de gueules chargée de trois trangles également ondées d'or, ladite fasce accompagnée en chef d'une croix ancrée de gueules, en pointe d'une coquille de sable.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Juni]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 776 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985}}Den an dräi opgedeelte Wope bezitt sech op déi dräi Uertschafte vun der Gemeng: Conter, Mutfert / Méideng an Éiter. D'Ankerkräiz symboliséiert Conter a staamt aus dem Wope vun der jéngster Branche vun der [[Buerg Fiels|Famill]] [[Buerg Fiels|aus der Fiels]] (''d'argent à la croix ancrée de gueules'') zu där d'Uertschaft vu 1534 bis 1731 gehéiert huet. Déi gewellte ''Fasce'' bezitt sech op d'[[Sir (Baach)|Sir]], déi duerch d'Gemeng leeft an dat Rout a Gëllent erënnert un d'Famill Grandpré (''burelé d'or et de gueules''), déi éischt Häre vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]], deenen d'Uertschafte Mutfert, Méideng a Pläitreng fréier gehéiert hunn. D'[[Jakobsmuschel]] symboliséiert d'Uertschaft Éiter, déi laang Zäit der Famill [[Metternich (Famill)|Metternich]] gehéiert huet (''d'argent à trois coquilles de sable''). |} == D == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Blason ville lu Differdange (EschAlzette).svg|100px]] |'''[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]'''<br>''D'azur au lion d'or.'' {{small|[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] 6. Januar 1971 - Mémorial B 1971, Säit 166 - Projet: [[Robert Matagne]] 1970}} De Gemengewopen iwwerhëlt de Wope vun den fréieren Häre vun Déifferdeng a soll eng ''Brisure'' vun deene vun den Häre vun [[Zolwer]] sinn (''d'argent au lion de sable'') vun deenen – dem [[Jean-Christophe Blanchard|Blanchard]] no – déi Déifferdenger ofstamen sollen. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:LUX Dudelange COA.svg|100px]] |'''[[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]]'''<br> ''D'or au lion de sable.''<br> {{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xy]] [[19yx]] - -->[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[4. August]] [[1908]] - (net publizéiert) - Projet: [[Nicolas van Werveke]] 1908.}}<br> De Gemengewopen ass eng Variant vun deem vun der aler Famill vun Diddeleng (''d'argent au lion de gueules couronné d'or''). D'Gemengeverwaltung hat gefrot fir e Wopen « ''d'or au lion couronné de sable'' » däerfen ze féieren, well se geduecht hat, datt dat de Wope vun der Famill vun Diddeleng gewiescht wär. Vun ongeféier 1950 un hat d'Stad Diddeleng e Wope gebraucht mat enge Léiw mat gesplécktem Schwanz « ''passé en sautoir'' ». Dee Léiw stëmmt net mam offizielle Wopen iwwereneen an ass och onberechtegt. Dëse Léiw geet op eng falsch Behaaptung zeréck, no där all Léiwen zu Lëtzebuerg mat gesplécktem Schwanz « ''passé en sautoir'' » misste sinn. En änlech falsch Behaaptung ass, fir de Léiw « ''armé et lampassé de gueules'' » duerzestellen. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Blason Diekirch.svg|100px]] |'''[[Gemeng Dikrech|Dikrech]]'''<br> ''Burelé d'or et d'azur au lion couronné d'argent soutenu d'une tour de gueules maçonnée de sable mouvant de la pointe. L'écu timbré d'une couronne murale de trois tours de gueules maçonnée de sable.'' ''{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Juni]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[14. Juni]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 6052 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983.}}'' Den haitege Gemengewopen ass am Fong eng modern Versioun vun deem, deen zënter dem [[14. Joerhonnert]] vun der Stad an der vouerie franche <!--keng Anung wéi een dat iwwersetze soll…-->vun Dikrech gedroe gouf. Well keng Dokumenter iwwer den ale Wope méi ze fanne sinn, huet de Gemengerot decidéiert, de Wopen a senger moderner Form unzehuelen. De [[Sigel|Stadsigel]] aus dem 14. Joerhonnert huet e Feld mat sechs burelles, mat engem gekréinte Léiw mat engem einfache Schwanz, deen op engem Tuerm an der Basis steet ([[Faarf (Heraldik)|Faarwe]] sinn net bekannt). Déi éischt schrëftlech [[Blasonéierung]] seet: burelé dor et d'azur au lion d'argent armé et lampassé de gueules, posé sur un puits de gueules mouvant de la pointe. Wann « burelé » do steet amplaz vun « champ chargé de burelles » dann erkläert dat sech doduerch, datt d'Duerstellung vum burelé fréier zimmlech inkonsequent war; wat de Pëtz (puits) ugeet, sou ass dat warscheinlech eng falsch Interpretatioun vun engem Tuerm; den Text ernimmt keng Kroun. Am Ufank vum [[20. Joerhonnert]] gëtt d'Kroun nees ernimmt, awer ouni datt den Email spezifizéiert gëtt. Schlussendlech ass d'Versioun vum Wopen, déi ëm d'Mëtt vum 20. Joerhonnert opgedaucht ass an op deem de Léiw e gespléckte Schwanz en sautoir huet an d'Kroun rout ass, néierens dokumentéiert a och keng heraldesch Begrënnung huet. De moderne Wope baséiert deemno op den eelsten a warscheinlechsten Elementer; de beweeglechen Tuerm gouf gewielt fir eng besser Gesamtkompositioun z'erméiglechen. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms dippach luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Dippech|Dippech]]'''<br> ''De gueules au griffon d'or, à la bordure de sable chargée de huit socs de charrue d'or.'' {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juni]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. September]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1156 - Projet: [[Foni Tissen]] 1970.}} De ''Griffon'' ass aus dem Wope vun enger Famill vu „Betteng“ iwwerholl (''de gueules au griffon d'argent'', verschiddene Quellen no: ''de sable au griffon d'argent''), wpoubäi et net kloer ass, mat „Betteng“ d'Uertschaft [[Betteng op der Mess]] an der Gemeng Dippech gemengt ass. D'[[Plouschuer|Plouschueren]] erënneren un de landwirtschaftleche Charakter vun der Gemeng. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms dalheim luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Duelem|Duelem]]'''<br> ''Tranché de gueules à un monde d'or sommé d'une aigle romaine du même, et d'azur à deux bars adossés d'argent; à une crosse du même garnie d'or, posée en bande et brochant sur la partition.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. Abrëll]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 478 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983.}}<br>De Wope vun Duelem erzielt d'Vergaangenheet vun Duelem. Den Aadler op der Weltkugel erënnert un d'[[Réimescht Räich|Réimer]], déi hir Spueren do hannerlooss hunn. Déi zwéi [[Baarf|Baarwen]] kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Roussy-le-Bourg|Buerg-Rëttgen]] (''d'azur à deux bars adossés d'argent'') déi zu Duelem, Fëlschdref a Welfreng [[Vogt]] a Riichter gespillt hunn. Den Abtstaf erënnert drun datt d'[[Abtei Sankt Maximäin vun Tréier|Abtei Sankt-Maximäin]] vun Tréier eng Zäit am Besëtz vun den dräi Uertschafte war. |} == E == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms ell luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Ell|Ell]]'''<br> ''Burelé d'argent et d'azur à la bordure de sable, chargé en cœur d'un écusson de gueules au chevron d'argent accompagné en pointe d'une croix ancrée du même.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Dezember]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[16. Abrëll]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 636 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1984.}}<br> D'Gebitt vun der haiteger Gemeng huet fréier aus zwou Seigneurië bestanen: Kolpech an Ell, där hir Geschicht zur Gestaltung vum Gemengewopen bäigedroen huet. De ''Burrelé'' ass dee vun der Famill Lëtzebuerg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or''), déi déi ursprénglech Besëtzer vun de Lännereie waren, déi méi spéit zur Herrschaft Kolpech goufen. Gläichzäiteg erënnert de ''Burrelé'' un dee vun der Famill vun Useldeng (''burelé d'argent et de gueules''), déi eng Zäit laang d'Häre vu Kolpech waren. De schwaarze Bord weist op den Haaptemail vun de Wope vun engersäits der Famill vu Bergh hin (''de sable à la bande vivrée d'argent''), Häre vu Kolpech vum [[15. Joerhonnert|15.]] bis an d'[[17. Joerhonnert]], an anersäits der Famill Marchant vun Aansebuerg (''écartelé; aux I et IV d'argent au lion de sable armé et couronné dor, aux Il et III d'argent à une herse ara- toire de sable''), Häre vun Ell vun der Mëtt vum 17. Joerhonnert bis zum Enn vum [[Ancien Régime]]. D'Häerzschëld ass vum urspréngleche Wope vun de Famillje vu Kolpech (''d'argent à l'écusson de gueules'') a vun Ell (warscheinlech ''d'argent à l'écusson de gueules, au bâton d'azur en bande brochant''). De Wénkel staamt aus dem Wope vun der Famill vu [[Pfortzheim]] (''de sable au chevron d'argent accompagné en chef de deux étoiles à six rais d'argent, en pointe d'une main armée d'argent empoignant un feu de gueules''), Häre vu Kolpech um Enn vum Ancien Régime. D'Ankerkräiz erënnert schliisslech un d'Famill vu [[Sterpenich]] (''de gueules à la croix ancrée d'argent, chargé en chef d'un lambel à cing pendants d'azur''), warscheinlech d'Grënner vun der Herrschaft Ell, gradewéi un d'Famill vun [[Hondelange|Hondeleng]] (''ďor à la croix ancrée d'azur chargée en cœur d'une tête et col de lévrier d'argent colleté d'or'' (heiandsdo: ''de gueules'')), Häre vun Ell vum Enn vum 14. bis zum [[16. Joerhonnert]]. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms troisvierges luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]'''<br> ''D'or à la montagne à trois coupeaux, celui du milieu plus élevé, chargé d'une roue motrice de locomotive posée sur un rail, le tout d'argent, ladite montagne sommée d'une croix patriarcale de gueules ornée de sept besants d'argent, au chef de gueules chargé de trois vierges d'argent, rangées en fasce.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 945 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms esch sauer luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]'''<br> ''Écartelé aux I et IV d'argent au sanglier de sable défendu d'argent, langué de gueules, arrêté derrière le tronc d'un chêne de sinople, fruité d'or, le tout sur une terrasse de sinople; au II et III burelé d'argent et de gueules.'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms esch alzette luxbrg.png|100px]] |'''[[Esch-Uelzecht]]'''<br> ''D'argent à une tour de gueules ouverte et deux fois ajourée, à cinq crénaux, accostée de l'écusson des armes de l'ancien Duché de Luxembourg (burelé d'argent et d'azur de dix pièces, au lion de gueules, rampant, la queue fourchue, armé, lampassé et couronné d'or). Le pied de la tour est figuré par un terrain ondulé d'argent et d'azur.'' D'Stad Esch krut hire Wopen duerch e [[groussherzoglecht Reglement]] vum 11. Mee 1871 (Mémorial 1871, Säit 73). Si féiert de Wopen net geneesou wéi en am Text vum Gesetz fesgehalen ass. D'heraldesch Beschreiwung wier demno: ''Le pied ondé de cinq pièces d'azur et d'argent''. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms ettelbruck luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]'''<br> ''Écartelé: aux I et IV les armoiries nationales, aux II et III d'azur à un pont d'or sur une eau d'azur, en chef un caducée et deux gerbes de blé d'or, liées de gueules.''<br>{{small|[[Arrêté ministériel|A.M.]] [[24. Mäerz]] [[1953]] - Mémorial 1953, Säit 327}} |} == F == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms feulen luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Feelen|Feelen]]'''<br> ''D'argent au lévrier courant de sable accompagné de trois feuilles de nénuphar de gueules'' *.<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. September]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1143 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1963.}}<br><nowiki>*</nowiki>Am Originaltext steet wéinst engem Schreiffeeler ''gueule'' amplaz ''gueules.''<br>Den Hond am Wope kënnt aus dem Sigel vum Wëllem vu Feelen (''un chien braque accompagné de trois feuilles de nénuphar''). Déi Feelener Häre ware Vassalle vun de [[Buerschent]]er déi e Wope gefouert hunn mat der Beschreiwung:''D'argent à trois feuilles de nénuphar de gueules''. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms fischbach luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]'''<br> ''De sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés en chef d'une couronne grand-ducale d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[19. Juli]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. November]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1252 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982.}}<br>De Fëschbecher Wope kënnt aus deem vun den Häre vu Fëschbach (''de sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés en chef d'une croisette au pied fiché d'or''). Dat klengt Kräiz gouf duerch eng Kroun ersat, fir ze weisen datt d'Groussherzoglech Famill do eng Residenz huet. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms larochette luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Fiels|Fiels]]'''<br> ''De gueules à la tour d'argent maçonnée de sable, accostée de deux écussons d'or à la croix ancrée de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Juni]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 574 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1985.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms flaxweiler luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]'''<br> ''Parti d'or au lion de sable armé et lampassé de gueules, et de gueules à la clef d'argent contournée mise en pal, le panneton vers le haut, à la bordure partie de gueules et d'or chargée de cinq quintefeuilles en couleurs échangées, celle de la pointe de l'un en l'autre et brochant sur la partition.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mee]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. Oktober]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 1220 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1984.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms frisange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]]'''<br> ''Tiercé en pairle; à dextre d'azur à la demi-aigle d'argent, à senestre d'or à la demi-aigle de sable, au chef du même chargé de deux crosses d'abbé adossées mises en pal, mouvant de la partition, celle de dextre d'or, celle de senestre d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Mee]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. August]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1099; rectificatif Mémorial B 1982, Säit 368 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1981.}}<br> |} == G == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms garnich luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Garnech|Garnech]]'''<br> ''De gueules à la croix ancrée d'argent sumontée d'un lambel de cinq pendants d'azur, manteléd'un fascé d'argent et d'azur de huit pièces chargé en chef de deux portes de ville à trois tours de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. August]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 944 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms goesdorf luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]'''<br> ''D'or au chêne à quatre branches entrelacées de sinople, au chef de gueules chargé de six étoiles d'or posées 3-2-1.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Juli]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[27. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 680 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms grevenmacher luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]'''<br> ''Burelé d'argent et d'azur au lion de gueules, armé, lampassé et couronné d'or, la queue fourchue et passée en sautoir, à une clef d'argent posée en sautoir, à une clef d'argent posée en barre, le panneton en haut, brochant sur le tout. L'écu sommé d'une couronne murale de cinq tours au naturel, maçonné de sable.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Januar]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Mäerz]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 454 - Projet: Modern Versioun vum Wope vun der Stad zanter 14. Joerhonnert.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms grosbous luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Groussbus|Groussbus]]'''<br> ''Écartelé en sautoir: aux I et IV de gueules à la quintefeuille d'oeillet d'argent; aux II et III d'or au lion de gueules celui du II contourné.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[16. November]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Dezember]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 994 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}<br>D'Emailer vum Wopen, ''de gueules an d'or'' goufe vun de Wope vun de fréieren Herrschaften iwwerholl déi op iergendeng Manéier Besëtzer oder Rechter an der Gemeng haten. Dat waren d'Häre vu Wolz, Klierf, Meesebuerg a Beefort. |} == H == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms hobscheid luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Habscht|Habscht]]'''<br> ''Taillé de gueules et d'azur à la barre ondée d'argent brochante accompagnée en chef d'une couronne d'or et en pointe d'une fontaine d'argent.'' <br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Juli]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1143 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms heiderscheid luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Heischent|Heischent]]'''<br> ''Burelé d'argent et de gueules au sanglier rampant de sable, langué de gueules, défendu d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]]..... - Mémorial B 1989, Säit ? - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms heinerscheid luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Hengescht|Hengescht]]'''<br> ''Coupé de gueules et d'or, à la croix ancrée de l'un en l'autre, cantonnée en chef de deux merlettes affrontées d'argent, en pointe de deux tourteaux de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Dezember]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Abrëll]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 549 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1978.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms hesperange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Hesper|Hesper]]'''<br> ''Fascé d'or et d'Azur de six pièces à la bande de gueules brochante, accompagnée en chef d'une tour crénelée d'argent, maçonnée de sable, et en pointe d'une fleur de lis aussi d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[24. Januar]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. Februar]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 326 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms heffingen luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]'''<br> ''D'argent à une fasce vivrée de sable accompagnée en chef d'un lion passant du même, en pointe d'une croix ancrée de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Oktober]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Januar]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 206 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms hoscheid luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Houschent|Houschent]]'''<br> ''D'argent à la fasce vivrée de deux pointes de gueles, accompgnée de trois feuilles de nénuphar du même, deux en chef, une en pointe, celles du chef accostant une étoile à six rais de sable.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. Juni]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 752 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms hosingen luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Housen|Housen]]'''<br> ''De gueules au sautoir d'or, accosté de deux merlettes affrontées d'argent, à la houlette en forme de crosse au naturel brochant en pal mouvant de la pointe.''.<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]]... - Mémorial B 1989, Säit ? - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] a [[Marcel Lenertz]] 1988.}} |} == I == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms echternach luxbrg.svg|100px]] |'''[[Iechternach]]'''<br>''D'argent à l'aigle de sable, l'écu timbré d'une couronne d'or.'' {{small|De Wope gëtt schonn zënter dem Mëttelalter gefouert; et ass eng Variant aus dem [[Armorial général de France]] aus dem [[17. Joerhonnert]] (''l'aigle lampassée de gueules''). De Wope gouf den 10. November 1818 vum hollännesche „Hoge Raad van Adel“ an duerno mat engem belschen „Arrêté royal“ vum 31. Dezember 1838 confirméiert (béid net publizéiert). De Createur vum Wopen ass net bekannt.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms ermsdorf luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Iermsdref|Iermsdref]]'''<br>''Burelé d'or et d'azur à la croix ancrée de gueules, chargée d'une croix alésée d'argent et accompagnée de trois fleurs de lis de sable, deux en chef, une en pointe.'' De Wopen ass zesummegesat aus de Wope vun den Härschaften déi Meeschter iwwer d'Dierfer aus der Gemeng waren. Déi gëllen a blo Sträife sinn aus dem Wope vun der Vogtei vun [[Dikrech]] zu där Iermsduerf gehéiert huet, d'Ankerkräiz, kënnt aus dem Wope vun den Hären aus der [[Gemeng Fiels|Fiels]], zu där Steeën gehéiert huet, dat sëlwer Kräiz ass vun der [[Abtei Iechternach]], zu där Eppelduerf gehéiert huet, an déi dräi Lilie sinn aus dem Wope vun den Häre vu [[Folkendeng]].<br>{{small|[[Gemeng Iermsdref|D.C.]] [[9. September]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 574 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms erpeldange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng]]'''<br>''Écartelé en sautoir: aux I et IV de gueules à une étoile à sept rais d'or; aux II et III d'argent au tourteau de sable.''<br>{{small|[[Gemeng Ierpeldeng|D.C.]] [[7. Februar]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. September]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1100 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1978.}} |} == J == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms junglinster luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]'''<br>''D'argent à deux pals de gueules, à la croix tréflée de sable brochant sur le tout.''<br>[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Oktober]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[11. Dezember]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 1033 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983 |} == K == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms koerich luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Käerch|Käerch]]'''<br>''De gueules à une bande d'argent chargée de deux cotices de sable, accompagnée de deux lions d'argent; au chef d'argent fretté de sable.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[14. Mee]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[27. Juli]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 866 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980.}}<br> De Wope vun der Gemeng kënnt vun de Schëlter vun den zwou Seigneurerien, déi et zu Käerch gouf, an zwar déi vum [[Schlass Käerch|Gréiweschlass]], ''(de gueules au chef d'argent fretté de sable)'', an déi vum [[Fockeschlass]], ''(de gueules à trois lionceaux d'argent, à la cotice de sable brochant,)''. Den Numm vum Fockeschlass koum vun der Famill ''Fock de Hubingen'' déi de Wopen ''de sable à la bande coticée d'argent'' gefouert huet. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms kayl luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Keel|Keel]]'''<br>''D'or au griffon de sable, armé et lampassé de gueules.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Januar 1900 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000 - Projet: [[XY]] 1900.}}<br> |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms clemency luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Kënzeg|Kënzeg]]'''<br> ''D'argent à deux barbeaux adossés d'azur, accompagnés de quatre croisettes recroisettées au pied fiché de gueules; au chef d'azur chargé d'une porte a trois tours d'argent.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Oktober]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 944 - Projet: [[Robert Matagne]] 1982.}} D'Feld vum Schëld ass vum Wope vun de fréieren Häre vu Kënzeg (''d'argent a deux barbeaux adossés d'azur, cantonnés de quatre croisettes recroisettées au pied fiche de gueules''), och wann e puer Auteure mengen, d'Kräizer wären e ''Semis'' <!--(net sécher wat domat gemengt ass)--> gewiescht. De Kapp bezitt sech op d'Probstei Lëtzebuerg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or, accosté de deux portes de ville ouvertes à trois tours aussi de gueules''), zu där den Territoire vun der Gemeng fréier gehéiert huet. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms kehlen luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Kielen|Kielen]]'''<br>''Burelé d'argent et d'azur de dix pièces au lion de sable armé, lampassé et couronné d'or, tenant de ses pattes une crosse d'abbé d'or posée en pal.'' {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Januar 1900 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000 - Projet: [[XY]] 1900.}} |- valign=top |align=center |[[Fichier:Coat wilwerwiltz.svg|100px]] <br> [[Fichier:Coat of arms kautenbach luxbrg.png|100px]] | '''[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]'''<br>Wope vun der fréierer [[Gemeng Wëlwerwolz]]:<br> ''De gueules à la croix alésée, recerclée en chef et en pointe, pattée aux flancs, cantonnée de quatres étoiles à cinq rais du même; au chef d'or au lion issant de sable''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 752 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}<br> Wope vun der fréierer [[Gemeng Kautebaach]]:<br>''D'or à la hache d'armes en pal de gueules, accostée de deux poissons adossés de sable, au chef échiqueté d'argent et de gueules''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Abrëll]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Abrëll]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 510 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}} |- valign=top |align="center"|[[Fichier:Coat of arms clervaux luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Klierf|Klierf]]'''<br>''De gueules a chef d'or chargé de trois merles de sable becqués et membrés de gueules, rangés en fasce.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 30. Mee 1896 - Mémorial B 1896, Säit 338 - Projet: ''Auteur net bekannt''}}<br> De Wope staamt, virun allem wéinst dem Ëmdréie vun den [[Faarf (Heraldik)|Haaptemailer]], vun deem vun der aler Famill vu Klierf of (''d'or au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent''), enger Famill déi vun där vu Meesebuerg ofstaamt, déi fir hiren Deel, selwer vun där vu Wiltz ofstaamt (''d'or au chef de gueules''). |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms consdorf luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]''' ''Parti de gueules et d'or à l'orle brochant de cinq étoiles aboutées, parti d'argent et de sable.'' {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Juli 1986 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Juli]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 788 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986.}} D'Haaptemailer vum Wopen, rout a gëllen, erënneren un déi vum Wope vun den Hären vu Beefort (''d'or au chef de gueules chargé d'un lambel à cing pendants d'argent à l'ancienne''); déi fënnef Stäre representéieren déi fënnef Uertschafte vun der Gemeng. Den an zwee gedeelte Stärebord bezitt sech op d'Faarwe vun de Kleeder vun de Benediktiner. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms consthum luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Konstem]]''' ''Coupé, en chef de gueules à la croix recerclée d'or accosté de deux poissons adossés d'argent, en pointe fascé d'or et d'azur.'' {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 21. Dezember 1983 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}} D'Uertschaft Konstem huet am [[13. Joerhonnert]] der Famill vun [[Ouren]] (''de gueules à la croix recercelée d'or'') a méi spéit der Famill vu ''[[Pëtten|Pittange]]'' (''de gueules à la croix ancrée d'or''); béid Familljen hu bal séi selwecht Wope gefouert. Holztem huet fir d'éischt der Famill vu [[Roudemaacher]] (''fascé d'or et d'azur'') an duerno der Famill vu [[Fëschbech (Miersch)|Fëschbech]] (''de sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés au point du chef par une croisette au pied fiché d'or''). De Gemengewope setzt sech haaptsächlech aus den Elementer vun de Wope vun de verschiddene [[Seigneurie|Seigneurien]] zesummen. Do dernieft weist d'Opdeelung drop hin, datt d'Gemeng aus zwou Uertschafte bestanen huet. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Blason ville lu Kopstal (Luxembourg).svg|100px]] |'''[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]'''<br>''Parti d'argent et de sinople à la branche d'osier feuillée de quatre pièces fleurie également de quatre pièces d'or mise en pal et brochant sur la partition.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Januar 1900 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000 - Projet: [[XY]] 1900.}} |} == L == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms leudelange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Leideleng|Leideleng]]'''<br> ''D'Or à l'ours de sable au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent.'' <br>[https://web.archive.org/web/20110212025124/http://www.leudelange.lu/la-commune-se-presente/armoiries-wappen Lokalhistoresch Ausso vum Leidelenger Wopen] |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms lenningen luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]'''<br>''Écartelé d'or et d'argent à la croix de gueules brochant, cantonnée des pièces d'une croix ancrée déjointe du même''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Oktober]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[10. Oktober]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 842 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1988}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms lintgen luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]'''<br>''Coupé ondé; en chef d'or à deux étoiles à huit rais de gueules posée en fasce, en pointe d'azur à la croix pattée et alésée d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Abrëll]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[24. Mee]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 578 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1981 }}. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Blason ville lu Luxembourg-ville.svg|100px]] |'''[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]'''<br>''D'argent à cinq burelles d'azur au lion de gueules couronné d'or brochant, l'écu timbré d'une couronne d'or.'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms lorentzweiler luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]'''<br>''Taillé de gueules et d'or à un gril de mêmes et de l'un en l'autre posé en barre, accompagnée en chef d'une main jurante apaumée d'argent et en pointe d'un ours passant de sable sellé de gueules''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mee]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Oktober]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1100 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1978}} |} == M == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |- valign="top" |align="center" |[[Fichier:Blason ville lu Marnach (Luxembourg).svg|110x110px]] |'''[[Maarnech]]''' ''Coupé sapiné d'azur et d'or: au 1er deux fleurs de genêt en naturel posées en fasce, au 2e un flambeau allumé au naturel posé en pal.'' {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 20. Mäerz 1954 - [[Arrêté Grand-Ducal|A.G-D.]] [[27. November]] [[1954]] - Projet: [[Louis Wirion]], am Optrag vum Max Marnach vu [[Viersen]] (Nordrhein-Westfalen).}} De Createur vum Wope gëtt follgend Erklärung: „Vu blo op giel, am Dänneschnëtt gedeelt, mat zwou gëllene [[Biesemgënz|Gënzebléien]] am Kapp an enger brennender Fackel, vertikal positionéiert, am Fouss. Den Dänneschnëtt ass eng heraldesch Innovatioun, déi ech viru Kuerzem an nei gepräägte finnesche Wope gesinn hunn. Nieft der [[Eechen|Eech]] ass d'[[Fiichten|Dänn]] den typesche Bam vum Éislek. (…) D'Fakel déi brennt ass d'Krichsfakel, déi dat schéint Duerf wärend der [[Ardennenoffensiv]] am [[Zweete Weltkrich]] verwüüst huet. Se kann och als Fakel vum Fortschrëtt a vum Neesopbau interpretéiert ginn. Dat Blot vum Kapp, op deem dGënzebléien liichten, representéiert de Fréijoershimmel zum Zäitpunkt vun der Gënzebléi. D'Gold vum Fouss ass d'Faarf vun den zeidegen [[Éi|Éien]] am Karschnatz.“ |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms mertert luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]'''<br>''D'azur au griffon rampant coupé d'argent et de gueules.'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms mertzig luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Mäerzeg|Mäerzeg]]'''<br>''D'azur à la bande vivrée d'argent, au flanc senestre l'aigle romaine au chef d'or chargé de trois pics à pointe "grain d'orge" de sable.''<br>{{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xx]] [[19xx]] - -->[[Arrêté ministériel|A.M.]] [[25. Mee]] [[1960]] - Mémorial B 1961, Säit 528 - Projet: P. Gilson 1960}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms mamer luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Mamer|Mamer]]'''<br>''D'azur à la façade de temple antique à quatre colonnes d'or, au chef du même chargé d'une roue d'azur entre deux crampons de gueule''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. August]] [[1979]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[12. Oktober]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 1030 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1979}}<br>D'Haaptfaarwe sinn aus dem Wope vun den Häre vu Miersch (Gold mat blo gesträift), den Tempel ass dra fir drun z'erënneren datt an der Réimerzäit e grousst Duerf do stoung, vun deem Iwwerreschter fonnt gi sinn, d'Rad kënnt aus dem Wope vun der bekannter humanistescher Famill Mameranus déi vu Mamer war, déi zwéi rout Kreep kommen aus dem Wope vun der aristokratescher Famill, déi och den Numm Mamer hat. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms manternach luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Manternach|Manternach]]'''<br>''Écartelé d'or et d'azur à la croix ancrée écartelée de gueules et d'argent, brochant.'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms medernach luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Miedernach|Miedernach]]''' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms mersch luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Miersch|Miersch]]'''<br>''Fascé d'or et d'azur, la fasce du chef chargée à dextre d'une molette de sable, à la bordure de gueules''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Oktober]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. November]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1234 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms mompach luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Mompech|Mompech]]'''<br>''Écartelé: aux I et IV bandé d'or et d'azur de six pièces à la croix ancrée de gueules brochante; aux II et III d'argent au lion de sable armé et lampassé de gueules.'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms mondercange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Monnerech|Monnerech]]'''<br>''Coupé d'or et d'argent, à la fasce de gueules brochant, accompagné en chef d'une rose à six feuilles de gueules entre deux étoiles du même, en pointe d'une porte ouverte du même.'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms mondorf les bains luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Munneref|Munneref]]'''<br>''D'or au sautoir de gueules cantonné de quatre quintefeuilles de gueules, feuillées et boutonnées de sable.'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Blason ville lux Munshausen.svg|100px]] |'''[[Gemeng Munzen|Munzen]]''' |} == N == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms neunhausen luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Néngsen|Néngsen]]'''<br>''Burelé d'argent et de gueules au chardon de sinople fleuri de gueulesbrochant en pal.'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms niederanven luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]'''<br>''Parti de gueules au tilleul feuillé, fruité et arraché d'or, et d'azur au casque romain d'argent brochant sur une crosse d'or posée en barre; au chef d'or chargé d'une quintefeuille de gueules boutonnée d'argent brochant sur deux bâtons fleurdelisés de sable posés en sautoir.'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Blason ville lux Bascharage.svg|100px]] |'''[[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]]'''<br>''De gueules à la croix ancrée d'argent chargée en chef d'un lambel de cinq pendants d'azur'' {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] ? - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. Juli]] [[1969]] - Mémorial B 1969, Säit 672 - Projet: [[Antoine May]] 1969.}}<br>De Wope vun Nidderkäerjeng entsprécht genee deem vum Raoul vu Sterpenich (''De gueules à la croix ancrée d'argent, chargé en chef d'un lambel de cinq pendants d'azur''), deen zesumme mam Grof [[Heinrich V. vu Lëtzebuerg]] Här vu [[Nidderkäerjeng|Käerjeng]] a vu [[Lénger]] war, a soumat Coauteur vum [[Fräiheetsbréif]] vum 4. Abrëll 1281. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms nommern luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Noumer|Noumer]]'''<br>''Burelé d'or et d'azur de dix pièces à la croix ancrée de gueules brochante, au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent.'' |} == P == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms petange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]'''<br>''Coupé; en chef d'azur àa deux bars adossés d'or, cantonnés de quatres croisettes recroisettées au pied fiché du même; en pointe de gueules au lion d'or; à la fasce bretessée d'argent brochant sur la partition.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[21. Mee]] [[1976]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. November]] [[1976]] - Mémorial B 1976, Säit 1425 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1976.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms putscheid luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]'''<br>''Écartelé de gueules et d'azur à la croix d'or brochant, surchargée d'une croix ancrée de gueules cantonnée aux I et IV d'un écusson d'argent, aux II et III d'une croisette recroisettée au pied fiché d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[2. Juni]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 574 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms préizerdaul luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]''' (virun 2001: '''Gemeng Biebereg''')<br>''D'or à la fasce ondée de gueules accompagnée de trois étoiles du même et d'une fleur de lis d'azur au point du chef.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mäerz]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[2. Juli]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 941 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}} Fréier huet den Territoire vun der haiteger Gemeng gréisstendeels der Famill vun [[Iewerleng]] gehéiert (''d'azur a la fasce d'argent accompagnée de deux étoiles à six rais d'or, une en chef, une en pointe''); dat erkläert, firwat de Gemengewope vum Wope vun Iewerleng inspiréiert ass. Déi rout Well bezitt sech op d'[[Routbaach (Baach)|Routbaach]] déi duerch de Préizer Dall leeft. D'[[Lilien|Fleur-de-lis]], Emblem vun der [[Jongfra Maria]], symboliséiert d'Uertschaft Biebereg, Zentrum vun engem Mariekult, iwwerdeems déi dräi Stären, obwuel s'un déi vun der Famill Iewerleng erënneren, déi dräi aner Uertschafte vun der Gemeng representéieren: Platen, Proz a Rëmerech). |} == R == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms rambrouch luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]'''<br>''De sable, à la quintefeuille feuillée d'or, chapé d'or à deux losanges de sable, au chef d'azur à la perle en poire d'argent sertie et annelée d'or, accosté de deux croisettes d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Mäerz]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Mee]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 821 - Projet: 1981 [[Jean-Claude Loutsch]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms reckange sur mess luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]]'''<br>''Tranché d'argent et de sable par une bande ondée et coticés d'azur et d'argent de quatre pièces, accompagnée en chef de trois merlettes de sable posées 2,1 et en pointe d'une croix ancrée d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[25. September]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1144 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980}}<br>Am Wope sinn d'Emailer vun den dräi Hären déi jeeweils eng Zäit Meeschter zu Reckeng waren, an zwar déi Lampecher ''[de sable à la croix ancrée d'or]'', déi Reckener ''[de sable à bande d'argent]'' an déi Wickrenger ''[d'argent à tois merlettes de sable]''. Um Kapp gouf de Wope vun de Wickrenger iwwerholl an op der Spëtzt dee vun de Lampecher. Déi blo queesch Well symboliséiert d'[[Mess]] déi duerch d'Gemeng leeft. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Blason Redange-Sur-Attert.svg|100px]] |'''[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]'''<br>''Burelé d'argent et de gueules à la bande d'azur brochant, chargée de trois étoiles à six rais d'or.'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms remich luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Réimech|Réimech]]'''<br>''D'argent à cinq burelles d'azur au lion de gueules couronné d'or brochant sur le tout.'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms reisdorf luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]'''<br>''Burelé-ondé d'or et d'azur de dix pièces à la croix tréflée et vidée de gueules brochant en abîme''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. August]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 376 - Projet: 1982 [[Marcel Lenertz]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms roeser luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Réiser|Réiser]]'''<br>''Gironné d'or et d'azur de douze pièces, à lécusson de gueules chargé de trois feuilles de nenuphar d'orposées 2 et 1, brochant sur le tout.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. August]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 376 - Projet: 1982 [[Marcel Lenertz]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms Rumelange Luxembourg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Rëmeleng|Rëmeleng]]'''<br>''D'argent au mineur ayant une lampe et un pioche de mineur, au naturel.''<br>{{small| [[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[8. Juli]] [[1909]] <!--- Mémorial xx, Säit xx ---> Projet: 1908 [[Nicolas van Werveke]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms rosport luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Rouspert|Rouspert]]'''<br>''Coupé-ondé de gueules et d'azur à trois crosses d'abbé d'or, deux affrontées et passées en sautoir, la troisième renversée et mise en pal; à la croix ancrée d'argent en abîme brochant sur le tout.'' |} == S == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms sandweiler luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]'''<br>''Burelé d'or et de gueules de dix pièces à la croix de sable brochant, la traverse chargée d'un quadriréacteur de front.'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms schifflange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]'''<br>''D'or à la bande de gueules, chargée de trois moufles senestres d'argent appaumées, posées dans le sens de la bande''<br>{{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xxx]] [[19xx]] - -->[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[12. Mäerz]] [[1975]] - Mémorial B 1975, Säit 374<!-- - Projet: 19xx [[xxx]]-->}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Schengen Coat of Arms.svg|100px]] |'''[[Gemeng Schengen|Schengen]]'''<br>''Parti d'azur à trois étoiles à cinq rais d'or ordonnés en triangle et d'un burelé d'argent et d'azur au lion de gueules, armé, couronné et lampassé d'or, la queue fourchue et passée en sautoir; le tout enté en pointe d'or à la grappe de vigne tigée de sinople'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms schuttrange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]'''<br>''Parti de gueules au lion d'or et d'azur à la rose d'argent; au chef d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Mäerz]] [[1977]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[20. September]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1009 - Projet: Gemengerot 1977}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms schieren luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Schieren|Schieren]]'''<br> ''Coupé d'argent et d'or, à la fasce ondée d'azur brochant sur la partition, accompagnée en chef d'un arbre arraché de sinople accosté de deux fleurs de lis de sable, en pointe d'une croix ancrée de gueules''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Dezember]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Januar]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 365 - Projet: 1985 [[Marcel Lenertz]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms saeul luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Sëll|Sëll]]'''<br> ''Écartelé en sautoir, aux I et IV d'argent à deux fasces de gueules, au II de gueules à la croix ancrée d'argent, au III de gueules à la croix ancrée d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[24. Abrëll]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Juni]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 862 - Projet: 1985 [[Jean-Claude Loutsch]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms septfontaines luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Simmer|Simmer]]'''<br>''Taillé de gueules et d'azur à la barre ondée d'argent brochante accompagnée en chef d'une couronne d'or et en pointe d'une fontaine d'argent.'' <br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Juli]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1143 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms stadtbredimus luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]]'''<br>''D'or à deux portes d'écluses entr'ouvertes de sable, sur une terrasse ondée d'azur et d'argent de cinq pièces, au chef de gueules chargé de trois ceps fruités sur échalas, le tout d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Abrëll]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Oktober]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 759 - Projet: 1965 [[Robert Matagne]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Blason ville lux Lac-de-la-Haute-Sûre.svg|100px]] |'''[[Stauséigemeng]]'''<br>''Tiercé au fasce de gueules, d'or à quatre bandes de sable et d'azur au brochet en fasce d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[16. Mee]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Juni]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 602 - Projet: 1987 [[Jean-Claude Loutsch]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms steinsel luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Steesel|Steesel]]'''<br>''Coupé d'argent à une porte de ville ouverte à trois tours de gueules, l'ouverture de la porte chargée d'une anille de sable, et de gueules à trois lions d'argent posés 2 et 1''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[6. Juni]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Juli]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 960 - Projet: 1983 [[Marcel Lenertz]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms steinfort luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Stengefort|Stengefort]]'''<br>''De gueules à la tour crénélée ouverte, accostée aux flancs de trois tourelles décroissantes en hauteur et en largeur, posées sur un perron, le tour d'or, soutenu d'une terrasse ondée d'azur chargée d'une trangle aussi ondée d'argent, la tour accostée en chef de deux croix ancrées d'argent''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Dezember]] [[1988]]<!-- - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. August]] [[1981]]--> - Mémorial B 1989<!--, Säit 1032 - --> - Projet: 1988 [[Marcel Lenertz]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms strassen luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Stroossen|Stroossen]]'''<br>''De gueules à cinq pals d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[14. Oktober]] [[1976]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Dezember]] [[1976]] - Mémorial B 1976, Säit 1474<!--- Projet: [[xxx]]-->}}<br>De Wope vu Stroossen geet op de Jang vu Stroossen (ëm 1411) zeréck<ref>https://www.strassen.lu/citoyens-residents/historique</ref> |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms sanem luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Suessem|Suessem]]'''<br>''Parti: au I d'or au lion contourné de sable, armé et lampassé de gueules, la queue fourchue et passée en sautoir; au II d'argent au lion de sable, armé et lampassé de gueules; l'écu à la bordure de gueules, alternativement chargée de quatre roues dentées d'or et de quatre socs de charrue d'argent''<br>{{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] - -->[[Arrêté grand-ducal|A.GD.]] [[31. Juli]] [[1970]] - Mémorial B 1970, Säit 1390 - Projet: 1967 [[Jean-Claude Loutsch]]}} |} == T == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms tandel luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Tandel|Tandel]]'''<br>''De gueules à l'écusson d'argent chargé d'une tour ouverte de gueules et accompagnée de trois merlettes d'argent, deux en chef et une en pointe''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] Baastenduerf [[30. Juni]] [[2005]]; Furen [[15. Juli]] [[2005]]; Fusiounsgemeng [[29. November]] [[2005]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. August]] [[2005]] - <!--Mémorial B xx, Säit xx - -->Projet: R. Klein 2005}}<br>Am Kader vun der Gemengefusioun gouf fir déi nei Gemeng Tandel en neie Wopen entworf. Vu véier Projeten déi d'''Commission héraldique'' proposéiert hat, gouf de Projet N°2 zeréckbehalen. De Wope vun der Gemeng Tandel setzt sech zesummen aus Elementer vun de Wope vun de fréiere Gemenge Baastenduerf (''chargé d'une tour ouverte de gueules'') a Furen (''d'argent accompagné en chef de deux merlettes affrontées du même''). D'Emailer sinn d'Haaptemailer vun den zwéi Wopen. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms tuntange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Tënten|Tënten]]''' |} == U == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms useldange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Useldeng|Useldeng]]'''<br> |} == V == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Blason de Vianden.svg|100px]] |'''[[Gemeng Veianen|Veianen]]'''<br>''De gueules à la fasce d'argent''<br>{{small|Édit royal (Frankräich): 01.11.1696}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Blason ville lux Vichten.svg|100px]] |'''[[Gemeng Viichten|Viichten]]'''<br>''Burelé d'argent et de gueules au pal d'or chargé d'une bande de gueules, ledit pal accosté de deux étoiles à six rais d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[8. Dezember]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Januar]] [[1987]] - Mémorial B 1987, Säit 251 - Projet: 1986 [[Marcel Lenertz]]}} |} == W == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms weiswampach luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]'''<br>''D'azur à la bande vivrée d'or, accompagnée en chef d'un lion du même, armé et lampassé du gueules, en pointe d'un cor d'or virolé de gueules''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Juni]] [[1979]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[20. Juli]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 908 - Projet: 1979 [[Jean-Claude Loutsch]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms wahl luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Wal|Wal]]'''<br>''Écartelé, au I et IV burelé d'argent et d'azur, au lion de gueules armé et lampassé d'or brochant, aux II et III burelé d'argent et de gueules. À la croix de sable brochant sur l'écartelé, chargée en abîme d'une croix tréflée d'or ornée de cinq rubis de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms waldbillig luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]'''<br>''D'or à la croix ancrée de gueules, au chef du même chargé d'un masque de renard d'or accosté de deux anilles d'argent''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[13. Juni]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 584 - Projet: 1983 [[Marcel Lenertz]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms waldbredimus luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]]''' <br>''D'argent à deux sceptres doublement fleurdelisés de sable posés en sautoir, à la croix de gueueles brochant chargés d'une croix ancrée d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[2. Mäerz]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Juni]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 722 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1981}}<br>De Wopen ass a véier gedeelt well d'Gemeng fréier zum Besëtz vu véier Kléischter gehéiert huet an zwar [[Abtei Sankt Maximin Tréier|Sankt Maximin vun Tréier]], [[Märjendaller Klouschter|Mäjendall]], [[Abtei Neimënster|Mënster]] a [[Bouneweger Klouschter|Bouneweg]]. Dat ''gëllent Ankerkräiz op rout'' kënnt aus de Wope vun den Häre vu [[Buerschent]] a vu [[Pëtten]] déi Geriichtshären zu Waldbriedemes waren. Déi gekräizt Zepteren kommen aus dem Wope vun der [[Jean de Wiltheim|Famill de Wiltheim]] där déi verschidden Uertschaften an der Gemeng gehéiert hunn. D'Gemeng Waldbriedemes huet zu den éischte Gemenge gehéiert déi am Ufank vum [[19. Joerhonnert]] gegrënnt goufen. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms walferdange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Walfer|Walfer]]''' <br>''D'or au renard rampant de gueules tenant de ses pattes de devant une flèche du même posée en pal, accompagné de sept billettes aussi de gueules posées en orle aux flancs et en pointe, au chef, d'azur à la porte de trois tours ouverte d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. November]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Mäerz]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 454 - Projet: 1983 [[Jean-Claude Loutsch]]}}. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms winseler luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]'''<br> ''D'argent à l'aigle de sable, armé, bequée et languée de gueules, au chef du même chargé de trois losanges d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[23. September]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[30. Oktober]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1244 - Projet: 1981 [[Jean-Claude Loutsch]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms weiler la tour luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]]'''<br>''D'or à la fasce ondée d'azur à la tour de gueules couverte d'azur, ouverte et ajourée d'argent, brochant, chapé d'un fascé d'or et d'azur; au chevron de gueules chargé de trois fleurs de lis d'argent brochant sur la partition''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[26. Mäerz]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Mee]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 821 - Projet: 1981 [[Marcel Lenertz]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms wellenstein luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Welleschten|Welleschten]]''' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms wincrange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]'''<br>''D'or à la colonne à perron surmontée d'une globe sommé d'une croix, le tout de sable, au chef de gueules au cor contourné d'or accosté de deux fleurs de lis d'argent''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Juli]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[23. August]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 840 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms wiltz luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Wolz|Wolz]]''' ''Ecartelé, au Ier, burelé d'argent et d'azur de dix pièces à un lion rampant de gueules, couronné, lampassé et armé d'or; au IIe, de gueules à un caducée d'argent posé en bande; au IIIe, de gueules à une ancre d'argent posée en bande; au IVe, d'azur à une ruche d'or et des abeilles volantes du même. L'écu sommé d'une couronne d'or de huit fleurons, dont cinq seulement sont visibles.'' {{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] ---> [[Arrêté Grand-Ducal|A.G-D.]] [[1. August]] [[1951]] - Mémorial B 1951, Säit 1129 - Projet: 1950 [[Louis Wirion]]}} De Beiekuerf symboliséiert d'Industrie, den Äskulapstaf steet fir d'Unitéit an den Anker fir den Handel. De Léiw symboliséiert d'Zougehéieregkeet vun der Gemeng zum Groussherzogtum. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms wormeldange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]'''<br>''Parti d'or et de sinople à deux pampres fruités, feuillés et vrillés de l'un en l'autre; à la clef de gueules, le panneton en haut à senestre, brochant en pal sur la partition''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Mäerz]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 575 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985 }} |} == Kuckt och == *[[Wope vu Lëtzebuerg]] ==Literatur== * [[Jean-Claude Loutsch]], [[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]], ''Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg'', Lëtzebuerg, Ed. [[Jean-Albert Fisch]], ISBN 2-87969-000-5, 1989, [https://www.a-z.lu/discovery/fulldisplay?docid=alma990000506420107251&context=L&vid=352LUX_BIBNET_NETWORK:BIBNET_UNION&search_scope=DN_and_CI&tab=DiscoveryNetwork&lang=fr&lang=fr bibnet] == Um Spaweck == {{Commonscat|Titel=Wope vun de Lëtzebuerger Gemengen}} * [http://wiesel.lu/heraldik/wappensammlung/etat/luxembourg/communes/ Privat Heraldik-Säit iwwer ë. a. de Wope vun e de Lëtzebuerger Gemengen] * [https://www.heraldry-wiki.com/wiki/Luxembourg Säit mat de Lëtzebuerger nationalen a kommunale Wopen] * Diana Hoffmann: [https://www.wort.lu/luxemburg/zwischen-identitaet-zwang-und-angeberei/923450.html "Geschichte der Gemeindewappen: Zwischen Identität, Zwang und Angeberei."] wort.lu, 31.12.2017, [https://web.archive.org/web/20180122211626/https://www.wort.lu/de/lokales/geschichte-der-gemeindewappen-zwischen-identitaet-zwang-und-angeberei-5a43731fc1097cee25b7ae20 Archivéiert Versioun] {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg| Wopen]] [[Kategorie:Heraldik|Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Lëtzebuerger Wopen]] et2986j23dbgdgqjoq3rvkoqi45qx5k 2681690 2681686 2026-06-14T16:39:56Z GilPeBot 65660 png → svg (via JWB) 2681690 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}} Dës '''Lëscht vun de Lëtzebuerger Wopen''' ass en Deel vun de [[Wikipedia:Referenztabellen|Referenztabellen]]. An dëser '''Lëscht vun de Lëtzebuerger Wope''' fannt Dir Biller vun de Wopen aus dem Lëtzebuerger Land, déi dir bei de respektive Gemengenartikelen oder anere benotze kënnt. Verschiddener sinn déi vu Gemengen, déi mat anere fusionéiert hunn. Dacks gëtt et nach keen offiziellen neie Wope vun der fusionéierter Gemeng, soudatt deen ale provisoresch weiderbesteet. '''Bemierkung''' D'Duerstellung vun de Wopen ass eventuell anescht wéi déi, déi vum Proprietär vum Wopen (Gemeng, Regierung oder Organisatioun) benotzt gëtt. Se goufen op Basis vun der [[Blasonéierung]] gezeechent, déi – als schrëftlech Beschreiwung – net ënnert d'[[Auteursrecht|Auteursrechter]] falen. All Duerstellung déi der Blasonéierung entsprécht, gëllt als [[Heraldik|heraldesch]] korrekt. Sou kann et méi ënnerschiddlech kënschtleresch Interpretatioune vum selwechte Wope ginn. Déi offiziell Versioun, déi vum Proprietär vum Wope benotzt gëtt, ass méiglecherweis duerch de Copyright geschützt a kann an deem Fall hei net benotzt ginn. {{AbcIndex}} == B == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"| vun der Gemeng a Beschreiwung |- valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms bastendorf luxbrg.svg|100px]] | '''[[Gemeng Baastenduerf|Baastenduerf]]'''<br> ''De gueules à l'écusson d'argent chargé ď'une tour ouverte de gueules et accompagnée de trois fleurs de lis d'or.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 24. September 1986 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] 16. Oktober 1986 - Mémorial B 1986, Säit 1375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1986}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms berdorf luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]'''<br> ''D'or à la croix fleurdelisée de gueules accostée en chef de deux béquilles de Saint Antoine du même et accompagné en pointe d'un pont de trois arches de sable mouvant des flancs posé sur une rivière d'azur mouvant de la pointe.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 1989 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983}}<br> D'Haaptemailer vum Wopen (rout a gëllen) sinn déi vun den Häre vu [[Beefort]], an d'Kräiz mat de Liliespëtze symboliséiert d'[[Abtei Iechternach]]. Bäerdref selwer gëtt duerch d'Krätsche vum Hellegen Tunn duergestallt, deen ee vun de Patréiner vun der Par ass. D'Bréck steet fir d'Uertschaft [[Bollenduerfer Bréck]] a symboliséiert d'Bréck iwwer d'[[Sauer]]. Se ass schwaarz well dat un d'Faarf vum Kräiz aus dem Wope vun den Häre vu Bollenduerf erënnert. |-valign="top"bi |align="center"|[[Fichier:Coat of arms bertrange luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]'''<br> ''Coupé d'argent et de gueules, au lion de l'un en l'autre, armé, lampassé et couronné d'or, la queue fourchue et passée en sautoir.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Oktober]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Dezember]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1362 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1981 }}<br>Déi gedeelt Emailer kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Bertrange-lez-Thionville]]. De rouden Deel vum Léiw, ass vum Léiw vum Lëtzebuerger Wopen, an de sëlweren Deel kënnt aus dem Wope vum [[Jang de Blannen]] dee sengem natierleche Meedche Colette, dat mam Gerard Barong vu Rodstock bestuet war, d'Seigneurerie Bartreng geschenkt hat. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms boulaide luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]'''<br> ''Coupé de sinople à trois chausse-trappes d'or mises en fasce et d'azur à une rose d'or feuillée de sinople, à une divise ondée d'argent brochant sur la partition.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Juli]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. Februar]] [[187]] - Mémorial B 1987, Säit 394 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986 }}<br>De gréngen Email an déi gëlle [[Kréi|Kréieféiss]] kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Losange|Lossich]] deene [[Sir (Uertschaft)|Sir]] an d'Meierei Bauschelt gehéiert huet. De bloen Email an déi gëlle Rous komme vum Wope vun der Areler Schäffefamill Busleyden déi vu Bauschelt koumen. De gewellte sëlwer Email soll d'[[Sauer]] duerstellen, déi duerch d'Gemeng leeft. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms bech luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Bech|Bech]]'''<br> ''D'argent à la croix ancrée de sable, au chef de gueules chargé d'un lambel a l'ancienne de cinq pendants d'argent.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] ? - [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 1989 - Projet: Gemengerot 1988 }} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Blason Beaufort (Luxembourg).svg|100px]] |'''[[Gemeng Beefort|Beefort]]'''<br> ''D'or à la tour ouverte, crénelée de cinq pièces, de gueules maçonnées de sable, au chef de gueules chargé d'un lambel à cinq pendants d'argent.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[3. Juli]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[10. Oktober]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 1374 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986 }} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms bettembourg luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]'''<br> ''Parti au I d'argent au lion de sable, lampassé et armé de gueules, au II de gueules au château à deux tours d'or''''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. August]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1032 - Projet: J. Flies 1986 modifiéiert vun der Commission héraldique}}<br> De Léiw kënnt aus dem Wope vun den Häre vun Zolwer déi verschiddenen Historiker no Proprietéiten zu Beetebuerg haten. D'Schlass mat den zwéin Tierm erënnert un déi zwee Schlässer déi et zu Beetebuerg gouf. |-valign="top" |align="center"| [[Fichier:Coat of arms boevange attert luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Béiwen-Atert|Béiwen-Atert]]'''<br> ''Burelé d'argent et de gueules, les burelles de la pointe cachées par un mont de sinople mouvant de la pointe, chargé de trois besants mal ordonnés d'or, et surmontée d'une croix tréflée de même.'' {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Abrëll]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Juni]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 722 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983.}} Déi dräi Uertschafte Béiwen, Bruch a Bëschdref ware fréier en Deel vun der [[Probstei]] vun [[Useldeng]], där hir Hären Nofollger vun deene vun Esch-Sauer waren an deselwechte Wope gedroen hunn (''burelé d'argent et de gueules''). Dofir war d'Basis vum Béiwener Gemengewope e Feld aus sëlwere Sträifen. Den Hiwwel symboliséiert den [[Helperknapp]], dee fréier de reliéisen a kommerziellen Zentrum vun der Regioun war a wou all Joer e Maart ofgehale gouf. Um Wope sinn deemno e Kräiz als reliéist Symbol a Rondelen, Symboler vum Handel. |-valign="top" |align="center"| [[Fichier:Coat of arms bettendorf luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]'''<br> ''Coupé d'or et d'argent à la fasce vivrée de gueules brochant sur la partition, accompagnée en chef d'une croix ancrée de sable, en pointe de trois fleurs de lis du même posées 2 et 1.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[13. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[8. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 374 - Projet: M. Lenertz}}<br> De Wope symboliséiert déi dräi Uertschafte vun der Gemeng: Bettenduerf, Gilsdref a Méischtref. D'Ankerkräiz kënnt aus dem Wope vun den Häre vu Bettenduerf (d'or à la croix ancree de sable), d'Fleurs-de-lis sinn aus dem Wope vun den Häre vu Folkendeng iwwerholl (d'argent à trois fleurs de lis mal ordonnés de sable), deenen d'Duerf Gilsdref gehéiert huet. Déi gezackte Linn staamt vum aus dem Wope vum Th. vu Kerpen (d'argent a la fasce vivrée de gueules), deen am 14. Joerhonnert Här vu Méischtref war. |-valign="top" |align="center"| [[Fichier:Coat of arms betzdorf luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Betzder|Betzder]]'''<br> ''Écartelé: aux I et IV d'azur à la croix ancrée d'argent: au II et III d'argent au lion d'azur armé et lampassé de gueules; à la clef de gueules posée en pal, le panneton en haut, brochant sur le tout.'' {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[22. November]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Februar]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 541 - Projet: [[Marcel Lenertz]] (1984)}} De gréissten Deel vun der haiteger Gemeng war an der Feudalzäit vun der [[Probstei]] [[Gréiwemaacher]] ofhängeg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or: à la clef d'argent en barre brochant sur le tout''). Trotzdeem war Betzder eng eegen Herrschaft, déi hannereneen enger ganzer Rei vun Häre gehéiert huet, dorënner déi vu Bartreng, Lelleg, Berbuerg, [[Buerg Eltz|Eltz]], Bierg a [[Mohr de Waldt]]. D'Wope vu Betzder si just ouni [[Faarf (Heraldik)|Faarf]] bekannt (''à la croix ancrée''). Op der anerer Säit sinn déi vu Lelleg bekannt (''d'azur à la croix ancrée d'argent''). Wat Mensder ugeet, schéngt et, datt dës Uertschaft am véierzéngte Joerhonnert eng Herrschaft ausgemaach huet, op alle Fall gouf et am Joer 1348 gouf et e Jang vu Mensder (''un cerf passant sur une terrasse'' (onbekannt Emailer)). Méi spéit ass d'Uertschaft un d'Baronge vu Pouilly-sur-Meuse iwwergaangen [als éischt ''d'argent au lion d'azur'', duerno ''d'argent au lion d'azur armé et lampasse de gueules''). De Wope besteet aus engem a Véierel gedeelten (''écartelé'') Schëld vu Lelleg a vu Pouilly, mat driwwer engem Schlëssel, dee Gréiwemaacher symboliséiert. |-valign="top" |align="center"| [[Fichier:Coat of arms beckerich luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]'''<br> ''Parti d'or et d'azur à deux crosses adossées de l'un en l'autre mouvant de la pointe et brochant sur la partition, les crosses soutenues à dextre par un loup rampant contourné au naturel et a senestre par un lion d'argent.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[7. Oktober]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Oktober]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 344 - Projet: [[Marcel Lenertz]]}}<br>Déi riets Säit vum Wopen,<ref> Bei der Beschreiwung vu Wopen ass riets déi Säit déi vu vir gekuckt lénks ass. Wope gi beschriwwen aus der Siicht vum Ritter deen d'Schëld gedroen huet, deemno vun hanne gekuckt</ref> ''d'or au loup rampant au naturel'', kënnt vun den Häre vun Schweech déi bis an d'[[14. Joerhonnert]] Meeschter zu Huewel, Schweech an Ielwen waren. Déi lénks Säit vum Wopen, ''d'azur au lion d'argent'', kënnt vun den Häre vu [[Giisch]], deenen d'Uertschaften Uewerpallen a Liewel gehéiert hunn. Déi zwéi Bëschofsstief stellen d'[[Klouschter|Kléischter]] vu [[Abtei Notre-Dame de Clairefontaine (Clairefontaine)|Clairefontaine]] a [[Märjendaller Klouschter|Märjendall]] duer, déi vill Eegentemer um Terrain vun der haiteger Gemeng haten. |-valign="top" |align="center"| [[Fichier:Coat of arms burmerange luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Biermereng|Biermereng]]'''<br> ''Burelé d'or et de gueules au pal d'azur chargé d'une croix pattée d'argent accompagnée en chef et en pointe d'une fleur de lis d'or'' {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[24. August]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. November]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 1024 - Projet: [[Marcel Lenertz]] (1984)}} D'Sträifen (fr. ''burrelé'') am Wope si vun der Famill Grandpré, den éischte Grofe vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]] (''burelé d'or et de gueules''), déi vill Rechter um Territoire vun der Gemeng Biermereng haten, sief et eleng, wéi och als Vasale vun der [[Abtei Sankt Maximin Tréier|Abtei Saint Maximin]] vun Tréier. De bloe Poul (fr. ''pal'') an der Mëtt mat de [[Lilien]], verweist op de Wope vu Frankräich: de Gemengenterritoire war vu 1643 bis 1769 en Deel vum [[Frankräich#Geschicht|Kinnekräich Frankräich]]. D'Kräiz erënnert un d'Abteie vun Tréier, Iechternach a Munster, déi iwwer d'Joerhonnerte verschidde Rechter um Territoire vun der Gemeng Biermereng haten. |-valign="top" |align="center"| [[Fichier:Coat of arms bissen luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Biissen|Biissen]]'''<br> ''Burelé d'argent et sable de dix pièces.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[21. Dezember]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 775 - Projet: D'Gemeng hat de Wope schonn en ettlech Joer inoffiziell gefouert, bis 1981 d'Adoptioun vun der [[Commission héraldique]] proposéiert gouf.}}<br> De Wope vu Biissen ass ofgeleet vun deem vun de fréieren Häre vu Biissen (''burelé d'argent et de gueules'') deen deem vun deene vun [[Esch-Sauer|Esch&nbsp;-&nbsp;Sauer]] gläicht, well si Nokomme vun där Famill waren. |-valign="top" |align="center"| [[Fichier:Coat of arms biwer luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Biwer|Biwer]]'''<br> ''D'or à la croix ancrée de gueules, au chef d'azur chargé de deux crosses d'abbé d'or, garnies d'argent, affrontées et posées en sautoir, liées par deux annelets entrelacés d'argent''.<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Juli]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. Oktober]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 1220 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985.}}<br> D'Feld mam Ankerkräiz ass aus dem Wope vun den Häre vu [[Berbuerg]] (''d'or à la croix ancrée de gueules'') vun deenen – vum [[11. Joerhonnert]] un – de gréissten Deel vum Territoire vun der haiteger Gemeng ofgehaangen huet. D'[[Bëschofsstaf|Bëschofsstief]] symboliséieren d'[[Abtei Iechternach|Abteie vun Iechternach]] a vun Tréier ([[Abtei Sankt Maximin Tréier|Sankt Maximin]]). D'Réng sinn aus dem Wope vun der ''Famill Wecker'' (och nach „Weckert“, „Wecquer“, oder „Vecquer“; ''d'azur à la fasce d'argent accompagnée en chef de deux annelets entrelacés du même et en pointe d'une étoile à six rais aussi d'argent''), vun deenen der e puer, ëm 1700, Häre vun Donven a Gréiwemaacher waren. |-valign="top" |align="center"| [[Fichier:Coat of arms bourscheid luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]'''<br> ''D'argent au château à cinq tours de gueules, posé sur une montagne de sinople chargé d'une coquille d'or, le château surmonté de trois feuilles de nénuphar, de gueules posées 2 et 1.'' <br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[2. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 945 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}<br>Dat sëlwer Feld mat de [[Waasserlilien]] staamt vun den Häre vu Buerschent (''d'argent à trois feuilles de nénuphar de gueules''). D'Buerg um Hiwwel symboliséiert d'[[Buerg Buerschent|Feudalbuerg vu Buerschent]] an d'gëlle Muschel kënnt aus dem Wope vun der beschtbekannter Famill vun de Häre vu Buerschent, der Famill [[Metternich (Famill)|Metternich]] (''d'argent a trois coquilles de sable''). |-valign="top" |align="center"| [[Fichier:Coat of arms bous luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Bous|Bous]]'''<br> ''Coupé d'argent à deux bâtons fleurdelisés de sable posés en sautoir chargées en abîme d'un lion de gueules, et de gueules à six molettes d'argent posées 3-2-1.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mäerz]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[23. Juli]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 788 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985.}} Déi éischt Grofe vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]], Nokommen aus dem Haus Lëtzebuerg, hunn e Wopen ''d'argent au lion de gueules'' gefouert. Am [[18. Joerhonnert]] sinn d'Rechter, déi zur Grofschaft gehéiert hunn, un eng adeleg Famill vu [[Metz]], d'Famill Maguin gefall (''de gueules à six molettes d'argent posées 3-2-1''). Déi berüümtst Häre vu Waldbriedemes waren aus der Famill Wiltheim (''d'argent à deux bâtons fleurdelisés de sable en sautoir, accompagnés de huit mouchetures d'hermine, trois en chef, trois en fasce et deux en points''). De Gemengewope vu Bous ass am Fong eng Kombinatioun vun deem vun der fréierer Famill vu Rëttgen, an der Famill Maguin, wat d'Wichtegkeet vu Rëttgen am Gemengenterritoire ënnersträicht. |} == C == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms colmar-berg luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]''' <br>''D'argent à l'aigle de sable accompagnée en chef, aux flancs et en pointe de cinq trèfles de sinople posés 2-2-1; au chef d'azur chargé d'une couronne grand-ducale d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Dezember]] [[1988]] <!--- [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 19.., Säit ... - -->Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983}} Am Feld vum Gemengewopen ass de Wope vun der Famill ''Berg'', mat den dräibliederege [[Kléiblat|Kléiblieder]] vun der Famill ''Heisgen''; de [[Chef (Heraldik)|Chef]] bezitt sech op d'groussherzoglech Residenz, souwuel duerch d'Kroun wéi och duerch säin [[Email (Heraldik)|Email]] (''azur'', blo) deen den Haaptemail vum Wope vum Haus ''Nassau'' ass (''d'azur billeté d'or au lion du même''). |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms contern luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Conter|Conter]]'''<br>''D'argent à la fasce ondée de gueules chargée de trois trangles également ondées d'or, ladite fasce accompagnée en chef d'une croix ancrée de gueules, en pointe d'une coquille de sable.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Juni]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 776 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985}}Den an dräi opgedeelte Wope bezitt sech op déi dräi Uertschafte vun der Gemeng: Conter, Mutfert / Méideng an Éiter. D'Ankerkräiz symboliséiert Conter a staamt aus dem Wope vun der jéngster Branche vun der [[Buerg Fiels|Famill]] [[Buerg Fiels|aus der Fiels]] (''d'argent à la croix ancrée de gueules'') zu där d'Uertschaft vu 1534 bis 1731 gehéiert huet. Déi gewellte ''Fasce'' bezitt sech op d'[[Sir (Baach)|Sir]], déi duerch d'Gemeng leeft an dat Rout a Gëllent erënnert un d'Famill Grandpré (''burelé d'or et de gueules''), déi éischt Häre vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]], deenen d'Uertschafte Mutfert, Méideng a Pläitreng fréier gehéiert hunn. D'[[Jakobsmuschel]] symboliséiert d'Uertschaft Éiter, déi laang Zäit der Famill [[Metternich (Famill)|Metternich]] gehéiert huet (''d'argent à trois coquilles de sable''). |} == D == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Blason ville lu Differdange (EschAlzette).svg|100px]] |'''[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]'''<br>''D'azur au lion d'or.'' {{small|[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] 6. Januar 1971 - Mémorial B 1971, Säit 166 - Projet: [[Robert Matagne]] 1970}} De Gemengewopen iwwerhëlt de Wope vun den fréieren Häre vun Déifferdeng a soll eng ''Brisure'' vun deene vun den Häre vun [[Zolwer]] sinn (''d'argent au lion de sable'') vun deenen – dem [[Jean-Christophe Blanchard|Blanchard]] no – déi Déifferdenger ofstamen sollen. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:LUX Dudelange COA.svg|100px]] |'''[[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]]'''<br> ''D'or au lion de sable.''<br> {{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xy]] [[19yx]] - -->[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[4. August]] [[1908]] - (net publizéiert) - Projet: [[Nicolas van Werveke]] 1908.}}<br> De Gemengewopen ass eng Variant vun deem vun der aler Famill vun Diddeleng (''d'argent au lion de gueules couronné d'or''). D'Gemengeverwaltung hat gefrot fir e Wopen « ''d'or au lion couronné de sable'' » däerfen ze féieren, well se geduecht hat, datt dat de Wope vun der Famill vun Diddeleng gewiescht wär. Vun ongeféier 1950 un hat d'Stad Diddeleng e Wope gebraucht mat enge Léiw mat gesplécktem Schwanz « ''passé en sautoir'' ». Dee Léiw stëmmt net mam offizielle Wopen iwwereneen an ass och onberechtegt. Dëse Léiw geet op eng falsch Behaaptung zeréck, no där all Léiwen zu Lëtzebuerg mat gesplécktem Schwanz « ''passé en sautoir'' » misste sinn. En änlech falsch Behaaptung ass, fir de Léiw « ''armé et lampassé de gueules'' » duerzestellen. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Blason Diekirch.svg|100px]] |'''[[Gemeng Dikrech|Dikrech]]'''<br> ''Burelé d'or et d'azur au lion couronné d'argent soutenu d'une tour de gueules maçonnée de sable mouvant de la pointe. L'écu timbré d'une couronne murale de trois tours de gueules maçonnée de sable.'' ''{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Juni]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[14. Juni]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 6052 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983.}}'' Den haitege Gemengewopen ass am Fong eng modern Versioun vun deem, deen zënter dem [[14. Joerhonnert]] vun der Stad an der vouerie franche <!--keng Anung wéi een dat iwwersetze soll…-->vun Dikrech gedroe gouf. Well keng Dokumenter iwwer den ale Wope méi ze fanne sinn, huet de Gemengerot decidéiert, de Wopen a senger moderner Form unzehuelen. De [[Sigel|Stadsigel]] aus dem 14. Joerhonnert huet e Feld mat sechs burelles, mat engem gekréinte Léiw mat engem einfache Schwanz, deen op engem Tuerm an der Basis steet ([[Faarf (Heraldik)|Faarwe]] sinn net bekannt). Déi éischt schrëftlech [[Blasonéierung]] seet: burelé dor et d'azur au lion d'argent armé et lampassé de gueules, posé sur un puits de gueules mouvant de la pointe. Wann « burelé » do steet amplaz vun « champ chargé de burelles » dann erkläert dat sech doduerch, datt d'Duerstellung vum burelé fréier zimmlech inkonsequent war; wat de Pëtz (puits) ugeet, sou ass dat warscheinlech eng falsch Interpretatioun vun engem Tuerm; den Text ernimmt keng Kroun. Am Ufank vum [[20. Joerhonnert]] gëtt d'Kroun nees ernimmt, awer ouni datt den Email spezifizéiert gëtt. Schlussendlech ass d'Versioun vum Wopen, déi ëm d'Mëtt vum 20. Joerhonnert opgedaucht ass an op deem de Léiw e gespléckte Schwanz en sautoir huet an d'Kroun rout ass, néierens dokumentéiert a och keng heraldesch Begrënnung huet. De moderne Wope baséiert deemno op den eelsten a warscheinlechsten Elementer; de beweeglechen Tuerm gouf gewielt fir eng besser Gesamtkompositioun z'erméiglechen. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms dippach luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Dippech|Dippech]]'''<br> ''De gueules au griffon d'or, à la bordure de sable chargée de huit socs de charrue d'or.'' {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juni]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. September]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1156 - Projet: [[Foni Tissen]] 1970.}} De ''Griffon'' ass aus dem Wope vun enger Famill vu „Betteng“ iwwerholl (''de gueules au griffon d'argent'', verschiddene Quellen no: ''de sable au griffon d'argent''), wpoubäi et net kloer ass, mat „Betteng“ d'Uertschaft [[Betteng op der Mess]] an der Gemeng Dippech gemengt ass. D'[[Plouschuer|Plouschueren]] erënneren un de landwirtschaftleche Charakter vun der Gemeng. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms dalheim luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Duelem|Duelem]]'''<br> ''Tranché de gueules à un monde d'or sommé d'une aigle romaine du même, et d'azur à deux bars adossés d'argent; à une crosse du même garnie d'or, posée en bande et brochant sur la partition.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. Abrëll]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 478 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983.}}<br>De Wope vun Duelem erzielt d'Vergaangenheet vun Duelem. Den Aadler op der Weltkugel erënnert un d'[[Réimescht Räich|Réimer]], déi hir Spueren do hannerlooss hunn. Déi zwéi [[Baarf|Baarwen]] kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Roussy-le-Bourg|Buerg-Rëttgen]] (''d'azur à deux bars adossés d'argent'') déi zu Duelem, Fëlschdref a Welfreng [[Vogt]] a Riichter gespillt hunn. Den Abtstaf erënnert drun datt d'[[Abtei Sankt Maximäin vun Tréier|Abtei Sankt-Maximäin]] vun Tréier eng Zäit am Besëtz vun den dräi Uertschafte war. |} == E == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms ell luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Ell|Ell]]'''<br> ''Burelé d'argent et d'azur à la bordure de sable, chargé en cœur d'un écusson de gueules au chevron d'argent accompagné en pointe d'une croix ancrée du même.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Dezember]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[16. Abrëll]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 636 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1984.}}<br> D'Gebitt vun der haiteger Gemeng huet fréier aus zwou Seigneurië bestanen: Kolpech an Ell, där hir Geschicht zur Gestaltung vum Gemengewopen bäigedroen huet. De ''Burrelé'' ass dee vun der Famill Lëtzebuerg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or''), déi déi ursprénglech Besëtzer vun de Lännereie waren, déi méi spéit zur Herrschaft Kolpech goufen. Gläichzäiteg erënnert de ''Burrelé'' un dee vun der Famill vun Useldeng (''burelé d'argent et de gueules''), déi eng Zäit laang d'Häre vu Kolpech waren. De schwaarze Bord weist op den Haaptemail vun de Wope vun engersäits der Famill vu Bergh hin (''de sable à la bande vivrée d'argent''), Häre vu Kolpech vum [[15. Joerhonnert|15.]] bis an d'[[17. Joerhonnert]], an anersäits der Famill Marchant vun Aansebuerg (''écartelé; aux I et IV d'argent au lion de sable armé et couronné dor, aux Il et III d'argent à une herse ara- toire de sable''), Häre vun Ell vun der Mëtt vum 17. Joerhonnert bis zum Enn vum [[Ancien Régime]]. D'Häerzschëld ass vum urspréngleche Wope vun de Famillje vu Kolpech (''d'argent à l'écusson de gueules'') a vun Ell (warscheinlech ''d'argent à l'écusson de gueules, au bâton d'azur en bande brochant''). De Wénkel staamt aus dem Wope vun der Famill vu [[Pfortzheim]] (''de sable au chevron d'argent accompagné en chef de deux étoiles à six rais d'argent, en pointe d'une main armée d'argent empoignant un feu de gueules''), Häre vu Kolpech um Enn vum Ancien Régime. D'Ankerkräiz erënnert schliisslech un d'Famill vu [[Sterpenich]] (''de gueules à la croix ancrée d'argent, chargé en chef d'un lambel à cing pendants d'azur''), warscheinlech d'Grënner vun der Herrschaft Ell, gradewéi un d'Famill vun [[Hondelange|Hondeleng]] (''ďor à la croix ancrée d'azur chargée en cœur d'une tête et col de lévrier d'argent colleté d'or'' (heiandsdo: ''de gueules'')), Häre vun Ell vum Enn vum 14. bis zum [[16. Joerhonnert]]. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms troisvierges luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]'''<br> ''D'or à la montagne à trois coupeaux, celui du milieu plus élevé, chargé d'une roue motrice de locomotive posée sur un rail, le tout d'argent, ladite montagne sommée d'une croix patriarcale de gueules ornée de sept besants d'argent, au chef de gueules chargé de trois vierges d'argent, rangées en fasce.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 945 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms esch sauer luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]'''<br> ''Écartelé aux I et IV d'argent au sanglier de sable défendu d'argent, langué de gueules, arrêté derrière le tronc d'un chêne de sinople, fruité d'or, le tout sur une terrasse de sinople; au II et III burelé d'argent et de gueules.'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms esch alzette luxbrg.png|100px]] |'''[[Esch-Uelzecht]]'''<br> ''D'argent à une tour de gueules ouverte et deux fois ajourée, à cinq crénaux, accostée de l'écusson des armes de l'ancien Duché de Luxembourg (burelé d'argent et d'azur de dix pièces, au lion de gueules, rampant, la queue fourchue, armé, lampassé et couronné d'or). Le pied de la tour est figuré par un terrain ondulé d'argent et d'azur.'' D'Stad Esch krut hire Wopen duerch e [[groussherzoglecht Reglement]] vum 11. Mee 1871 (Mémorial 1871, Säit 73). Si féiert de Wopen net geneesou wéi en am Text vum Gesetz fesgehalen ass. D'heraldesch Beschreiwung wier demno: ''Le pied ondé de cinq pièces d'azur et d'argent''. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms ettelbruck luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]'''<br> ''Écartelé: aux I et IV les armoiries nationales, aux II et III d'azur à un pont d'or sur une eau d'azur, en chef un caducée et deux gerbes de blé d'or, liées de gueules.''<br>{{small|[[Arrêté ministériel|A.M.]] [[24. Mäerz]] [[1953]] - Mémorial 1953, Säit 327}} |} == F == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms feulen luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Feelen|Feelen]]'''<br> ''D'argent au lévrier courant de sable accompagné de trois feuilles de nénuphar de gueules'' *.<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. September]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1143 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1963.}}<br><nowiki>*</nowiki>Am Originaltext steet wéinst engem Schreiffeeler ''gueule'' amplaz ''gueules.''<br>Den Hond am Wope kënnt aus dem Sigel vum Wëllem vu Feelen (''un chien braque accompagné de trois feuilles de nénuphar''). Déi Feelener Häre ware Vassalle vun de [[Buerschent]]er déi e Wope gefouert hunn mat der Beschreiwung:''D'argent à trois feuilles de nénuphar de gueules''. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms fischbach luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]'''<br> ''De sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés en chef d'une couronne grand-ducale d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[19. Juli]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. November]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1252 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982.}}<br>De Fëschbecher Wope kënnt aus deem vun den Häre vu Fëschbach (''de sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés en chef d'une croisette au pied fiché d'or''). Dat klengt Kräiz gouf duerch eng Kroun ersat, fir ze weisen datt d'Groussherzoglech Famill do eng Residenz huet. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms larochette luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Fiels|Fiels]]'''<br> ''De gueules à la tour d'argent maçonnée de sable, accostée de deux écussons d'or à la croix ancrée de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Juni]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 574 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1985.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms flaxweiler luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]'''<br> ''Parti d'or au lion de sable armé et lampassé de gueules, et de gueules à la clef d'argent contournée mise en pal, le panneton vers le haut, à la bordure partie de gueules et d'or chargée de cinq quintefeuilles en couleurs échangées, celle de la pointe de l'un en l'autre et brochant sur la partition.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mee]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. Oktober]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 1220 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1984.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms frisange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]]'''<br> ''Tiercé en pairle; à dextre d'azur à la demi-aigle d'argent, à senestre d'or à la demi-aigle de sable, au chef du même chargé de deux crosses d'abbé adossées mises en pal, mouvant de la partition, celle de dextre d'or, celle de senestre d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Mee]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. August]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1099; rectificatif Mémorial B 1982, Säit 368 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1981.}}<br> |} == G == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms garnich luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Garnech|Garnech]]'''<br> ''De gueules à la croix ancrée d'argent sumontée d'un lambel de cinq pendants d'azur, manteléd'un fascé d'argent et d'azur de huit pièces chargé en chef de deux portes de ville à trois tours de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. August]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 944 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms goesdorf luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]'''<br> ''D'or au chêne à quatre branches entrelacées de sinople, au chef de gueules chargé de six étoiles d'or posées 3-2-1.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Juli]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[27. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 680 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms grevenmacher luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]'''<br> ''Burelé d'argent et d'azur au lion de gueules, armé, lampassé et couronné d'or, la queue fourchue et passée en sautoir, à une clef d'argent posée en sautoir, à une clef d'argent posée en barre, le panneton en haut, brochant sur le tout. L'écu sommé d'une couronne murale de cinq tours au naturel, maçonné de sable.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Januar]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Mäerz]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 454 - Projet: Modern Versioun vum Wope vun der Stad zanter 14. Joerhonnert.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms grosbous luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Groussbus|Groussbus]]'''<br> ''Écartelé en sautoir: aux I et IV de gueules à la quintefeuille d'oeillet d'argent; aux II et III d'or au lion de gueules celui du II contourné.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[16. November]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Dezember]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 994 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}<br>D'Emailer vum Wopen, ''de gueules an d'or'' goufe vun de Wope vun de fréieren Herrschaften iwwerholl déi op iergendeng Manéier Besëtzer oder Rechter an der Gemeng haten. Dat waren d'Häre vu Wolz, Klierf, Meesebuerg a Beefort. |} == H == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms hobscheid luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Habscht|Habscht]]'''<br> ''Taillé de gueules et d'azur à la barre ondée d'argent brochante accompagnée en chef d'une couronne d'or et en pointe d'une fontaine d'argent.'' <br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Juli]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1143 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms heiderscheid luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Heischent|Heischent]]'''<br> ''Burelé d'argent et de gueules au sanglier rampant de sable, langué de gueules, défendu d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]]..... - Mémorial B 1989, Säit ? - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms heinerscheid luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Hengescht|Hengescht]]'''<br> ''Coupé de gueules et d'or, à la croix ancrée de l'un en l'autre, cantonnée en chef de deux merlettes affrontées d'argent, en pointe de deux tourteaux de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Dezember]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Abrëll]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 549 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1978.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms hesperange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Hesper|Hesper]]'''<br> ''Fascé d'or et d'Azur de six pièces à la bande de gueules brochante, accompagnée en chef d'une tour crénelée d'argent, maçonnée de sable, et en pointe d'une fleur de lis aussi d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[24. Januar]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. Februar]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 326 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms heffingen luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]'''<br> ''D'argent à une fasce vivrée de sable accompagnée en chef d'un lion passant du même, en pointe d'une croix ancrée de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Oktober]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Januar]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 206 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms hoscheid luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Houschent|Houschent]]'''<br> ''D'argent à la fasce vivrée de deux pointes de gueles, accompgnée de trois feuilles de nénuphar du même, deux en chef, une en pointe, celles du chef accostant une étoile à six rais de sable.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. Juni]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 752 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms hosingen luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Housen|Housen]]'''<br> ''De gueules au sautoir d'or, accosté de deux merlettes affrontées d'argent, à la houlette en forme de crosse au naturel brochant en pal mouvant de la pointe.''.<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]]... - Mémorial B 1989, Säit ? - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] a [[Marcel Lenertz]] 1988.}} |} == I == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms echternach luxbrg.svg|100px]] |'''[[Iechternach]]'''<br>''D'argent à l'aigle de sable, l'écu timbré d'une couronne d'or.'' {{small|De Wope gëtt schonn zënter dem Mëttelalter gefouert; et ass eng Variant aus dem [[Armorial général de France]] aus dem [[17. Joerhonnert]] (''l'aigle lampassée de gueules''). De Wope gouf den 10. November 1818 vum hollännesche „Hoge Raad van Adel“ an duerno mat engem belschen „Arrêté royal“ vum 31. Dezember 1838 confirméiert (béid net publizéiert). De Createur vum Wopen ass net bekannt.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms ermsdorf luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Iermsdref|Iermsdref]]'''<br>''Burelé d'or et d'azur à la croix ancrée de gueules, chargée d'une croix alésée d'argent et accompagnée de trois fleurs de lis de sable, deux en chef, une en pointe.'' De Wopen ass zesummegesat aus de Wope vun den Härschaften déi Meeschter iwwer d'Dierfer aus der Gemeng waren. Déi gëllen a blo Sträife sinn aus dem Wope vun der Vogtei vun [[Dikrech]] zu där Iermsduerf gehéiert huet, d'Ankerkräiz, kënnt aus dem Wope vun den Hären aus der [[Gemeng Fiels|Fiels]], zu där Steeën gehéiert huet, dat sëlwer Kräiz ass vun der [[Abtei Iechternach]], zu där Eppelduerf gehéiert huet, an déi dräi Lilie sinn aus dem Wope vun den Häre vu [[Folkendeng]].<br>{{small|[[Gemeng Iermsdref|D.C.]] [[9. September]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 574 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms erpeldange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng]]'''<br>''Écartelé en sautoir: aux I et IV de gueules à une étoile à sept rais d'or; aux II et III d'argent au tourteau de sable.''<br>{{small|[[Gemeng Ierpeldeng|D.C.]] [[7. Februar]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. September]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1100 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1978.}} |} == J == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms junglinster luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]'''<br>''D'argent à deux pals de gueules, à la croix tréflée de sable brochant sur le tout.''<br>[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Oktober]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[11. Dezember]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 1033 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983 |} == K == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms koerich luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Käerch|Käerch]]'''<br>''De gueules à une bande d'argent chargée de deux cotices de sable, accompagnée de deux lions d'argent; au chef d'argent fretté de sable.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[14. Mee]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[27. Juli]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 866 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980.}}<br> De Wope vun der Gemeng kënnt vun de Schëlter vun den zwou Seigneurerien, déi et zu Käerch gouf, an zwar déi vum [[Schlass Käerch|Gréiweschlass]], ''(de gueules au chef d'argent fretté de sable)'', an déi vum [[Fockeschlass]], ''(de gueules à trois lionceaux d'argent, à la cotice de sable brochant,)''. Den Numm vum Fockeschlass koum vun der Famill ''Fock de Hubingen'' déi de Wopen ''de sable à la bande coticée d'argent'' gefouert huet. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms kayl luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Keel|Keel]]'''<br>''D'or au griffon de sable, armé et lampassé de gueules.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Januar 1900 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000 - Projet: [[XY]] 1900.}}<br> |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms clemency luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Kënzeg|Kënzeg]]'''<br> ''D'argent à deux barbeaux adossés d'azur, accompagnés de quatre croisettes recroisettées au pied fiché de gueules; au chef d'azur chargé d'une porte a trois tours d'argent.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Oktober]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 944 - Projet: [[Robert Matagne]] 1982.}} D'Feld vum Schëld ass vum Wope vun de fréieren Häre vu Kënzeg (''d'argent a deux barbeaux adossés d'azur, cantonnés de quatre croisettes recroisettées au pied fiche de gueules''), och wann e puer Auteure mengen, d'Kräizer wären e ''Semis'' <!--(net sécher wat domat gemengt ass)--> gewiescht. De Kapp bezitt sech op d'Probstei Lëtzebuerg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or, accosté de deux portes de ville ouvertes à trois tours aussi de gueules''), zu där den Territoire vun der Gemeng fréier gehéiert huet. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms kehlen luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Kielen|Kielen]]'''<br>''Burelé d'argent et d'azur de dix pièces au lion de sable armé, lampassé et couronné d'or, tenant de ses pattes une crosse d'abbé d'or posée en pal.'' {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Januar 1900 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000 - Projet: [[XY]] 1900.}} |- valign=top |align=center |[[Fichier:Coat wilwerwiltz.svg|100px]] <br> [[Fichier:Coat of arms kautenbach luxbrg.png|100px]] | '''[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]'''<br>Wope vun der fréierer [[Gemeng Wëlwerwolz]]:<br> ''De gueules à la croix alésée, recerclée en chef et en pointe, pattée aux flancs, cantonnée de quatres étoiles à cinq rais du même; au chef d'or au lion issant de sable''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 752 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}<br> Wope vun der fréierer [[Gemeng Kautebaach]]:<br>''D'or à la hache d'armes en pal de gueules, accostée de deux poissons adossés de sable, au chef échiqueté d'argent et de gueules''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Abrëll]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Abrëll]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 510 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}} |- valign=top |align="center"|[[Fichier:Coat of arms clervaux luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Klierf|Klierf]]'''<br>''De gueules a chef d'or chargé de trois merles de sable becqués et membrés de gueules, rangés en fasce.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 30. Mee 1896 - Mémorial B 1896, Säit 338 - Projet: ''Auteur net bekannt''}}<br> De Wope staamt, virun allem wéinst dem Ëmdréie vun den [[Faarf (Heraldik)|Haaptemailer]], vun deem vun der aler Famill vu Klierf of (''d'or au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent''), enger Famill déi vun där vu Meesebuerg ofstaamt, déi fir hiren Deel, selwer vun där vu Wiltz ofstaamt (''d'or au chef de gueules''). |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms consdorf luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]''' ''Parti de gueules et d'or à l'orle brochant de cinq étoiles aboutées, parti d'argent et de sable.'' {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Juli 1986 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Juli]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 788 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986.}} D'Haaptemailer vum Wopen, rout a gëllen, erënneren un déi vum Wope vun den Hären vu Beefort (''d'or au chef de gueules chargé d'un lambel à cing pendants d'argent à l'ancienne''); déi fënnef Stäre representéieren déi fënnef Uertschafte vun der Gemeng. Den an zwee gedeelte Stärebord bezitt sech op d'Faarwe vun de Kleeder vun de Benediktiner. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms consthum luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Konstem]]''' ''Coupé, en chef de gueules à la croix recerclée d'or accosté de deux poissons adossés d'argent, en pointe fascé d'or et d'azur.'' {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 21. Dezember 1983 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}} D'Uertschaft Konstem huet am [[13. Joerhonnert]] der Famill vun [[Ouren]] (''de gueules à la croix recercelée d'or'') a méi spéit der Famill vu ''[[Pëtten|Pittange]]'' (''de gueules à la croix ancrée d'or''); béid Familljen hu bal séi selwecht Wope gefouert. Holztem huet fir d'éischt der Famill vu [[Roudemaacher]] (''fascé d'or et d'azur'') an duerno der Famill vu [[Fëschbech (Miersch)|Fëschbech]] (''de sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés au point du chef par une croisette au pied fiché d'or''). De Gemengewope setzt sech haaptsächlech aus den Elementer vun de Wope vun de verschiddene [[Seigneurie|Seigneurien]] zesummen. Do dernieft weist d'Opdeelung drop hin, datt d'Gemeng aus zwou Uertschafte bestanen huet. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Blason ville lu Kopstal (Luxembourg).svg|100px]] |'''[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]'''<br>''Parti d'argent et de sinople à la branche d'osier feuillée de quatre pièces fleurie également de quatre pièces d'or mise en pal et brochant sur la partition.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Januar 1900 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000 - Projet: [[XY]] 1900.}} |} == L == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms leudelange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Leideleng|Leideleng]]'''<br> ''D'Or à l'ours de sable au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent.'' <br>[https://web.archive.org/web/20110212025124/http://www.leudelange.lu/la-commune-se-presente/armoiries-wappen Lokalhistoresch Ausso vum Leidelenger Wopen] |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms lenningen luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]'''<br>''Écartelé d'or et d'argent à la croix de gueules brochant, cantonnée des pièces d'une croix ancrée déjointe du même''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Oktober]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[10. Oktober]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 842 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1988}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms lintgen luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]'''<br>''Coupé ondé; en chef d'or à deux étoiles à huit rais de gueules posée en fasce, en pointe d'azur à la croix pattée et alésée d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Abrëll]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[24. Mee]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 578 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1981 }}. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Blason ville lu Luxembourg-ville.svg|100px]] |'''[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]'''<br>''D'argent à cinq burelles d'azur au lion de gueules couronné d'or brochant, l'écu timbré d'une couronne d'or.'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms lorentzweiler luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]'''<br>''Taillé de gueules et d'or à un gril de mêmes et de l'un en l'autre posé en barre, accompagnée en chef d'une main jurante apaumée d'argent et en pointe d'un ours passant de sable sellé de gueules''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mee]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Oktober]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1100 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1978}} |} == M == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |- valign="top" |align="center" |[[Fichier:Blason ville lu Marnach (Luxembourg).svg|110x110px]] |'''[[Maarnech]]''' ''Coupé sapiné d'azur et d'or: au 1er deux fleurs de genêt en naturel posées en fasce, au 2e un flambeau allumé au naturel posé en pal.'' {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 20. Mäerz 1954 - [[Arrêté Grand-Ducal|A.G-D.]] [[27. November]] [[1954]] - Projet: [[Louis Wirion]], am Optrag vum Max Marnach vu [[Viersen]] (Nordrhein-Westfalen).}} De Createur vum Wope gëtt follgend Erklärung: „Vu blo op giel, am Dänneschnëtt gedeelt, mat zwou gëllene [[Biesemgënz|Gënzebléien]] am Kapp an enger brennender Fackel, vertikal positionéiert, am Fouss. Den Dänneschnëtt ass eng heraldesch Innovatioun, déi ech viru Kuerzem an nei gepräägte finnesche Wope gesinn hunn. Nieft der [[Eechen|Eech]] ass d'[[Fiichten|Dänn]] den typesche Bam vum Éislek. (…) D'Fakel déi brennt ass d'Krichsfakel, déi dat schéint Duerf wärend der [[Ardennenoffensiv]] am [[Zweete Weltkrich]] verwüüst huet. Se kann och als Fakel vum Fortschrëtt a vum Neesopbau interpretéiert ginn. Dat Blot vum Kapp, op deem dGënzebléien liichten, representéiert de Fréijoershimmel zum Zäitpunkt vun der Gënzebléi. D'Gold vum Fouss ass d'Faarf vun den zeidegen [[Éi|Éien]] am Karschnatz.“ |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms mertert luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]'''<br>''D'azur au griffon rampant coupé d'argent et de gueules.'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms mertzig luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Mäerzeg|Mäerzeg]]'''<br>''D'azur à la bande vivrée d'argent, au flanc senestre l'aigle romaine au chef d'or chargé de trois pics à pointe "grain d'orge" de sable.''<br>{{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xx]] [[19xx]] - -->[[Arrêté ministériel|A.M.]] [[25. Mee]] [[1960]] - Mémorial B 1961, Säit 528 - Projet: P. Gilson 1960}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms mamer luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Mamer|Mamer]]'''<br>''D'azur à la façade de temple antique à quatre colonnes d'or, au chef du même chargé d'une roue d'azur entre deux crampons de gueule''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. August]] [[1979]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[12. Oktober]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 1030 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1979}}<br>D'Haaptfaarwe sinn aus dem Wope vun den Häre vu Miersch (Gold mat blo gesträift), den Tempel ass dra fir drun z'erënneren datt an der Réimerzäit e grousst Duerf do stoung, vun deem Iwwerreschter fonnt gi sinn, d'Rad kënnt aus dem Wope vun der bekannter humanistescher Famill Mameranus déi vu Mamer war, déi zwéi rout Kreep kommen aus dem Wope vun der aristokratescher Famill, déi och den Numm Mamer hat. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms manternach luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Manternach|Manternach]]'''<br>''Écartelé d'or et d'azur à la croix ancrée écartelée de gueules et d'argent, brochant.'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms medernach luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Miedernach|Miedernach]]''' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms mersch luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Miersch|Miersch]]'''<br>''Fascé d'or et d'azur, la fasce du chef chargée à dextre d'une molette de sable, à la bordure de gueules''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Oktober]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. November]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1234 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms mompach luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Mompech|Mompech]]'''<br>''Écartelé: aux I et IV bandé d'or et d'azur de six pièces à la croix ancrée de gueules brochante; aux II et III d'argent au lion de sable armé et lampassé de gueules.'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms mondercange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Monnerech|Monnerech]]'''<br>''Coupé d'or et d'argent, à la fasce de gueules brochant, accompagné en chef d'une rose à six feuilles de gueules entre deux étoiles du même, en pointe d'une porte ouverte du même.'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms mondorf les bains luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Munneref|Munneref]]'''<br>''D'or au sautoir de gueules cantonné de quatre quintefeuilles de gueules, feuillées et boutonnées de sable.'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Blason ville lux Munshausen.svg|100px]] |'''[[Gemeng Munzen|Munzen]]''' |} == N == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms neunhausen luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Néngsen|Néngsen]]'''<br>''Burelé d'argent et de gueules au chardon de sinople fleuri de gueulesbrochant en pal.'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms niederanven luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]'''<br>''Parti de gueules au tilleul feuillé, fruité et arraché d'or, et d'azur au casque romain d'argent brochant sur une crosse d'or posée en barre; au chef d'or chargé d'une quintefeuille de gueules boutonnée d'argent brochant sur deux bâtons fleurdelisés de sable posés en sautoir.'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Blason ville lux Bascharage.svg|100px]] |'''[[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]]'''<br>''De gueules à la croix ancrée d'argent chargée en chef d'un lambel de cinq pendants d'azur'' {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] ? - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. Juli]] [[1969]] - Mémorial B 1969, Säit 672 - Projet: [[Antoine May]] 1969.}}<br>De Wope vun Nidderkäerjeng entsprécht genee deem vum Raoul vu Sterpenich (''De gueules à la croix ancrée d'argent, chargé en chef d'un lambel de cinq pendants d'azur''), deen zesumme mam Grof [[Heinrich V. vu Lëtzebuerg]] Här vu [[Nidderkäerjeng|Käerjeng]] a vu [[Lénger]] war, a soumat Coauteur vum [[Fräiheetsbréif]] vum 4. Abrëll 1281. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms nommern luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Noumer|Noumer]]'''<br>''Burelé d'or et d'azur de dix pièces à la croix ancrée de gueules brochante, au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent.'' |} == P == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms petange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]'''<br>''Coupé; en chef d'azur àa deux bars adossés d'or, cantonnés de quatres croisettes recroisettées au pied fiché du même; en pointe de gueules au lion d'or; à la fasce bretessée d'argent brochant sur la partition.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[21. Mee]] [[1976]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. November]] [[1976]] - Mémorial B 1976, Säit 1425 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1976.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms putscheid luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]'''<br>''Écartelé de gueules et d'azur à la croix d'or brochant, surchargée d'une croix ancrée de gueules cantonnée aux I et IV d'un écusson d'argent, aux II et III d'une croisette recroisettée au pied fiché d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[2. Juni]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 574 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms préizerdaul luxbrg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]''' (virun 2001: '''Gemeng Biebereg''')<br>''D'or à la fasce ondée de gueules accompagnée de trois étoiles du même et d'une fleur de lis d'azur au point du chef.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mäerz]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[2. Juli]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 941 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}} Fréier huet den Territoire vun der haiteger Gemeng gréisstendeels der Famill vun [[Iewerleng]] gehéiert (''d'azur a la fasce d'argent accompagnée de deux étoiles à six rais d'or, une en chef, une en pointe''); dat erkläert, firwat de Gemengewope vum Wope vun Iewerleng inspiréiert ass. Déi rout Well bezitt sech op d'[[Routbaach (Baach)|Routbaach]] déi duerch de Préizer Dall leeft. D'[[Lilien|Fleur-de-lis]], Emblem vun der [[Jongfra Maria]], symboliséiert d'Uertschaft Biebereg, Zentrum vun engem Mariekult, iwwerdeems déi dräi Stären, obwuel s'un déi vun der Famill Iewerleng erënneren, déi dräi aner Uertschafte vun der Gemeng representéieren: Platen, Proz a Rëmerech). |} == R == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms rambrouch luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]'''<br>''De sable, à la quintefeuille feuillée d'or, chapé d'or à deux losanges de sable, au chef d'azur à la perle en poire d'argent sertie et annelée d'or, accosté de deux croisettes d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Mäerz]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Mee]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 821 - Projet: 1981 [[Jean-Claude Loutsch]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms reckange sur mess luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]]'''<br>''Tranché d'argent et de sable par une bande ondée et coticés d'azur et d'argent de quatre pièces, accompagnée en chef de trois merlettes de sable posées 2,1 et en pointe d'une croix ancrée d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[25. September]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1144 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980}}<br>Am Wope sinn d'Emailer vun den dräi Hären déi jeeweils eng Zäit Meeschter zu Reckeng waren, an zwar déi Lampecher ''[de sable à la croix ancrée d'or]'', déi Reckener ''[de sable à bande d'argent]'' an déi Wickrenger ''[d'argent à tois merlettes de sable]''. Um Kapp gouf de Wope vun de Wickrenger iwwerholl an op der Spëtzt dee vun de Lampecher. Déi blo queesch Well symboliséiert d'[[Mess]] déi duerch d'Gemeng leeft. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Blason Redange-Sur-Attert.svg|100px]] |'''[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]'''<br>''Burelé d'argent et de gueules à la bande d'azur brochant, chargée de trois étoiles à six rais d'or.'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms remich luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Réimech|Réimech]]'''<br>''D'argent à cinq burelles d'azur au lion de gueules couronné d'or brochant sur le tout.'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms reisdorf luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]'''<br>''Burelé-ondé d'or et d'azur de dix pièces à la croix tréflée et vidée de gueules brochant en abîme''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. August]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 376 - Projet: 1982 [[Marcel Lenertz]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms roeser luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Réiser|Réiser]]'''<br>''Gironné d'or et d'azur de douze pièces, à lécusson de gueules chargé de trois feuilles de nenuphar d'orposées 2 et 1, brochant sur le tout.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. August]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 376 - Projet: 1982 [[Marcel Lenertz]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms Rumelange Luxembourg.svg|100px]] |'''[[Gemeng Rëmeleng|Rëmeleng]]'''<br>''D'argent au mineur ayant une lampe et un pioche de mineur, au naturel.''<br>{{small| [[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[8. Juli]] [[1909]] <!--- Mémorial xx, Säit xx ---> Projet: 1908 [[Nicolas van Werveke]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms rosport luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Rouspert|Rouspert]]'''<br>''Coupé-ondé de gueules et d'azur à trois crosses d'abbé d'or, deux affrontées et passées en sautoir, la troisième renversée et mise en pal; à la croix ancrée d'argent en abîme brochant sur le tout.'' |} == S == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms sandweiler luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]'''<br>''Burelé d'or et de gueules de dix pièces à la croix de sable brochant, la traverse chargée d'un quadriréacteur de front.'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms schifflange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]'''<br>''D'or à la bande de gueules, chargée de trois moufles senestres d'argent appaumées, posées dans le sens de la bande''<br>{{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xxx]] [[19xx]] - -->[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[12. Mäerz]] [[1975]] - Mémorial B 1975, Säit 374<!-- - Projet: 19xx [[xxx]]-->}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Schengen Coat of Arms.svg|100px]] |'''[[Gemeng Schengen|Schengen]]'''<br>''Parti d'azur à trois étoiles à cinq rais d'or ordonnés en triangle et d'un burelé d'argent et d'azur au lion de gueules, armé, couronné et lampassé d'or, la queue fourchue et passée en sautoir; le tout enté en pointe d'or à la grappe de vigne tigée de sinople'' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms schuttrange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]'''<br>''Parti de gueules au lion d'or et d'azur à la rose d'argent; au chef d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Mäerz]] [[1977]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[20. September]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1009 - Projet: Gemengerot 1977}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms schieren luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Schieren|Schieren]]'''<br> ''Coupé d'argent et d'or, à la fasce ondée d'azur brochant sur la partition, accompagnée en chef d'un arbre arraché de sinople accosté de deux fleurs de lis de sable, en pointe d'une croix ancrée de gueules''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Dezember]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Januar]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 365 - Projet: 1985 [[Marcel Lenertz]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms saeul luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Sëll|Sëll]]'''<br> ''Écartelé en sautoir, aux I et IV d'argent à deux fasces de gueules, au II de gueules à la croix ancrée d'argent, au III de gueules à la croix ancrée d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[24. Abrëll]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Juni]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 862 - Projet: 1985 [[Jean-Claude Loutsch]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms septfontaines luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Simmer|Simmer]]'''<br>''Taillé de gueules et d'azur à la barre ondée d'argent brochante accompagnée en chef d'une couronne d'or et en pointe d'une fontaine d'argent.'' <br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Juli]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1143 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms stadtbredimus luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]]'''<br>''D'or à deux portes d'écluses entr'ouvertes de sable, sur une terrasse ondée d'azur et d'argent de cinq pièces, au chef de gueules chargé de trois ceps fruités sur échalas, le tout d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Abrëll]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Oktober]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 759 - Projet: 1965 [[Robert Matagne]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Blason ville lux Lac-de-la-Haute-Sûre.svg|100px]] |'''[[Stauséigemeng]]'''<br>''Tiercé au fasce de gueules, d'or à quatre bandes de sable et d'azur au brochet en fasce d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[16. Mee]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Juni]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 602 - Projet: 1987 [[Jean-Claude Loutsch]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms steinsel luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Steesel|Steesel]]'''<br>''Coupé d'argent à une porte de ville ouverte à trois tours de gueules, l'ouverture de la porte chargée d'une anille de sable, et de gueules à trois lions d'argent posés 2 et 1''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[6. Juni]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Juli]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 960 - Projet: 1983 [[Marcel Lenertz]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms steinfort luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Stengefort|Stengefort]]'''<br>''De gueules à la tour crénélée ouverte, accostée aux flancs de trois tourelles décroissantes en hauteur et en largeur, posées sur un perron, le tour d'or, soutenu d'une terrasse ondée d'azur chargée d'une trangle aussi ondée d'argent, la tour accostée en chef de deux croix ancrées d'argent''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Dezember]] [[1988]]<!-- - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. August]] [[1981]]--> - Mémorial B 1989<!--, Säit 1032 - --> - Projet: 1988 [[Marcel Lenertz]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms strassen luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Stroossen|Stroossen]]'''<br>''De gueules à cinq pals d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[14. Oktober]] [[1976]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Dezember]] [[1976]] - Mémorial B 1976, Säit 1474<!--- Projet: [[xxx]]-->}}<br>De Wope vu Stroossen geet op de Jang vu Stroossen (ëm 1411) zeréck<ref>https://www.strassen.lu/citoyens-residents/historique</ref> |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms sanem luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Suessem|Suessem]]'''<br>''Parti: au I d'or au lion contourné de sable, armé et lampassé de gueules, la queue fourchue et passée en sautoir; au II d'argent au lion de sable, armé et lampassé de gueules; l'écu à la bordure de gueules, alternativement chargée de quatre roues dentées d'or et de quatre socs de charrue d'argent''<br>{{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] - -->[[Arrêté grand-ducal|A.GD.]] [[31. Juli]] [[1970]] - Mémorial B 1970, Säit 1390 - Projet: 1967 [[Jean-Claude Loutsch]]}} |} == T == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms tandel luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Tandel|Tandel]]'''<br>''De gueules à l'écusson d'argent chargé d'une tour ouverte de gueules et accompagnée de trois merlettes d'argent, deux en chef et une en pointe''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] Baastenduerf [[30. Juni]] [[2005]]; Furen [[15. Juli]] [[2005]]; Fusiounsgemeng [[29. November]] [[2005]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. August]] [[2005]] - <!--Mémorial B xx, Säit xx - -->Projet: R. Klein 2005}}<br>Am Kader vun der Gemengefusioun gouf fir déi nei Gemeng Tandel en neie Wopen entworf. Vu véier Projeten déi d'''Commission héraldique'' proposéiert hat, gouf de Projet N°2 zeréckbehalen. De Wope vun der Gemeng Tandel setzt sech zesummen aus Elementer vun de Wope vun de fréiere Gemenge Baastenduerf (''chargé d'une tour ouverte de gueules'') a Furen (''d'argent accompagné en chef de deux merlettes affrontées du même''). D'Emailer sinn d'Haaptemailer vun den zwéi Wopen. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms tuntange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Tënten|Tënten]]''' |} == U == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms useldange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Useldeng|Useldeng]]'''<br> |} == V == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Blason de Vianden.svg|100px]] |'''[[Gemeng Veianen|Veianen]]'''<br>''De gueules à la fasce d'argent''<br>{{small|Édit royal (Frankräich): 01.11.1696}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Blason ville lux Vichten.svg|100px]] |'''[[Gemeng Viichten|Viichten]]'''<br>''Burelé d'argent et de gueules au pal d'or chargé d'une bande de gueules, ledit pal accosté de deux étoiles à six rais d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[8. Dezember]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Januar]] [[1987]] - Mémorial B 1987, Säit 251 - Projet: 1986 [[Marcel Lenertz]]}} |} == W == {| class="wikitable" width="100%" ! width="110" align="center"| Wopen ! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms weiswampach luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]'''<br>''D'azur à la bande vivrée d'or, accompagnée en chef d'un lion du même, armé et lampassé du gueules, en pointe d'un cor d'or virolé de gueules''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Juni]] [[1979]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[20. Juli]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 908 - Projet: 1979 [[Jean-Claude Loutsch]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms wahl luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Wal|Wal]]'''<br>''Écartelé, au I et IV burelé d'argent et d'azur, au lion de gueules armé et lampassé d'or brochant, aux II et III burelé d'argent et de gueules. À la croix de sable brochant sur l'écartelé, chargée en abîme d'une croix tréflée d'or ornée de cinq rubis de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms waldbillig luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]'''<br>''D'or à la croix ancrée de gueules, au chef du même chargé d'un masque de renard d'or accosté de deux anilles d'argent''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[13. Juni]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 584 - Projet: 1983 [[Marcel Lenertz]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms waldbredimus luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]]''' <br>''D'argent à deux sceptres doublement fleurdelisés de sable posés en sautoir, à la croix de gueueles brochant chargés d'une croix ancrée d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[2. Mäerz]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Juni]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 722 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1981}}<br>De Wopen ass a véier gedeelt well d'Gemeng fréier zum Besëtz vu véier Kléischter gehéiert huet an zwar [[Abtei Sankt Maximin Tréier|Sankt Maximin vun Tréier]], [[Märjendaller Klouschter|Mäjendall]], [[Abtei Neimënster|Mënster]] a [[Bouneweger Klouschter|Bouneweg]]. Dat ''gëllent Ankerkräiz op rout'' kënnt aus de Wope vun den Häre vu [[Buerschent]] a vu [[Pëtten]] déi Geriichtshären zu Waldbriedemes waren. Déi gekräizt Zepteren kommen aus dem Wope vun der [[Jean de Wiltheim|Famill de Wiltheim]] där déi verschidden Uertschaften an der Gemeng gehéiert hunn. D'Gemeng Waldbriedemes huet zu den éischte Gemenge gehéiert déi am Ufank vum [[19. Joerhonnert]] gegrënnt goufen. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms walferdange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Walfer|Walfer]]''' <br>''D'or au renard rampant de gueules tenant de ses pattes de devant une flèche du même posée en pal, accompagné de sept billettes aussi de gueules posées en orle aux flancs et en pointe, au chef, d'azur à la porte de trois tours ouverte d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. November]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Mäerz]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 454 - Projet: 1983 [[Jean-Claude Loutsch]]}}. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms winseler luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]'''<br> ''D'argent à l'aigle de sable, armé, bequée et languée de gueules, au chef du même chargé de trois losanges d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[23. September]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[30. Oktober]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1244 - Projet: 1981 [[Jean-Claude Loutsch]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms weiler la tour luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]]'''<br>''D'or à la fasce ondée d'azur à la tour de gueules couverte d'azur, ouverte et ajourée d'argent, brochant, chapé d'un fascé d'or et d'azur; au chevron de gueules chargé de trois fleurs de lis d'argent brochant sur la partition''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[26. Mäerz]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Mee]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 821 - Projet: 1981 [[Marcel Lenertz]]}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms wellenstein luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Welleschten|Welleschten]]''' |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms wincrange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]'''<br>''D'or à la colonne à perron surmontée d'une globe sommé d'une croix, le tout de sable, au chef de gueules au cor contourné d'or accosté de deux fleurs de lis d'argent''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Juli]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[23. August]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 840 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982}} |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms wiltz luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Wolz|Wolz]]''' ''Ecartelé, au Ier, burelé d'argent et d'azur de dix pièces à un lion rampant de gueules, couronné, lampassé et armé d'or; au IIe, de gueules à un caducée d'argent posé en bande; au IIIe, de gueules à une ancre d'argent posée en bande; au IVe, d'azur à une ruche d'or et des abeilles volantes du même. L'écu sommé d'une couronne d'or de huit fleurons, dont cinq seulement sont visibles.'' {{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] ---> [[Arrêté Grand-Ducal|A.G-D.]] [[1. August]] [[1951]] - Mémorial B 1951, Säit 1129 - Projet: 1950 [[Louis Wirion]]}} De Beiekuerf symboliséiert d'Industrie, den Äskulapstaf steet fir d'Unitéit an den Anker fir den Handel. De Léiw symboliséiert d'Zougehéieregkeet vun der Gemeng zum Groussherzogtum. |-valign="top" |align="center"|[[Fichier:Coat of arms wormeldange luxbrg.png|100px]] |'''[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]'''<br>''Parti d'or et de sinople à deux pampres fruités, feuillés et vrillés de l'un en l'autre; à la clef de gueules, le panneton en haut à senestre, brochant en pal sur la partition''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Mäerz]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 575 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985 }} |} == Kuckt och == *[[Wope vu Lëtzebuerg]] ==Literatur== * [[Jean-Claude Loutsch]], [[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]], ''Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg'', Lëtzebuerg, Ed. [[Jean-Albert Fisch]], ISBN 2-87969-000-5, 1989, [https://www.a-z.lu/discovery/fulldisplay?docid=alma990000506420107251&context=L&vid=352LUX_BIBNET_NETWORK:BIBNET_UNION&search_scope=DN_and_CI&tab=DiscoveryNetwork&lang=fr&lang=fr bibnet] == Um Spaweck == {{Commonscat|Titel=Wope vun de Lëtzebuerger Gemengen}} * [http://wiesel.lu/heraldik/wappensammlung/etat/luxembourg/communes/ Privat Heraldik-Säit iwwer ë. a. de Wope vun e de Lëtzebuerger Gemengen] * [https://www.heraldry-wiki.com/wiki/Luxembourg Säit mat de Lëtzebuerger nationalen a kommunale Wopen] * Diana Hoffmann: [https://www.wort.lu/luxemburg/zwischen-identitaet-zwang-und-angeberei/923450.html "Geschichte der Gemeindewappen: Zwischen Identität, Zwang und Angeberei."] wort.lu, 31.12.2017, [https://web.archive.org/web/20180122211626/https://www.wort.lu/de/lokales/geschichte-der-gemeindewappen-zwischen-identitaet-zwang-und-angeberei-5a43731fc1097cee25b7ae20 Archivéiert Versioun] {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg| Wopen]] [[Kategorie:Heraldik|Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Lëtzebuerger Wopen]] qjtctozcjcmks6p1kbwy3oqsu0e8lhd 0 1481 2681757 2656632 2026-06-15T09:17:57Z GilPe 14980 /* Gebuer */ +Eloisa Aubert 2681757 wikitext text/x-wiki {{Mountkalenner}} De '''4. [[Juli]]''' ass den 185. Dag vum Joer (186. am [[Schaltjoer]]) am [[Gregorianesche Kalenner]]. == Evenementer == * [[1776]]: Den US-amerikanesche [[Kongress vun de Vereenegte Staate vun Amerika|Kongress]] proklaméiert d'[[Onofhängegkeetserklärung vun de Vereenegte Staate vun Amerika|Onofhängegkeet vun de Vereenegte Staate vun Amerika]]. * [[1946]]: D'[[Philippinnen]] ginn onofhängeg. * [[1953]]: Den [[Imre Nagy]] gëtt zum [[Ungarn|ungaresche]] Ministerpresident gewielt. == Gebuer == <gallery> Fichier:Garibaldi (1866).jpg|Giuseppe Garibaldi Fichier:Calvin Coolidge, 1928.jpg|Calvin Coolidge Fichier:Eva Marie Saint 1990.jpg|Eva Marie Saint Fichier:Gina Lollobrigida (1960s).jpg|Gina Lollobrigida Fichier:Dondelinger 1989 (cropped).jpg|Jean Dondelinger Fichier:Victoria Abril Cannes 2013.jpg|Victoria Abril </gallery> * [[1788]]: [[Jean-François Gangler]], lëtzebuergesche Sprooch-Pionéier. * [[1789]]: [[Nicolas-Joseph Dehesselle]], belsche Bëschof. * [[1807]]: [[Giuseppe Garibaldi]], Guerillakämpfer a bekanntsten italieeneschen Zaldot. * [[1862]]: [[Marguerite Thyes]], lëtzebuergesch Molerin. * [[1868]]: [[Henrietta Swan Leavitt]], US-amerikanesch Astronomin. * [[1872]]: [[Calvin Coolidge]], 30. President vun den USA. * [[1880]]: [[Stellan Rye]], Filmregisseur, Schauspiller an Dréibuchauteur. * 1880: [[Anne Beffort]], lëtzebuergesch Autorin. * [[1884]]: [[Pauline Carton]], franséisch Schauspillerin. * [[1905]]: [[Hélène Meer]], lëtzebuergesch Molerin. * [[1909]]: [[Michel Strasser]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[1912]]: [[Viviane Romance]], franséisch Filmproduzentin, Dänzerin a Schauspillerin. * [[1915]]: [[Paul Frantz]], lëtzebuergesche Vëlossportler an Olympionik. * [[1917]]: [[Manolete|Manuel Laureano Rodríguez Sánchez]], genannt ''Manolete'', spueneschen Torero. * [[1924]]: [[Eva Marie Saint]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[1927]]: [[Roger Bertemes]], lëtzebuergesche Moler. * [[1927]]: [[Gina Lollobrigida]], italieenesch Schauspillerin. * [[1931]]: [[Jean Dondelinger]], lëtzebuergeschen Diplomat a Politiker. * 1931: [[Sébastien Japrisot]], franséischen Auteur a Filmregisseur. * 1931: [[Stephen Boyd]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[1932]]: [[Giuliano Carnimeo]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[1938]]: [[Bill Withers]], US-amerikanesche Komponist a Sänger. * [[1942]]: [[René Hoffmann (1942)|René Hoffmann]], lëtzebuergesche Foussballspiller an -trainer. * [[1949]]: [[Robert Emeringer]], lëtzebuergesche Glaskënschtler. * [[1958]]: [[Ferdinand Kayser]], lëtzebuergeschen Ekonomiste. * [[1959]]: [[Victoria Abril]], spuenesch Schauspillerin a Sängerin. * [[1963]]: [[Ni Xia Lian]], lëtzebuergesch Dëschtennisspillerin. * [[1975]]: [[Yann Tonnar]], lëtzebuergesche Filmmécher. * [[1979]]: [[Jeff Bevilacqua]], lëtzebuergesche Basketballspiller. * [[2014]]: [[Eloisa Aubert]], franséisch Geiistin. == Gestuerwen == * {{0}}[[973]]: [[Ulrich vun Augsburg]], Bëschof. * [[1824]]: [[Jan Pieter Minckeleers]], hollännesche Wëssenschaftler an Erfinder. * [[1826]]: [[John Adams]], éischte Vizepresident vun den USA an zweete President. * [[1826]]: [[Thomas Jefferson]], US-amerikanesche Politiker, 3. President vun den USA (1801-1809). * [[1831]]: [[James Monroe]], 5. President vun de Vereenegte Staate vun Amerika. * [[1848]]: [[François-René de Chateaubriand]], franséische Schrëftsteller an Diplomat. * [[1888]]: [[Theodor Storm]], däitsche Schrëftsteller. * [[1896]]: [[Alphonse de la Fontaine]], lëtzebuergesche Forstingenieur an Zoolog. * [[1902]]: [[Hervé Faye]], franséischen Astronom a Bildungsminister. * [[1910]]: [[Giovanni Schiaparelli]], italieeneschen Astronom. * [[1912]]: [[Xavier Brasseur]], lëtzebuergeschen Affekot a Politiker. * [[1934]]: [[Marie Curie]], polnesch-franséisch Cheemikerin a Physikerin, Nobelpräisdréierin. * [[1940]]: [[Mathias Schaffner]], lëtzebuergesche Politiker. * [[1964]]: [[Nicolas Kreins]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[1971]]: [[Bernard Simminger]], lëtzebuergesche Schrëftsteller. * [[1987]]: [[Bengt Strömgren]], schweedeschen Astronom an Astrophysiker. * [[1992]]: [[Astor Piazzolla]], argentinesche Pianist an Tango-Komponist. * [[2000]]: [[Shōji Ueda]], japanesche Fotograf * [[2003]]: [[Georges Margue]], lëtzebuergesche Jurist a Politiker. * [[2003]]: [[Barry White]], US-amerikanesche Sänger. * [[2005]]: [[Marga López]], argentinesch-mexikanesch Filmschauspillerin. * [[2009]]: [[Jean-Baptiste Tati-Loutard]], kongoleesesche Schrëftsteller. * [[2011]]: [[Otto von Habsburg]], éisträichesch-däitsche Journalist, Schrëftsteller a Politiker. * [[2016]]: [[Abbas Kiarostami]], iranesche Filmregisseur. * [[2017]]: [[Jeannot Belling]], lëtzebuergesche Politiker. * [[2018]]: [[France Dougnac]], franséisch Schauspillerin. * [[2022]]: [[Hubert Erang]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik. * [[2022]]: [[Robert Hoffmann]], éisträichesche Schauspiller. == Feierdeeg == * [[Independance Day]] an den [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]]. == Um Spaweck == {{Commonscat|4 July|{{PAGENAME}}}} [[Kategorie:Dag am Juli| 04]] f9rxmrlfyql5pw8n4l2rv3y6dldz9zq 0 3475 2681676 2634663 2026-06-14T15:41:50Z Robby 393 /* Auszeechnungen (Auswiel) */ + Grand Croix ordre de mérite (mat Referenz) 2681676 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} D''''Lydie Catherine Polfer''', gebuer den [[22. November]] [[1952]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] [[Politiker]]in ([[Demokratesch Partei|DP]]). Si ass zanter 2013 [[Lëscht vun de Buergermeeschtere vun der Stad Lëtzebuerg|Buergermeeschtesch vun der Stad Lëtzebuerg]] (fir d'éischt 1982 bis 1999) an zanter 2009 Deputéiert an der [[Chamber]] (fir d'éischt 1979 bis 1984). == Biographie == [[1972]], no hirer Première am [[Lycée Robert-Schuman]] an der Stad Lëtzebuerg, goung d'Lydie Polfer op [[Grenoble]], fir [[Droit]] ze studéieren. Se huet hire Studium [[1976]] mat enger Maîtrise ofgeschloss, an do d'selwecht Joer och en Diplom an Europarecht gemaach. [[1979]] huet se sech decidéiert, an d'Politik ze goen. Si gouf, op der DP-Lëscht, an d'[[Chamber]] gewielt an ass duer [[1984]], [[1989]], [[1994]] an [[1999]] erëmgewielt ginn. Tëscht 1984 a 1994 huet s'op hiert Mandat als Deputéiert an der Chamber verzicht, fir [[Lëscht vun de lëtzebuergeschen Europadeputéierten|Deputéiert]] vum [[Europäescht Parlament|Europäesche Parlament]] ze ginn, fir dat s'och op der Wielerlëscht stoung. 1994 gouf si Presidentin vun der [[Demokratesch Partei|Demokratescher Partei]] (DP) a blouf dat bis 2004. Tëscht [[1982]] an 1999 war d'Lydie Polfer Buergermeeschtesch vun der Stad Lëtzebuerg, wou si d'Nofolleg vun hirem Papp dem [[Camille Polfer]] gemaach huet. Vum August 1999 bis Juli [[2004]] war si Vizepremierministesch, Ausseministesch a Ministesch fir Verwaltung a Verwaltungsreform an der [[Regierung Juncker-Polfer]]. Vun 2004 bis [[2009]] war si nees Member vum Europäesche Parlament. Bei de [[Chamberwale vum 7. Juni 2009]], [[Chamberwale vum 20. Oktober 2013|deene vum 20. Oktober 2013]], [[Chamberwale vum 14. Oktober 2018|deene vum 14. Oktober 2018]] an [[Chamberwale vum 8. Oktober 2023|deene vum 8. Oktober 2023]]<ref>{{Citation|URL=http://elections.public.lu/fr/elections-legislatives/2023/resultats/circonscriptions/centre.html|Titel=Résultats détaillés - Centre|Gekuckt=10.10.2023|Wierk=elections.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> gouf si all Kéier an d'Chamber erëmgewielt. De 17. Dezember 2013 gouf si op en Neits als Buergermeeschtesch vun der Stad Lëtzebuerg vereedegt, nodeem de [[Xavier Bettel]] Premierminister an der [[Regierung Bettel-Schneider]] gi war<ref>[http://news.rtl.lu/news/wahlen//495493.html "Lydie Polfer als nei Stater Buergermeeschtesch vereedegt."] RTL.lu - 17.12.2013, 16:44 | Fir d'lescht aktualiséiert: 17.12.2013, 16:48.</ref>. Si blouf dat och no de Gemengewale vum 8. Oktober 2017<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1099052.html "7 Buergermeeschteren hunn den Eed ofgeluecht,]</ref> an deene vum 11. Juni 2023<ref>{{Citation|URL=https://mint.gouvernement.lu/fr/actualites.gouvernement%2Bfr%2Bactualites%2Btoutes_actualites%2Bcommuniques%2B2023%2B07-juillet%2B06-assermentation-bourgmestres-echevins.html|Titel=Assermentation des collèges des bourgmestre et échevins|Gekuckt=06.07.2023|Datum=06.07.2023|Editeur=mint.gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>. == Privatliewen == D'Lydie Polfer huet eng Duechter a wunnt an der Stad Lëtzebuerg. == Auszeechnungen (Auswiel) == * {{OMGLGC|(Promotioun 2004)<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/9r73jqjk2s/pages/20/articles/DIVL1595?search=Polfer|Titel=Au ministere d'Etat Distinctions dans les ordres nationaux|Gekuckt=2026-06-14|Datum=2004-06-25|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Escher Tageblatt]]|Säiten=Säit 20|Sprooch=fr}}</ref>}} * {{OCCGO| (Promotioun 2000)<ref>[http://www.gouvernement.lu/publications/informations_gouvernementales/rapports_activite/rapports_activite_2000/2000ra_me/minetat.pdf Aktivitéitsrapport vum Staatsministère vum Joer 2000 wou op de Säite 77 ff déi Leit ernimmt sinn déi den 22. Juni 2000 eng Auszeechnung vum Premier iwwerreecht kritt hunn]</ref>}} * {{OMANGO|<ref name="Portrait DP">{{Citation|URL=http://stad.dp.lu/local_council.php?pp=2&lang=1 |Titel=Portrait vun der Lydie Polfer op der Websäit vun der DP |Gekuckt=02.01.2013 |Archiv-Datum=04.03.2016 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20160304235329/http://stad.dp.lu/local_council.php?pp=2&lang=1 }}</ref>}} * {{LHC|<ref name="Portrait DP" />}} * Chevalier vum ''Ordine al Merito della Repubblica Italiana'' (Promotioun 2003)<ref>[http://www.quirinale.it/elementi/Onorificenze.aspx?pag=0&qIdOnorificenza=&cognome=&nome=&daAnno=1800&aAnno=2015&luogoNascita=Lussemburgo&testo=&ordinamento=2 Offiziell Websäit vum Quirinal]</ref> * [[Fichier:AUT Honour for Services to the Republic of Austria - 2nd Class BAR.png|60px]] ''Großes Goldenes Ehrenzeichen am Bande für Verdienste um die Republik Österreich''<ref>[https://www.parlament.gv.at/PAKT/VHG/XXIV/AB/AB_10542/imfname_251156.pdf Lëscht vun de Persounen déi tëscht 1952 an 2012 d'''Ehrenzeichen für Verdienste um die Republik Österreich'' kruten]</ref>. * [[Fichier:JPN Kyokujitsu-sho 1Class BAR.svg|60px]] Grousst Band vum japaneschen [[Uerde vun der Sonn déi opgeet]]<ref>{{Citation|URL=https://www.vdl.lu/fr/media/387374|Titel=City - Avril 2025|Gekuckt=05.04.2025|Wierk=www.vdl.lu|Editeur=Ville de Luxembourg|Säiten=S. 16|Sprooch=fr}}</ref> (2025) ==Quellen== * [https://web.archive.org/web/20130728143024/http://vdl.lu/Lydie+Polfer.html CV op der Websäit vun der Stad Lëtzebuerg] * [https://web.archive.org/web/20090519190902/http://www.dp.lu/docs/sujet_docs/20090416_lydie_polfer_journal.pdf Biographie op dp.lu fir d'Chamberwalen 2009] * [https://web.archive.org/web/20090813050018/http://www.wort.lu/wort/web/letzebuerg/artikel/37041/die-rueckkehrerin.php Biographie op wort.lu no de Wale 2009] == Kuckt och == * [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Regierungsmemberen]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.lydiepolfer.lu/ Offiziell Websäit vum Lydie Polfer] * [http://www.europarl.europa.eu/parlArchives/mepArch/alphaOrder/view.do?language=FR&id=28862 Portrait vum Lydie Polfer op der Websäit vum EP] {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Trounfolleg|Titel= [[Lëscht vun de Buergermeeschtere vun der Stad Lëtzebuerg|Buergermeeschtesch vun der Stad Lëtzebuerg]]|virdrun= [[Camille Polfer]]|duerno= [[Paul Helminger]]|Joren= [[1982]] - [[1999]]}} {{Trounfolleg|Titel= [[Lëscht vun de Buergermeeschtere vun der Stad Lëtzebuerg|Buergermeeschtesch vun der Stad Lëtzebuerg]]||virdrun= [[Xavier Bettel]]|duerno= &nbsp;|Joren= [[2013]] - }} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Polfer Lydie}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Ministeren]] [[Kategorie:Ausseministere vu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Europadeputéiert]] [[Kategorie:Buergermeeschtere vun der Stad Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]] <!--wgl. déi 2 Buergermeeschterkategorië stoe lossen--> [[Kategorie:Grand'Croix de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]] [[Kategorie:Grand officier de l'ordre de la couronne de chêne]] [[Kategorie:Grand officier de l'ordre de mérite civil et militaire d'Adolphe de Nassau]] [[Kategorie:Commandeur de la Légion d'honneur]] [[Kategorie:Gebuer 1952]] [[Kategorie:Großes Goldenes Ehrenzeichen am Bande für Verdienste um die Republik Österreich (1952)]] [[Kategorie:Uerde vun der Sonn déi opgeet]] f9njajnv9rusfndqzjzeii9tf9901dc 0 4650 2681678 2680893 2026-06-14T16:36:51Z GilPeBot 65660 png → svg (via JWB) 2681678 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Numm (Franséisch) = Préizerdaul | Numm (Däitsch) = Préizerdaul | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Préizerdaul}} | Koordinaten = {{coor dms|49|47|39|N|05|56|15|O}} }} D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Réiden]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}}, no där d'Gemeng bis 2001 genannt war<ref name=":0">{{Citation|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2001/07/17/n2/jo|Titel=Loi du 17 juillet 2001 relatif au changement de nom de la commune de Bettborn en celui de Préizerdaul|Gekuckt=10.07.2020|Datum=17.07.2001|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Et ass eng vun den historesche Gemengen, déi am Ufank vum [[19. Joerhonnert]] gegrënnt goufen<ref name=":Armorial">{{Cite book|Titel=Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg|Auteur=[[Jean-Claude Loutsch]]|Coauteuren=[[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]]|Editeur=[[Jean-Albert Fisch]]|Plaz=Lëtzebuerg|ISBN=2-87969-000-5|Sprooch=fr|Säiten=S. 43}}</ref>. Et ass eng vun deene Gemengen zu Lëtzebuerg, déi net den Numm vun enger Uertschaft hunn: „Préizerdaul“ ass de lokalen Numm vum „Préizer Dall“<ref>no der [http://www.cpll.lu/wp-content/uploads/2020/01/ZLS-Letzebuerger-Orthographie.pdf Reegel 9.1.2 vun der neier Lëtzebuerger Orthografie] gëtt bei Ofleedunge vu geographeschen Nimm op -er auserneegeschriwwen</ref>, deemno dem Dall ronderëm d'Uertschaft [[Proz]]. == Uertschaften an der Gemeng<ref>{{Kadaster Nimm}}</ref> == * [[Biebereg]] (''Bettborn'') * [[Platen]] (''Platen'') * [[Proz]] (''Pratz'') * [[Rëmerech]] (''Reimberg'') Zur Gemeng gehéieren nach follgend Häff a [[Lieu-dit]]en: *[[Routbaach (Préizerdaul)|Routbaach]] *[[Horas]] ==Geographie== {{Kapitel Info feelt}} ==Geschicht== === Vun de Kelte bis haut === {{Kapitel Info feelt}} <!--Weider Infoe fir z'iwwerschaffe gëtt et op https://www.preizerdaul.lu/temps-anciens-1798.html--> === Biebereg oder ''Préizerdaul''?<ref>{{Citation|URL=https://www.preizerdaul.lu/bettborn-ou-preizerdaul.html|Titel=iwwerschafften Text vun "Bettborn ou Préizerdaul"|Gekuckt=11.07.2020|Datum=|Editeur=Gemeng Préizerdaul - Historique|Sprooch=lb|Archiv-Datum=15.07.2020|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20200715234445/https://www.preizerdaul.lu/bettborn-ou-preizerdaul.html}}</ref> === Ofgesi vun e puer [[Vogt]]eien déi am Préizer Dall louchen an déi den Herrschafte vun [[Iewerleng]], [[Ell (Lëtzebuerg)|Ell]] oder [[Nojem]] gehéiert hunn, huet de ganze Préizer Dall an der Feudalzäit zur [[Propstei]] [[Arel]] gehéiert, déi et fir de ''Landesfürst'' ënnert der Bezeechnung „Haff Proz“ verwalt huet. Iwwerdeems Proz a Platen vu [[Réimescht Räich|réimeschem]] Ursprong sinn, war Rëmerech eng [[Franken|fränkesch]] Siidlung. Eng Uertschaft Biebereg (''Bettborn'') gouf et weeder an der réimescher nach an der fränkescher Zäit. An der [[Kelten]]zäit gouf et do e [[Gëttersteen]] a Verbindung mat engem Pëtz (Buer, vum dt. ''Born''), wou méiglecherweis déi dräi „Beten“ veréiert gi sinn. Dëst ka vläicht eng Erklärung fir d'Bezeechnung ''Bet-born'' sinn. Am [[7. Joerhonnert]] gouf do eng Kapell opgeriicht, déi der [[Muttergottes]] geweit war. Eréischt géint Ufank vum [[2. Joerdausend]] sinn e puer Haiser bei der Kapell gebaut ginn. Datt ënnert Franséischer Herrschaft de Préizer Dall zu enger „Agence“ mam Numm „Bettborn“ erhuewe gouf, war pueren Zoufall. Op der Sich no engem Municipalitéitskommissär krut den [[Anton Knaas]], en [[Nottär]] aus der Géigend dëst Amt ugebueden. De Knaas hat sich, kuerz nodeem d'Fransouse komm sinn, no bei der (Biebereger?) Kierch een Haus gebaut, dat en och als Sëtz vun der Agence benotzt huet. Domat war d'Agence Biebereg zoustänneg fir déi 3 Dierfer vum Préizer Dall: Proz, Platen a Rëmerech. Well de selwechten Nottär ënnert [[Napoleon Bonaparte|napoleoneschem Regime]] och zum Buergermeeschter ernannt ginn ass, huet hien d'Bezeechnung „Gemeng Biebereg“ bäibehalen. Dat war souguer ganz verstänneg, well Biebereg zwar e bësse méi no u Plate louch, awer bal op gläicher Distanz tëschent Proz a Rëmerech. Déi zwou Sektiounen haten e wäit verspreete Bëschbesëtz, wat e groussen Afloss op d'Gemengesteieren hat a fir munch Differenzen tëschent den 3 Sektioune gesuergt huet. Well Platen a Biebereg als eng eenzeg Sektioun ugesi goufen, huet all Sektioun hiert Eegeliewe gefouert an hir eegen Interesse verdeedegt. Zesummen huet den 3 Sektioune vun 1806 un d'Porkierch, d'Schoul déi 1831 gebaut gouf an d'Parhaus, dat un d'Schoul ugebaut war, gehéiert. D'Joren [[1847]] an [[1848]] hu vill derzou bäigedroen, datt d'Dierfer am Dall méi no zesummegeréckelt sinn. Am Joer 1847 gouf d'Deelstéck ([[Räichel]] - [[Groussbus]]) vun der neier [[Nationalstrooss 12|Landstrooss]] gebaut, déi [[Arel]] mat [[Ettelbréck]] verbanne sollt. Dës Verbindung ass der Längt no duerch de ganze Préizer Dall gelaf an huet Platen, Biebereg a Proz matenee verbonnen. Laanscht déi nei Strooss gouf vill gebaut, well d'Bauland bëlleg ze kréie war. Doduerch gouf de Sputt tëscht den dräi Dalldierfer opgefëllt, sou datt dës dräi Dierfer no an no e Ganzt gebilt hunn: de „Préizer Dall“. Wéi am Joer 1848 Versammlungsfräiheet gewäert gouf, si Veräiner, déi scho bestanen hunn, wéi z.&nbsp;B. de [[Chouer (Musek)|Kierchechouer]] an d'Musek un d'Ëffentlechkeet getrueden, anerer wéi d'[[Pompjeeën|Pompjeeë]] sinn nei gegrënnt ginn. So sinn d'Mënschen och méi no zesummegeréckelt an hunn de Begrëff „Préizer Dall“ mat Liewe gefëllt. Biebereg huet sech vergréissert a sech a Richtung Rëmerech ausgedeent. Rëmerech selwer hat sech och schonn eng Ofkierzung bei d'Kierch a bei d'Schoul zu Biebereg als Kierchepad ugeluecht. Domat war d'Zougehéiregkeetsgefill zum Préizer Dall och bei de Rëmerecher gewuess. Wann een d'[[Luxemburger Gazette]] duerchkuckt, déi am [[Iowa]] ([[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]]) Amerika erauskoum, mierkt een, datt di vill Auswanderer vu Rëmerech an aus deenen aneren Dierfer, sech net als Platener, Rëmerecher oder Prozer, mee ëmmer als Préizer Daller bezeechent hunn. Nodeems de Gemengerot decidéiert huet, déi dräi Walsektiounen zesummenzeleeën, war et un der Zäit, och der allgemeng benotzter Bezeechnung „Préizer Dall“ eng rechtlech Grondlag ze ginn. De [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Staatsrot]] hat uganks en negativen Avis zum Projet ofginn<ref>{{Citation|URL=https://www.chd.lu/wps/portal/public/Accueil/TravailALaChambre/Recherche/RechercheArchives/!ut/p/z1/nZC7DoJAEEW_hS_YYXiXvDK7QEDABdzGUBESRQvj92uIhTQrcbqbnHMzuUyxgallfM7T-Jhvy3h555Nyz-hzHpbpEakqUghl4ucZHEziDutXIMGka4SN4McBgqC6yGPTAWotpvb4sLkQogYjC4Aq_Mf_btrnawClr--ZWhHdAluAvNoGzNLMk21pUeB-AN0Gv764X6WUA8xiMowX6GTAgg!!/dz/d5/L0lDU0lKSWdrbUEhIS9JRFJBQUlpQ2dBek15cXchLzRKQ2lqb01MdEJqZFJQWVZERUEhL1o3XzI4SEhBTkVUMkdPTEUwQVVEOEtKMFAxOFU3LzA!/?PC_Z7_28HHANET2GOLE0AUD8KJ0P18U7019404_action=document&PC_Z7_28HHANET2GOLE0AUD8KJ0P18U7019404_secondList=&PC_Z7_28HHANET2GOLE0AUD8KJ0P18U7019404_selectedDocNum=3#Z7_28HHANET2GOLE0AUD8KJ0P18U7|Titel=Projet de loi n° 4782/01 relatif au changement de nom de commune de Bettborn en celui de "Préizerdaul" - Avis du Conseil d'Etat (24.6.1998)|Gekuckt=11.07.2020|Datum=22.03.2001|Editeur=chd.lu|Sprooch=fr}}</ref>, mam Argument, datt den Numm „Préizerdaul“ nëmmen eng Regioun bezeechne géif, an net d'Gemeng oder déi eenzel Dierfer. Zu Lëtzebuerg gëtt et awer eng ganz Rei Uertschaften, déi „-dall“ an hirem Numm hunn, ouni datt domat eng Regioun, mä just d'Duerf bezeechent gëtt. Als Beispill zielen ë.&nbsp;a. de [[Pafendall]], [[Fënsterdall]], [[Blummendall]], [[Mariendall]], [[Reckendall]] an de [[Mëllerdall]]. Aner Dierfer a Gemengen hunn als Suffix „-wald“ oder „-bach“ an hirem Numm a bezeechnen domat méi wéi nëmmen e Bësch oder eng Baach. Weiderhin hat de Staatsrot argumentéiert, datt de Gesetzprojet net fäeg wier, eppes zum Zesummegehéieregkeetsgefill oder der lokaler Identitéit bäizedroen. D'Gemeng war awer am Géigendeel dozou der Meenung, datt déi gemeinsam Uertsbezeechnung „Préizerdaul“ de Sektiounen näischt ewech huele géif, mä datt se esouguer nach d'Zesummeschaffen tëscht de 4 Uertschafte verstäerkte géif. Ausserdeem géif d'Identifizéierung mam Begrëff „Préizerdaul“ och eppes vum Stolz vun de Préizer Daller Leit op hir gemeinsam Heemecht a gläichzäiteg op d'Besonneschkeet vun hirer lokaler Mondaart hiweisen, wéi se am Wuert „Daul“ amplaz vun „Dall“ zum Ausdrock kënnt. De Gesetzesprojet gouf den 9. Mäerz 2001 vum deemolegen Inneminister [[Michel Wolter]] an der Chamber deposéiert<ref>{{Citation|URL=https://www.chd.lu/wps/portal/public/Accueil/TravailALaChambre/Recherche/RechercheArchives/!ut/p/z1/nZC7DoJAEEW_hS_YYXiXvDK7QEDABdzGUBESRQvj92uIhTQrcbqbnHMzuUyxgallfM7T-Jhvy3h555Nyz-hzHpbpEakqUghl4ucZHEziDutXIMGka4SN4McBgqC6yGPTAWotpvb4sLkQogYjC4Aq_Mf_btrnawClr--ZWhHdAluAvNoGzNLMk21pUeB-AN0Gv764X6WUA8xiMowX6GTAgg!!/dz/d5/L0lDU0lKSWdrbUEhIS9JRFJBQUlpQ2dBek15cXchLzRKQ2lqb01MdEJqZFJQWVZERUEhL1o3XzI4SEhBTkVUMkdPTEUwQVVEOEtKMFAxOFU3LzA!/?PC_Z7_28HHANET2GOLE0AUD8KJ0P18U7019404_action=document&PC_Z7_28HHANET2GOLE0AUD8KJ0P18U7019404_secondList=&PC_Z7_28HHANET2GOLE0AUD8KJ0P18U7019404_selectedDocNum=0#Z7_28HHANET2GOLE0AUD8KJ0P18U7|Titel=Projet de loi 4782 relatif au changement de nom de la commune de Bettborn en celui de «Préizerdaul»|Gekuckt=11.07.2020|Datum=09.03.2001|Editeur=chd.lu|Sprooch=fr}}</ref> an en ass schlussendlech dach nach duerchgaangen, an den Numm „Préizerdaul“ gouf mam Gesetz vum 17. Juli 2001 offiziell ugeholl<ref name=":0" />. ===Entwécklung vun der Awunnerzuel=== <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.8) id:darkgrey value:gray(0.6) id:bar value:rgb(0.9,0.35,0.25) ImageSize = width:500 height:300 PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:2000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:400 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:80 start:0 BackgroundColors = canvas:white BarData= bar:1821 text:1821 bar:1871 text:1871 bar:1910 text:1910 bar:1922 text:1922 bar:1935 text:1935 bar:1947 text:1947 bar:1960 text:1960 bar:1970 text:1970 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 bar:2011 text:2011 bar:2021 text:2021 PlotData= color:bar width:20 align:left bar:1821 from:0 till:850 bar:1871 from:0 till:1439 bar:1910 from:0 till:964 bar:1922 from:0 till:931 bar:1935 from:0 till:899 bar:1947 from:0 till:859 bar:1960 from:0 till:742 bar:1970 from:0 till:745 bar:1981 from:0 till:809 bar:1991 from:0 till:887 bar:2001 from:0 till:1244 bar:2011 from:0 till:1398 bar:2021 from:0 till:1725 PlotData= bar:1821 at: 850 fontsize:S text:850 shift:(-8,5) bar:1871 at: 1439 fontsize:S text:1.439 shift:(-14,5) bar:1910 at: 964 fontsize:S text:964 shift:(-8,5) bar:1922 at: 931 fontsize:S text:931 shift:(-8,5) bar:1935 at: 899 fontsize:S text:899 shift:(-8,5) bar:1947 at: 859 fontsize:S text:859 shift:(-8,5) bar:1960 at: 742 fontsize:S text:742 shift:(-8,5) bar:1970 at: 745 fontsize:S text:745 shift:(-8,5) bar:1981 at: 809 fontsize:S text:809 shift:(-8,5) bar:1991 at: 887 fontsize:S text:887 shift:(-8,5) bar:2001 at: 1244 fontsize:S text:1.244 shift:(-14,5) bar:2011 at: 1398 fontsize:S text:1.398 shift:(-14,5) bar:2021 at: 1725 fontsize:S text:1.725 shift:(-14,5) </timeline> {{Statec Awunner}} === Wopen === {|class = wikitable |align="center"|[[Fichier:Coat of arms préizerdaul luxbrg.svg|100px]] | Beschreiwung am Originaltext<ref name=":Armorial" />:<br> ''D'or à la fasce ondée de gueules accompagnée de trois étoiles du même et d'une fleur de lis d'azur au point du chef.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[20. Mäerz]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[2. Juli]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 941 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}} Fréier huet den Territoire vun der haiteger Gemeng gréisstendeels der Famill vun [[Iewerleng]] gehéiert (''d'azur a la fasce d'argent accompagnée de deux étoiles à six rais d'or, une en chef, une en pointe''); dat erkläert, firwat de Gemengewope vum Wope vun Iewerleng inspiréiert ass. Déi rout Well bezitt sech op d'[[Routbaach (Baach)|Routbaach]] déi duerch de Préizer Dall leeft. D'[[Lilien|Fleur-de-lis]], Emblem vun der [[Jongfra Maria]], symboliséiert d'Uertschaft Biebereg, Zentrum vun engem Mariekult, iwwerdeems déi dräi Stären, obwuel s'un déi vun der Famill Iewerleng erënneren, déi dräi aner Uertschafte vun der Gemeng representéieren: Platen, Proz a Rëmerech). |} ==Politik== De Gemengerot vun der {{PAGENAME}} gëtt nom [[Majorzsystem]] gewielt. ===Buergermeeschteren=== {{Kapitel Info feelt}} * 1798: Nic Simon (''agent municipal'')<ref>[https://persist.lu/ark:70795/8b5d72hjs/pages/5/articles/DIVL429 Bettborn ehrte seinen neuen Bürgermeister.] In: Luxemburger Wort, 111. Jg., n° 50 (19.02.1958), p. 5 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> *ëm 1800: Anton Knaas *... * 1812 - ... Henri Rausch *... * 1844 - 1855: Henri Rausch * ... * 1888 - 1910: Wilhelm Steichen * ... * 1926 - 1958: [[Michel Agnes]] * 1958 - ...: [[Henri Diederich]]<ref>[https://persist.lu/ark:70795/6whp9c7cwk/pages/30/articles/DIVL666 Bürgermeisterfeier in Bettborn.] In: Revue, 14. Jg., nº 9 (01.03.1958), p. 30 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> * ... * 1982 - 2011: [[Emile Calmes]] * 2011 - 2017: [[Fernand Heyart]] * zanter 2017: [[Marc Gergen]] == Kuckeswäertes == [[Fichier:OpFabPréiz.JPG|thumb|''Op der Fabréck'' am Préizerdaul]] * D'Gebuertshaus vum Lëtzebuerger Geolog [[Michel Lucius (Geolog)|Michel Lucius]] zu Rëmerech. * Virum Foussballterrain steet eng Statu vum ''Reenert''. Do virdrun ass nach een Auszuch aus dem [[Michel Rodange]] sengem Wierk "De [[Reenert oder de Fuuss am Frack an a Maansgréisst]]". [[Fichier:WaassradPréiz.JPG|thumb|upright|Waasserrad ''Op der Fabréck'' am Préizerdaul]] == Interkommunal Syndikater == D'Gemeng Préizerdaul ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]: {{div col|cols = 3}} * [[Syndicat de distribution d'eau des Ardennes|DEA]] * [[École de musique du Canton de Redange]] * [[De Réidener Kanton]] * [[Réidener Schwemm]] * [[SICONA-Centre]] * [[SIDEC]] * [[SIDERO]] * [[SIGI]] * [[SYVICOL]] {{div col end}} == Jumelagen == * [[Bettborn (Moselle)|Bettborn]] a [[Frankräich]] * [[Péni]] am [[Burkina Faso]] * [[San Agustin]] am [[El Salvador]] == Literatur == * [[Henri Klees]]: "Das Pratzerdal im 19. Jahrhundert: Notizen zur Sozial- und Wirtschaftsgeschichte." In: ''125e anniversaire / Sapeurs-pompiers de Bettborn.'' Luxembourg, 1978, S. 101-110. * [[Emile Schaus|Emil Schaus]]: [http://www.eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=4004082&search_terms=#panel:pp|issue:4004082|article:DTL849 "Pratzertal und Pratzertaler in zwei Weltkriegen 1914-1918, 1939-1945."] ''Heemecht'' Jg.38 (1986), Nr.4, S.509ff. == Kuckt och == {{LNM}} {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat|Préizerdaul}} * [https://web.archive.org/web/20110712212726/http://www.preizerdaul.lu/ Offiziell Säit vun der Gemeng Préizerdaul] * [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/redange/preizerdaul D'Gemeng Préizerdaul op der Websäit vum Syvicol] {{Referenzen}} {{Navigatioun Gemengen am Kanton Réiden}} [[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Preizerdaul]] [[Kategorie:Gemeng Préizerdaul| ]] 21aiwe709b3ook20rcdrkmdnl7uubvt 0 4750 2681666 2538861 2026-06-14T12:24:09Z GilPe 14980 Foto vu Wikidata 2681666 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Numm (Franséisch) = Schuttrange | Numm (Däitsch) = Schüttringen | Land = [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] | Kanton = {{Kanton Lëtzebuerg}} | Gemeng = {{Schëtter}} | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Schëtter}} | Koordinaten = {{coor dms|49|37|13|N|06|16|18|O}} }} '''Schëtter''' ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Uertschaft, an den Haaptuert vun der [[Gemeng Schëtter]]. == Geographie == Schëtter läit am Dall vun der [[Sir (Baach)|Sir]], tëscht dem Zesummefloss mat der [[Bireler Baach]] an der [[Äfelter]]. Ronderëm d'Uertschaft ass oppe Gewan mat Felder a Wisen, op der Westgrenz mat [[Mënsbech]] a [[Schraasseg]] läit de Bësch [[Schëtterhaard]] an op der Ostgrenz sinn et de ''Ginzebësch'' an de ''Katebësch''. == Nopeschuertschaften == {{Nopeschgemengen |nord-ouest= [[Mënsbech]] |nord= [[Iwwersiren]] |nord-est= [[Beyren]] |ouest= [[Mënsbech]] |ville=Schëtter |est= [[Lenneng]] |sud-ouest= [[Schraasseg]] |sud= [[Schraasseg]] |sud-est= }} ==Geschicht== == Kuckt och == * [[Kierch Schëtter]] {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat|Schuttrange|Schëtter}} * [http://www.schuttrange.lu Offiziell Säit vun der Gemeng Schëtter] * [http://musek.schuttrange.lu Homepage vun der Schëtter Musek] {{DEFAULTSORT:Schetter}} [[Kategorie:Uertschaften zu Lëtzebuerg]] 4hbbifa69pzz0znzbv2txghy79zn5rm 0 4766 2681667 2551832 2026-06-14T12:31:43Z GilPe 14980 Foto vu Wikidata 2681667 wikitext text/x-wiki {{Viruleedung|Wellenstein}} {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Numm (Franséisch) = Wellenstein | Numm (Däitsch) = Wellenstein | Land = [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] | Kanton = {{Kanton Réimech}} | Gemeng = {{Schengen}} | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Schengen}} | Koordinaten = {{coor dms|49|31|28|N|6|20|30|O}} }} '''Welleschten''' (och alt '''Wellesteen'''<ref>{{Citation|URL=https://lod.lu/artikel/WELLESTEEN1?lemma=Wellesteen|Titel=„Wellesteen“ - LOD|Gekuckt=2026-06-14|Wierk=lod.lu|Sprooch=lb}}</ref>) ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Uertschaft an der [[Gemeng Schengen]]. Bis Enn 2011 war et d'Haaptuertschaft vun der fréierer [[Gemeng Welleschten]]. == Kuckeswäertes == * [[Kierch Welleschten|Kierch vu Welleschten]] mat enger Lourdes-Grott donieft * [[Naturschutzgebitt Kuebendällchen]] == Kuckt och == {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat|Wellenstein|Welleschten}} * [https://web.archive.org/web/20110911190706/http://www.wellenstein.lu/ Offiziell Säit vun der Gemeng Welleschten] {| |[[Fichier:Buer op der Plaz bei der Kierch zu Wellesteen.jpg|thumb|240px|Buer op der Plaz bei der Kierch]] |[[Fichier:WeeKrWe22.JPG|thumb|125px|[[Weekräiz]] vis-à-vis vun der Kierch zu Welleschten]] |[[Fichier:Wellenstein, Caves Coopératives des Vignerons.jpg|350px|thumb|Kellerei vu Welleschten]] |} [[Kategorie:Uertschaften zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Lëtzebuerger Uertschafte bei der Musel]] ssc85fdz373a7anojyy4dbynsgkg7if 2681668 2681667 2026-06-14T12:32:20Z GilPe 14980 2681668 wikitext text/x-wiki {{Viruleedung|Wellenstein}} {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Numm (Franséisch) = Wellenstein | Numm (Däitsch) = Wellenstein | Land = [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] | Kanton = {{Kanton Réimech}} | Gemeng = {{Schengen}} | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Schengen}} | Koordinaten = {{coor dms|49|31|28|N|6|20|30|O}} }} '''Welleschten''' (och alt '''Wellesteen'''<ref>{{Citation|URL=https://lod.lu/artikel/WELLESTEEN1?lemma=Wellesteen|Titel=„Wellesteen“ - LOD|Gekuckt=2026-06-14|Wierk=lod.lu|Sprooch=lb}}</ref>) ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Uertschaft an der [[Gemeng Schengen]]. Bis Enn 2011 war et d'Haaptuertschaft vun der fréierer [[Gemeng Welleschten]]. == Kuckeswäertes == * [[Kierch Welleschten|Kierch vu Welleschten]] mat enger Lourdes-Grott donieft * [[Naturschutzgebitt Kuebendällchen]] == Kuckt och == {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat|Wellenstein|Welleschten}} * [https://web.archive.org/web/20110911190706/http://www.wellenstein.lu/ Offiziell Säit vun der Gemeng Welleschten] {| |[[Fichier:Buer op der Plaz bei der Kierch zu Wellesteen.jpg|thumb|240px|Buer op der Plaz bei der Kierch]] |[[Fichier:WeeKrWe22.JPG|thumb|125px|[[Weekräiz]] vis-à-vis vun der Kierch zu Welleschten]] |[[Fichier:Wellenstein, Caves Coopératives des Vignerons.jpg|350px|thumb|Kellerei vu Welleschten]] |} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Uertschaften zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Lëtzebuerger Uertschafte bei der Musel]] b1lwlw0oacyvyx5xu151xyofscrnzdt 0 4769 2681664 2582083 2026-06-14T12:15:36Z GilPe 14980 Foto vu Wikidata 2681664 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Numm = Wuermer<br>''Wormer'' | Numm (Franséisch) = Wormeldange | Numm (Däitsch) = Wormeldingen | Land = [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] | Kanton = {{Kanton Gréiwemaacher}} | Gemeng = {{Wuermer}} | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Wuermer}} | Awunner = 928 | Awunnerdatum = 01.01.2012 | Fläch = 1.183 [[Hektar|ha]] | Koordinaten = {{coor dms|49|36|43|N|06|24|22|O}} | Kaart = | Kaartentext = }} [[Fichier:Wormeldange.jpg|thumb|Vue op Wuermer]] [[Fichier:Wormer Koeppchen.jpg|thumb|D'Wuermerer Këppchen]] '''Wuermer''', op [[Miseler]]: '''Wormer'''<ref>{{Citation|URL=https://www.cpll.lu/letzebuerger-uertsnimm/|Titel=Lëscht vun den Uertschaften a Lieu-diten zu Lëtzebuerg|Gekuckt=14.06.2020|Datum=|Editeur=CPLL - Conseil permanent de la langue luxembourgeoise|Sprooch=|Archiv-Datum=11.08.2020|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20200811042027/https://www.cpll.lu/letzebuerger-uertsnimm/}}</ref>, och '''Wuermeldeng''' genannt<ref>Eng Recherche am September 2024 op "eluxemburgensia.lu" bréngt mat der "Recherche exacte" 66 Resultater fir Wuermer a 484 Resultater fir Wuermeldeng</ref>, ass eng Uertschaft an der [[Gemeng Wuermer]] == Geographie == Wuermer läit op der [[Musel]]. Mat 13 Kilometer Uferlängt, vun der [[Hëttermillen]] bis op d'[[Deysermillen]] an 369 ha Wéngerten huet Wuermer déi gréisst Wäibaufläch am Land. Laanscht d'Uertschaft féiert d'[[Wäistrooss (N10)|Wäistrooss]]. == Kuckeswäertes == * D'[[Donatuskapell op der Wuermer Këppchen|Donatuskapell]] op der [[Këppchen]], en Aussiichtspunkt iwwer d'[[Musel]] * D'Kellerei vum [[Crémant de Luxembourg|Crémant]] [[Poll Fabaire]] * Vill schéi Spadséierweeër duerch d'[[Wéngert]]en, mat Panoramavuen a wou vill Wëssenswäertes vermëttelt gëtt == Kuckt och == * [[Kierch Wuermer]] * [[Naturschutzgebitt Kelsbaach]] * [[Rieflaus]] * [[Willy Prinz]] {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat|Wormeldange|Wuermer}} * [http://www.wormeldange.lu Offiziell Websäit vun der Gemeng Wuermer] * [https://web.archive.org/web/20051025130021/http://www.cjwormer.lu/ Websäit vum Club des Jeunes Wuermer] {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Uertschaften zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Lëtzebuerger Uertschafte bei der Musel]] kdei8q02xbwcsu8ueinr9jk00botznu 0 4883 2681677 2646731 2026-06-14T16:18:04Z Robby 393 /* Gielercher */ + Grand Officier vum Ordre de la couronne de chêne inkl Referenz 2681677 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Luc Frieden''', gebuer de [[16. September]] [[1963]] zu [[Esch-Uelzecht]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Jurist, Manager a [[Politiker]] ([[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]). Zanter dem 17. November 2023 ass hie [[Premierminister (Lëtzebuerg)|Premierminister]] vu Lëtzebuerg. ==Karriär== No senger Première am [[Athénée de Luxembourg|Kolléisch]], [[1982]], huet de Luc Frieden [[Droit|Handelsrecht]] um [[Cours Universitaire de Luxembourg|Cours]] an der Stad an op der [[Université Paris-Sorbonne|Sorbonne]] zu [[Paräis]] studéiert, wouran en [[1986]] eng ''Maîtrise'' gemaach huet. [[1987]] gouf hie ''Master of Comparative Law and Legal Philosophy'' op der [[University of Cambridge|Universitéit vu Cambridge]] (Groussbritannien) an [[1988]] ''Master of Laws'' op der ''[[Harvard Law School]]'' an [[Vereenegt Staate vun Amerika|Amerika]]. Niewelaanscht ass hien och nach a Coursen op der ''John F. Kennedy School of Government'' gaangen. Tëscht [[1989]] an [[1998]] war de Luc Frieden Affekot um Stater Barreau, huet lëtzebuergeschen [[Droit]] um ''Cours'' an der Stad enseignéiert an Artikelen iwwer Bankerecht a Verfassungsrecht verëffentlecht. Tëscht [[1981]] an [[1994]] war hie fräie Mataarbechter vun [[RTL Radio Lëtzebuerg]], wou en iwwer juristesch an aussepolitesch Theeme geschwat huet. ===Politesch Karriär=== Vun 1994 bis 1998, an dann nees vun 2013 bis 2014 war de Luc Frieden Deputéierte fir d'[[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]-Fraktioun an der [[Chamber]]. De [[4. Februar]] 1998 huet hien op säin Deputéiertemandat verzicht, fir an der [[Regierung Juncker-Poos]] Minister fir Justiz, Budget a Bezéiunge mam Parlament ze ginn, och zoustänneg fir d'Modalitéite vum Aféiere vum [[Euro]] zu Lëtzebuerg. De [[7. August]] [[1999]] gouf hien, an der [[Regierung Juncker-Polfer]] op en Neits Justiz- a Budgetsminister, a war och zoustänneg fir d'Bezéiunge mat der Chamber. An der [[Regierung Juncker-Asselborn I]] war de Luc Frieden vun 2004 bis 2009 och nees Minister fir Justiz an de Budget an zousätzlech, bis den [[22. Februar]] [[2006]], Minister fir d'Verdeedegung. An der [[Regierung Juncker-Asselborn II]] war hie vum [[23. Juli]] [[2009]] bis den 21. Oktober 2013 Minister fir Finanzen a fir de Budget. Vum 20. Abrëll 2013 u war hien zousätzlech Minister fir Kommunikatioun a Medien an där Regierung<ref>[http://www.gouvernement.lu/salle_presse/communiques/2013/04-avril/27-remaniement/index.html "Remaniement ministériel."] Communiqué vun der Regierung, 27-04-2013 op gouvernement.lu.</ref>. ===Karriär an der Wirtschaft=== No de [[Chamberwale vum 20. Oktober 2013]] war de Luc Frieden, bis September 2014, nees Deputéierten. Hien ass dunn zeréckgetrueden, fir ''Vice Chairman'' vum [[Deutsche Bank]]-Konzern zu [[London]] ze ginn<ref>[http://www.wort.lu/de/politik/abgeordnetenkammer-ruecktritt-von-luc-frieden-53be9cd4b9b39887080451c9 "Rücktritt von Luc Frieden."] wort.lu, 10. Juli 2014, 15:56.</ref>. Zanter dem 2. Mäerz 2015 ass hie President vum Opsiichtsrot vun der Deutsche Bank Luxembourg<ref>[https://web.archive.org/web/20230718001330/http://www.etat.lu/memorial/2015/C/Html/0971/2015036924.html "Auszug aus dem Protokoll der ausserordentlichen Generalversammlung der Gesellschaft vom 02. März 2015."] am Mémorial C op etat.lu.</ref>. Uganks 2016 huet hie bei der Deutsche Bank opgehalen, a gouf de 4. Mäerz 2016 zum President vum Verwaltungsrot vun der [[Banque internationale à Luxembourg]] ernannt<ref>[https://www.bil.com/Documents/communiques-de-presse/2016-03-04-fr.pdf "Communiqué de presse: Luc Frieden nominé comme Président du Conseil d'administration de la BIL".] op bil.com, 4. Mäerz 2016.</ref>, enger Bank, déi hien als Finanzminister matgehollef huet, aus der Finanzkris 2008 erauszeretten an un de [[katar]]eschen Investitiounsfong [[Precision Capital]] ze verkafen<ref>[https://web.archive.org/web/20160925140103/https://www.100komma7.lu/article/aktualiteit/d-interessekonflikter-vum-luc-frieden "D'Interessekonflikter vum Luc Frieden."] 100komma7.lu, 04. Mäe 2016 - 08:50.</ref>. Kuerz virdrun, den 1. Februar 2016, gouf hien zum President vum Verwaltungsrot vun der [[Mediegrupp]] [[Saint Paul Luxembourg]] ernannt<ref>[https://web.archive.org/web/20160128092037/http://www.wort.lu/de/politik/ernennung-luc-frieden-wird-praesident-von-saint-paul-luxembourg-56a8edea0da165c55dc51f54 "Luc Frieden wird Präsident von Saint-Paul Luxembourg."] wort.lu, 27. Januar 2016 um 17:40/</ref>. Op deem Posten huet hien awer de 27. Mäerz 2019 demissionéiert, well hien den 1. Mäerz 2019 Member an der ''Assemblée plénière'' bei der [[Chambre de commerce du Grand-Duché de Luxembourg|Chambre de commerce]] ginn ass<ref>[https://web.archive.org/web/20190319122607/https://www.wort.lu/de/business/francois-pauly-nouveau-president-de-saint-paul-luxembourg-5c8fc154da2cc1784e3400be François Pauly nouveau président de Saint-Paul Luxembourg] op wort.lu den 18. Mäerz 2019</ref>. Vum 1. Januar 2022 u presidéiert hien [[Eurochambres]], d'Associatioun vun den europäeschen Industrie- an Handelskummeren<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/de/business/luc-frieden-wird-praesident-von-eurochambers-6169703bde135b9236278549|Titel=Luc Frieden wird Präsident von Eurochambres|Gekuckt=15.10.2021|Datum=15.10.2021|Wierk=Luxemburger Wort - Deutsche Ausgabe|Sprooch=de|Archiv-Datum=15.10.2021|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20211015121610/https://www.wort.lu/de/business/luc-frieden-wird-praesident-von-eurochambers-6169703bde135b9236278549}}</ref>. Ausserdeem war hie vun 2008 bis 2014 President vun der [[Fondation de Luxembourg]] an ass vum Hierschtsemester 2016/17 u Gaaschtprofesser fir Wirtschaftsrecht op der [[Universitéit St. Gallen]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160922032140/http://www.wort.lu/de/business/gastprofessur-in-der-schweiz-luc-frieden-wird-gastprofessor-in-sankt-gallen-57187a4c1bea9dff8fa76750 "Luc Frieden wird Gastprofessor in Sankt Gallen."] wort.lu, 21. Abrëll 2016 um 08:59.</ref>. === Zeréck an d'Politik === Den 1. Februar 2023 huet de Conseil national vun der CSV de Luc Frieden als Spëtzekandidat fir d'[[Chamberwale vum 8. Oktober 2023]] virgeschloen, wat den Nationalkongress vun der Partei de 25. Mäerz confirméiert huet.<ref>Bernard Thomas: [https://www.land.lu/page/article/084/340084/FRE/index.html "« Si si mech froe komm »."] ''d'Lëtzebuerger Land'' 03.02.2023, och op land.lu.</ref> De Luc Frieden gouf mat 30.999 Stëmmen am Bezierk Zentrum an d'Chamber gewielt<ref>[https://www.rtl.lu/news/nationalwalen/kandidat?cid=1_4_1 Luc Frieden] op rtl.lu, 9.10.2023.</ref>, wou d'CSV mat 21 Sëtz déi stäerkst Partei gouf. Den 9. Oktober gouf hie vum Groussherzog [[Henri vu Lëtzebuerg|Henri]] zum Formateur vun enger neier Regierung ernannt.<ref>[https://www.wort.lu/politik/großherzog-ernennt-formateur/3996148.html "Großherzog ernennt Formateur."] wort.lu, 9.10.2023.</ref> Dee selwechten Dag huet sech den CSV-Nationalcomité eestëmmeg fir Koalitiounsverhandlungen mat der [[DP]] ausgeschwat.<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/2124192.html "CSV an DP wëlle Koalitiounsgespréicher mateneen ophuelen."] rtl.lu, 09.10.2023 20:27.</ref> Mëtt November waren déi Verhandlungen erfollegräich ofgeschloss, an de Luc Frieden gouf de 17. November 2023 als Premierminister vun der [[Regierung Frieden-Bettel]] vereedegt.<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/2138915.html "Lëtzebuerg huet zanter e Freideg de Moien offiziell eng nei Regierung."] rtl.lu, 17.11.2023.</ref> Zanter Mäerz 2024 ass hien zousätzlech Parteipresident vun der CSV.<ref>Michèle Gantenbein: [https://www.wort.lu/politik/csv-gibt-sich-neue-parteispitze/9410107.html "CSV gibt sich neue Parteispitze."] wort.lu, 16.03.2024.</ref> ==Privates== De Luc Frieden ass bestuet a Papp vun 2 Kanner. ==Wierker== * Luc Frieden, Nicolaus Heinen, Stephan Leithner: ''Europa 5.0. – Ein Geschäftsmodell für unseren Kontinent''. Campus Verlag, Frankfurt, 2016. ISBN 978-3-593-5054-1. == Gielercher == * {{OCCGO|(Promotioun 2004)<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/9r73jqjk2s/pages/20/articles/DIVL1595?search=Polfer|Titel=Au ministere d'Etat Distinctions dans les ordres nationaux|Gekuckt=2026-06-14|Datum=2004-06-25|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Escher Tageblatt]]|Säiten=Säit 20|Sprooch=fr}}</ref>}} * {{OMGLGO| (Promotioun 1998)<ref>[http://www.legilux.public.lu/adm/b/archives/1998/0052/b052.pdf Memorial B n° 52 vun 1998 mat der Lëscht vun de Leit déi 1998 eng national Auszeechnung kritt hunn]</ref>}} * {{OMANGO| (Promotioun 1999)<ref>[http://www.gouvernement.lu/1842921/BID_1999_3.pdf Bulletin d'information et de documentation Gouvernement du Grand-Duché de Luxembourg]: Les négociations de coalition et la formation du nouveau gouvernement</ref>}} * Zu [[Conter]] gouf den 9. Juni 2024 eng Plaz ageweit, déi no him genannt gouf.<ref>[https://www.tageblatt.lu/headlines/der-dauphin-wird-neuer-platzhirsch-gemeinde-weiht-place-luc-frieden-ein/ "Der Dauphin wird neuer Platzhirsch: Gemeinde weiht place Luc Frieden ein."] tageblatt.lu, 09.06.2024.</ref> == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Navigatioun Premierministere vu Lëtzebuerg}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Frieden Luc}} [[Kategorie:Gebuer 1963]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Affekoten]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Ministeren]] [[Kategorie:Justizministere vu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Grand officier de l'ordre de la couronne de chêne]] [[Kategorie:Grand-Officier de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]] [[Kategorie:Grand officier de l'ordre de mérite civil et militaire d'Adolphe de Nassau]] [[Kategorie:Kommunikatiounsministere vu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Finanzministere vu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Premierministere vu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] 6pcac3xl5awlg7z9ou8q8feacfqcxkb 0 5111 2681700 2661783 2026-06-14T17:13:23Z Robby 393 /* Gielercher */ + Grand Officier vum Ordre de la couronne de chêne inkl Referenz 2681700 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''François Biltgen''', gebuer den [[28. September]] [[1958]] zu [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]<ref>[https://persist.lu/ark:70795/zgp5xfbvw/pages/8/articles/DIVL541?search=Biltgen Gebuertsannonce am Luxemburger Wort vum 30. September 1958]</ref>, ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Affekot]] a [[Politiker]]. Hien ass zënter dem 7. Oktober 2013 Riichter um [[Europäesche Geriichtshaff]]. De François Biltgen huet zu [[Paräis]] [[Droit]] studéiert. No enger ''Maîtrise'', engem ''[[Diplôme d'études approfondies|DEA]]'', an engem Diplom vum ''IEP'', [[1983]], huet hien als Sekretär vun der [[Chamber]]sfractioun vun der [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|Chrëschtlech Sozialer Vollekspartei]] (CSV) geschafft. [[1987]] gouf hien an de Gemengerot vun [[Esch-Uelzecht]] gewielt, wou en [[1997]] [[Schäfferot|Schäffe]] gouf, zoustänneg fir Finanzen a Soziales. [[1994]] gouf de François Biltgen op der Lëscht vun der CSV an d'Chamber gewielt. Kuerz duerno huet hien den 2. Exame fir Affekot gemaach, an an de Joren duerno reegelméisseg iwwer Droits-Themae geschriwwen. Den [[18. Januar]] [[2003]] gouf hien zum President vun der CSV gewielt, wat hie bis de [[14. November]] [[2009]] blouf. An der [[Regierung Juncker-Polfer]] vun [[1999]] bis [[2004]] war de François Biltge Minister fir Aarbecht, Bezéiunge mam Parlament a Kultus an Delegéierte Minister fir Kommunikatioun. Tëscht [[2004]] an 2009 war en op en Neits Minister fir Aarbecht, Bezéiunge mam Parlament a Kultus, an zousätzlech Minister fir Kultur, Héichschoulen a Fuerschung an der [[Regierung Juncker-Asselborn I]]. An der [[Regierung Juncker-Asselborn II]], déi den [[23. Juli]] [[2009]] vereedegt gouf, war hie bis den 29, Abrëll 2013 Minister fir Justiz, Kommunikatioun a Medien, Recherche an Héichschoul, d'Fonction publique an de Kultus.<ref>[http://www.gouvernement.lu/salle_presse/communiques/2013/04-avril/27-remaniement/index.html "Remaniement ministériel."] Communiqué vun der Regierung, 27-04-2013 op gouvernement.lu.</ref> Hien hat den 11. Abrëll 2013 an der Chamber bekannt gemaach, hie géif seng Demissioun areeche fir kënne Kandidat fir de Lëtzebuerger Riichterposten um [[Europäesche Geriichtshaff]] ze ginn.<ref>[http://news.rtl.lu/news/national/425721.html "Tréinen a Standing Ovations: François Biltge seet 'Äddi'."] RTL.lu - 11.04.2013, 10:28 | Fir d'lescht aktualiséiert: 12.04.2013, 06:30.</ref> De 7. Oktober 2021 krut hie säi Mandat ëm weider 6 Joer, bis 2027, verlängert.<ref>[https://www.rtl.lu/news/europa/a/1798505.html "Riichter-Mandat vum François Biltgen bis 2026 verlängert."] rtl.lu, 07.10.2021.</ref> De François Biltgen ass bestuet a Papp vun 2 Kanner. Hien ass de Brudder vum [[Raoul Biltgen]]. Säin Urgrousspapp war de lëtzebuergesche Musekspedagog, Komponist an Organist [[Laurent Menager]]. == Gielercher == * {{OCCGO|(Promotioun 2004)<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/9r73jqjk2s/pages/20/articles/DIVL1595?search=Polfer|Titel=Au ministere d'Etat Distinctions dans les ordres nationaux|Gekuckt=2026-06-14|Datum=2004-06-25|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Escher Tageblatt]]|Säiten=Säit 20|Sprooch=fr}}</ref>}} * {{OMGLC|(Promotioun 2000)<ref>[http://www.gouvernement.lu/publications/informations_gouvernementales/rapports_activite/rapports_activite_2000/2000ra_me/minetat.pdf Aktiviéitsrapport vum Staatsministère vum Joer 2000 wou op de Säite 77 ff déi Leit ernimmt sinn déi den 22. Juni 2000 eng Auszeechnung vum Premier iwwerreecht kritt hunn]</ref>}} ==Um Spaweck== * [https://web.archive.org/web/20211008093256/https://curia.europa.eu/jcms/jcms/rc4_170738/en/ Fiche] op curia.europa.eu (gekuckt 2021-10-07). {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Biltgen Francois}} [[Kategorie:Gebuer 1958]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Ministeren]] [[Kategorie:Kommunikatiounsministere vu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Grand officier de l'ordre de la couronne de chêne]] [[Kategorie:Commandeur de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]] [[Kategorie:Justizministere vu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Magistraten um europäesche Geriichtshaff]] jeaepajz622zdt5wnti1306rkahhvsj 0 5411 2681697 2603410 2026-06-14T17:04:59Z Robby 393 /* Gielercher */ + Grand Officier vum Ordre de la couronne de chêne inkl Referenz 2681697 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} Den '''Henri Grethen''', gebuer de [[16. Juli]] [[1950]] zu [[Esch-Uelzecht]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Politiker]]. No der Primärschoul zu Esch an dem [[Lycée classique d'Echternach|Iechternacher Lycée]] huet hien um [[Cours Universitaire]] studéiert an duerno, vun [[1971]] bis [[1975]], zu [[Léck]]. [[1976]] gouf hie Wirtschaftsberoder, [[1978]] Generalsekretär vun der ''Fédération des commerçants''. [[1979]] gouf den Henri Grethen Member vum [[Europäesche Wirtschafts- a Sozialcomité]], an [[1980]] Generalsekretär vun der ''[[Confédération luxembourgeoise du commerce|Confédération du commerce luxembourgeois]]''. Zanter [[1989]] bis [[1999]] war hien onofhängege Wirschafts-Consultant. Vun [[1996]] bis [[1997]] war hie President vum ''[[Conseil de presse]]'', dem lëtzebuergesche Presserot. Seng politesch Carrière huet den Henri Grethen [[1980]] als Generalsekretär vun der [[Demokratesch Partei|DP]] ugefaangen, deen hie bis 1989, an dann erëm vun 1994 bis 2004 war. [[1984]] gouf den Henri Grethen fir d'éischt an d'[[Chamber]] gewielt, an duerno [[1989]], [[1994]], [[1999]] an [[2004]] erëmgewielt. Als Deputéierte war hien och President vun der DP-Chambrsfractioun a vun 1998 un Vizepresident vun der DP. [[1999]] huet en op säi Chambersmandat verzicht a gouf Wirtschafts- an Transportminister an der [[Regierung Juncker-Polfer]]. No de [[Chamberwale vum 13. Juni 2004]] war hien, bis Enn 2007, nees Deputéierten. Vu Januar [[2008]] bis Dezember 2019<ref>[https://www.rtl.lu/radio/invite-vun-der-redaktioun/a/1440237.html "E spannend Mandat fir eng iwwerzeegten Europäerin."] rtl.lu, 04-12-2019.</ref> war hie lëtzebuergesche Vertrieder um [[Europäesche Rechnungshaff]]. Hie war Verwaltungsrotmember vu [[Rotarex]]. Den Henri Grethen ass mat der [[Nottär]] [[Blanche Moutrier]] bestuet. ==Gielercher== * {{OCCGO|(Promotioun 2004)<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/9r73jqjk2s/pages/20/articles/DIVL1595?search=Polfer|Titel=Au ministere d'Etat Distinctions dans les ordres nationaux|Gekuckt=2026-06-14|Datum=2004-06-25|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Escher Tageblatt]]|Säiten=Säit 20|Sprooch=fr}}</ref>}} * [[Fichier:AUT Honour for Services to the Republic of Austria - 2nd Class BAR.png|60px]] ''Großes Goldenes Ehrenzeichen am Bande für Verdienste um die Republik Österreich (Promotioun 2004)''<ref>[https://www.parlament.gv.at/PAKT/VHG/XXIV/AB/AB_10542/imfname_251156.pdf Lëscht vun de Persounen déi tëscht 1952 an 2012 d'''Ehrenzeichen für Verdienste um die Republik Österreich'' kruten]</ref>. * {{LHC| (Promotioun 2002)<ref>{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/articles/2002/01/15grethen.html|Titel=M. Grethen reçoit les insignes de Commandeur de la Légion d'honneur|Gekuckt=06.08.2023|Datum=14.01.2002|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>}} == Kuckt och == * [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Regierungsmemberen]] * [[Demokratesch Partei]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Grethen Henri}} [[Kategorie:Gebuer 1950]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Ministeren]] [[Kategorie:Transportministere vu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Wirtschaftsministere vu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Grand officier de l'ordre de la couronne de chêne]] [[Kategorie:Großes Goldenes Ehrenzeichen am Bande für Verdienste um die Republik Österreich (1952)]] [[Kategorie:Commandeur de la Légion d'honneur]] mba1d5uixy52v6et1ro8r104fbjag6c 0 5443 2681696 2613711 2026-06-14T17:02:45Z Robby 393 /* Auszeechnungen */ + Grand Officier vum Ordre de la couronne de chêne inkl Referenz 2681696 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} D''''Anne Brasseur''', gebuer den [[19. Mee]] [[1950]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] [[Demokratesch Partei|DP]]-[[Politiker]]in. Si war vun 2014 bis 2016 Presidentin vun der Parlamentarescher Assemblée vum [[Europarot]]. == Biographie == D'Anne Brasseur staamt aus enger liberaler Famill aus der [[Groussgaass (Stad Lëtzebuerg)|Groussgaass]] an huet [[1969]] hir Première am deemolege [[Lycée Robert-Schuman|Meedercheslycée]] um [[Lampertsbierg]] gemaach. Nodeem si zu [[Tübingen]] a [[Mannheim]] [[Psychologie]] studéiert huet an 1975 hiren Diplom krut, huet si beim ''Service de Psychologie et d'Orientation scolaires'' zu [[Esch-Uelzecht]] am [[Lycée de Garçons Esch-sur-Alzette|Jongelycée]] an an der Beruffsschoul geschafft. Vun [[1976]] bis [[1979]] war se Direktesch vum ''Service central d'Assistance sociale'' vum [[Parquet (Lëtzebuerg)|Parquet]] an der Stad Lëtzebuerg. [[1975]] ass d'Anne Brasseur an de Gemengerot vun der Stad Lëtzebuerg gewielt ginn. [[1979]] gouf si op der Lëscht vun der [[Demokratesch Partei|DP]] an d'[[Chamber]] gewielt. Zäitweileg war si och Member vun der Assemblée vun der [[NATO]], der Assemblée parlementaire vum [[Europarot]] an der [[WEO]], an dem [[Comité vun de Regiounen]]. Vun [[1980]] bis [[1994]] war si Presidentin vun der ''Association des Femmes Libérales''. Vun [[1991]] bis [[1999]] war d'Anne Brasseur [[Schäffen|Schäffin]] vun der Stad Lëtzebuerg an zoustänneg fir Bauten, Verkéier a Sport. No de [[Chamberwale vum 13. Juni 1999]] gouf si Ministesch fir [[Ministère de l'éducation nationale, de l' enfance et de la jeunesse|Erzéiung]], Beruffsausbildung a Sport an der [[Regierung Juncker-Polfer]]. [[2005]] gouf si an de Stater Gemengerot erëmgewielt; si hat dat Mandat bis September 2009.<ref>[https://web.archive.org/web/20120112015021/http://www.wort.lu/wort/web/letzebuerg/artikel/45898/die-entscheidung-fiel-mir-nicht-leicht.php "Anne Brasseur nimmt Abschied von der Gemeindepolitik."] ''wort.lu'' 22.09.2009 07:38, aktualiséiert 22.09.2009 07:43.</ref> Bei de [[Chamberwale vum 13. Juni 2004]], wéi och deene vun [[2009]] an [[2013]], gouf d'Anne Brasseur an d'Chamber erëmgewielt. Am Januar 2014 gouf si zu der Presidentin vun der Parlamentarescher Assemblée vum [[Europarot]] gewielt, déi sech aus Deputéierte vun den nationale Parlamenter zesummesetzt.<ref>[http://www.rtl.lu/international/europa/505239.html "Assemblée Parlementaire vum Europarot: Anne Brasseur gewielt!"] rtl.lu, 27.01.2014, 13:31.</ref> 2015 krut se dëst Mandat ëm ee Joer, bis 2016, verlängert. Den 31. Januar 2018 huet si op hiert Deputéiertemandat zu Gonschte vum [[Frank Colabianchi]] verzicht, deen als Nächstgewielte vun der DP-Lëscht am Bezierk Zentrum an d'Chamber nogeréckelt ass.<ref>[https://www.wort.lu/de/politik/aus-dem-parlament-anne-brasseur-zieht-sich-zurueck-5a5e02d9c1097cee25b7be9f "Anne Brasseur zieht sich zurück."] wort.lu, 16. Januar 2018 um 14:49.</ref> Vun 2004 bis 2010 war si 1. Vizepresidentin vun der DP. D'Anne Brasseur war och eng Zäit laang Presidentin vum [[SICEC]]<ref>http://differdange.espace-net.lu/index.php/categories_view/category/syndicats_communaux/123/</ref> D'Anne Brasseur huet eng Duechter. ==Auszeechnungen== * {{OCCGO|(Promotioun 2004)<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/9r73jqjk2s/pages/20/articles/DIVL1595?search=Polfer|Titel=Au ministere d'Etat Distinctions dans les ordres nationaux|Gekuckt=2026-06-14|Datum=2004-06-25|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Escher Tageblatt]]|Säiten=Säit 20|Sprooch=fr}}</ref>}} * {{OMGLGO| (Promotioun 2000)<ref>[http://www.gouvernement.lu/publications/informations_gouvernementales/rapports_activite/rapports_activite_2000/2000ra_me/minetat.pdf Aktivitéitsrapport vum Staatsministère vum Joer 2000 wou op de Säite 77 ff déi Leit ernimmt sinn déi den 22. Juni 2000 eng Auszeechnung vum Premier iwwerreecht kritt hunn]</ref>}} == Kuckt och == * [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Regierungsmemberen]] * [[Demokratesch Partei]] == Um Spaweck == * [http://www.gouvernement.lu/gouvernement/gouvernements-precedents/periode_1999_2004/1999_2004/brasseur.html Biographie op www.gouvernement.lu] * [https://web.archive.org/web/20090504170933/http://www.dp.lu/depute/depute_cv_ab.php?idDepute=&lang=1 Biographie op www.dp.lu] * [https://web.archive.org/web/20151227171355/http://www.dp.lu/docs/sujet_docs/20090604_anne_brasseur_journal.pdf Portrait vun der DP fir d'Chamberwahlen 2009] * [http://www.smartvote.lu/smartvote/popups/candidate_portrait/portrait_overview.php?cid=103&eid=1&visible=1&ext=0 Profil op smartvote.lu] * [https://web.archive.org/web/20180130185356/https://www.wort.lu/de/politik/anne-brasseur-im-interview-ich-bin-mit-mir-im-reinen-5a704aa3c1097cee25b7ca62 Anne Brasseur im Interview - „Ich bin mit mir im Reinen“] op wort.lu den 30. Januar 2018 {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Brasseur Anne}} [[Kategorie:Gebuer 1950]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]] [[Kategorie:Educatiounsministere vu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Grand officier de l'ordre de la couronne de chêne]] [[Kategorie:Grand-Officier de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Ministeren]] mhzn02zztx5tqhacxbn6v0812t3d14b 0 5530 2681698 2638357 2026-06-14T17:08:07Z Robby 393 /* Gielercher an Éierungen */ + Grand Officier vum Ordre de la couronne de chêne inkl Referenz 2681698 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Charles Goerens''', gebuer de [[6. Februar]] [[1952]] zu [[Ettelbréck]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Politiker]] ([[DP]]). == Säi Liewen == De Charles Goerens ass zu [[Schieren]] opgewuess a war zu [[Carlsbourg]] an der [[Belsch]] am ''Institut Saint-Joseph'', fir eng Ausbildung als Bauer ze maachen. Hien huet seng politesch Karriär [[1979]] ugefaangen, wéi en op der Lëscht vun der [[Demokratesch Partei|DP]] fir d'éischt Kéier an d'[[Chamber]] gewielt gouf. Tëscht [[1982]] an [[1984]] ass en an d'[[Europäescht Parlament]] gewiesselt, wou en ee vun de [[Lëscht vun de lëtzebuergeschen Europadeputéierten|sechs lëtzebuergeschen Deputéierte]] war. Hie war och President vun der [[Western European Union|WEU]] vun [[1987]] bis [[1994]]. Vun [[1989]] bis [[1994]] war e President vun der DP. 1989-1994 war hien Deputéierten an der Chamber, vun 1994-1999 nees am Europaparlament. De [[7. August]] [[1999]] gouf de Charles Goerens an der [[Regierung Juncker-Polfer]] zum Minister fir Kooperatioun, Entwécklungshëllef a Verdeedegung an zum Minister fir Ëmwelt ernannt. No de [[Chamberwale vum 13. Juni 2004]] war hien nees Deputéierten an der Chamber. Am Juni [[2009]] huet hie fir d'[[Wale fir d'Europäescht Parlament 2009 (Lëtzebuerg)|Europawale]] kandidéiert a gouf als de Kandidat mat deene meeschte Stëmme gewielt. Virum Oflaf vun deem Mandat huet hie fir d'[[Chamberwale vum 20. Oktober 2013]] kandidéiert a gouf och an d'Chamber gewielt. Dräi Deeg drop sot en awer, hie wéilt säi Mandat als Chamber-Deputéierten net unhuelen an hätt och net Wëlles, eventuell Minister ze ginn.<ref>[https://web.archive.org/web/20131026105801/http://www.wort.lu/de/view/goerens-zieht-sich-aus-nationaler-politik-zurueck-dp-bereit-fuer-dreierkoalition-52680733e4b0b743e97f4686 "Goerens zieht sich aus nationaler Politik zurück - DP bereit für Dreierkoalition."] wort.lu, 23.10.13 19:28.</ref> Fir d'[[Wale fir d'Europäescht Parlament 2014 (Lëtzebuerg)|Europawalen 2014]] war hie de Spëtzekandidat vun der DP a gouf op deen ee Sëtz, deen déi Partei bei de Wale gewonnen huet, erëmgewielt<ref>[http://www.elections.public.lu/fr/elections-europeennes/2014/resultats/index.html "Européennes 2014: Résultats officieux"] op elections.lu.</ref>. Bei den [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2019 (Lëtzebuerg)|Europawalen 2019]] [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2024 (Lëtzebuerg)|an deene vun 2024]] gouf hien nees, mat de meeschte Stëmmen, als ee vun de sechs Lëtzebuerger Deputéierten am Europaparlament erëmgewielt<ref>[https://elections.public.lu/fr/elections-europeennes/2019/resultats.html Élections européennes 2019 - Candidats élus] an [https://elections.public.lu/fr/elections-europeennes/2023/resultats.html Élections européennes 2023 - Candidats élus] op elections.public.lu (nogekuckt 27.8.2024).</ref>. 2013 gouf hien um DP-Parteikongress zum Vizepresident vun der DP gewielt. Hien ass Member vum Verwaltungsrot vu [[Foyer|Foyer Finance]]<ref>{{Citation |URL=http://www.etat.lu/memorial/2013/C/Html/1508/2013057920.html |Titel=Memorial C n° 1508 vum 25. Juni 2013 |Gekuckt=2013-09-06 |archivedate=2024-12-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241201164828/http://www.etat.lu/memorial/2013/C/Html/1508/2013057920.html }}</ref>. De Charles Goerens ass bestuet a Papp vun dräi Kanner. Hien ass de Jong vum Lokalpolitiker [[Gust Goerens]]. == Gielercher an Éierungen == * 1998: Prix de la Fondation René Oppenheimer * {{OCCGO|(Promotioun 2004)<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/9r73jqjk2s/pages/20/articles/DIVL1595?search=Polfer|Titel=Au ministere d'Etat Distinctions dans les ordres nationaux|Gekuckt=2026-06-14|Datum=2004-06-25|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Escher Tageblatt]]|Säiten=Säit 20|Sprooch=fr}}</ref>}} * {{OMGLGO|(Promotioun 2000)<ref>[http://www.gouvernement.lu/publications/informations_gouvernementales/rapports_activite/rapports_activite_2000/2000ra_me/minetat.pdf Aktivitéitsrapport vum Staatsministère vum Joer 2000 wou op de Säite 77 ff déi Leit ernimmt sinn déi den 22. Juni 2000 eng Auszeechnung vum Premier iwwerreecht kritt hunn]</ref>}} == Kuckt och == * [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Regierungsmemberen]] * [[Demokratesch Partei]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.europarl.europa.eu/meps/fr/840/CHARLES_GOERENS_home.html Portrait vum Charles Goerens op der Websäit vum EP] {{Referenzen}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{DEFAULTSORT:Goerens Charles}} [[Kategorie:Gebuer 1952]] [[Kategorie:Ëmweltministere vu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Europadeputéiert]] [[Kategorie:Grand officier de l'ordre de la couronne de chêne]] [[Kategorie:Grand-Officier de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]] [[Kategorie:Verdeedegungsministere vu Lëtzebuerg]] a35loyrqozc5osn7usnqa53jsztsu3u 0 5532 2681699 2602278 2026-06-14T17:10:05Z Robby 393 /* Gielercher */ + Grand Officier vum Ordre de la couronne de chêne inkl Referenz 2681699 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Carlo Wagner''', gebuer den [[3. Juli]] [[1953]] zu [[Wuermer]], a gestuerwen den [[12. Februar]] [[2021]]<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1671584.html "De fréieren DP-Minister Carlo Wagner ass dout."] rtl.lu, 13.02.2021.</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Politiker]]. De Carlo Wagner huet säi Lycée am [[Lëtzebuerg (Stad)|Stater]] [[Athénée de Luxembourg|Kolléisch]] gemaach an duerno zu [[Fribourg]] an der [[Schwäiz]] [[Ekonomie]] a [[Sozialwëssenschaft]] studéiert. Hie war e wirtschaftleche Consultant. Tëscht [[1991]] an [[1994]] war e Generalsekretär vun der [[Demokratesch Partei|DP]]. 1994 gouf hien an d'[[Chamber]] gewielt an am selwechte Joer och Buergermeeschter vun der [[Gemeng Wuermer]]. [[1999]] gouf hie Member vum ''Comité directeur'' a vum ''Comité exécutif'' vun der DP. No de [[Chamberwale vum 13. Juni 1999]] gouf hien an der [[Regierung Juncker-Polfer]] Minister fir Gesondheet a Sozialversécherung. No de [[Chamberwale vum 13. Juni 2004|Wale vun 2004]] war d'DP net méi an der Regierungskoalitioun. De Carlo Wagner ass awer an d'[[Chamber]] erëmgewielt ginn, grad sou wéi bei de [[Chamberwale vum 7. Juni 2009|Wale vum 7. Juni 2009]]. 2013 huet hien net méi kandidéiert. De Carlo Wagner war bestuet an huet 3 Kanner. Hien ass de Jong vum [[Charles Wagner]]. == Gielercher == * {{OCCGO|(Promotioun 2004)<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/9r73jqjk2s/pages/20/articles/DIVL1595?search=Polfer|Titel=Au ministere d'Etat Distinctions dans les ordres nationaux|Gekuckt=2026-06-14|Datum=2004-06-25|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Escher Tageblatt]]|Säiten=Säit 20|Sprooch=fr}}</ref>}} * {{OMGLGO|(Promotioun 2000)<ref>[http://www.gouvernement.lu/publications/informations_gouvernementales/rapports_activite/rapports_activite_2000/2000ra_me/minetat.pdf Aktivitéitsrapport vum Staatsministère vum Joer 2000 wou op de Säite 77 ff déi Leit ernimmt sinn déi den 22. Juni 2000 eng Auszeechnung vum Premier iwwerreecht kritt hunn]</ref>}} == Kuckt och == * [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Regierungsmemberen]] {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Wagner Carlo}} [[Kategorie:Buergermeeschtere vu Wuermer]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Ministeren]] [[Kategorie:Grand officier de l'ordre de la couronne de chêne]] [[Kategorie:Grand-Officier de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]] [[Kategorie:Gebuer 1953]] [[Kategorie:Gestuerwen 2021]] 7ikfnqw6hshozrieyxu5vqh9rl6ngy5 0 5533 2681701 2454371 2026-06-14T17:25:32Z Robby 393 /* Gielercher */ + Commandeur vum Ordre de la couronne de chêne inkl Referenz 2681701 wikitext text/x-wiki {{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Politiker a [[Gewerkschaft]]ler Joseph Schaack|Persoune mat dem selwechten Numm|Joseph Schaack}} {{Infobox Biographie}} De '''Joseph Schaack''', gebuer de [[26. Mäerz]] [[1945]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerger]] [[Politiker]] a [[Gewerkschaft]]ler. De Joseph Schaack gëtt mat 21 Joer [[Redakter (Staatscarrière|Redakter]] - an der [[Administration des contributions directes|Steierverwaltung]]. [[1975]] fänkt hien un, sech an der Beamte-[[Gewerkschaft]] [[Confédération générale de la fonction publique|CGFP]] z'engagéieren, wou en 1995 Member vum Executivcomité gëtt. Och op europäeschem Plang ass hien an der Gewerkschaftsbeweegung aktiv. Hie gëtt [[1981]] Comitésmember vun der ''Union du Personnel des Finances en Europe'', 1993 Generalsekretär an [[1996]] President dovun. [[1999]] kandidéiert de Joseph Schaack op der Lëscht vun der [[Demokratesch Partei|DP]] fir d'[[Chamber]]walen. No de Wale gëtt hie Staatssekretär fir d'Fonction publique a fir d'Verwaltungsreform an der [[Regierung Juncker-Polfer]] (bis [[2004]]). Vum [[1. November]] [[2004]] a bis de 4. Februar 2008<ref>[http://www.legilux.public.lu/adm/b/archives/2008/0004/#2008B0035B Link op den Arrêté grand-ducal vun der Demissioun vum Jos. Schaack als Direkter vun der Douane]</ref> war de Joseph Schaack Direkter vun der [[Douane|Douanes- an Akziseverwaltung]]. De Joseph Schaack ass bestuet a Papp vun zwee Kanner. == Gielercher == * {{OCCC|(Promotioun 2004)<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/9r73jqjk2s/pages/20/articles/DIVL1595?search=Polfer|Titel=Au ministere d'Etat Distinctions dans les ordres nationaux|Gekuckt=2026-06-14|Datum=2004-06-25|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Escher Tageblatt]]|Säiten=Säit 20|Sprooch=fr}}</ref>}} * {{OMGLC|(Promotioun 2000)<ref>[https://gouvernement.lu/dam-assets/fr/publications/rapport-activite/minist-etat/2000-rapport-activite-etat/2000-rapport-activite-etat.pdf Aktivitéitsrapport vum Staatsministère vum Joer 2000] wou op de Säite 77 ff déi Leit ernimmt sinn déi den 22. Juni 2000 eng Auszeechnung vum Premier iwwerreecht kritt hunn</ref>}} == Kuckt och == * [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Regierungsmemberen]] {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Schaack Joseph}} [[Kategorie:Gebuer 1945]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Gewerkschaftler]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Staatssekretären]] [[Kategorie:Commandeur de l'ordre de la couronne de chêne]] [[Kategorie:Commandeur de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]] 4obdbf4hc5s2rf2vtqvyq5emtwygw1v 0 5534 2681703 2605498 2026-06-14T17:28:34Z Robby 393 /* Gielercher */ + Commandeur vum Ordre de la couronne de chêne inkl Referenz 2681703 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} Den '''Eugène Berger''', gebuer de [[4. Dezember]] [[1960]] zu [[Beetebuerg]], a gestuerwen den [[21. Januar]] [[2020]]<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1458399.html Eugène Berger (DP) ass am Alter vun 59 Joer gestuerwen] op rtl.lu den 21. Januar 2020</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Politiker]] ([[Demokratesch Partei|DP]]) an [[Alpinismus|Alpinist]]. == Biographie == Den Eugène Berger ass um [[Houwald]] an d'Primärschoul gaangen an huet seng Première am [[Lycée de garçons de Luxembourg|Lycée de garçons]] zu [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] gemaach. [[1980]] huet hie seng professionell Carrière als ''Chargé de cours'' am Enseignement primaire ugefaangen. Tëscht [[1983]] an [[1985]] war hie Fonctionnaire-stagiaire um [[Administration de l'enregistrement et des domaines|Enregistrement]]. 1985 huet hien erëm säi Studium um [[Institut supérieur d'études et de recherches pédagogiques|ISERP]] opgeholl a gouf 3 Joer méi spéit [[Schoulmeeschter]]. Hien huet tëscht [[1988]] an [[1994]] an der Primärschoul zu [[Krautem]] an zu [[Bierchem]] geschafft. Vun [[1991]] bis 1994 war hie Member am ''Conseil supérieur de l'éducation nationale''. ===Sportlech Karriär=== Den Eugène Berger war säit sengem 12. Liewensjoer en aktiven Alpinist. 1982 war hien op der Spëtz vu sengem éischten [[Aachtdausender]] dem [[Nanga Parbat]] (8.125 m). 1989 war dun de [[Gasherbrum]] (8.068 m) un der Rei. Den [[1. Oktober]] [[1992]] ass hien als éischte Lëtzebuerger op d'Spëtzt vum [[Mount Everest]] geklommen<ref>Thinnes David, ''„Der Mount Everest ist mein Kuchen“ Am 1. Oktober 1992 stand Eugène Berger als erster Luxemburger auf dem höchsten Berg der Welt, dabei musste er einige kritische Momente überstehen'' [[Luxemburger Wort]] vum 6. September 2017, S. 10-11</ref>, wourop hin hien dat selwecht Joer zum "[[Lëtzebuergesch Sportler vum Joer]]" gewielt gouf. Hien huet iwwer dës Aventure d'Buch ''Ganz oben''<ref>[http://shop.revue.lu/index.php?route=product/product&product_id=146 Eugène Berger, ''Ganz oben'', Éditions Revue]</ref> geschriwwen. Hie war eng Zäit laang den eenzege Lëtzebuerger dee bis op dëse Bierg geklommen ass, bis de [[Philippe Perlia]] ([[1955]] - 2001) dat Zil am Mee [[2001]] och erreecht huet. Hie war President vun der ''Fédération luxembourgeoise d'escalade et d'alpinisme'' (FLERA). === Politesch Karriär === Dem Eugène Berger seng Popularitéit duerch den Exploit um Mount Everest huet dozou bäigedroen, datt en 1994 op der Lëscht vun der [[Demokratesch Partei|DP]], an d'[[Chamber]] gewielt gouf. Dat nämmlecht Joer gouf hie Member vum Direktiounscomité vun der DP. 1999 gouf hien an d'Chamber erëmgewielt an de [[7. August]] zum Staatssekretär fir Ëmwelt an der [[Regierung Juncker-Polfer]] ernannt (bis Juli [[2004]]). No de [[Chamberwale vum 13. Juni 2004]] huet hie misse säi Mandat opginn, mä den [[20. Dezember]] [[2007]] gouf hien nees Deputéierten an der Chamber, wou en um [[Henri Grethen]] seng Plaz 'nogeréckelt' ass. Hie gouf bei de [[Chamberwale vum 7. Juni 2009|Walen 2009]], wéi och [[Chamberwale vum 20. Oktober 2013|deene vum 20. Oktober 2013]], erëmgewielt. Bei [[Chamberwale vum 14. Oktober 2018|deene vun 2018]] ass hien de 6. Dezember fir de Pierre Gramegna, dee Minister gouf, 'nogeréckelt'.<ref>[https://chd.lu/wps/portal/public/Accueil/Actualite/!ut/p/z1/04_Sj9CPykssy0xPLMnMz0vMAfIjo8ziXYxcwoI8TYwM_F2DzQyMjAOMHYOCjQwMDEz0wwkpiAJKG-AAjgZA_VFYlDgaOAUZORkbGLj7G2FVgGJGQW6EQaajoiIAzgGPSw!!/?1dmy&page=6_D2DVRI420G7Q402JEJ7USN38D6&urile=wcm%3apath%3a%2Factualite.public.chd.lu%2Fst-www.chd.lu%2Fsa-actualites%2Fc03084cf-3d32-4674-874a-9f9a203cfc6d chd.lu, 6.12.2018.]</ref> Zanter de Walen 2013 war hie Fraktiounschef vun der DP an der Chamber. Hie gouf bei de Gemengewalen 2011 als Conseiller an de Gemengerot vun der [[Gemeng Réiser]] gewielt<ref>{{Citation|URL=https://elections.public.lu/fr/elections-communales/2011/resultats/communes/roeser.html|Titel=Commune Roeser|Gekuckt=07.03.2020|Wierk=elections.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> a bei de Gemengewale vun 2017 gouf hien zeréckgewielt<ref>{{Citation|URL=https://elections.public.lu/fr/elections-communales/2017/resultats/communes/roeser.html|Titel=Roeser|Gekuckt=07.03.2020|Wierk=elections.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> an ass bis zu sengem Doud Member vun deem Gemengerot bliwwen.<ref>{{Citation|URL=https://paperjam.lu/article/eugene-berger-est-decede|Titel=Eugène Berger disparaît à 59 ans|Gekuckt=07.03.2020|Wierk=paperjam.lu}}</ref> ===Privatliewen=== Den Eugène Berger war bestuet a Papp vun engem Jong an engem Meedchen. Hien ass den 21. Januar 2020, no engem Suizidversuch an engem kuerzen Openthalt am Spidol gestuerwen<ref>[http://www.tageblatt.lu/headlines/dp-fraktionschef-eugene-berger-ist-gestorben/ Eugène Berger stirbt mit 59 Jahren] op tageblatt.lu den 21. Januar 2020</ref>. == Gielercher == * {{OCCC|(Promotioun 2004)<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/9r73jqjk2s/pages/20/articles/DIVL1595?search=Polfer|Titel=Au ministere d'Etat Distinctions dans les ordres nationaux|Gekuckt=2026-06-14|Datum=2004-06-25|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Escher Tageblatt]]|Säiten=Säit 20|Sprooch=fr}}</ref>}} * {{OMGLC|(Promotioun 2000)<ref>[https://gouvernement.lu/dam-assets/fr/publications/rapport-activite/minist-etat/2000-rapport-activite-etat/2000-rapport-activite-etat.pdf Aktivitéitsrapport vum Staatsministère vum Joer 2000] wou op de Säite 77 ff déi Leit ernimmt sinn déi den 22. Juni 2000 eng Auszeechnung vum Premier iwwerreecht kritt hunn</ref>}} == Kuckt och == {{Kuckt och Portal Sport}} {{Sportler vum Joer (L) |Numm virdrun = [[Marc Girardelli]] |Joer = [[1992]] |Numm duerno = Marc Girardelli }} == Um Spaweck == * [https://web.archive.org/web/20160305001918/http://www.dp.lu/groupe_parlementaire.php?pp=3 Biographie op www.dp.lu] * [https://web.archive.org/web/20160305022814/http://www.dp.lu/docs/sujet_docs/20090514_eugene_berger_journal.pdf Portrait vun der DP fir d'Chamberwalen 2009] * [http://www.smartvote.lu/smartvote/popups/candidate_portrait/portrait_overview.php?cid=127&eid=1&visible=1&ext=0 Profil op smartvote.lu] {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Berger Eugene}} [[Kategorie:Gebuer 1960]] [[Kategorie:Gestuerwen 2020]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Sportler vum Joer]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Alpinisten]] [[Kategorie:Commandeur de l'ordre de la couronne de chêne]] [[Kategorie:Commandeur de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Schoulmeeschteren]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Staatssekretären]] iokryh944l1ux1e084c3zoulmkx5odd 0 10564 2681730 2676560 2026-06-15T05:56:25Z Corto lu 4182 /* Presidenten */ 2681730 wikitext text/x-wiki {{Infobox Veräin |Logo = ABBL.gif }} D''''Association des banques et banquiers, Luxembourg''', ofgekierzt '''ABBL''', ass de Beruffsverband vun de Banken. E gouf de [[5. Juni]] [[1939]] vun zéng Lëtzebuerger [[Bank]]e gegrënnt a vertrëtt d'Intressie vum Stand. D'Grënnungsmemberen<ref>Gilbert Trausch et Marianne de Vreese, ''Luxembourg et les banques: de la révolution industrielle au 7e centre financier mondial'', Luxembourg, Banque Indosuez, 1995, S. 78.</ref> waren: # [[Banque commerciale (Lëtzebuerg)|Banque commerciale]] # [[BGL BNP Paribas|Banque générale du Luxembourg]] # [[Banque internationale à Luxembourg]] # [[Crédit anversois]] # [[Crédit industriel d'Alsace et de Lorraine]] # [[Crédit lyonnais]] # [[Alfred Levy et Compagnie|Alfred Levy et Cie]] # [[La Luxembourgeoise]] # [[Société générale alsacienne de banque]] # [[Union Financière Luxembourgeoise|Union financière luxembourgeoise]] D'ABBL ass hirersäits Member am Daachverband [[Union des entreprises luxembourgeoises]] (UEL). == Presidenten == D'Presidente vun der ABBL waren a sinn:<ref>[[Luxemburger Lexikon]], 1. Oplo, 2006 (Lëscht mat de Presidente vun 1945-2000)</ref><ref>[[Nicolas Raulot|Raulot, Nicolas]]: ''Un deuxième président étranger à l'ABBL?'', Paperjam, Abrëll 2010 (Lëscht mat de Presidente vun 1945-2010) - [https://web.archive.org/web/20100413174603/http://www.paperjam.lu/archives/2010/04/0704_NL_ABBL/index.html Artikel op Paperjam]</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.abbl.lu/professionals/governance/|Titel=Governance|Gekuckt=29.4.2026}}</ref> {{Div col|cols=3}} * 1945 - 1948: [[Max Lambert]] ([[Banque internationale à Luxembourg|BIL]]) * 1948 - 1953: [[Carlo Türk]] ([[BGL BNP Paribas|BGL]]) * 1953 - 1959: [[Jean d'Huart]] (BIL) * 1959 - 1964: [[Jean-Jacques Welbes]] (BGL) * 1964 - 1969: [[Jean d'Huart]] (BIL) * 1969 - 1973: [[Jean-Jacques Welbes]] (BGL) * 1973 - 1975: [[Marcel Schleder]] (BIL) * 1975 - 1977: [[Georges Arendt]] (BGL) * 1977 - 1979: [[Albert Dondelinger]] (BIL) * 1979 - 1979: [[Georges Arendt]] als Interimspresident (BGL) * 1979 - 1981: [[Constant Franssens]] ([[KBL European Private Bankers|KBL]]) * 1981 - 1984: [[Marcel Schleder]] (BIL) * 1984 - 1988: [[Remy Kremer]] (BGL) * 1988 - 1992: [[Jean Krier (Ekonomist)|Jean Krier]] (BIL) * 1992 - 1995: [[Charles Ruppert]] (KBL) * 1995 - 2000: [[Paul Meyers]] ([[BGL BNP Paribas|BGL]]) * 2000 - 2004: [[François Moes]] ([[Dexia BIL]]) * 2005 - 2010: [[Jean Meyer (Banquier)|Jean Meyer]] ([[BGL BNP Paribas]]) * 2010 - 2014: [[Ernst Wilhelm Contzen]] ([[Deutsche Bank|Deutsche Bank Luxembourg]]){{Quell?}} * 2014 - 2018: [[Yves Maas]] ([[Crédit Suisse Luxembourg]]){{Quell?}} * 2018 - 2024: [[Guy Hoffmann]] ([[Banque Raiffeisen]]){{Quell?}} * 2024 -: [[Yves Stein]] ([[Edmond de Rothschild (Europe)]]){{Quell?}} {{Div col end}} == Um Spaweck == * [http://www.abbl.lu/ Internetsäit vun der ABBL] {{en}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Finanzsecteur zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Beruffsverbänn zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:ASBLen zu Lëtzebuerg]] 5nw124xyoo6tpk82negcnvumsutnw0x 0 10975 2681719 2603028 2026-06-15T04:03:36Z Mobby 12 60927 /* */ 2681719 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Loi du 5 mars 1922 portant approbation de la Convention d'Union économique signée à Bruxelles le 25 juillet 1921 entre le Luxembourg et la Belgique.pdf|thumb|D'Gesetz zu der Wirtschaftsunioun, am ''[[Mémorial]]''.]] [[File:Luxembourg, 68 rue de Strasbourg (6).JPG|thumb|Opschrëft op der Fassad vum [[Haus 68 Stroossbuerger-Strooss]] an der Stad, déi un d'Entkoppelung vun der Paritéit zum belsche Frang erënnert.]] D''''Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun''' ass eng [[Wirtschaftsunioun]] tëscht der [[Belsch]] a [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. De Vertrag dozou gouf de 25. Juli 1921 zu Bréissel vun deenen zwee Länner ënnerschriwwen an ass den 22. Dezember [[1922]] a Kraaft getrueden.<ref>[http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1922/03/05/n1/jo ''Loi du 5 mars 1922 portant approbation de la Convention d'Union économique signée à Bruxelles le 25 juillet 1921 entre le Luxembourg et la Belgique.''] op legilux.public.lu.</ref> D'Wirtschaftsunioun war fir 50 Joer ofgeschloss ginn, an ass [[1972]], [[1982]], [[1992]], [[2002]] an [[2012]] jeeweils fir 10 Joer verlängert ginn. Fir Lëtzebuerg war se mat enger Wärungsassociatioun verbonn. Si huet bestëmmt, datt de [[Lëtzebuerger Frang|Lëtzebuerger]] a [[Belsche Frang]] hei parallel zirkuléiert sinn. Wéi d'belsch Regierung de belsche Frang uganks 1935 staark ofgewäert huet, huet Lëtzebuerg awer net matgemaach a sou koum et, datt ee vun 1935 bis 1940 fir 100 Lëtzebuerger Frang 125 belsch Frang krut. Dës Wärungsassociatioun gouf duerch d'Schafe vun der [[Eurozon]] hifälleg, den [[1. Januar]] [[1999]], dem Ufank vun der drëtter Etapp um Wee zu enger [[Europäesch Wirtschafts- a Wärungsunioun|Europäescher Wirtschafts- a Wärungsunioun]]. D'Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun war de Virleefer vum [[Benelux]], enger [[Zollunioun]] a spéider enger [[Wirtschaftsunioun]], an där d'Belsch, Lëtzebuerg an [[Holland]] sech associéiert hunn. == Um Spaweck == {{Commonscat|Union économique belgo-luxembourgeoise|{{PAGENAME}}}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Ekonomie vun der Belsch]] [[Kategorie:1922]] [[Kategorie:Ekonomie vu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Traitéen]] nt6mwy0y2rmpye4284byjzheprq309j 0 15930 2681665 2432736 2026-06-14T12:19:28Z GilPe 14980 Foto vu Wikidata 2681665 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Numm = Kapenaker | Numm (Franséisch) = Kapenacker | Numm (Däitsch) = Kapenacker | Land = [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] | Kanton = {{Kanton Gréiwemaacher}} | Gemeng = {{Wuermer}} | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Wuermer}} | Awunner = 8 | Awunnerdatum = 01.01.2012 | Fläch = | Koordinaten = {{Coor dms|49|38|16|N|06|21|18|O}} | Kaart = | Kaartentext = }} '''Kapenaker''' ass e [[Lieu-dit]] an der [[Gemeng Wuermer]]. ==Geographie== Kapenaker läit op enger klenger Strooss, déi vum [[CR143]] zirka an der Mëtt tëscht [[Gouschteng]] an der Kräizung mam [[CR122]] fort geet an da weider a Richtung [[Beyren]] féiert. == Kuckt och == {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} [[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]] nhrsqtgj481hs7lhorlklp658a9p575 0 24953 2681672 2628807 2026-06-14T14:46:15Z Robby 393 /* Gielercher */ Referenzlink elo nees op de Site vun der Chamber esou datt en och funktionéiert 2681672 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Marco Schank''', gebuer den [[10. Oktober]] [[1954]] zu [[Ettelbréck]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]-Politiker an Auteur vu Bicher iwwer Gaardebau a vu [[Kriminalroman]]en. == National Politik == [[1989]] war hien eng éischt Kéier Kandidat bei de [[Chamberwale vum 18. Juni 1989|Chamberwalen]]. Op der Lëscht vun den [[Ekologisten fir den Norden]]{{Sic}} hat hien déi meescht Stëmmen, et ass awer net duergaange fir e Sëtz an der [[Chamber]] ze kréien. [[1994]] ass hie Member vun der [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] ginn, vun där hien tëscht [[2006]] an [[2009]] Generalsekretär war. Den [[2. Februar]] [[1999]] ass hie fir de verstuerwenen [[Édouard Juncker]] an d'Chamber nogeréckelt a gouf zanterhier bis d'Wale vun 2018 nach mat all Kéiers als Deputéierte fir de [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierk Norden]] erëmgewielt. Vun 2009 bis 2013 war de Marco Schank Minister fir Wunnengsbau an Delegéierte Minister fir Ëmwelt a Landesplanung an der [[Regierung Juncker-Asselborn II]], déi aus de [[Chamberwale vum 7. Juni 2009]] ervirgaange war. Zënter de [[Chamberwale vum 20. Oktober 2013]] war hien nees Deputéierten, a gouf [[Chamberwale vum 14. Oktober 2018|bei deene vum 14. Oktober 2018]] erëmgewielt.<ref>[https://elections.public.lu/fr/elections-legislatives/2018/resultats/partis/csv.html elections.lu].</ref> Den 13. Oktober 2020 huet hie säi Sëtz dem [[Jean-Paul Schaaf]] iwwerlooss, fir sech just nach ëm Kommunalpolitik ze këmmeren.<ref>[https://www.wort.lu/de/politik/marco-schank-kommunalpolitik-statt-krautmarkt-5f847885de135b923658f9d4 "Marco Schank: Kommunalpolitik statt Krautmarkt."] wort.lu, 13.10.2020.</ref> == Gemengepolitik == Nodeem de Marco Schank bei de Gemengewale vum [[10. Oktober]] [[1981]] eng éischt Kéier gewielt gouf, koum hien an den [[Gemeng Heischent|Heischter]] [[Gemengerot]]. Hie war vum [[1. Januar]] [[1982]] bis [[2009]] do Member, dobäi zanter dem [[1. Januar]] [[1994]] als Buergermeeschter. Als Resultat vun de [[Gemengewalen]] 2017 gouf hien den 8. November 2017 zum [[Buergermeeschter]] vun der [[Gemeng Esch-Sauer]] ernannt. Bei deene vun 2023 huet hien net méi kandidéiert. == Aner Aktivitéiten == Hie war bis 2009 President vum [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikat]] [[Syndicat pour l'aménagement et la gestion du parc naturel de la Haute-Sûre|Naturpark Öewersauer]]. Vun <!--[[13. Mäerz]]-->[[2000]] bis 2009 war hie President vum ''[[Office national du tourisme]]''. Hien ass bestuet mat der Edmée Bisdorff a Papp vun dräi Kanner. == Publikatiounen == [[Fichier:Marco-Schank-mat-Krimi--w.jpg|thumb|upright|De Marco Schank 2006 mat sengem Kriminalroman ''Mao und die Anderen''.]] * ''Eschdorf in der Rundstedt-Offensive''. S. 79-87 in: 100e anniversaire et inauguration du nouveau drapeau du Corps des sapeurs-pompiers Eschdorf. Esch-sur-Alzette, 1975. * ''Waat kann e Naturpark de Gemengen an de Leit brengen?: Vorstudie der Stiftung Oeko-Fonds zur Schaffung eines Naturparks Obersauer''. [[Tun Aschmann]], [[Théid Faber]], Pol Faber, [[Camille Gira]], [[Raymond Linden]], Marc Schank, [[Roger Schauls]], [[Mariette Scheuer]], [[Gérard Schmit]], [[Claude Turmes]], [[Blanche Weber]]. 182 S. Oeko-Fonds, 1989. * ''De biologesche Gaart: Naturgemässer Anbau von Gemüse''. 144 S. Oeko-Fonds, Lëtzebuerg. 1989. * ''Ëmweltschutz doheem''. vum Marco Schank & [[Adri van Westerop]], illustréiert vum [[Roger Leiner]]. 155 S. Oekofonds. 1989. * ''Een Döerf - Gëscht, haut... a möer?: d'Entwécklung vun eisen Deerfer unhand vun enger Kuurzbeschreiwung''. Zeechnung: [[Danielle Grosbusch]]. 103 S. [[Op der Lay]] n°801. 1992. ISBN 2-87967-012-8. * [[Raymond Clement|Clement, Raymond]], 1994. ''Ösling - Jeux de lumières'' (= Lichtspiele). Textes de [[Georges Hausemer]], [[Émile Lefort]], [[Jean Portante]], Marco Schank, [[Nic Weber]], [[Liliane Welch]]. 209 p.&nbsp;Luxembourg. * ''Am Éislek''. Fotoe: Raymond Clément. 26 S. Made by Sams, Lëtzebuerg. Ouni Joer. === Theaterstécker === * ''Däiwelskapp - d'Wonnermeedche vun Eschdöerf''. Theaterstéck an 3 Akten. 62 S. Op der Lay n°158. 2009. ISBN 978-2-87967-163-5. * ''De Lederbarong - Di opstännisch Geerwer voa Wooltz.'' Theaterstéck an 2 Akten. 80 S. Op der Lay n°164. 2011. ISBN 978-2-87967-174-1. * ''Stol a Goss''. Theaterstéck an 3 Akten. 72 S. Op der Lay n°172. 2013. ISBN 978-2-87967-187-1. === Kriminalromaner === * ''Die Schalen des Zorns''. Op der Lay n°119. 1996. 2. Oplo 1998. 3. Oplo 2001. 4. Oplo 2004. ISBN 2-87967-044-6. * ''Die Stunde der Ernte''. Op der Lay n°123. 1998. 2. Oplo 2000. 3. Oplo 2003. ISBN 2-87967-058-6. * ''Das Vermächtnis des Propheten''. 272 S. Op der Lay n°130. 2001. 2. Oplo 2003. ISBN 2-87967-087-X. <br>Op Grond vun dësem Roman huet de Marco Schank d'Theaterstéck ''D'Fra ouni Gesiicht'' geschriwwen, dat am August 2019 no der Restauréierung vum [[Buerschter Schlass]] vun der [[Fuusslee]] als [[Fräiliichttheater]] uropgefouert gouf. * ''Todesengel. Kriminalgeschichten aus Luxemburg.''. 136 S. 2011. Op der Lay n°168. ISBN 978-2-87967-179-6 ====Fäll fir de Kommissär Mathieu==== * ''Die Dornenfrauen''. 272 S. Op der Lay n°135, 2002. 2. Oplo 2006. ISBN 2-87967-097-7. * ''Die Kinder des Bösen''. 288 S. Op der Lay n°140, 2004. ISBN 2-87967-114-0. * ''Mao und die Anderen''. 280 S. Op der Lay n°146. 2006. ISBN 3-87967-137-X. * ''Todeswasser''. 272 S. Op der Lay n°156. 2008. ISBN 978-2-87967-158-1. * ''Todfeind.'' 279 S. Op der Lay n°180, 2015. ISBN 978-2-87067-208-3. *''Damit die Nacht vergeht''. Op der Lay Nr. 189. 2018. ISBN 978-2-87967-233-5. == Gielercher == * {{OCCGO| (Promotioun 2014)<ref>{{Citation |Titel=Compte-rendu des séances publiques n°7 - Séance extraordinaire 2013-2014 |URL=https://www.chd.lu/sites/default/files/migration/ComptesRendusSeances-ListePresence/CR/Chamber_0714_internet0026.pdf |Editeur=https://www.chd.lu/ |Gekuckt=14.06.2026}}</ref>}} * {{OMGLO| (Promotioun 2004)<ref>[http://www.chd.lu/wps/wcm/connect/047dd280487f015cbb8cff79ee257095/CR013.pdf?MOD=AJPERES Compte rendu des séances publiques N° 13 – Session ordinaire 2004-2005 op der Websäit vun der Chamber]</ref>}} == Literatur == * [[Marc Schlammes|Schlammes, Marc]], 2007,'' Marco Schank (CSV). Pionier und Pragmatiker.'', In: 60 Abgeordnete - 60 Porträts. saint-paul luxembourg, ISBN 9782879637006, Ss. 102-103 ==Um Spaweck== {{Autoritéitskontroll}} {{Trounfolleg|Titel= Generalsekretär vun der [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]|virdrun= [[Jean-Louis Schiltz]]|duerno= [[Marc Spautz]] |Joren= [[2006]] - [[2009]] }} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Schank Marco}} [[Kategorie:Buergermeeschtere vun Esch-Sauer]] [[Kategorie:Buergermeeschtere vun Heischent]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Ministeren]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Auteuren]] [[Kategorie:Officier de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]] [[Kategorie:Grand officier de l'ordre de la couronne de chêne]] [[Kategorie:Gebuer 1954]] [[Kategorie:Membere vun der A:LL Schrëftsteller*innen]] gcw4gxc8v9x8pkzac1sralo06dgys5g 2681673 2681672 2026-06-14T15:18:27Z Robby 393 /* Gielercher */ Referenzlink elo nees op de Site vun der Chamber esou datt en och funktionéiert 2681673 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Marco Schank''', gebuer den [[10. Oktober]] [[1954]] zu [[Ettelbréck]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]-Politiker an Auteur vu Bicher iwwer Gaardebau a vu [[Kriminalroman]]en. == National Politik == [[1989]] war hien eng éischt Kéier Kandidat bei de [[Chamberwale vum 18. Juni 1989|Chamberwalen]]. Op der Lëscht vun den [[Ekologisten fir den Norden]]{{Sic}} hat hien déi meescht Stëmmen, et ass awer net duergaange fir e Sëtz an der [[Chamber]] ze kréien. [[1994]] ass hie Member vun der [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] ginn, vun där hien tëscht [[2006]] an [[2009]] Generalsekretär war. Den [[2. Februar]] [[1999]] ass hie fir de verstuerwenen [[Édouard Juncker]] an d'Chamber nogeréckelt a gouf zanterhier bis d'Wale vun 2018 nach mat all Kéiers als Deputéierte fir de [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierk Norden]] erëmgewielt. Vun 2009 bis 2013 war de Marco Schank Minister fir Wunnengsbau an Delegéierte Minister fir Ëmwelt a Landesplanung an der [[Regierung Juncker-Asselborn II]], déi aus de [[Chamberwale vum 7. Juni 2009]] ervirgaange war. Zënter de [[Chamberwale vum 20. Oktober 2013]] war hien nees Deputéierten, a gouf [[Chamberwale vum 14. Oktober 2018|bei deene vum 14. Oktober 2018]] erëmgewielt.<ref>[https://elections.public.lu/fr/elections-legislatives/2018/resultats/partis/csv.html elections.lu].</ref> Den 13. Oktober 2020 huet hie säi Sëtz dem [[Jean-Paul Schaaf]] iwwerlooss, fir sech just nach ëm Kommunalpolitik ze këmmeren.<ref>[https://www.wort.lu/de/politik/marco-schank-kommunalpolitik-statt-krautmarkt-5f847885de135b923658f9d4 "Marco Schank: Kommunalpolitik statt Krautmarkt."] wort.lu, 13.10.2020.</ref> == Gemengepolitik == Nodeem de Marco Schank bei de Gemengewale vum [[10. Oktober]] [[1981]] eng éischt Kéier gewielt gouf, koum hien an den [[Gemeng Heischent|Heischter]] [[Gemengerot]]. Hie war vum [[1. Januar]] [[1982]] bis [[2009]] do Member, dobäi zanter dem [[1. Januar]] [[1994]] als Buergermeeschter. Als Resultat vun de [[Gemengewalen]] 2017 gouf hien den 8. November 2017 zum [[Buergermeeschter]] vun der [[Gemeng Esch-Sauer]] ernannt. Bei deene vun 2023 huet hien net méi kandidéiert. == Aner Aktivitéiten == Hie war bis 2009 President vum [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikat]] [[Syndicat pour l'aménagement et la gestion du parc naturel de la Haute-Sûre|Naturpark Öewersauer]]. Vun <!--[[13. Mäerz]]-->[[2000]] bis 2009 war hie President vum ''[[Office national du tourisme]]''. Hien ass bestuet mat der Edmée Bisdorff a Papp vun dräi Kanner. == Publikatiounen == [[Fichier:Marco-Schank-mat-Krimi--w.jpg|thumb|upright|De Marco Schank 2006 mat sengem Kriminalroman ''Mao und die Anderen''.]] * ''Eschdorf in der Rundstedt-Offensive''. S. 79-87 in: 100e anniversaire et inauguration du nouveau drapeau du Corps des sapeurs-pompiers Eschdorf. Esch-sur-Alzette, 1975. * ''Waat kann e Naturpark de Gemengen an de Leit brengen?: Vorstudie der Stiftung Oeko-Fonds zur Schaffung eines Naturparks Obersauer''. [[Tun Aschmann]], [[Théid Faber]], Pol Faber, [[Camille Gira]], [[Raymond Linden]], Marc Schank, [[Roger Schauls]], [[Mariette Scheuer]], [[Gérard Schmit]], [[Claude Turmes]], [[Blanche Weber]]. 182 S. Oeko-Fonds, 1989. * ''De biologesche Gaart: Naturgemässer Anbau von Gemüse''. 144 S. Oeko-Fonds, Lëtzebuerg. 1989. * ''Ëmweltschutz doheem''. vum Marco Schank & [[Adri van Westerop]], illustréiert vum [[Roger Leiner]]. 155 S. Oekofonds. 1989. * ''Een Döerf - Gëscht, haut... a möer?: d'Entwécklung vun eisen Deerfer unhand vun enger Kuurzbeschreiwung''. Zeechnung: [[Danielle Grosbusch]]. 103 S. [[Op der Lay]] n°801. 1992. ISBN 2-87967-012-8. * [[Raymond Clement|Clement, Raymond]], 1994. ''Ösling - Jeux de lumières'' (= Lichtspiele). Textes de [[Georges Hausemer]], [[Émile Lefort]], [[Jean Portante]], Marco Schank, [[Nic Weber]], [[Liliane Welch]]. 209 p.&nbsp;Luxembourg. * ''Am Éislek''. Fotoe: Raymond Clément. 26 S. Made by Sams, Lëtzebuerg. Ouni Joer. === Theaterstécker === * ''Däiwelskapp - d'Wonnermeedche vun Eschdöerf''. Theaterstéck an 3 Akten. 62 S. Op der Lay n°158. 2009. ISBN 978-2-87967-163-5. * ''De Lederbarong - Di opstännisch Geerwer voa Wooltz.'' Theaterstéck an 2 Akten. 80 S. Op der Lay n°164. 2011. ISBN 978-2-87967-174-1. * ''Stol a Goss''. Theaterstéck an 3 Akten. 72 S. Op der Lay n°172. 2013. ISBN 978-2-87967-187-1. === Kriminalromaner === * ''Die Schalen des Zorns''. Op der Lay n°119. 1996. 2. Oplo 1998. 3. Oplo 2001. 4. Oplo 2004. ISBN 2-87967-044-6. * ''Die Stunde der Ernte''. Op der Lay n°123. 1998. 2. Oplo 2000. 3. Oplo 2003. ISBN 2-87967-058-6. * ''Das Vermächtnis des Propheten''. 272 S. Op der Lay n°130. 2001. 2. Oplo 2003. ISBN 2-87967-087-X. <br>Op Grond vun dësem Roman huet de Marco Schank d'Theaterstéck ''D'Fra ouni Gesiicht'' geschriwwen, dat am August 2019 no der Restauréierung vum [[Buerschter Schlass]] vun der [[Fuusslee]] als [[Fräiliichttheater]] uropgefouert gouf. * ''Todesengel. Kriminalgeschichten aus Luxemburg.''. 136 S. 2011. Op der Lay n°168. ISBN 978-2-87967-179-6 ====Fäll fir de Kommissär Mathieu==== * ''Die Dornenfrauen''. 272 S. Op der Lay n°135, 2002. 2. Oplo 2006. ISBN 2-87967-097-7. * ''Die Kinder des Bösen''. 288 S. Op der Lay n°140, 2004. ISBN 2-87967-114-0. * ''Mao und die Anderen''. 280 S. Op der Lay n°146. 2006. ISBN 3-87967-137-X. * ''Todeswasser''. 272 S. Op der Lay n°156. 2008. ISBN 978-2-87967-158-1. * ''Todfeind.'' 279 S. Op der Lay n°180, 2015. ISBN 978-2-87067-208-3. *''Damit die Nacht vergeht''. Op der Lay Nr. 189. 2018. ISBN 978-2-87967-233-5. == Gielercher == * {{OCCGO| (Promotioun 2014)<ref>{{Citation |Titel=Compte-rendu des séances publiques n°7 - Séance extraordinaire 2013-2014 |URL=https://www.chd.lu/sites/default/files/migration/ComptesRendusSeances-ListePresence/CR/Chamber_0714_internet0026.pdf |Editeur=https://www.chd.lu/ |Gekuckt=14.06.2026}}</ref>}} * {{OMGLO| (Promotioun 2004)<ref>[https://www.chd.lu/sites/default/files/2023-07/2004-2005_Compte%20rendu%20officiel_13.pdf Compte rendu des séances publiques N° 13 – Session ordinaire 2004-2005 op der Websäit vun der Chamber]</ref>}} == Literatur == * [[Marc Schlammes|Schlammes, Marc]], 2007,'' Marco Schank (CSV). Pionier und Pragmatiker.'', In: 60 Abgeordnete - 60 Porträts. saint-paul luxembourg, ISBN 9782879637006, Ss. 102-103 ==Um Spaweck== {{Autoritéitskontroll}} {{Trounfolleg|Titel= Generalsekretär vun der [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]|virdrun= [[Jean-Louis Schiltz]]|duerno= [[Marc Spautz]] |Joren= [[2006]] - [[2009]] }} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Schank Marco}} [[Kategorie:Buergermeeschtere vun Esch-Sauer]] [[Kategorie:Buergermeeschtere vun Heischent]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Ministeren]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Auteuren]] [[Kategorie:Officier de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]] [[Kategorie:Grand officier de l'ordre de la couronne de chêne]] [[Kategorie:Gebuer 1954]] [[Kategorie:Membere vun der A:LL Schrëftsteller*innen]] dcehmvqoomxtncv3b3asrhvztdfv3e4 0 45233 2681670 2619732 2026-06-14T14:44:27Z Robby 393 /* Gielercher */ Referenzlink elo nees op de Site vun der Chamber esou datt en och funktionéiert 2681670 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} D''''Françoise Hetto''', gebuer den [[21. Mee]] [[1960]] zu [[Diddeleng]], ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] [[Politiker]]in ([[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]). No hirer Lycéeszäit am [[Lycée Michel-Rodange]] huet si zu [[Walfer]] den Diplom als "Éducatrice graduée" gemaach. An deem Beruff huet si vun 1981 bis 1993 an der [[Fondation de Colnet d'Huart]], vum [[Lëtzebuerger Rout Kräiz|Roude Kräiz]], zu [[Bartreng]] geschafft. Bekannt gouf d'Françoise Hetto als Animatrice op [[RTL Radio Lëtzebuerg]], wou si vun 1992 bis 2004 reegelméisseg op der Antenn war. Si gouf [[2004]] fir d'éischt als Deputéiert aus dem [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierk Osten]] an d'[[Chamber]] gewielt wuer se 2009, 2013 an 2018<ref>[https://elections.public.lu/fr/elections-legislatives/2018/resultats/partis/csv.html elections.lu].</ref> erëmgewielt gouf. Si blouf Deputéiert bis den 31. Dezember 2021 an huet hiert Mandat un de [[Max Hengel]] weider ginn.<ref>[https://web.archive.org/web/20210907170219/https://www.wort.lu/de/politik/chamber-francoise-hetto-gaasch-tritt-als-abgeordnete-zurueck-6137205fde135b92363047fb Françoise Hetto-Gaasch tritt als Abgeordnete zurück], wort.lu, 7. september 2021</ref> 2009 bis 2013 huet si op hiert Deputéiertemandat verzicht, fir an der [[Regierung Juncker-Asselborn II]] Ministesch fir de Mëttelstand, Tourismus a Chancëgläichheet ze ginn. [[1999]] war d'Françoise Hetto fir d'éischt an de Gemengerot vu [[Jonglënster]] gewielt ginn. Bei de Walen 2004 war si Beschtgewielt op der CSV-Lëscht, hat awer dem [[Denis Dimmer]] fir dräi Joer de Virtrëtt op der Buergemeeschteschplaz gelooss. Am September [[2007]] gouf si [[Buergermeeschter|Buergermeeschtesch]], a blouf dat bis am Juli 2009. Si war vu Februar 2014<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/508705.html "CSV-Nationalkongress: Spautz neie Parteipresident, Zeimet bleift Generalsekretär."] rtl.lu, 08.02.2014, 14:41:16.</ref> bis Januar 2019<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/1295943.html "De Frank Engel mat 54% neie Parteipresident."] rtl.lu, 26.01.2019.</ref> Ko-Vizepresidentin vun der CSV. D'Françoise Hetto-Gaasch ass bestuet an huet zwee Kanner. == Gielercher == * {{OCCGO| (Promotioun 2014)<ref>{{Citation |Titel=Compte-rendu des séances publiques n°7 - Séance extraordinaire 2013-2014 |URL=https://www.chd.lu/sites/default/files/migration/ComptesRendusSeances-ListePresence/CR/Chamber_0714_internet0026.pdf |Editeur=https://www.chd.lu/ |Gekuckt=14.06.2026}}</ref>}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{DEFAULTSORT:Hetto Francoise}} [[Kategorie:Buergermeeschtere vu Jonglënster]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Ministeren]] [[Kategorie:Grand officier de l'ordre de la couronne de chêne]] [[Kategorie:Gebuer 1960]] l0qmwpsib0h697q5j40ctt8sval3x98 0 52586 2681661 2138690 2026-06-14T11:59:43Z GilPe 14980 Foto vu Wikidata 2681661 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoLUX}} {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Numm (Franséisch) = Bücherhof | Numm (Däitsch) = Bücherhof | Land = [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] | Kanton = {{Kanton Réimech}} | Gemeng = {{Stadbriedemes}} | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Stadbriedemes}} | Awunner = | Awunnerdatum = | Fläch = | Koordinaten = {{coor dms|49|35|22|N|06|18|55|O}} }} De '''Bicherhaff''' ass e Bauerenhaff an e [[Lieu-dit]]. Den Haff selwer läit an der [[Gemeng Stadbriedemes]], iwwerdeems den [[CR147]], deen nërdlech laanscht den Haff leeft, d'Grenz mécht tëscht de Gemenge Stadbriedemes a [[Gemeng Lenneng|Lenneng]]. Den Haff läit an der Kadastersektioun [[Greiweldeng]] op enger Héicht vun 288 Meter. Vum Bicherhaff aus féiert e Gemengewee laanscht de [[Scheierhaff (Kanech)|Scheierhaff]] op [[Kanech]]. == Kuckt och == *[[Eech um Bicherhaff|Bemierkenswäert Eech um Bicherhaff]] {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} [[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} t2ut550wr4fkmt4f0hbbhn7kor7ao6o 10 60289 2681688 2173405 2026-06-14T16:38:29Z GilPeBot 65660 png → svg (via JWB) 2681688 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Coat of arms bettembourg luxbrg.svg|20px]] [[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]<noinclude>[[Kategorie:Schabloune mat Wope fir lëtzebuergesch Gemengen|Beetebuerg]]</noinclude>[[Kategorie:Gemeng Beetebuerg]] a949evq1sswxb8tgeahx1qxuk7jio8p 10 60374 2681682 2173471 2026-06-14T16:37:03Z GilPeBot 65660 png → svg (via JWB) 2681682 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Coat of arms préizerdaul luxbrg.svg|20px]] [[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]<noinclude>[[Kategorie:Schabloune mat Wope fir lëtzebuergesch Gemengen|Preizerdaul]]</noinclude>[[Kategorie:Gemeng Préizerdaul]] kq2lwmhf4kh6dgjadltygx171l5lg0q 0 66344 2681671 2478088 2026-06-14T14:44:35Z Syntaxys 71743 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Wood-Effect - 2007-CC-BY-SA SYNTAXYS-Achim-Lammerts.jpg]] → [[File:2007-06-10 Wood-Effect by Achim Lammerts.jpg]] New naming convention for own images 2681671 wikitext text/x-wiki [[Fichier:2007-06-10 Wood-Effect by Achim Lammerts.jpg|thumb|Beispill vum Wood-Effekt op enger digitaler Infraroutopnam]] De '''Wood-Effekt''' ass e Phenomeen vun der [[Infraroutfotografie]] an ass no sengem Entdecker, dem [[Robert Williams Wood]], benannt.<ref>Medical and Scientific Photography - Prof. Williams, Robin & Williams, Gigi - Pioneers of Invisible Radiation Photography - https://web.archive.org/web/20061112155531/http://msp.rmit.edu.au/Article_04/06.html</ref> De [[Chlorophyll]] erschéngt am noen [[Infrarout]] stralend [[wäiss]], well en am infraroude Beräich transparent ass a sou d'Liicht vum [[Waasser]], dat an der Planz enthalen ass, reflektéiert ka ginn. Zu engem klengen Deel hänkt den Effekt och mat der [[Fluoreszenz]] vum Chlorophyll zesummen, dee kuerzwellegt Liicht staark absorbéiert a mat enger [[Wellelängt]] am infraroude Beräich erëm ofgëtt. Fir Planzen ass dësen Effekt iwwerliewenswichteg, well eng ze héich Opnam vun der Infraroutstralung vun der [[Sonn]] zum Doud duerch Iwwerhëtzung féiere géif. {{Referenzen}} [[Kategorie:Fotografie]] ly2bv8pq2qs4fm0wx753ckdayfq9k7f 0 70894 2681760 2642809 2026-06-15T11:14:58Z Bdx 7724 2681760 wikitext text/x-wiki {{Infobox Veräin}} '''Lëtzebuerger Jugendherbergen''', op [[Franséisch]] '''Auberges de jeunesse luxembourgeoises''', gekierzt '''AJL''', ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] [[Association sans but lucratif|ASBL]], déi d' [[Jugendherbergen zu Lëtzebuerg|Lëtzebuerger Jugendherberge]] vereenegt a verwalt. De Veräi gouf [[1947]] gegrënnt<ref>D'Grënnungsstatuten fënnt een am Mémorial C N°4 Säit 155 vun 1947.</ref> an huet säi Sëtz an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. De Veräin huet bis 2016 ''Centrale des auberges de jeunesse luxembourgeoises'' (CAJL), oder ''Zentral vun de lëtzebuergesche Jugendherbergen'', geheescht. Den aktuellen Numm gouf op der Generalversammlung vum 29. Oktober 2015 festgehalen. == Ziler vum Veräin == D'Haaptziler vum Veräin sinn: {{Zitat|L'Association a pour objet de développer le tourisme social, sportif et éducatif notamment pour jeunes, familles et enfants. Fait notamment partie de cet objet social le fait :<br> # d'établir, d'entretenir, de gérer un réseau d'auberges de jeunesse et/ou autre structure d'hébergement similaire au Grand-Duché de Luxembourg; # de collaborer avec des associations poursuivant des buts similaires dans le pays et à l'étranger; # de promouvoir et d'organiser les voyages de jeunes dans notre pays et à l'étranger; # de faciliter la rencontre de jeunes de tous les pays sans distinction d'origine, de religion ou d'opinion politique; # d'organiser des séjours d'écoles en classes vertes et d'encourager les activités périscolaires en connexion avec les auberges de jeunesse; # de favoriser la formation d'animateurs/animatrices, en vue de l'organisation des activités visées par le présent article; # de gérer des structures de services d'éducation et d'accueil; # d'associer à son action des groupes dont les activités rentrent dans son programme.|Art. 2 vun de Statute vum 12.06.2025}} == Kuckt och == *[[Ligue nationale luxembourgeoise pour les auberges de la jeunesse]] == Um Spaweck == * [http://youthhostels.lu/ Websäit vun der Zentral vun de lëtzebuergesche Jugendherbergen] [[Kategorie:ASBLen zu Lëtzebuerg]] sql1vbcmxoi1ao1d1smdh39c74d2b02 0 71964 2681684 2681036 2026-06-14T16:38:19Z GilPeBot 65660 png → svg (via JWB) 2681684 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Numm (Franséisch) = Bettembourg | Numm (Däitsch) = Bettemburg | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Beetebuerg}} | Fläch = 2.145 [[Hektar|ha]] | Koordinaten = {{coor dms|49|31|39|N|06|05|80|O}} }} D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Esch-Uelzecht]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet. == Geographie == Mat Ausnam vun [[Obeler]] an dem nërdlechen Deel mam ''Beetebuergerbësch'' läit déi ganz Gemeng Beetebuerg am [[Uelzecht]]dall. == Uertschaften an der Gemeng<ref>{{Kadaster Nimm}}</ref> == {{div col|cols=3}} * [[Beetebuerg]] * [[Fenneng]] * [[Hunchereng]] * [[Näerzeng]] * [[Obeler]] {{div col end}} == Nopeschgemengen == {{div col|cols=3}} *[[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]] *[[Gemeng Keel|Keel]] *[[Gemeng Monnerech|Monnerech]] *[[Gemeng Leideleng|Leideleng]] *[[Gemeng Réiser|Réiser]] *[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]] {{div col end}} == Geschicht == Beetebuerg gehéiert zu de Gemengen déi am Ufank vum [[19. Joerhonnert]] gegrënnt goufen<ref name=":Armorial">{{Cite book|Titel=Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg|Auteur=[[Jean-Claude Loutsch]]|Coauteuren=[[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]]|Editeur=[[Jean-Albert Fisch]]|Plaz=Lëtzebuerg|ISBN=2-87969-000-5|Sprooch=fr|Säiten=S. 45}}</ref>. === Wopen === {|class = wikitable |align="center"|[[Fichier:Coat of arms bettembourg luxbrg.svg|100px]] | Beschreiwung am Originaltext<ref name=":Armorial" />:<br> ''Parti au I d'argent au lion de sable, lampassé et armé de gueules, au II de gueules au château à deux tours d'or''''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. August]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1032 - Projet: J. Flies 1986 modifiéiert vun der Commission héraldique}}<br>De Wope baséiert op deem vun den Häre vun [[Zolwer]] (''d'argent au lion de sable armé et lampassé de gueules''), deenen eng Partie vum aktuellen Territoire vun der Gemeng soll gehéiert hunn. D'Schlass mat den zwéin Tierm erënnert un déi zwee al Schlässer déi et fréier zu Beetebuerg gouf. |} ===Entwécklung vun der Awunnerzuel=== <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.8) id:darkgrey value:gray(0.6) id:bar value:rgb(0.9,0.35,0.25) ImageSize = width:500 height:300 PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:12000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:2000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:400 start:0 BackgroundColors = canvas:white BarData= bar:1821 text:1821 bar:1871 text:1871 bar:1910 text:1910 bar:1922 text:1922 bar:1935 text:1935 bar:1947 text:1947 bar:1960 text:1960 bar:1970 text:1970 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 bar:2011 text:2011 bar:2021 text:2021 PlotData= color:bar width:20 align:left bar:1821 from:0 till:1022 bar:1871 from:0 till:1519 bar:1910 from:0 till:2905 bar:1922 from:0 till:3430 bar:1935 from:0 till:5231 bar:1947 from:0 till:5061 bar:1960 from:0 till:5877 bar:1970 from:0 till:6623 bar:1981 from:0 till:7131 bar:1991 from:0 till:8020 bar:2001 from:0 till:9063 bar:2011 from:0 till:9809 bar:2021 from:0 till:11374 PlotData= bar:1821 at: 1022 fontsize:S text:1.022 shift:(-14,5) bar:1871 at: 1519 fontsize:S text:1.519 shift:(-14,5) bar:1910 at: 2905 fontsize:S text:2.905 shift:(-14,5) bar:1922 at: 3430 fontsize:S text:3.430 shift:(-14,5) bar:1935 at: 5231 fontsize:S text:5.231 shift:(-14,5) bar:1947 at: 5061 fontsize:S text:5.061 shift:(-14,5) bar:1960 at: 5877 fontsize:S text:5.877 shift:(-14,5) bar:1970 at: 6623 fontsize:S text:6.623 shift:(-14,5) bar:1981 at: 7131 fontsize:S text:7.131 shift:(-14,5) bar:1991 at: 8020 fontsize:S text:8.020 shift:(-14,5) bar:2001 at: 9063 fontsize:S text:9.063 shift:(-14,5) bar:2011 at: 9809 fontsize:S text:9.809 shift:(-14,5) bar:2021 at: 11374 fontsize:S text:11.374 shift:(-14,5) </timeline> {{Statec Awunner}} == Politik == De [[Gemengerot]] vu Beetebuerg gëtt nom [[Proporzsystem]] gewielt. E setzt sech zanter de Gemengewale vun 2017 aus 15 [[Conseiller (Lëtzebuerg)|Conseilleren]] zesummen (virdrun: 13). Zanter 2011 ass de Schäfferot eng Dräierkoalitioun aus [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]], [[Demokratesch Partei|DP]] an [[Déi Gréng|deene Gréngen]].<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/wahlen/news/1084437.html "Laurent Zeimet (CSV) bleift Buergermeeschter"] rtl.lu, 10.10.2017, 08:05:13.</ref> Virdrun hat d'[[LSAP]] 24 Joer laang déi absolut Majoritéit.<ref>[https://www.tageblatt.lu/wahlen/wer-wird-wohl-naechster-schlossherr/ "Wer wird nächster "Schlossherr" Bettemburg?"] tageblatt.lu, 07.10.2017 (nogekuckt 04.04.2024).</ref> === Zesummesetzung === {{small|D'Majoritéitskoalitioun am Gemengerot ass '''fett '''geschriwwen}} {| class="wikitable" |- ! Joer !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! [[Demokratesch Partei|DP]] !! [[déi gréng|gréng]] !! [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] !! [[ADR]] |- | 1999 || 4 || 2 || 0 || '''7''' || - |- | 2005 || 3 || 1 || 1 ||'''8'''|| - |- | 2011 || '''4''' || '''1''' || '''2''' || 6 || - |- | 2017 || '''5''' || '''1''' || '''2''' || 6 || 1 |- | 2023 || '''5''' || '''1''' || '''2''' || 6 || 1 |} {{small|Quell: [[Ministère de l'intérieur|Inneministère]] / RTL.lu / elections.lu}} === Buergermeeschteren === {{Kapitel Info feelt}} {{div col|cols=3}} * 1812 - 1823: [[Auguste Collart (1782-1824)]] * ... * 1844: Pierre Mathey<ref>ARRÊTÉ ROYAL GRAND-DUCAL, du 29 décembre 1843, n°2926f, portant nomination des Bourgmestres et Echevins des villes, et des Bourgmestres des campagnes du Grand-Duché am [http://data.legilux.public.lu/filestore/eli/etat/leg/memorial/1844/a3/fr/pdf/eli-etat-leg-memorial-1844-a3-fr-pdf.pdf Memorial N°3 vun 1844]</ref> * 1854 - 1871: [[Antoine Auguste Collart]]<ref name=Chr100>[https://persist.lu/ark:70795/qnmn86cfx9/pages/8/articles/DIVL1075 Chronik eines 100jährigen Gemeindehauses.] In: Tageblatt, nº 234 (10.10.1968), p. 8 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> * 1871 - 1884: [[Jean-Pierre Kayl]] * 1885 - 1906: [[Léon Auguste Collart]] * 1905 - 1911: Charles Philippe<!-- Nottär-->> * 1911 - 1917: [[Nicolas Mockel]]<!--"Bahmnmeister"--> * 1918 - 1918: [[Eugène Auguste Collart]] * 1919 - 1920: Joseph Klensch<ref name=Chr100/> * 1921 - 1933: Eugène Auguste Collart * 1934 - 1941: [[Nicolas Rosenfeld]]<ref name=parcours>[https://bettembourg.lu/wp-content/uploads/2024/09/MNRDH_Brochure_Parcours_Bettembourg_A5_COMPLET_SiteWeb.pdf Parcours de mémoire.] Brochure, S. 26.</ref> * 1941 - 1944: ''Amtsbürgermeister'' Hans Müller<ref name=parcours/> * 1945 - 1951: Pierre Trausch<ref name=Chr100/> * 1951 - 1954: Adolphe Fox<ref name=Chr100/> * 1954 - 1961: Léon Eberhard<ref name=Chr100/> * 1961 - ≥1968: Louis Ganser<ref name=Chr100/> * ... * 1976 - 1979: [[Émile Hammerel]] <ref>Stroosseschëld</ref> * 1979 - 1988: [[Fernand Weber]] (CSV) * 1988 - 2004: [[Lucien Lux]] (LSAP) * 2004 - 2011: [[Roby Biwer]] (LSAP) * 2011 - 2026: [[Laurent Zeimet]] (CSV)<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/laurent-zeimet-halt-als-buergermeeschter-op-2132911878 "Laurent Zeimet hält als Buergermeeschter op."] rtl.lu, 06.01.2026.</ref> * zanter 2026: [[Jean-Marie Jans]] (CSV)<ref>{{Citation|URL=http://maint.gouvernement.lu/fr/actualites.html|Titel=Assermentation aux fonctions de bourgmestre et échevin des communes de Bech, Bettembourg et Esch-sur-Sûre|Gekuckt=2026-02-08|Datum=2026-02-06|Wierk=maint.gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref> {{div col end}} == Verkéier == === Eisebunn === D'[[Gare Beetebuerg|Gare vu Beetebuerg]] gehéiert zu den [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Beetebuerg Grenz|CFL-Linnne 6]], [[Eisebunnsstreck Beetebuerg-Esch-Uelzecht|6a]] a [[Eisebunnsstreck Beetebuerg-Wuelmereng|6b]] a läit op der internationaler Streck [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Dijon|Lëtzebuerg-Dijon]]. D'[[Rangéiergare Beetebuerg|Rangéiergare]] mat 28 Sënnergleiser gouf an den 1980er Jore gebaut a krut ee Container-Terminal dobäi. Doduerch ass Beetebuerg zu engem wichtege Glidd am internationale Wuerentransport op der Nord-Süd-Achs ginn. === Stroossen an Autobunnen === Beetebuerg hänkt um Stroossennetz iwwer d'[[Dräikantonstrooss]] an d'[[Nationalstrooss 31|N31]] an och iwwer den [[CR132]] an den [[CR163]]. Laanscht Beetebuerg lafen d'[[Autobunn A3 (Lëtzebuerg)|Autobunnen A3]] an [[Autobunn A13 (Lëtzebuerg)|A13]] déi och en Uschlëss un d'Gemeng hunn. == Kuckeswäertes an der Gemeng == * [[Kierch Beetebuerg]] * [[Beetebuerger Schlass|Collarts Schlass]] * [[Märchepark Beetebuerg]] * [[Huncherenger Millen]] == Perséinlechkeeten aus der Gemeng Beetebuerg == * [[Eugène Berger]] (1960-2020), Politiker an Alpinist, * [[Gusty Graas]] (*1957), Politiker, * [[Roger Negri]] (*1954), Eisebunner a Politiker. == Natur an Ëmwelt == *De Projet Naturbëschreservat [[Naturschutzgebitt Beetebuerger Bësch|Naturbësch - Beetebuerger Bësch]] == Jumelagen == *Gemeng [[Flaibano]] bei [[Udine]] an [[Italien]], 1989/1990 *Gemeng [[Valpaços]] a [[Portugal]], 1999/2000 == Interkommunal Syndikater == {{div col|cols=3}} * [[Centre de natation An der Schwemm]] * [[Minett-Kompost]] * [[PRO-SUD]] * [[Syndicat des Eaux du Sud|SES]] * [[SIGI]] * [[SICEC]] * [[SIDOR]] * [[Syndicat intercommunal pour l'exploitation de la station d'épuration de Bettembourg et pour la réalisation de toutes activités de recyclage et de gestion écologique|STEP]] * [[SICONA-Sud-Ouest]] * [[SYCOSAL]] * [[SYVICOL]] {{div col end}} == Industriezonen == *Industriezon Beetebuerg-Diddeleng (Wolser) *Industriezon Schéleck 1 *Industriezon Schéleck 2 *Industriezon Krakelshaff == Radio zu Beetebuerg == *[[Radio Locale Réiserbann-Betebuerg]] == Kuckt och == {{LNM}} {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.bettembourg.lu/ Offiziell Säit vun der Gemeng Beetebuerg] * [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/esch-sur-alzette/bettembourg D'Gemeng Beetebuerg op der Websäit vum Syvicol] * [http://www.parc-merveilleux.lu/ Websäit vum ''Parc merveilleux'' zu Beetebuerg] * [http://www.beetebuerger-schoulen.lu/ Beetebuerger Schoulen] * [http://www.cibett.lu/ Asazzenter Beetebuerg (Protection Civile & Pompjeen)] [[Fichier:Beetebuerg vum Äppelbierg.jpg|thumb|800px|center|Beetebuerg vum Äppelbierg aus gesinn (2008)]] {{Navigatioun Gemengen am Kanton Esch-Uelzecht}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Beetebuerg]] [[Kategorie:Gemeng Beetebuerg| ]] 2senqr9rqsslangs6fbquv1ze908up2 0 72463 2681755 2681653 2026-06-15T09:16:18Z GilPe 14980 /* Gebuer */ geneeën Datum 2681755 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2014''' huet op engem [[Mëttwoch]] ugefaangen. Et war kee Schaltjoer. == Evenementer == === Europa === [[Fichier:Euro Latvia Berlaymont.jpg|thumb|200px|Callicot fir d'Aféiere vum Euro a Lettland ze begréissen.]] * {{1. Januar}}: [[Lettland]] gëtt Member vun der [[Eurozon]] a féiert den [[Euro]] als Wärung an. * [[22. Januar]]: D'[[Laimdota Straujuma]] gëtt nei Premierministesch a Lettland. * [[29. Januar]]: De [[Bohuslav Sobotka]] gëtt als neie Premierminister an [[Tschechien]] vereedegt. * [[18. Februar]]: D'Protester op der Maidan-Plaz zu [[Kiew]], an der [[Ukrain]], déi zanter dem 21. November 2013 am Gaang sinn, eskaléieren; et kënnt zu 77 Doudeger, wouropshin d'Parlament den 22. Februar de President [[Wiktor Janukowytsch]] fir ofgesat erkläert. Gläichzäiteg fänkt de Konflikt mat [[Russland]] ëm d'[[Krim]] un. * [[22. Februar]]: De [[Matteo Renzi]] gëtt neie Conseilspresident (Premierminister) an [[Italien]]. * [[16. Mäerz]]: Bei de virgezunne Parlamentswalen a [[Serbien]] gewënnt dem [[Aleksandar Vučić]] seng ''Fortschrëttsparei'' d'Majoritéit vun de Sëtz. * [[18. Mäerz]]: No engem Referendum, de 16. Mäerz, deklaréiert d'russesch Regierung d'Republik [[Krim]] an d'Stad [[Sewastopol]], déi bis dohin zu der Ukrain gehéiert hunn, zu zwéin neie Federatiounssujete vu Russland. * [[26. Mäerz]]: Den [[Taavi Rõivas]] gëtt neie Premierminister an [[Estland]], nodeem den [[Andrus Ansip]] de 4. Mäerz zeréckgetruede war. * [[29. Mäerz]]: Den [[Andrej Kiska]] gewënnt am 2. Tour d'Presidentewalen an der [[Slowakei]], hie gëtt de 15. Juni vereedegt. * {{2. Abrëll}}: Nom Récktrëtt vum [[Jean-Marc Ayrault]] senger Regierung, den [[30. Mäerz]], ernennt de [[François Hollande]] de [[Manuel Valls]] zum neie [[frankräich|franséische]] Premierminister. * {{4. Abrëll}}: D'[[Marie Louise Coleiro Preca]] gëtt als nei Presidentin vu [[Malta]] vereedegt. * {{6. Abrëll}}: Bei de Parlamentswalen an [[Ungarn]] behält d'Fidesz-KDNP-Koalitioun hir Majoritéit; de Premier [[Viktor Orbán]] gëtt den [[10. Mee]] a senger Funktioun confirméiert. * [[27. Abrëll]]: Virgezunne Parlaments- a Presidentschaftswalen a [[Nordmazedonien|Mazedonien]]. De [[Gjorge Ivanov]] gëtt als President erëmgewielt. * [[18. Mee]]: Iwwer 50 Doudesaffer bei Iwwerschwemmungen a Südosteuropa, besonnesch an de [[Balkan]]-Länner. * [[25. Mee]]: Bei de [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2014|Wale fir d'Europäescht Parlament]] huet d'[[Europäesch Vollekspartei]] déi meeschte Sëtz kritt (214; 28,5&nbsp;%) Zweetstäerkst Fraktioun ginn d'[[Partei vun den Europäesche Sozialisten|Sozialdemokrate]] mat 191 Sëtz (25,4&nbsp;%). An Dänemark, Frankräich a Groussbritannien hunn (extrem)riets Gruppéierungen, déi géint d'Europäesch Unioun sinn, staark u Sëtz gewonnen oder goufe stäerkst Partei. Mat populistesche Parteie vu soss an Europa fale sou bal e Véierel vun de Sëtz un [[Euroskeptizismus|euroskeptesch]] Protestparteien. [[Europäesch Gréng Partei|Gréng]] a [[Allianz vun de Liberalen an Demokrate fir Europa (Partei)|liberal]] Parteie kommen op 6,9&nbsp;%, resp. 8,5&nbsp;%. * 25. Mee: An der [[Belsch]] gewënnt bei de Parlamentswalen d'[[Nieuw-Vlaamse Alliantie]] (NVA) staark u Sëtz bäi. * 25. Mee: De [[Petro Poroschenko]] gewënnt d'Presidentewalen an der Ukrain, hie gëtt de 7. Juni vereedegt. * 25. Mee: D'[[Dalia Grybauskaitė]] gëtt bei de Presidentewalen a [[Litauen]] an hirer Fonctioun erëmgewielt. * [[18. Juni]]: De spuenesche Kinnek [[Juan Carlos I. vu Spuenien|Juan Carlos]] dankt zu Gonschte vu sengem Jong [[Felipe VI. vu Spuenien|Felipe]] of, deen deen Dag drop säin Nofollger gëtt. * [[24. Juni]]: Nom Récktrëtt vum [[Jyrki Katainen]] gëtt den [[Alexander Stubb]] neie Premierminister a [[Finnland]]. * [[13. Juli]]: Neiwale fir dat [[slowenien|Sloweenescht]] Parlament, nom Récktrëtt vun der Premierministesch [[Alenka Bratušek]], de [[5. Mee]]. De [[Miro Cerar]] gëtt de 25. August neie Premierminister. * [[15. Juli]]: D'[[Europäescht Parlament]] wielt de [[Jean-Claude Juncker]] zum neie [[President vun der Europäescher Kommissioun]]. * [[17. Juli]]: Nodeems sech an de Méint virdrun an der Ost-Ukrain pro-russesch Milize gebilt hunn, déi sech vun der Ukrain wëllen onofhängeg maachen, gëtt e Linnefluch vun der Malaysian Airlines um Wee op Kuala-Lumpur iwwer dem [[Dombass]] ofgeschoss, all 298 Leit u Bord stierwen. * [[25. Juli]]: De [[Wolodymyr Hrojsman]] gëtt neie Premierminister an der Ukrain, nom Récktrëtt vum Arseni Jatseniuk, deen Dag vidsrun. * [[30. August]]: Op engem informelle [[europäesche Conseil|Conseil vun europäesch Staats- a Regierungscheffe]] gëtt den [[Donald Tusk]] zum neie Conseilspresident; d'[[Federica Mogherini]] zu der neier [[Héije Representant vun der Unioun fir Aussen- a Sécherheetspolitik|Héijer Representantin vun der Unioun fir Aussen- a Sécherheetspolitik]] ernannt. Si trieden hiert Mandat den 1. Dezember, resp. 1. November un. * [[18. September]]: Bei engem Referendum huet sech d'Bevëlkerung vu [[Schottland]] majoritär dofir entscheet, Deel vum [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]] ze bleiwen. * [[22. September]]: D'[[Ewa Kopacz]] gëtt als nei Premierministesch vu [[Polen]] vereedegt. * {{2. Oktober}}: De [[Stefan Löfven]] gëtt neie Premierminister a [[Schweden]], nodeems seng Partei bei de Parlamentswale vum 14. September déi meeschte Stëmme krut. * {{3. Oktober}}: Grënnung vun der Europapartei [[Beweegung fir en Europa vun den Natiounen an de Fräiheeten]] * [[11. Oktober]]: No de Parlamentswale vum 25. Mee gëtt an der Belsch déi nei mëtt-riets Regierung ënner dem [[Charles Michel]] vereedegt. * {{1. November}}: D'[[Kommissioun Juncker]] trëtt hir Aarbecht un. * [[17. November]]: De [[Klaus Johannis]] gewënnt am zweeten Tour d'Presidentewalen a [[Rumänien]], hie gëtt den [[21. Dezember]] vereedegt. ==== Lëtzebuerg ==== * [[7. Mäerz]]: De [[Lëtzebuerger Filmpräis 2014|6. Lëtzebuerger Filmpräis]] gëtt verdeelt. * 25. Mee: Bei den [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2014 (Lëtzebuerg)|Europawalen zu Lëtzebuerg]] kritt d'[[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] 3 Sëtz, an d'[[Demokratesch Partei|DP]], [[déi gréng]] an d'[[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] jee een, d'selwecht wéi d'viregt Legislaturperiod. * {{4. Juni}}: D'Chamber stëmmt mat grousser Majoritéit dofir, nees en [[Stater Tram|Tram an der Stad Lëtzebuerg]] fueren ze loossen. * [[18. Juni]]: D'Chamber stëmmt e Gesetz, dat d'[[Bestietnes]] reforméiert; ë.&nbsp;a. ginn [[homosexualitéit|homosexuell]] Koppelen deenen heterosexuelle gläichgestallt. === Afrika === * ''Zanter dem Ufank vum Joer'': Biergerkrich am [[Südsudan]]; bis Enn Juli 2014 gëtt et Zéngdausende vun Doudegen an 1,2 Millioune Leit, déi aus dem Krichsgebitt hu misse fortlafen. * [[20. Januar]]: D'[[Catherine Samba-Panza]] gëtt Interims-Presidentin vun der [[Zentralafrikanesch Republik|Zentralafrikanescher Republik]]. * [[17. Abrëll]]: Den [[Algerien|algeeresche]] Staatspresident [[Abdelaziz Bouteflika]] gëtt bei de Presidentschaftswale mat 81,53&nbsp;% vun de Stëmme fir e véiert Mandat erëmgewielt. * [[10. Mee]]: Bei de Parlamentswalen a [[Südafrika]] kritt den [[African National Congress|ANC]] d'Majoritéit vun de Stëmmen. De [[Jacob Zuma]] gëtt de 24. Mee fir eng zweet Amtszäit als President vereedegt. *[[26. Mee|26.]]-[[28. Mee]]: Bei de Presidentewalen an [[Egypten]] gewënnt den Arméischef [[Abdel Fattah al-Sissi]]. Hien trëtt den 8. Juni säin Amt un. *[[31. Mee]]: De [[Peter Mutharika]] gëtt zum President vu [[Malawi]] gewielt. *[[21. Juni]]: De [[Mohamed Ould Abdel Aziz]] gëtt als President vu [[Mauretanien]] erëmgewielt. *[[23. Juni]]: De [[José Mário Vaz]] fänkt säi Mandat als [[Lëscht vun de Presidente vu Guinea-Bissau|President vu Guinea-Bissau]] un. *{{4. Juli}}: Den [[Domingos Simões Pereira]] gëtt neie Premierminister vu [[Guinea-Bissau]]. *{{6. Juli}}: De [[Mohamed Dionne]] gëtt zum neie Premierminister vum [[Senegal]] ernannt. === Amerika === ==== USA ==== ==== Mëttel- a Südamerika ==== * [[27. Januar]]: De [[Juan Orlando Hernández]] trëtt säin Amt un als President vun [[Honduras]]. * {{2. Februar}}: Legislativ- a Presidentewalen a [[Costa Rica]]; de [[Luis Guillermo Solís]] gëtt den [[8. Mee]] zum President ernannt. * {{6. Mäerz}}: De [[Salvador Sánchez Cerén]] gewënnt d'Presidentewalen an [[El Salvador]]; hien trëtt säin Amt den [[1. Juni]] un. * [[11. Mäerz]]: D'[[Michelle Bachelet]] trëtt hiert zweet Mandat als Presidentin vum [[Chile]] un. * [[15. Juni]]: Bei de Presidentewalen a [[Kolumbien]] gëtt den amtéierende President [[Juan Manuel Santos]] erëmgewielt. * {{1. Juli}}: De [[Juan Carlos Varela]] gëtt offiziell President vu [[Panama]]. * {{6. Oktober}}: D'[[Dilma Rousseff]] gëtt bei de [[brasilien|brasilianesche]] Presidentewalen am zweeten Tour erëmgewielt. * [[12. Oktober]]: Den [[Evo Morales]] gëtt als President vu [[Bolivien]] erëmgewielt. * [[30. November]]: Den [[Tabaré Vázquez]] gewënnt am Zweeten Tour d'Presidentewalen an [[Uruguay]]. * [[21. Dezember]]: D'[[Florence Duperval Guillaume]] gëtt zur Premierministesch vun [[Haïti]] ernannt. === Asien === * {{2. Februar}}: Parlamentswalen an [[Thailand]]. * {{8. Mäerz}}: De Fluch MH370 vun de Malaysia Airlines verschwënnt am [[Indeschen Ozean]]. Trotz wochelaanger Sich kënne keng Reschter vum Fliger fonnt ginn. Et gëtt ugeholl, datt keen u Bord d'Ongléck iwwerlieft huet. * {{8. Abrëll}}-[[16. Mee]]: D'Parlamentswalen an [[Indien]] gi vun der oppositioneller BJP ënner dem [[Narendra Modi]] gewonnen, deen <!--den...-->neie Premierminister gëtt. * [[13. Mee]]: Bei engem Feier an enger Minière am [[tierkei|tierkesche]] Soma stierwen iwwer 300 Mënschen. * [[22. Mee]]: Putsch an Thailand vum Generol [[Prayuth Chan-ocha]], nodeems d'Premierministesch [[Yingluck Shinawatra]] de [[7. Mee]] vum Verfassungsgeriicht fir ofgesat erkläert gi war. * [[29. Mee]]: D'Presidente vu [[Russland]], [[Kasachstan]] a [[Wäissrussland]] ënnerschreiwen en Traité fir eng [[Eurasesch Wirtschaftsunioun]] ze grënnen. * {{2. Juni}}: [[Telangana]] gëtt offiziell den 29. Bundesstaat vun Indien. * {{9. Juli}}: Presidenteswalen an [[Indonesien]]; de [[Joko Widodo]] gëtt den 22. Juli zum Gewënner proklaméiert an den 20. Oktober vereedegt. * [[28. August]]: De [[Recep Tayyip Erdoğan]] gëtt als President vun der Tierkei vereedegt, nodeems hien den 10. August d'Wale fir dat Amt gewonnen hat. De [[27. August]] gëtt den [[Ahmet Davutoğlu]] säin Nofollger als Regierungschef. * [[17. September]]: Éischt Parlamentswalen no 8 Joer Militärdiktatur op de [[Fidschi]]-Inselen. === Ozeanien & Pazifik === * [[20. September]]: De Premierminister [[John Key]] gewënnt mat senger ''National Party'' (Mëtt-riets) d'Parlamentswalen an [[Neiséiland]]. === Arabesch Welt an Noen Osten=== * ''uechtert d'Joer'': De Biergerkrich a [[Syrien]] geet weider. * ''uechtert d'Joer'': De Biergerkrich am [[Irak]] geet weider. * {{8. Juli}}: Ufank vun der Offensiv ''Protective Edge'' vun der israeelescher Arméi géint d'[[Hamas]] an aner militant [[palestina|palestinensesch]] Gruppen an der [[Gazasträif]]. Bis de 26. Juli gëtt et iwwer 1000 Doudeger. * [[24. Juli]]: De [[Fuad Massum]] gëtt vum [[irak]]esche Parlament zum Staatspresident gewielt. * [[22. Dezember]]: De [[Beji Caid el Sebsi]] gëtt am zweeten Tour zum neie President vun [[Tunesien]] gewielt. ==Katastrophen== 2014 hunn eppes méi wéi 12 700 Persounen als Folleg vun techneschen oder natierleche Katastrophen d'Liewe verluer oder goufen als vermësst erkläert, wat an der Geschicht vun de Katastrophen eng vun den niddregsten Zuelen trotz der gréisster Zuel vu Katastrophen an engem Joer ass. Et war mol net d'Hallschent vun 2013, a louch wäit ënner der Joresmoyenne vu 66.000 zënter 1990. Dat déidlechst Evenement war en [[Äerdbiewen]] an der [[China|chineesescher]] [[Provënz Yunnan]] am [[August]] mat op d'mannst 731 Affer.<ref>[http://media.swissre.com/documents/sigma2_2015_fr.pdf Sigma-Rapport]</ref> == Konscht a Kultur == * 1. Januar - 31. Dezember: [[Riga]] (Lettland) an [[Umeå]] (Schweden) sinn [[Europäesch Kulturhaaptstad|Europäesch Kulturhaaptstied 2014]]. === Molerei === === Literatur === ==== Lëtzebuerg ==== * [[Batty-Weber-Präis]] fir de [[Lambert Schlechter]] * [[Servais-Präis]] fir dem [[Nico Helminger]] säin ''Abrasch''. === Musek === * [[9. November]]: Trennung vun der lëtzebuergescher Metalband [[Falling Promises]] === Kino === * ''César'' fir de beschte Film: ''Les garçons et Guillaume à table'' vum [[Guillaume Gallienne]]. * ''Oscar'' fir de beschte Film: ''Twelve Years a Slave'' vum [[Steve McQueen (Regisseur)|Steve McQueen]]. * ''Gëlle Palm'' vum Filmfestival vu Cannes fir de beschte Film: ''Kış Uykusu'' (en: ''Winter Sleep'') vum [[Nuri Bilge Ceylan]]. ==== Lëtzebuerg ==== * [[Lëtzebuerger Filmpräis]] fir de beschte Film: ''[[Doudege Wénkel (Film)|Doudege Wénkel]]'' vum [[Christophe Wagner]]. * Déi lëtzebuergesch-franséisch Produktioun ''[[Mr Hublot]]'' gewënnt den Oscar fir dee beschten Animatiouns-Kuerzfilm. * Première vun: ''[[Heemwéi]], [[Succès Fox]], [[Never Die Young]], [[E Futtballspill am Schnéi]]''... == Ekonomie == * November: En décke Pak bis dohin net bekannte Steier-Accorden tëscht multinationalen Entreprisen an de [[Administration des contributions directes|Lëtzebuerger Steieradministratioun]] ginn duerch déi sougenannt ''[[LuxLeaks]]'' via e Grupp vu Journalisten an de Medie bekannt gemaach a léisen eng international Debatt iwwer Steiervermeidung aus. == Wëssenschaft an Technik == ===Raumfaart=== * [[28. Oktober]]: An der [[Weltraumgare|Raumfaartgare]] [[Wallops Flight Facility|Wallops]] op der Ostküst vu [[Virginia]] explodéiert beim Start eng Rakéit vum Typ [[Antares (Rakéit)|Antares]] mat der Transportkapsel Cygnus déi sollt Material op d'[[International Raumstatioun|ISS]] bréngen. * [[12. November]]: De Lander [[Philae (Sond)|Philae]] vun der europäescher [[Rosetta (Sond)|Rosetta-Missioun]] lant als éischt [[Raumsond|Sond]] op engem [[Koméit]], dem [[67P/Tschurjumow-Gerassimenko]]. ==Sport== * [[7. Februar|7.]] - [[23. Februar]]: [[Olympesch Wanterspiller 2014|Olympesch Wanterspiller]] zu [[Sotschi]]. * [[13. Juni]] - [[13. Juli]]: [[Foussball-Weltmeeschterschaft 2014|20. Foussball-Weltmeeschterschaft]] a [[Brasilien]]. Déi [[Däitsch Foussballnationalekipp|däitsch Nationalekipp]] gewënnt an der Finall mat 1:0 géint [[argentinesch Foussballnationalekipp|déi argentinesch]]. * [[27. Juli]]: De [[Vincenzo Nibali]] gewënnt den [[Tour de France 2014]]. ===Lëtzebuerg=== * {{5. Mäerz}}: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] spillt zu Lëtzebuerg am [[Stade Josy Barthel]] 0:0 géint de Kap Verde.<ref>[http://www.rtl.lu/sport/515925.html Lëtzebuerg an de Cap Vert trenne sech 0-0] op rtl.lu (ofgeruf de 5. Mäerz 2014)</ref> * [[26. Mee]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Genk]] bei engem Trainingsmatch 1:5 géint d'Belsch, de Gol fir d'Lëtzebuerger huet den [[Aurélien Joachim]] geschoss.<ref>[http://www.rtl.lu/sport/539077.html 1:5 verléieren d'Rout Léiwe géint déi Rout Däiwelen] op rtl.lu. De Match gouf nodréiglech vun engem Frëndschaftsmatch op en Trainingsmatch erofgestuft, well d'Belsch ee Mannze vill ausgetosch haten.</ref> * {{4. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt zu [[Perugia]] 1:1 géint Italien, de Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Maxime Chanot]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=1446 De Lännermatch Italien-Lëtzebuerg vum 4. Juni 2014 op der Websäit eu-football.info]</ref> * {{8. September}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt zu Lëtzebuerg am Stade Josy Barthel am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2016, 1.1 géint Wäissrussland. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Lars Gerson]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=1524 De Lännermatch Lëtzebuerg-Wäissrussland vum 8. September 2014 op der Websäit eu-football.info]</ref> * {{9. Oktober}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Skopje]] am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2016, 2:3 géint Mazedonien, d'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de [[Stefano Bensi]] an den [[David Turpel]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=1528 De Lännermatch Mazedonien-Lëtzebuerg vum 9. Oktober 2014 op der Websäit eu-football.info]</ref> * [[12. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Lëtzebuerg am Stade Josy Barthel am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2016, 0:4 géint Spuenien.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=1532 De Lännermatch Lëtzebuerg-Spuenien vum 12. Oktober 2014 op der Websäit eu-football.info]</ref> * [[15. November]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Lëtzebuerg am Stade Josy Barthel am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2016, 0:3 géint d'Ukrain.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=1533 De Lännermatch Lëtzebuerg-Ukrain vum 15. November 2014 op der Websäit eu-football.info]</ref> * {{4. Dezember}}: D'[[Jenny Warling]] an de [[Gilles Müller]] gi [[Lëtzebuergesch Sportler vum Joer]]; d'[[Lëtzebuergesch Dëschtennis-Nationalekipp vun den Dammen|Dëschtennis-Nationalekipp vun den Dammen]] d'Ekipp vum Joer. == Gebuer == *{{4. Juli}} [[Eloisa Aubert]], franséisch Geiistin == Gestuerwen == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 115 | Bild1 = François Cavanna.jpg | Text1 =François Cavanna | Bild2 =Maximilian Schell edit.jpg |Text2=Maximilian Schell | Bild3 = Philip Seymour Hoffman 2011.jpg | Text3 =Philip Seymour Hoffman | Bild4 =Paco de Lucia 1.jpg | Text4 = Paco de Lucia | Bild5=MühlenErnest.jpeg | Text5=Ernest Mühlen | Bild6=AlsGeorges.jpg | Text6=Georges Als | Bild7=Gabriel Garcia Marquez.jpg | Text7=Gabriel García Márquez |Bild8=MichelineDax-1954-Harcourt.jpg |Text8=Micheline Dax | Bild9=Jean-Luc Dehaene 675 (cropped).jpg | Text9=Jean-Luc Dehaene | Bild10=Nadine Gordimer 01.JPG | Text10=Nadine Gordimer }} {{Méi Biller | direction = vertical | width = 115 | Bild1 = Robin Williams 2011a (2).jpg | Text1 =Robin Williams | Bild2 =Lauren Bacall - YankArmyWeekly detail.jpg | Text2 =Lauren Bacall | Bild3 = RichardAttenborough07TIFF.jpg | Text3 =Richard Attenborough | Bild4 =Joachim Fuchsberger ROMY2008.jpg | Text4 =Joachim Fuchsberger | Bild5=MarieDubois-Italie-1968-1.png | Text5=Marie Dubois | Bild6=Grand Gala du Disque in de RAI. Udo Jürgens, Bestanddeelnr 921-1456 (cropped).jpg | Text6=Udo Jürgens | Bild7=Joe Cocker - Festival du Bout du Monde 2013 - 050 (cropped).jpg | Text7=Joe Cocker |Bild8= |Text8= | Bild9= | Text9= | Bild10= | Text10= }} *{{0}}{{0}}[[Pat Barron]], brittesche Pilot. * {{3. Januar}}: [[Robert Diligent]], franséische Journalist an Televisiouns-Moderateur. * {{5. Januar}}: [[Eusébio]], portugisesche Foussballspiller. * {{9. Januar}}: [[Lorella De Luca]], italieenesch Schauspillerin. * [[11. Januar]]: [[Arnoldo Foà]], italieenesche Schauspiller. * 11. Januar: [[Vüqar Həşimov]], aserbaidjanesche Schachgroussmeeschter. * 11. Januar: [[Ariel Sharon]], israeelesche Politiker. * [[14. Januar]]: [[Jean-Pierre Adam]], lëtzebuergesche Moler, Graveur a Sculpteur. * 14. Januar: [[Fernand Brosius]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[20. Januar]]: [[Claudio Abbado]], italieeneschen Dirigent. * [[22. Januar]]: [[Fred Bertelmann]], däitsche Schlagersänger a Schauspiller. * [[23. Januar]]: [[Henri Ackermann]], lëtzebuergesche Vëlossportler, Gewerkschaftler a Politiker. * [[27. Januar]]: [[Pete Seeger]], US-amerikanesche Folk-Museker. * [[29. Januar]]: [[François Cavanna]], franséischen Auteur an Zeechner. * [[31. Januar]]: [[Roland Baldauff]], lëtzebuergeschen Architekt. * 31. Januar: [[Miklós Jancsó]], ungaresche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * 31. Januar: [[Christopher Jones (Schauspiller)|Christopher Jones]], US-amerikanesche Schauspiller. * 31. Januar: [[Jean-Claude Wolff (Journalist)|Jean-Claude Wolff]], lëtzebuergesche Journalist. * {{1. Februar}}: [[Luis Aragonés]], spuenesche Foussballspiller an -trainer. *{{0}}1. Februar: [[Maximilian Schell]], éisträichesche Schauspiller a Regisseur. * {{2. Februar}}: [[Philip Seymour Hoffman]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{7. Februar}}: [[Camille Wagner (Foussballspiller)|Camille Wagner]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[10. Februar]]: [[Shirley Temple]], US-amerikanesch Schauspillerin a Kannerstar. * [[17. Februar]]: [[Carlo Devillet]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[21. Februar]]: [[Jacques Bintz]], lëtzebuergesche Geolog. * [[22. Februar]]: [[Fred Sunnen]], lëtzebuergesche Politiker. * [[23. Februar]]: [[Hansi Knoteck]], éisträichesch Schauspillerin. * [[24. Februar]]: [[Harold Ramis]] US-amerikanesche Regisseur, Schauspiller, Auteur. * [[25. Februar]]: [[Paco de Lucía]], spuenesche Gittarist a Komponist. * {{1. Mäerz}}: [[Alain Resnais]], franséische Filmregisseur. * {{9. Mäerz}}: [[Gerard Mortier]], belschen Operen- an Theaterintendant. * {{0}}9. Mäerz: [[Tonino Ricci]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[12. Mäerz]]: [[Věra Chytilová]], tschechesch Filmregisseurin. * 12. Mäerz: [[Jean Vallée (Sänger)|Jean Vallée]], belsche Sänger. * [[13. Mäerz]]: [[Gérard Lartigau]], franséische Schauspiller. * [[16. Mäerz]]: [[Mareike Carrière]], däitsch Schauspillerin. * [[19. Mäerz]]: [[Guy Binsfeld]], lëtzebuergeschen Editeur. * 19. Mäerz: [[Ernest Mühlen]], lëtzebuergesche Politiker. * [[23. Mäerz]]: [[Adolfo Suárez]], spuenesche Politiker. * [[30. Mäerz]]: [[Paul Ulveling (Musikolog)|Paul Ulveling]], lëtzebuergesche Musekolog. * {{1. Abrëll}}: [[Jacques Le Goff]], franséischen Historiker. * {{2. Abrëll}}: [[Urs Widmer]], Schwäizer Schrëftsteller. * {{3. Abrëll}}: [[Régine Deforges]], franséisch Schrëftstellerin. * {{5. Abrëll}}: [[Yvonne Stoffel-Wagner]], lëtzebuergesch Turnerin an Olympionickin. * {{6. Abrëll}}: [[Mickey Rooney]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{8. Abrëll}}: [[Karlheinz Deschner]], däitsche Schrëftsteller. * {{9. Abrëll}}: [[Marcel Gilles]], Radio- a Fernseekommentator. * [[10. Abrëll]]: [[Georges Als]], fréieren Direkter vum Statec. * 10. Abrëll: [[Madeleine Weis-Bauler]], lëtzebuergesch Autorin, Molerin a Resistenzlerin. * [[11. Abrëll]]: [[Germaine Wilmes]], lëtzebuergesch Molerin a Grafikerin. * [[17. Abrëll]]: [[Gabriel García Márquez]], kolumbianesche Schrëftsteller an Nobelpräisdréier. * [[20. Abrëll]]: [[Rubin Carter]], US-amerikanesche Boxer. * [[21. Abrëll]]: [[Craig Hill]], US-amerikanesche Filmschauspiller. * [[23. Abrëll]]: [[Roby Schaeffer]], lëtzebuergesche Liichtathleet, Olympionik an Diplomat. * [[27. Abrëll]]: [[Micheline Dax]], franséisch Schauspillerin. * 27. Abrëll: [[Andréa Parisy]], franséisch Schauspillerin. * [[28. Abrëll]]: [[Jeannot Bonifas]], lëtzebuergesche Gemengepolitiker. * [[29. Abrëll]]: [[Bob Hoskins]], brittesche Schauspiller, Filmregisseur, -produzent an Dréibuchauteur. * {{2. Mee}}: [[John E. Dolibois]], lëtzebuergesch-US-amerikaneschen Diplomat. * {{5. Mee}}: [[Jean Gaven]], franséische Schauspiller. * [[12. Mee]]: [[Hansruedi Giger|H. R. Giger]], Schwäizer Kënschtler. * [[15. Mee]]: [[Jean-Luc Dehaene]], belsche Politiker. * [[25. Mee]]: [[Wojciech Jaruzelski]], polnesche Militär a Politiker. * [[27. Mee]]: [[Helma Sanders-Brahms]], däitsch Filmregisseurin. * [[29. Mee]]: [[Karlheinz Böhm]], éisträichesche Schauspiller. * [[31. Mee]]: [[Martha Hyer]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{9. Juni}}: [[William Bradfield]], neiséilänneschen Astronom. * [[14. Juni]]: [[Robert Lebeck]], däitsche Fotojournalist. * [[15. Juni]]: [[Jacques Bergerac]],franséische Schauspiller. * [[19. Juni]]: [[Paul Faber (Diplomat)|Paul Faber]], lëtzebuergeschen Diplomat. * [[24. Juni]]: [[Eli Wallach]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[27. Juni]]: [[Bobby Womack]], US-amerikanesche Sänger a Lidderauteur. * [[30. Juni]]: [[Paul Mazursky]], US-amerikanesche Filmregisseur. * {{2. Juli}}: [[Paul Wild]], Schwäizer Astronom. * {{6. Juli}}: [[Henri Graziani]], franséische Filmregisseur, Schauspiller an Dréibuchauteur. * {{7. Juli}}: [[Alfredo Di Stéfano]], argentinesch-spuenesche Foussballspiller an -trainer. * {{0}}7. Juli: [[Eduard Schewardnadse]], georgesche Politiker. * 17. Juli: [[Horst Bollmann]], däitsche Schauspiller. * [[13. Juli]]: [[Nadine Gordimer]], südafrikanesch Schrëftstellerin an Nobelpräisdréiesch. * [[16. Juli]]: [[Johnny Winter]], US-amerikanesche Blues-Gittarist. * [[18. Juli]]: [[Dietmar Schönherr]], éisträichesche Schauspiller. * [[19. Juli]]: [[James Garner]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[24. Juli]]: [[Georges Arendt]], lëtzebuergesche Banquier, Fechter an Olympionik. * [[28. Juli]]: [[Yvette Lebon]], franséisch Schauspillerin. * {{5. August}}: [[Elfriede Brüning]], däitsch Schrëftstellerin. * {{8. August}}: [[Menahem Golan]], israeelesche Filmregisseur a Filmproduzent. * [[11. August]]: [[Robin Williams]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[12. August]]: [[Lauren Bacall]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[16. August]]: [[Peter Scholl-Latour]], däitsch-franséische Journalist a Publizist. * [[19. August]]: [[Brian G. Hutton]], US-amerikanesche Filmregisseur a Schauspiller. * [[24. August]]: [[Richard Attenborough]], englesche Filmregisseur a Schauspiller. * [[26. August]]: [[Maria Mauban]], franséisch Schauspillerin. * {{1. September}}: [[Gottfried John]], däitsche Schauspiller. * {{2. September}}: [[Carlo Clasen]], lëtzebuergesche Kellereidirekter. * [[10. September]]: [[Richard Kiel]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[11. September]]: [[Antoine Duhamel]], franséische Komponist. * 11. September: [[Mirko Ellis]], Schwäizer Schauspiller. * 11. September: [[Joachim Fuchsberger]], däitsche Schauspiller an Entertainer. * [[12. September]]: [[Catherine Sola]], franséisch Schauspillerin. * [[20. September]]: [[Polly Bergen]], amerikanesch Schauspillerin a Sängerin. * 20. September: [[Pino Cerami]], belsche Vëlossportler. * [[30. September]]: [[Élina Labourdette]], franséisch Schauspillerin. * 30. September: [[Martin L. Perl]], US-amerikanesche Physiker an Nobelpräisdréier. * {{1. Oktober}}: [[Claude Meintz]], lëtzebuergeschen Archivist. * {{4. Oktober}}: [[Jean-Claude Duvalier]], haitianeschen Diktator. * {{7. Oktober}}: [[Siegfried Lenz]], däitsche Schrëftsteller. * [[15. Oktober]]: [[Marie Dubois]], franséisch Schauspillerin. * [[20. Oktober]]: [[René Burri]], Schwäizer Fotograf. * [[28. Oktober]]: [[Michael Sata]], President vu Sambia. * {{2. November}}: [[Acker Bilk]], engleschen Jazz-Klarinettist. * {{0}}2. November: [[Christiane Minazzoli]], franséisch Schauspillerin. * {{6. November}}: [[Manitas de Plata]], franséische Gittarist. * [[10. November]]: [[Georges Parent]], belsche Professer, Botaniker an Herpetolog. * [[11. November]]: [[Victor Kalmes]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter, Zwangsrekrutéierten an Historiker. * [[12. November]]: [[Léon Lambert (Schoulmeeschter)|Léon Lambert]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter an Zwangsrekrutéierten. * [[19. November]]: [[Mike Nichols]], US-amerikanesche Filmregisseur. * {{3. Dezember}}: [[Jacques Barrot]], franséische Politiker. * {{0}}3. Dezember: [[Giulio Questi]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{5. Dezember}}: [[Fabiola de Mora y Aragón]], Kinnigin vun de(r) Belsch. * {{9. Dezember}}: [[Mary Ann Mobley]], US-amerikanesch Filmschauspillerin. * [[10. Dezember]]: [[Ralph Giordano]], däitsche Schrëftsteller. * [[11. Dezember]]: [[Giorgio Ardisson]], italieenesche Schauspiller. * [[13. Dezember]]: [[Ina Bauer]], däitsch Äiskonschtleeferin a Schauspillerin. * [[16. Dezember]]: [[Théo Peffer]], lëtzebuergeschen Auteur vu Gaarden- a Planzebicher. * [[17. Dezember]]: [[Maurice Duverger]], franséische Jurist a Politikwëssenschaftler. * [[18. Dezember]]: [[Virna Lisi]], italieenesch Schauspillerin. * [[21. Dezember]]: [[Udo Jürgens]], éisträichesche Komponist a Sänger. * 21. Dezember: [[Billie Whitelaw]], englesch Schauspillerin. * [[22. Dezember]]: [[Joe Cocker]], brittesche Rock a Blues-Sänger. * [[26. Dezember]]: [[Leo Tindemans]], belsche Politiker. * [[30. Dezember]]: [[Luise Rainer]], däitsch Schauspillerin. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} emq7rxgup3z2j3e6gjxl23gohk979z2 2681756 2681755 2026-06-15T09:16:41Z GilPe 14980 /* Gebuer */ 2681756 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''2014''' huet op engem [[Mëttwoch]] ugefaangen. Et war kee Schaltjoer. == Evenementer == === Europa === [[Fichier:Euro Latvia Berlaymont.jpg|thumb|200px|Callicot fir d'Aféiere vum Euro a Lettland ze begréissen.]] * {{1. Januar}}: [[Lettland]] gëtt Member vun der [[Eurozon]] a féiert den [[Euro]] als Wärung an. * [[22. Januar]]: D'[[Laimdota Straujuma]] gëtt nei Premierministesch a Lettland. * [[29. Januar]]: De [[Bohuslav Sobotka]] gëtt als neie Premierminister an [[Tschechien]] vereedegt. * [[18. Februar]]: D'Protester op der Maidan-Plaz zu [[Kiew]], an der [[Ukrain]], déi zanter dem 21. November 2013 am Gaang sinn, eskaléieren; et kënnt zu 77 Doudeger, wouropshin d'Parlament den 22. Februar de President [[Wiktor Janukowytsch]] fir ofgesat erkläert. Gläichzäiteg fänkt de Konflikt mat [[Russland]] ëm d'[[Krim]] un. * [[22. Februar]]: De [[Matteo Renzi]] gëtt neie Conseilspresident (Premierminister) an [[Italien]]. * [[16. Mäerz]]: Bei de virgezunne Parlamentswalen a [[Serbien]] gewënnt dem [[Aleksandar Vučić]] seng ''Fortschrëttsparei'' d'Majoritéit vun de Sëtz. * [[18. Mäerz]]: No engem Referendum, de 16. Mäerz, deklaréiert d'russesch Regierung d'Republik [[Krim]] an d'Stad [[Sewastopol]], déi bis dohin zu der Ukrain gehéiert hunn, zu zwéin neie Federatiounssujete vu Russland. * [[26. Mäerz]]: Den [[Taavi Rõivas]] gëtt neie Premierminister an [[Estland]], nodeem den [[Andrus Ansip]] de 4. Mäerz zeréckgetruede war. * [[29. Mäerz]]: Den [[Andrej Kiska]] gewënnt am 2. Tour d'Presidentewalen an der [[Slowakei]], hie gëtt de 15. Juni vereedegt. * {{2. Abrëll}}: Nom Récktrëtt vum [[Jean-Marc Ayrault]] senger Regierung, den [[30. Mäerz]], ernennt de [[François Hollande]] de [[Manuel Valls]] zum neie [[frankräich|franséische]] Premierminister. * {{4. Abrëll}}: D'[[Marie Louise Coleiro Preca]] gëtt als nei Presidentin vu [[Malta]] vereedegt. * {{6. Abrëll}}: Bei de Parlamentswalen an [[Ungarn]] behält d'Fidesz-KDNP-Koalitioun hir Majoritéit; de Premier [[Viktor Orbán]] gëtt den [[10. Mee]] a senger Funktioun confirméiert. * [[27. Abrëll]]: Virgezunne Parlaments- a Presidentschaftswalen a [[Nordmazedonien|Mazedonien]]. De [[Gjorge Ivanov]] gëtt als President erëmgewielt. * [[18. Mee]]: Iwwer 50 Doudesaffer bei Iwwerschwemmungen a Südosteuropa, besonnesch an de [[Balkan]]-Länner. * [[25. Mee]]: Bei de [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2014|Wale fir d'Europäescht Parlament]] huet d'[[Europäesch Vollekspartei]] déi meeschte Sëtz kritt (214; 28,5&nbsp;%) Zweetstäerkst Fraktioun ginn d'[[Partei vun den Europäesche Sozialisten|Sozialdemokrate]] mat 191 Sëtz (25,4&nbsp;%). An Dänemark, Frankräich a Groussbritannien hunn (extrem)riets Gruppéierungen, déi géint d'Europäesch Unioun sinn, staark u Sëtz gewonnen oder goufe stäerkst Partei. Mat populistesche Parteie vu soss an Europa fale sou bal e Véierel vun de Sëtz un [[Euroskeptizismus|euroskeptesch]] Protestparteien. [[Europäesch Gréng Partei|Gréng]] a [[Allianz vun de Liberalen an Demokrate fir Europa (Partei)|liberal]] Parteie kommen op 6,9&nbsp;%, resp. 8,5&nbsp;%. * 25. Mee: An der [[Belsch]] gewënnt bei de Parlamentswalen d'[[Nieuw-Vlaamse Alliantie]] (NVA) staark u Sëtz bäi. * 25. Mee: De [[Petro Poroschenko]] gewënnt d'Presidentewalen an der Ukrain, hie gëtt de 7. Juni vereedegt. * 25. Mee: D'[[Dalia Grybauskaitė]] gëtt bei de Presidentewalen a [[Litauen]] an hirer Fonctioun erëmgewielt. * [[18. Juni]]: De spuenesche Kinnek [[Juan Carlos I. vu Spuenien|Juan Carlos]] dankt zu Gonschte vu sengem Jong [[Felipe VI. vu Spuenien|Felipe]] of, deen deen Dag drop säin Nofollger gëtt. * [[24. Juni]]: Nom Récktrëtt vum [[Jyrki Katainen]] gëtt den [[Alexander Stubb]] neie Premierminister a [[Finnland]]. * [[13. Juli]]: Neiwale fir dat [[slowenien|Sloweenescht]] Parlament, nom Récktrëtt vun der Premierministesch [[Alenka Bratušek]], de [[5. Mee]]. De [[Miro Cerar]] gëtt de 25. August neie Premierminister. * [[15. Juli]]: D'[[Europäescht Parlament]] wielt de [[Jean-Claude Juncker]] zum neie [[President vun der Europäescher Kommissioun]]. * [[17. Juli]]: Nodeems sech an de Méint virdrun an der Ost-Ukrain pro-russesch Milize gebilt hunn, déi sech vun der Ukrain wëllen onofhängeg maachen, gëtt e Linnefluch vun der Malaysian Airlines um Wee op Kuala-Lumpur iwwer dem [[Dombass]] ofgeschoss, all 298 Leit u Bord stierwen. * [[25. Juli]]: De [[Wolodymyr Hrojsman]] gëtt neie Premierminister an der Ukrain, nom Récktrëtt vum Arseni Jatseniuk, deen Dag vidsrun. * [[30. August]]: Op engem informelle [[europäesche Conseil|Conseil vun europäesch Staats- a Regierungscheffe]] gëtt den [[Donald Tusk]] zum neie Conseilspresident; d'[[Federica Mogherini]] zu der neier [[Héije Representant vun der Unioun fir Aussen- a Sécherheetspolitik|Héijer Representantin vun der Unioun fir Aussen- a Sécherheetspolitik]] ernannt. Si trieden hiert Mandat den 1. Dezember, resp. 1. November un. * [[18. September]]: Bei engem Referendum huet sech d'Bevëlkerung vu [[Schottland]] majoritär dofir entscheet, Deel vum [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]] ze bleiwen. * [[22. September]]: D'[[Ewa Kopacz]] gëtt als nei Premierministesch vu [[Polen]] vereedegt. * {{2. Oktober}}: De [[Stefan Löfven]] gëtt neie Premierminister a [[Schweden]], nodeems seng Partei bei de Parlamentswale vum 14. September déi meeschte Stëmme krut. * {{3. Oktober}}: Grënnung vun der Europapartei [[Beweegung fir en Europa vun den Natiounen an de Fräiheeten]] * [[11. Oktober]]: No de Parlamentswale vum 25. Mee gëtt an der Belsch déi nei mëtt-riets Regierung ënner dem [[Charles Michel]] vereedegt. * {{1. November}}: D'[[Kommissioun Juncker]] trëtt hir Aarbecht un. * [[17. November]]: De [[Klaus Johannis]] gewënnt am zweeten Tour d'Presidentewalen a [[Rumänien]], hie gëtt den [[21. Dezember]] vereedegt. ==== Lëtzebuerg ==== * [[7. Mäerz]]: De [[Lëtzebuerger Filmpräis 2014|6. Lëtzebuerger Filmpräis]] gëtt verdeelt. * 25. Mee: Bei den [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2014 (Lëtzebuerg)|Europawalen zu Lëtzebuerg]] kritt d'[[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] 3 Sëtz, an d'[[Demokratesch Partei|DP]], [[déi gréng]] an d'[[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] jee een, d'selwecht wéi d'viregt Legislaturperiod. * {{4. Juni}}: D'Chamber stëmmt mat grousser Majoritéit dofir, nees en [[Stater Tram|Tram an der Stad Lëtzebuerg]] fueren ze loossen. * [[18. Juni]]: D'Chamber stëmmt e Gesetz, dat d'[[Bestietnes]] reforméiert; ë.&nbsp;a. ginn [[homosexualitéit|homosexuell]] Koppelen deenen heterosexuelle gläichgestallt. === Afrika === * ''Zanter dem Ufank vum Joer'': Biergerkrich am [[Südsudan]]; bis Enn Juli 2014 gëtt et Zéngdausende vun Doudegen an 1,2 Millioune Leit, déi aus dem Krichsgebitt hu misse fortlafen. * [[20. Januar]]: D'[[Catherine Samba-Panza]] gëtt Interims-Presidentin vun der [[Zentralafrikanesch Republik|Zentralafrikanescher Republik]]. * [[17. Abrëll]]: Den [[Algerien|algeeresche]] Staatspresident [[Abdelaziz Bouteflika]] gëtt bei de Presidentschaftswale mat 81,53&nbsp;% vun de Stëmme fir e véiert Mandat erëmgewielt. * [[10. Mee]]: Bei de Parlamentswalen a [[Südafrika]] kritt den [[African National Congress|ANC]] d'Majoritéit vun de Stëmmen. De [[Jacob Zuma]] gëtt de 24. Mee fir eng zweet Amtszäit als President vereedegt. *[[26. Mee|26.]]-[[28. Mee]]: Bei de Presidentewalen an [[Egypten]] gewënnt den Arméischef [[Abdel Fattah al-Sissi]]. Hien trëtt den 8. Juni säin Amt un. *[[31. Mee]]: De [[Peter Mutharika]] gëtt zum President vu [[Malawi]] gewielt. *[[21. Juni]]: De [[Mohamed Ould Abdel Aziz]] gëtt als President vu [[Mauretanien]] erëmgewielt. *[[23. Juni]]: De [[José Mário Vaz]] fänkt säi Mandat als [[Lëscht vun de Presidente vu Guinea-Bissau|President vu Guinea-Bissau]] un. *{{4. Juli}}: Den [[Domingos Simões Pereira]] gëtt neie Premierminister vu [[Guinea-Bissau]]. *{{6. Juli}}: De [[Mohamed Dionne]] gëtt zum neie Premierminister vum [[Senegal]] ernannt. === Amerika === ==== USA ==== ==== Mëttel- a Südamerika ==== * [[27. Januar]]: De [[Juan Orlando Hernández]] trëtt säin Amt un als President vun [[Honduras]]. * {{2. Februar}}: Legislativ- a Presidentewalen a [[Costa Rica]]; de [[Luis Guillermo Solís]] gëtt den [[8. Mee]] zum President ernannt. * {{6. Mäerz}}: De [[Salvador Sánchez Cerén]] gewënnt d'Presidentewalen an [[El Salvador]]; hien trëtt säin Amt den [[1. Juni]] un. * [[11. Mäerz]]: D'[[Michelle Bachelet]] trëtt hiert zweet Mandat als Presidentin vum [[Chile]] un. * [[15. Juni]]: Bei de Presidentewalen a [[Kolumbien]] gëtt den amtéierende President [[Juan Manuel Santos]] erëmgewielt. * {{1. Juli}}: De [[Juan Carlos Varela]] gëtt offiziell President vu [[Panama]]. * {{6. Oktober}}: D'[[Dilma Rousseff]] gëtt bei de [[brasilien|brasilianesche]] Presidentewalen am zweeten Tour erëmgewielt. * [[12. Oktober]]: Den [[Evo Morales]] gëtt als President vu [[Bolivien]] erëmgewielt. * [[30. November]]: Den [[Tabaré Vázquez]] gewënnt am Zweeten Tour d'Presidentewalen an [[Uruguay]]. * [[21. Dezember]]: D'[[Florence Duperval Guillaume]] gëtt zur Premierministesch vun [[Haïti]] ernannt. === Asien === * {{2. Februar}}: Parlamentswalen an [[Thailand]]. * {{8. Mäerz}}: De Fluch MH370 vun de Malaysia Airlines verschwënnt am [[Indeschen Ozean]]. Trotz wochelaanger Sich kënne keng Reschter vum Fliger fonnt ginn. Et gëtt ugeholl, datt keen u Bord d'Ongléck iwwerlieft huet. * {{8. Abrëll}}-[[16. Mee]]: D'Parlamentswalen an [[Indien]] gi vun der oppositioneller BJP ënner dem [[Narendra Modi]] gewonnen, deen <!--den...-->neie Premierminister gëtt. * [[13. Mee]]: Bei engem Feier an enger Minière am [[tierkei|tierkesche]] Soma stierwen iwwer 300 Mënschen. * [[22. Mee]]: Putsch an Thailand vum Generol [[Prayuth Chan-ocha]], nodeems d'Premierministesch [[Yingluck Shinawatra]] de [[7. Mee]] vum Verfassungsgeriicht fir ofgesat erkläert gi war. * [[29. Mee]]: D'Presidente vu [[Russland]], [[Kasachstan]] a [[Wäissrussland]] ënnerschreiwen en Traité fir eng [[Eurasesch Wirtschaftsunioun]] ze grënnen. * {{2. Juni}}: [[Telangana]] gëtt offiziell den 29. Bundesstaat vun Indien. * {{9. Juli}}: Presidenteswalen an [[Indonesien]]; de [[Joko Widodo]] gëtt den 22. Juli zum Gewënner proklaméiert an den 20. Oktober vereedegt. * [[28. August]]: De [[Recep Tayyip Erdoğan]] gëtt als President vun der Tierkei vereedegt, nodeems hien den 10. August d'Wale fir dat Amt gewonnen hat. De [[27. August]] gëtt den [[Ahmet Davutoğlu]] säin Nofollger als Regierungschef. * [[17. September]]: Éischt Parlamentswalen no 8 Joer Militärdiktatur op de [[Fidschi]]-Inselen. === Ozeanien & Pazifik === * [[20. September]]: De Premierminister [[John Key]] gewënnt mat senger ''National Party'' (Mëtt-riets) d'Parlamentswalen an [[Neiséiland]]. === Arabesch Welt an Noen Osten=== * ''uechtert d'Joer'': De Biergerkrich a [[Syrien]] geet weider. * ''uechtert d'Joer'': De Biergerkrich am [[Irak]] geet weider. * {{8. Juli}}: Ufank vun der Offensiv ''Protective Edge'' vun der israeelescher Arméi géint d'[[Hamas]] an aner militant [[palestina|palestinensesch]] Gruppen an der [[Gazasträif]]. Bis de 26. Juli gëtt et iwwer 1000 Doudeger. * [[24. Juli]]: De [[Fuad Massum]] gëtt vum [[irak]]esche Parlament zum Staatspresident gewielt. * [[22. Dezember]]: De [[Beji Caid el Sebsi]] gëtt am zweeten Tour zum neie President vun [[Tunesien]] gewielt. ==Katastrophen== 2014 hunn eppes méi wéi 12 700 Persounen als Folleg vun techneschen oder natierleche Katastrophen d'Liewe verluer oder goufen als vermësst erkläert, wat an der Geschicht vun de Katastrophen eng vun den niddregsten Zuelen trotz der gréisster Zuel vu Katastrophen an engem Joer ass. Et war mol net d'Hallschent vun 2013, a louch wäit ënner der Joresmoyenne vu 66.000 zënter 1990. Dat déidlechst Evenement war en [[Äerdbiewen]] an der [[China|chineesescher]] [[Provënz Yunnan]] am [[August]] mat op d'mannst 731 Affer.<ref>[http://media.swissre.com/documents/sigma2_2015_fr.pdf Sigma-Rapport]</ref> == Konscht a Kultur == * 1. Januar - 31. Dezember: [[Riga]] (Lettland) an [[Umeå]] (Schweden) sinn [[Europäesch Kulturhaaptstad|Europäesch Kulturhaaptstied 2014]]. === Molerei === === Literatur === ==== Lëtzebuerg ==== * [[Batty-Weber-Präis]] fir de [[Lambert Schlechter]] * [[Servais-Präis]] fir dem [[Nico Helminger]] säin ''Abrasch''. === Musek === * [[9. November]]: Trennung vun der lëtzebuergescher Metalband [[Falling Promises]] === Kino === * ''César'' fir de beschte Film: ''Les garçons et Guillaume à table'' vum [[Guillaume Gallienne]]. * ''Oscar'' fir de beschte Film: ''Twelve Years a Slave'' vum [[Steve McQueen (Regisseur)|Steve McQueen]]. * ''Gëlle Palm'' vum Filmfestival vu Cannes fir de beschte Film: ''Kış Uykusu'' (en: ''Winter Sleep'') vum [[Nuri Bilge Ceylan]]. ==== Lëtzebuerg ==== * [[Lëtzebuerger Filmpräis]] fir de beschte Film: ''[[Doudege Wénkel (Film)|Doudege Wénkel]]'' vum [[Christophe Wagner]]. * Déi lëtzebuergesch-franséisch Produktioun ''[[Mr Hublot]]'' gewënnt den Oscar fir dee beschten Animatiouns-Kuerzfilm. * Première vun: ''[[Heemwéi]], [[Succès Fox]], [[Never Die Young]], [[E Futtballspill am Schnéi]]''... == Ekonomie == * November: En décke Pak bis dohin net bekannte Steier-Accorden tëscht multinationalen Entreprisen an de [[Administration des contributions directes|Lëtzebuerger Steieradministratioun]] ginn duerch déi sougenannt ''[[LuxLeaks]]'' via e Grupp vu Journalisten an de Medie bekannt gemaach a léisen eng international Debatt iwwer Steiervermeidung aus. == Wëssenschaft an Technik == ===Raumfaart=== * [[28. Oktober]]: An der [[Weltraumgare|Raumfaartgare]] [[Wallops Flight Facility|Wallops]] op der Ostküst vu [[Virginia]] explodéiert beim Start eng Rakéit vum Typ [[Antares (Rakéit)|Antares]] mat der Transportkapsel Cygnus déi sollt Material op d'[[International Raumstatioun|ISS]] bréngen. * [[12. November]]: De Lander [[Philae (Sond)|Philae]] vun der europäescher [[Rosetta (Sond)|Rosetta-Missioun]] lant als éischt [[Raumsond|Sond]] op engem [[Koméit]], dem [[67P/Tschurjumow-Gerassimenko]]. ==Sport== * [[7. Februar|7.]] - [[23. Februar]]: [[Olympesch Wanterspiller 2014|Olympesch Wanterspiller]] zu [[Sotschi]]. * [[13. Juni]] - [[13. Juli]]: [[Foussball-Weltmeeschterschaft 2014|20. Foussball-Weltmeeschterschaft]] a [[Brasilien]]. Déi [[Däitsch Foussballnationalekipp|däitsch Nationalekipp]] gewënnt an der Finall mat 1:0 géint [[argentinesch Foussballnationalekipp|déi argentinesch]]. * [[27. Juli]]: De [[Vincenzo Nibali]] gewënnt den [[Tour de France 2014]]. ===Lëtzebuerg=== * {{5. Mäerz}}: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] spillt zu Lëtzebuerg am [[Stade Josy Barthel]] 0:0 géint de Kap Verde.<ref>[http://www.rtl.lu/sport/515925.html Lëtzebuerg an de Cap Vert trenne sech 0-0] op rtl.lu (ofgeruf de 5. Mäerz 2014)</ref> * [[26. Mee]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Genk]] bei engem Trainingsmatch 1:5 géint d'Belsch, de Gol fir d'Lëtzebuerger huet den [[Aurélien Joachim]] geschoss.<ref>[http://www.rtl.lu/sport/539077.html 1:5 verléieren d'Rout Léiwe géint déi Rout Däiwelen] op rtl.lu. De Match gouf nodréiglech vun engem Frëndschaftsmatch op en Trainingsmatch erofgestuft, well d'Belsch ee Mannze vill ausgetosch haten.</ref> * {{4. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt zu [[Perugia]] 1:1 géint Italien, de Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Maxime Chanot]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=1446 De Lännermatch Italien-Lëtzebuerg vum 4. Juni 2014 op der Websäit eu-football.info]</ref> * {{8. September}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt zu Lëtzebuerg am Stade Josy Barthel am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2016, 1.1 géint Wäissrussland. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Lars Gerson]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=1524 De Lännermatch Lëtzebuerg-Wäissrussland vum 8. September 2014 op der Websäit eu-football.info]</ref> * {{9. Oktober}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Skopje]] am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2016, 2:3 géint Mazedonien, d'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de [[Stefano Bensi]] an den [[David Turpel]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=1528 De Lännermatch Mazedonien-Lëtzebuerg vum 9. Oktober 2014 op der Websäit eu-football.info]</ref> * [[12. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Lëtzebuerg am Stade Josy Barthel am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2016, 0:4 géint Spuenien.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=1532 De Lännermatch Lëtzebuerg-Spuenien vum 12. Oktober 2014 op der Websäit eu-football.info]</ref> * [[15. November]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Lëtzebuerg am Stade Josy Barthel am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 2016, 0:3 géint d'Ukrain.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=1533 De Lännermatch Lëtzebuerg-Ukrain vum 15. November 2014 op der Websäit eu-football.info]</ref> * {{4. Dezember}}: D'[[Jenny Warling]] an de [[Gilles Müller]] gi [[Lëtzebuergesch Sportler vum Joer]]; d'[[Lëtzebuergesch Dëschtennis-Nationalekipp vun den Dammen|Dëschtennis-Nationalekipp vun den Dammen]] d'Ekipp vum Joer. == Gebuer == *{{4. Juli}}: [[Eloisa Aubert]], franséisch Geiistin == Gestuerwen == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 115 | Bild1 = François Cavanna.jpg | Text1 =François Cavanna | Bild2 =Maximilian Schell edit.jpg |Text2=Maximilian Schell | Bild3 = Philip Seymour Hoffman 2011.jpg | Text3 =Philip Seymour Hoffman | Bild4 =Paco de Lucia 1.jpg | Text4 = Paco de Lucia | Bild5=MühlenErnest.jpeg | Text5=Ernest Mühlen | Bild6=AlsGeorges.jpg | Text6=Georges Als | Bild7=Gabriel Garcia Marquez.jpg | Text7=Gabriel García Márquez |Bild8=MichelineDax-1954-Harcourt.jpg |Text8=Micheline Dax | Bild9=Jean-Luc Dehaene 675 (cropped).jpg | Text9=Jean-Luc Dehaene | Bild10=Nadine Gordimer 01.JPG | Text10=Nadine Gordimer }} {{Méi Biller | direction = vertical | width = 115 | Bild1 = Robin Williams 2011a (2).jpg | Text1 =Robin Williams | Bild2 =Lauren Bacall - YankArmyWeekly detail.jpg | Text2 =Lauren Bacall | Bild3 = RichardAttenborough07TIFF.jpg | Text3 =Richard Attenborough | Bild4 =Joachim Fuchsberger ROMY2008.jpg | Text4 =Joachim Fuchsberger | Bild5=MarieDubois-Italie-1968-1.png | Text5=Marie Dubois | Bild6=Grand Gala du Disque in de RAI. Udo Jürgens, Bestanddeelnr 921-1456 (cropped).jpg | Text6=Udo Jürgens | Bild7=Joe Cocker - Festival du Bout du Monde 2013 - 050 (cropped).jpg | Text7=Joe Cocker |Bild8= |Text8= | Bild9= | Text9= | Bild10= | Text10= }} *{{0}}{{0}}[[Pat Barron]], brittesche Pilot. * {{3. Januar}}: [[Robert Diligent]], franséische Journalist an Televisiouns-Moderateur. * {{5. Januar}}: [[Eusébio]], portugisesche Foussballspiller. * {{9. Januar}}: [[Lorella De Luca]], italieenesch Schauspillerin. * [[11. Januar]]: [[Arnoldo Foà]], italieenesche Schauspiller. * 11. Januar: [[Vüqar Həşimov]], aserbaidjanesche Schachgroussmeeschter. * 11. Januar: [[Ariel Sharon]], israeelesche Politiker. * [[14. Januar]]: [[Jean-Pierre Adam]], lëtzebuergesche Moler, Graveur a Sculpteur. * 14. Januar: [[Fernand Brosius]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[20. Januar]]: [[Claudio Abbado]], italieeneschen Dirigent. * [[22. Januar]]: [[Fred Bertelmann]], däitsche Schlagersänger a Schauspiller. * [[23. Januar]]: [[Henri Ackermann]], lëtzebuergesche Vëlossportler, Gewerkschaftler a Politiker. * [[27. Januar]]: [[Pete Seeger]], US-amerikanesche Folk-Museker. * [[29. Januar]]: [[François Cavanna]], franséischen Auteur an Zeechner. * [[31. Januar]]: [[Roland Baldauff]], lëtzebuergeschen Architekt. * 31. Januar: [[Miklós Jancsó]], ungaresche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * 31. Januar: [[Christopher Jones (Schauspiller)|Christopher Jones]], US-amerikanesche Schauspiller. * 31. Januar: [[Jean-Claude Wolff (Journalist)|Jean-Claude Wolff]], lëtzebuergesche Journalist. * {{1. Februar}}: [[Luis Aragonés]], spuenesche Foussballspiller an -trainer. *{{0}}1. Februar: [[Maximilian Schell]], éisträichesche Schauspiller a Regisseur. * {{2. Februar}}: [[Philip Seymour Hoffman]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{7. Februar}}: [[Camille Wagner (Foussballspiller)|Camille Wagner]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[10. Februar]]: [[Shirley Temple]], US-amerikanesch Schauspillerin a Kannerstar. * [[17. Februar]]: [[Carlo Devillet]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[21. Februar]]: [[Jacques Bintz]], lëtzebuergesche Geolog. * [[22. Februar]]: [[Fred Sunnen]], lëtzebuergesche Politiker. * [[23. Februar]]: [[Hansi Knoteck]], éisträichesch Schauspillerin. * [[24. Februar]]: [[Harold Ramis]] US-amerikanesche Regisseur, Schauspiller, Auteur. * [[25. Februar]]: [[Paco de Lucía]], spuenesche Gittarist a Komponist. * {{1. Mäerz}}: [[Alain Resnais]], franséische Filmregisseur. * {{9. Mäerz}}: [[Gerard Mortier]], belschen Operen- an Theaterintendant. * {{0}}9. Mäerz: [[Tonino Ricci]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[12. Mäerz]]: [[Věra Chytilová]], tschechesch Filmregisseurin. * 12. Mäerz: [[Jean Vallée (Sänger)|Jean Vallée]], belsche Sänger. * [[13. Mäerz]]: [[Gérard Lartigau]], franséische Schauspiller. * [[16. Mäerz]]: [[Mareike Carrière]], däitsch Schauspillerin. * [[19. Mäerz]]: [[Guy Binsfeld]], lëtzebuergeschen Editeur. * 19. Mäerz: [[Ernest Mühlen]], lëtzebuergesche Politiker. * [[23. Mäerz]]: [[Adolfo Suárez]], spuenesche Politiker. * [[30. Mäerz]]: [[Paul Ulveling (Musikolog)|Paul Ulveling]], lëtzebuergesche Musekolog. * {{1. Abrëll}}: [[Jacques Le Goff]], franséischen Historiker. * {{2. Abrëll}}: [[Urs Widmer]], Schwäizer Schrëftsteller. * {{3. Abrëll}}: [[Régine Deforges]], franséisch Schrëftstellerin. * {{5. Abrëll}}: [[Yvonne Stoffel-Wagner]], lëtzebuergesch Turnerin an Olympionickin. * {{6. Abrëll}}: [[Mickey Rooney]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{8. Abrëll}}: [[Karlheinz Deschner]], däitsche Schrëftsteller. * {{9. Abrëll}}: [[Marcel Gilles]], Radio- a Fernseekommentator. * [[10. Abrëll]]: [[Georges Als]], fréieren Direkter vum Statec. * 10. Abrëll: [[Madeleine Weis-Bauler]], lëtzebuergesch Autorin, Molerin a Resistenzlerin. * [[11. Abrëll]]: [[Germaine Wilmes]], lëtzebuergesch Molerin a Grafikerin. * [[17. Abrëll]]: [[Gabriel García Márquez]], kolumbianesche Schrëftsteller an Nobelpräisdréier. * [[20. Abrëll]]: [[Rubin Carter]], US-amerikanesche Boxer. * [[21. Abrëll]]: [[Craig Hill]], US-amerikanesche Filmschauspiller. * [[23. Abrëll]]: [[Roby Schaeffer]], lëtzebuergesche Liichtathleet, Olympionik an Diplomat. * [[27. Abrëll]]: [[Micheline Dax]], franséisch Schauspillerin. * 27. Abrëll: [[Andréa Parisy]], franséisch Schauspillerin. * [[28. Abrëll]]: [[Jeannot Bonifas]], lëtzebuergesche Gemengepolitiker. * [[29. Abrëll]]: [[Bob Hoskins]], brittesche Schauspiller, Filmregisseur, -produzent an Dréibuchauteur. * {{2. Mee}}: [[John E. Dolibois]], lëtzebuergesch-US-amerikaneschen Diplomat. * {{5. Mee}}: [[Jean Gaven]], franséische Schauspiller. * [[12. Mee]]: [[Hansruedi Giger|H. R. Giger]], Schwäizer Kënschtler. * [[15. Mee]]: [[Jean-Luc Dehaene]], belsche Politiker. * [[25. Mee]]: [[Wojciech Jaruzelski]], polnesche Militär a Politiker. * [[27. Mee]]: [[Helma Sanders-Brahms]], däitsch Filmregisseurin. * [[29. Mee]]: [[Karlheinz Böhm]], éisträichesche Schauspiller. * [[31. Mee]]: [[Martha Hyer]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{9. Juni}}: [[William Bradfield]], neiséilänneschen Astronom. * [[14. Juni]]: [[Robert Lebeck]], däitsche Fotojournalist. * [[15. Juni]]: [[Jacques Bergerac]],franséische Schauspiller. * [[19. Juni]]: [[Paul Faber (Diplomat)|Paul Faber]], lëtzebuergeschen Diplomat. * [[24. Juni]]: [[Eli Wallach]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[27. Juni]]: [[Bobby Womack]], US-amerikanesche Sänger a Lidderauteur. * [[30. Juni]]: [[Paul Mazursky]], US-amerikanesche Filmregisseur. * {{2. Juli}}: [[Paul Wild]], Schwäizer Astronom. * {{6. Juli}}: [[Henri Graziani]], franséische Filmregisseur, Schauspiller an Dréibuchauteur. * {{7. Juli}}: [[Alfredo Di Stéfano]], argentinesch-spuenesche Foussballspiller an -trainer. * {{0}}7. Juli: [[Eduard Schewardnadse]], georgesche Politiker. * 17. Juli: [[Horst Bollmann]], däitsche Schauspiller. * [[13. Juli]]: [[Nadine Gordimer]], südafrikanesch Schrëftstellerin an Nobelpräisdréiesch. * [[16. Juli]]: [[Johnny Winter]], US-amerikanesche Blues-Gittarist. * [[18. Juli]]: [[Dietmar Schönherr]], éisträichesche Schauspiller. * [[19. Juli]]: [[James Garner]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[24. Juli]]: [[Georges Arendt]], lëtzebuergesche Banquier, Fechter an Olympionik. * [[28. Juli]]: [[Yvette Lebon]], franséisch Schauspillerin. * {{5. August}}: [[Elfriede Brüning]], däitsch Schrëftstellerin. * {{8. August}}: [[Menahem Golan]], israeelesche Filmregisseur a Filmproduzent. * [[11. August]]: [[Robin Williams]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[12. August]]: [[Lauren Bacall]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[16. August]]: [[Peter Scholl-Latour]], däitsch-franséische Journalist a Publizist. * [[19. August]]: [[Brian G. Hutton]], US-amerikanesche Filmregisseur a Schauspiller. * [[24. August]]: [[Richard Attenborough]], englesche Filmregisseur a Schauspiller. * [[26. August]]: [[Maria Mauban]], franséisch Schauspillerin. * {{1. September}}: [[Gottfried John]], däitsche Schauspiller. * {{2. September}}: [[Carlo Clasen]], lëtzebuergesche Kellereidirekter. * [[10. September]]: [[Richard Kiel]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[11. September]]: [[Antoine Duhamel]], franséische Komponist. * 11. September: [[Mirko Ellis]], Schwäizer Schauspiller. * 11. September: [[Joachim Fuchsberger]], däitsche Schauspiller an Entertainer. * [[12. September]]: [[Catherine Sola]], franséisch Schauspillerin. * [[20. September]]: [[Polly Bergen]], amerikanesch Schauspillerin a Sängerin. * 20. September: [[Pino Cerami]], belsche Vëlossportler. * [[30. September]]: [[Élina Labourdette]], franséisch Schauspillerin. * 30. September: [[Martin L. Perl]], US-amerikanesche Physiker an Nobelpräisdréier. * {{1. Oktober}}: [[Claude Meintz]], lëtzebuergeschen Archivist. * {{4. Oktober}}: [[Jean-Claude Duvalier]], haitianeschen Diktator. * {{7. Oktober}}: [[Siegfried Lenz]], däitsche Schrëftsteller. * [[15. Oktober]]: [[Marie Dubois]], franséisch Schauspillerin. * [[20. Oktober]]: [[René Burri]], Schwäizer Fotograf. * [[28. Oktober]]: [[Michael Sata]], President vu Sambia. * {{2. November}}: [[Acker Bilk]], engleschen Jazz-Klarinettist. * {{0}}2. November: [[Christiane Minazzoli]], franséisch Schauspillerin. * {{6. November}}: [[Manitas de Plata]], franséische Gittarist. * [[10. November]]: [[Georges Parent]], belsche Professer, Botaniker an Herpetolog. * [[11. November]]: [[Victor Kalmes]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter, Zwangsrekrutéierten an Historiker. * [[12. November]]: [[Léon Lambert (Schoulmeeschter)|Léon Lambert]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter an Zwangsrekrutéierten. * [[19. November]]: [[Mike Nichols]], US-amerikanesche Filmregisseur. * {{3. Dezember}}: [[Jacques Barrot]], franséische Politiker. * {{0}}3. Dezember: [[Giulio Questi]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur. * {{5. Dezember}}: [[Fabiola de Mora y Aragón]], Kinnigin vun de(r) Belsch. * {{9. Dezember}}: [[Mary Ann Mobley]], US-amerikanesch Filmschauspillerin. * [[10. Dezember]]: [[Ralph Giordano]], däitsche Schrëftsteller. * [[11. Dezember]]: [[Giorgio Ardisson]], italieenesche Schauspiller. * [[13. Dezember]]: [[Ina Bauer]], däitsch Äiskonschtleeferin a Schauspillerin. * [[16. Dezember]]: [[Théo Peffer]], lëtzebuergeschen Auteur vu Gaarden- a Planzebicher. * [[17. Dezember]]: [[Maurice Duverger]], franséische Jurist a Politikwëssenschaftler. * [[18. Dezember]]: [[Virna Lisi]], italieenesch Schauspillerin. * [[21. Dezember]]: [[Udo Jürgens]], éisträichesche Komponist a Sänger. * 21. Dezember: [[Billie Whitelaw]], englesch Schauspillerin. * [[22. Dezember]]: [[Joe Cocker]], brittesche Rock a Blues-Sänger. * [[26. Dezember]]: [[Leo Tindemans]], belsche Politiker. * [[30. Dezember]]: [[Luise Rainer]], däitsch Schauspillerin. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} 4ilot7quwhu1ex3nez9yz894garwnd7 0 73945 2681761 2640324 2026-06-15T11:15:39Z Bdx 7724 An engem anere Wiki-Artikel fonnt 2681761 wikitext text/x-wiki {{Infobox Veräin}} D''''Fondatioun Carlo Hemmer''' ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] [[Stëftung]]. Am Joer [[1986]] gouf d'Fondatioun ënner dem Numm '''Fondatioun Lëtzebuerger Jugendherbergen''' gegrënnt.<ref>Cf. d'Grënnungsstatuten am Mémorial Nr. 82: 3917 aus dem Joer 1987.</ref> Nom Doud vun hirem Grënner [[Carlo Hemmer]] huet si deem säin Numm iwwerholl. Am Joer 2008 gouf d'Fondatioun schwéier vun der ekonomescher Kris getraff, soudatt hir Subventiounspolitik huet musse gebremst ginn. Dat huet dozou gefouert, datt d'Membere vum Conseil d'administration demissionéiert hunn. Eng nei Ekipp gouf vum Conseil vun der [[Lëtzebuerger Jugendherbergen|Centrale des auberges de jeunesse luxembourgeoises]] (CAJL) no hirer Generalversammlung am Joer 2009 gewielt. ==Ziler== * Entwécklung vum sozialen, [[sport]]lechen an edukativen [[Tourismus]] bei de Jugendlechen; * Opbau, Entretien a Gestioun vum Reseau vun de [[Jugendherbergen zu Lëtzebuerg]]; * Organisatioun vu Vakanze fir Jonker zu Lëtzebuerg an am Ausland, wou si aner Jonker kenne léieren; * Organisatioun vu Schoulkolonien a [[Jugendherberg]]en; * Encouragement vun ausserschouleschen Aktivitéiten am Zesummenhank mat de Jugendherbergen. ==Verwaltungsrot== D'Membere vum Verwalltungsrot sinn (Mäerz 2012):<ref>''Fondation Carlo Hemmer.'' In: ''Rapport annuel '11.'' Centrale des auberges de jeunesse luxembourgeoises. Luxembourg 2012.</ref> * Paul Emering, President * Marie-Josée Ries, Sekretär * Michel Kneip, Tresorier * Isabelle Goubin, Member * Gérard Boby, Member {{Referenzen}} [[Kategorie:Jugendherbergen zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Stëftungen zu Lëtzebuerg]] glw6v0o2iri94a2b42ttx8u4zjrmnqh 0 75145 2681712 2668899 2026-06-14T21:42:50Z Volvox 4050 Joer bei d'Verdeelungskaart 2681712 wikitext text/x-wiki {{Infobox Déieren | Numm = Wollef | An anere Sproochen = | Bild = Canis lupus.jpg | Bildtext = E Wollef | Räich = [[Déiereräich]] | Stamm = [[Chordata]] | Klass = [[Mamendéieren]] | Uerdnung = [[Raubdéieren]] | Famill = [[Hënn]] | Ënnerfamill = [[Echt Hënn]] | Gattung = ''[[Canis]]'' | Aart = Wollef | Wëssenschaftlechen Numm = ''Canis lupus'' | Wëssenschaftlechen Numm Auteur = [[Carl von Linné|„<span class="Person">Linnaeus</span>“]] 1758 | Ënnerandeelung_ranking = | Ënnerandeelung = }} [[Fichier:Gray Wolf Distribution.gif|thumb|300px|D'Verbreedung vum Wollef (Stand 2018)<br><small>(''gréng'' = aktuell, ''rout'' = fréier)</small>]] De '''Wollef''' (''Canis lupus'') ass e [[Raubdéieren|Raubdéier]] vun der [[Gattung (Biologie)|Gattung]] ''[[Canis]]'', aus der [[Famill (Biologie)|Famill]] vun den [[Hënn]] (Canidae). __TOC__ Wëllef ware fréier a ganz [[Europa (Kontinent)|Europa]] verbreet, goufen awer a West- a Mëtteleuropa sou gutt wéi ausgerott. Wëllef gläiche grondsätzlech engem groussen [[Haushond]], just datt hiren [[Torso]] méi laang an d'Broscht méi héich ass. De Kapp ass relativ grouss, d'Stier breet, an d'Oueren éischter kuerz. De Schwanz ass buuschteg an ongeféier en Drëttel sou laang wéi de Kierper.<ref>Henryk Okarma: ''Der Wolf. Ökologie, Verhalten, Schutz''. Parey, Berlin 1997, S. 11 ff.</ref> D'Faarf vum Pelz variéiert; et gëtt wäiss, crèmefaarweg, donkel, gielzeg, roudelzeg, gro a schwaarz Wëllef. An den temperéierte Klimazone vun Europa ass déi dominant Faarf gro, méi am Norde gëtt d'Proportioun vun de schwaarzen a wäisse méi grouss. De Bauch, d'Been an d'Maul si méi hell wéi de Rescht vum Kierper. Och Gréisst a Gewiicht ass no de Géigende verschidden: an de Bëschgéigende vu [[Lettland]], [[Wäissrussland]], [[Alaska]] a [[Kanada]] kënne se vu Kapp bis Hënner bis zu 160&nbsp;cm a vum Buedem bis un d'Schëller 80&nbsp;cm grouss a bis zu 80&nbsp;kg schwéier ginn. Am Viischten Orient an op der [[Arabesch Hallefinsel|arabescher Hallefinsel]] gi se just bis zu 80&nbsp;cm laang a ronn 20&nbsp;kg schwéier. Déi mëtteleuropäesch Wëllef leien tëscht deenen zwéin Extremer. Et gëtt dräizéng lieweg an zwou ausgestuerwen Ënneraarten. Déi normal Sozialuerdnung vun de Wëllef ass d'[[Ruddel]]. Dëst besteet an der Reegel aus enger Elterekoppel mat hirem Nowuess. Jonk Wëllef ginn eréischt mat zwee Joer geschlechtsräif a siche sech dann hiert eegent Revéier. Bis dohi këmmere se sech mat ëm hir jonk Gesëschter, déi dat Joer no hinne gebuer goufen. Wëllefsruddelen hunn all e fest Revéier, dat se, wann et muss sinn, vehement verdeedegen. De Wëllef hiren Haaptkascht besteet aus Planzefrësser, déi s'am Ruddel joen. Jee no Géigend kënnen dat [[Elch]]en, [[Ren]]déieren a soss [[Hirscher|Hirschaarten]], an an de Bierger [[Wëllschwäin]], [[Wëllschof]] a [[Steebéck]] sinn. Dobäi komme méi kleng Mamendéiere wéi [[Huesen]], [[Kanéngchen]], [[Wullmais]] a [[Lemmini|Lemmingen]], an, nobäi bei de Mënschen, och alt [[Schof]], [[Ranner|Kaalwer]], [[Haushond|Haushënn]] a [[Hauskaz|-kazen]]. D'Wëllef friessen och Planze wéi [[Molbier]], [[Rout Molbier]], [[Schwaarzbier]], Wëlluebst, [[Spackelter]] a [[Grieser]]. [[Fichier:Howlsnow.jpg|thumb|left|250px| E Wollef, deen huerelt]] [[Fichier:Wolf howls.ogg|thumb|left|250px|D'Huerelen]] == De Wollef zu Lëtzebuerg == Bis 2015 stoung et fest, datt de leschte Wollef zu Lëtzebuerg de [[24. Abrëll]] [[1893]] am [[Ouljen|Ouljer]] Bësch beim "[[Kiem]]" vum [[Édouard Wolff (1851)|Édouard Wolff]] erschoss gouf.<ref>Op der Gedenkplack, déi de [[Saint Hubert Club]] am Joer [[1937]] gestëft huet, steet fälschlecherweis, dat wier am Joer 1892 geschitt [http://www.betzdorf.lu Commune de Betzdorf]: Tourisme. Les sentiers. Wollefswee (download: 2.12.2008).</ref> Nei Erkenntnesser weisen, datt och nach méi spéit Wëllef zu Lëtzebuerg opgetruede sinn. Den 20. Februar 1895 gouf e Wollef an der Géigend vu [[Schëndels]], deen an eng Fal gerode war, erschoss. Am Mee 1899 goufen am [[Gréngewald]] an der Ëmgéigend vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] dräi jonk Wëllef fonnt, déi vergëft Fleesch gefriess haten: zwéi waren dout, den drëtte konnt gerett ginn.<ref name ="wollef1893-1920">Massard 2015a.</ref> Am [[Éischte Weltkrich]] sinn nees Wëllef zu Lëtzebuerg gemellt ginn: am November-Dezember 1914 bei [[Uespelt]] a bei [[Ënsber]], am Januar-Februar 1917 an der [[Dikrech]]er Géigend an dono e bëssen iwwerall am Land. Ob et sech wierklech ëm Wëllef oder nëmmen ëm grouss Hënn gehandelt huet, léisst sech nodréiglech net vu Fall zu Fall klären.<ref name ="wollef1893-1920"/><ref>Massard 2015b.</ref> Den 28. Februar 1920 gouf am Bësch tëscht [[Bierg (Betzder)|Bierg]] ([[Gemeng Betzder]]) a [[Buchholz (Fluessweiler)|Buchholz]] ([[Gemeng Fluessweiler]]) e Wollef, deen an eng Fal gerode war, vum Fieschter vum Schlass Bierg, erschoss. Zwee Fachleit aus der Forstverwaltung an de Staatsveterinär [[Emile Moutrier]] hunn d'Déier ënnersicht an et als Wollef identifizéiert.<ref name ="wollef1893-1920"/> Dono blouf et gutt 90 Joer roueg ëm d'Déier. Am Juli 2011 gouf an der Gemeng [[Gedinne]], an der [[Provënz Namouer]], fir d'éischt zanter 110 Joer, nees e Wollef an der Belsch gesinn.<ref>[http://www.lesoir.be/actualite/belgique/2011-09-22/le-loup-est-de-retour-en-belgique-apres-un-siecle-865135.php "Le loup est de retour en Belgique... après un siècle."] lesoir.be, 22 September 2011, 21:41.</ref> Am Februar 2014 gouf op e puer Plazen am [[Departement Moselle|Museldepartement]], bei [[Lorquin]] respektiv bei [[Walscheid]], een (oder méi) Exemplare gesinn.<ref>[http://www.wort.lu/de/view/ein-wolf-in-lothringen-5305d38be4b080dc756b9f34 "Ein Wolf in Lothringen?"] wort.lu, 20.02.14, 11:06.</ref> Well net méi auszeschléisse wier, datt en och zu Lëtzebuerg nees opdauche kéint,<ref>Cf. Schley, L. & R. Reding, 2014. Auf dem Weg in die Grossregion: Der Wolf steht vor unserer Haustür. ''Regulus'' 4: 4-7.</ref><ref>[http://chd.lu/wps/portal/public/RoleEtendu?action=doQuestpaDetails&id=12872&backto=/wps/portal/public/FicheDepute?ref=23920# Question écrite n°727 - Sujet: le retour du loup en Europe.] op chd.lu.</ref> huet de Staatssekretär fir Ëmwelt [[Camille Gira]] 2017 en Aktiounsplang virgestallt, wat ze maachen ass, wann et sou wäit wier.<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/www.rtl.lu/letzebuerg//1003670.html "De Wollef ka kommen! Aktiounsplang ass do."] rtl.lu, 11.02.2017, 11:38:35;</ref> Am September 2017 huet eng DNA-Analys bestätegt, datt et ee Wollef war, deen e puer Woche virdrun aacht Schof tëscht [[Garnech]] an [[Holzem]] gerass hat. Dëse Wollef koum aus enger Populatioun, déi hir Verbreedung an den italieeneschen a franséischen Alpen huet an déi och schonn an de [[Vogesen]], a [[Loutrengen]] an a [[Rheinland-Pfalz]] nogewise gouf.<ref>[http://www.environnement.public.lu/actualites/2017/09/01_le_loup_au_luxembourg/index.html Erster offizieller Wolfsnachweis in Luxemburg seit 124 Jahren] (sic). Communiqué vum 1. 9. 2017</ref><ref>Schley, L. & J. Herr, 2017. Erster Wolfsnachweis in Luxemburg seit 124 Jahren (sic). Cf. Literatur.</ref> Deemno war de Wollef no knapps 100 Joer erëm zu Lëtzebuerg ukomm. Am Juli 2017 hat e [[Leideleng]]er Bauer schonn en Déier fotograféiere kënnen, dat mat grousser Warscheinlechkeet e Wollef war.<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/wahrscheinlich-ein-wolf/899099.html|Titel=Sichtung in Leudelingen, Wahrscheinlich ein Wolf|Gekuckt=24.5.2024|Datum=7.7.2024|Editeur=wort.lu}}</ref> Am Februar 2018 konnt d'Presenz vun engem Wollef zu [[Furen]] nogewise ginn, an am Dezember 2018 méiglecherweis am Streech [[Käerch]]-[[Simmer]].<ref>[https://gouvernement.lu/de/actualites/toutes_actualites/communiques/2018/12-decembre/19-wolfshinweis-luxemburg.html "Konkreter Wolfshinweis im Westen Luxemburgs."] Presscommuniqué op gouvernement.lu, 19.12.2018.</ref> Enn Abrëll 2020 dann war et an der Géigend vun Nidderanwen, wou 3 Schof nogewisenermoosse vun engem Wollef gerass goufen. Dëse koum aus der mëtteleuropäescher Flaachlandpopulatioun, déi sech vu Polen hier iwwer Norddäitschland an d'Beneluxlänner verbreet huet. Domat konkretiséiert sech, dass sech zu Lëtzebuerg an a sengen Nopeschregiounen déi zwou Populatiounsgruppen aus dem Alperaum an aus dem mëtteleuropäesche Flaachland vereenegen.<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1517207.html "Et war e Wollef, deen Enn Abrëll 3 Schof am Raum Nidderaanwen gerass huet."] rtl.lu, 13.05.2020.</ref><ref>Hermes, S., 2020. ''Ein Wolf als Täter. Genetische Analysen bestätigen: Raubtier für Schafrisse im Raum Niederanven verantwortlich.'' Luxemburger Wort vum 14. Mai 2020, S. 24.</ref> Och am Wanter 2021-22 gouf D'Presenz vun engem Wollef am belsche Grenzgebitt nërdlech vu [[Wëntger]] nogewisen, vun deem ugeholl gëtt datt en do am Summer e Schof gerass hat.<ref>[https://www.wort.lu/de/lokales/die-sichtung-eines-wolfs-ist-nachgewiesen-61ddcd32de135b923614ddc0 "Die Sichtung eines Wolfs ist nachgewiesen."] wort.lu, 11.01.2022.</ref> Am Dezember 2022 gouf am Raum [[Ëlwen]] e gerassent Schof fonnt, dat op d'Presenz vun engem Wollef schléisse gelooss huet.<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/de/lokales/moegliche-wolfsanwesenheit-bei-ulflingen-63ab3c34de135b9236927417|Titel=Totes Schaf, Mögliche Wolfsanwesenheit bei Ulflingen|Gekuckt=28. 12. 2022|Auteur=wort.lu|archivedate=2022-12-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221228093110/https://www.wort.lu/de/lokales/moegliche-wolfsanwesenheit-bei-ulflingen-63ab3c34de135b9236927417}}</ref> E speziell op Wollefsgeroch dresséierten Hond huet dëse Verdacht verstäerkt, deen als onbestätegten Hiwäis C3<ref>{{Citation|URL=https://www.dbb-wolf.de/Wolfsmanagement/monitoring/scalp-kriterien|Titel={{de}} Wolfsmanagement, SCALP-Kriterien|Gekuckt=28. 12. 2022}}</ref> klasséiert gouf. Den 22. Januar 2023 gouf e männleche Wollef aus der mëtteleuropäescher Populatioun zu [[Tratten]] nogewisen.<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2030989.html|Titel=D'Naturverwaltung confirméiert, Am Raum Tratten war e Wollef ënnerwee|Gekuckt=15. 2. 2023|Datum=15.2.2023|Editeur=rtl.lu}}</ref> Den 1. August 2023 huet d'Naturerwaltung bestätegt, datt am Juli e Wollef e Schof am Raum [[Léiler]] gerass huet. No der Populatiounsanalyse huet et sech ëm e Wollef aus der zentraleuropäescher Population gehandelt, denen hire Verbreedungsschwéierpunkt sech vun der [[Weichsel]] am Zentrum vu [[Polen]] bis an [[Niddersachsen]] erstreckt.<ref>{{Citation|URL=https://mecdd.gouvernement.lu/fr/actualites.gouvernement%2Bfr%2Bactualites%2Btoutes_actualites%2Bcommuniques%2B2023%2B08-aout%2B01-wolf-lieler.html|Titel=Eindeutiger Wolfsnachweis im Raum Lieler|Gekuckt=2.8.2023|Datum=1.8.2023|Editeur=Ëmweltministère}}</ref> Den 22. August 2023 huet ďNaturverwaltung matgedeelt, datt e Wollef Mëtt August am Raum [[Iechternach]] an am Raum [[Beefort]] gesi gouf. Ob et sech ëm de selwechte Wollef handelt, ass net gewosst.<ref>{{Citation|URL=https://mecdd.gouvernement.lu/fr/actualites.gouvernement%2Bde%2Bactualites%2Btoutes_actualites%2Bcommuniques%2B2023%2B08-aout%2B22-wolf-luxemburg-osten.html|Titel=Eindeutige Wolfsnachweise im Osten Luxemburgs|Gekuckt=22.08.2023|Datum=22.08.2023|Editeur=Ëmweltministère}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2106420.html|Titel=Wollef am Oste vum Land gefilmt|Gekuckt=24.8.2023|Datum=24.8.2023|Editeur=rtl.lu}}</ref> Am Abrëll 2024 huet e Wollef bei [[Bruechtebaach]] e Kallef gerass.<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/der-tag-in-luxemburg-wolfsnachweis-in-brachtenbach/13021761.html|Titel=Wolfsnachweis in Brachtenbach|Gekuckt=24.5.2024|Datum=24.5.2024|Editeur=wort.lu}}</ref> Mëtt Dezember 2024 goufen am Raum [[Dol]] zwee Schof gerass. D'Naturverwaltung huet de 16. Januar 2025 matgedeelt, datt dëst e weibleche Wollef war an domat ass et deen éischte weibleche Wollef zu Lëtzebuerg zanter 2017. Aus dem Grond gouf den 21. Januar en Informatiounsowend zu Dol organiséiert. No der [[Genotyp|Genotypanalyse]] huet et sech ëm de Wollef ''GW3691f'' gehandelt, deen an [[Holland]] am Ruddel "Zuidwest-Veluwe" gebueren, an am Oktober 2023 fir d'éischt [[Genetik|genetesch]] erfaasst gouf.<ref>{{Citation|URL=https://anf.gouvernement.lu/de/actualites.gouvernement2024+de+actualites+toutes_actualites+communiques+2025+01-janvier+16-wolf-dahl-informationsabend.html|Titel=Wolfsweibchen im Raum Dahl – Informationsabend am 21. Januar|Gekuckt=16.01.2025|Editeur=Naturverwaltung}}</ref> Den 11. Abrëll 2025 gouf e Wollef am Raum [[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]-[[Gemeng Klierf|Klierf]] zweemol gesinn a fotographéiert.<ref>{{Citation|URL=https://anf.gouvernement.lu/de/actualites.gouvernement2024%2Bde%2Bactualites%2Btoutes_actualites%2Bcommuniques%2B2025%2B04-avril%2B15-wolf-sichtung.html|Titel=Wolf im Raum Kiischpelt-Klerf unterwegs gesichtet|Gekuckt=24.04.2025|Datum=15.04.2025|Editeur=Naturverwaltung}}</ref> Enn Februar 2026 goufen an der [[Gemeng Wëntger]] eng Rei Schof vun enger Wollefsmudder gerass, déi schonn 2025 an [[Thüringen]] an a [[Rheinland-Pfalz]] nogewise gouf<ref>Danièle Hayum, ''Ein Wolf reißt mehrere Schafe in Wintger. Eine genetische Analyse beweist, dass es einen Angriff auf Nutztiere gab. Begegnungen mit Wölfen sind allerdings selten.'', Luxemburger Wort, 06.03.2026, S 11.</ref>. E puer Deeg méi spéit koum et zu engem änleche Virfall bei [[Heischent]], och vun enger Wollefsmudder, déi zu engem Ruddel aus der belscher Nordäifel gehéiert an deels an Däitschland, deels am [[Héicht Venn|Héije Venn]] aktiv ass<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/zweites-wolfsweibchen-im-norden-des-landes-nachgewiesen/144221965.html|Titel=Zwei Vorfälle in wenigen Tagen, Zweites Wolfsweibchen im Norden des Landes nachgewiesen|Gekuckt=23.03.2026|Auteur=Sophie Hermes|Datum=23.03.2026|Editeur=wort.lu [€]}}</ref>. == De Wollef a Mythos a Literatur == {{Kapitel Info feelt}} ==Kuckt och== * ''[[De Wëllefchen an de Fiisschen]]'' * [[Wollefsschlucht (Iechternach)]] * [[Wollefsgrouf (Biekerech)]] * [[Fleeschwollef]] == Literatur == * Anonym, 1893. [[Luxemburger Zeitung]] Nr. 115 (25. Apr.): 3 (Wolf im Rodenburger Wald von Richter Wolff erlegt). * Delguste-Van der Kaa, Marie-Hélène, 2003. Histoire des loups dans les deux Luxembourg. Rossignol, 2003. * [[Georges Ernest Faber|Faber, Ernest]], 1908. [http://snl.lu/publications/bulletin/SNL_1908_018_411_419.pdf Der Wolf, seine Lebensweise und frühere Verbreitung im Großherzogtum.] ''Bulletin de la Société des naturalistes luxembourgeois'' 28: 389-394, 411-419. * [[Romain Hilgert|Hilgert, Romain]], 2013. [https://web.archive.org/web/20130515005010/http://www.land.lu/2013/04/19/vom-ungeziefer-zum-umweltmenetekel%e2%80%a9/ Vom Ungeziefer zum Umweltmenetekel: Vor 120 Jahren verlor der letzte Wolf in Luxemburg das Leben, danach auch den Kopf.] Lëtzebuerger Land Nr. 16: 6 (19. April 2013). * [[Jos Massard|Massard, Jos. A.]], 1985. [http://massard.info/pdf/pasteur_2.pdf Zum hundertsten Jahrestag der ersten Tollwutimpfung (II): Von Hunden und Wölfen.] Tageblatt 1985, Nr. 159 (13. Jul.): 9. * Massard, Jos. A., 1986. [http://massard.info/pdf/wolfpmcorr.pdf ''Wölfe in Luxemburg.''] Lëtzebuerger Almanach 1987, Luxemburg: 353-374. * Massard, Jos. A., 2015a. [http://massard.info/pdf/Wolf%201893_1920_LJ.pdf ''Der Mythos vom letzten Wolf in Luxemburg. Der 1893 bei Olingen erlegte Wolf war nicht der letzte. Wölfe traten noch viel später als bisher angenommen in Luxemburg auf. Eine Aufarbeitung in drei Teilen.''] — Teil I: Lëtzebuerger Journal 2015, Nr. 258 (5. November): 19. — Teil II: Lëtzebuerger Journal 2015, Nr. 259 (6. November): 19 (''Der Erste Weltkrieg brachte die Wölfe zurück''). — Teil III: Lëtzebuerger Journal 2015, Nr. 260 (7. November): 19 (''1920 – Ein Wolf bei Berg''). [http://massard.info/pdf/Wolf%201893_1920er_lang.pdf Erweiterte Online-Version.] * Massard, Jos. A., 2015b. [https://massard.info/pdf/Massard_Loups1917_ANLux.pdf ''Das Wiederauftauchen der Wölfe im Großherzogtum Luxemburg im Jahr 1917 im Spiegel einer Sammlung von Zeitungsausschnitten aus dem “Fonds Schaack” im Luxemburger Nationalarchiv'']. Published online. *[[Laurent Schley|Schley, L.]] & J. Herr, 2017. ''Erster offizieller Wolfsnachweis in Luxemburg seit 124 Jahren.'' [[regulus (Zäitschrëften)|regulus Zäitschrëft fir Natur & Ëmwelt]] 4 2017: 12-15. *Schley, L., M. Jacobs, S. Collet, A. Kristiansen & J. Herr, 2021. First wolves in Luxembourg since 1893, originating from the Alpine and Central European populations. ''Mammalia''. DOI: https://doi.org/10.1515/mammalia-2020-0119 == Um Spaweck == {{Commonscat|Canis lupus}} * [https://web.archive.org/web/20230104201245/http://biodiversite.wallonie.be/fr/le-reseau-loup.html?IDC=6418 Le Réseau Loup], op dem Site ''La biodiversité en Wallonie'' * ''[https://environnement.public.lu/dam-assets/documents/natur/biodiversite/reseau-zones-protegees/especes_proteges/animaux/loup/anf-bt5-d-aktions-und-managemenplan-fuer-den-umgang-mit-woelfen-in-luxemburg.pdf Aktions- und Managementplan für den Umgang mit Wölfen in Luxemburg]'', Technischer Bericht der Naturverwaltung betreffend Wildtiermanagement und Jagd, Nr. 5, 2017, 56 S. {{Referenzen}} [[Kategorie:Hënn]] 2929q8m92j89vcm2dfvo9qzx4f8lrla 0 87790 2681681 2681659 2026-06-14T16:36:58Z GilPeBot 65660 png → svg (via JWB) 2681681 wikitext text/x-wiki Dës ass eng '''Lëscht vun den {{Gemengenzuel}} aktuelle lëtzebuergesche Buergermeeschteren.''' {| class="wikitable sortable" BORDER="1" CELLSPACING="0" |- ! N° ! &nbsp; ! Gemeng ! Buergermeeschter |- | {{0}}{{0}}1 || [[Fichier:Coat of arms medernach luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms ermsdorf luxbrg.svg|25px]] || {{SortKey|Aerenzdall|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]}} || {{Buergermeeschter Ärenzdall}} |- | {{0}}{{0}}2 || [[Fichier:Coat of arms berdorf luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Baerdref|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]}} || {{Buergermeeschter Bäerdref}} |- | {{0}}{{0}}3 || [[Fichier:Coat of arms bertrange luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Bartreng|Bartreng]] || {{Buergermeeschter Bartreng}} |- | {{0}}{{0}}4 || [[Fichier:Coat of arms boulaide luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]] || {{Buergermeeschter Bauschelt}} |- | {{0}}{{0}}5 || [[Fichier:Coat of arms bech luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Bech|Bech]] || {{Buergermeeschter Bech}} |- | {{0}}{{0}}6 || [[Fichier:Blason Beaufort (Luxembourg).svg|25px]] || [[Gemeng Beefort|Beefort]] || {{Buergermeeschter Beefort}} |- | {{0}}{{0}}7 || [[Fichier:Coat of arms bettembourg luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]] || {{Buergermeeschter Beetebuerg}} |- | {{0}}{{0}}8 || [[Fichier:Coat of arms bettendorf luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]] || {{Buergermeeschter Bettenduerf}} |- | {{0}}{{0}}9 || [[Fichier:Coat of arms betzdorf luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Betzder|Betzder]] || {{Buergermeeschter Betzder}} |- | {{0}}10 || [[Fichier:Coat of arms beckerich luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Biekerech|Biekerech]] || {{Buergermeeschter Biekerech}} |- | {{0}}11 || [[Fichier:Coat of arms bissen luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Biissen|Biissen]] || {{Buergermeeschter Biissen}} |- | {{0}}12 || [[Fichier:Coat of arms biwer luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Biwer|Biwer]] || {{Buergermeeschter Biwer}} |- |{{0}}13 || [[Fichier:Coat of arms bous luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms waldbredimus luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]] || {{Buergermeeschter Bous-Waldbriedemes}} |- | {{0}}14 || [[Fichier:Coat of arms bourscheid luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Buerschent|Buerschent]] || {{Buergermeeschter Buerschent}} |- |{{0}}15 || [[Fichier:Coat of arms colmar-berg luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]] || {{Buergermeeschter Colmer-Bierg}} |- |{{0}}16 || [[Fichier:Coat of arms contern luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Conter|Conter]] || {{Buergermeeschter Conter}} |- |{{0}}17 || [[Fichier:Blason ville lu Differdange (EschAlzette).svg|25px]] || {{SortKey|Deifferdeng|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]}}|| {{Buergermeeschter Déifferdeng}} |- |{{0}}18 || [[Fichier:LUX Dudelange COA.svg|25px]] || [[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]] || {{Buergermeeschter Diddeleng}} |- |{{0}}19 || [[Fichier:Blason Diekirch.svg|25px]] || [[Gemeng Dikrech|Dikrech]] || {{Buergermeeschter Dikrech}} |- |{{0}}20 || [[Fichier:Coat of arms dippach luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Dippech|Dippech]] || {{Buergermeeschter Dippech}} |- |{{0}}21 || [[Fichier:Coat of arms dalheim luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Duelem|Duelem]] || {{Buergermeeschter Duelem}} |- |{{0}}22 || [[Fichier:Coat of arms ell luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Ell|Ell]] || {{Buergermeeschter Ell}} |- |{{0}}23 || [[Fichier:Coat of arms troisvierges luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Elwen|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]}} || {{Buergermeeschter Ëlwen}} |- |{{0}}24 || [[Fichier:Coat of arms esch sauer luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms heiderscheid luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms neunhausen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]] || {{Buergermeeschter Esch-Sauer}} |- |{{0}}25 || [[Fichier:Coat of arms esch alzette luxbrg.png|25px]] || [[Esch-Uelzecht]] || {{Buergermeeschter Esch-Uelzecht}} |- |{{0}}26 || [[Fichier:Coat of arms ettelbruck luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]] || {{Buergermeeschter Ettelbréck}} |- |{{0}}27 || [[Fichier:Coat of arms feulen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Feelen|Feelen]] || {{Buergermeeschter Feelen}} |- |{{0}}28 || [[Fichier:Coat of arms fischbach luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Feschbech|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]}} || {{Buergermeeschter Fëschbech}} |- |{{0}}29 || [[Fichier:Coat of arms larochette luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Fiels|Fiels]] || {{Buergermeeschter Fiels}} |- |{{0}}30 || [[Fichier:Coat of arms flaxweiler luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]] || {{Buergermeeschter Fluessweiler}} |- |{{0}}31 || [[Fichier:Coat of arms frisange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]] || {{Buergermeeschter Fréiseng}} |- |{{0}}32 || [[Fichier:Coat of arms garnich luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Garnech|Garnech]] || {{Buergermeeschter Garnech}} |- |{{0}}33 || [[Fichier:Coat of arms goesdorf luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Geisdref|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]}} || {{Buergermeeschter Géisdref}} |- |{{0}}34 || [[Fichier:Coat of arms grevenmacher luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Greiwenmaacher|[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]}} || {{Buergermeeschter Gréiwemaacher}} |- |{{0}}35 || [[Fichier:Coat of arms grosbous luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms wahl luxbrg.png|25px]]|| [[Gemeng Groussbus-Wal|Groussbus-Wal]] || {{Buergermeeschter Groussbus-Wal}} |- |{{0}}36 || [[Fichier:Coat of arms hobscheid luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms septfontaines luxbrg.png|25px]]|| [[Gemeng Habscht|Habscht]] || {{Buergermeeschter Habscht}} |- |{{0}}37 || [[Fichier:Coat of arms hesperange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Hesper|Hesper]] || {{Buergermeeschter Hesper}} |- | {{0}}38 || [[Fichier:Coat of arms boevange attert luxbrg.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms tuntange luxbrg.png|25px]]|| {{SortKey|Beiwen-Atert|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]}} || {{Buergermeeschter Helperknapp}} |- |{{0}}39 || [[Fichier:Coat of arms heffingen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]] || {{Buergermeeschter Hiefenech}} |- |{{0}}40 || [[Fichier:Coat of arms echternach luxbrg.svg|25px]] || [[Iechternach]] || {{Buergermeeschter Iechternach}} |- |{{0}}41 || [[Fichier:Coat of arms erpeldange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng]] || {{Buergermeeschter Ierpeldeng}} |- |{{0}}42 || [[Fichier:Coat of arms junglinster luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]] || {{Buergermeeschter Jonglënster}} |- |{{0}}43 || [[Fichier:Coat of arms koerich luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Kaerch|[[Gemeng Käerch|Käerch]]}} || {{Buergermeeschter Käerch}} |- |{{0}}44 || [[Fichier:Blason ville lux Bascharage.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms clemency luxbrg.png|25px]]|| {{SortKey|Kaerjeng|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]}} || {{Buergermeeschter Käerjeng}} |- |{{0}}45 || [[Fichier:Coat of arms kayl luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Keel|Keel]] || {{Buergermeeschter Keel}} |- |{{0}}46 || [[Fichier:Coat of arms kehlen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || {{Buergermeeschter Kielen}} |- |{{0}}47 || [[Fichier:Coat wilwerwiltz.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms kautenbach luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]] || {{Buergermeeschter Kiischpelt}} |- |{{0}}48 || [[Fichier:Coat of arms clervaux luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Blason ville lux Munshausen.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms heinerscheid luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Klierf|Klierf]] || {{Buergermeeschter Klierf}} |- |{{0}}49 || [[Fichier:Coat of arms consdorf luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Konsdref|Konsdref]] || {{Buergermeeschter Konsdref}} |- |{{0}}50 || [[Fichier:Blason ville lu Kopstal (Luxembourg).svg|25px]]|| [[Gemeng Koplescht|Koplescht]] || {{Buergermeeschter Koplescht}} |- |{{0}}51 || [[Fichier:Coat of arms leudelange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Leideleng|Leideleng]] || {{Buergermeeschter Leideleng}} |- |{{0}}52 || [[Fichier:Coat of arms lenningen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Lenneng|Lenneng]] || {{Buergermeeschter Lenneng}} |- |{{0}}53 || [[Fichier:Coat of arms lintgen luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Lentgen|[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]}} || {{Buergermeeschter Lëntgen}} |- |{{0}}54 || [[Fichier:Blason ville lu Luxembourg-ville.svg|25px]] || {{SortKey|Letzebuerg|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]}} || {{Buergermeeschter Lëtzebuerg}} |- |{{0}}55 || [[Fichier:Coat of arms lorentzweiler luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]] || {{Buergermeeschter Luerenzweiler}} |- |{{0}}56 || [[Fichier:Coat of arms mertert luxbrg.png|25px]]|| {{SortKey|Maertert|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]}} || {{Buergermeeschter Mäertert}} |- |{{0}}57 || [[Fichier:Coat of arms mertzig luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Maerzeg|[[Gemeng Mäerzeg|Mäerzeg]]}} || {{Buergermeeschter Mäerzeg}} |- |{{0}}58 || [[Fichier:Coat of arms mamer luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Mamer|Mamer]] || {{Buergermeeschter Mamer}} |- |{{0}}59 || [[Fichier:Coat of arms manternach luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Manternach|Manternach]] || {{Buergermeeschter Manternach}} |- |{{0}}60 || [[Fichier:Coat of arms mersch luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Miersch|Miersch]] || {{Buergermeeschter Miersch}} |- |{{0}}61 || [[Fichier:Coat of arms mondercange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Monnerech|Monnerech]] || {{Buergermeeschter Monnerech}} |- |{{0}}62 || [[Fichier:Coat of arms mondorf les bains luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Munneref|Munneref]] || {{Buergermeeschter Munneref}} |- |{{0}}63 || [[Fichier:Coat of arms niederanven luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]] || {{Buergermeeschter Nidderaanwen}} |- |{{0}}64 || [[Fichier:Coat of arms nommern luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Noumer|Noumer]] || {{Buergermeeschter Noumer}} |- |{{0}}65 || [[Fichier:Coat of arms hosingen luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms consthum luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms hoscheid luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]] || {{Buergermeeschter Parc Housen}} |- |{{0}}66 || [[Fichier:Coat of arms petange luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Peiteng|[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]}} || {{Buergermeeschter Péiteng}} |- |{{0}}67 || [[Fichier:Coat of arms putscheid luxbrg.png|25px]]|| {{SortKey|Petscht|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]}} || {{Buergermeeschter Pëtschent}} |- |{{0}}68 || [[Fichier:Coat of arms préizerdaul luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]] ||{{Buergermeeschter Préizerdaul}} |- |{{0}}69 || [[Fichier:Coat of arms rambrouch luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Rammerech|Rammerech]] || {{Buergermeeschter Rammerech}} |- |{{0}}70 || [[Fichier:Coat of arms reckange sur mess luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]] || {{Buergermeeschter Reckeng op der Mess}} |- |{{0}}71 || [[Fichier:Blason Redange-Sur-Attert.svg|25px]] || {{SortKey|Reiden|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]}} || {{Buergermeeschter Réiden op der Atert}} |- |{{0}}72 || [[Fichier:Coat of arms remich luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Reimech|[[Gemeng Réimech|Réimech]]}} || {{Buergermeeschter Réimech}} |- |{{0}}73 || [[Fichier:Coat of arms reisdorf luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]] || {{Buergermeeschter Reisduerf}} |- |{{0}}74 || [[Fichier:Coat of arms roeser luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Reiser|[[Gemeng Réiser|Réiser]]}} || {{Buergermeeschter Réiser}} |- |{{0}}75 || [[Fichier:Coat of arms Rumelange Luxembourg.svg|25px]] || {{SortKey|Remeleng|[[Gemeng Rëmeleng|Rëmeleng]]}} ||{{Buergermeeschter Rëmeleng}} |- |{{0}}76 || [[Fichier:Coat of arms rosport luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]] || {{Buergermeeschter Rouspert-Mompech}} |- |{{0}}77 || [[Fichier:Coat of arms sandweiler luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]] || {{Buergermeeschter Sandweiler}} |- |{{0}}78 || [[Fichier:Coat of arms schifflange luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Scheffleng|[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]}} || {{Buergermeeschter Schëffleng}} |- |{{0}}79 || [[Fichier:Schengen Coat of Arms.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms wellenstein luxbrg.png|25px]][[Fichier:Coat of arms burmerange luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Schengen|Schengen]] || {{Buergermeeschter Schengen}} |- |{{0}}80 || [[Fichier:Coat of arms schuttrange luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Schetter|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]}} || {{Buergermeeschter Schëtter}} |- |{{0}}81 || [[Fichier:Coat of arms schieren luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Schieren|Schieren]] || {{Buergermeeschter Schieren}} |- |{{0}}82 || [[Fichier:Coat of arms saeul luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Sell|[[Gemeng Sëll|Sëll]]}} || {{Buergermeeschter Sëll}} |- |{{0}}83 || [[Fichier:Coat of arms stadtbredimus luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]] || {{Buergermeeschter Stadbriedemes}} |- |{{0}}84 || [[Fichier:Blason ville lux Lac-de-la-Haute-Sûre.svg|25px]] || [[Stauséigemeng]] || {{Buergermeeschter Stauséigemeng}} |- |{{0}}85 || [[Fichier:Coat of arms steinsel luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Steesel|Steesel]] || {{Buergermeeschter Steesel}} |- |{{0}}86 || [[Fichier:Coat of arms steinfort luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Stengefort|Stengefort]] || {{Buergermeeschter Stengefort}} |- |{{0}}87 || [[Fichier:Coat of arms strassen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Stroossen|Stroossen]] || {{Buergermeeschter Stroossen}} |- |{{0}}88 || [[Fichier:Coat of arms sanem luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Suessem|Suessem]] || {{Buergermeeschter Suessem}} |- |{{0}}89 || [[Fichier:Coat of arms tandel luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Tandel|Tandel]] || {{Buergermeeschter Tandel}} |- |{{0}}90 || [[Fichier:Coat of arms useldange luxbrg.png|25px]]|| [[Gemeng Useldeng|Useldeng]] || {{Buergermeeschter Useldeng}} |- |{{0}}91 || [[Fichier:Blason de Vianden.svg|25px]] || [[Gemeng Veianen|Veianen]] || {{Buergermeeschter Veianen}} |- |{{0}}92 || [[Fichier:Blason ville lux Vichten.svg|25px]] || [[Gemeng Viichten|Viichten]] || {{Buergermeeschter Viichten}} |- |{{0}}93 || [[Fichier:Coat of arms weiswampach luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Waisswampech|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]}} || {{Buergermeeschter Wäiswampech}} |- |{{0}}94 || [[Fichier:Coat of arms waldbillig luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]] || {{Buergermeeschter Waldbëlleg}} |- |{{0}}95 || [[Fichier:Coat of arms walferdange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Walfer|Walfer]] || {{Buergermeeschter Walfer}} |- |{{0}}96 || [[Fichier:Coat of arms winseler luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Wanseler|Wanseler]] || {{Buergermeeschter Wanseler}} |- |{{0}}97|| [[Fichier:Coat of arms weiler la tour luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]] || {{Buergermeeschter Weiler-la-Tour}} |- |{{0}}98 || [[Fichier:Coat of arms wincrange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Wëntger|Wëntger]] || {{Buergermeeschter Wëntger}} |- |{{0}}99 || [[Fichier:Coat of arms wiltz luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Wolz|Wolz]] || {{Buergermeeschter Wolz}} |- |100 || [[Fichier:Coat of arms wormeldange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Wuermer|Wuermer]] || {{Buergermeeschter Wuermer}} |} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren| Lëscht Amt]] [[Kategorie:Lëschte Politik Lëtzebuerg]] 0dtg6bnkjapxllaxbl1f1gsobdtgxfi 2681687 2681681 2026-06-14T16:38:25Z GilPeBot 65660 png → svg (via JWB) 2681687 wikitext text/x-wiki Dës ass eng '''Lëscht vun den {{Gemengenzuel}} aktuelle lëtzebuergesche Buergermeeschteren.''' {| class="wikitable sortable" BORDER="1" CELLSPACING="0" |- ! N° ! &nbsp; ! Gemeng ! Buergermeeschter |- | {{0}}{{0}}1 || [[Fichier:Coat of arms medernach luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms ermsdorf luxbrg.svg|25px]] || {{SortKey|Aerenzdall|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]}} || {{Buergermeeschter Ärenzdall}} |- | {{0}}{{0}}2 || [[Fichier:Coat of arms berdorf luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Baerdref|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]}} || {{Buergermeeschter Bäerdref}} |- | {{0}}{{0}}3 || [[Fichier:Coat of arms bertrange luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Bartreng|Bartreng]] || {{Buergermeeschter Bartreng}} |- | {{0}}{{0}}4 || [[Fichier:Coat of arms boulaide luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]] || {{Buergermeeschter Bauschelt}} |- | {{0}}{{0}}5 || [[Fichier:Coat of arms bech luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Bech|Bech]] || {{Buergermeeschter Bech}} |- | {{0}}{{0}}6 || [[Fichier:Blason Beaufort (Luxembourg).svg|25px]] || [[Gemeng Beefort|Beefort]] || {{Buergermeeschter Beefort}} |- | {{0}}{{0}}7 || [[Fichier:Coat of arms bettembourg luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]] || {{Buergermeeschter Beetebuerg}} |- | {{0}}{{0}}8 || [[Fichier:Coat of arms bettendorf luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]] || {{Buergermeeschter Bettenduerf}} |- | {{0}}{{0}}9 || [[Fichier:Coat of arms betzdorf luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Betzder|Betzder]] || {{Buergermeeschter Betzder}} |- | {{0}}10 || [[Fichier:Coat of arms beckerich luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Biekerech|Biekerech]] || {{Buergermeeschter Biekerech}} |- | {{0}}11 || [[Fichier:Coat of arms bissen luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Biissen|Biissen]] || {{Buergermeeschter Biissen}} |- | {{0}}12 || [[Fichier:Coat of arms biwer luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Biwer|Biwer]] || {{Buergermeeschter Biwer}} |- |{{0}}13 || [[Fichier:Coat of arms bous luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms waldbredimus luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]] || {{Buergermeeschter Bous-Waldbriedemes}} |- | {{0}}14 || [[Fichier:Coat of arms bourscheid luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Buerschent|Buerschent]] || {{Buergermeeschter Buerschent}} |- |{{0}}15 || [[Fichier:Coat of arms colmar-berg luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]] || {{Buergermeeschter Colmer-Bierg}} |- |{{0}}16 || [[Fichier:Coat of arms contern luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Conter|Conter]] || {{Buergermeeschter Conter}} |- |{{0}}17 || [[Fichier:Blason ville lu Differdange (EschAlzette).svg|25px]] || {{SortKey|Deifferdeng|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]}}|| {{Buergermeeschter Déifferdeng}} |- |{{0}}18 || [[Fichier:LUX Dudelange COA.svg|25px]] || [[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]] || {{Buergermeeschter Diddeleng}} |- |{{0}}19 || [[Fichier:Blason Diekirch.svg|25px]] || [[Gemeng Dikrech|Dikrech]] || {{Buergermeeschter Dikrech}} |- |{{0}}20 || [[Fichier:Coat of arms dippach luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Dippech|Dippech]] || {{Buergermeeschter Dippech}} |- |{{0}}21 || [[Fichier:Coat of arms dalheim luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Duelem|Duelem]] || {{Buergermeeschter Duelem}} |- |{{0}}22 || [[Fichier:Coat of arms ell luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Ell|Ell]] || {{Buergermeeschter Ell}} |- |{{0}}23 || [[Fichier:Coat of arms troisvierges luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Elwen|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]}} || {{Buergermeeschter Ëlwen}} |- |{{0}}24 || [[Fichier:Coat of arms esch sauer luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms heiderscheid luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms neunhausen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]] || {{Buergermeeschter Esch-Sauer}} |- |{{0}}25 || [[Fichier:Coat of arms esch alzette luxbrg.png|25px]] || [[Esch-Uelzecht]] || {{Buergermeeschter Esch-Uelzecht}} |- |{{0}}26 || [[Fichier:Coat of arms ettelbruck luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]] || {{Buergermeeschter Ettelbréck}} |- |{{0}}27 || [[Fichier:Coat of arms feulen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Feelen|Feelen]] || {{Buergermeeschter Feelen}} |- |{{0}}28 || [[Fichier:Coat of arms fischbach luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Feschbech|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]}} || {{Buergermeeschter Fëschbech}} |- |{{0}}29 || [[Fichier:Coat of arms larochette luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Fiels|Fiels]] || {{Buergermeeschter Fiels}} |- |{{0}}30 || [[Fichier:Coat of arms flaxweiler luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]] || {{Buergermeeschter Fluessweiler}} |- |{{0}}31 || [[Fichier:Coat of arms frisange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]] || {{Buergermeeschter Fréiseng}} |- |{{0}}32 || [[Fichier:Coat of arms garnich luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Garnech|Garnech]] || {{Buergermeeschter Garnech}} |- |{{0}}33 || [[Fichier:Coat of arms goesdorf luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Geisdref|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]}} || {{Buergermeeschter Géisdref}} |- |{{0}}34 || [[Fichier:Coat of arms grevenmacher luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Greiwenmaacher|[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]}} || {{Buergermeeschter Gréiwemaacher}} |- |{{0}}35 || [[Fichier:Coat of arms grosbous luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms wahl luxbrg.png|25px]]|| [[Gemeng Groussbus-Wal|Groussbus-Wal]] || {{Buergermeeschter Groussbus-Wal}} |- |{{0}}36 || [[Fichier:Coat of arms hobscheid luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms septfontaines luxbrg.png|25px]]|| [[Gemeng Habscht|Habscht]] || {{Buergermeeschter Habscht}} |- |{{0}}37 || [[Fichier:Coat of arms hesperange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Hesper|Hesper]] || {{Buergermeeschter Hesper}} |- | {{0}}38 || [[Fichier:Coat of arms boevange attert luxbrg.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms tuntange luxbrg.png|25px]]|| {{SortKey|Beiwen-Atert|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]}} || {{Buergermeeschter Helperknapp}} |- |{{0}}39 || [[Fichier:Coat of arms heffingen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]] || {{Buergermeeschter Hiefenech}} |- |{{0}}40 || [[Fichier:Coat of arms echternach luxbrg.svg|25px]] || [[Iechternach]] || {{Buergermeeschter Iechternach}} |- |{{0}}41 || [[Fichier:Coat of arms erpeldange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng]] || {{Buergermeeschter Ierpeldeng}} |- |{{0}}42 || [[Fichier:Coat of arms junglinster luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]] || {{Buergermeeschter Jonglënster}} |- |{{0}}43 || [[Fichier:Coat of arms koerich luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Kaerch|[[Gemeng Käerch|Käerch]]}} || {{Buergermeeschter Käerch}} |- |{{0}}44 || [[Fichier:Blason ville lux Bascharage.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms clemency luxbrg.png|25px]]|| {{SortKey|Kaerjeng|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]}} || {{Buergermeeschter Käerjeng}} |- |{{0}}45 || [[Fichier:Coat of arms kayl luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Keel|Keel]] || {{Buergermeeschter Keel}} |- |{{0}}46 || [[Fichier:Coat of arms kehlen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || {{Buergermeeschter Kielen}} |- |{{0}}47 || [[Fichier:Coat wilwerwiltz.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms kautenbach luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]] || {{Buergermeeschter Kiischpelt}} |- |{{0}}48 || [[Fichier:Coat of arms clervaux luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Blason ville lux Munshausen.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms heinerscheid luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Klierf|Klierf]] || {{Buergermeeschter Klierf}} |- |{{0}}49 || [[Fichier:Coat of arms consdorf luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Konsdref|Konsdref]] || {{Buergermeeschter Konsdref}} |- |{{0}}50 || [[Fichier:Blason ville lu Kopstal (Luxembourg).svg|25px]]|| [[Gemeng Koplescht|Koplescht]] || {{Buergermeeschter Koplescht}} |- |{{0}}51 || [[Fichier:Coat of arms leudelange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Leideleng|Leideleng]] || {{Buergermeeschter Leideleng}} |- |{{0}}52 || [[Fichier:Coat of arms lenningen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Lenneng|Lenneng]] || {{Buergermeeschter Lenneng}} |- |{{0}}53 || [[Fichier:Coat of arms lintgen luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Lentgen|[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]}} || {{Buergermeeschter Lëntgen}} |- |{{0}}54 || [[Fichier:Blason ville lu Luxembourg-ville.svg|25px]] || {{SortKey|Letzebuerg|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]}} || {{Buergermeeschter Lëtzebuerg}} |- |{{0}}55 || [[Fichier:Coat of arms lorentzweiler luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]] || {{Buergermeeschter Luerenzweiler}} |- |{{0}}56 || [[Fichier:Coat of arms mertert luxbrg.png|25px]]|| {{SortKey|Maertert|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]}} || {{Buergermeeschter Mäertert}} |- |{{0}}57 || [[Fichier:Coat of arms mertzig luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Maerzeg|[[Gemeng Mäerzeg|Mäerzeg]]}} || {{Buergermeeschter Mäerzeg}} |- |{{0}}58 || [[Fichier:Coat of arms mamer luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Mamer|Mamer]] || {{Buergermeeschter Mamer}} |- |{{0}}59 || [[Fichier:Coat of arms manternach luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Manternach|Manternach]] || {{Buergermeeschter Manternach}} |- |{{0}}60 || [[Fichier:Coat of arms mersch luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Miersch|Miersch]] || {{Buergermeeschter Miersch}} |- |{{0}}61 || [[Fichier:Coat of arms mondercange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Monnerech|Monnerech]] || {{Buergermeeschter Monnerech}} |- |{{0}}62 || [[Fichier:Coat of arms mondorf les bains luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Munneref|Munneref]] || {{Buergermeeschter Munneref}} |- |{{0}}63 || [[Fichier:Coat of arms niederanven luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]] || {{Buergermeeschter Nidderaanwen}} |- |{{0}}64 || [[Fichier:Coat of arms nommern luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Noumer|Noumer]] || {{Buergermeeschter Noumer}} |- |{{0}}65 || [[Fichier:Coat of arms hosingen luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms consthum luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms hoscheid luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]] || {{Buergermeeschter Parc Housen}} |- |{{0}}66 || [[Fichier:Coat of arms petange luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Peiteng|[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]}} || {{Buergermeeschter Péiteng}} |- |{{0}}67 || [[Fichier:Coat of arms putscheid luxbrg.png|25px]]|| {{SortKey|Petscht|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]}} || {{Buergermeeschter Pëtschent}} |- |{{0}}68 || [[Fichier:Coat of arms préizerdaul luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]] ||{{Buergermeeschter Préizerdaul}} |- |{{0}}69 || [[Fichier:Coat of arms rambrouch luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Rammerech|Rammerech]] || {{Buergermeeschter Rammerech}} |- |{{0}}70 || [[Fichier:Coat of arms reckange sur mess luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]] || {{Buergermeeschter Reckeng op der Mess}} |- |{{0}}71 || [[Fichier:Blason Redange-Sur-Attert.svg|25px]] || {{SortKey|Reiden|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]}} || {{Buergermeeschter Réiden op der Atert}} |- |{{0}}72 || [[Fichier:Coat of arms remich luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Reimech|[[Gemeng Réimech|Réimech]]}} || {{Buergermeeschter Réimech}} |- |{{0}}73 || [[Fichier:Coat of arms reisdorf luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]] || {{Buergermeeschter Reisduerf}} |- |{{0}}74 || [[Fichier:Coat of arms roeser luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Reiser|[[Gemeng Réiser|Réiser]]}} || {{Buergermeeschter Réiser}} |- |{{0}}75 || [[Fichier:Coat of arms Rumelange Luxembourg.svg|25px]] || {{SortKey|Remeleng|[[Gemeng Rëmeleng|Rëmeleng]]}} ||{{Buergermeeschter Rëmeleng}} |- |{{0}}76 || [[Fichier:Coat of arms rosport luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]] || {{Buergermeeschter Rouspert-Mompech}} |- |{{0}}77 || [[Fichier:Coat of arms sandweiler luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]] || {{Buergermeeschter Sandweiler}} |- |{{0}}78 || [[Fichier:Coat of arms schifflange luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Scheffleng|[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]}} || {{Buergermeeschter Schëffleng}} |- |{{0}}79 || [[Fichier:Schengen Coat of Arms.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms wellenstein luxbrg.png|25px]][[Fichier:Coat of arms burmerange luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Schengen|Schengen]] || {{Buergermeeschter Schengen}} |- |{{0}}80 || [[Fichier:Coat of arms schuttrange luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Schetter|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]}} || {{Buergermeeschter Schëtter}} |- |{{0}}81 || [[Fichier:Coat of arms schieren luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Schieren|Schieren]] || {{Buergermeeschter Schieren}} |- |{{0}}82 || [[Fichier:Coat of arms saeul luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Sell|[[Gemeng Sëll|Sëll]]}} || {{Buergermeeschter Sëll}} |- |{{0}}83 || [[Fichier:Coat of arms stadtbredimus luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]] || {{Buergermeeschter Stadbriedemes}} |- |{{0}}84 || [[Fichier:Blason ville lux Lac-de-la-Haute-Sûre.svg|25px]] || [[Stauséigemeng]] || {{Buergermeeschter Stauséigemeng}} |- |{{0}}85 || [[Fichier:Coat of arms steinsel luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Steesel|Steesel]] || {{Buergermeeschter Steesel}} |- |{{0}}86 || [[Fichier:Coat of arms steinfort luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Stengefort|Stengefort]] || {{Buergermeeschter Stengefort}} |- |{{0}}87 || [[Fichier:Coat of arms strassen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Stroossen|Stroossen]] || {{Buergermeeschter Stroossen}} |- |{{0}}88 || [[Fichier:Coat of arms sanem luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Suessem|Suessem]] || {{Buergermeeschter Suessem}} |- |{{0}}89 || [[Fichier:Coat of arms tandel luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Tandel|Tandel]] || {{Buergermeeschter Tandel}} |- |{{0}}90 || [[Fichier:Coat of arms useldange luxbrg.png|25px]]|| [[Gemeng Useldeng|Useldeng]] || {{Buergermeeschter Useldeng}} |- |{{0}}91 || [[Fichier:Blason de Vianden.svg|25px]] || [[Gemeng Veianen|Veianen]] || {{Buergermeeschter Veianen}} |- |{{0}}92 || [[Fichier:Blason ville lux Vichten.svg|25px]] || [[Gemeng Viichten|Viichten]] || {{Buergermeeschter Viichten}} |- |{{0}}93 || [[Fichier:Coat of arms weiswampach luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Waisswampech|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]}} || {{Buergermeeschter Wäiswampech}} |- |{{0}}94 || [[Fichier:Coat of arms waldbillig luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]] || {{Buergermeeschter Waldbëlleg}} |- |{{0}}95 || [[Fichier:Coat of arms walferdange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Walfer|Walfer]] || {{Buergermeeschter Walfer}} |- |{{0}}96 || [[Fichier:Coat of arms winseler luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Wanseler|Wanseler]] || {{Buergermeeschter Wanseler}} |- |{{0}}97|| [[Fichier:Coat of arms weiler la tour luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]] || {{Buergermeeschter Weiler-la-Tour}} |- |{{0}}98 || [[Fichier:Coat of arms wincrange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Wëntger|Wëntger]] || {{Buergermeeschter Wëntger}} |- |{{0}}99 || [[Fichier:Coat of arms wiltz luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Wolz|Wolz]] || {{Buergermeeschter Wolz}} |- |100 || [[Fichier:Coat of arms wormeldange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Wuermer|Wuermer]] || {{Buergermeeschter Wuermer}} |} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren| Lëscht Amt]] [[Kategorie:Lëschte Politik Lëtzebuerg]] ek5i103vl2h9ie2urmor8ap33qdy07w 0 89832 2681674 2532151 2026-06-14T15:21:33Z Histami 41658 Stierwdatum ergänzt. 2681674 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} Den '''Arthur Ginter''', gebuer den [[20. Mee]] [[1898]], a gestuerwen den 15. September 1961, war e fréiere lëtzebuergesche [[Foussball]]spiller.<ref>[http://www.weltfussball.de/spieler_profil/arthur-ginter/ Den Arthur Ginter op der Websäit Weltfussball.de]</ref> Tëscht dem 13. Januar am 11. Mee 1924 huet den Arthur Ginter dräimol fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gespillt.<ref>[http://www.eu-football.info/_player.php?id=24010 D'Lëscht vun de Lännermatcher vum Arthur Ginter op der Websäit vun European Football]</ref> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Ginter Arthur}} [[Kategorie:Gebuer 1898]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Gestuerwen (20. Joerhonnert)]] prpawmee4pmri0c1baihkd3mmbpjppx 2681691 2681674 2026-06-14T16:41:12Z Zinneke 34 Quell? 2681691 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} Den '''Arthur Ginter''', gebuer den [[20. Mee]] [[1898]], a gestuerwen den 15. September 1961{{quell?}}, war e fréiere lëtzebuergesche [[Foussball]]spiller.<ref>[http://www.weltfussball.de/spieler_profil/arthur-ginter/ Den Arthur Ginter op der Websäit Weltfussball.de]</ref> Tëscht dem 13. Januar am 11. Mee 1924 huet den Arthur Ginter dräimol fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gespillt.<ref>[http://www.eu-football.info/_player.php?id=24010 D'Lëscht vun de Lännermatcher vum Arthur Ginter op der Websäit vun European Football]</ref> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Ginter Arthur}} [[Kategorie:Gebuer 1898]] [[Kategorie:Gestuerwen 1961]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Gestuerwen (20. Joerhonnert)]] sxi67iaydexjtip2e3x6d8lmrzwnht9 2681694 2681691 2026-06-14T16:57:24Z Puscas 735 ..... 2681694 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} Den '''Arthur Ginter''', gebuer den [[20. Mee]] [[1898]], a gestuerwen de 15. September 1961{{quell?}}, war e lëtzebuergesche [[Foussball]]spiller.<ref>[http://www.weltfussball.de/spieler_profil/arthur-ginter/ Den Arthur Ginter op der Websäit Weltfussball.de]</ref> Tëscht dem 13. Januar am 11. Mee 1924 huet den Arthur Ginter dräimol fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gespillt.<ref>[http://www.eu-football.info/_player.php?id=24010 D'Lëscht vun de Lännermatcher vum Arthur Ginter op der Websäit vun European Football]</ref> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Ginter Arthur}} [[Kategorie:Gebuer 1898]] [[Kategorie:Gestuerwen 1961]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Gestuerwen (20. Joerhonnert)]] 3b49rnf2vlvgl3zw4ohdxqdnogma2o7 2681695 2681694 2026-06-14T17:01:52Z Puscas 735 .... 2681695 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} Den '''Arthur Ginter''', gebuer den [[20. Mee]] [[1898]], a gestuerwen de 15. September 1961<ref>[https://www.transfermarkt.co.uk/arthur-ginter/profil/spieler/1030189 Den Arthur Ginter op tranfermarkt.co]</ref>, war e lëtzebuergesche [[Foussball]]spiller<ref>[http://www.weltfussball.de/spieler_profil/arthur-ginter/ Den Arthur Ginter op der Websäit Weltfussball.de]</ref>. Tëscht dem 13. Januar am 11. Mee 1924 huet den Arthur Ginter dräimol fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gespillt.<ref>[http://www.eu-football.info/_player.php?id=24010 D'Lëscht vun de Lännermatcher vum Arthur Ginter op der Websäit vun European Football]</ref> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Ginter Arthur}} [[Kategorie:Gebuer 1898]] [[Kategorie:Gestuerwen 1961]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Gestuerwen (20. Joerhonnert)]] mbp2m7j8e3lhoo613ftagtph7x079d3 2681702 2681695 2026-06-14T17:25:40Z Puscas 735 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Lëtzebuergesch Olympionicken]] derbäigesat 2681702 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} Den '''Arthur Ginter''', gebuer den [[20. Mee]] [[1898]], a gestuerwen de 15. September 1961<ref>[https://www.transfermarkt.co.uk/arthur-ginter/profil/spieler/1030189 Den Arthur Ginter op tranfermarkt.co]</ref>, war e lëtzebuergesche [[Foussball]]spiller<ref>[http://www.weltfussball.de/spieler_profil/arthur-ginter/ Den Arthur Ginter op der Websäit Weltfussball.de]</ref>. Tëscht dem 13. Januar am 11. Mee 1924 huet den Arthur Ginter dräimol fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gespillt.<ref>[http://www.eu-football.info/_player.php?id=24010 D'Lëscht vun de Lännermatcher vum Arthur Ginter op der Websäit vun European Football]</ref> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Ginter Arthur}} [[Kategorie:Gebuer 1898]] [[Kategorie:Gestuerwen 1961]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Gestuerwen (20. Joerhonnert)]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Olympionicken]] iu0g5tqo8zlla890mpsxinpsp5rq5we 2681705 2681702 2026-06-14T18:21:23Z Histami 41658 Quell vum Stierfdatum, mat Nekrolog. 2681705 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} Den '''Arthur Ginter''', gebuer den [[20. Mee]] [[1898]], a gestuerwen de 15. September 1961<ref>[https://www.transfermarkt.co.uk/arthur-ginter/profil/spieler/1030189 Den Arthur Ginter op tranfermarkt.co], Tageblatt 18.9.1961.</ref>, war e lëtzebuergesche [[Foussball]]spiller<ref>[http://www.weltfussball.de/spieler_profil/arthur-ginter/ Den Arthur Ginter op der Websäit Weltfussball.de]</ref>. Tëscht dem 13. Januar am 11. Mee 1924 huet den Arthur Ginter dräimol fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gespillt.<ref>[http://www.eu-football.info/_player.php?id=24010 D'Lëscht vun de Lännermatcher vum Arthur Ginter op der Websäit vun European Football]</ref> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Ginter Arthur}} [[Kategorie:Gebuer 1898]] [[Kategorie:Gestuerwen 1961]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Gestuerwen (20. Joerhonnert)]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Olympionicken]] ldkbgoc36cuj76gxkamhxb37ikn4w0l 2681706 2681705 2026-06-14T18:38:24Z Puscas 735 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Lëtzebuergesch Offizéier]] derbäigesat 2681706 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} Den '''Arthur Ginter''', gebuer den [[20. Mee]] [[1898]], a gestuerwen de 15. September 1961<ref>[https://www.transfermarkt.co.uk/arthur-ginter/profil/spieler/1030189 Den Arthur Ginter op tranfermarkt.co], Tageblatt 18.9.1961.</ref>, war e lëtzebuergesche [[Foussball]]spiller<ref>[http://www.weltfussball.de/spieler_profil/arthur-ginter/ Den Arthur Ginter op der Websäit Weltfussball.de]</ref>. Tëscht dem 13. Januar am 11. Mee 1924 huet den Arthur Ginter dräimol fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gespillt.<ref>[http://www.eu-football.info/_player.php?id=24010 D'Lëscht vun de Lännermatcher vum Arthur Ginter op der Websäit vun European Football]</ref> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Ginter Arthur}} [[Kategorie:Gebuer 1898]] [[Kategorie:Gestuerwen 1961]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Gestuerwen (20. Joerhonnert)]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Olympionicken]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Offizéier]] dy4p292k4pz4bvznhhrzuwz1ah4n910 2681707 2681706 2026-06-14T18:38:45Z Puscas 735 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Gendaarmen]] derbäigesat 2681707 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} Den '''Arthur Ginter''', gebuer den [[20. Mee]] [[1898]], a gestuerwen de 15. September 1961<ref>[https://www.transfermarkt.co.uk/arthur-ginter/profil/spieler/1030189 Den Arthur Ginter op tranfermarkt.co], Tageblatt 18.9.1961.</ref>, war e lëtzebuergesche [[Foussball]]spiller<ref>[http://www.weltfussball.de/spieler_profil/arthur-ginter/ Den Arthur Ginter op der Websäit Weltfussball.de]</ref>. Tëscht dem 13. Januar am 11. Mee 1924 huet den Arthur Ginter dräimol fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gespillt.<ref>[http://www.eu-football.info/_player.php?id=24010 D'Lëscht vun de Lännermatcher vum Arthur Ginter op der Websäit vun European Football]</ref> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Ginter Arthur}} [[Kategorie:Gebuer 1898]] [[Kategorie:Gestuerwen 1961]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Gestuerwen (20. Joerhonnert)]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Olympionicken]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Offizéier]] [[Kategorie:Gendaarmen]] 6s97v3pam5u5kslkwbpiyeoohocg9yo 2681708 2681707 2026-06-14T18:39:05Z Puscas 735 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Lëtzebuergesch Resistenzler]] derbäigesat 2681708 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} Den '''Arthur Ginter''', gebuer den [[20. Mee]] [[1898]], a gestuerwen de 15. September 1961<ref>[https://www.transfermarkt.co.uk/arthur-ginter/profil/spieler/1030189 Den Arthur Ginter op tranfermarkt.co], Tageblatt 18.9.1961.</ref>, war e lëtzebuergesche [[Foussball]]spiller<ref>[http://www.weltfussball.de/spieler_profil/arthur-ginter/ Den Arthur Ginter op der Websäit Weltfussball.de]</ref>. Tëscht dem 13. Januar am 11. Mee 1924 huet den Arthur Ginter dräimol fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gespillt.<ref>[http://www.eu-football.info/_player.php?id=24010 D'Lëscht vun de Lännermatcher vum Arthur Ginter op der Websäit vun European Football]</ref> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Ginter Arthur}} [[Kategorie:Gebuer 1898]] [[Kategorie:Gestuerwen 1961]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Gestuerwen (20. Joerhonnert)]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Olympionicken]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Offizéier]] [[Kategorie:Gendaarmen]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Resistenzler]] 42impyyl7tsc5apydfev8o6ajlq8jff 2681709 2681708 2026-06-14T18:39:21Z Puscas 735 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Nazi-Affer]] derbäigesat 2681709 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} Den '''Arthur Ginter''', gebuer den [[20. Mee]] [[1898]], a gestuerwen de 15. September 1961<ref>[https://www.transfermarkt.co.uk/arthur-ginter/profil/spieler/1030189 Den Arthur Ginter op tranfermarkt.co], Tageblatt 18.9.1961.</ref>, war e lëtzebuergesche [[Foussball]]spiller<ref>[http://www.weltfussball.de/spieler_profil/arthur-ginter/ Den Arthur Ginter op der Websäit Weltfussball.de]</ref>. Tëscht dem 13. Januar am 11. Mee 1924 huet den Arthur Ginter dräimol fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gespillt.<ref>[http://www.eu-football.info/_player.php?id=24010 D'Lëscht vun de Lännermatcher vum Arthur Ginter op der Websäit vun European Football]</ref> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Ginter Arthur}} [[Kategorie:Gebuer 1898]] [[Kategorie:Gestuerwen 1961]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Gestuerwen (20. Joerhonnert)]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Olympionicken]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Offizéier]] [[Kategorie:Gendaarmen]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Resistenzler]] [[Kategorie:Nazi-Affer]] f3ml2auj4k077kzlperuyj2l04smbnt 2681710 2681709 2026-06-14T18:54:46Z Puscas 735 .... 2681710 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} Den '''Arthur Ginter''', gebuer den [[20. Mee]] [[1898]], a gestuerwen de 15. September 1961<ref>[https://www.transfermarkt.co.uk/arthur-ginter/profil/spieler/1030189 Den Arthur Ginter op tranfermarkt.co], Tageblatt 18.9.1961.</ref>, war e lëtzebuergesche [[Foussball]]spiller<ref>[http://www.weltfussball.de/spieler_profil/arthur-ginter/ Den Arthur Ginter op der Websäit Weltfussball.de]</ref> an Offizéier. Tëscht dem 13. Januar am 11. Mee 1924 huet den Arthur Ginter dräimol fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gespillt.<ref>[http://www.eu-football.info/_player.php?id=24010 D'Lëscht vun de Lännermatcher vum Arthur Ginter op der Websäit vun European Football]</ref> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Ginter Arthur}} [[Kategorie:Gebuer 1898]] [[Kategorie:Gestuerwen 1961]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Gestuerwen (20. Joerhonnert)]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Olympionicken]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Offizéier]] [[Kategorie:Gendaarmen]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Resistenzler]] [[Kategorie:Nazi-Affer]] 7o6hqy6m58t02zgwnrwfxha8ree0l69 2681735 2681710 2026-06-15T06:41:37Z Puscas 735 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Colonellen]] derbäigesat 2681735 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} Den '''Arthur Ginter''', gebuer den [[20. Mee]] [[1898]], a gestuerwen de 15. September 1961<ref>[https://www.transfermarkt.co.uk/arthur-ginter/profil/spieler/1030189 Den Arthur Ginter op tranfermarkt.co], Tageblatt 18.9.1961.</ref>, war e lëtzebuergesche [[Foussball]]spiller<ref>[http://www.weltfussball.de/spieler_profil/arthur-ginter/ Den Arthur Ginter op der Websäit Weltfussball.de]</ref> an Offizéier. Tëscht dem 13. Januar am 11. Mee 1924 huet den Arthur Ginter dräimol fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gespillt.<ref>[http://www.eu-football.info/_player.php?id=24010 D'Lëscht vun de Lännermatcher vum Arthur Ginter op der Websäit vun European Football]</ref> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Ginter Arthur}} [[Kategorie:Gebuer 1898]] [[Kategorie:Gestuerwen 1961]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Gestuerwen (20. Joerhonnert)]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Olympionicken]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Offizéier]] [[Kategorie:Gendaarmen]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Resistenzler]] [[Kategorie:Nazi-Affer]] [[Kategorie:Colonellen]] 2fvs1jk2u5nksgm1kresspy2s9s1mbf 2681739 2681735 2026-06-15T07:38:03Z Puscas 735 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Officier de l'ordre de mérite civil et militaire d'Adolphe de Nassau]] derbäigesat 2681739 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} Den '''Arthur Ginter''', gebuer den [[20. Mee]] [[1898]], a gestuerwen de 15. September 1961<ref>[https://www.transfermarkt.co.uk/arthur-ginter/profil/spieler/1030189 Den Arthur Ginter op tranfermarkt.co], Tageblatt 18.9.1961.</ref>, war e lëtzebuergesche [[Foussball]]spiller<ref>[http://www.weltfussball.de/spieler_profil/arthur-ginter/ Den Arthur Ginter op der Websäit Weltfussball.de]</ref> an Offizéier. Tëscht dem 13. Januar am 11. Mee 1924 huet den Arthur Ginter dräimol fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gespillt.<ref>[http://www.eu-football.info/_player.php?id=24010 D'Lëscht vun de Lännermatcher vum Arthur Ginter op der Websäit vun European Football]</ref> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Ginter Arthur}} [[Kategorie:Gebuer 1898]] [[Kategorie:Gestuerwen 1961]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Gestuerwen (20. Joerhonnert)]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Olympionicken]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Offizéier]] [[Kategorie:Gendaarmen]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Resistenzler]] [[Kategorie:Nazi-Affer]] [[Kategorie:Colonellen]] [[Kategorie:Officier de l'ordre de mérite civil et militaire d'Adolphe de Nassau]] rzj2lusg8lkgxubif98fu4ffnwiuc9i 2681740 2681739 2026-06-15T07:40:30Z Puscas 735 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Croix de Guerre (Lëtzebuerg)]] derbäigesat 2681740 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} Den '''Arthur Ginter''', gebuer den [[20. Mee]] [[1898]], a gestuerwen de 15. September 1961<ref>[https://www.transfermarkt.co.uk/arthur-ginter/profil/spieler/1030189 Den Arthur Ginter op tranfermarkt.co], Tageblatt 18.9.1961.</ref>, war e lëtzebuergesche [[Foussball]]spiller<ref>[http://www.weltfussball.de/spieler_profil/arthur-ginter/ Den Arthur Ginter op der Websäit Weltfussball.de]</ref> an Offizéier. Tëscht dem 13. Januar am 11. Mee 1924 huet den Arthur Ginter dräimol fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gespillt.<ref>[http://www.eu-football.info/_player.php?id=24010 D'Lëscht vun de Lännermatcher vum Arthur Ginter op der Websäit vun European Football]</ref> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Ginter Arthur}} [[Kategorie:Gebuer 1898]] [[Kategorie:Gestuerwen 1961]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Gestuerwen (20. Joerhonnert)]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Olympionicken]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Offizéier]] [[Kategorie:Gendaarmen]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Resistenzler]] [[Kategorie:Nazi-Affer]] [[Kategorie:Colonellen]] [[Kategorie:Officier de l'ordre de mérite civil et militaire d'Adolphe de Nassau]] [[Kategorie:Croix de Guerre (Lëtzebuerg)]] ler55xqeafpx3v4hjomhtxgsvgtb7ue 2681741 2681740 2026-06-15T07:41:15Z Puscas 735 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Officier de l'ordre de la couronne de chêne]] derbäigesat 2681741 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} Den '''Arthur Ginter''', gebuer den [[20. Mee]] [[1898]], a gestuerwen de 15. September 1961<ref>[https://www.transfermarkt.co.uk/arthur-ginter/profil/spieler/1030189 Den Arthur Ginter op tranfermarkt.co], Tageblatt 18.9.1961.</ref>, war e lëtzebuergesche [[Foussball]]spiller<ref>[http://www.weltfussball.de/spieler_profil/arthur-ginter/ Den Arthur Ginter op der Websäit Weltfussball.de]</ref> an Offizéier. Tëscht dem 13. Januar am 11. Mee 1924 huet den Arthur Ginter dräimol fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gespillt.<ref>[http://www.eu-football.info/_player.php?id=24010 D'Lëscht vun de Lännermatcher vum Arthur Ginter op der Websäit vun European Football]</ref> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Ginter Arthur}} [[Kategorie:Gebuer 1898]] [[Kategorie:Gestuerwen 1961]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Gestuerwen (20. Joerhonnert)]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Olympionicken]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Offizéier]] [[Kategorie:Gendaarmen]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Resistenzler]] [[Kategorie:Nazi-Affer]] [[Kategorie:Colonellen]] [[Kategorie:Officier de l'ordre de mérite civil et militaire d'Adolphe de Nassau]] [[Kategorie:Croix de Guerre (Lëtzebuerg)]] [[Kategorie:Officier de l'ordre de la couronne de chêne]] jlp972uyz34iaeo8rs93f3nv7jiwoa8 2681742 2681741 2026-06-15T07:42:33Z Puscas 735 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Officier de la Légion d'honneur]] derbäigesat 2681742 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} Den '''Arthur Ginter''', gebuer den [[20. Mee]] [[1898]], a gestuerwen de 15. September 1961<ref>[https://www.transfermarkt.co.uk/arthur-ginter/profil/spieler/1030189 Den Arthur Ginter op tranfermarkt.co], Tageblatt 18.9.1961.</ref>, war e lëtzebuergesche [[Foussball]]spiller<ref>[http://www.weltfussball.de/spieler_profil/arthur-ginter/ Den Arthur Ginter op der Websäit Weltfussball.de]</ref> an Offizéier. Tëscht dem 13. Januar am 11. Mee 1924 huet den Arthur Ginter dräimol fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gespillt.<ref>[http://www.eu-football.info/_player.php?id=24010 D'Lëscht vun de Lännermatcher vum Arthur Ginter op der Websäit vun European Football]</ref> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Ginter Arthur}} [[Kategorie:Gebuer 1898]] [[Kategorie:Gestuerwen 1961]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Gestuerwen (20. Joerhonnert)]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Olympionicken]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Offizéier]] [[Kategorie:Gendaarmen]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Resistenzler]] [[Kategorie:Nazi-Affer]] [[Kategorie:Colonellen]] [[Kategorie:Officier de l'ordre de mérite civil et militaire d'Adolphe de Nassau]] [[Kategorie:Croix de Guerre (Lëtzebuerg)]] [[Kategorie:Officier de l'ordre de la couronne de chêne]] [[Kategorie:Officier de la Légion d'honneur]] tm6iymv183csysaqaqluntr6jxgb1np 2681743 2681742 2026-06-15T07:43:39Z Puscas 735 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Persounen, déi d'Croix de guerre 1939-1945 kruten]] derbäigesat 2681743 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} Den '''Arthur Ginter''', gebuer den [[20. Mee]] [[1898]], a gestuerwen de 15. September 1961<ref>[https://www.transfermarkt.co.uk/arthur-ginter/profil/spieler/1030189 Den Arthur Ginter op tranfermarkt.co], Tageblatt 18.9.1961.</ref>, war e lëtzebuergesche [[Foussball]]spiller<ref>[http://www.weltfussball.de/spieler_profil/arthur-ginter/ Den Arthur Ginter op der Websäit Weltfussball.de]</ref> an Offizéier. Tëscht dem 13. Januar am 11. Mee 1924 huet den Arthur Ginter dräimol fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gespillt.<ref>[http://www.eu-football.info/_player.php?id=24010 D'Lëscht vun de Lännermatcher vum Arthur Ginter op der Websäit vun European Football]</ref> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Ginter Arthur}} [[Kategorie:Gebuer 1898]] [[Kategorie:Gestuerwen 1961]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Gestuerwen (20. Joerhonnert)]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Olympionicken]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Offizéier]] [[Kategorie:Gendaarmen]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Resistenzler]] [[Kategorie:Nazi-Affer]] [[Kategorie:Colonellen]] [[Kategorie:Officier de l'ordre de mérite civil et militaire d'Adolphe de Nassau]] [[Kategorie:Croix de Guerre (Lëtzebuerg)]] [[Kategorie:Officier de l'ordre de la couronne de chêne]] [[Kategorie:Officier de la Légion d'honneur]] [[Kategorie:Persounen, déi d'Croix de guerre 1939-1945 kruten]] e8gfk5d4so6kvx3hbidizm87othzcxp 2681744 2681743 2026-06-15T07:45:27Z Puscas 735 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Ordre de la Couronne]] derbäigesat 2681744 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} Den '''Arthur Ginter''', gebuer den [[20. Mee]] [[1898]], a gestuerwen de 15. September 1961<ref>[https://www.transfermarkt.co.uk/arthur-ginter/profil/spieler/1030189 Den Arthur Ginter op tranfermarkt.co], Tageblatt 18.9.1961.</ref>, war e lëtzebuergesche [[Foussball]]spiller<ref>[http://www.weltfussball.de/spieler_profil/arthur-ginter/ Den Arthur Ginter op der Websäit Weltfussball.de]</ref> an Offizéier. Tëscht dem 13. Januar am 11. Mee 1924 huet den Arthur Ginter dräimol fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gespillt.<ref>[http://www.eu-football.info/_player.php?id=24010 D'Lëscht vun de Lännermatcher vum Arthur Ginter op der Websäit vun European Football]</ref> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Ginter Arthur}} [[Kategorie:Gebuer 1898]] [[Kategorie:Gestuerwen 1961]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Gestuerwen (20. Joerhonnert)]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Olympionicken]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Offizéier]] [[Kategorie:Gendaarmen]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Resistenzler]] [[Kategorie:Nazi-Affer]] [[Kategorie:Colonellen]] [[Kategorie:Officier de l'ordre de mérite civil et militaire d'Adolphe de Nassau]] [[Kategorie:Croix de Guerre (Lëtzebuerg)]] [[Kategorie:Officier de l'ordre de la couronne de chêne]] [[Kategorie:Officier de la Légion d'honneur]] [[Kategorie:Persounen, déi d'Croix de guerre 1939-1945 kruten]] [[Kategorie:Ordre de la Couronne]] 7d9zb4pg9taqckgndhc5emi8iefrr4m 2681745 2681744 2026-06-15T07:46:03Z Puscas 735 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Ordre de la Couronne]] ewechgeholl; [[Kategorie:Chevalier vum Ordre de la Couronne]] derbäigesat 2681745 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} Den '''Arthur Ginter''', gebuer den [[20. Mee]] [[1898]], a gestuerwen de 15. September 1961<ref>[https://www.transfermarkt.co.uk/arthur-ginter/profil/spieler/1030189 Den Arthur Ginter op tranfermarkt.co], Tageblatt 18.9.1961.</ref>, war e lëtzebuergesche [[Foussball]]spiller<ref>[http://www.weltfussball.de/spieler_profil/arthur-ginter/ Den Arthur Ginter op der Websäit Weltfussball.de]</ref> an Offizéier. Tëscht dem 13. Januar am 11. Mee 1924 huet den Arthur Ginter dräimol fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gespillt.<ref>[http://www.eu-football.info/_player.php?id=24010 D'Lëscht vun de Lännermatcher vum Arthur Ginter op der Websäit vun European Football]</ref> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Ginter Arthur}} [[Kategorie:Gebuer 1898]] [[Kategorie:Gestuerwen 1961]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Gestuerwen (20. Joerhonnert)]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Olympionicken]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Offizéier]] [[Kategorie:Gendaarmen]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Resistenzler]] [[Kategorie:Nazi-Affer]] [[Kategorie:Colonellen]] [[Kategorie:Officier de l'ordre de mérite civil et militaire d'Adolphe de Nassau]] [[Kategorie:Croix de Guerre (Lëtzebuerg)]] [[Kategorie:Officier de l'ordre de la couronne de chêne]] [[Kategorie:Officier de la Légion d'honneur]] [[Kategorie:Persounen, déi d'Croix de guerre 1939-1945 kruten]] [[Kategorie:Chevalier vum Ordre de la Couronne]] jcffd0a4q3ztqxk1ujx88wdysrl8mfv 2681746 2681745 2026-06-15T07:46:49Z Puscas 735 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Bronze Star Medal]] derbäigesat 2681746 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} Den '''Arthur Ginter''', gebuer den [[20. Mee]] [[1898]], a gestuerwen de 15. September 1961<ref>[https://www.transfermarkt.co.uk/arthur-ginter/profil/spieler/1030189 Den Arthur Ginter op tranfermarkt.co], Tageblatt 18.9.1961.</ref>, war e lëtzebuergesche [[Foussball]]spiller<ref>[http://www.weltfussball.de/spieler_profil/arthur-ginter/ Den Arthur Ginter op der Websäit Weltfussball.de]</ref> an Offizéier. Tëscht dem 13. Januar am 11. Mee 1924 huet den Arthur Ginter dräimol fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gespillt.<ref>[http://www.eu-football.info/_player.php?id=24010 D'Lëscht vun de Lännermatcher vum Arthur Ginter op der Websäit vun European Football]</ref> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Ginter Arthur}} [[Kategorie:Gebuer 1898]] [[Kategorie:Gestuerwen 1961]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Gestuerwen (20. Joerhonnert)]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Olympionicken]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Offizéier]] [[Kategorie:Gendaarmen]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Resistenzler]] [[Kategorie:Nazi-Affer]] [[Kategorie:Colonellen]] [[Kategorie:Officier de l'ordre de mérite civil et militaire d'Adolphe de Nassau]] [[Kategorie:Croix de Guerre (Lëtzebuerg)]] [[Kategorie:Officier de l'ordre de la couronne de chêne]] [[Kategorie:Officier de la Légion d'honneur]] [[Kategorie:Persounen, déi d'Croix de guerre 1939-1945 kruten]] [[Kategorie:Chevalier vum Ordre de la Couronne]] [[Kategorie:Bronze Star Medal]] t8xy0ij54le5svaifk5xpy1ltlidlul 2681753 2681746 2026-06-15T08:41:04Z MMFE 16576 + Gebuerts- a Stierfdaten mat Ref. 2681753 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} Den '''Arthur Ginter''', gebuer als '''Arthur Theodor Ginter''' den [[20. Mee]] [[1898]] an der [[Fiels]]<ref>[https://www.familysearch.org/ark:/61903/3:1:3QS7-897V-P2QJ?wc=9RT1-4WB%3A129999101%2C129648901%26cc%3D1709358&cc=1709358&lang=de&i=38 Gebuertsakt ]Nr. 9 vum 20. Mee 1898 vun der Gemeng Fiels</ref>, a gestuerwen de [[15. September]] [[1961]] zu [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]<ref>[https://persist.lu/ark:70795/c686k2pd4/pages/13/articles/DIVL1175?search=Arthur%2520Ginter Doudesannonce] am Luxemburger Wort vum 16. September 1961</ref><ref>[https://www.transfermarkt.co.uk/arthur-ginter/profil/spieler/1030189 Den Arthur Ginter op tranfermarkt.co], Tageblatt 18.9.1961.</ref>, war e lëtzebuergesche [[Foussball]]spiller<ref>[http://www.weltfussball.de/spieler_profil/arthur-ginter/ Den Arthur Ginter op der Websäit Weltfussball.de]</ref> an Offizéier. Tëscht dem 13. Januar am 11. Mee 1924 huet den Arthur Ginter dräimol fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gespillt.<ref>[http://www.eu-football.info/_player.php?id=24010 D'Lëscht vun de Lännermatcher vum Arthur Ginter op der Websäit vun European Football]</ref> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Ginter Arthur}} [[Kategorie:Gebuer 1898]] [[Kategorie:Gestuerwen 1961]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Gestuerwen (20. Joerhonnert)]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Olympionicken]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Offizéier]] [[Kategorie:Gendaarmen]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Resistenzler]] [[Kategorie:Nazi-Affer]] [[Kategorie:Colonellen]] [[Kategorie:Officier de l'ordre de mérite civil et militaire d'Adolphe de Nassau]] [[Kategorie:Croix de Guerre (Lëtzebuerg)]] [[Kategorie:Officier de l'ordre de la couronne de chêne]] [[Kategorie:Officier de la Légion d'honneur]] [[Kategorie:Persounen, déi d'Croix de guerre 1939-1945 kruten]] [[Kategorie:Chevalier vum Ordre de la Couronne]] [[Kategorie:Bronze Star Medal]] lu1470kk1l90a1n8s99zu5hdapuru6m 0 94220 2681669 2290176 2026-06-14T12:41:07Z GilPe 14980 Foto vu Wikidata 2681669 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Numm = Ellenger Gare | Numm (Franséisch) = Ellange-Gare | Numm (Däitsch) = | Land = [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] | Kanton = {{Kanton Réimech}} | Gemeng = {{Munneref}} | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Munneref}} | Awunner = | Awunnerdatum = | Koordinaten = {{coor dms|49|30|58.3|N|06|18|15.2|O}} }} '''Ellenger Gare''' ass e [[Lieu-dit]] an der [[Gemeng Munneref]]. E läit eng 700 m südëstlech vun der Uertschaft [[Elleng]], laanscht den [[CR162]]. == Kuckt och == {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat|Ellange-Gare|{{PAGENAME}}}} [[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Gemeng Munneref]] bx05vaoz22yotu1r5omu5vl1ky51t8z 2681675 2681669 2026-06-14T15:23:40Z Puscas 735 .... 2681675 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Numm = Ellenger Gare | Numm (Franséisch) = Ellange-Gare | Numm (Däitsch) = | Land = [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] | Kanton = {{Kanton Réimech}} | Gemeng = {{Munneref}} | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Munneref}} | Awunner = | Awunnerdatum = | Koordinaten = {{coor dms|49|30|58.3|N|06|18|15.2|O}} }} '''Ellenger Gare''' ass e [[Lieu-dit]] an der [[Gemeng Munneref]]. E läit eng 700 m südëstlech vun der Uertschaft [[Elleng]], laanscht den [[CR162]]. Den Numm vun der Plaz kënnt dohier well fréier do eng Gare op der [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg - Réimech|Vizinalstreck Lëtzebuerg-Réimech]] war. Dat lesch Gebai dervun, e Gidderschapp gouf 1985 ewechgerappt. == Kuckt och == {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat|Ellange-Gare|{{PAGENAME}}}} [[Kategorie:Häff a Lieu-diten zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Gemeng Munneref]] p0ibndai4pc8vyr2mm7vdmchfyyz0dz 0 98447 2681749 2572839 2026-06-15T07:52:47Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2681749 wikitext text/x-wiki {| border="0" width="300" cellpadding="2" cellspacing="1" style="float:right; margin-left:0.5em; background:#FBB0AA;" ! colspan="2" | Mercator-Teleskop |- bgcolor="#FFFAFA" | align="center" colspan="2" | [[Fichier:Mercator telescope.jpg|thumb|300px|center|De Mercator-Teleskop iwwer engem Mier vu Wolleken, vum Swedish Solar Telescope aus gesinn]] |- bgcolor="#FFFAFA" | Kategorie|| Parabolspigel |- bgcolor="#FFFAFA" | Standplaz vun der Ariichtung|| [[La Palma]]<br>{{small|([[Kanaresch Inselen]])}} |- bgcolor="#FFFAFA" | Apertur || 1,2 m |- bgcolor="#FFFAFA" | Héicht || 2.300 m |- bgcolor="#FFFAFA" | Fachgebidder|| [[Astronomie]], [[Astrophysik]] |- bgcolor="#FFFAFA" | Grondfinanzéierung || |- bgcolor="#FFFAFA" | Leedung || [[Kathoulesch Universitéit Léiwen|Universtéit Léiwen]] |- bgcolor="#FFFAFA" | Homepage|| [http://www.mercator.iac.es/general/presentation Websäit vum Teleskop] |- bgcolor="#FFFAFA" | Koordinaten ||{{coor dms|28|45|44|N|17|52|43|O}} |- bgcolor="#FFFAFA" |} De '''Mercator-Teleskop''' ass en 1,2 [[Meter|m]] [[Spigelteleskop]], bedriwwe vun der [[belsch]]er flämeschsproocheger [[Katholieke Universiteit Leuven|Kathoulescher Universitéit Léiwen]] an Zesummenaarbecht mam [[Astronomeschen Observatoire|Observatoire]] vun der [[Universitéit Genf]]. Genannt ass d'[[Teleskop]] nom berüümte [[Kartograph]] vum 16. Joerhonnert, dem [[Gerhard Mercator]]. Den Teleskop ass en Deel vum [[Roque de los Muchachos Observatoire]] op [[La Palma]]. Zesumme mam [[Schwäiz]]er [[Leonhard-Euler-Teleskop]] huet en zum ''Southern Sky Extrasolar Planet Search Programme'' gehéiert, dee vill extrasolar Planéiten entdecke konnt.<ref>{{Citation |URL=http://obswww.unige.ch/~udry/planet/coralie.html |Titel=Archive copy |Gekuckt=2013-05-22 |archivedate=2020-07-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200715185914/http://obswww.unige.ch/~udry/planet/coralie.html }}</ref> == Instrumenter == D'Teleskop huet aktuell zwou ënnerschiddlech Moossvirriichtungen. === MeropeII === De ''MeropeII'' ass eng [[CCD-Sensor|CCD-Kamera]] mat enger Opléisung vun 2.000 &times; 6.000 [[Pixel]]en. De [[CCD-Sensor#Frame-Transfer-CCD.28FT-CCD.29|Frame Transfer Detekter]] war am Ufank als [[Sensor]] fir déi gestrachen ''Eddington Space Mission'' geplangt. ''MeropeII'' benotzt d'Filter UB₁B₂BVV₁G vum Genfer photometresche System (engl. ''The Geneva photometric system'').<ref name=photometrik>{{Citation|URL=http://www.astrohandbook.com/ch02/bessell_photosystems.pdf |Titel=Standard Photometric Systems |Gekuckt=22.05.2013 |Archiv-Datum=03.03.2016 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20160303212817/http://www.astrohandbook.com/ch02/bessell_photosystems.pdf }}</ref> === HERMES === Dat zweet Instrument am ''Mercator-Teleskop'' ass den ''HERMES'' [[Echellegitter#Der.C3.89chelle-Spektrograph|Echelle Spektrograph]]. Dësen deckt [[Wellelängt]]en tëscht 380 [[Virsätz fir Moosseenheeten|n]][[Meter|m]] an 875&nbsp;nm mat engem [[Liichtspektrum|spektralen]] [[Opléisungsverméigen]] vun [[Spektrallinn|<math>R = 85000</math>]] of.<ref>http://www.mercator.iac.es/instruments/hermes/RaskinHERMES.pdf</ref> === P7 === De ''P7'' [[Photometer]] war aktiv vu Mee [[2001]] bis an de Juli [[2008]]. Och dësen huet gemooss am ''The Geneva photometric system''. Gläichzäiteg huet et d'Liicht vum [[Stär]] an dem Himmelshannergrond ermëttelt, soudatt dësen an der Veraarbechtung ofgezunn konnt ginn. D'Filterrad huet dobäi d'Filter mat enger [[Frequenz]] vu 4 [[Hertz|Hz]] ausgetauscht. == Kuckt och == {{Kuckt och Portal:Astronomie}} * [[Lëscht vun de gréissten opteschen Teleskopen]] * [[European Northern Observatory|Europäeschen Nordobservatoire]] * [[Europäesche Südobservatoire]] == Um Spaweck == *[http://www.mercator.iac.es/ Mercator Telescope homepage] *[http://hermes.ster.kuleuven.be/ The HERMES project page] {{Referenzen}} [[Kategorie:Teleskopen]] 2lr1lumucp39o5xz10xhpfwyd3hicvx 0 98730 2681663 2427827 2026-06-14T12:10:09Z GilPe 14980 Upassungen; Bild vu Wikidata 2681663 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Numm = Hëttermillen | Numm (Franséisch) = | Numm (Däitsch) = Hüttermühle | Land = [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] | Kanton = {{Kanton Réimech}} | Gemeng = {{Stadbriedemes}} | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Stadbriedemes}} | Awunner = | Awunnerdatum = | Fläch = | Koordinaten = {{coor dms|49|35|13|N|06|22|22|O}} }} '''Hëttermillen''' ass eng Uertschaft an der [[Gemeng Stadbriedemes]], direkt ënner [[Greiweldeng]], wou d'[[Aalbaach (Musel/Greiweldeng)|Aalbaach]] an d'[[Musel]] leeft. ==Geschicht== D'Hëttermille war eng Fruuchtmille mat engem [[Passage (Mëllerei)|Laf]] a gouf duerch d'Waasser vun der Aalbaach ugedriwwen, wat ongeféier 400 m iwwer der Mille ''geklauscht'' (=gesammelt) gouf, dofir de [[Flouernumm]] "An der Klaus".<ref>D'Wuert Klaus gëtt ofgeleet vum franséischen écluse (de.: Schleuse).</ref> Den Numm krut d'Uertschaft well se tëscht de [[Flouernumm|Flouerdeeler]] „Op der Hëtt“ an „Hëtterbierg “läit, wou iwwer Joerhonnerte [[Kallek]] gebrannt gouf. 1929 gouf d'Hëttermillen mam „Neie Wee“ laanscht d'Aalbaach mat Greiweldeng verbonnen. 1930 gouf de Millebetrib agestallt an d'Millegebaier ginn zanterhier fir Wunnzwecker benotzt. Am Laf vun der Zäit ass eng kleng Uertschaft entstane mam Numm „Op der Hëttermillen“. D'Hëttermille gëtt als Uertsdeel vu Greiweldeng ugesinn. Déi aner Säit vun der Musel läit déi däitsch Uertschaft [[Wehr (Palzem)|Wehr]]. == Geographie == D'Hëttermille läit op der Musel, ëstlech vu Greiweldeng. D'Nopeschuertschaften op der {{N10}} (''Wäistrooss'') sinn [[Éinen]] am [[Norden]] a [[Stadbriedemes]] am [[Süden]]. == Literatur == *[[Émile Erpelding|Erpelding, Émile]], 1989. Die Hüttermühle bei Greiveldingen. pp.&nbsp;118–170 in: Greiweldéngen: Léiffrawëschdag 1989. Greiweldingen: Greiweldénger Leit. == Kuckt och == {{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == * [http://www.stadtbredimus.lu Offiziell Säit vun der Gemeng Stadbriedemes] * [http://www.syvicol.lu/annuaire/detail_commune.php?commune=100 Syvicol] {{Notten}} {{DEFAULTSORT:Hettermillen}} [[Kategorie:Uertschaften zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Lëtzebuerger Uertschafte bei der Musel]] sn2xnbnobavill9m137e1dz83gxnkts 0 113915 2681716 2666603 2026-06-14T22:00:30Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2681716 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" style="float:right; margin-left:0.5em; background:#FBB0AA;" ! colspan="2" | Leonhard-Euler-Teleskop |- bgcolor="#FFFAFA" | align="center" colspan="2" | [[Fichier:LaSillaByNight2.jpg|thumb|300px|center|Vir riets:Den Euler-Teleskop, am Hannergrond den [[ESO 3.6 m Teleskop|ESO-3,6-m-Teleskop]] um Hiwwel]] |- bgcolor="#FFFAFA" | Typ|| Parabolspigel |- bgcolor="#FFFAFA" | Bedreiwer || [[Universitéit vu Genf]] [[Schwäiz]] |- bgcolor="#FFFAFA" | Standplaz vun der Ariichtung|| [[La-Silla-Observatoire]], [[Chile]] |- bgcolor="#FFFAFA" | Héicht || 2400 m |- bgcolor="#FFFAFA" | A Betrib zanter || [[1998]] |- bgcolor="#FFFAFA" | Aart vu Fuerschung|| [[Exoplanéit]]en |- bgcolor="#FFFAFA" | Fachgebidder|| [[Astronomie]], [[Planetologie]] |- bgcolor="#FFFAFA" | Aperatur || 1,2 m |- bgcolor="#FFFAFA" | Koordinaten ||{{Coor dms1|29|15|34|S|70|43|59|W}} |- bgcolor="#FFFAFA" |} De '''Leonhard-Euler-Teleskop''' och '''Schwäizer-1,2-m-Leonhard-Euler-Teleskop''' oder kuerz '''Euler-Teleskop''' ass e [[Spigelteleskop]] mat 1,2&nbsp;[[Meter|m]] [[Apertur (Optik)|Apertur]] vum [[Observatoire vu Genf]] um [[La-Silla-Observatoire]] vum [[Europäesche Südobservatoire]] am [[Chile]]. Den [[Teleskop]] gëtt zanter senger Fäerdegstellung am [[Joer]] [[1998]] vun der [[Schwäiz]]er [[Universitéit Genf]] bedriwwen.<ref name="kuleuven">http://www.ster.kuleuven.be/~katrienu/comparison.html</ref> Et gouf nom Mathematiker [[Leonhard Euler]] genannt.<ref name="phot-13c-00">http://www.eso.org/gallery/v/ESOPIA/LaSilla/phot-13c-00-hires.jpg.html</ref> Zesumme mam [[belsch]]e [[Mercatorteleskop]] vun der flämeschsproocheger [[Katholieke Universiteit Leuven|Kathoulescher Universitéit Léiwen]] huet en zum ''Southern Sky Extrasolar Planet Search Programme'' gehéiert, dee vill extrasolar Planéiten entdecke konnt.<ref name="coralie">{{Citation |URL=http://obswww.unige.ch/~udry/planet/coralie.html |Titel=Archive copy |Gekuckt=2014-07-14 |archivedate=2020-07-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200715185914/http://obswww.unige.ch/~udry/planet/coralie.html }}</ref> Speziell dofir koum de [[CORALIE-Spektrograph|CORALIE]] [[Echellegitter|Echelle Spektrograph]] zum Asaz.<ref name="ddarling">{{Citation|URL=http://www.daviddarling.info/encyclopedia/L/Leonard_Euler_Telescope.html |Titel=Archive copy |Gekuckt=14.07.2014 |Archiv-Datum=03.03.2016|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20160303202439/http://www.daviddarling.info/encyclopedia/L/Leonard_Euler_Telescope.html }}</ref> Den éischte [[Planéit]] war een aus dem [[Orbit]] vum [[Gliese 86]],<ref name="ddarling" /> e Planéit vun ongeféier 4 [[Jupitermass]]en an enger Ëmlafdauer vun ongeféier 15,8 [[Dag|Deeg]]. Duerno goufen nach en ettlech aner extrasolar Planéite mat deem [[Teleskop]] entweeder entdeckt oder ënnersicht.<ref name="berk-hd83443">{{Citation |URL=http://astro.berkeley.edu/~gmarcy/hd83443/pressrelease.html |Titel=Archive copy |Gekuckt=2014-07-14 |archivedate=2013-10-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131015054331/http://astro.berkeley.edu/~gmarcy/hd83443/pressrelease.html }}</ref> <gallery > Eso9855a.jpg|Teleskopgebai The Swiss 1.2-metre Leonhard Euler Telescope in its dome at La Silla.jpg|Foto vu bannen a [[Fëschaobjektiv|Fëschaperspektiv]] Lso-swiss.jpg|Teleskoptubus </gallery> == Kuckt och == {{Kuckt och Portal:Astronomie}} * [[Lëscht vun de gréissten opteschen Teleskopen]] == Um Spaweck == * [http://www.eso.org/public/images/archive/search/?adv=&subject_name=euler ESO La Silla 1.2m Leonhard Euler Telescope] {{Navigatioun Europäesche Südobservatoire}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Teleskopen]] skabnehoxbozbm2iuilsc0xmpblhgx7 0 114569 2681713 2679837 2026-06-14T21:48:23Z Volvox 4050 + Komma 2681713 wikitext text/x-wiki {{Infobox Transportreseau |Linnen = 1 |Statiounen = 24 }} De '''Stater Tram''' ass am Ament eng [[Tram]]slinn, déi vun der Firma [[LuxTram|LuxTram S.A.]] bedriwwe gëtt an där hiert éischt Deelstéck den [[10. Dezember]] [[2017]] opgoung. Si markéiert en neit Kapitel vum Tram an der Stad, nodeems et schonn tëscht [[1875]] an [[1964]] ee gouf, deem um Gebitt vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] a verschiddenen Nopeschgemenge gefuer ass. {{Méi Info 1|Fréiere Stater Tram}} D'Streck besteet einstweilen aus enger eenzeger Linn, der [[Luxtram-Linn T1|T1]], a féiert op enger Längt vu 16 [[Meter|Kilometer]] vum [[Findel - Luxembourg Airport (Tramshalt)|Fluchhafe Findel]] iwwer de [[Kierchbierg]], de [[Glacis (Lampertsbierg)|Glacis]], den [[Hamilius (Tramshalt)|Hamilius]], d'[[Gare Centrale (Tramshalt)|Stater Gare]] an d'[[Howald Gare (Tramshalt)|Gare Houwald]] bis bei de [[Stadion (Tramshalt)|Stadion]]. Den Trajet huet 24 Halten, déi an der Moyenne 500 Meter auserneeleien. Eng Faart dauert 46 Minutten. 2025 ass dermat ugefaange ginn, dat éischt Deelstéck vun enger vu méi geplangten neie Strecken ze bauen, soudatt ee mëttelfristeg nees vun engem Tramsreseau schwätze kann. == Geschicht == === Chronologie === *7. Mäerz 1991: Grënnung vun der ''TRAM'' [[A.s.b.l.]]<ref>[http://www.etat.lu/memorial/2001/C/Pdf/c0120162.pdf#Page=9 Memorial C, Nr 120/2001, S. 5721]</ref>. D'Iddi vum Retour vum Tram kënnt eng éischt Kéier op. *1994: Verëffentlechung vun der ''Luxtraffic'' Etüd. *1995 Presentatioun vum ''[[Projet BTB]]'' (Bus-Tram-Bunn), mat enger “Tram-Bunn” (''tram-train''). *1999: Wéinst ze vill staarker Oppositioun gëtt de BTB begruewen. *2002: Presentatioun vum Projet ''mobiliteit.lu'', als Evolutioun vum BTB. *2003: De Projet gëtt am Detail presentéiert. *2005: D'Iddi vum “Tram-Zuch” gëtt definitiv opginn. *2006: D'Iddi vun engem klasseschen Tram kënnt op a gëtt vum Staat an der Stad Lëtzebuerg ugeholl. *20. Juni 2007: Grënnung vum ''GIE LuxTram'' (''Groupement d'intérêt économique'')<ref>[http://www.etat.lu/memorial/2007/C/Pdf/c245830A.pdf#Page=2&#x5D; Memorial C, Nr 2458/2007, S. 117458]</ref>. *2007 an 2008: D'Streck gëtt festgeluecht (Gare - Luxexpo). *2010: wéinst der [[Finanzkris 2007/2008|Finanzkris]] gëtt de Projet op Äis geluecht. *Mäerz 2012: D'Géigner vum Tram fuerderen e [[Referendum]]. *Januar 2014: Op en Neits fuerderen d'Géigner e Referendum. *Abrëll 2014: Ukënnegung vun der Extensioun vun der Linn (op d'[[Cloche d'or]] an op de [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafen]]). *Mee 2014: Eng drëtt a lescht Fuerderung fir e Referendum gëtt vun der [[Chamber]] verworf. *{{0}}4. Juni 2014: D'Chamber stëmmt fir en Tram ze realiséieren<ref name=":6">[http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2014/07/24/n6/jo Loi du 24 juillet 2014 portant sur la construction d'une ligne de tramway à Luxembourg entre la Gare Centrale et le Circuit de la Foire Internationale au Kirchberg] Memorial A, 154/2014, S. 2348 op legilux.lu (gekuckt den 12. August 2014)</ref>. *17. Oktober 2014: Den Numm vum ''GIE LuxTram'' gëtt a ''GIE Tramway Luxembourg''<ref name=":4">[http://www.etat.lu/memorial/2014/C/Pdf/c345019B.pdf#Page=47 Memorial C, 3450/2014, S. 165599]</ref> geännert. *21. Oktober 2014: ''LuxTram'' gëtt als [[Société anonyme]] gegrënnt<ref name=":5">[http://www.etat.lu/memorial/2014/C/Pdf/c354425B.pdf#Page=8 Memorial C. 3544/2014, S.170072 Memorial C. 3544/2014, S.170072]</ref>. *15. Januar 2015: ''GIE Tramway Luxembourg'' gëtt vu ''LuxTram S.A.'' iwwerholl<ref>[http://www.etat.lu/memorial/2015/C/Pdf/c0393132.pdf#Page=20 Memorial C, 393/2015, S. 18836]</ref>. *{{0}}{{0}}Januar 2015: D'Viraarbechte vum neien Tramsschapp fänken un. *18. September 2015: De [[Grondsteen|Grondstee]] vum neien Tramsschapp gëtt geluecht. *{{0}}{{0}}Februar 2016: D'Viraarbechte vun der Linn fänken un. *{{0}}{{0}}Juli 2016: Déi éischt Schinne gi geluecht. *24. August 2016: Déi éischt Schinne ginn zesummegeschweesst. *{{0}}8. Februar 2017: Den éischten Tram gëtt geliwwert. *12. Juli 2017: Déi éischt Tester gi lass. *23. / 24. September 2017: Den Tram an den Neien Tramsschapp ginn dem Publikum op enger „Porte ouverte“ virgestallt. *{{0}}2. November 2017: Testfaarten am normale Verkéier, awer ouni Passagéier. *10. Dezember 2017: Den éischten Deel vun der Streck ([[Luxexpo (Tramshalt)|Luxexpo]]-[[Rout Bréck - Pafendall (Tramshalt)|Rout Bréck]]) geet op. * 14. Dezember 2017: D'Chamber stëmmt fir den Ausbau vun der Linn op d'Cloche d'or an de Fluchhafen. *21. Mee 2018: Éischt Testfaarten op der Streck Rout Bréck-[[Stäreplaz / Étoile (Tramshalt)|Stäreplaz]]<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/story/21784645 "Le tram a déjà franchi le Pont rouge."] lessentiel.lu, 22 mai 2018 18:44; Act: 23.05.2018 09:52.</ref>. * 27. Juli 2018: Verlängerung vun der Linn bis op d'Stäreplaz<ref name=juli18>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/1189605.html "Den Tram fiert vum 27. Juli u bis op d'Stäreplaz."] rtl.lu, 04.06.2018, 11:08:48.</ref>. * 29. Oktober 2018: Ufank vun den Aarbechten un der 3. Phas (Stäreplaz - Gare). * {{0}}5. Oktober 2020: Éischt Testfaarten op der Verlängerung vun der Linn bis op d'[[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Gare]]. * 13. Dezember 2020: Ouverture vun der Verlängerung bis op d'Gare. * 11. Juli 2022: Éischt Testfaarten op der Verlängerung vun der Linn bis bei de [[Lycée Bouneweg (Tramshalt)|Lycée Bouneweg]]<ref name=Bouneweg>[https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/1922920.html "D'Erweiderunge vun der Tramsstreck lafen op Héichtouren."] rtl.lu, 03.06.2022.</ref>. * 11. September 2022: Verlängerung bis op Bouneweg<ref name=Bouneweg/>. * {{0}}1. Februar 2024: D'Chamber stëmmt fir den Ausbau vum Tramsreseau um Streckendeel Rout Bréck – Laangfur a Stater Gare – Hollerech<ref name=licht>[https://www.wort.lu/luxemburg/chamber-gibt-gruenes-licht-fuer-ausbau-der-tram/7915294.html "Chamber gibt grünes Licht für Ausbau der Tram."] wort.lu, 01.02.2024.</ref>. * 17. Mee 2024: Éischt Testfaarten op der Streck Bouneweg-[[Stadion vu Lëtzebuerg|Stadion]]. * {{0}}7. Juli 2024: Verlängerung vun der Linn bis bei de [[Stadion (Tramshalt)|Stadion]]<ref name=":8">{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/zentrum/in-vier-monaten-faehrt-die-tram-zum-stadion/8837576.html|Titel=In vier Monaten fährt die Tram zum Stadion|Gekuckt=29.02.2024|Datum=29.02.2024|Wierk=luxemburger-wort-online|Sprooch=de}}</ref>. * 10. Dezember 2024: Éischt Testfaarten op der Streck Kierchbierg-Fluchhafen<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/2257997.html|Titel=Éischt Tester um Dënschdeg: Vu Mäerz 2025 u wäert ee kënne mam Tram bis op de Fluchhafe fueren|Gekuckt=10.12.2024|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>. * 17. Februar 2025: Ufank vun den Aarbechten op der Streck Rout Bréck-Europaschoul<ref>{{Citation|URL=https://luxtram.lu/fr/premier-prolongement-de-la-ligne-de-tramway-au-kirchberg/|Titel=PREMIER PROLONGEMENT DE LA LIGNE DE TRAMWAY AU KIRCHBERG|Auteur=[[LuxTram]]|Datum=2025-02-19}}</ref>. * {{0}}2. Mäerz 2025: Verlängerung bis op de Fluchhafen<ref name="luxtram.lu">[https://www.luxtram.lu/fr/debut-des-tests-et-essais-du-tramway-3/ Début des tests et essays du tramway] luxtram.lu, 10.12.2024.</ref>. * 30. Oktober 2025: D'Chamber stëmmt unanime fir de Bau vun engem zweeten Tramsschapp op der Cloche d'or.<ref> Marc Hoscheid: [https://www.chd.lu/fr/seance-publique-30-octobre-2025 "Séance publique (jeudi 14h): le financement d'un deuxième Tramsschapp à la Cloche d'Or et la gestion courante du réseau CFL."] chd.lu, 30./31.10.2025.</ref> * 28. November 2025: D'Regierung stëmmt de Gesetzesprojet fir de Bau vun der Linn bis bei den CHL.<ref>{{Citation|Titel=Regierung genehmigt neue Tramverlängerung zum CHL|URL=https://www.lessentiel.lu/de/story/luxemburg-regierung-genehmigt-neue-tramverlaengerung-zum-chl-103459953|Wierk=L'essentiel|Datum=28.11.2025|Gekuckt=29.11.2025|Sprooch=de}}</ref> * 15. Juli 2027 (geplangt): Ufank vun den Aarbechten op der Streck Gare-Hollerech.<ref name=Hollerech>{{Citation|Titel=Auf dem Weg nach „Nei Hollerich“: Neue Tramlinie nimmt Form an|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/auf-dem-weg-nach-nei-hollerich-neue-tramlinie-nimmt-form-an/152008718.html |Wierk=Wort.lu|Datum=19.05.2026|Gekuckt=26.05.2026|Sprooch=de}}</ref> * 1. Dezember 2028 (geplangt): D'Streck tëscht der Gare an Hollerech geet op.<ref name=Hollerech/> === Den ale Reseau === {{Haaptartikel|Fréiere Stater Tram}} [[Fichier:TVL n°26.jpg|thumb|upright|Eng Motrice vum ''Alen Tram'', déi am [[Musée des tramways et de bus de la ville de Luxembourg|Tramsmusée]] ausgestallt ass.]] An der Stad Lëtzebuerg gouf et vun [[1875]] un en [[Fréiere Stater Tram|éischten Tramsreseau]]<ref>[https://www.wort.lu/fr/luxembourg/ca-s-en-va-et-ca-revient-il-y-a-cinquante-ans-disparaissait-le-dernier-tram-53b57a13b9b3988708041586 Il y a cinquante ans disparaissait le dernier tram] op wort.lu de 4. Juli 2014 (gekuckt den 31. Juli 2017)</ref>. Am Ufank waren et Trammen déi vu Päerd gezu goufen (Päerdstram) a vun 1908 u gouf de Reseau elektrifizéiert. 1930 hat de Reseau 30 Kilometer. 1926 sinn déi éischt Bussen agesat ginn a lues a lues ass dunn den Tramsreseau zu Gonschte vun de Bussen ofgerappt ginn. De leschten Tram ass de 5. September 1964 gefuer. === Mëssgléckte Projet vun enger "Tram-Bunn"...=== [[Fichier:Saarbahn johanniskirche.jpg|thumb|D'''Saarbahn'' zu Saarbrécken; eng Maquette dervu war 1995 zu Lëtzebuerg ausgestallt ginn.]] Zanter 1990 gouf et an der Stad Lëtzebuerg Bestriewungen, nees en Tram anzeféieren. Am Mäerz 1991 ass d'TRAM A.s.b.l. gegrënnt ginn, mam Zil fir z'ënnersichen ob dëst méiglech an ubruecht wier. Am Dezember 1991 ass d'TRAM A.s.b.l. den Tramsreseau op [[Düsseldorf]] besiche gaangen<ref name=":0">[http://www.tram.lu/historique.html "Historique" op der Websäit vun der TRAM A.s.b.l. (gekuckt den 3. August 2017)]</ref>; an den zwee Joerzéngten duerno, stoungen nach aner Visitte vun Tramsreseauen uechter Europa um Programm. Zesumme mam [[Mouvement écologique]] a mam [[Oekofonds]] huet d'TRAM A.s.b.l. am Joer 1992 d'Etüd "E modernen Tram fir Lëtzebuerg" virgestallt<ref name=":0" />. Virun de Gemengewale gouf eng Table-ronde mat de politesche Parteien organiséiert<ref name=":0" />. Am Joer 1994 sollt dunn - duerch eng Initiativ vum Transportministère zesumme mat der Stad Lëtzebuerg - mat der ''Luxtraffic'' Etüd erausfonnt ginn, wat fir e Verkéiersmëttel am beschte gëeegent wier fir den ëffentleche Verkéier am Land ze verbesseren. Als Konklusioun aus der Etüd ass de Projet BTB (Bus-Tram-Bunn) ervirgaangen<ref>[http://www.rail.lu/btbbulletin.html E modernen Tram fir Lëtzebuerg - eng Investitioun an d'Zukunft] op rail.lu (gekuckt den 3. August 2017)</ref>. [[1995]] ass dunn de Projet BTB vun der Regierung un d'Rulle bruecht ginn, mat deem et haaptsächlech drëm goung fir eng sougenannt "Tram-Bunn" an d'Liewen ze ruffen. Eng Maquette vu sou enger Bunn wéi se zu [[Saarbrécken]] fiert (''Saarbahn'') gouf am September an der Stad ausgestallt<ref name=":0" />. Déi éischt Kriticke géint en Tram koumen am Joer 1998 op, absënns duerch d'Aktioun vum Automobile-Club am ''Auto-Moto-Magazine'' (¿¿¿)<ref>[http://www.eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=1848056&search_terms=Automobile%20club%20tram#panel:pp%7Cissue:1848056%7Carticle:DTL164%7Cquery:Automobile%20club%20tram Vorsicht! Tram] am [[D'Lëtzebuerger Land|Lëtzebuerger Land]], de 5. Juni 1998, Säit 3 (gekuckt de 7. August 2017)</ref>. Doropshin hu sech eng Rëtsch Politiker{{wien?}} schwéier gedoe fir sech fir den Tram anzesetzen, wat mat sech bruecht huet, datt de Projet BTB schlussendlech gestuerwen ass<ref name=":0" />. De Budget fir de BTB gouf sengerzäit op 760 Milliounen Euro geschat<ref>[https://web.archive.org/web/20171206074635/http://mobile.news.paperjam.lu/news/ville-de-luxembourg-le-tram-leger-sur-de-bonnes-voies Ville de Luxembourg: le tram léger sur de bonnes voies] op Paperjam.lu de 24. Mäerz 2006 (gekuckt den 3. August 2017)</ref>. Am Januar [[2002]] huet den Transportminister [[Henri Grethen]] en neie Projet „mobilitéit.lu“ presentéiert. Dëse Projet huet dat wesentlecht aus dem BTB iwwerholl, goung awer méi wäit, andeem och eng nei Verbindung vun der Stad bis op [[Esch-Uelzecht]] proposéiert gouf. Et goung awer net am Detail riets vum schwieregen Tracé duerch d'Stad<ref name=":0" />. E Joer méi spéit, de 14. Januar [[2003]], huet de Minister dunn den Uschloss vum Kierchbierg un den [[Eisebunn]]sreseau virgestallt<ref name=":1">[https://www.gouvernement.lu/798098/14grethen Raccordement ferroviaire de Kirchberg et de Findel] op gouvernement.lu den 13. Januar 2003 (gekuckt de 5. August 2017)</ref>. Zwou Verbindunge ware virgesinn: * eng éischt sollt op der Héicht vun der [[Pont grande-duchesse Charlotte|Rouder Bréck]] vun der [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Ëlwen]] aus iwwer e gekréngelten Tracé op de Kierchbierg an da weider iwwer d'[[Avenue John-F.-Kennedy (Stad Lëtzebuerg)|Avenue John F. Kennedy]] bis bei d'Luxexpo féieren. Dësen Deel sollt am Tram-Bunn-Modus gefuer ginn. * eng zweet sollt vun der Streck [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Waasserbëlleg Grenz|Lëtzebuerg-Waasserbëlleg]] aus duerch en Tunnel bis op de Findel an duerno iwwerierdesch weider bis op de Fluchhafe féieren. Dësen Deel vun der Streck hätt solle mat Tram-Bunnen a klasseschen Zich gefuer ginn. Dëse Projet mat enger Längt vu 14&nbsp;km, gouf op 389,68 Milliounen Euro geschat. Als Optioun war och nach eng Verlängerung bis op de Lampertsbierg virgesinn. De [[Projet de loi]] gouf de 14. Januar 2003 virgestallt<ref name=":1" /> an d'Gesetz den 18. Dezember 2003 vun der Chamber gestëmmt<ref>[http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2003/12/18/n1/jo Loi du 18 décembre 2003 modifiant la loi du 10 mai 1995 relative à la gestion de l'infrastructure ferroviaire.] am Memorial A 195 vum 31/12/2003 (gekuckt de 5. August 2017)</ref>. D'Aarbechte sollten an e puer Phase gemaach ginn. Den éischten Deel (Dummeldeng - Kierchbierg) hätt sollen Enn 2006 / uganks 2007 fäerdeg sinn an duerno hätt den zweeten Deel (Iergäertchen - Findel) ufänke kënnen. Dësen Deel wier dann 2012 / 2013 fäerdeg gewiescht. [[2004]] gouf et du vun der A.s.b.l. ''RER Luxembourg'' eng nei Initiativ géint d'Konzept vun der Tram-Bunn<ref>{{Citation |URL=http://www.etat.lu/memorial/memorial/2004/C/Pdf/c109328A.pdf#Page=2 |Titel=Memorial C 1093/2004, S. 52418 |Gekuckt=2017-08-20 |archivedate=2005-02-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20050223102324/http://www.etat.lu/memorial/memorial/2004/C/Pdf/c109328A.pdf#Page=2 }}</ref>, déi dofir agetrueden ass den ëffentlechen Transport deelweis bis ronn 60 Meter ënnert dem Buedem duerch d'Stad ze féieren. Dëse Projet ass méi spéit och ënner dem Numm „City-Tunnel“ vun der [[Alternativ Demokratesch Reformpartei|ADR]] opgegraff ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20170927110801/https://adr.lu/der-city-tunnel-ist-die-losung/?print=2 Der City-Tunnel ist DIE Lösung] op adr.lu (gekuckt de 5. August 2017)</ref>. Zesumme confirméieren awer de Staat an d'Stad Lëtzebuerg am Joer 2005, datt si weiderhin hannert dem Projet Tram-Bunn stinn. De Projet ass awer definitiv den 10. November [[2005]] gestuerwen, wéi d'[[Société nationale des chemins de fer luxembourgeois|CFL]] erklären, datt si net capabel sinn en Tram-Bunn-Reseau ze bedreiwen<ref name=":0" />. ===... zu Gonschte vun engem klasseschen Tram === [[Fichier:Hybrid-Bus Emile Weber Luxembourg 01.jpg|thumb|Den Tram ersetzt verschidde Buslinnen, dorënner déi vill benotzt [[AVL-Linn 16|Linn 16]].]] D'Iddi fir en Tram ze baue fir domat d'Stad z'entlaaschten, ass am Juni 2005 opkomm an et gouf en Aarbechtsgrupp « Extension du réseau ferré dans la Ville de Luxembourg » gegrënnt. Den neie Projet gouf den 10. Mäerz [[2006]] am [[Regierung (Lëtzebuerg)#Regierungsrot|Regierungsrot]] an de 27. Mäerz am Stater [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengerot]] presentéiert<ref name="rtl.lu">[https://web.archive.org/web/20170803234039/http://5minutes.rtl.lu/laune/actu/1001037.html Dossier Luxtram: Ce que l'on sait, ce que l'on ne sait pas] op 5minutes.lu de 6. Februar 2017 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. D'Regierung gradewéi d'Stad Lëtzebuerg stoungen allebéid hannert deem neie Projet an e gouf am Abrëll vun der Chamber validéiert<ref name=":2">[https://web.archive.org/web/20170701190547/http://www.mt.public.lu/projets/chemins_fer/tram/constiGIE.pdf La constitution du GIE « LuxTram »] Dossier de presse op mt.public.lu (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Domat konnt de Projet du konkreet ulafen<ref name="rtl.lu" />. Déi ursprénglech Iddi vun der Tram-Bunn gëtt deemno opginn zu Gonschte vun der Realiséierung vun engem klasseschen Tram, kombinéiert mat enger Verbesserung vum Schinnennetz<ref name=":0" /><ref name=":2" />. Den Tracé vum Tram gouf [[2007]] definéiert. De Prinzip vun enger Verbindung vum Kierchbierg iwwer d'[[Avenue John-F.-Kennedy (Stad Lëtzebuerg)|Avenue Kennedy]] gouf bäibehalen, et gouf awer eng Verlängerung duerch d'[[Uewerstad]] bis op d'Gare virgeschloen. D'Oppositioun aus dem Camp vun de Aktivisten déi fir den Tunnel agetruede sinn, war hefteg. Si sinn esou wäit gaange fir den Tram als eng „folkloristesch Variante vum Bus“<ref>« Le tram n'est rien d'autre qu'une variante folklorique du bus! » "Historique" op der Websäit vun der TRAM A.s.b.l. (gekuckt den 3. August 2017)</ref> ze qualifizéieren a fir d'Kritiker vum Tunnelprojet ze diskreditéieren. D'Regierung war gezwongen ze reagéieren an huet widderholl, datt si géint de „Bus-Bunn-Projet“ wier. Den 21. Juni 2007 gouf de ''GIE LuxTram'' gegrënnt, dee Pläng ausschaffe sollt, fir en Tram duerch d'Stad fueren ze loossen. De GIE besteet zu gläichen Deeler aus Vertrieder vum Staat an der Stad Lëtzebuerg. Den „Avant-projet sommaire“ gesouch eng Tramslinn vir, déi vun der [[Gare Houwald]] iwwer d'[[Gare Zéisseng]] - d'[[Gare Lëtzebuerg|Gare Centrale]] an d'Uewerstad op de Kierchbierg bis bei d'Luxexpo féiere sollt. Se sollt kombinéiert gi mat enger Eisebunnsverbindung vun der [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Waasserbëlleg Grenz|CFL-Linn 3]] iwwer de Fluchhafe Findel mat enger Endstatioun bei der Luxexpo<ref name=":2" />. Am Mee 2008 gouf eng Maquette vun engem Tram (vun der Linn 1 vum Tram vun Nice) an der Stad ausgestallt fir der Bevëlkerung esou de Projet vum Tram virzestellen<ref name="rail.lu">[http://www.rail.lu/projettramlux.html Projet de tramways de la Ville de Luxembourg], op rail.lu (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Den Tracé tëscht der Stater Gare an der Uewerstad gouf 2008 festgehalen, nodeems et dräi Variante goufen: eng iwwer d'Nei Avenue (déi och duerno zeréckbehale gouf), eng aner iwwer d'Al Avenue an eng drëtt iwwer déi zwou Avenuen, awer allkéiers nëmmen an enger Richtung<ref>[https://web.archive.org/web/20160311115215/http://www.gtf.be/gtf_luxtram.html Luxtram: le futur tram de Luxembourg], op gtf.be, Websäit vum Groupement belge pour la promotion et l'exploitation Touristique du transport ferroviaire (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Wéi am Joer [[2010]] Lëtzebuerg d'[[Finanzkris 2007/2008|Finanzkris]] ze spiere krut, war d'Regierung verflicht, eng Rëtsch Spuermoossnamen z'ergräifen a verschidde Projeten hu missen op Äis geluecht ginn. Dorënner och de Projet vum Tram. De Premier [[Jean-Claude Juncker]] huet a senger [[Ried zur Lag vun der Natioun]] de 4. Mee 2010 ugekënnegt, datt den Tram net virun [[2014]] kéint realiséiert ginn<ref name=":0" /><ref>[https://web.archive.org/web/20170726000727/http://www.lessentiel.lu/fr/rechercher/story/23909419 Patrick Théry, On a beau dire, le tram est bel et bien sur les rails] op lessentiel.lu de 26. September 2010 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Ursprénglech war virgesinn, datt d'Aarbechten uganks [[2011]] sollten ufänken, soudatt d'Linn 2014 hätt kënnen opgoen<ref>[http://Le+tram+va+redessiner+les+artères+de+Luxembourg Le tram va redessiner les artères de Luxembourg] op lessentiel.lu de 15. September 2009 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Am August goufen am Zentrum vun der Stad [[Geotechnik|geotechnesche]] Buerunge fir de Bau vum Tracé gemaach, fir déi genee Positioun vun de Statioune kënne festzeleeën<ref>[https://web.archive.org/web/20170726000739/http://www.lessentiel.lu/fr/rechercher/story/12845897 Des forages sur le futur tracé du tram] op lessentiel.lu den 23. August 2010 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. === Oppositioun an alternativ Projeten === Am Mäerz 2012 hu verschidde Volleksvertrieder vum ADR a besonnesch den Deputéierte [[Jacques-Yves Henckes]] - déi vu vir era géint den Tram an éischter fir de „City-Tunnel“ agetruede sinn - verlaangt, datt e Referendum sollt organiséiert ginn, mat deem d'Bevëlkerung sech fir déi eng oder aner Iddi kéint ausschwätzen<ref>[https://web.archive.org/web/20170729214404/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/referendum-sur-le-tram-il-faudra-attendre-l-avis-du-gouvernement-4f60efa3e4b02f5ce8fac82f Référendum sur le tram: il faudra attendre l'avis du gouvernement] op wort.lu de 14. Mäerz 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref><ref>[http://L'ADR+veut+un+référendum+sur+le+tram L'ADR veut un référendum sur le tram] op wort.lu de 14. Mäerz 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Déi aner [[Lëscht vun de politesche Parteien zu Lëtzebuerg|Parteien]] hunn de Virschlag vum ADR kritiséiert, mat der Begrënnung, datt en nationale Referendum iwwer e lokale Sujet géint d'Gesetz verstousse géif. D'Iddi vum Referendum ass am Mee vun der Regierung verworf ginn, well de „City-Tunnel“ nëmme schwéier realiséierbar wier, souwuel a Bezuch op d'Käschten, wéi och op déi technesche Machbarkeet<ref>[https://web.archive.org/web/20170729173151/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/city-tunnel-vs-tram-il-n-y-aura-pas-de-referendum-4fbfa410e4b0c4249c53fdf2 City-tunnel vs tram: il n'y aura pas de référendum] op wort.lu de 25. Mäerz 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Am Juni huet den deemolege Minister fir nohalteg Entwécklung, [[Claude Wiseler]], confirméiert, datt den Tram en Deel vun der Regierung hirem Plang fir eng nohalteg Mobilitéit wier an datt de Schantje fir den Tram ze bauen 2014 ufänke géif. Déi geschate Käschte fir déi éischt Phas géife bei 320 Milliounen Euro leien. Et gouf awer och nach preziséiert, datt de Schantje fir déi éischt Phas eréischt kéint ufänken nodeems eng Ëmwelt-Impaktstudie gemaach gi wier<ref>[https://web.archive.org/web/20170729174440/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/320-millions-d-euros-pour-la-premiere-phase-du-tram-4fcf928be4b0c77473ce9847 320 millions d'euros pour la première phase du tram] op wort.lu de 15. Juni 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. D'Géigner vum Projet hunn en ze deier an net néideg fonnt<ref>[https://web.archive.org/web/20170729213524/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/parfois-juge-trop-cher-ou-inutile-le-tram-circulera-a-luxembourg-en-2017-4fda0c73e4b0c152a04dd5db Parfois jugé trop cher ou inutile, le tram circulera à Luxembourg en 2017] op wort.lu de 27. Juni 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. De Projet géif et erlaben déi 270 Bussen déi pro Stonn iwwer d'Nei Avenue fueren do erauszehalen. Haaptsächlech déi regional Buslinne solle ronderëm der Stad op Statiounen nieft der Tramslinn gekappt gi wou een dann ëmklamme kann<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/19959250 Un réseau de bus adapté à la future ligne de tram] op lessentiel.lu de 24 Abrëll 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Am September [[2013]] huet de Regierungsrot gréng Luucht gi fir datt de Staat sech finanziell um Bau vun der Tramslinn bedeelege kann<ref>[https://web.archive.org/web/20170729173312/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/feu-vert-pour-le-tram-qui-reliera-la-gare-centrale-a-luxexpo-52468871e4b0970ab1696d8b Feu vert pour le tram qui reliera la gare centrale à Luxexpo] op wort.lu den 28. September 2013 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. De Projet stoung am Januar [[2014]] erëm am Vierdergrond. De [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Staatsrot]] war nämlech der Opfaassung - entgéint der Meenung vun der Regierung zwee Joer virdrun - datt den Tram tëscht dem Kierchbierg an der Gare d'Problematik déi duerch de staarke Voyageursverkéier entsteet, net léise kann<ref name="wort.lu1">[https://web.archive.org/web/20170729070527/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/le-tram-n-est-pas-une-solution-selon-le-conseil-d-etat-52df89bee4b0e9996823d358 Le tram n'est pas une solution, selon le Conseil d'Etat] op www.wort.lu den 22. Januar 2014 (gekuckt den 10. August 2017)</ref>. Fir effikass ze sinn, misst den Tram capabel si fir och op der Schinneninfrastruktur vum Zuch ze fueren. De [[François Bausch]] - Nofollger vum Claude Wiseler - huet dem Conseil d'état erkläert, datt dëse Projet eleng d'Verkéiersproblemer net léise kéint, ma datt een en als Deel vun engem ganze Pak vu Léisunge betruechte misst, deen d'Regierung am Kader vun engem nohaltege Mobilitéitsplang (MoDu) virgesäit<ref name="wort.lu3">[https://web.archive.org/web/20180916164002/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/tram-a-luxembourg-le-conseil-d-etat-pinaille-le-ministre-lui-repond-52ea164fe4b00e3c1fceffbb Tram à Luxembourg: le Conseil d'Etat pinaille, le Ministre lui répond] den 30. Januar 2014 op wort.lu (gekuckt den 10. August 2017</ref>. Den ADR huet nach eng Kéier e Referendum gefuerdert<ref name="wort.lu2">[https://web.archive.org/web/20170729070510/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/l-adr-veut-un-referendum-sur-le-tram-530c8986e4b0577c214a14e4 L'ADR veut un référendum sur le tram], op www.wort.lu de 25. Februar 2014 (gekuckt den 10. August 2017)</ref>. Am Mäerz 2014 gouf d'[[Adolphe-Bréck|Nei Bréck]] fir de Verkéier zou gemaach well se - fir datt den Tram driwwer fuere kann - komplett restauréiert a méi breet gemaach muss ginn. De Schantjen huet dräi Joer gedauert. Wärend där Zäit gouf niewendrun eng provisoresch Bréck gebaut déi - wéinst hirer Faarf - am Volleksnumm d'„Blo Bréck“ genannt gouf<ref>[https://web.archive.org/web/20170812060808/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/le-pont-adolphe-au-chomage-technique-a-partir-du-premier-week-end-de-mars-52f9f69ae4b07ca9197daa44 Le pont Adolphe au chômage technique à partir du premier week-end de mars] op wort.lu den 11. Februar 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. D'Nei Bréck ass am Mäerz [[2017]] erëm opgaangen<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/1016793.html Prett fir weider 100 Joer: Reouverture de 25. Mäerz] op rtl.lu am Mäerz 2017 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. Am Abrëll 2014 haten de François Bausch an d'Stater Buergermeeschtesch [[Lydie Polfer]] informéiert, datt den Tram um Tracé duerch d'Stad ouni Catenaire fuere géif. Dëst war drop zeréckzeféieren, well d'Géigner vum Tram sech ëmmer drop behaapt hunn, datt d'Catenairen d'Vue vun der Stad verschampeléiere géifen. Den Ufank vun den Aarbechte gouf fir 2015 ugekënnegt<ref>[https://web.archive.org/web/20170812061746/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/luxembourg-le-tram-enleve-le-haut-5360f5b4e4b0c1eb30fa4f9a Luxembourg: le tram enlève le haut] op wort.lu den 30. Abrëll 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. Si hunn och matgedeelt, datt d'Linn am Endausbau bis op den [[Houwald]] an op de [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafe Findel]] verlängert géif ginn. Dës zwou Verlängerunge géifen deemno zousätzlech zum urspréngleche Projet (Kierchbierg-Gare) gebaut ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20170812061508/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/tram-a-luxembourg-le-trace-initial-doit-etre-prolonge-53609b3de4b01cc492c69c78 Tram à Luxembourg: le tracé initial doit être prolongé] op wort.lu den 30. Abrëll 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. Dës Ukënnegung huet d'Buergermeeschtere vun [[Gemeng Hesper|Hesper]], [[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]] a [[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]] op de Plang bruecht, déi gemengt hunn, se wiere vum Nohaltegkeetsminister beduckst ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20170729070447/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/tram-trois-bourgmestres-ont-l-impression-d-avoir-ete-dupes-533ec8f6e4b012fe7ff65e65 Tram: trois bourgmestres ont l'impression d'avoir été dupés] op wort.lu de 4. Abrëll 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. De Projet fir eng Verbindung vun der Eisebunnslinn vun Dummeldeng op de Kierchbierg ze baue schéngt definitiv net méi aktuell ze sinn. Tëscht November an Dezember 2013 hat LuxTram eng Meenungsëmfro organiséiert an där hir Resultater goufen am Mee 2014 virgestallt. Dobäi koum eraus, datt nëmmen 23&nbsp;% vun de Befrote géint de Projet waren, 7&nbsp;% waren nach onentschloss<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/26132254 Sept personnes sur dix se disent favorables au tram] op lessentiel.lu de 15. Mee 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. Dës Resultater hu gewëssermoossen iwwerrascht, well grad an där Zäit eng ëffentlech [[Petitioun]] um Internet am Gaang war, déi e Referendum géint den Tram gefuerdert huet. Well d'Petitioun déi néideg 4500 Ënnerschrëften zesumme kritt hat, huet de Sujet missen an der Chamber diskutéiert ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20170722141420/http://www.lessentiel.lu/fr/news/luxembourg/story/19835995 Le référendum sur le tram obtient 4 500 signatures] op lessentiel.lu den 2. Mee 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. No der Debatt tëscht den Deputéierten an de Petitionären ass de Referendum majoritär vun den Deputéierte refuséiert ginn, aus Angscht datt d'Organiséiere vun engem Referendum de Projet nach weider verspéide géif. Den Deputéierte [[Claude Adam]] huet dobäi bemierkt, datt bei de Parlamentswalen 2013 90 % vun de Wieler fir eng Partei gestëmmt haten, déi fir den Tram war<ref>Laurence Bervard, [http://www.lessentiel.lu/fr/news/dossier/tram/story/30429994 Les députés rejettent l'idée d'un référendum] op lessentiel.lu de 27. Mee 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. De 4. Juni 2014 huet d'Chamber mat 56 vu 60 Stëmmen de Gesetzprojet 6626 gestëmmt, mat deem 230 Milliounen Euro bewëllegt goufen, fir en Tram vun der Luxexpo op d'[[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] ze bauen<ref name=":3">[http://www.chd.lu/wps/portal/public/Accueil/TravailALaChambre/Recherche/RoleDesAffaires?action=doDocpaDetails&backto=/wps/portal/public/Accueil/Actualite&id=6626] „Projet de loi portant sur la construction d'une ligne de tramway à Luxembourg entre la Gare Centrale et le Circuit de la Foire Internationale au Kirchberg“ op chd.lu, der Websäit vun der Chambre des députés (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. Dobäi kommen eng 124 Millioune vun der Stad Lëtzebuerg, soudatt d'Gesamtkäschten (inklusiv den Ënnerhalt fir 4 Joer) bei 354 Milliounen Euro leie géifen. En alternative Projet fir de Bau vun enger [[Seelbunn]] déi tëscht der Stater Gare an dem Kierchbierg fuere kéint, an deen och vun der [[Chambre des métiers|Handwierkerkummer]] ënnerstëtzt gouf, ass awer vum Minister François Bausch ofgeleent ginn, well hien en als onrealistesch ugesinn huet<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/24914255 La Chambre des métiers défend le téléphérique] op lessentiel.lu den 2. Abrëll 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. D'Gesetz iwwer de Bau vun der Tramslinn tëscht der Stater Gare an der Luxexpo um Kierchbierg ass de 24. Juli 2014 ënnerschriwwen<ref name=":3" /> an de 6. August publizéiert ginn<ref name=":6" />. Den 21. Oktober 2014 hunn de Minister fir Nohalteg Entwécklung an Infrastrukturen, [[François Bausch]], fir de Lëtzebuerger Staat, souwéi d'Buergermeeschtesch [[Lydie Polfer]] an déi Éischt Schäffin [[Sam Tanson]] fir d'Stad Lëtzebuerg den Akt ënnerschriwwen, fir aus dem ''Groupement d'intérêt économique'' (GIE) eng [[Société anonyme|Aktiegesellschaft]] ze maachen<ref name=":4" /><ref name=":5" /><ref name=":14">Maurice Fick, [https://web.archive.org/web/20170803004809/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/la-societe-d-exploitation-du-tram-est-creee-premier-troncon-du-tram-mis-en-service-au-second-semestre-2017-54468bfeb9b398870807d12a "Premier tronçon du Tram mis en service au second semestre 2017"] op wort.lu den 21. Oktober 2014 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. {{Méi Info 1|LuxTram}} De Choix fir aus dem GIE eng privat a keng ëffentlech Gesellschaft ze maachen ass - den Autoritéiten no - drop zeréckzeféieren datt et mat enger ëffentlecher Gesellschaft méi deier a méi komplizéiert gi wier, absënns wat d'Prozedure vun den ëffentlechen Aarbechten ugaange wier. Dës Entscheedung gouf besonnesch vum [[Fédération nationale des cheminots, travailleurs du transport, fonctionnaires et employés luxembourgeois|Landesverband]], der gréisster Gewerkschaft vun den Eisebunner bedauert<ref>[http://www.lequotidien.lu/politique-et-societe/tram-le-landesverband-prepare-son-implantation-aupres-des-futurs-conducteurs/ Tram: le syndicat des cheminots prépare déjà son implantation auprès des futurs conducteurs] op lequotidien.lu den 9. Juli 2015 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. == D'Linn T1: Déi éischt Linn vum ''Neien Tram'' == {{Haaptartikel|Luxtram-Linn T1}} [[Fichier:Luxembourg T1 map-lb.svg|thumb|Streck vun der T1]] Déi éischt Linn, déi gebaut gouf, [[Luxtram-Linn T1|T1 genannt]], fiert zanter dem 2. Mäerz 2025 vum [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafe]] bis bei de [[Stadion vu Lëtzebuerg|Stadion]] op der [[Cloche d'or]]. De Bau vun der Streck huet den 18. September 2015 ugefaangen. Dat éischt Stéck vun der Streck, vun der Luxexpo bis bei d'[[Pont grande-duchesse Charlotte|Rout Bréck]], ass den [[10. Dezember]] [[2017]] opgaangen. Duerno goufen et Verlängerunge bis op d'[[Place de l'Étoile (Stad Lëtzebuerg)|Stäreplaz]] ([[27. Juli]] [[2018]]), op d'[[Gare Lëtzebuerg|Gare]] ([[13. Dezember]] [[2020]]), bis op Bouneweg ([[11. September]] [[2022]]), bis op d'[[Cloche d'or]] ([[7. Juli]] [[2024]]) an, no Osten hin, bis op de Findel ([[2. Mäerz]] [[2025]]). == Ausbaupläng == Den 22. Abrëll 2022 huet den Transportminister [[François Bausch]] den neien [[Nationale Mobilitéitsplang 2035]] virgestallt. Seng Nofollgerin [[Yuriko Backes]] sot am Mäerz 2024 an engem Interview, si wéilt, wat den Tramsreseau betrëfft, d'Ziler vun deem Plang och ënnert der [[Regierung Frieden-Bettel]] anhalen.<ref>Frank Weyrich: [https://www.wort.lu/luxemburg/yuriko-backes-will-bau-der-tram-nach-esch-beschleunigen/8955067.html "Yuriko Backes will Bau der Tram nach Esch beschleunigen."] wort.lu, 6.3.2024.</ref> Fir den Tram gesäit den Nationale Mobilitéitsplang 2035, nieft der Linn T1 Fluchhafe Findel<ref>d'Linn T1 hält um Kierchbierg op wann de séieren Tram vun Esch iwwer de Kierchbierg bis op de Fluchhafe fiert</ref> - Stadion, déi et scho gëtt, nach follgend nei Linne vir<ref>Ministère de la Mobilité et des Travaux publics: [https://web.archive.org/web/20240330000253/https://transports.public.lu/fr/publications/strategie/pnm-2035-brochure/pnm-2035-brochure-fr.html "PNM 2035 - Plan national de mobilité"], S. 53 – 56, 22/04/2022.</ref>: === Geplangten Ausbau bis 2035 === [[Fichier:Luxembourg, Tram 2035 - réseau projeté.png|thumb|300px|Geplangte Reseau vum Stater Tram fir d'Joer 2035]] ==== Giel Linn: Luxexpo - Pôle d'échange West ==== Déi giel Linn<ref name=":26">Aarbechtstitel, no der Faarf déi um Plang gebraucht gëtt, cf.: Ministère de la Mobilité et des Travaux publics: "[https://web.archive.org/web/20240330000253/https://transports.public.lu/fr/publications/strategie/pnm-2035-brochure/pnm-2035-brochure-fr.html PNM 2035 - Plan national de mobilité]", S. 54 + 56, 22/04/2022</ref> fiert um Trajet Luxexpo - Pôle d'échange (PE) West, via Boulevard K. Adenauer, Gare, Hollerech a P+R Bouillon. Vun der geplangter Linn gouf den 10. Mäerz 2023 de Bau vun den zwéin éischten Deeler virgestallt, déi vum Regierungsrot gestëmmt gi waren<ref>Sabrina Backes: [https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/2039508.html "Vun der Gare op Hollerech, vun der rouder Bréck an de Quartier "Laangfur".] rtl.lu, 10.03.2022.</ref>. D'Finanzéierungsgesetz fir béid Streckendeeler gouf den 23. Mee 2023 an der Chamber deposéiert<ref name=":27">{{Citation|URL=https://www.chd.lu/fr/dossier/8224|Titel=Projet de loi portant sur la construction des extensions de la ligne de tramway à Luxembourg entre les stations Rout Bréck- Pafendall et Laangfur au Kirchberg et entre les stations Gare Centrale et Hollerich|Gekuckt=27.11.2023|Wierk=www.chd.lu|Sprooch=fr}}</ref> an den 1. Februar 2024 gestëmmt<ref name=licht/>. * Rout Bréck - ''Laangfur'' Déi nei Streck Rout Bréck - Kierchbierg / ''Laangfur'' (en Deel vun der gieler Linn am Osten<ref>am Finanzéierungsgesetz als « extension K2A » bezeechent</ref>) béit ëstlech vun der Halt ''[[Rout Bréck - Pafendall (Tramshalt)|Rout Bréck-Pafendall]]'' op de [[Boulevard Konrad-Adenauer]] of, leeft iwwer dee Boulevard virun an dréint dann no der [[Europäesch Schoul|Europaschoul]] a Richtung Norde bis an de Flouer ''Laangfur.'' D'Aarbechten um Kierchbierg solle vun 2025 bis 2027 goen, mat enger Ouverture vun der Linn fir Enn 2027 / Ufank 2028. D'Streck mat 2,3&nbsp;km a mat dräi Halten ass mat 106 Milliounen Euro budgetiséiert<ref name=":28">{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/communiques/2023/03-mars/10-extension-luxtram.html|Titel=Extension de la ligne de tramway au Kirchberg et vers Hollerich: Présentation du projet de financement|Gekuckt=28.11.2023|Datum=03.10.2023|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>. D'Aarbechte fir d'Verlängerung ''Laangfur'' - ''Kuebebierg'' - Luxexpo si fir 2031 - 2033 geplangt<ref name=":27" />. * Gare - Nei Hollerech Den éischten Tronçon um westlechen Deel vun der gieler Linn<ref>am Finanzéierungsgesetz als « extension HOA » bezeechent</ref> leeft no der [[Place de la Gare (Stad Lëtzebuerg)|Garer Plaz]], virun der Ramp vun der Buchler-Bréck, a südwestlecher Richtung duerch de geplangten neie Quartier Nei Hollerich bis op d'Héicht vun der aktueller Kräizung ''Route d'Esch / Rue de l'Aciérie''. Den Tracé huet 1,1 Kilometer an et komme fir den Ufank zwéin Arrêten dohin. Fir de Bau vun dëser Streck sinn 29 Milliounen Euro virgesinn<ref name=":28" />. D'Aarbechten si fir 2026 bis 2028 geplangt, mat enger Ouverture vun der Linn fir Enn 2027 / Ufank 2028<ref name=":27" />. Tëscht 2030 an 2031 ginn d'Aarbechte fir d'Streck no Weste virun an de Quartier [[Porte de Hollerich]], dee vu Mëtt vun den 2020er Joren u soll bebaut ginn, a wou um neie ''Boulevard de Hollerich'' zwou Halte virgesi sinn. Am grousse Ganze wäert de Projet ëm déi 135 Milliounen Euro ouni TVA kaschten, vun deenen de Staat der 90 an d'Stad Lëtzebuerg 45 Milliounen iwwerhëlt<ref name=":28" /><ref>David Thinnes: [https://www.wort.lu/luxemburg/zentrum/so-sieht-das-zukunftige-hollericher-okoviertel-aus/4878910.html "'Portes de Hollerich': So sieht das zukünftige Hollericher Ökoviertel aus."] wort.lu [w+], 26.11.2023.</ref>. {{Méi Info 1|Luxtram-Linn Luxexpo - Pôle d'échange West}} ==== Hellblo Linn: Luxexpo - Pôle d'échange (PE) Bouillon ==== Déi hellblo Linn<ref name=":26" /> ass vun der Luxexpo iwwer déi aktuell Streck via d'Avenue John F. Kennedy an d'Rout Bréck bis op de [[Rond-point Robert-Schuman|Rond-point Schuman]] geplangt an da via Neipuertsgaass, Arsenalstrooss, Stäreplaz, CHL, dann iwwer nei Boulevarden am Weste vun der Stad (''Boulevard de Merl, Boulevard de Cessange'') bis op de Pôle d'échange (PE) Bouillon. {{Méi Info 1|Luxtram-Linn Luxexpo - Pôle d'échange Bouillon}} ==== Mof Linn: Fluchhafen - Bieles ==== Déi mof Linn<ref name=":26" /> (deels och nach ''séieren Tram'' genannt) fiert vum Fluchhafe bis bei d'Stadhaus zu Bieles, via Luxexpo, Boulevard K. Adenauer, Hamilius, Gare, [[Nei Hollerech]], Escher Strooss, Stadion, Leideleng, Féiz, Esch-Schëffleng, Esch-Rämerech a Belval. Op enger Deelstreck – tëscht Leideleng a Féiz – kann d'Linn mat héijer Vitess (bis 100&nbsp;km/h) bedriwwe ginn. Wann de séieren Tram vun Esch iwwer de Kierchbierg bis op de Fluchhafe fiert, hält d'Linn T1 bei der Luxexpo op. D'Käschte fir d'Linn an den Express-Vëloswee nieft der Streck, déi vun der Cloche d'or bis op Bieles fuere soll, gëtt op iwwer 3 Milliarden Euro geschat.<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/2113772.html|Titel=Bis 2035: De séieren Tram zu Lëtzebuerg gëtt Realitéit|Gekuckt=06.10.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref> {{Méi Info 1|Luxtram-Linn Fluchhafen - Bieles}} === Eventuellen Ausbau no 2035 === Bei déi genannt Pläng kéinten no 2035 nach weider Linnen oder Verlängerungen derbäikommen: * hellblo Linn: Verlängerung vum Pôle d'échange (PE) Bouillon iwwer en neie Boulevard am Weste vun der Stad bis op d'Cloche d'or * mof Linn: nei, direkt Streck tëscht der Stäreplaz an der Cloche d'or iwwert d'Escher Strooss amplaz iwwer d'Nei Avenue an d'Gare * donkelblo Linn<ref name=":26" />: Gare - Mamer, via Nei Avenue, Hamilius, Stäreplaz an d'Areler Strooss (aus Capacitéitsgrënn eréischt méiglech wann déi mof Linn net méi duerch d'Nei Avenue fiert) === Fréier Pläng === An de Jore virdru gouf et schonn déi eng oder aner Propos fir en Ausbau: Am Joer 2016 waren ufanks dräi Extensiounen a Betruecht gezu ginn: eng éischt op [[Leideleng]], eng zweet op [[Bartreng]] an eng drëtt bei de ''Mediapark'' um [[Kierchbierg]], an der Géigend vum Wunnquartier [[Domaine du Kiem]]. D'Linn kéint gespléckt ginn, soudatt eng Faart iwwer déi aner vun der Luxexpo aus bei de ''Mediapark'' fuere géif an déi aner op de [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafen]]<ref>Erwan Nonet, [http://www.lequotidien.lu/luxembourg/tram-trois-extensions-sont-deja-envisagees/ Tram: trois extensions sont déjà envisagées] op lequotidien.lu de 27. Oktober 2016 (gekuckt den 20. August 2017)</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20170922210512/https://www.wort.lu/de/politik/aus-dem-parlament-vierte-tram-erweiterung-geplant-58d40697a5e74263e13ac707 Vierte Tram-Erweiterung geplant] op wort.lu den 23. Mäerz 2017 (gekuckt de 15. August 2017)</ref>. Am Juni 2017 gouf d'Prioritéit dunn awer vum Nohaltegkeetsminister éischter op eng zweet Linn geluecht, déi op enger Längt vu 16&nbsp;km iwwer [[Mamer]] bis op de [[Wandhaff (Käerch)|Wandhaff]] fuere kéint<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/story/12038097 Le tram ira à Mamer après 2021] op lessentiel.lu den 20. Juni 2017 (gekuckt den 20. August 2017)</ref>. En iwwerschaffte Projet gouf Enn 2020 virgestallt: Ewell soll eng nei Linn vun der Gare iwwer Hollerech (duerch de Quartier ''[[Nei Hollerech]]''), bis bei de [[P+R Bouillon]] goen; eng weider vun der Cloche d'Or no Norden iwwer [[Zéisseng]] a [[Märel (Stad Lëtzebuerg)|Märel]] bis op d'[[Route d'Arlon (Stad Lëtzebuerg)|Areler Strooss]], wou s'op déi nei Linn trëfft, déi vun der Stäreplaz laanscht den [[Centre hospitalier de Luxembourg|CHL]] weider no Weste goe soll; an och d'Pläng fir eng 2. Linn um Kierchbierg, iwwer de [[Boulevard Konrad-Adenauer]] a laanscht den neie Quartier ''Laangfur'' bis bei den Tramsschapp goufe reaktivéiert.<ref>Christophe Lemaire: [https://paperjam.lu/article/cartes-projets-extensions-tram "Les projets d'extension du tram de Luxembourg."] paperjam.lu, 13.12.2020 • Édité le 14.12.2020.</ref> D'2020er Projete goufen da gréisstendeels an där Form am Mobilitéitsplang 2035 iwwerholl. == Ekipement vun de Statiounen == All d'Statioune si mat Informatiounssaile fir d'Passagéier ekipéiert, wou ee gesäit wéini den nächsten Tram kënnt oder wa Stéierungen op der Linn sinn. D'Statioune sinn all accessibel fir Leit mat ageschränkter Mobilitéit, och fir Leit am [[Rollstull]]. Se hu meeschtens säitlech [[Quai (Eisebunn)|Quaie]] mat enger Längt vu 45 Meter déi vis-a-vis ee vun deem aneren ugeluecht sinn. D'Tramshaisercher op de Statioune goufe vun der franséischer Gesellschaft ''MobilConcepts'', am Kader vun engem Kontrakt vun 2 Milliounen Euro installéiert<ref name=":11">[http://www.constructioncayola.com/rail/article/2017/03/07/110826/quel-mobilier-urbain-pour-tram-luxembourg.php "Quel mobilier urbain pour le tram du Luxembourg ?"] constructioncayola.com, 7. Mäerz 2017 (gekuckt de 15. August 2017)</ref>. Se goufe vum Designer Marc Aurel entworf a si stolgro fir sech gutt an d'stättescht Ëmfeld z'integréieren<ref name=":11" />. Just op der Statioun ''Place de Metz'' sti keng Tramshaisercher. Den Entretien an d'Gestioun vun de [[Publicitéit|Reklamme]] gëtt fir 10 Joer vun ''IP Luxembourg Broadcasting Center Europe'', enger Filial vum [[RTL Group|RTL Grupp]] assuréiert<ref name=":11" />. Uganks war am Februar [[2009]] en internationalen [[Architektur|Architekteconcours]] organiséiert gi wou et drëm goung fir e personaliséierte Mobilier (Haisercher, Vëlosstänner, Dreckskëschten, asw.) ze definéieren. De Concours war deemools vum [[London]]er Büro ''Lifschutz Davidson Sandilands Island Studios'' gewonne ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20171210015800/http://paperjam.lu/communique/concours-darchitecte-de-la-ligne-de-tram-deux-projets-egalite Concours d'architecte de la ligne de tram: deux projets à égalité] op paperjam.lu de 6. Februar 2009</ref>. Schlussendlech gouf awer decidéiert kee personaliséierte Mobilier ze huelen, ma dees vun der Staang, absënns fir mam existente Mobilier an der Stad ze harmoniséieren<ref>Jean-Michel Hennebert, [https://web.archive.org/web/20171006234649/http://paperjam.lu/news/nous-avons-quitte-la-logique-du-sur-mesure «Nous avons quitté la logique du sur-mesure»] op paperjam.lu den 28. Juli 2016 (gekuckt de 15. August 2017)</ref>. Vereenzelt ginn et och zousätzlech Installatiounen: * Bei der [[Luxexpo (Tramshalt)|Halt ''Luxexpo'']] gouf e 60 Meter laangen a 95 Tonne schwéieren Daach aus Glas gebaut, dee queesch driwwer geet, an dee vum Peter Latz an der Julie Conrad entworf gouf<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/story/Un-auvent-de-60m-pour-le-tram-au-Kirchberg-17388208 "Un auvent de 60 m pour le tram au Kirchberg."] lessentiel.lu, 11. oct. 2017</ref>. * Bei der [[Theater (Tramshalt)|Halt ''Theater'']] gouf eng Installatioun vum [[Michel Leonardi]] opgeriicht, déi aus enger Zort Maste mat uewendrop faarwegen, duerchsiichtegen Diecher, déi um Buedem faarweg Flecke maachen, wann d'Sonn duerch schéint (änlech wéi déi vun him bei der Kräizung beim [[Pont d'Avroy]] zu [[Léck]]). <gallery mode="packed" heights="150"> Luxembourg, station Rout Bréck-Pafendall (1).jpg|D'Halt ''[[Rout Bréck - Pafendall (Tramshalt)|Rout Bréck - Pafendall]]'' huet en zentrale Quai Luxembourg, tram 2018-07 station Theater (01).jpg|D'Halt ''[[Theater (Tramshalt)|Theater]]'' huet Quaie laanscht d'Säit Luxembourg, inauguration tram phase 2 (107).jpg|Leit virum Michel Leonardi senger Installatioun, bei der Halt ''Theater''. </gallery> Am Februar 2017 goufen déi offiziell Nimm vun 11 Statioune bekannt gemaach: vun den 8 déi vun 2017 un ugefuer ginn a vun deenen dräi bis op d'Stäreplaz. D'Nimm bezéie sech op Plazen déi ugefuer ginn a sinn deels op [[Franséisch]], [[Lëtzebuergesch]] oder an deenen zwou Sproochen<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/29027257 Les noms des stations de tram sont connus] op lessentiel.lu den 20. Februar 2017 (gekuckt de 15. August 2017)</ref>. == Rullmaterial == [[Fichier:Luxembourg, Open day at Luxtram - Tram (3).jpg|thumb|Viischt Vue vun enger Ramm.]] D'Linn T1 gëtt mat 33 ''[[CAF Urbos|Urbos 3]]''-Ramme vun der Firma [[CAF]] (Construcciones y auxiliar de ferrocarriles) exploitéiert, déi hire Sëtz zu Beasain am [[Autonom Gemeinschaft Baskeland|Spuenesche Baskeland]] huet<ref>[https://web.archive.org/web/20171126210229/http://www.caf.net/fr/compania/instalaciones.php Ateliers et bureaux] op caf.net (gekuckt de 17. August 2017)</ref> exploitéiert. Déi éischt Ramm (2 Kabinnen a 7 Modullen) gouf den 8. Februar 2017 an der Nuecht geliwwert<ref name=":18" /><ref>[http://Den&#x20;Tram&#x20;ass&#x20;do!&#x20;1.&#x20;Rame&#x20;ass&#x20;zu&#x20;Lëtzebuerg&#x20;ukomm Den Tram ass do! 1. Rame ass zu Lëtzebuerg ukomm] op rtl.lu den 10. Februar 2017 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. Fir den éischten Deel vun der Streck waren néng Rammen néideg<ref name=":14" />. De Rescht vun der Serie koum progressiv mam Ausbau no. Déi éischt néng Ramme goufen zu [[Zaragoza]] gebaut, déi dono an der CAF-Fabrick zu [[Bagnères-de-Bigorre]], a Frankräich.<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/story/les-rames-du-tram-en-balade-sur-l-autoroute-a6-30769477 "Les rames du tram en balade sur l'autoroute A6."] lessentiel.lu, 04-12-2019.</ref><ref name=":18">Keith Barrow, [http://www.railjournal.com/index.php/light-rail/caf-delivers-first-luxembourg-tram.html?channel=526 CAF delivers first Luxembourg tram] op railjournal.com den 10. Februar 2017 (gekuckt de 17. August 2017)</ref><ref>[http://www.bus-an-zuch.de/Luxtram.htm Fuhrpark Luxtram] op bus-an-zuch.de (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. D'Rammen hunn eng Längt vu 45 Meter (a kënne - wann néideg - 10 Meter méi laang gemaach ginn<ref name=":7">{{Citation|URL=https://www.virgule.lu/luxembourg/a-quoi-ressemble-le-centre-de-maintenance-du-tram/233709.html|Titel=A quoi ressemble le centre de maintenance du tram?|Gekuckt=11.12.2023|Datum=11.12.2023|Wierk=virgule-online|Sprooch=fr|archivedate=2023-12-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231211214626/https://www.virgule.lu/luxembourg/a-quoi-ressemble-le-centre-de-maintenance-du-tram/233709.html}}</ref>) an enger Breet vun 2,65 Meter. Pro Ramm kënne 450 Leit transportéiert ginn. Eng technesch Eegenaart ass, datt d'Zich sou ekipéiert sinn, datt se deen Deel vun der Streck, deen duerch de Stadzentrum féiert (3,6&nbsp;km), ouni [[Catenaire]] fuere kënnen. Dobäi gi se mat Stroum aus [[Superkondensator]]e vum Typ ''Rapid Charge Accumulator'' ugedriwwen, déi déi spuenesch Firma schonn an den Tramsreseauen zu [[Saragossa]] an zu [[Sevilla]] am Gebrauch huet. Den Tram gëtt dann iwwer e System opgelueden deen an der Plattform vun der Statioun agebaut ass<ref name=":16">Marc Fressoz, [https://web.archive.org/web/20170721195220/http://www.mobilicites.com/011-3768-Luxembourg-opte-pour-le-tram-sans-catenaire-de-CAF.html Luxembourg fait le choix du tram de CAF à alimentation mixte] op mobilicites.com den 19. Mee 2015 (gekuckt de 14. August 2017)</ref><ref>Michel Chlastacz, [https://web.archive.org/web/20180920122518/http://www.busetcar.com/luxembourg-le-luxtram-sera-a-la-fois-espagnol-et-sans-fil/ Luxembourg: le "Luxtram" sera à la fois espagnol et sans fil !] op busetcar.com den 22. Mee 2015 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. D'Ramme sinn all klimatiséiert, hunn [[Universal Serial Bus|USB]]-Steckeren an eng tramstypesch Schell fir d'Foussgänger ze warnen. Dës Schell kléngt esou, wéi déi vum fréieren Tram<ref name=":24">Jörg Tschürtz, [http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/27463359 Un «ding, ding» rétro et des ports USB pour le tram] op lessentiel.lu de 14. Juni 2017 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. De spezifeschen Design vun de Ramme gouf vum Erich Rhinn mat der Agence Avant-première entworf. Owes sinn d'Diere faarweg beliicht, mat allkéiers enger anerer Faarf pro Module. Déi Beliichtung gouf vun de Kënschtler Michel Léonardi an Isabelle Corten entworf. Den Eric Rhinn huet virdrun den Design vun de Ramme vum Tram vu Besançon, wou de selwechte Modell vun CAF fiert, entwéckelt<ref>[http://www.constructioncayola.com/rail/article/2015/07/03/100865/avant-premiere-caf-concoivent-tramway-luxembourg.php Avant Première et CAF conçoivent le tramway de Luxembourg] op constructioncayola.com den 3. Juli 2015 (gekuckt de 17. August 2017)</ref><ref name=":17">Robert Viennet, [https://web.archive.org/web/20170723125142/http://www.mobilicites.com/011-4456-Luxembourg-devoile-la-maquette-grandeur-nature-de-son-futur-tramway.html Luxembourg dévoile la maquette grandeur nature de son futur tramway] op mobilicites.com de 7. Dezember 2015 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. Den Design fir Lëtzebuerg gouf zeréckbehalen, well en d'Architektur vun den eenzele Stater Quartiere respektéiert<ref>[https://web.archive.org/web/20170801140403/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/presentation-officielle-les-premieres-images-du-nouveau-tram-5593d5ad0c88b46a8ce5c18e Les premières images du nouveau tram] op wort.lu den 1. Juli 2015 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. Eng Maquette am Moossstaf 1:1 gouf der Ëffentlechkeet tëscht Enn 2015 an Ufank 2016 virgestallt<ref name=":17" /><ref>[http://www.corporatenews.lu/fr/archives-shortcut/archives/article/2015/07/presentation-des-rames-de-tramway-de-luxembourg-une-nouvelle-identite-visuelle-pour-luxtram?author=Luxtram+S.A Présentation des rames de tramway de Luxembourg: une nouvelle identité visuelle pour Luxtram] op corporatenews.lu den 2. Juli 2015 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. D'Awunner konnten deemools déi bannenzeg Amenagementer entdecken a verschidden Doleance konnten nach berécksiichtegt ginn (Sëtzer, Plaz vun de Staange fir sech unzehalen, asw.)<ref>[https://web.archive.org/web/20170723111400/http://www.lessentiel.lu/fr/news/luxembourg/story/20203126 Le chantier du tram passe la vitesse supérieure] op lessentiel.lu den 19. Februar 2016 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. <gallery mode="packed" heights="150"> Luxembourg, Open day at Luxtram - Tram (7).jpg|Chaufferskabinn Luxembourg, Open day at Luxtram - Tram (5).jpg|Banneraum Luxembourg, essai tram (5).jpg|Déi faarweg beliicht Dieren: Erkennungszeeche vum Lëtzebuerger Tram Luxembourg, essai tram (2).jpg|Den ''Hënneschte'' vun enger Ramm déi aus dem Depot fiert </gallery> RTL Radio Lëtzebuerg hat am Mäerz 2017 e Concours lancéiert fir e Spëtznumm fir den Tram ze sichen; de Choix war op "Siggi" gefall<ref>[https://web.archive.org/web/20170810212451/http://5minutes.rtl.lu/grande-region/luxembourg/1020116.html Siggi: le futur tram a enfin un nom] op 5minutes.rtl.lu den 28. Mäerz 2017 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. Dësen huet sech awer net am Sproochgebrauch duerchgesat. LuxTram huet och e puer Streckegefierer ugeschaaft, dorënner e Mercedes-Unimog fir Stroossen- a Schinneverkéier. D'Gefier ass eng Zort Leederwon, kann awer och eng Ramm ofschleefen<ref>[http://www.rail.lu/im/x3/W170712_0195.jpg Eng Foto vun dësem Gefier] op rail.lu (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. == Tramsschäpp == === Tramsschapp Kierchbierg === [[Fichier:Luxembourg, CRM tram (1).jpg|thumb|Vue vum Neien Tramsschapp: d'Verwaltungsgebai an am Hannergrond den Depot (lénks) an d'Atelieren (riets).]] Den Entretien vun den Tramme gëtt am ''Neien Tramsschapp'' (offiziell: ''Centre de remisage et de maintenance'', gekierzt CRM) gemaach. Den Tramsschapp läit nordëstlech vun der [[Luxexpo (Tramshalt)|Halt Luxexpo]] an ass vun do aus iwwer en Accès un d'Linn ugeschloss iwwer deen och d'Verlängerung a Richtung Findel leeft. Am Tramsschapp ginn déi 32 Ramme geparkt, déi fir de Betrib gebraucht ginn. Hei gëtt och den Entretien vun de Gefierer gemaach an et ass eng zentral Kontrollstatioun vun der Linn installéiert. Den Neien Tramsschapp läit op enger Fläch vun 3,3 ha (dovun 1,39 ha Verwaltungsgebaier) tëscht der Luxexpo an der [[Autobunn A1 (Lëtzebuerg)|Autobunn]], am [[Gréngewald]], op der Grenz vun der Stad Lëtzebuerg an der [[Gemeng Nidderaanwen]]<ref>{{Citation|URL=https://www.virgule.lu/luxembourg/tram-place-au-futur-centre-de-maintenance/189713.html|Titel=Tram: place au futur centre de maintenance|Gekuckt=11.12.2023|Datum=11.12.2023|Wierk=virgule-online|Sprooch=fr}}</ref>. De Komplex begräift dräi Gebaier, déi - fir sech gutt an d'Ëmfeld vum Gréngewald unzepassen - Fassaden aus net-traitéiertem Holz hunn. D'Diech si begréngt a mat [[Sonnekollekter]]en ekipéiert<ref name=":21">[https://web.archive.org/web/20170630030434/http://aucarre.lu/Uploads/Projets/Doc/13_01_REFERENCE_FR_AU2_INCA-CRM_C.pdf CRM - Centre de Remisage et de Maintenance à Luxembourg-Kirchberg] op aucarre.lu (gekuckt den 20. August 2017)</ref><ref>Erwan Nonet, [http://www.lequotidien.lu/luxembourg-ville/luxembourg-voila-le-futur-tramsschapp/ Voilà le futur Tramsschapp !] op lequotidien.lu den 13. Februar 2015 (gekuckt den 20. August 2017)</ref>. Dat éischt Gebai ass den iwwerdaachten Depot mat aachte Gleiser wou déi 45 Meter laang Rammen ofgestallt ginn<ref name=":21" /><ref name=":22">Christelle Brucker, [https://web.archive.org/web/20170801091356/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/kirchberg-neien-tramsschapp-le-chantier-va-bon-train-57ff96365061e01abe83a477 Neien Tramsschapp: le chantier va bon train] op wort.lu den 13. Oktober 2016 (gekuckt den 20. August 2017)</ref><ref name=":23">[https://web.archive.org/web/20170630040529/http://www.perrard.lu/fr/references/11-batiments/206-luxtram-centre-de-remisage-et-de-maintenance-du-tramway LUXTRAM - Centre de remisage et de maintenance du tramway.] op perrard.lu (gekuckt den 20. August 2017)</ref>. Am zweete Gebai ass den Entretiensatelier<ref name=":23" />, deen am Fong an zwéin Deeler opgedeelt ass<ref name=":22" />: en éischten Deel mat zwéi Gleiser mat enger Wäschmaschinn fir d'Rammen. Dräi Véierel vum Waasser wat an dëser Wäschmaschinn gebraucht gëtt, gëtt nees recycléiert<ref name=":7" />. Hei ginn d'Ramme bannen a bausse gebotzt, op enger Fosse kënne s'inspizéiert a gefléckt ginn, d'[[Sandkëscht (Eisebunn)|Sandkëschte]] kënnen opgefëllt<ref name=":21" /><ref name=":22" /> an d'Rieder reprofiléiert ginn. Am zweeten Deel sinn dräi Entretiensgleiser wou et och en Accès op den Daach vun de Ramme gëtt. Eent vun de Gleiser ass mat engem mobillen Hydraulikzylinder ekipéiert fir d'[[Dréigestell]]er wiesselen ze kënnen<ref name=":22" />. Am drëtte Gebai ass d'Verwaltung, d'Iwwerwaachungszentral vun der Linn an zënter Januar 2017 de Siège vu LuxTram SA, dee virdrun an der [[Avenue Émile-Reuter|Arsenalstrooss]] war<ref name=":21" /><ref name=":22" /><ref name=":23" />. De ganze Komplex, deen 2015 ugefaangen ze baue gouf, ass zënter dem Fréijoer 2017 a Betrib<ref name=":23" />. Uganks 2020 goung eng Solaranlag um Daach un d'Netz; si produzéiert am Joer den Equivalent u Stroum, deen den Tram bannent engem Mount Betrib verbraucht.<ref>[https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/1585029.html "Visitt vum neien Tramsschapp um Kierchbierg."] rtl.lu, 25.09.2020 09:53.</ref> <gallery mode="packed" heights="150"> Fichier:Luxembourg, siège Luxtram (05).jpg|Zentrale Kommandoposten Fichier:Luxembourg, CRM tram (7).jpg|Remise (bannenan) Fichier:Luxembourg, CRM tram (6).jpg|Remise (vu baussen) Fichier:Luxembourg, CRM tram (8).jpg|Statioun fir d'Sandreservoiren ze fëllen Fichier:Luxembourg, CRM tram (9).jpg|Den Atelier fir vun ënnen un d'Rammen ze kommen Fichier:Luxembourg, Open day at Luxtram - Tram (8).jpg|D'Wäschstrooss Fichier:Luxembourg, CRM tram (10).jpg|Passerell fir op den Daach vun de Rammen ze kommen Fichier:Luxembourg, CRM tram (11).jpg|Hiefstatioun Fichier:Luxembourg, siège Luxtram (11).jpg|Erënnerungsplack un d'Pose vum Grondsteen </gallery> === Tramsschapp Cloche d'or === Am Kader vun der Extensioun vum Stater Tramsreseau ass et néideg en zweeten Tramsschapp ze bauen, an deem de Remisage an den Entretien vun de Rammen déi fir déi nei Linne gebraucht ginn, gemaach kënne ginn. Den zweete Schapp ass op der [[Cloche d'or]] geplangt a soll tëscht der [[Autobunn A6 (Lëtzebuerg)|Autobunn A6]] an dem zukünftege [[Boulevard de Cessange|Boulevard de]] [[Boulevard de Cessange|Cessange]] gebaut ginn. An der direkter Ëmgéigend läit de [[P+R Stade de Luxembourg]] an och den neie Betribshaff vun de Stater Bussen ass do geplangt. Den Tramsschapp Cloche d'or ass fir déi aktuell urban Ramme gradewéi fir déi vum [[Luxtram-Linn Fluchhafen - Bieles|„séieren Tram“ bis op Bieles]] virgesinn; am Ganzen ass en Ënnerdaach fir 41 Ramme geplangt. De Bau vum Tramsschapp soll Enn 2025 ufänken an an zwou Etappen duerchgefouert ginn: * déi éischt Phas ass virgesi fir d'Ramme vun der zweeter Linn (''giel Linn'': [[Luxtram-Linn Luxexpo - Pôle d'échange West]]) ënnerdaach ze stellen; * mat der zweeter Bauphas gëtt den Tramsschapp fäerdeg gebaut; se begräift dann d'Hale fir déi zousätzlech Ramme fir d'Streck a Richtung [[Minettsgéigend|Minett]], wann d'Streck tëscht der Stad a Féiz bis 2030 fäerdeg gebaut ass. D'Gebaier, mat ë.&nbsp;a. dem Entretiensatelier ginn och an dëser zweeter Etapp gebaut. Grad wéi schonn um Kierchbierg ginn d'Gebaier och hei no ekologesche Krittären entworf a mat Photovoltaikanlagen, engem Reewaasserréckgewënnungssystem a gréngen Diecher ekipéiert. De Siège vu [[LuxTram|Luxtram]] ass och an dësen neie Gebaier virgesinn. Am Ganze kënne bis zu 600 Leit hei schaffen. Fir de Bau vum Tramsschapp op der Cloche d'or ass eng Finanzenveloppe vun 152 Milliounen Euro virgesinn: 131 Millioune solle vum Staat an 21 Millioune vun der Stad Lëtzebuerg iwwerholl ginn.<ref>{{Citation|URL=https://www.chd.lu/fr/mobilite-financement-tramsschapp-tram-cloche-or|Titel=Un projet de loi pour financer un deuxième Tramsschapp à la Cloche d'Or|Gekuckt=16.05.2025|Auteur=Chambre des députés|Datum=08.05.2025|Editeur=www.chd.lu}}</ref> Den 30. Oktober 2025 huet d'Chamber unanime d'Finanzéierungsgesetz fir de Bau gestëmmt.<ref> Marc Hoscheid: [https://www.chd.lu/fr/seance-publique-30-octobre-2025 "Séance publique (jeudi 14h): le financement d'un deuxième Tramsschapp à la Cloche d'Or et la gestion courante du réseau CFL."] chd.lu, 30./31.10.2025.</ref> == Fueren a Signalisatioun == Op der Tramslinn gëtt „op Siicht“ gefuer, dat heescht, datt et op der Streck just Schëlter fir d'Vitess-Limitatioun, fir d'Sécherung vun der Streck oder fir d'Iwwerfuere vu Kräizunge gëtt. Wat d'[[Verkéiersluucht#Speziell Luuchte fir den ëffentlechen Transport|Verkéiersluuchte]] fir d'Iwwerfuere vu Kräizungen ugeet, sou gëlle fir den Tram dem [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Lëtzebuerger Code de la route]] no déi speziell Verkéiersluuchte wéi se och op de Busspuere gebraucht ginn: * En horizontale Stréch heescht, datt een obligatoresch stallhale muss; * E vertikale Stréch heescht, datt ee fräi fuere kann; weist de Stréch no uewe riets oder uewe lénks, da kann een nëmmen an déi Richtung fräi fuere wou de Stréch hiweist. Wann de Buschauffer deenen anere Chaufferen d'Virfaart iwwerloosse muss, da gëtt dëst mat engem wäissen Dräieck ugewisen, deen d'Spëtzt no ënnen huet; * E Rondel weist un, datt et drop an drun ass, datt d'Richtung wiesselt an där de Verkéier fléisst an datt et verbueden ass weider ze fueren. Dëse Verbuet gëllt net fir déi Chaufferen déi - am Ament wou de Rondel opliicht – sou no derbäi sinn, datt se net méi an den néidege Sécherheetskonditioune stoe bleiwe kënnen. De Rondel weist awer och nach deene Chaufferen, déi an der Kräizung stinn, un datt se d'Kräizung fräi maache mussen; * En Dräieck mat der Spëtz no ënnen ersetzt de vertikale Stréch am Fall wou ee fuere kann, awer dem anere Verkéier d'Virfaart iwwerloosse muss. Dës speziell Luuchte liichte [[wäiss]] oder [[Giel|hellgiel]]. Zwéin aner Signaler déi spezifesch fir den Tram sinn, bestinn aus [[Buschtaf|Buschtawen]] a si vun der däitscher Tramssignalisatioun iwwerholl ginn: * „A“ (''angemeldet''): gëtt iwwer dem horizontale Stréch ubruecht a weist un, datt jee nodeem, den Tram vum Prioritéitssystem fir d'Verkéiersluuchten erkannt gouf; * „T“ (''Türen schließen''): kann tëscht dem horizontalen a vertikale Stréch ubruecht ginn a weist - op de Statiounen déi direkt virun enger Kräizung leien - am Luuchtenzyklus den idealen Ament u fir d'Diere vum Tram zou ze maachen, fir gläich kënne fort ze fueren. Fir d'Signaler virun de [[Gleis|Weiche]] gëllen dës Aspekter: [[rout]] fir stoen ze bleiwen, [[gréng]] fir eng fräi Streck an [[Orange (Faarf)|orange]], wann d'Streck fräi ass, d'Weich awer an eng aner Richtung gestallt ass. D'Signaler weisen eng [[giel]] Zuel „750 “un, wann d'Catenairen ënner Stroum stinn a blénke giel wa kee Stroum dran ass. <gallery mode="packed" heights="150"> Fichier:Luxembourg, signalisation lumineuse tram.jpg|Tramsluucht mat de Signaler (vun uewen no ënnen): de Buschtaf „A“, den horizontale Stréch, de Rondel an de vertikale Stréch. Fichier:Luxembourg, signalisation tram (1).jpg|E Signal fir d'Sécherung vun der Weich, hei als "Stopp"-Signal. Driwwer ass e Liichtsignal wou nach eppes aneschtes ugewise ka ginn. Drënner, d'Schëld mat der Nummer an eng Schaltkëscht vun der Weich. Fichier:Luxembourg, signalisation tram (2).jpg|E Signal dat uweist, datt d'Catenaire ënner Stroum steet. </gallery> == Annonce vun de Statiounen == An de Gefierer gëtt all Statioun mat engem eegenen Jingel ugekënnegt. Dës goufe vum Pianist [[Michel Reis]] komponéiert. All Jingel dauert 15 Sekonnen (ausser op den Terminussen) an den Numm gëtt zweemol hannereneen, allkéiers vun enger anerer Persoun, gesot<ref>Joseph Gaulier: [http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/Le-tram-se-presentera-au-public-ce-week-end-30198187 "|titre=Le public va pouvoir embarquer dans le tram."] lessentiel.lu, 19. sept. 2017</ref>. Et gëtt pro Statioun 4 Variatioune vum jeeweilegen Jingel, déi jee no Faartrichtung oder no Gefier zum Asaz kommen. D'Nimm vun de Statioune goufen och vun allkéiers engem anere geschwat. Déi um Kierchbierg sinn z.B vu Mataarbechter vu Luxtram, an déi an der Uewerstad vu Membere vum Stater Gemengerot (dorënner d'Buergermeeschtesch [[Lydie Polfer]] fir "Hamilius". Och d'Transportministere [[François Bausch]] ("Gare Centrale") a [[Yuriko Backes]] maachen eng Uso).<ref>Tómas Atli Einarsson: [https://www.wort.lu/luxemburg/michel-reis-der-mann-hinter-den-tram-jingles/15313105.html Michel Reis: Der Mann hinter den Tram-Jingles."] wort.lu [w+], 07.07.2024.</ref> <gallery mode="packed" heights="150"> Fichier:Luksemburgo, tramo, Luxexpo, 1.ogg|Annonce vun der Statioun ''Luxexpo''. Fichier:Luksemburgo, tramo, Alphonse Weicker, 1.ogg|Annonce vun der Statioun ''Alphonse Weicker''. Fichier:Luksemburgo, tramo, Roud Bréck-Pafendall, 1.ogg|Annonce vun der Statioun ''Rout Bréck - Pafendall''. </gallery> == Personal == Fir d'Bedreiwe vun der Linn sinn an enger éischter Phas 30 Tramschaufferen am Asaz, déi aus 900 Kandidaturen eraus gesicht goufen<ref name=":24" />. Anescht wéi zum Beispill bei de [[Autobus de la Ville de Luxembourg|Stater Bussen]] oder beim [[Transport intercommunal de personnes dans le canton d'Esch-sur-Alzette|TICE]] wou d'Buschauffere [[Fonctionnaire|Fonctionnairë]] sinn, ass d'Fuerpersonal vum Tram als ''Salarié'' agestallt well LuxTram eng Gesellschaft ënner privatem Recht ass. D'Tramschauffere mussen awer capabel sinn am Tram Matdeelungen an den dräi Sprooche [[Lëtzebuergesch]], [[Franséisch]] an [[Däitsch]] ze maachen<ref>Jean-Michel Hennebert, [https://web.archive.org/web/20170814140302/http://paperjam.lu/news/les-futurs-traminots-ne-seront-pas-fonctionnaires Les futurs «traminots» ne seront pas fonctionnaires] op paperjam.lu den 2. Juli 2015 (gekuckt den 20. August 2017)</ref>. Bei enger Protestaktioun, bei der Aweiung vum 2. Deel, hunn d'Gewerkschaften [[OGBL]] an [[FNCTTFEL]] den ënnerschiddleche Status vis-à-vis zu Chauffeuren am ëffentlechen Déngscht kritiséiert; d'Paie léich 30 % bis 50% méi déif bei Luxtram, an et géif manner Congésdeeg<ref>[https://web.archive.org/web/20180905065333/https://www.wort.lu/de/business/unzumutbare-arbeitsbedingungen-5b5aea7b182b657ad3b90926 " 'Unzumutbare Arbeitsbedingungen'."] ''Luxemburger Wort'', 27. Juli 2018.</ref>. Den 3. Oktober 2019 ass den éischte Kollektivvertrag tëscht de Gewerkschaften (OGBL a Landesvernand) a Luxtram ënnerschriwwe ginn, an deem ë.&nbsp;a. eng Erhéijung vum Salaire vu 4&nbsp;%, en 13. Mount, zwéin zousätzlech Congésdeeg, Chéque-repasen asw. festgehale goufen<ref>{{Citation|URL=https://www.luxtram.lu/wp-content/uploads/201041-02-LXT_RA2019_web1.pdf|Titel=Rapport d'activité 2019|Gekuckt=11.12.2023|Auteur=Luxtram|Sprooch=fr}}</ref>. === Entwécklung vum Personal<ref>Quell: [https://www.luxtram.lu/fr/a-propos-de-luxtram/rapport-dactivite/ Rapports d'activité] op luxtram.lu</ref> === <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.8) id:darkgrey value:gray(0.6) id:bar value:rgb(0.6,0,0.6) ImageSize = width:500 height:300 PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:220 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0 BackgroundColors = canvas:white BarData= bar:2016 text:2016 bar:2017 text:2017 bar:2018 text:2018 bar:2019 text:2019 bar:2020 text:2020 bar:2021 text:2021 bar:2022 text:2022 bar:2023 text:2023 bar:2024 text:2024 bar:2025 text:2025 bar:2026 text:2026 bar:2027 text:2027 bar:2028 text:2028 PlotData= color:bar width:20 align:left bar:2016 from:0 till:20 bar:2017 from:0 till:60 bar:2018 from:0 till:93 bar:2019 from:0 till:109 bar:2020 from:0 till:124 bar:2021 from:0 till:155 bar:2022 from:0 till:165 bar:2023 from:0 till:175 bar:2024 from:0 till:185 bar:2025 from:0 till:0 bar:2026 from:0 till:0 bar:2027 from:0 till:0 bar:2028 from:0 till:0 PlotData= bar:2016 at: 20 fontsize:S text:20 shift:(-6,5) bar:2017 at: 60 fontsize:S text:60 shift:(-6,5) bar:2018 at: 93 fontsize:S text:93 shift:(-6,5) bar:2019 at: 109 fontsize:S text:109 shift:(-8,5) bar:2020 at: 124 fontsize:S text:124 shift:(-8,5) bar:2021 at: 155 fontsize:S text:155 shift:(-8,5) bar:2022 at: 165 fontsize:S text:165 shift:(-8,5) bar:2023 at: 175 fontsize:S text:175 shift:(-8,5) bar:2024 at: 185 fontsize:S text:185 shift:(-8,5) bar:2025 at: 0 fontsize:S text:… shift:(-14,5) bar:2026 at: 0 fontsize:S text:… shift:(-14,5) bar:2027 at: 0 fontsize:S text:… shift:(-14,5) bar:2028 at: 0 fontsize:S text:… shift:(-14,5) </timeline> <small>(Mataarbechter pro Joer, am Duerchschnëtt)</small> == Tarifikatioun a Finanzement == Wéi de Rescht vum [[ëffentlechen Transport zu Lëtzebuerg]] ass d'Fuere mam Tram [[Gratis ëffentlechen Transport zu Lëtzebuerg|zanter dem 1. Mäerz 2020 gratis]]. Virdrun huet am Tram déi selwecht Tarifikatioun gezielt wéi och soss am ëffentlechen Transport am Land, deemno dee sougenannten Eenheetstarif, deen et zënter dem 1. Januar 1991 gouf<ref>Chambre des députés, [http://www.rail.lu/doc/Btbfull.pdf][http://www.rail.lu/doc/Btbfull.pdf « Dossier thématique tram régional »] S. 119 op rail.lu am Mee 1999 (gekuckt den 20. August 2017)</ref>. Fir d'Ouverture vun der Streck waren d'Faarte mam Tram bis den 31. Januar 2018 gratis<ref>[https://web.archive.org/web/20171221064526/https://www.mobiliteit.lu/actualites/good-morning-mobiliteit#journee-dinauguration Journée d'inauguration] op mobiliteit.lu, der Websäit vum Verkéiersverbond; gekuckt den 3. Dezember 2017</ref>. De Finanzement vun der Linn (Entretien, Material, Personalkäschten) gëtt vu LuxTram assuréiert. Wéi een nach huet misse bezuelen, goungen d'Recette vum Billjeesverkaf laang net duer, fir d'Käschten ze decken an de Staat huet d'Differenz iwwerholl. == Literatur == * [https://web.archive.org/web/20110617105257/http://www.mt.public.lu/presse/actualite/2007/10/01mobil2020/brochure.pdf mobil 2020 - Mobilitéit déi beweegt], Broschür vum Ministère des transports, Oktober 2007. * Kéiseckerinfo 12/17: ''[http://www.meco.lu/wp-content/uploads/2017/12/TramBrochure_29_11_17_kleng.pdf Den Tram - Eng Visioun gëtt Realitéit!]'' Broschür vum [[Mouvement écologique]],iwwer d'Geschicht vum neie Stater Tram (20 S.) * Pascal Mittelberger: [https://web.archive.org/web/20221106222313/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/retour-sur-les-grandes-etapes-du-tram-a-luxembourg-631b5058de135b923636a739 "Retour sur les grandes étapes du tram à Luxembourg."] wort.lu, 10.09.2022. == Kuckt och == * [[Fréiere Stater Tram]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.luxtram.lu Websäit vu Luxtram] * [https://web.archive.org/web/20110617105257/http://www.mt.public.lu/presse/actualite/2007/10/01mobil2020/brochure.pdf Ministère des Transports: ''Mobil 2020 - Mobilitéit déi beweegt'' (pdf)] * [http://www.gouvernement.lu/7591099/01-changements-transports-publics Conférence de presse au sujet des changements du 10 décembre 2017 dans le domaine des transports publics] den 1. Dezember 2017 op gouvernement.lu, gekuckt de 5. Dezember 2017 * [https://web.archive.org/web/20171205155337/https://www.wort.lu/de/lokales/dossier-eine-tram-fuer-luxemburg-5656024c0da165c55dc4e204 Dossier - Eine Tram für Luxemburg] Eng ganz Rëtsch Artikelen iwwer den Tram op wort.lu, gekuckt de 7. Dezember 2017 === Wéi funktionéiert den Tram? === Erklärungen iwwer d'Funktiounsweis vum Stater Tram op [[science.lu]], der Internetsäit vum [[Fonds national de la recherche]]{{Fr}}: * [https://www.science.lu/de/science-derriere-le-tram/comment-fonctionne-le-tram-luxembourg-partie-1-moteur-electrique-accumulateurs-super-condensateurs Partie 1 : moteur électrique, accumulateurs, super-condensateurs] * [https://www.science.lu/fr/science-derriere-le-tram/comment-fonctionne-le-tram-luxembourg-partie-2-dou-provient-lenergie-du-tram Partie 2 : d'où provient l'énergie du tram ?] * [https://www.science.lu/fr/science-derriere-le-tram/comment-fonctionne-le-tram-luxembourg-partie-3-freinage-virages-securite-convivialite Partie 3 : freinage, virages, sécurité, convivialité] {{Navigatioun Tramslinnen zu Lëtzebuerg}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Stater Tram| ]] oz75h3t3ttaeiaeg398e0q0c2oj26so 2681714 2681713 2026-06-14T21:49:41Z Volvox 4050 + Komma & „“ 2681714 wikitext text/x-wiki {{Infobox Transportreseau |Linnen = 1 |Statiounen = 24 }} De '''Stater Tram''' ass am Ament eng [[Tram]]slinn, déi vun der Firma [[LuxTram|LuxTram S.A.]] bedriwwe gëtt an där hiert éischt Deelstéck den [[10. Dezember]] [[2017]] opgoung. Si markéiert en neit Kapitel vum Tram an der Stad, nodeems et schonn tëscht [[1875]] an [[1964]] ee gouf, deem um Gebitt vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] a verschiddenen Nopeschgemenge gefuer ass. {{Méi Info 1|Fréiere Stater Tram}} D'Streck besteet einstweilen aus enger eenzeger Linn, der [[Luxtram-Linn T1|T1]], a féiert op enger Längt vu 16 [[Meter|Kilometer]] vum [[Findel - Luxembourg Airport (Tramshalt)|Fluchhafe Findel]] iwwer de [[Kierchbierg]], de [[Glacis (Lampertsbierg)|Glacis]], den [[Hamilius (Tramshalt)|Hamilius]], d'[[Gare Centrale (Tramshalt)|Stater Gare]] an d'[[Howald Gare (Tramshalt)|Gare Houwald]] bis bei de [[Stadion (Tramshalt)|Stadion]]. Den Trajet huet 24 Halten, déi an der Moyenne 500 Meter auserneeleien. Eng Faart dauert 46 Minutten. 2025 ass dermat ugefaange ginn, dat éischt Deelstéck vun enger vu méi geplangten neie Strecken ze bauen, soudatt ee mëttelfristeg nees vun engem Tramsreseau schwätze kann. == Geschicht == === Chronologie === *7. Mäerz 1991: Grënnung vun der ''TRAM'' [[A.s.b.l.]]<ref>[http://www.etat.lu/memorial/2001/C/Pdf/c0120162.pdf#Page=9 Memorial C, Nr 120/2001, S. 5721]</ref>. D'Iddi vum Retour vum Tram kënnt eng éischt Kéier op. *1994: Verëffentlechung vun der ''Luxtraffic'' Etüd. *1995 Presentatioun vum ''[[Projet BTB]]'' (Bus-Tram-Bunn), mat enger “Tram-Bunn” (''tram-train''). *1999: Wéinst ze vill staarker Oppositioun gëtt de BTB begruewen. *2002: Presentatioun vum Projet ''mobiliteit.lu'', als Evolutioun vum BTB. *2003: De Projet gëtt am Detail presentéiert. *2005: D'Iddi vum “Tram-Zuch” gëtt definitiv opginn. *2006: D'Iddi vun engem klasseschen Tram kënnt op a gëtt vum Staat an der Stad Lëtzebuerg ugeholl. *20. Juni 2007: Grënnung vum ''GIE LuxTram'' (''Groupement d'intérêt économique'')<ref>[http://www.etat.lu/memorial/2007/C/Pdf/c245830A.pdf#Page=2&#x5D; Memorial C, Nr 2458/2007, S. 117458]</ref>. *2007 an 2008: D'Streck gëtt festgeluecht (Gare - Luxexpo). *2010: wéinst der [[Finanzkris 2007/2008|Finanzkris]] gëtt de Projet op Äis geluecht. *Mäerz 2012: D'Géigner vum Tram fuerderen e [[Referendum]]. *Januar 2014: Op en Neits fuerderen d'Géigner e Referendum. *Abrëll 2014: Ukënnegung vun der Extensioun vun der Linn (op d'[[Cloche d'or]] an op de [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafen]]). *Mee 2014: Eng drëtt a lescht Fuerderung fir e Referendum gëtt vun der [[Chamber]] verworf. *{{0}}4. Juni 2014: D'Chamber stëmmt fir en Tram ze realiséieren<ref name=":6">[http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2014/07/24/n6/jo Loi du 24 juillet 2014 portant sur la construction d'une ligne de tramway à Luxembourg entre la Gare Centrale et le Circuit de la Foire Internationale au Kirchberg] Memorial A, 154/2014, S. 2348 op legilux.lu (gekuckt den 12. August 2014)</ref>. *17. Oktober 2014: Den Numm vum ''GIE LuxTram'' gëtt a ''GIE Tramway Luxembourg''<ref name=":4">[http://www.etat.lu/memorial/2014/C/Pdf/c345019B.pdf#Page=47 Memorial C, 3450/2014, S. 165599]</ref> geännert. *21. Oktober 2014: ''LuxTram'' gëtt als [[Société anonyme]] gegrënnt<ref name=":5">[http://www.etat.lu/memorial/2014/C/Pdf/c354425B.pdf#Page=8 Memorial C. 3544/2014, S.170072 Memorial C. 3544/2014, S.170072]</ref>. *15. Januar 2015: ''GIE Tramway Luxembourg'' gëtt vu ''LuxTram S.A.'' iwwerholl<ref>[http://www.etat.lu/memorial/2015/C/Pdf/c0393132.pdf#Page=20 Memorial C, 393/2015, S. 18836]</ref>. *{{0}}{{0}}Januar 2015: D'Viraarbechte vum neien Tramsschapp fänken un. *18. September 2015: De [[Grondsteen|Grondstee]] vum neien Tramsschapp gëtt geluecht. *{{0}}{{0}}Februar 2016: D'Viraarbechte vun der Linn fänken un. *{{0}}{{0}}Juli 2016: Déi éischt Schinne gi geluecht. *24. August 2016: Déi éischt Schinne ginn zesummegeschweesst. *{{0}}8. Februar 2017: Den éischten Tram gëtt geliwwert. *12. Juli 2017: Déi éischt Tester gi lass. *23. / 24. September 2017: Den Tram an den Neien Tramsschapp ginn dem Publikum op enger „Porte ouverte“ virgestallt. *{{0}}2. November 2017: Testfaarten am normale Verkéier, awer ouni Passagéier. *10. Dezember 2017: Den éischten Deel vun der Streck ([[Luxexpo (Tramshalt)|Luxexpo]]-[[Rout Bréck - Pafendall (Tramshalt)|Rout Bréck]]) geet op. * 14. Dezember 2017: D'Chamber stëmmt fir den Ausbau vun der Linn op d'Cloche d'or an de Fluchhafen. *21. Mee 2018: Éischt Testfaarten op der Streck Rout Bréck-[[Stäreplaz / Étoile (Tramshalt)|Stäreplaz]]<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/story/21784645 "Le tram a déjà franchi le Pont rouge."] lessentiel.lu, 22 mai 2018 18:44; Act: 23.05.2018 09:52.</ref>. * 27. Juli 2018: Verlängerung vun der Linn bis op d'Stäreplaz<ref name=juli18>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/1189605.html "Den Tram fiert vum 27. Juli u bis op d'Stäreplaz."] rtl.lu, 04.06.2018, 11:08:48.</ref>. * 29. Oktober 2018: Ufank vun den Aarbechten un der 3. Phas (Stäreplaz - Gare). * {{0}}5. Oktober 2020: Éischt Testfaarten op der Verlängerung vun der Linn bis op d'[[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Gare]]. * 13. Dezember 2020: Ouverture vun der Verlängerung bis op d'Gare. * 11. Juli 2022: Éischt Testfaarten op der Verlängerung vun der Linn bis bei de [[Lycée Bouneweg (Tramshalt)|Lycée Bouneweg]]<ref name=Bouneweg>[https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/1922920.html "D'Erweiderunge vun der Tramsstreck lafen op Héichtouren."] rtl.lu, 03.06.2022.</ref>. * 11. September 2022: Verlängerung bis op Bouneweg<ref name=Bouneweg/>. * {{0}}1. Februar 2024: D'Chamber stëmmt fir den Ausbau vum Tramsreseau um Streckendeel Rout Bréck – Laangfur a Stater Gare – Hollerech<ref name=licht>[https://www.wort.lu/luxemburg/chamber-gibt-gruenes-licht-fuer-ausbau-der-tram/7915294.html "Chamber gibt grünes Licht für Ausbau der Tram."] wort.lu, 01.02.2024.</ref>. * 17. Mee 2024: Éischt Testfaarten op der Streck Bouneweg-[[Stadion vu Lëtzebuerg|Stadion]]. * {{0}}7. Juli 2024: Verlängerung vun der Linn bis bei de [[Stadion (Tramshalt)|Stadion]]<ref name=":8">{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/zentrum/in-vier-monaten-faehrt-die-tram-zum-stadion/8837576.html|Titel=In vier Monaten fährt die Tram zum Stadion|Gekuckt=29.02.2024|Datum=29.02.2024|Wierk=luxemburger-wort-online|Sprooch=de}}</ref>. * 10. Dezember 2024: Éischt Testfaarten op der Streck Kierchbierg-Fluchhafen<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/2257997.html|Titel=Éischt Tester um Dënschdeg: Vu Mäerz 2025 u wäert ee kënne mam Tram bis op de Fluchhafe fueren|Gekuckt=10.12.2024|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>. * 17. Februar 2025: Ufank vun den Aarbechten op der Streck Rout Bréck-Europaschoul<ref>{{Citation|URL=https://luxtram.lu/fr/premier-prolongement-de-la-ligne-de-tramway-au-kirchberg/|Titel=PREMIER PROLONGEMENT DE LA LIGNE DE TRAMWAY AU KIRCHBERG|Auteur=[[LuxTram]]|Datum=2025-02-19}}</ref>. * {{0}}2. Mäerz 2025: Verlängerung bis op de Fluchhafen<ref name="luxtram.lu">[https://www.luxtram.lu/fr/debut-des-tests-et-essais-du-tramway-3/ Début des tests et essays du tramway] luxtram.lu, 10.12.2024.</ref>. * 30. Oktober 2025: D'Chamber stëmmt unanime fir de Bau vun engem zweeten Tramsschapp op der Cloche d'or.<ref> Marc Hoscheid: [https://www.chd.lu/fr/seance-publique-30-octobre-2025 "Séance publique (jeudi 14h): le financement d'un deuxième Tramsschapp à la Cloche d'Or et la gestion courante du réseau CFL."] chd.lu, 30./31.10.2025.</ref> * 28. November 2025: D'Regierung stëmmt de Gesetzesprojet fir de Bau vun der Linn bis bei den CHL.<ref>{{Citation|Titel=Regierung genehmigt neue Tramverlängerung zum CHL|URL=https://www.lessentiel.lu/de/story/luxemburg-regierung-genehmigt-neue-tramverlaengerung-zum-chl-103459953|Wierk=L'essentiel|Datum=28.11.2025|Gekuckt=29.11.2025|Sprooch=de}}</ref> * 15. Juli 2027 (geplangt): Ufank vun den Aarbechten op der Streck Gare-Hollerech.<ref name=Hollerech>{{Citation|Titel=Auf dem Weg nach „Nei Hollerich“: Neue Tramlinie nimmt Form an|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/auf-dem-weg-nach-nei-hollerich-neue-tramlinie-nimmt-form-an/152008718.html |Wierk=Wort.lu|Datum=19.05.2026|Gekuckt=26.05.2026|Sprooch=de}}</ref> * 1. Dezember 2028 (geplangt): D'Streck tëscht der Gare an Hollerech geet op.<ref name=Hollerech/> === Den ale Reseau === {{Haaptartikel|Fréiere Stater Tram}} [[Fichier:TVL n°26.jpg|thumb|upright|Eng Motrice vum ''Alen Tram'', déi am [[Musée des tramways et de bus de la ville de Luxembourg|Tramsmusée]] ausgestallt ass.]] An der Stad Lëtzebuerg gouf et vun [[1875]] un en [[Fréiere Stater Tram|éischten Tramsreseau]]<ref>[https://www.wort.lu/fr/luxembourg/ca-s-en-va-et-ca-revient-il-y-a-cinquante-ans-disparaissait-le-dernier-tram-53b57a13b9b3988708041586 Il y a cinquante ans disparaissait le dernier tram] op wort.lu de 4. Juli 2014 (gekuckt den 31. Juli 2017)</ref>. Am Ufank waren et Trammen déi vu Päerd gezu goufen (Päerdstram) a vun 1908 u gouf de Reseau elektrifizéiert. 1930 hat de Reseau 30 Kilometer. 1926 sinn déi éischt Bussen agesat ginn a lues a lues ass dunn den Tramsreseau zu Gonschte vun de Bussen ofgerappt ginn. De leschten Tram ass de 5. September 1964 gefuer. === Mëssgléckte Projet vun enger "Tram-Bunn"...=== [[Fichier:Saarbahn johanniskirche.jpg|thumb|D'''Saarbahn'' zu Saarbrécken; eng Maquette dervu war 1995 zu Lëtzebuerg ausgestallt ginn.]] Zanter 1990 gouf et an der Stad Lëtzebuerg Bestriewungen, nees en Tram anzeféieren. Am Mäerz 1991 ass d'TRAM A.s.b.l. gegrënnt ginn, mam Zil fir z'ënnersichen ob dëst méiglech an ubruecht wier. Am Dezember 1991 ass d'TRAM A.s.b.l. den Tramsreseau op [[Düsseldorf]] besiche gaangen<ref name=":0">[http://www.tram.lu/historique.html "Historique" op der Websäit vun der TRAM A.s.b.l. (gekuckt den 3. August 2017)]</ref>; an den zwee Joerzéngten duerno, stoungen nach aner Visitte vun Tramsreseauen uechter Europa um Programm. Zesumme mam [[Mouvement écologique]] a mam [[Oekofonds]] huet d'TRAM A.s.b.l. am Joer 1992 d'Etüd "E modernen Tram fir Lëtzebuerg" virgestallt<ref name=":0" />. Virun de Gemengewale gouf eng Table-ronde mat de politesche Parteien organiséiert<ref name=":0" />. Am Joer 1994 sollt dunn - duerch eng Initiativ vum Transportministère zesumme mat der Stad Lëtzebuerg - mat der ''Luxtraffic'' Etüd erausfonnt ginn, wat fir e Verkéiersmëttel am beschte gëeegent wier fir den ëffentleche Verkéier am Land ze verbesseren. Als Konklusioun aus der Etüd ass de Projet BTB (Bus-Tram-Bunn) ervirgaangen<ref>[http://www.rail.lu/btbbulletin.html E modernen Tram fir Lëtzebuerg - eng Investitioun an d'Zukunft] op rail.lu (gekuckt den 3. August 2017)</ref>. [[1995]] ass dunn de Projet BTB vun der Regierung un d'Rulle bruecht ginn, mat deem et haaptsächlech drëm goung fir eng sougenannt "Tram-Bunn" an d'Liewen ze ruffen. Eng Maquette vu sou enger Bunn wéi se zu [[Saarbrécken]] fiert (''Saarbahn'') gouf am September an der Stad ausgestallt<ref name=":0" />. Déi éischt Kriticke géint en Tram koumen am Joer 1998 op, absënns duerch d'Aktioun vum Automobile-Club am ''Auto-Moto-Magazine'' (¿¿¿)<ref>[http://www.eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=1848056&search_terms=Automobile%20club%20tram#panel:pp%7Cissue:1848056%7Carticle:DTL164%7Cquery:Automobile%20club%20tram Vorsicht! Tram] am [[D'Lëtzebuerger Land|Lëtzebuerger Land]], de 5. Juni 1998, Säit 3 (gekuckt de 7. August 2017)</ref>. Doropshin hu sech eng Rëtsch Politiker{{wien?}} schwéier gedoe fir sech fir den Tram anzesetzen, wat mat sech bruecht huet, datt de Projet BTB schlussendlech gestuerwen ass<ref name=":0" />. De Budget fir de BTB gouf sengerzäit op 760 Milliounen Euro geschat<ref>[https://web.archive.org/web/20171206074635/http://mobile.news.paperjam.lu/news/ville-de-luxembourg-le-tram-leger-sur-de-bonnes-voies Ville de Luxembourg: le tram léger sur de bonnes voies] op Paperjam.lu de 24. Mäerz 2006 (gekuckt den 3. August 2017)</ref>. Am Januar [[2002]] huet den Transportminister [[Henri Grethen]] en neie Projet „mobilitéit.lu“ presentéiert. Dëse Projet huet dat wesentlecht aus dem BTB iwwerholl, goung awer méi wäit, andeem och eng nei Verbindung vun der Stad bis op [[Esch-Uelzecht]] proposéiert gouf. Et goung awer net am Detail riets vum schwieregen Tracé duerch d'Stad<ref name=":0" />. E Joer méi spéit, de 14. Januar [[2003]], huet de Minister dunn den Uschloss vum Kierchbierg un den [[Eisebunn]]sreseau virgestallt<ref name=":1">[https://www.gouvernement.lu/798098/14grethen Raccordement ferroviaire de Kirchberg et de Findel] op gouvernement.lu den 13. Januar 2003 (gekuckt de 5. August 2017)</ref>. Zwou Verbindunge ware virgesinn: * eng éischt sollt op der Héicht vun der [[Pont grande-duchesse Charlotte|Rouder Bréck]] vun der [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Ëlwen]] aus iwwer e gekréngelten Tracé op de Kierchbierg an da weider iwwer d'[[Avenue John-F.-Kennedy (Stad Lëtzebuerg)|Avenue John F. Kennedy]] bis bei d'Luxexpo féieren. Dësen Deel sollt am Tram-Bunn-Modus gefuer ginn. * eng zweet sollt vun der Streck [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Waasserbëlleg Grenz|Lëtzebuerg-Waasserbëlleg]] aus duerch en Tunnel bis op de Findel an duerno iwwerierdesch weider bis op de Fluchhafe féieren. Dësen Deel vun der Streck hätt solle mat Tram-Bunnen a klasseschen Zich gefuer ginn. Dëse Projet mat enger Längt vu 14&nbsp;km, gouf op 389,68 Milliounen Euro geschat. Als Optioun war och nach eng Verlängerung bis op de Lampertsbierg virgesinn. De [[Projet de loi]] gouf de 14. Januar 2003 virgestallt<ref name=":1" /> an d'Gesetz den 18. Dezember 2003 vun der Chamber gestëmmt<ref>[http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2003/12/18/n1/jo Loi du 18 décembre 2003 modifiant la loi du 10 mai 1995 relative à la gestion de l'infrastructure ferroviaire.] am Memorial A 195 vum 31/12/2003 (gekuckt de 5. August 2017)</ref>. D'Aarbechte sollten an e puer Phase gemaach ginn. Den éischten Deel (Dummeldeng - Kierchbierg) hätt sollen Enn 2006 / uganks 2007 fäerdeg sinn an duerno hätt den zweeten Deel (Iergäertchen - Findel) ufänke kënnen. Dësen Deel wier dann 2012 / 2013 fäerdeg gewiescht. [[2004]] gouf et du vun der A.s.b.l. ''RER Luxembourg'' eng nei Initiativ géint d'Konzept vun der Tram-Bunn<ref>{{Citation |URL=http://www.etat.lu/memorial/memorial/2004/C/Pdf/c109328A.pdf#Page=2 |Titel=Memorial C 1093/2004, S. 52418 |Gekuckt=2017-08-20 |archivedate=2005-02-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20050223102324/http://www.etat.lu/memorial/memorial/2004/C/Pdf/c109328A.pdf#Page=2 }}</ref>, déi dofir agetrueden ass den ëffentlechen Transport deelweis bis ronn 60 Meter ënnert dem Buedem duerch d'Stad ze féieren. Dëse Projet ass méi spéit och ënner dem Numm „City-Tunnel“ vun der [[Alternativ Demokratesch Reformpartei|ADR]] opgegraff ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20170927110801/https://adr.lu/der-city-tunnel-ist-die-losung/?print=2 Der City-Tunnel ist DIE Lösung] op adr.lu (gekuckt de 5. August 2017)</ref>. Zesumme confirméieren awer de Staat an d'Stad Lëtzebuerg am Joer 2005, datt si weiderhin hannert dem Projet Tram-Bunn stinn. De Projet ass awer definitiv den 10. November [[2005]] gestuerwen, wéi d'[[Société nationale des chemins de fer luxembourgeois|CFL]] erklären, datt si net capabel sinn en Tram-Bunn-Reseau ze bedreiwen<ref name=":0" />. ===... zu Gonschte vun engem klasseschen Tram === [[Fichier:Hybrid-Bus Emile Weber Luxembourg 01.jpg|thumb|Den Tram ersetzt verschidde Buslinnen, dorënner déi vill benotzt [[AVL-Linn 16|Linn 16]].]] D'Iddi fir en Tram ze baue fir domat d'Stad z'entlaaschten, ass am Juni 2005 opkomm an et gouf en Aarbechtsgrupp « Extension du réseau ferré dans la Ville de Luxembourg » gegrënnt. Den neie Projet gouf den 10. Mäerz [[2006]] am [[Regierung (Lëtzebuerg)#Regierungsrot|Regierungsrot]] an de 27. Mäerz am Stater [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengerot]] presentéiert<ref name="rtl.lu">[https://web.archive.org/web/20170803234039/http://5minutes.rtl.lu/laune/actu/1001037.html Dossier Luxtram: Ce que l'on sait, ce que l'on ne sait pas] op 5minutes.lu de 6. Februar 2017 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. D'Regierung gradewéi d'Stad Lëtzebuerg stoungen allebéid hannert deem neie Projet an e gouf am Abrëll vun der Chamber validéiert<ref name=":2">[https://web.archive.org/web/20170701190547/http://www.mt.public.lu/projets/chemins_fer/tram/constiGIE.pdf La constitution du GIE « LuxTram »] Dossier de presse op mt.public.lu (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Domat konnt de Projet du konkreet ulafen<ref name="rtl.lu" />. Déi ursprénglech Iddi vun der Tram-Bunn gëtt deemno opginn zu Gonschte vun der Realiséierung vun engem klasseschen Tram, kombinéiert mat enger Verbesserung vum Schinnennetz<ref name=":0" /><ref name=":2" />. Den Tracé vum Tram gouf [[2007]] definéiert. De Prinzip vun enger Verbindung vum Kierchbierg iwwer d'[[Avenue John-F.-Kennedy (Stad Lëtzebuerg)|Avenue Kennedy]] gouf bäibehalen, et gouf awer eng Verlängerung duerch d'[[Uewerstad]] bis op d'Gare virgeschloen. D'Oppositioun aus dem Camp vun de Aktivisten déi fir den Tunnel agetruede sinn, war hefteg. Si sinn esou wäit gaange fir den Tram als eng „folkloristesch Variante vum Bus“<ref>« Le tram n'est rien d'autre qu'une variante folklorique du bus! » "Historique" op der Websäit vun der TRAM A.s.b.l. (gekuckt den 3. August 2017)</ref> ze qualifizéieren a fir d'Kritiker vum Tunnelprojet ze diskreditéieren. D'Regierung war gezwongen ze reagéieren an huet widderholl, datt si géint de „Bus-Bunn-Projet“ wier. Den 21. Juni 2007 gouf de ''GIE LuxTram'' gegrënnt, dee Pläng ausschaffe sollt, fir en Tram duerch d'Stad fueren ze loossen. De GIE besteet zu gläichen Deeler aus Vertrieder vum Staat an der Stad Lëtzebuerg. Den „Avant-projet sommaire“ gesouch eng Tramslinn vir, déi vun der [[Gare Houwald]] iwwer d'[[Gare Zéisseng]] - d'[[Gare Lëtzebuerg|Gare Centrale]] an d'Uewerstad op de Kierchbierg bis bei d'Luxexpo féiere sollt. Se sollt kombinéiert gi mat enger Eisebunnsverbindung vun der [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Waasserbëlleg Grenz|CFL-Linn 3]] iwwer de Fluchhafe Findel mat enger Endstatioun bei der Luxexpo<ref name=":2" />. Am Mee 2008 gouf eng Maquette vun engem Tram (vun der Linn 1 vum Tram vun Nice) an der Stad ausgestallt fir der Bevëlkerung esou de Projet vum Tram virzestellen<ref name="rail.lu">[http://www.rail.lu/projettramlux.html Projet de tramways de la Ville de Luxembourg], op rail.lu (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Den Tracé tëscht der Stater Gare an der Uewerstad gouf 2008 festgehalen, nodeems et dräi Variante goufen: eng iwwer d'Nei Avenue (déi och duerno zeréckbehale gouf), eng aner iwwer d'Al Avenue an eng drëtt iwwer déi zwou Avenuen, awer allkéiers nëmmen an enger Richtung<ref>[https://web.archive.org/web/20160311115215/http://www.gtf.be/gtf_luxtram.html Luxtram: le futur tram de Luxembourg], op gtf.be, Websäit vum Groupement belge pour la promotion et l'exploitation Touristique du transport ferroviaire (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Wéi am Joer [[2010]] Lëtzebuerg d'[[Finanzkris 2007/2008|Finanzkris]] ze spiere krut, war d'Regierung verflicht, eng Rëtsch Spuermoossnamen z'ergräifen a verschidde Projeten hu missen op Äis geluecht ginn. Dorënner och de Projet vum Tram. De Premier [[Jean-Claude Juncker]] huet a senger [[Ried zur Lag vun der Natioun]] de 4. Mee 2010 ugekënnegt, datt den Tram net virun [[2014]] kéint realiséiert ginn<ref name=":0" /><ref>[https://web.archive.org/web/20170726000727/http://www.lessentiel.lu/fr/rechercher/story/23909419 Patrick Théry, On a beau dire, le tram est bel et bien sur les rails] op lessentiel.lu de 26. September 2010 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Ursprénglech war virgesinn, datt d'Aarbechten uganks [[2011]] sollten ufänken, soudatt d'Linn 2014 hätt kënnen opgoen<ref>[http://Le+tram+va+redessiner+les+artères+de+Luxembourg Le tram va redessiner les artères de Luxembourg] op lessentiel.lu de 15. September 2009 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Am August goufen am Zentrum vun der Stad [[Geotechnik|geotechnesche]] Buerunge fir de Bau vum Tracé gemaach, fir déi genee Positioun vun de Statioune kënne festzeleeën<ref>[https://web.archive.org/web/20170726000739/http://www.lessentiel.lu/fr/rechercher/story/12845897 Des forages sur le futur tracé du tram] op lessentiel.lu den 23. August 2010 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. === Oppositioun an alternativ Projeten === Am Mäerz 2012 hu verschidde Volleksvertrieder vum ADR a besonnesch den Deputéierte [[Jacques-Yves Henckes]] - déi vu vir era géint den Tram an éischter fir de „City-Tunnel“ agetruede sinn - verlaangt, datt e Referendum sollt organiséiert ginn, mat deem d'Bevëlkerung sech fir déi eng oder aner Iddi kéint ausschwätzen<ref>[https://web.archive.org/web/20170729214404/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/referendum-sur-le-tram-il-faudra-attendre-l-avis-du-gouvernement-4f60efa3e4b02f5ce8fac82f Référendum sur le tram: il faudra attendre l'avis du gouvernement] op wort.lu de 14. Mäerz 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref><ref>[http://L'ADR+veut+un+référendum+sur+le+tram L'ADR veut un référendum sur le tram] op wort.lu de 14. Mäerz 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Déi aner [[Lëscht vun de politesche Parteien zu Lëtzebuerg|Parteien]] hunn de Virschlag vum ADR kritiséiert, mat der Begrënnung, datt en nationale Referendum iwwer e lokale Sujet géint d'Gesetz verstousse géif. D'Iddi vum Referendum ass am Mee vun der Regierung verworf ginn, well de „City-Tunnel“ nëmme schwéier realiséierbar wier, souwuel a Bezuch op d'Käschten, wéi och op déi technesche Machbarkeet<ref>[https://web.archive.org/web/20170729173151/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/city-tunnel-vs-tram-il-n-y-aura-pas-de-referendum-4fbfa410e4b0c4249c53fdf2 City-tunnel vs tram: il n'y aura pas de référendum] op wort.lu de 25. Mäerz 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Am Juni huet den deemolege Minister fir nohalteg Entwécklung, [[Claude Wiseler]], confirméiert, datt den Tram en Deel vun der Regierung hirem Plang fir eng nohalteg Mobilitéit wier an datt de Schantje fir den Tram ze bauen 2014 ufänke géif. Déi geschate Käschte fir déi éischt Phas géife bei 320 Milliounen Euro leien. Et gouf awer och nach preziséiert, datt de Schantje fir déi éischt Phas eréischt kéint ufänken nodeems eng Ëmwelt-Impaktstudie gemaach gi wier<ref>[https://web.archive.org/web/20170729174440/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/320-millions-d-euros-pour-la-premiere-phase-du-tram-4fcf928be4b0c77473ce9847 320 millions d'euros pour la première phase du tram] op wort.lu de 15. Juni 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. D'Géigner vum Projet hunn en ze deier an net néideg fonnt<ref>[https://web.archive.org/web/20170729213524/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/parfois-juge-trop-cher-ou-inutile-le-tram-circulera-a-luxembourg-en-2017-4fda0c73e4b0c152a04dd5db Parfois jugé trop cher ou inutile, le tram circulera à Luxembourg en 2017] op wort.lu de 27. Juni 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. De Projet géif et erlaben déi 270 Bussen déi pro Stonn iwwer d'Nei Avenue fueren do erauszehalen. Haaptsächlech déi regional Buslinne solle ronderëm der Stad op Statiounen nieft der Tramslinn gekappt gi wou een dann ëmklamme kann<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/19959250 Un réseau de bus adapté à la future ligne de tram] op lessentiel.lu de 24 Abrëll 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Am September [[2013]] huet de Regierungsrot gréng Luucht gi fir datt de Staat sech finanziell um Bau vun der Tramslinn bedeelege kann<ref>[https://web.archive.org/web/20170729173312/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/feu-vert-pour-le-tram-qui-reliera-la-gare-centrale-a-luxexpo-52468871e4b0970ab1696d8b Feu vert pour le tram qui reliera la gare centrale à Luxexpo] op wort.lu den 28. September 2013 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. De Projet stoung am Januar [[2014]] erëm am Vierdergrond. De [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Staatsrot]] war nämlech der Opfaassung - entgéint der Meenung vun der Regierung zwee Joer virdrun - datt den Tram tëscht dem Kierchbierg an der Gare d'Problematik déi duerch de staarke Voyageursverkéier entsteet, net léise kann<ref name="wort.lu1">[https://web.archive.org/web/20170729070527/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/le-tram-n-est-pas-une-solution-selon-le-conseil-d-etat-52df89bee4b0e9996823d358 Le tram n'est pas une solution, selon le Conseil d'Etat] op www.wort.lu den 22. Januar 2014 (gekuckt den 10. August 2017)</ref>. Fir effikass ze sinn, misst den Tram capabel si fir och op der Schinneninfrastruktur vum Zuch ze fueren. De [[François Bausch]] - Nofollger vum Claude Wiseler - huet dem Conseil d'état erkläert, datt dëse Projet eleng d'Verkéiersproblemer net léise kéint, ma datt een en als Deel vun engem ganze Pak vu Léisunge betruechte misst, deen d'Regierung am Kader vun engem nohaltege Mobilitéitsplang (MoDu) virgesäit<ref name="wort.lu3">[https://web.archive.org/web/20180916164002/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/tram-a-luxembourg-le-conseil-d-etat-pinaille-le-ministre-lui-repond-52ea164fe4b00e3c1fceffbb Tram à Luxembourg: le Conseil d'Etat pinaille, le Ministre lui répond] den 30. Januar 2014 op wort.lu (gekuckt den 10. August 2017</ref>. Den ADR huet nach eng Kéier e Referendum gefuerdert<ref name="wort.lu2">[https://web.archive.org/web/20170729070510/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/l-adr-veut-un-referendum-sur-le-tram-530c8986e4b0577c214a14e4 L'ADR veut un référendum sur le tram], op www.wort.lu de 25. Februar 2014 (gekuckt den 10. August 2017)</ref>. Am Mäerz 2014 gouf d'[[Adolphe-Bréck|Nei Bréck]] fir de Verkéier zou gemaach well se - fir datt den Tram driwwer fuere kann - komplett restauréiert a méi breet gemaach muss ginn. De Schantjen huet dräi Joer gedauert. Wärend där Zäit gouf niewendrun eng provisoresch Bréck gebaut déi - wéinst hirer Faarf - am Volleksnumm d'„Blo Bréck“ genannt gouf<ref>[https://web.archive.org/web/20170812060808/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/le-pont-adolphe-au-chomage-technique-a-partir-du-premier-week-end-de-mars-52f9f69ae4b07ca9197daa44 Le pont Adolphe au chômage technique à partir du premier week-end de mars] op wort.lu den 11. Februar 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. D'Nei Bréck ass am Mäerz [[2017]] erëm opgaangen<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/1016793.html Prett fir weider 100 Joer: Reouverture de 25. Mäerz] op rtl.lu am Mäerz 2017 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. Am Abrëll 2014 haten de François Bausch an d'Stater Buergermeeschtesch [[Lydie Polfer]] informéiert, datt den Tram um Tracé duerch d'Stad ouni Catenaire fuere géif. Dëst war drop zeréckzeféieren, well d'Géigner vum Tram sech ëmmer drop behaapt hunn, datt d'Catenairen d'Vue vun der Stad verschampeléiere géifen. Den Ufank vun den Aarbechte gouf fir 2015 ugekënnegt<ref>[https://web.archive.org/web/20170812061746/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/luxembourg-le-tram-enleve-le-haut-5360f5b4e4b0c1eb30fa4f9a Luxembourg: le tram enlève le haut] op wort.lu den 30. Abrëll 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. Si hunn och matgedeelt, datt d'Linn am Endausbau bis op den [[Houwald]] an op de [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafe Findel]] verlängert géif ginn. Dës zwou Verlängerunge géifen deemno zousätzlech zum urspréngleche Projet (Kierchbierg-Gare) gebaut ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20170812061508/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/tram-a-luxembourg-le-trace-initial-doit-etre-prolonge-53609b3de4b01cc492c69c78 Tram à Luxembourg: le tracé initial doit être prolongé] op wort.lu den 30. Abrëll 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. Dës Ukënnegung huet d'Buergermeeschtere vun [[Gemeng Hesper|Hesper]], [[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]] a [[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]] op de Plang bruecht, déi gemengt hunn, se wiere vum Nohaltegkeetsminister beduckst ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20170729070447/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/tram-trois-bourgmestres-ont-l-impression-d-avoir-ete-dupes-533ec8f6e4b012fe7ff65e65 Tram: trois bourgmestres ont l'impression d'avoir été dupés] op wort.lu de 4. Abrëll 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. De Projet fir eng Verbindung vun der Eisebunnslinn vun Dummeldeng op de Kierchbierg ze baue schéngt definitiv net méi aktuell ze sinn. Tëscht November an Dezember 2013 hat LuxTram eng Meenungsëmfro organiséiert an där hir Resultater goufen am Mee 2014 virgestallt. Dobäi koum eraus, datt nëmmen 23&nbsp;% vun de Befrote géint de Projet waren, 7&nbsp;% waren nach onentschloss<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/26132254 Sept personnes sur dix se disent favorables au tram] op lessentiel.lu de 15. Mee 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. Dës Resultater hu gewëssermoossen iwwerrascht, well grad an där Zäit eng ëffentlech [[Petitioun]] um Internet am Gaang war, déi e Referendum géint den Tram gefuerdert huet. Well d'Petitioun déi néideg 4500 Ënnerschrëften zesumme kritt hat, huet de Sujet missen an der Chamber diskutéiert ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20170722141420/http://www.lessentiel.lu/fr/news/luxembourg/story/19835995 Le référendum sur le tram obtient 4 500 signatures] op lessentiel.lu den 2. Mee 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. No der Debatt tëscht den Deputéierten an de Petitionären ass de Referendum majoritär vun den Deputéierte refuséiert ginn, aus Angscht datt d'Organiséiere vun engem Referendum de Projet nach weider verspéide géif. Den Deputéierte [[Claude Adam]] huet dobäi bemierkt, datt bei de Parlamentswalen 2013 90 % vun de Wieler fir eng Partei gestëmmt haten, déi fir den Tram war<ref>Laurence Bervard, [http://www.lessentiel.lu/fr/news/dossier/tram/story/30429994 Les députés rejettent l'idée d'un référendum] op lessentiel.lu de 27. Mee 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. De 4. Juni 2014 huet d'Chamber mat 56 vu 60 Stëmmen de Gesetzprojet 6626 gestëmmt, mat deem 230 Milliounen Euro bewëllegt goufen, fir en Tram vun der Luxexpo op d'[[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] ze bauen<ref name=":3">[http://www.chd.lu/wps/portal/public/Accueil/TravailALaChambre/Recherche/RoleDesAffaires?action=doDocpaDetails&backto=/wps/portal/public/Accueil/Actualite&id=6626] „Projet de loi portant sur la construction d'une ligne de tramway à Luxembourg entre la Gare Centrale et le Circuit de la Foire Internationale au Kirchberg“ op chd.lu, der Websäit vun der Chambre des députés (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. Dobäi kommen eng 124 Millioune vun der Stad Lëtzebuerg, soudatt d'Gesamtkäschten (inklusiv den Ënnerhalt fir 4 Joer) bei 354 Milliounen Euro leie géifen. En alternative Projet fir de Bau vun enger [[Seelbunn]] déi tëscht der Stater Gare an dem Kierchbierg fuere kéint, an deen och vun der [[Chambre des métiers|Handwierkerkummer]] ënnerstëtzt gouf, ass awer vum Minister François Bausch ofgeleent ginn, well hien en als onrealistesch ugesinn huet<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/24914255 La Chambre des métiers défend le téléphérique] op lessentiel.lu den 2. Abrëll 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. D'Gesetz iwwer de Bau vun der Tramslinn tëscht der Stater Gare an der Luxexpo um Kierchbierg ass de 24. Juli 2014 ënnerschriwwen<ref name=":3" /> an de 6. August publizéiert ginn<ref name=":6" />. Den 21. Oktober 2014 hunn de Minister fir Nohalteg Entwécklung an Infrastrukturen, [[François Bausch]], fir de Lëtzebuerger Staat, souwéi d'Buergermeeschtesch [[Lydie Polfer]] an déi Éischt Schäffin [[Sam Tanson]] fir d'Stad Lëtzebuerg den Akt ënnerschriwwen, fir aus dem ''Groupement d'intérêt économique'' (GIE) eng [[Société anonyme|Aktiegesellschaft]] ze maachen<ref name=":4" /><ref name=":5" /><ref name=":14">Maurice Fick, [https://web.archive.org/web/20170803004809/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/la-societe-d-exploitation-du-tram-est-creee-premier-troncon-du-tram-mis-en-service-au-second-semestre-2017-54468bfeb9b398870807d12a "Premier tronçon du Tram mis en service au second semestre 2017"] op wort.lu den 21. Oktober 2014 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. {{Méi Info 1|LuxTram}} De Choix fir aus dem GIE eng privat a keng ëffentlech Gesellschaft ze maachen ass - den Autoritéiten no - drop zeréckzeféieren datt et mat enger ëffentlecher Gesellschaft méi deier a méi komplizéiert gi wier, absënns wat d'Prozedure vun den ëffentlechen Aarbechten ugaange wier. Dës Entscheedung gouf besonnesch vum [[Fédération nationale des cheminots, travailleurs du transport, fonctionnaires et employés luxembourgeois|Landesverband]], der gréisster Gewerkschaft vun den Eisebunner bedauert<ref>[http://www.lequotidien.lu/politique-et-societe/tram-le-landesverband-prepare-son-implantation-aupres-des-futurs-conducteurs/ Tram: le syndicat des cheminots prépare déjà son implantation auprès des futurs conducteurs] op lequotidien.lu den 9. Juli 2015 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. == D'Linn T1: Déi éischt Linn vum ''Neien Tram'' == {{Haaptartikel|Luxtram-Linn T1}} [[Fichier:Luxembourg T1 map-lb.svg|thumb|Streck vun der T1]] Déi éischt Linn, déi gebaut gouf, [[Luxtram-Linn T1|T1 genannt]], fiert zanter dem 2. Mäerz 2025 vum [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafe]] bis bei de [[Stadion vu Lëtzebuerg|Stadion]] op der [[Cloche d'or]]. De Bau vun der Streck huet den 18. September 2015 ugefaangen. Dat éischt Stéck vun der Streck, vun der Luxexpo bis bei d'[[Pont grande-duchesse Charlotte|Rout Bréck]], ass den [[10. Dezember]] [[2017]] opgaangen. Duerno goufen et Verlängerunge bis op d'[[Place de l'Étoile (Stad Lëtzebuerg)|Stäreplaz]] ([[27. Juli]] [[2018]]), op d'[[Gare Lëtzebuerg|Gare]] ([[13. Dezember]] [[2020]]), bis op Bouneweg ([[11. September]] [[2022]]), bis op d'[[Cloche d'or]] ([[7. Juli]] [[2024]]) an, no Osten hin, bis op de Findel ([[2. Mäerz]] [[2025]]). == Ausbaupläng == Den 22. Abrëll 2022 huet den Transportminister [[François Bausch]] den neien [[Nationale Mobilitéitsplang 2035]] virgestallt. Seng Nofollgerin [[Yuriko Backes]] sot am Mäerz 2024 an engem Interview, si wéilt, wat den Tramsreseau betrëfft, d'Ziler vun deem Plang och ënnert der [[Regierung Frieden-Bettel]] anhalen.<ref>Frank Weyrich: [https://www.wort.lu/luxemburg/yuriko-backes-will-bau-der-tram-nach-esch-beschleunigen/8955067.html "Yuriko Backes will Bau der Tram nach Esch beschleunigen."] wort.lu, 6.3.2024.</ref> Fir den Tram gesäit den Nationale Mobilitéitsplang 2035, nieft der Linn T1 Fluchhafe Findel<ref>d'Linn T1 hält um Kierchbierg op wann de séieren Tram vun Esch iwwer de Kierchbierg bis op de Fluchhafe fiert</ref> - Stadion, déi et scho gëtt, nach follgend nei Linne vir<ref>Ministère de la Mobilité et des Travaux publics: [https://web.archive.org/web/20240330000253/https://transports.public.lu/fr/publications/strategie/pnm-2035-brochure/pnm-2035-brochure-fr.html "PNM 2035 - Plan national de mobilité"], S. 53 – 56, 22/04/2022.</ref>: === Geplangten Ausbau bis 2035 === [[Fichier:Luxembourg, Tram 2035 - réseau projeté.png|thumb|300px|Geplangte Reseau vum Stater Tram fir d'Joer 2035]] ==== Giel Linn: Luxexpo - Pôle d'échange West ==== Déi giel Linn<ref name=":26">Aarbechtstitel, no der Faarf déi um Plang gebraucht gëtt, cf.: Ministère de la Mobilité et des Travaux publics: "[https://web.archive.org/web/20240330000253/https://transports.public.lu/fr/publications/strategie/pnm-2035-brochure/pnm-2035-brochure-fr.html PNM 2035 - Plan national de mobilité]", S. 54 + 56, 22/04/2022</ref> fiert um Trajet Luxexpo - Pôle d'échange (PE) West, via Boulevard K. Adenauer, Gare, Hollerech a P+R Bouillon. Vun der geplangter Linn gouf den 10. Mäerz 2023 de Bau vun den zwéin éischten Deeler virgestallt, déi vum Regierungsrot gestëmmt gi waren<ref>Sabrina Backes: [https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/2039508.html "Vun der Gare op Hollerech, vun der rouder Bréck an de Quartier "Laangfur".] rtl.lu, 10.03.2022.</ref>. D'Finanzéierungsgesetz fir béid Streckendeeler gouf den 23. Mee 2023 an der Chamber deposéiert<ref name=":27">{{Citation|URL=https://www.chd.lu/fr/dossier/8224|Titel=Projet de loi portant sur la construction des extensions de la ligne de tramway à Luxembourg entre les stations Rout Bréck- Pafendall et Laangfur au Kirchberg et entre les stations Gare Centrale et Hollerich|Gekuckt=27.11.2023|Wierk=www.chd.lu|Sprooch=fr}}</ref> an den 1. Februar 2024 gestëmmt<ref name=licht/>. * Rout Bréck - ''Laangfur'' Déi nei Streck Rout Bréck - Kierchbierg / ''Laangfur'' (en Deel vun der gieler Linn am Osten<ref>am Finanzéierungsgesetz als « extension K2A » bezeechent</ref>) béit ëstlech vun der Halt ''[[Rout Bréck - Pafendall (Tramshalt)|Rout Bréck-Pafendall]]'' op de [[Boulevard Konrad-Adenauer]] of, leeft iwwer dee Boulevard virun an dréint dann no der [[Europäesch Schoul|Europaschoul]] a Richtung Norde bis an de Flouer ''Laangfur.'' D'Aarbechten um Kierchbierg solle vun 2025 bis 2027 goen, mat enger Ouverture vun der Linn fir Enn 2027 / Ufank 2028. D'Streck mat 2,3&nbsp;km a mat dräi Halten ass mat 106 Milliounen Euro budgetiséiert<ref name=":28">{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/communiques/2023/03-mars/10-extension-luxtram.html|Titel=Extension de la ligne de tramway au Kirchberg et vers Hollerich: Présentation du projet de financement|Gekuckt=28.11.2023|Datum=03.10.2023|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>. D'Aarbechte fir d'Verlängerung ''Laangfur'' - ''Kuebebierg'' - Luxexpo si fir 2031 - 2033 geplangt<ref name=":27" />. * Gare - Nei Hollerech Den éischten Tronçon um westlechen Deel vun der gieler Linn<ref>am Finanzéierungsgesetz als « extension HOA » bezeechent</ref> leeft no der [[Place de la Gare (Stad Lëtzebuerg)|Garer Plaz]], virun der Ramp vun der Buchler-Bréck, a südwestlecher Richtung duerch de geplangten neie Quartier Nei Hollerich bis op d'Héicht vun der aktueller Kräizung ''Route d'Esch / Rue de l'Aciérie''. Den Tracé huet 1,1 Kilometer an et komme fir den Ufank zwéin Arrêten dohin. Fir de Bau vun dëser Streck sinn 29 Milliounen Euro virgesinn<ref name=":28" />. D'Aarbechten si fir 2026 bis 2028 geplangt, mat enger Ouverture vun der Linn fir Enn 2027 / Ufank 2028<ref name=":27" />. Tëscht 2030 an 2031 ginn d'Aarbechte fir d'Streck no Weste virun an de Quartier [[Porte de Hollerich]], dee vu Mëtt vun den 2020er Joren u soll bebaut ginn, a wou um neie ''Boulevard de Hollerich'' zwou Halte virgesi sinn. Am grousse Ganze wäert de Projet ëm déi 135 Milliounen Euro ouni TVA kaschten, vun deenen de Staat der 90 an d'Stad Lëtzebuerg 45 Milliounen iwwerhëlt<ref name=":28" /><ref>David Thinnes: [https://www.wort.lu/luxemburg/zentrum/so-sieht-das-zukunftige-hollericher-okoviertel-aus/4878910.html "'Portes de Hollerich': So sieht das zukünftige Hollericher Ökoviertel aus."] wort.lu [w+], 26.11.2023.</ref>. {{Méi Info 1|Luxtram-Linn Luxexpo - Pôle d'échange West}} ==== Hellblo Linn: Luxexpo - Pôle d'échange (PE) Bouillon ==== Déi hellblo Linn<ref name=":26" /> ass vun der Luxexpo iwwer déi aktuell Streck via d'Avenue John F. Kennedy an d'Rout Bréck bis op de [[Rond-point Robert-Schuman|Rond-point Schuman]] geplangt an da via Neipuertsgaass, Arsenalstrooss, Stäreplaz, CHL, dann iwwer nei Boulevarden am Weste vun der Stad (''Boulevard de Merl, Boulevard de Cessange'') bis op de Pôle d'échange (PE) Bouillon. {{Méi Info 1|Luxtram-Linn Luxexpo - Pôle d'échange Bouillon}} ==== Mof Linn: Fluchhafen - Bieles ==== Déi mof Linn<ref name=":26" /> (deels och nach ''séieren Tram'' genannt) fiert vum Fluchhafe bis bei d'Stadhaus zu Bieles, via Luxexpo, Boulevard K. Adenauer, Hamilius, Gare, [[Nei Hollerech]], Escher Strooss, Stadion, Leideleng, Féiz, Esch-Schëffleng, Esch-Rämerech a Belval. Op enger Deelstreck – tëscht Leideleng a Féiz – kann d'Linn mat héijer Vitess (bis 100&nbsp;km/h) bedriwwe ginn. Wann de séieren Tram vun Esch iwwer de Kierchbierg bis op de Fluchhafe fiert, hält d'Linn T1 bei der Luxexpo op. D'Käschte fir d'Linn an den Express-Vëloswee nieft der Streck, déi vun der Cloche d'or bis op Bieles fuere soll, gëtt op iwwer 3 Milliarden Euro geschat.<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/2113772.html|Titel=Bis 2035: De séieren Tram zu Lëtzebuerg gëtt Realitéit|Gekuckt=06.10.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref> {{Méi Info 1|Luxtram-Linn Fluchhafen - Bieles}} === Eventuellen Ausbau no 2035 === Bei déi genannt Pläng kéinten no 2035 nach weider Linnen oder Verlängerungen derbäikommen: * hellblo Linn: Verlängerung vum Pôle d'échange (PE) Bouillon iwwer en neie Boulevard am Weste vun der Stad bis op d'Cloche d'or * mof Linn: nei, direkt Streck tëscht der Stäreplaz an der Cloche d'or iwwert d'Escher Strooss amplaz iwwer d'Nei Avenue an d'Gare * donkelblo Linn<ref name=":26" />: Gare - Mamer, via Nei Avenue, Hamilius, Stäreplaz an d'Areler Strooss (aus Capacitéitsgrënn eréischt méiglech wann déi mof Linn net méi duerch d'Nei Avenue fiert) === Fréier Pläng === An de Jore virdru gouf et schonn déi eng oder aner Propos fir en Ausbau: Am Joer 2016 waren ufanks dräi Extensiounen a Betruecht gezu ginn: eng éischt op [[Leideleng]], eng zweet op [[Bartreng]] an eng drëtt bei de ''Mediapark'' um [[Kierchbierg]], an der Géigend vum Wunnquartier [[Domaine du Kiem]]. D'Linn kéint gespléckt ginn, soudatt eng Faart iwwer déi aner vun der Luxexpo aus bei de ''Mediapark'' fuere géif an déi aner op de [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafen]]<ref>Erwan Nonet, [http://www.lequotidien.lu/luxembourg/tram-trois-extensions-sont-deja-envisagees/ Tram: trois extensions sont déjà envisagées] op lequotidien.lu de 27. Oktober 2016 (gekuckt den 20. August 2017)</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20170922210512/https://www.wort.lu/de/politik/aus-dem-parlament-vierte-tram-erweiterung-geplant-58d40697a5e74263e13ac707 Vierte Tram-Erweiterung geplant] op wort.lu den 23. Mäerz 2017 (gekuckt de 15. August 2017)</ref>. Am Juni 2017 gouf d'Prioritéit dunn awer vum Nohaltegkeetsminister éischter op eng zweet Linn geluecht, déi op enger Längt vu 16&nbsp;km iwwer [[Mamer]] bis op de [[Wandhaff (Käerch)|Wandhaff]] fuere kéint<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/story/12038097 Le tram ira à Mamer après 2021] op lessentiel.lu den 20. Juni 2017 (gekuckt den 20. August 2017)</ref>. En iwwerschaffte Projet gouf Enn 2020 virgestallt: Ewell soll eng nei Linn vun der Gare iwwer Hollerech (duerch de Quartier ''[[Nei Hollerech]]''), bis bei de [[P+R Bouillon]] goen; eng weider vun der Cloche d'Or no Norden iwwer [[Zéisseng]] a [[Märel (Stad Lëtzebuerg)|Märel]] bis op d'[[Route d'Arlon (Stad Lëtzebuerg)|Areler Strooss]], wou s'op déi nei Linn trëfft, déi vun der Stäreplaz laanscht den [[Centre hospitalier de Luxembourg|CHL]] weider no Weste goe soll; an och d'Pläng fir eng 2. Linn um Kierchbierg, iwwer de [[Boulevard Konrad-Adenauer]] a laanscht den neie Quartier ''Laangfur'' bis bei den Tramsschapp goufe reaktivéiert.<ref>Christophe Lemaire: [https://paperjam.lu/article/cartes-projets-extensions-tram "Les projets d'extension du tram de Luxembourg."] paperjam.lu, 13.12.2020 • Édité le 14.12.2020.</ref> D'2020er Projete goufen da gréisstendeels an där Form am Mobilitéitsplang 2035 iwwerholl. == Ekipement vun de Statiounen == All d'Statioune si mat Informatiounssaile fir d'Passagéier ekipéiert, wou ee gesäit wéini den nächsten Tram kënnt oder wa Stéierungen op der Linn sinn. D'Statioune sinn all accessibel fir Leit mat ageschränkter Mobilitéit, och fir Leit am [[Rollstull]]. Se hu meeschtens säitlech [[Quai (Eisebunn)|Quaie]] mat enger Längt vu 45 Meter déi vis-a-vis ee vun deem aneren ugeluecht sinn. D'Tramshaisercher op de Statioune goufe vun der franséischer Gesellschaft ''MobilConcepts'', am Kader vun engem Kontrakt vun 2 Milliounen Euro installéiert<ref name=":11">[http://www.constructioncayola.com/rail/article/2017/03/07/110826/quel-mobilier-urbain-pour-tram-luxembourg.php "Quel mobilier urbain pour le tram du Luxembourg ?"] constructioncayola.com, 7. Mäerz 2017 (gekuckt de 15. August 2017)</ref>. Se goufe vum Designer Marc Aurel entworf a si stolgro fir sech gutt an d'stättescht Ëmfeld z'integréieren<ref name=":11" />. Just op der Statioun ''Place de Metz'' sti keng Tramshaisercher. Den Entretien an d'Gestioun vun de [[Publicitéit|Reklamme]] gëtt fir 10 Joer vun ''IP Luxembourg Broadcasting Center Europe'', enger Filial vum [[RTL Group|RTL Grupp]] assuréiert<ref name=":11" />. Uganks war am Februar [[2009]] en internationalen [[Architektur|Architekteconcours]] organiséiert gi wou et drëm goung fir e personaliséierte Mobilier (Haisercher, Vëlosstänner, Dreckskëschten, asw.) ze definéieren. De Concours war deemools vum [[London]]er Büro ''Lifschutz Davidson Sandilands Island Studios'' gewonne ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20171210015800/http://paperjam.lu/communique/concours-darchitecte-de-la-ligne-de-tram-deux-projets-egalite Concours d'architecte de la ligne de tram: deux projets à égalité] op paperjam.lu de 6. Februar 2009</ref>. Schlussendlech gouf awer decidéiert kee personaliséierte Mobilier ze huelen, ma dees vun der Staang, absënns fir mam existente Mobilier an der Stad ze harmoniséieren<ref>Jean-Michel Hennebert, [https://web.archive.org/web/20171006234649/http://paperjam.lu/news/nous-avons-quitte-la-logique-du-sur-mesure «Nous avons quitté la logique du sur-mesure»] op paperjam.lu den 28. Juli 2016 (gekuckt de 15. August 2017)</ref>. Vereenzelt ginn et och zousätzlech Installatiounen: * Bei der [[Luxexpo (Tramshalt)|Halt ''Luxexpo'']] gouf e 60 Meter laangen a 95 Tonne schwéieren Daach aus Glas gebaut, dee queesch driwwer geet, an dee vum Peter Latz an der Julie Conrad entworf gouf<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/story/Un-auvent-de-60m-pour-le-tram-au-Kirchberg-17388208 "Un auvent de 60 m pour le tram au Kirchberg."] lessentiel.lu, 11. oct. 2017</ref>. * Bei der [[Theater (Tramshalt)|Halt ''Theater'']] gouf eng Installatioun vum [[Michel Leonardi]] opgeriicht, déi aus enger Zort Maste mat uewendrop faarwegen, duerchsiichtegen Diecher, déi um Buedem faarweg Flecke maachen, wann d'Sonn duerch schéint (änlech wéi déi vun him bei der Kräizung beim [[Pont d'Avroy]] zu [[Léck]]). <gallery mode="packed" heights="150"> Luxembourg, station Rout Bréck-Pafendall (1).jpg|D'Halt ''[[Rout Bréck - Pafendall (Tramshalt)|Rout Bréck - Pafendall]]'' huet en zentrale Quai Luxembourg, tram 2018-07 station Theater (01).jpg|D'Halt ''[[Theater (Tramshalt)|Theater]]'' huet Quaie laanscht d'Säit Luxembourg, inauguration tram phase 2 (107).jpg|Leit virum Michel Leonardi senger Installatioun, bei der Halt ''Theater''. </gallery> Am Februar 2017 goufen déi offiziell Nimm vun 11 Statioune bekannt gemaach: vun den 8 déi vun 2017 un ugefuer ginn a vun deenen dräi bis op d'Stäreplaz. D'Nimm bezéie sech op Plazen déi ugefuer ginn a sinn deels op [[Franséisch]], [[Lëtzebuergesch]] oder an deenen zwou Sproochen<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/29027257 Les noms des stations de tram sont connus] op lessentiel.lu den 20. Februar 2017 (gekuckt de 15. August 2017)</ref>. == Rullmaterial == [[Fichier:Luxembourg, Open day at Luxtram - Tram (3).jpg|thumb|Viischt Vue vun enger Ramm.]] D'Linn T1 gëtt mat 33 ''[[CAF Urbos|Urbos 3]]''-Ramme vun der Firma [[CAF]] (Construcciones y auxiliar de ferrocarriles) exploitéiert, déi hire Sëtz zu Beasain am [[Autonom Gemeinschaft Baskeland|Spuenesche Baskeland]] huet<ref>[https://web.archive.org/web/20171126210229/http://www.caf.net/fr/compania/instalaciones.php Ateliers et bureaux] op caf.net (gekuckt de 17. August 2017)</ref> exploitéiert. Déi éischt Ramm (2 Kabinnen a 7 Modullen) gouf den 8. Februar 2017 an der Nuecht geliwwert<ref name=":18" /><ref>[http://Den&#x20;Tram&#x20;ass&#x20;do!&#x20;1.&#x20;Rame&#x20;ass&#x20;zu&#x20;Lëtzebuerg&#x20;ukomm Den Tram ass do! 1. Rame ass zu Lëtzebuerg ukomm] op rtl.lu den 10. Februar 2017 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. Fir den éischten Deel vun der Streck waren néng Rammen néideg<ref name=":14" />. De Rescht vun der Serie koum progressiv mam Ausbau no. Déi éischt néng Ramme goufen zu [[Zaragoza]] gebaut, déi dono an der CAF-Fabrick zu [[Bagnères-de-Bigorre]], a Frankräich.<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/story/les-rames-du-tram-en-balade-sur-l-autoroute-a6-30769477 "Les rames du tram en balade sur l'autoroute A6."] lessentiel.lu, 04-12-2019.</ref><ref name=":18">Keith Barrow, [http://www.railjournal.com/index.php/light-rail/caf-delivers-first-luxembourg-tram.html?channel=526 CAF delivers first Luxembourg tram] op railjournal.com den 10. Februar 2017 (gekuckt de 17. August 2017)</ref><ref>[http://www.bus-an-zuch.de/Luxtram.htm Fuhrpark Luxtram] op bus-an-zuch.de (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. D'Rammen hunn eng Längt vu 45 Meter (a kënne - wann néideg - 10 Meter méi laang gemaach ginn<ref name=":7">{{Citation|URL=https://www.virgule.lu/luxembourg/a-quoi-ressemble-le-centre-de-maintenance-du-tram/233709.html|Titel=A quoi ressemble le centre de maintenance du tram?|Gekuckt=11.12.2023|Datum=11.12.2023|Wierk=virgule-online|Sprooch=fr|archivedate=2023-12-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231211214626/https://www.virgule.lu/luxembourg/a-quoi-ressemble-le-centre-de-maintenance-du-tram/233709.html}}</ref>) an enger Breet vun 2,65 Meter. Pro Ramm kënne 450 Leit transportéiert ginn. Eng technesch Eegenaart ass, datt d'Zich sou ekipéiert sinn, datt se deen Deel vun der Streck, deen duerch de Stadzentrum féiert (3,6&nbsp;km), ouni [[Catenaire]] fuere kënnen. Dobäi gi se mat Stroum aus [[Superkondensator]]e vum Typ ''Rapid Charge Accumulator'' ugedriwwen, déi déi spuenesch Firma schonn an den Tramsreseauen zu [[Saragossa]] an zu [[Sevilla]] am Gebrauch huet. Den Tram gëtt dann iwwer e System opgelueden deen an der Plattform vun der Statioun agebaut ass<ref name=":16">Marc Fressoz, [https://web.archive.org/web/20170721195220/http://www.mobilicites.com/011-3768-Luxembourg-opte-pour-le-tram-sans-catenaire-de-CAF.html Luxembourg fait le choix du tram de CAF à alimentation mixte] op mobilicites.com den 19. Mee 2015 (gekuckt de 14. August 2017)</ref><ref>Michel Chlastacz, [https://web.archive.org/web/20180920122518/http://www.busetcar.com/luxembourg-le-luxtram-sera-a-la-fois-espagnol-et-sans-fil/ Luxembourg: le "Luxtram" sera à la fois espagnol et sans fil !] op busetcar.com den 22. Mee 2015 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. D'Ramme sinn all klimatiséiert, hunn [[Universal Serial Bus|USB]]-Steckeren an eng tramstypesch Schell fir d'Foussgänger ze warnen. Dës Schell kléngt esou, wéi déi vum fréieren Tram<ref name=":24">Jörg Tschürtz, [http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/27463359 Un «ding, ding» rétro et des ports USB pour le tram] op lessentiel.lu de 14. Juni 2017 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. De spezifeschen Design vun de Ramme gouf vum Erich Rhinn mat der Agence Avant-première entworf. Owes sinn d'Diere faarweg beliicht, mat allkéiers enger anerer Faarf pro Module. Déi Beliichtung gouf vun de Kënschtler Michel Léonardi an Isabelle Corten entworf. Den Eric Rhinn huet virdrun den Design vun de Ramme vum Tram vu Besançon, wou de selwechte Modell vun CAF fiert, entwéckelt<ref>[http://www.constructioncayola.com/rail/article/2015/07/03/100865/avant-premiere-caf-concoivent-tramway-luxembourg.php Avant Première et CAF conçoivent le tramway de Luxembourg] op constructioncayola.com den 3. Juli 2015 (gekuckt de 17. August 2017)</ref><ref name=":17">Robert Viennet, [https://web.archive.org/web/20170723125142/http://www.mobilicites.com/011-4456-Luxembourg-devoile-la-maquette-grandeur-nature-de-son-futur-tramway.html Luxembourg dévoile la maquette grandeur nature de son futur tramway] op mobilicites.com de 7. Dezember 2015 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. Den Design fir Lëtzebuerg gouf zeréckbehalen, well en d'Architektur vun den eenzele Stater Quartiere respektéiert<ref>[https://web.archive.org/web/20170801140403/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/presentation-officielle-les-premieres-images-du-nouveau-tram-5593d5ad0c88b46a8ce5c18e Les premières images du nouveau tram] op wort.lu den 1. Juli 2015 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. Eng Maquette am Moossstaf 1:1 gouf der Ëffentlechkeet tëscht Enn 2015 an Ufank 2016 virgestallt<ref name=":17" /><ref>[http://www.corporatenews.lu/fr/archives-shortcut/archives/article/2015/07/presentation-des-rames-de-tramway-de-luxembourg-une-nouvelle-identite-visuelle-pour-luxtram?author=Luxtram+S.A Présentation des rames de tramway de Luxembourg: une nouvelle identité visuelle pour Luxtram] op corporatenews.lu den 2. Juli 2015 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. D'Awunner konnten deemools déi bannenzeg Amenagementer entdecken a verschidden Doleance konnten nach berécksiichtegt ginn (Sëtzer, Plaz vun de Staange fir sech unzehalen, asw.)<ref>[https://web.archive.org/web/20170723111400/http://www.lessentiel.lu/fr/news/luxembourg/story/20203126 Le chantier du tram passe la vitesse supérieure] op lessentiel.lu den 19. Februar 2016 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. <gallery mode="packed" heights="150"> Luxembourg, Open day at Luxtram - Tram (7).jpg|Chaufferskabinn Luxembourg, Open day at Luxtram - Tram (5).jpg|Banneraum Luxembourg, essai tram (5).jpg|Déi faarweg beliicht Dieren: Erkennungszeeche vum Lëtzebuerger Tram Luxembourg, essai tram (2).jpg|Den ''Hënneschte'' vun enger Ramm déi aus dem Depot fiert </gallery> RTL Radio Lëtzebuerg hat am Mäerz 2017 e Concours lancéiert, fir e Spëtznumm fir den Tram ze sichen; de Choix war op „Siggi“ gefall<ref>[https://web.archive.org/web/20170810212451/http://5minutes.rtl.lu/grande-region/luxembourg/1020116.html Siggi: le futur tram a enfin un nom] op 5minutes.rtl.lu den 28. Mäerz 2017 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. Dësen huet sech awer net am Sproochgebrauch duerchgesat. LuxTram huet och e puer Streckegefierer ugeschaaft, dorënner e Mercedes-Unimog fir Stroossen- a Schinneverkéier. D'Gefier ass eng Zort Leederwon, kann awer och eng Ramm ofschleefen<ref>[http://www.rail.lu/im/x3/W170712_0195.jpg Eng Foto vun dësem Gefier] op rail.lu (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. == Tramsschäpp == === Tramsschapp Kierchbierg === [[Fichier:Luxembourg, CRM tram (1).jpg|thumb|Vue vum Neien Tramsschapp: d'Verwaltungsgebai an am Hannergrond den Depot (lénks) an d'Atelieren (riets).]] Den Entretien vun den Tramme gëtt am ''Neien Tramsschapp'' (offiziell: ''Centre de remisage et de maintenance'', gekierzt CRM) gemaach. Den Tramsschapp läit nordëstlech vun der [[Luxexpo (Tramshalt)|Halt Luxexpo]] an ass vun do aus iwwer en Accès un d'Linn ugeschloss iwwer deen och d'Verlängerung a Richtung Findel leeft. Am Tramsschapp ginn déi 32 Ramme geparkt, déi fir de Betrib gebraucht ginn. Hei gëtt och den Entretien vun de Gefierer gemaach an et ass eng zentral Kontrollstatioun vun der Linn installéiert. Den Neien Tramsschapp läit op enger Fläch vun 3,3 ha (dovun 1,39 ha Verwaltungsgebaier) tëscht der Luxexpo an der [[Autobunn A1 (Lëtzebuerg)|Autobunn]], am [[Gréngewald]], op der Grenz vun der Stad Lëtzebuerg an der [[Gemeng Nidderaanwen]]<ref>{{Citation|URL=https://www.virgule.lu/luxembourg/tram-place-au-futur-centre-de-maintenance/189713.html|Titel=Tram: place au futur centre de maintenance|Gekuckt=11.12.2023|Datum=11.12.2023|Wierk=virgule-online|Sprooch=fr}}</ref>. De Komplex begräift dräi Gebaier, déi - fir sech gutt an d'Ëmfeld vum Gréngewald unzepassen - Fassaden aus net-traitéiertem Holz hunn. D'Diech si begréngt a mat [[Sonnekollekter]]en ekipéiert<ref name=":21">[https://web.archive.org/web/20170630030434/http://aucarre.lu/Uploads/Projets/Doc/13_01_REFERENCE_FR_AU2_INCA-CRM_C.pdf CRM - Centre de Remisage et de Maintenance à Luxembourg-Kirchberg] op aucarre.lu (gekuckt den 20. August 2017)</ref><ref>Erwan Nonet, [http://www.lequotidien.lu/luxembourg-ville/luxembourg-voila-le-futur-tramsschapp/ Voilà le futur Tramsschapp !] op lequotidien.lu den 13. Februar 2015 (gekuckt den 20. August 2017)</ref>. Dat éischt Gebai ass den iwwerdaachten Depot mat aachte Gleiser wou déi 45 Meter laang Rammen ofgestallt ginn<ref name=":21" /><ref name=":22">Christelle Brucker, [https://web.archive.org/web/20170801091356/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/kirchberg-neien-tramsschapp-le-chantier-va-bon-train-57ff96365061e01abe83a477 Neien Tramsschapp: le chantier va bon train] op wort.lu den 13. Oktober 2016 (gekuckt den 20. August 2017)</ref><ref name=":23">[https://web.archive.org/web/20170630040529/http://www.perrard.lu/fr/references/11-batiments/206-luxtram-centre-de-remisage-et-de-maintenance-du-tramway LUXTRAM - Centre de remisage et de maintenance du tramway.] op perrard.lu (gekuckt den 20. August 2017)</ref>. Am zweete Gebai ass den Entretiensatelier<ref name=":23" />, deen am Fong an zwéin Deeler opgedeelt ass<ref name=":22" />: en éischten Deel mat zwéi Gleiser mat enger Wäschmaschinn fir d'Rammen. Dräi Véierel vum Waasser wat an dëser Wäschmaschinn gebraucht gëtt, gëtt nees recycléiert<ref name=":7" />. Hei ginn d'Ramme bannen a bausse gebotzt, op enger Fosse kënne s'inspizéiert a gefléckt ginn, d'[[Sandkëscht (Eisebunn)|Sandkëschte]] kënnen opgefëllt<ref name=":21" /><ref name=":22" /> an d'Rieder reprofiléiert ginn. Am zweeten Deel sinn dräi Entretiensgleiser wou et och en Accès op den Daach vun de Ramme gëtt. Eent vun de Gleiser ass mat engem mobillen Hydraulikzylinder ekipéiert fir d'[[Dréigestell]]er wiesselen ze kënnen<ref name=":22" />. Am drëtte Gebai ass d'Verwaltung, d'Iwwerwaachungszentral vun der Linn an zënter Januar 2017 de Siège vu LuxTram SA, dee virdrun an der [[Avenue Émile-Reuter|Arsenalstrooss]] war<ref name=":21" /><ref name=":22" /><ref name=":23" />. De ganze Komplex, deen 2015 ugefaangen ze baue gouf, ass zënter dem Fréijoer 2017 a Betrib<ref name=":23" />. Uganks 2020 goung eng Solaranlag um Daach un d'Netz; si produzéiert am Joer den Equivalent u Stroum, deen den Tram bannent engem Mount Betrib verbraucht.<ref>[https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/1585029.html "Visitt vum neien Tramsschapp um Kierchbierg."] rtl.lu, 25.09.2020 09:53.</ref> <gallery mode="packed" heights="150"> Fichier:Luxembourg, siège Luxtram (05).jpg|Zentrale Kommandoposten Fichier:Luxembourg, CRM tram (7).jpg|Remise (bannenan) Fichier:Luxembourg, CRM tram (6).jpg|Remise (vu baussen) Fichier:Luxembourg, CRM tram (8).jpg|Statioun fir d'Sandreservoiren ze fëllen Fichier:Luxembourg, CRM tram (9).jpg|Den Atelier fir vun ënnen un d'Rammen ze kommen Fichier:Luxembourg, Open day at Luxtram - Tram (8).jpg|D'Wäschstrooss Fichier:Luxembourg, CRM tram (10).jpg|Passerell fir op den Daach vun de Rammen ze kommen Fichier:Luxembourg, CRM tram (11).jpg|Hiefstatioun Fichier:Luxembourg, siège Luxtram (11).jpg|Erënnerungsplack un d'Pose vum Grondsteen </gallery> === Tramsschapp Cloche d'or === Am Kader vun der Extensioun vum Stater Tramsreseau ass et néideg en zweeten Tramsschapp ze bauen, an deem de Remisage an den Entretien vun de Rammen déi fir déi nei Linne gebraucht ginn, gemaach kënne ginn. Den zweete Schapp ass op der [[Cloche d'or]] geplangt a soll tëscht der [[Autobunn A6 (Lëtzebuerg)|Autobunn A6]] an dem zukünftege [[Boulevard de Cessange|Boulevard de]] [[Boulevard de Cessange|Cessange]] gebaut ginn. An der direkter Ëmgéigend läit de [[P+R Stade de Luxembourg]] an och den neie Betribshaff vun de Stater Bussen ass do geplangt. Den Tramsschapp Cloche d'or ass fir déi aktuell urban Ramme gradewéi fir déi vum [[Luxtram-Linn Fluchhafen - Bieles|„séieren Tram“ bis op Bieles]] virgesinn; am Ganzen ass en Ënnerdaach fir 41 Ramme geplangt. De Bau vum Tramsschapp soll Enn 2025 ufänken an an zwou Etappen duerchgefouert ginn: * déi éischt Phas ass virgesi fir d'Ramme vun der zweeter Linn (''giel Linn'': [[Luxtram-Linn Luxexpo - Pôle d'échange West]]) ënnerdaach ze stellen; * mat der zweeter Bauphas gëtt den Tramsschapp fäerdeg gebaut; se begräift dann d'Hale fir déi zousätzlech Ramme fir d'Streck a Richtung [[Minettsgéigend|Minett]], wann d'Streck tëscht der Stad a Féiz bis 2030 fäerdeg gebaut ass. D'Gebaier, mat ë.&nbsp;a. dem Entretiensatelier ginn och an dëser zweeter Etapp gebaut. Grad wéi schonn um Kierchbierg ginn d'Gebaier och hei no ekologesche Krittären entworf a mat Photovoltaikanlagen, engem Reewaasserréckgewënnungssystem a gréngen Diecher ekipéiert. De Siège vu [[LuxTram|Luxtram]] ass och an dësen neie Gebaier virgesinn. Am Ganze kënne bis zu 600 Leit hei schaffen. Fir de Bau vum Tramsschapp op der Cloche d'or ass eng Finanzenveloppe vun 152 Milliounen Euro virgesinn: 131 Millioune solle vum Staat an 21 Millioune vun der Stad Lëtzebuerg iwwerholl ginn.<ref>{{Citation|URL=https://www.chd.lu/fr/mobilite-financement-tramsschapp-tram-cloche-or|Titel=Un projet de loi pour financer un deuxième Tramsschapp à la Cloche d'Or|Gekuckt=16.05.2025|Auteur=Chambre des députés|Datum=08.05.2025|Editeur=www.chd.lu}}</ref> Den 30. Oktober 2025 huet d'Chamber unanime d'Finanzéierungsgesetz fir de Bau gestëmmt.<ref> Marc Hoscheid: [https://www.chd.lu/fr/seance-publique-30-octobre-2025 "Séance publique (jeudi 14h): le financement d'un deuxième Tramsschapp à la Cloche d'Or et la gestion courante du réseau CFL."] chd.lu, 30./31.10.2025.</ref> == Fueren a Signalisatioun == Op der Tramslinn gëtt „op Siicht“ gefuer, dat heescht, datt et op der Streck just Schëlter fir d'Vitess-Limitatioun, fir d'Sécherung vun der Streck oder fir d'Iwwerfuere vu Kräizunge gëtt. Wat d'[[Verkéiersluucht#Speziell Luuchte fir den ëffentlechen Transport|Verkéiersluuchte]] fir d'Iwwerfuere vu Kräizungen ugeet, sou gëlle fir den Tram dem [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Lëtzebuerger Code de la route]] no déi speziell Verkéiersluuchte wéi se och op de Busspuere gebraucht ginn: * En horizontale Stréch heescht, datt een obligatoresch stallhale muss; * E vertikale Stréch heescht, datt ee fräi fuere kann; weist de Stréch no uewe riets oder uewe lénks, da kann een nëmmen an déi Richtung fräi fuere wou de Stréch hiweist. Wann de Buschauffer deenen anere Chaufferen d'Virfaart iwwerloosse muss, da gëtt dëst mat engem wäissen Dräieck ugewisen, deen d'Spëtzt no ënnen huet; * E Rondel weist un, datt et drop an drun ass, datt d'Richtung wiesselt an där de Verkéier fléisst an datt et verbueden ass weider ze fueren. Dëse Verbuet gëllt net fir déi Chaufferen déi - am Ament wou de Rondel opliicht – sou no derbäi sinn, datt se net méi an den néidege Sécherheetskonditioune stoe bleiwe kënnen. De Rondel weist awer och nach deene Chaufferen, déi an der Kräizung stinn, un datt se d'Kräizung fräi maache mussen; * En Dräieck mat der Spëtz no ënnen ersetzt de vertikale Stréch am Fall wou ee fuere kann, awer dem anere Verkéier d'Virfaart iwwerloosse muss. Dës speziell Luuchte liichte [[wäiss]] oder [[Giel|hellgiel]]. Zwéin aner Signaler déi spezifesch fir den Tram sinn, bestinn aus [[Buschtaf|Buschtawen]] a si vun der däitscher Tramssignalisatioun iwwerholl ginn: * „A“ (''angemeldet''): gëtt iwwer dem horizontale Stréch ubruecht a weist un, datt jee nodeem, den Tram vum Prioritéitssystem fir d'Verkéiersluuchten erkannt gouf; * „T“ (''Türen schließen''): kann tëscht dem horizontalen a vertikale Stréch ubruecht ginn a weist - op de Statiounen déi direkt virun enger Kräizung leien - am Luuchtenzyklus den idealen Ament u fir d'Diere vum Tram zou ze maachen, fir gläich kënne fort ze fueren. Fir d'Signaler virun de [[Gleis|Weiche]] gëllen dës Aspekter: [[rout]] fir stoen ze bleiwen, [[gréng]] fir eng fräi Streck an [[Orange (Faarf)|orange]], wann d'Streck fräi ass, d'Weich awer an eng aner Richtung gestallt ass. D'Signaler weisen eng [[giel]] Zuel „750 “un, wann d'Catenairen ënner Stroum stinn a blénke giel wa kee Stroum dran ass. <gallery mode="packed" heights="150"> Fichier:Luxembourg, signalisation lumineuse tram.jpg|Tramsluucht mat de Signaler (vun uewen no ënnen): de Buschtaf „A“, den horizontale Stréch, de Rondel an de vertikale Stréch. Fichier:Luxembourg, signalisation tram (1).jpg|E Signal fir d'Sécherung vun der Weich, hei als "Stopp"-Signal. Driwwer ass e Liichtsignal wou nach eppes aneschtes ugewise ka ginn. Drënner, d'Schëld mat der Nummer an eng Schaltkëscht vun der Weich. Fichier:Luxembourg, signalisation tram (2).jpg|E Signal dat uweist, datt d'Catenaire ënner Stroum steet. </gallery> == Annonce vun de Statiounen == An de Gefierer gëtt all Statioun mat engem eegenen Jingel ugekënnegt. Dës goufe vum Pianist [[Michel Reis]] komponéiert. All Jingel dauert 15 Sekonnen (ausser op den Terminussen) an den Numm gëtt zweemol hannereneen, allkéiers vun enger anerer Persoun, gesot<ref>Joseph Gaulier: [http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/Le-tram-se-presentera-au-public-ce-week-end-30198187 "|titre=Le public va pouvoir embarquer dans le tram."] lessentiel.lu, 19. sept. 2017</ref>. Et gëtt pro Statioun 4 Variatioune vum jeeweilegen Jingel, déi jee no Faartrichtung oder no Gefier zum Asaz kommen. D'Nimm vun de Statioune goufen och vun allkéiers engem anere geschwat. Déi um Kierchbierg sinn z.B vu Mataarbechter vu Luxtram, an déi an der Uewerstad vu Membere vum Stater Gemengerot (dorënner d'Buergermeeschtesch [[Lydie Polfer]] fir "Hamilius". Och d'Transportministere [[François Bausch]] ("Gare Centrale") a [[Yuriko Backes]] maachen eng Uso).<ref>Tómas Atli Einarsson: [https://www.wort.lu/luxemburg/michel-reis-der-mann-hinter-den-tram-jingles/15313105.html Michel Reis: Der Mann hinter den Tram-Jingles."] wort.lu [w+], 07.07.2024.</ref> <gallery mode="packed" heights="150"> Fichier:Luksemburgo, tramo, Luxexpo, 1.ogg|Annonce vun der Statioun ''Luxexpo''. Fichier:Luksemburgo, tramo, Alphonse Weicker, 1.ogg|Annonce vun der Statioun ''Alphonse Weicker''. Fichier:Luksemburgo, tramo, Roud Bréck-Pafendall, 1.ogg|Annonce vun der Statioun ''Rout Bréck - Pafendall''. </gallery> == Personal == Fir d'Bedreiwe vun der Linn sinn an enger éischter Phas 30 Tramschaufferen am Asaz, déi aus 900 Kandidaturen eraus gesicht goufen<ref name=":24" />. Anescht wéi zum Beispill bei de [[Autobus de la Ville de Luxembourg|Stater Bussen]] oder beim [[Transport intercommunal de personnes dans le canton d'Esch-sur-Alzette|TICE]] wou d'Buschauffere [[Fonctionnaire|Fonctionnairë]] sinn, ass d'Fuerpersonal vum Tram als ''Salarié'' agestallt well LuxTram eng Gesellschaft ënner privatem Recht ass. D'Tramschauffere mussen awer capabel sinn am Tram Matdeelungen an den dräi Sprooche [[Lëtzebuergesch]], [[Franséisch]] an [[Däitsch]] ze maachen<ref>Jean-Michel Hennebert, [https://web.archive.org/web/20170814140302/http://paperjam.lu/news/les-futurs-traminots-ne-seront-pas-fonctionnaires Les futurs «traminots» ne seront pas fonctionnaires] op paperjam.lu den 2. Juli 2015 (gekuckt den 20. August 2017)</ref>. Bei enger Protestaktioun, bei der Aweiung vum 2. Deel, hunn d'Gewerkschaften [[OGBL]] an [[FNCTTFEL]] den ënnerschiddleche Status vis-à-vis zu Chauffeuren am ëffentlechen Déngscht kritiséiert; d'Paie léich 30 % bis 50% méi déif bei Luxtram, an et géif manner Congésdeeg<ref>[https://web.archive.org/web/20180905065333/https://www.wort.lu/de/business/unzumutbare-arbeitsbedingungen-5b5aea7b182b657ad3b90926 " 'Unzumutbare Arbeitsbedingungen'."] ''Luxemburger Wort'', 27. Juli 2018.</ref>. Den 3. Oktober 2019 ass den éischte Kollektivvertrag tëscht de Gewerkschaften (OGBL a Landesvernand) a Luxtram ënnerschriwwe ginn, an deem ë.&nbsp;a. eng Erhéijung vum Salaire vu 4&nbsp;%, en 13. Mount, zwéin zousätzlech Congésdeeg, Chéque-repasen asw. festgehale goufen<ref>{{Citation|URL=https://www.luxtram.lu/wp-content/uploads/201041-02-LXT_RA2019_web1.pdf|Titel=Rapport d'activité 2019|Gekuckt=11.12.2023|Auteur=Luxtram|Sprooch=fr}}</ref>. === Entwécklung vum Personal<ref>Quell: [https://www.luxtram.lu/fr/a-propos-de-luxtram/rapport-dactivite/ Rapports d'activité] op luxtram.lu</ref> === <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.8) id:darkgrey value:gray(0.6) id:bar value:rgb(0.6,0,0.6) ImageSize = width:500 height:300 PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:220 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0 BackgroundColors = canvas:white BarData= bar:2016 text:2016 bar:2017 text:2017 bar:2018 text:2018 bar:2019 text:2019 bar:2020 text:2020 bar:2021 text:2021 bar:2022 text:2022 bar:2023 text:2023 bar:2024 text:2024 bar:2025 text:2025 bar:2026 text:2026 bar:2027 text:2027 bar:2028 text:2028 PlotData= color:bar width:20 align:left bar:2016 from:0 till:20 bar:2017 from:0 till:60 bar:2018 from:0 till:93 bar:2019 from:0 till:109 bar:2020 from:0 till:124 bar:2021 from:0 till:155 bar:2022 from:0 till:165 bar:2023 from:0 till:175 bar:2024 from:0 till:185 bar:2025 from:0 till:0 bar:2026 from:0 till:0 bar:2027 from:0 till:0 bar:2028 from:0 till:0 PlotData= bar:2016 at: 20 fontsize:S text:20 shift:(-6,5) bar:2017 at: 60 fontsize:S text:60 shift:(-6,5) bar:2018 at: 93 fontsize:S text:93 shift:(-6,5) bar:2019 at: 109 fontsize:S text:109 shift:(-8,5) bar:2020 at: 124 fontsize:S text:124 shift:(-8,5) bar:2021 at: 155 fontsize:S text:155 shift:(-8,5) bar:2022 at: 165 fontsize:S text:165 shift:(-8,5) bar:2023 at: 175 fontsize:S text:175 shift:(-8,5) bar:2024 at: 185 fontsize:S text:185 shift:(-8,5) bar:2025 at: 0 fontsize:S text:… shift:(-14,5) bar:2026 at: 0 fontsize:S text:… shift:(-14,5) bar:2027 at: 0 fontsize:S text:… shift:(-14,5) bar:2028 at: 0 fontsize:S text:… shift:(-14,5) </timeline> <small>(Mataarbechter pro Joer, am Duerchschnëtt)</small> == Tarifikatioun a Finanzement == Wéi de Rescht vum [[ëffentlechen Transport zu Lëtzebuerg]] ass d'Fuere mam Tram [[Gratis ëffentlechen Transport zu Lëtzebuerg|zanter dem 1. Mäerz 2020 gratis]]. Virdrun huet am Tram déi selwecht Tarifikatioun gezielt wéi och soss am ëffentlechen Transport am Land, deemno dee sougenannten Eenheetstarif, deen et zënter dem 1. Januar 1991 gouf<ref>Chambre des députés, [http://www.rail.lu/doc/Btbfull.pdf][http://www.rail.lu/doc/Btbfull.pdf « Dossier thématique tram régional »] S. 119 op rail.lu am Mee 1999 (gekuckt den 20. August 2017)</ref>. Fir d'Ouverture vun der Streck waren d'Faarte mam Tram bis den 31. Januar 2018 gratis<ref>[https://web.archive.org/web/20171221064526/https://www.mobiliteit.lu/actualites/good-morning-mobiliteit#journee-dinauguration Journée d'inauguration] op mobiliteit.lu, der Websäit vum Verkéiersverbond; gekuckt den 3. Dezember 2017</ref>. De Finanzement vun der Linn (Entretien, Material, Personalkäschten) gëtt vu LuxTram assuréiert. Wéi een nach huet misse bezuelen, goungen d'Recette vum Billjeesverkaf laang net duer, fir d'Käschten ze decken an de Staat huet d'Differenz iwwerholl. == Literatur == * [https://web.archive.org/web/20110617105257/http://www.mt.public.lu/presse/actualite/2007/10/01mobil2020/brochure.pdf mobil 2020 - Mobilitéit déi beweegt], Broschür vum Ministère des transports, Oktober 2007. * Kéiseckerinfo 12/17: ''[http://www.meco.lu/wp-content/uploads/2017/12/TramBrochure_29_11_17_kleng.pdf Den Tram - Eng Visioun gëtt Realitéit!]'' Broschür vum [[Mouvement écologique]],iwwer d'Geschicht vum neie Stater Tram (20 S.) * Pascal Mittelberger: [https://web.archive.org/web/20221106222313/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/retour-sur-les-grandes-etapes-du-tram-a-luxembourg-631b5058de135b923636a739 "Retour sur les grandes étapes du tram à Luxembourg."] wort.lu, 10.09.2022. == Kuckt och == * [[Fréiere Stater Tram]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.luxtram.lu Websäit vu Luxtram] * [https://web.archive.org/web/20110617105257/http://www.mt.public.lu/presse/actualite/2007/10/01mobil2020/brochure.pdf Ministère des Transports: ''Mobil 2020 - Mobilitéit déi beweegt'' (pdf)] * [http://www.gouvernement.lu/7591099/01-changements-transports-publics Conférence de presse au sujet des changements du 10 décembre 2017 dans le domaine des transports publics] den 1. Dezember 2017 op gouvernement.lu, gekuckt de 5. Dezember 2017 * [https://web.archive.org/web/20171205155337/https://www.wort.lu/de/lokales/dossier-eine-tram-fuer-luxemburg-5656024c0da165c55dc4e204 Dossier - Eine Tram für Luxemburg] Eng ganz Rëtsch Artikelen iwwer den Tram op wort.lu, gekuckt de 7. Dezember 2017 === Wéi funktionéiert den Tram? === Erklärungen iwwer d'Funktiounsweis vum Stater Tram op [[science.lu]], der Internetsäit vum [[Fonds national de la recherche]]{{Fr}}: * [https://www.science.lu/de/science-derriere-le-tram/comment-fonctionne-le-tram-luxembourg-partie-1-moteur-electrique-accumulateurs-super-condensateurs Partie 1 : moteur électrique, accumulateurs, super-condensateurs] * [https://www.science.lu/fr/science-derriere-le-tram/comment-fonctionne-le-tram-luxembourg-partie-2-dou-provient-lenergie-du-tram Partie 2 : d'où provient l'énergie du tram ?] * [https://www.science.lu/fr/science-derriere-le-tram/comment-fonctionne-le-tram-luxembourg-partie-3-freinage-virages-securite-convivialite Partie 3 : freinage, virages, sécurité, convivialité] {{Navigatioun Tramslinnen zu Lëtzebuerg}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Stater Tram| ]] olvwxa80dt3z4x47xupyr54ml9u5w4b 2681715 2681714 2026-06-14T21:55:04Z Volvox 4050 Klengegkeeten 2681715 wikitext text/x-wiki {{Infobox Transportreseau |Linnen = 1 |Statiounen = 24 }} De '''Stater Tram''' ass am Ament eng [[Tram]]slinn, déi vun der Firma [[LuxTram|LuxTram S.A.]] bedriwwe gëtt an där hiert éischt Deelstéck den [[10. Dezember]] [[2017]] opgoung. Si markéiert en neit Kapitel vum Tram an der Stad, nodeems et schonn tëscht [[1875]] an [[1964]] ee gouf, deem um Gebitt vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] a verschiddenen Nopeschgemenge gefuer ass. {{Méi Info 1|Fréiere Stater Tram}} D'Streck besteet einstweilen aus enger eenzeger Linn, der [[Luxtram-Linn T1|T1]], a féiert op enger Längt vu 16 [[Meter|Kilometer]] vum [[Findel - Luxembourg Airport (Tramshalt)|Fluchhafe Findel]] iwwer de [[Kierchbierg]], de [[Glacis (Lampertsbierg)|Glacis]], den [[Hamilius (Tramshalt)|Hamilius]], d'[[Gare Centrale (Tramshalt)|Stater Gare]] an d'[[Howald Gare (Tramshalt)|Gare Houwald]] bis bei de [[Stadion (Tramshalt)|Stadion]]. Den Trajet huet 24 Halten, déi an der Moyenne 500 Meter auserneeleien. Eng Faart dauert 46 Minutten. 2025 ass dermat ugefaange ginn, dat éischt Deelstéck vun enger vu méi geplangten neie Strecken ze bauen, soudatt ee mëttelfristeg nees vun engem Tramsreseau schwätze kann. == Geschicht == === Chronologie === *7. Mäerz 1991: Grënnung vun der ''TRAM'' [[A.s.b.l.]]<ref>[http://www.etat.lu/memorial/2001/C/Pdf/c0120162.pdf#Page=9 Memorial C, Nr 120/2001, S. 5721]</ref>. D'Iddi vum Retour vum Tram kënnt eng éischt Kéier op. *1994: Verëffentlechung vun der ''Luxtraffic'' Etüd. *1995 Presentatioun vum ''[[Projet BTB]]'' (Bus-Tram-Bunn), mat enger “Tram-Bunn” (''tram-train''). *1999: Wéinst ze vill staarker Oppositioun gëtt de BTB begruewen. *2002: Presentatioun vum Projet ''mobiliteit.lu'', als Evolutioun vum BTB. *2003: De Projet gëtt am Detail presentéiert. *2005: D'Iddi vum “Tram-Zuch” gëtt definitiv opginn. *2006: D'Iddi vun engem klasseschen Tram kënnt op a gëtt vum Staat an der Stad Lëtzebuerg ugeholl. *20. Juni 2007: Grënnung vum ''GIE LuxTram'' (''Groupement d'intérêt économique'')<ref>[http://www.etat.lu/memorial/2007/C/Pdf/c245830A.pdf#Page=2&#x5D; Memorial C, Nr 2458/2007, S. 117458]</ref>. *2007 an 2008: D'Streck gëtt festgeluecht (Gare - Luxexpo). *2010: wéinst der [[Finanzkris 2007/2008|Finanzkris]] gëtt de Projet op Äis geluecht. *Mäerz 2012: D'Géigner vum Tram fuerderen e [[Referendum]]. *Januar 2014: Op en Neits fuerderen d'Géigner e Referendum. *Abrëll 2014: Ukënnegung vun der Extensioun vun der Linn (op d'[[Cloche d'or]] an op de [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafen]]). *Mee 2014: Eng drëtt a lescht Fuerderung fir e Referendum gëtt vun der [[Chamber]] verworf. *{{0}}4. Juni 2014: D'Chamber stëmmt fir en Tram ze realiséieren<ref name=":6">[http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2014/07/24/n6/jo Loi du 24 juillet 2014 portant sur la construction d'une ligne de tramway à Luxembourg entre la Gare Centrale et le Circuit de la Foire Internationale au Kirchberg] Memorial A, 154/2014, S. 2348 op legilux.lu (gekuckt den 12. August 2014)</ref>. *17. Oktober 2014: Den Numm vum ''GIE LuxTram'' gëtt a ''GIE Tramway Luxembourg''<ref name=":4">[http://www.etat.lu/memorial/2014/C/Pdf/c345019B.pdf#Page=47 Memorial C, 3450/2014, S. 165599]</ref> geännert. *21. Oktober 2014: ''LuxTram'' gëtt als [[Société anonyme]] gegrënnt<ref name=":5">[http://www.etat.lu/memorial/2014/C/Pdf/c354425B.pdf#Page=8 Memorial C. 3544/2014, S.170072 Memorial C. 3544/2014, S.170072]</ref>. *15. Januar 2015: ''GIE Tramway Luxembourg'' gëtt vu ''LuxTram S.A.'' iwwerholl<ref>[http://www.etat.lu/memorial/2015/C/Pdf/c0393132.pdf#Page=20 Memorial C, 393/2015, S. 18836]</ref>. *{{0}}{{0}}Januar 2015: D'Viraarbechte vum neien Tramsschapp fänken un. *18. September 2015: De [[Grondsteen|Grondstee]] vum neien Tramsschapp gëtt geluecht. *{{0}}{{0}}Februar 2016: D'Viraarbechte vun der Linn fänken un. *{{0}}{{0}}Juli 2016: Déi éischt Schinne gi geluecht. *24. August 2016: Déi éischt Schinne ginn zesummegeschweesst. *{{0}}8. Februar 2017: Den éischten Tram gëtt geliwwert. *12. Juli 2017: Déi éischt Tester gi lass. *23. / 24. September 2017: Den Tram an den Neien Tramsschapp ginn dem Publikum op enger „Porte ouverte“ virgestallt. *{{0}}2. November 2017: Testfaarten am normale Verkéier, awer ouni Passagéier. *10. Dezember 2017: Den éischten Deel vun der Streck ([[Luxexpo (Tramshalt)|Luxexpo]]-[[Rout Bréck - Pafendall (Tramshalt)|Rout Bréck]]) geet op. * 14. Dezember 2017: D'Chamber stëmmt fir den Ausbau vun der Linn op d'Cloche d'or an de Fluchhafen. *21. Mee 2018: Éischt Testfaarten op der Streck Rout Bréck-[[Stäreplaz / Étoile (Tramshalt)|Stäreplaz]]<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/story/21784645 "Le tram a déjà franchi le Pont rouge."] lessentiel.lu, 22 mai 2018 18:44; Act: 23.05.2018 09:52.</ref>. * 27. Juli 2018: Verlängerung vun der Linn bis op d'Stäreplaz<ref name=juli18>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/1189605.html "Den Tram fiert vum 27. Juli u bis op d'Stäreplaz."] rtl.lu, 04.06.2018, 11:08:48.</ref>. * 29. Oktober 2018: Ufank vun den Aarbechten un der 3. Phas (Stäreplaz - Gare). * {{0}}5. Oktober 2020: Éischt Testfaarten op der Verlängerung vun der Linn bis op d'[[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Gare]]. * 13. Dezember 2020: Ouverture vun der Verlängerung bis op d'Gare. * 11. Juli 2022: Éischt Testfaarten op der Verlängerung vun der Linn bis bei de [[Lycée Bouneweg (Tramshalt)|Lycée Bouneweg]]<ref name=Bouneweg>[https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/1922920.html "D'Erweiderunge vun der Tramsstreck lafen op Héichtouren."] rtl.lu, 03.06.2022.</ref>. * 11. September 2022: Verlängerung bis op Bouneweg<ref name=Bouneweg/>. * {{0}}1. Februar 2024: D'Chamber stëmmt fir den Ausbau vum Tramsreseau um Streckendeel Rout Bréck – Laangfur a Stater Gare – Hollerech<ref name=licht>[https://www.wort.lu/luxemburg/chamber-gibt-gruenes-licht-fuer-ausbau-der-tram/7915294.html "Chamber gibt grünes Licht für Ausbau der Tram."] wort.lu, 01.02.2024.</ref>. * 17. Mee 2024: Éischt Testfaarten op der Streck Bouneweg-[[Stadion vu Lëtzebuerg|Stadion]]. * {{0}}7. Juli 2024: Verlängerung vun der Linn bis bei de [[Stadion (Tramshalt)|Stadion]]<ref name=":8">{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/zentrum/in-vier-monaten-faehrt-die-tram-zum-stadion/8837576.html|Titel=In vier Monaten fährt die Tram zum Stadion|Gekuckt=29.02.2024|Datum=29.02.2024|Wierk=luxemburger-wort-online|Sprooch=de}}</ref>. * 10. Dezember 2024: Éischt Testfaarten op der Streck Kierchbierg-Fluchhafen<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/2257997.html|Titel=Éischt Tester um Dënschdeg: Vu Mäerz 2025 u wäert ee kënne mam Tram bis op de Fluchhafe fueren|Gekuckt=10.12.2024|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>. * 17. Februar 2025: Ufank vun den Aarbechten op der Streck Rout Bréck-Europaschoul<ref>{{Citation|URL=https://luxtram.lu/fr/premier-prolongement-de-la-ligne-de-tramway-au-kirchberg/|Titel=PREMIER PROLONGEMENT DE LA LIGNE DE TRAMWAY AU KIRCHBERG|Auteur=[[LuxTram]]|Datum=2025-02-19}}</ref>. * {{0}}2. Mäerz 2025: Verlängerung bis op de Fluchhafen<ref name="luxtram.lu">[https://www.luxtram.lu/fr/debut-des-tests-et-essais-du-tramway-3/ Début des tests et essays du tramway] luxtram.lu, 10.12.2024.</ref>. * 30. Oktober 2025: D'Chamber stëmmt unanime fir de Bau vun engem zweeten Tramsschapp op der Cloche d'or.<ref> Marc Hoscheid: [https://www.chd.lu/fr/seance-publique-30-octobre-2025 "Séance publique (jeudi 14h): le financement d'un deuxième Tramsschapp à la Cloche d'Or et la gestion courante du réseau CFL."] chd.lu, 30./31.10.2025.</ref> * 28. November 2025: D'Regierung stëmmt de Gesetzesprojet fir de Bau vun der Linn bis bei den CHL.<ref>{{Citation|Titel=Regierung genehmigt neue Tramverlängerung zum CHL|URL=https://www.lessentiel.lu/de/story/luxemburg-regierung-genehmigt-neue-tramverlaengerung-zum-chl-103459953|Wierk=L'essentiel|Datum=28.11.2025|Gekuckt=29.11.2025|Sprooch=de}}</ref> * 15. Juli 2027 (geplangt): Ufank vun den Aarbechten op der Streck Gare-Hollerech.<ref name=Hollerech>{{Citation|Titel=Auf dem Weg nach „Nei Hollerich“: Neue Tramlinie nimmt Form an|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/auf-dem-weg-nach-nei-hollerich-neue-tramlinie-nimmt-form-an/152008718.html |Wierk=Wort.lu|Datum=19.05.2026|Gekuckt=26.05.2026|Sprooch=de}}</ref> * 1. Dezember 2028 (geplangt): D'Streck tëscht der Gare an Hollerech geet op.<ref name=Hollerech/> === Den ale Reseau === {{Haaptartikel|Fréiere Stater Tram}} [[Fichier:TVL n°26.jpg|thumb|upright|Eng Motrice vum ''Alen Tram'', déi am [[Musée des tramways et de bus de la ville de Luxembourg|Tramsmusée]] ausgestallt ass.]] An der Stad Lëtzebuerg gouf et vun [[1875]] un en [[Fréiere Stater Tram|éischten Tramsreseau]]<ref>[https://www.wort.lu/fr/luxembourg/ca-s-en-va-et-ca-revient-il-y-a-cinquante-ans-disparaissait-le-dernier-tram-53b57a13b9b3988708041586 Il y a cinquante ans disparaissait le dernier tram] op wort.lu de 4. Juli 2014 (gekuckt den 31. Juli 2017)</ref>. Am Ufank waren et Trammen déi vu Päerd gezu goufen (Päerdstram) a vun 1908 u gouf de Reseau elektrifizéiert. 1930 hat de Reseau 30 Kilometer. 1926 sinn déi éischt Bussen agesat ginn a lues a lues ass dunn den Tramsreseau zu Gonschte vun de Bussen ofgerappt ginn. De leschten Tram ass de 5. September 1964 gefuer. === Mëssgléckte Projet vun enger "Tram-Bunn"...=== [[Fichier:Saarbahn johanniskirche.jpg|thumb|D'''Saarbahn'' zu Saarbrécken; eng Maquette dervu war 1995 zu Lëtzebuerg ausgestallt ginn.]] Zanter 1990 gouf et an der Stad Lëtzebuerg Bestriewungen, nees en Tram anzeféieren. Am Mäerz 1991 ass d'TRAM A.s.b.l. gegrënnt ginn, mam Zil fir z'ënnersichen ob dëst méiglech an ubruecht wier. Am Dezember 1991 ass d'TRAM A.s.b.l. den Tramsreseau op [[Düsseldorf]] besiche gaangen<ref name=":0">[http://www.tram.lu/historique.html "Historique" op der Websäit vun der TRAM A.s.b.l. (gekuckt den 3. August 2017)]</ref>; an den zwee Joerzéngten duerno, stoungen nach aner Visitte vun Tramsreseauen uechter Europa um Programm. Zesumme mam [[Mouvement écologique]] a mam [[Oekofonds]] huet d'TRAM A.s.b.l. am Joer 1992 d'Etüd "E modernen Tram fir Lëtzebuerg" virgestallt<ref name=":0" />. Virun de Gemengewale gouf eng Table-ronde mat de politesche Parteien organiséiert<ref name=":0" />. Am Joer 1994 sollt dunn - duerch eng Initiativ vum Transportministère zesumme mat der Stad Lëtzebuerg - mat der ''Luxtraffic'' Etüd erausfonnt ginn, wat fir e Verkéiersmëttel am beschte gëeegent wier fir den ëffentleche Verkéier am Land ze verbesseren. Als Konklusioun aus der Etüd ass de Projet BTB (Bus-Tram-Bunn) ervirgaangen<ref>[http://www.rail.lu/btbbulletin.html E modernen Tram fir Lëtzebuerg - eng Investitioun an d'Zukunft] op rail.lu (gekuckt den 3. August 2017)</ref>. [[1995]] ass dunn de Projet BTB vun der Regierung un d'Rulle bruecht ginn, mat deem et haaptsächlech drëm goung fir eng sougenannt "Tram-Bunn" an d'Liewen ze ruffen. Eng Maquette vu sou enger Bunn wéi se zu [[Saarbrécken]] fiert (''Saarbahn'') gouf am September an der Stad ausgestallt<ref name=":0" />. Déi éischt Kriticke géint en Tram koumen am Joer 1998 op, absënns duerch d'Aktioun vum Automobile-Club am ''Auto-Moto-Magazine'' (¿¿¿)<ref>[http://www.eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=1848056&search_terms=Automobile%20club%20tram#panel:pp%7Cissue:1848056%7Carticle:DTL164%7Cquery:Automobile%20club%20tram Vorsicht! Tram] am [[D'Lëtzebuerger Land|Lëtzebuerger Land]], de 5. Juni 1998, Säit 3 (gekuckt de 7. August 2017)</ref>. Doropshin hu sech eng Rëtsch Politiker{{wien?}} schwéier gedoe fir sech fir den Tram anzesetzen, wat mat sech bruecht huet, datt de Projet BTB schlussendlech gestuerwen ass<ref name=":0" />. De Budget fir de BTB gouf sengerzäit op 760 Milliounen Euro geschat<ref>[https://web.archive.org/web/20171206074635/http://mobile.news.paperjam.lu/news/ville-de-luxembourg-le-tram-leger-sur-de-bonnes-voies Ville de Luxembourg: le tram léger sur de bonnes voies] op Paperjam.lu de 24. Mäerz 2006 (gekuckt den 3. August 2017)</ref>. Am Januar [[2002]] huet den Transportminister [[Henri Grethen]] en neie Projet „mobilitéit.lu“ presentéiert. Dëse Projet huet dat wesentlecht aus dem BTB iwwerholl, goung awer méi wäit, andeem och eng nei Verbindung vun der Stad bis op [[Esch-Uelzecht]] proposéiert gouf. Et goung awer net am Detail riets vum schwieregen Tracé duerch d'Stad<ref name=":0" />. E Joer méi spéit, de 14. Januar [[2003]], huet de Minister dunn den Uschloss vum Kierchbierg un den [[Eisebunn]]sreseau virgestallt<ref name=":1">[https://www.gouvernement.lu/798098/14grethen Raccordement ferroviaire de Kirchberg et de Findel] op gouvernement.lu den 13. Januar 2003 (gekuckt de 5. August 2017)</ref>. Zwou Verbindunge ware virgesinn: * eng éischt sollt op der Héicht vun der [[Pont grande-duchesse Charlotte|Rouder Bréck]] vun der [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Ëlwen]] aus iwwer e gekréngelten Tracé op de Kierchbierg an da weider iwwer d'[[Avenue John-F.-Kennedy (Stad Lëtzebuerg)|Avenue John F. Kennedy]] bis bei d'Luxexpo féieren. Dësen Deel sollt am Tram-Bunn-Modus gefuer ginn. * eng zweet sollt vun der Streck [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Waasserbëlleg Grenz|Lëtzebuerg-Waasserbëlleg]] aus duerch en Tunnel bis op de Findel an duerno iwwerierdesch weider bis op de Fluchhafe féieren. Dësen Deel vun der Streck hätt solle mat Tram-Bunnen a klasseschen Zich gefuer ginn. Dëse Projet mat enger Längt vu 14&nbsp;km, gouf op 389,68 Milliounen Euro geschat. Als Optioun war och nach eng Verlängerung bis op de Lampertsbierg virgesinn. De [[Projet de loi]] gouf de 14. Januar 2003 virgestallt<ref name=":1" /> an d'Gesetz den 18. Dezember 2003 vun der Chamber gestëmmt<ref>[http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2003/12/18/n1/jo Loi du 18 décembre 2003 modifiant la loi du 10 mai 1995 relative à la gestion de l'infrastructure ferroviaire.] am Memorial A 195 vum 31/12/2003 (gekuckt de 5. August 2017)</ref>. D'Aarbechte sollten an e puer Phase gemaach ginn. Den éischten Deel (Dummeldeng - Kierchbierg) hätt sollen Enn 2006 / uganks 2007 fäerdeg sinn an duerno hätt den zweeten Deel (Iergäertchen - Findel) ufänke kënnen. Dësen Deel wier dann 2012 / 2013 fäerdeg gewiescht. [[2004]] gouf et du vun der A.s.b.l. ''RER Luxembourg'' eng nei Initiativ géint d'Konzept vun der Tram-Bunn<ref>{{Citation |URL=http://www.etat.lu/memorial/memorial/2004/C/Pdf/c109328A.pdf#Page=2 |Titel=Memorial C 1093/2004, S. 52418 |Gekuckt=2017-08-20 |archivedate=2005-02-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20050223102324/http://www.etat.lu/memorial/memorial/2004/C/Pdf/c109328A.pdf#Page=2 }}</ref>, déi dofir agetrueden ass den ëffentlechen Transport deelweis bis ronn 60 Meter ënnert dem Buedem duerch d'Stad ze féieren. Dëse Projet ass méi spéit och ënner dem Numm „City-Tunnel“ vun der [[Alternativ Demokratesch Reformpartei|ADR]] opgegraff ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20170927110801/https://adr.lu/der-city-tunnel-ist-die-losung/?print=2 Der City-Tunnel ist DIE Lösung] op adr.lu (gekuckt de 5. August 2017)</ref>. Zesumme confirméieren awer de Staat an d'Stad Lëtzebuerg am Joer 2005, datt si weiderhin hannert dem Projet Tram-Bunn stinn. De Projet ass awer definitiv den 10. November [[2005]] gestuerwen, wéi d'[[Société nationale des chemins de fer luxembourgeois|CFL]] erklären, datt si net capabel sinn en Tram-Bunn-Reseau ze bedreiwen<ref name=":0" />. ===... zu Gonschte vun engem klasseschen Tram === [[Fichier:Hybrid-Bus Emile Weber Luxembourg 01.jpg|thumb|Den Tram ersetzt verschidde Buslinnen, dorënner déi vill benotzt [[AVL-Linn 16|Linn 16]].]] D'Iddi fir en Tram ze baue fir domat d'Stad z'entlaaschten, ass am Juni 2005 opkomm an et gouf en Aarbechtsgrupp « Extension du réseau ferré dans la Ville de Luxembourg » gegrënnt. Den neie Projet gouf den 10. Mäerz [[2006]] am [[Regierung (Lëtzebuerg)#Regierungsrot|Regierungsrot]] an de 27. Mäerz am Stater [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengerot]] presentéiert<ref name="rtl.lu">[https://web.archive.org/web/20170803234039/http://5minutes.rtl.lu/laune/actu/1001037.html Dossier Luxtram: Ce que l'on sait, ce que l'on ne sait pas] op 5minutes.lu de 6. Februar 2017 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. D'Regierung gradewéi d'Stad Lëtzebuerg stoungen allebéid hannert deem neie Projet an e gouf am Abrëll vun der Chamber validéiert<ref name=":2">[https://web.archive.org/web/20170701190547/http://www.mt.public.lu/projets/chemins_fer/tram/constiGIE.pdf La constitution du GIE « LuxTram »] Dossier de presse op mt.public.lu (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Domat konnt de Projet du konkreet ulafen<ref name="rtl.lu" />. Déi ursprénglech Iddi vun der Tram-Bunn gëtt deemno opginn zu Gonschte vun der Realiséierung vun engem klasseschen Tram, kombinéiert mat enger Verbesserung vum Schinnennetz<ref name=":0" /><ref name=":2" />. Den Tracé vum Tram gouf [[2007]] definéiert. De Prinzip vun enger Verbindung vum Kierchbierg iwwer d'[[Avenue John-F.-Kennedy (Stad Lëtzebuerg)|Avenue Kennedy]] gouf bäibehalen, et gouf awer eng Verlängerung duerch d'[[Uewerstad]] bis op d'Gare virgeschloen. D'Oppositioun aus dem Camp vun de Aktivisten déi fir den Tunnel agetruede sinn, war hefteg. Si sinn esou wäit gaange fir den Tram als eng „folkloristesch Variante vum Bus“<ref>« Le tram n'est rien d'autre qu'une variante folklorique du bus! » "Historique" op der Websäit vun der TRAM A.s.b.l. (gekuckt den 3. August 2017)</ref> ze qualifizéieren a fir d'Kritiker vum Tunnelprojet ze diskreditéieren. D'Regierung war gezwongen ze reagéieren an huet widderholl, datt si géint de „Bus-Bunn-Projet“ wier. Den 21. Juni 2007 gouf de ''GIE LuxTram'' gegrënnt, dee Pläng ausschaffe sollt, fir en Tram duerch d'Stad fueren ze loossen. De GIE besteet zu gläichen Deeler aus Vertrieder vum Staat an der Stad Lëtzebuerg. Den „Avant-projet sommaire“ gesouch eng Tramslinn vir, déi vun der [[Gare Houwald]] iwwer d'[[Gare Zéisseng]] - d'[[Gare Lëtzebuerg|Gare Centrale]] an d'Uewerstad op de Kierchbierg bis bei d'Luxexpo féiere sollt. Se sollt kombinéiert gi mat enger Eisebunnsverbindung vun der [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Waasserbëlleg Grenz|CFL-Linn 3]] iwwer de Fluchhafe Findel mat enger Endstatioun bei der Luxexpo<ref name=":2" />. Am Mee 2008 gouf eng Maquette vun engem Tram (vun der Linn 1 vum Tram vun Nice) an der Stad ausgestallt fir der Bevëlkerung esou de Projet vum Tram virzestellen<ref name="rail.lu">[http://www.rail.lu/projettramlux.html Projet de tramways de la Ville de Luxembourg], op rail.lu (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Den Tracé tëscht der Stater Gare an der Uewerstad gouf 2008 festgehalen, nodeems et dräi Variante goufen: eng iwwer d'Nei Avenue (déi och duerno zeréckbehale gouf), eng aner iwwer d'Al Avenue an eng drëtt iwwer déi zwou Avenuen, awer allkéiers nëmmen an enger Richtung<ref>[https://web.archive.org/web/20160311115215/http://www.gtf.be/gtf_luxtram.html Luxtram: le futur tram de Luxembourg], op gtf.be, Websäit vum Groupement belge pour la promotion et l'exploitation Touristique du transport ferroviaire (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Wéi am Joer [[2010]] Lëtzebuerg d'[[Finanzkris 2007/2008|Finanzkris]] ze spiere krut, war d'Regierung verflicht, eng Rëtsch Spuermoossnamen z'ergräifen a verschidde Projeten hu missen op Äis geluecht ginn. Dorënner och de Projet vum Tram. De Premier [[Jean-Claude Juncker]] huet a senger [[Ried zur Lag vun der Natioun]] de 4. Mee 2010 ugekënnegt, datt den Tram net virun [[2014]] kéint realiséiert ginn<ref name=":0" /><ref>[https://web.archive.org/web/20170726000727/http://www.lessentiel.lu/fr/rechercher/story/23909419 Patrick Théry, On a beau dire, le tram est bel et bien sur les rails] op lessentiel.lu de 26. September 2010 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Ursprénglech war virgesinn, datt d'Aarbechten uganks [[2011]] sollten ufänken, soudatt d'Linn 2014 hätt kënnen opgoen<ref>[http://Le+tram+va+redessiner+les+artères+de+Luxembourg Le tram va redessiner les artères de Luxembourg] op lessentiel.lu de 15. September 2009 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Am August goufen am Zentrum vun der Stad [[Geotechnik|geotechnesche]] Buerunge fir de Bau vum Tracé gemaach, fir déi genee Positioun vun de Statioune kënne festzeleeën<ref>[https://web.archive.org/web/20170726000739/http://www.lessentiel.lu/fr/rechercher/story/12845897 Des forages sur le futur tracé du tram] op lessentiel.lu den 23. August 2010 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. === Oppositioun an alternativ Projeten === Am Mäerz 2012 hu verschidde Volleksvertrieder vum ADR a besonnesch den Deputéierte [[Jacques-Yves Henckes]] - déi vu vir era géint den Tram an éischter fir de „City-Tunnel“ agetruede sinn - verlaangt, datt e Referendum sollt organiséiert ginn, mat deem d'Bevëlkerung sech fir déi eng oder aner Iddi kéint ausschwätzen<ref>[https://web.archive.org/web/20170729214404/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/referendum-sur-le-tram-il-faudra-attendre-l-avis-du-gouvernement-4f60efa3e4b02f5ce8fac82f Référendum sur le tram: il faudra attendre l'avis du gouvernement] op wort.lu de 14. Mäerz 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref><ref>[http://L'ADR+veut+un+référendum+sur+le+tram L'ADR veut un référendum sur le tram] op wort.lu de 14. Mäerz 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Déi aner [[Lëscht vun de politesche Parteien zu Lëtzebuerg|Parteien]] hunn de Virschlag vum ADR kritiséiert, mat der Begrënnung, datt en nationale Referendum iwwer e lokale Sujet géint d'Gesetz verstousse géif. D'Iddi vum Referendum ass am Mee vun der Regierung verworf ginn, well de „City-Tunnel“ nëmme schwéier realiséierbar wier, souwuel a Bezuch op d'Käschten, wéi och op déi technesche Machbarkeet<ref>[https://web.archive.org/web/20170729173151/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/city-tunnel-vs-tram-il-n-y-aura-pas-de-referendum-4fbfa410e4b0c4249c53fdf2 City-tunnel vs tram: il n'y aura pas de référendum] op wort.lu de 25. Mäerz 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Am Juni huet den deemolege Minister fir nohalteg Entwécklung, [[Claude Wiseler]], confirméiert, datt den Tram en Deel vun der Regierung hirem Plang fir eng nohalteg Mobilitéit wier an datt de Schantje fir den Tram ze bauen 2014 ufänke géif. Déi geschate Käschte fir déi éischt Phas géife bei 320 Milliounen Euro leien. Et gouf awer och nach preziséiert, datt de Schantje fir déi éischt Phas eréischt kéint ufänken nodeems eng Ëmwelt-Impaktstudie gemaach gi wier<ref>[https://web.archive.org/web/20170729174440/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/320-millions-d-euros-pour-la-premiere-phase-du-tram-4fcf928be4b0c77473ce9847 320 millions d'euros pour la première phase du tram] op wort.lu de 15. Juni 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. D'Géigner vum Projet hunn en ze deier an net néideg fonnt<ref>[https://web.archive.org/web/20170729213524/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/parfois-juge-trop-cher-ou-inutile-le-tram-circulera-a-luxembourg-en-2017-4fda0c73e4b0c152a04dd5db Parfois jugé trop cher ou inutile, le tram circulera à Luxembourg en 2017] op wort.lu de 27. Juni 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. De Projet géif et erlaben déi 270 Bussen déi pro Stonn iwwer d'Nei Avenue fueren do erauszehalen. Haaptsächlech déi regional Buslinne solle ronderëm der Stad op Statiounen nieft der Tramslinn gekappt gi wou een dann ëmklamme kann<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/19959250 Un réseau de bus adapté à la future ligne de tram] op lessentiel.lu de 24 Abrëll 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Am September [[2013]] huet de Regierungsrot gréng Luucht gi fir datt de Staat sech finanziell um Bau vun der Tramslinn bedeelege kann<ref>[https://web.archive.org/web/20170729173312/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/feu-vert-pour-le-tram-qui-reliera-la-gare-centrale-a-luxexpo-52468871e4b0970ab1696d8b Feu vert pour le tram qui reliera la gare centrale à Luxexpo] op wort.lu den 28. September 2013 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. De Projet stoung am Januar [[2014]] erëm am Vierdergrond. De [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Staatsrot]] war nämlech der Opfaassung - entgéint der Meenung vun der Regierung zwee Joer virdrun - datt den Tram tëscht dem Kierchbierg an der Gare d'Problematik déi duerch de staarke Voyageursverkéier entsteet, net léise kann<ref name="wort.lu1">[https://web.archive.org/web/20170729070527/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/le-tram-n-est-pas-une-solution-selon-le-conseil-d-etat-52df89bee4b0e9996823d358 Le tram n'est pas une solution, selon le Conseil d'Etat] op www.wort.lu den 22. Januar 2014 (gekuckt den 10. August 2017)</ref>. Fir effikass ze sinn, misst den Tram capabel si fir och op der Schinneninfrastruktur vum Zuch ze fueren. De [[François Bausch]] - Nofollger vum Claude Wiseler - huet dem Conseil d'état erkläert, datt dëse Projet eleng d'Verkéiersproblemer net léise kéint, ma datt een en als Deel vun engem ganze Pak vu Léisunge betruechte misst, deen d'Regierung am Kader vun engem nohaltege Mobilitéitsplang (MoDu) virgesäit<ref name="wort.lu3">[https://web.archive.org/web/20180916164002/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/tram-a-luxembourg-le-conseil-d-etat-pinaille-le-ministre-lui-repond-52ea164fe4b00e3c1fceffbb Tram à Luxembourg: le Conseil d'Etat pinaille, le Ministre lui répond] den 30. Januar 2014 op wort.lu (gekuckt den 10. August 2017</ref>. Den ADR huet nach eng Kéier e Referendum gefuerdert<ref name="wort.lu2">[https://web.archive.org/web/20170729070510/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/l-adr-veut-un-referendum-sur-le-tram-530c8986e4b0577c214a14e4 L'ADR veut un référendum sur le tram], op www.wort.lu de 25. Februar 2014 (gekuckt den 10. August 2017)</ref>. Am Mäerz 2014 gouf d'[[Adolphe-Bréck|Nei Bréck]] fir de Verkéier zou gemaach well se - fir datt den Tram driwwer fuere kann - komplett restauréiert a méi breet gemaach muss ginn. De Schantjen huet dräi Joer gedauert. Wärend där Zäit gouf niewendrun eng provisoresch Bréck gebaut déi - wéinst hirer Faarf - am Volleksnumm d'„Blo Bréck“ genannt gouf<ref>[https://web.archive.org/web/20170812060808/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/le-pont-adolphe-au-chomage-technique-a-partir-du-premier-week-end-de-mars-52f9f69ae4b07ca9197daa44 Le pont Adolphe au chômage technique à partir du premier week-end de mars] op wort.lu den 11. Februar 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. D'Nei Bréck ass am Mäerz [[2017]] erëm opgaangen<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/1016793.html Prett fir weider 100 Joer: Reouverture de 25. Mäerz] op rtl.lu am Mäerz 2017 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. Am Abrëll 2014 haten de François Bausch an d'Stater Buergermeeschtesch [[Lydie Polfer]] informéiert, datt den Tram um Tracé duerch d'Stad ouni Catenaire fuere géif. Dëst war drop zeréckzeféieren, well d'Géigner vum Tram sech ëmmer drop behaapt hunn, datt d'Catenairen d'Vue vun der Stad verschampeléiere géifen. Den Ufank vun den Aarbechte gouf fir 2015 ugekënnegt<ref>[https://web.archive.org/web/20170812061746/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/luxembourg-le-tram-enleve-le-haut-5360f5b4e4b0c1eb30fa4f9a Luxembourg: le tram enlève le haut] op wort.lu den 30. Abrëll 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. Si hunn och matgedeelt, datt d'Linn am Endausbau bis op den [[Houwald]] an op de [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafe Findel]] verlängert géif ginn. Dës zwou Verlängerunge géifen deemno zousätzlech zum urspréngleche Projet (Kierchbierg-Gare) gebaut ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20170812061508/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/tram-a-luxembourg-le-trace-initial-doit-etre-prolonge-53609b3de4b01cc492c69c78 Tram à Luxembourg: le tracé initial doit être prolongé] op wort.lu den 30. Abrëll 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. Dës Ukënnegung huet d'Buergermeeschtere vun [[Gemeng Hesper|Hesper]], [[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]] a [[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]] op de Plang bruecht, déi gemengt hunn, se wiere vum Nohaltegkeetsminister beduckst ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20170729070447/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/tram-trois-bourgmestres-ont-l-impression-d-avoir-ete-dupes-533ec8f6e4b012fe7ff65e65 Tram: trois bourgmestres ont l'impression d'avoir été dupés] op wort.lu de 4. Abrëll 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. De Projet fir eng Verbindung vun der Eisebunnslinn vun Dummeldeng op de Kierchbierg ze baue schéngt definitiv net méi aktuell ze sinn. Tëscht November an Dezember 2013 hat LuxTram eng Meenungsëmfro organiséiert an där hir Resultater goufen am Mee 2014 virgestallt. Dobäi koum eraus, datt nëmmen 23&nbsp;% vun de Befrote géint de Projet waren, 7&nbsp;% waren nach onentschloss<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/26132254 Sept personnes sur dix se disent favorables au tram] op lessentiel.lu de 15. Mee 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. Dës Resultater hu gewëssermoossen iwwerrascht, well grad an där Zäit eng ëffentlech [[Petitioun]] um Internet am Gaang war, déi e Referendum géint den Tram gefuerdert huet. Well d'Petitioun déi néideg 4500 Ënnerschrëften zesumme kritt hat, huet de Sujet missen an der Chamber diskutéiert ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20170722141420/http://www.lessentiel.lu/fr/news/luxembourg/story/19835995 Le référendum sur le tram obtient 4 500 signatures] op lessentiel.lu den 2. Mee 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. No der Debatt tëscht den Deputéierten an de Petitionären ass de Referendum majoritär vun den Deputéierte refuséiert ginn, aus Angscht datt d'Organiséiere vun engem Referendum de Projet nach weider verspéide géif. Den Deputéierte [[Claude Adam]] huet dobäi bemierkt, datt bei de Parlamentswalen 2013 90 % vun de Wieler fir eng Partei gestëmmt haten, déi fir den Tram war<ref>Laurence Bervard, [http://www.lessentiel.lu/fr/news/dossier/tram/story/30429994 Les députés rejettent l'idée d'un référendum] op lessentiel.lu de 27. Mee 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. De 4. Juni 2014 huet d'Chamber mat 56 vu 60 Stëmmen de Gesetzprojet 6626 gestëmmt, mat deem 230 Milliounen Euro bewëllegt goufen, fir en Tram vun der Luxexpo op d'[[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] ze bauen<ref name=":3">[http://www.chd.lu/wps/portal/public/Accueil/TravailALaChambre/Recherche/RoleDesAffaires?action=doDocpaDetails&backto=/wps/portal/public/Accueil/Actualite&id=6626] „Projet de loi portant sur la construction d'une ligne de tramway à Luxembourg entre la Gare Centrale et le Circuit de la Foire Internationale au Kirchberg“ op chd.lu, der Websäit vun der Chambre des députés (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. Dobäi kommen eng 124 Millioune vun der Stad Lëtzebuerg, soudatt d'Gesamtkäschten (inklusiv den Ënnerhalt fir 4 Joer) bei 354 Milliounen Euro leie géifen. En alternative Projet fir de Bau vun enger [[Seelbunn]] déi tëscht der Stater Gare an dem Kierchbierg fuere kéint, an deen och vun der [[Chambre des métiers|Handwierkerkummer]] ënnerstëtzt gouf, ass awer vum Minister François Bausch ofgeleent ginn, well hien en als onrealistesch ugesinn huet<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/24914255 La Chambre des métiers défend le téléphérique] op lessentiel.lu den 2. Abrëll 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. D'Gesetz iwwer de Bau vun der Tramslinn tëscht der Stater Gare an der Luxexpo um Kierchbierg ass de 24. Juli 2014 ënnerschriwwen<ref name=":3" /> an de 6. August publizéiert ginn<ref name=":6" />. Den 21. Oktober 2014 hunn de Minister fir Nohalteg Entwécklung an Infrastrukturen, [[François Bausch]], fir de Lëtzebuerger Staat, souwéi d'Buergermeeschtesch [[Lydie Polfer]] an déi Éischt Schäffin [[Sam Tanson]] fir d'Stad Lëtzebuerg den Akt ënnerschriwwen, fir aus dem ''Groupement d'intérêt économique'' (GIE) eng [[Société anonyme|Aktiegesellschaft]] ze maachen<ref name=":4" /><ref name=":5" /><ref name=":14">Maurice Fick, [https://web.archive.org/web/20170803004809/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/la-societe-d-exploitation-du-tram-est-creee-premier-troncon-du-tram-mis-en-service-au-second-semestre-2017-54468bfeb9b398870807d12a "Premier tronçon du Tram mis en service au second semestre 2017"] op wort.lu den 21. Oktober 2014 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. {{Méi Info 1|LuxTram}} De Choix fir aus dem GIE eng privat a keng ëffentlech Gesellschaft ze maachen ass - den Autoritéiten no - drop zeréckzeféieren datt et mat enger ëffentlecher Gesellschaft méi deier a méi komplizéiert gi wier, absënns wat d'Prozedure vun den ëffentlechen Aarbechten ugaange wier. Dës Entscheedung gouf besonnesch vum [[Fédération nationale des cheminots, travailleurs du transport, fonctionnaires et employés luxembourgeois|Landesverband]], der gréisster Gewerkschaft vun den Eisebunner bedauert<ref>[http://www.lequotidien.lu/politique-et-societe/tram-le-landesverband-prepare-son-implantation-aupres-des-futurs-conducteurs/ Tram: le syndicat des cheminots prépare déjà son implantation auprès des futurs conducteurs] op lequotidien.lu den 9. Juli 2015 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. == D'Linn T1: Déi éischt Linn vum ''Neien Tram'' == {{Haaptartikel|Luxtram-Linn T1}} [[Fichier:Luxembourg T1 map-lb.svg|thumb|Streck vun der T1]] Déi éischt Linn, déi gebaut gouf, [[Luxtram-Linn T1|T1 genannt]], fiert zanter dem 2. Mäerz 2025 vum [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafe]] bis bei de [[Stadion vu Lëtzebuerg|Stadion]] op der [[Cloche d'or]]. De Bau vun der Streck huet den 18. September 2015 ugefaangen. Dat éischt Stéck vun der Streck, vun der Luxexpo bis bei d'[[Pont grande-duchesse Charlotte|Rout Bréck]], ass den [[10. Dezember]] [[2017]] opgaangen. Duerno goufen et Verlängerunge bis op d'[[Place de l'Étoile (Stad Lëtzebuerg)|Stäreplaz]] ([[27. Juli]] [[2018]]), op d'[[Gare Lëtzebuerg|Gare]] ([[13. Dezember]] [[2020]]), bis op Bouneweg ([[11. September]] [[2022]]), bis op d'[[Cloche d'or]] ([[7. Juli]] [[2024]]) an, no Osten hin, bis op de Findel ([[2. Mäerz]] [[2025]]). == Ausbaupläng == Den 22. Abrëll 2022 huet den Transportminister [[François Bausch]] den neien [[Nationale Mobilitéitsplang 2035]] virgestallt. Seng Nofollgerin [[Yuriko Backes]] sot am Mäerz 2024 an engem Interview, si wéilt, wat den Tramsreseau betrëfft, d'Ziler vun deem Plang och ënnert der [[Regierung Frieden-Bettel]] anhalen.<ref>Frank Weyrich: [https://www.wort.lu/luxemburg/yuriko-backes-will-bau-der-tram-nach-esch-beschleunigen/8955067.html "Yuriko Backes will Bau der Tram nach Esch beschleunigen."] wort.lu, 6.3.2024.</ref> Fir den Tram gesäit den Nationale Mobilitéitsplang 2035, nieft der Linn T1 Fluchhafe Findel<ref>d'Linn T1 hält um Kierchbierg op wann de séieren Tram vun Esch iwwer de Kierchbierg bis op de Fluchhafe fiert</ref> - Stadion, déi et scho gëtt, nach follgend nei Linne vir<ref>Ministère de la Mobilité et des Travaux publics: [https://web.archive.org/web/20240330000253/https://transports.public.lu/fr/publications/strategie/pnm-2035-brochure/pnm-2035-brochure-fr.html "PNM 2035 - Plan national de mobilité"], S. 53 – 56, 22/04/2022.</ref>: === Geplangten Ausbau bis 2035 === [[Fichier:Luxembourg, Tram 2035 - réseau projeté.png|thumb|300px|Geplangte Reseau vum Stater Tram fir d'Joer 2035]] ==== Giel Linn: Luxexpo - Pôle d'échange West ==== Déi giel Linn<ref name=":26">Aarbechtstitel, no der Faarf déi um Plang gebraucht gëtt, cf.: Ministère de la Mobilité et des Travaux publics: "[https://web.archive.org/web/20240330000253/https://transports.public.lu/fr/publications/strategie/pnm-2035-brochure/pnm-2035-brochure-fr.html PNM 2035 - Plan national de mobilité]", S. 54 + 56, 22/04/2022</ref> fiert um Trajet Luxexpo - Pôle d'échange (PE) West, via Boulevard K. Adenauer, Gare, Hollerech a P+R Bouillon. Vun der geplangter Linn gouf den 10. Mäerz 2023 de Bau vun den zwéin éischten Deeler virgestallt, déi vum Regierungsrot gestëmmt gi waren<ref>Sabrina Backes: [https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/2039508.html "Vun der Gare op Hollerech, vun der rouder Bréck an de Quartier "Laangfur".] rtl.lu, 10.03.2022.</ref>. D'Finanzéierungsgesetz fir béid Streckendeeler gouf den 23. Mee 2023 an der Chamber deposéiert<ref name=":27">{{Citation|URL=https://www.chd.lu/fr/dossier/8224|Titel=Projet de loi portant sur la construction des extensions de la ligne de tramway à Luxembourg entre les stations Rout Bréck- Pafendall et Laangfur au Kirchberg et entre les stations Gare Centrale et Hollerich|Gekuckt=27.11.2023|Wierk=www.chd.lu|Sprooch=fr}}</ref> an den 1. Februar 2024 gestëmmt<ref name=licht/>. * Rout Bréck - ''Laangfur'' Déi nei Streck Rout Bréck - Kierchbierg / ''Laangfur'' (en Deel vun der gieler Linn am Osten<ref>am Finanzéierungsgesetz als « extension K2A » bezeechent</ref>) béit ëstlech vun der Halt ''[[Rout Bréck - Pafendall (Tramshalt)|Rout Bréck-Pafendall]]'' op de [[Boulevard Konrad-Adenauer]] of, leeft iwwer dee Boulevard virun an dréint dann no der [[Europäesch Schoul|Europaschoul]] a Richtung Norde bis an de Flouer ''Laangfur.'' D'Aarbechten um Kierchbierg solle vun 2025 bis 2027 goen, mat enger Ouverture vun der Linn fir Enn 2027 / Ufank 2028. D'Streck mat 2,3&nbsp;km a mat dräi Halten ass mat 106 Milliounen Euro budgetiséiert<ref name=":28">{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/communiques/2023/03-mars/10-extension-luxtram.html|Titel=Extension de la ligne de tramway au Kirchberg et vers Hollerich: Présentation du projet de financement|Gekuckt=28.11.2023|Datum=03.10.2023|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>. D'Aarbechte fir d'Verlängerung ''Laangfur'' - ''Kuebebierg'' - Luxexpo si fir 2031 - 2033 geplangt<ref name=":27" />. * Gare - Nei Hollerech Den éischten Tronçon um westlechen Deel vun der gieler Linn<ref>am Finanzéierungsgesetz als « extension HOA » bezeechent</ref> leeft no der [[Place de la Gare (Stad Lëtzebuerg)|Garer Plaz]], virun der Ramp vun der Buchler-Bréck, a südwestlecher Richtung duerch de geplangten neie Quartier Nei Hollerich bis op d'Héicht vun der aktueller Kräizung ''Route d'Esch / Rue de l'Aciérie''. Den Tracé huet 1,1 Kilometer an et komme fir den Ufank zwéin Arrêten dohin. Fir de Bau vun dëser Streck sinn 29 Milliounen Euro virgesinn<ref name=":28" />. D'Aarbechten si fir 2026 bis 2028 geplangt, mat enger Ouverture vun der Linn fir Enn 2027 / Ufank 2028<ref name=":27" />. Tëscht 2030 an 2031 ginn d'Aarbechte fir d'Streck no Weste virun an de Quartier [[Porte de Hollerich]], dee vu Mëtt vun den 2020er Joren u soll bebaut ginn, a wou um neie ''Boulevard de Hollerich'' zwou Halte virgesi sinn. Am grousse Ganze wäert de Projet ëm déi 135 Milliounen Euro ouni TVA kaschten, vun deenen de Staat der 90 an d'Stad Lëtzebuerg 45 Milliounen iwwerhëlt<ref name=":28" /><ref>David Thinnes: [https://www.wort.lu/luxemburg/zentrum/so-sieht-das-zukunftige-hollericher-okoviertel-aus/4878910.html "'Portes de Hollerich': So sieht das zukünftige Hollericher Ökoviertel aus."] wort.lu [w+], 26.11.2023.</ref>. {{Méi Info 1|Luxtram-Linn Luxexpo - Pôle d'échange West}} ==== Hellblo Linn: Luxexpo - Pôle d'échange (PE) Bouillon ==== Déi hellblo Linn<ref name=":26" /> ass vun der Luxexpo iwwer déi aktuell Streck via d'Avenue John F. Kennedy an d'Rout Bréck bis op de [[Rond-point Robert-Schuman|Rond-point Schuman]] geplangt an da via Neipuertsgaass, Arsenalstrooss, Stäreplaz, CHL, dann iwwer nei Boulevarden am Weste vun der Stad (''Boulevard de Merl, Boulevard de Cessange'') bis op de Pôle d'échange (PE) Bouillon. {{Méi Info 1|Luxtram-Linn Luxexpo - Pôle d'échange Bouillon}} ==== Mof Linn: Fluchhafen - Bieles ==== Déi mof Linn<ref name=":26" /> (deels och nach ''séieren Tram'' genannt) fiert vum Fluchhafe bis bei d'Stadhaus zu Bieles, via Luxexpo, Boulevard K. Adenauer, Hamilius, Gare, [[Nei Hollerech]], Escher Strooss, Stadion, Leideleng, Féiz, Esch-Schëffleng, Esch-Rämerech a Belval. Op enger Deelstreck – tëscht Leideleng a Féiz – kann d'Linn mat héijer Vitess (bis 100&nbsp;km/h) bedriwwe ginn. Wann de séieren Tram vun Esch iwwer de Kierchbierg bis op de Fluchhafe fiert, hält d'Linn T1 bei der Luxexpo op. D'Käschte fir d'Linn an den Express-Vëloswee nieft der Streck, déi vun der Cloche d'or bis op Bieles fuere soll, gëtt op iwwer 3 Milliarden Euro geschat.<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/2113772.html|Titel=Bis 2035: De séieren Tram zu Lëtzebuerg gëtt Realitéit|Gekuckt=06.10.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref> {{Méi Info 1|Luxtram-Linn Fluchhafen - Bieles}} === Eventuellen Ausbau no 2035 === Bei déi genannt Pläng kéinten no 2035 nach weider Linnen oder Verlängerungen derbäikommen: * hellblo Linn: Verlängerung vum Pôle d'échange (PE) Bouillon iwwer en neie Boulevard am Weste vun der Stad bis op d'Cloche d'or * mof Linn: nei, direkt Streck tëscht der Stäreplaz an der Cloche d'or iwwert d'Escher Strooss amplaz iwwer d'Nei Avenue an d'Gare * donkelblo Linn<ref name=":26" />: Gare - Mamer, via Nei Avenue, Hamilius, Stäreplaz an d'Areler Strooss (aus Capacitéitsgrënn eréischt méiglech wann déi mof Linn net méi duerch d'Nei Avenue fiert) === Fréier Pläng === An de Jore virdru gouf et schonn déi eng oder aner Propos fir en Ausbau: Am Joer 2016 waren ufanks dräi Extensiounen a Betruecht gezu ginn: eng éischt op [[Leideleng]], eng zweet op [[Bartreng]] an eng drëtt bei de ''Mediapark'' um [[Kierchbierg]], an der Géigend vum Wunnquartier [[Domaine du Kiem]]. D'Linn kéint gespléckt ginn, soudatt eng Faart iwwer déi aner vun der Luxexpo aus bei de ''Mediapark'' fuere géif an déi aner op de [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafen]]<ref>Erwan Nonet, [http://www.lequotidien.lu/luxembourg/tram-trois-extensions-sont-deja-envisagees/ Tram: trois extensions sont déjà envisagées] op lequotidien.lu de 27. Oktober 2016 (gekuckt den 20. August 2017)</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20170922210512/https://www.wort.lu/de/politik/aus-dem-parlament-vierte-tram-erweiterung-geplant-58d40697a5e74263e13ac707 Vierte Tram-Erweiterung geplant] op wort.lu den 23. Mäerz 2017 (gekuckt de 15. August 2017)</ref>. Am Juni 2017 gouf d'Prioritéit dunn awer vum Nohaltegkeetsminister éischter op eng zweet Linn geluecht, déi op enger Längt vu 16&nbsp;km iwwer [[Mamer]] bis op de [[Wandhaff (Käerch)|Wandhaff]] fuere kéint<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/story/12038097 Le tram ira à Mamer après 2021] op lessentiel.lu den 20. Juni 2017 (gekuckt den 20. August 2017)</ref>. En iwwerschaffte Projet gouf Enn 2020 virgestallt: Ewell soll eng nei Linn vun der Gare iwwer Hollerech (duerch de Quartier ''[[Nei Hollerech]]''), bis bei de [[P+R Bouillon]] goen; eng weider vun der Cloche d'Or no Norden iwwer [[Zéisseng]] a [[Märel (Stad Lëtzebuerg)|Märel]] bis op d'[[Route d'Arlon (Stad Lëtzebuerg)|Areler Strooss]], wou s'op déi nei Linn trëfft, déi vun der Stäreplaz laanscht den [[Centre hospitalier de Luxembourg|CHL]] weider no Weste goe soll; an och d'Pläng fir eng 2. Linn um Kierchbierg, iwwer de [[Boulevard Konrad-Adenauer]] a laanscht den neie Quartier ''Laangfur'' bis bei den Tramsschapp goufe reaktivéiert.<ref>Christophe Lemaire: [https://paperjam.lu/article/cartes-projets-extensions-tram "Les projets d'extension du tram de Luxembourg."] paperjam.lu, 13.12.2020 • Édité le 14.12.2020.</ref> D'2020er Projete goufen da gréisstendeels an där Form am Mobilitéitsplang 2035 iwwerholl. == Ekipement vun de Statiounen == All d'Statioune si mat Informatiounssaile fir d'Passagéier ekipéiert, wou ee gesäit wéini den nächsten Tram kënnt oder wa Stéierungen op der Linn sinn. D'Statioune sinn all accessibel fir Leit mat ageschränkter Mobilitéit, och fir Leit am [[Rollstull]]. Se hu meeschtens säitlech [[Quai (Eisebunn)|Quaie]] mat enger Längt vu 45 Meter déi vis-a-vis ee vun deem aneren ugeluecht sinn. D'Tramshaisercher op de Statioune goufe vun der franséischer Gesellschaft ''MobilConcepts'', am Kader vun engem Kontrakt vun 2 Milliounen Euro installéiert<ref name=":11">[http://www.constructioncayola.com/rail/article/2017/03/07/110826/quel-mobilier-urbain-pour-tram-luxembourg.php "Quel mobilier urbain pour le tram du Luxembourg ?"] constructioncayola.com, 7. Mäerz 2017 (gekuckt de 15. August 2017)</ref>. Se goufe vum Designer Marc Aurel entworf a si stolgro fir sech gutt an d'stättescht Ëmfeld z'integréieren<ref name=":11" />. Just op der Statioun ''Place de Metz'' sti keng Tramshaisercher. Den Entretien an d'Gestioun vun de [[Publicitéit|Reklamme]] gëtt fir 10 Joer vun ''IP Luxembourg Broadcasting Center Europe'', enger Filial vum [[RTL Group|RTL Grupp]] assuréiert<ref name=":11" />. Uganks war am Februar [[2009]] en internationalen [[Architektur|Architekteconcours]] organiséiert gi wou et drëm goung fir e personaliséierte Mobilier (Haisercher, Vëlosstänner, Dreckskëschten, asw.) ze definéieren. De Concours war deemools vum [[London]]er Büro ''Lifschutz Davidson Sandilands Island Studios'' gewonne ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20171210015800/http://paperjam.lu/communique/concours-darchitecte-de-la-ligne-de-tram-deux-projets-egalite Concours d'architecte de la ligne de tram: deux projets à égalité] op paperjam.lu de 6. Februar 2009</ref>. Schlussendlech gouf awer decidéiert kee personaliséierte Mobilier ze huelen, ma dees vun der Staang, absënns fir mam existente Mobilier an der Stad ze harmoniséieren<ref>Jean-Michel Hennebert, [https://web.archive.org/web/20171006234649/http://paperjam.lu/news/nous-avons-quitte-la-logique-du-sur-mesure «Nous avons quitté la logique du sur-mesure»] op paperjam.lu den 28. Juli 2016 (gekuckt de 15. August 2017)</ref>. Vereenzelt ginn et och zousätzlech Installatiounen: * Bei der [[Luxexpo (Tramshalt)|Halt ''Luxexpo'']] gouf e 60 Meter laangen a 95 Tonne schwéieren Daach aus Glas gebaut, dee queesch driwwer geet, an dee vum Peter Latz an der Julie Conrad entworf gouf<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/story/Un-auvent-de-60m-pour-le-tram-au-Kirchberg-17388208 "Un auvent de 60 m pour le tram au Kirchberg."] lessentiel.lu, 11. oct. 2017</ref>. * Bei der [[Theater (Tramshalt)|Halt ''Theater'']] gouf eng Installatioun vum [[Michel Leonardi]] opgeriicht, déi aus enger Zort Maste mat uewendrop faarwegen, duerchsiichtegen Diecher, déi um Buedem faarweg Flecke maachen, wann d'Sonn duerch schéint (änlech wéi déi vun him bei der Kräizung beim [[Pont d'Avroy]] zu [[Léck]]). <gallery mode="packed" heights="150"> Luxembourg, station Rout Bréck-Pafendall (1).jpg|D'Halt ''[[Rout Bréck - Pafendall (Tramshalt)|Rout Bréck - Pafendall]]'' huet en zentrale Quai Luxembourg, tram 2018-07 station Theater (01).jpg|D'Halt ''[[Theater (Tramshalt)|Theater]]'' huet Quaie laanscht d'Säit Luxembourg, inauguration tram phase 2 (107).jpg|Leit virum Michel Leonardi senger Installatioun, bei der Halt ''Theater''. </gallery> Am Februar 2017 goufen déi offiziell Nimm vun 11 Statioune bekannt gemaach: vun den 8 déi vun 2017 un ugefuer ginn a vun deenen dräi bis op d'Stäreplaz. D'Nimm bezéie sech op Plazen déi ugefuer ginn a sinn deels op [[Franséisch]], [[Lëtzebuergesch]] oder an deenen zwou Sproochen<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/29027257 Les noms des stations de tram sont connus] op lessentiel.lu den 20. Februar 2017 (gekuckt de 15. August 2017)</ref>. == Rullmaterial == [[Fichier:Luxembourg, Open day at Luxtram - Tram (3).jpg|thumb|Viischt Vue vun enger Ramm.]] D'Linn T1 gëtt mat 33 ''[[CAF Urbos|Urbos 3]]''-Ramme vun der Firma [[CAF]] (Construcciones y auxiliar de ferrocarriles) exploitéiert, déi hire Sëtz zu Beasain am [[Autonom Gemeinschaft Baskeland|Spuenesche Baskeland]] huet<ref>[https://web.archive.org/web/20171126210229/http://www.caf.net/fr/compania/instalaciones.php Ateliers et bureaux] op caf.net (gekuckt de 17. August 2017)</ref> exploitéiert. Déi éischt Ramm (2 Kabinnen a 7 Modullen) gouf den 8. Februar 2017 an der Nuecht geliwwert<ref name=":18" /><ref>[http://Den&#x20;Tram&#x20;ass&#x20;do!&#x20;1.&#x20;Rame&#x20;ass&#x20;zu&#x20;Lëtzebuerg&#x20;ukomm Den Tram ass do! 1. Rame ass zu Lëtzebuerg ukomm] op rtl.lu den 10. Februar 2017 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. Fir den éischten Deel vun der Streck waren néng Rammen néideg<ref name=":14" />. De Rescht vun der Serie koum progressiv mam Ausbau no. Déi éischt néng Ramme goufen zu [[Zaragoza]] gebaut, déi dono an der CAF-Fabrick zu [[Bagnères-de-Bigorre]], a Frankräich.<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/story/les-rames-du-tram-en-balade-sur-l-autoroute-a6-30769477 "Les rames du tram en balade sur l'autoroute A6."] lessentiel.lu, 04-12-2019.</ref><ref name=":18">Keith Barrow, [http://www.railjournal.com/index.php/light-rail/caf-delivers-first-luxembourg-tram.html?channel=526 CAF delivers first Luxembourg tram] op railjournal.com den 10. Februar 2017 (gekuckt de 17. August 2017)</ref><ref>[http://www.bus-an-zuch.de/Luxtram.htm Fuhrpark Luxtram] op bus-an-zuch.de (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. D'Rammen hunn eng Längt vu 45 Meter (a kënne - wann néideg - 10 Meter méi laang gemaach ginn<ref name=":7">{{Citation|URL=https://www.virgule.lu/luxembourg/a-quoi-ressemble-le-centre-de-maintenance-du-tram/233709.html|Titel=A quoi ressemble le centre de maintenance du tram?|Gekuckt=11.12.2023|Datum=11.12.2023|Wierk=virgule-online|Sprooch=fr|archivedate=2023-12-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231211214626/https://www.virgule.lu/luxembourg/a-quoi-ressemble-le-centre-de-maintenance-du-tram/233709.html}}</ref>) an enger Breet vun 2,65 Meter. Pro Ramm kënne 450 Leit transportéiert ginn. Eng technesch Eegenaart ass, datt d'Zich sou ekipéiert sinn, datt se deen Deel vun der Streck, deen duerch de Stadzentrum féiert (3,6&nbsp;km), ouni [[Catenaire]] fuere kënnen. Dobäi gi se mat Stroum aus [[Superkondensator]]e vum Typ ''Rapid Charge Accumulator'' ugedriwwen, déi déi spuenesch Firma schonn an den Tramsreseauen zu [[Saragossa]] an zu [[Sevilla]] am Gebrauch huet. Den Tram gëtt dann iwwer e System opgelueden deen an der Plattform vun der Statioun agebaut ass<ref name=":16">Marc Fressoz, [https://web.archive.org/web/20170721195220/http://www.mobilicites.com/011-3768-Luxembourg-opte-pour-le-tram-sans-catenaire-de-CAF.html Luxembourg fait le choix du tram de CAF à alimentation mixte] op mobilicites.com den 19. Mee 2015 (gekuckt de 14. August 2017)</ref><ref>Michel Chlastacz, [https://web.archive.org/web/20180920122518/http://www.busetcar.com/luxembourg-le-luxtram-sera-a-la-fois-espagnol-et-sans-fil/ Luxembourg: le "Luxtram" sera à la fois espagnol et sans fil !] op busetcar.com den 22. Mee 2015 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. D'Ramme sinn all klimatiséiert, hunn [[Universal Serial Bus|USB]]-Steckeren an eng tramstypesch Schell fir d'Foussgänger ze warnen. Dës Schell kléngt esou, wéi déi vum fréieren Tram<ref name=":24">Jörg Tschürtz, [http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/27463359 Un «ding, ding» rétro et des ports USB pour le tram] op lessentiel.lu de 14. Juni 2017 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. De spezifeschen Design vun de Ramme gouf vum Erich Rhinn mat der Agence Avant-première entworf. Owes sinn d'Diere faarweg beliicht, mat allkéiers enger anerer Faarf pro Module. Déi Beliichtung gouf vun de Kënschtler Michel Léonardi an Isabelle Corten entworf. Den Eric Rhinn huet virdrun den Design vun de Ramme vum Tram vu Besançon, wou de selwechte Modell vun CAF fiert, entwéckelt<ref>[http://www.constructioncayola.com/rail/article/2015/07/03/100865/avant-premiere-caf-concoivent-tramway-luxembourg.php Avant Première et CAF conçoivent le tramway de Luxembourg] op constructioncayola.com den 3. Juli 2015 (gekuckt de 17. August 2017)</ref><ref name=":17">Robert Viennet, [https://web.archive.org/web/20170723125142/http://www.mobilicites.com/011-4456-Luxembourg-devoile-la-maquette-grandeur-nature-de-son-futur-tramway.html Luxembourg dévoile la maquette grandeur nature de son futur tramway] op mobilicites.com de 7. Dezember 2015 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. Den Design fir Lëtzebuerg gouf zeréckbehalen, well en d'Architektur vun den eenzele Stater Quartiere respektéiert<ref>[https://web.archive.org/web/20170801140403/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/presentation-officielle-les-premieres-images-du-nouveau-tram-5593d5ad0c88b46a8ce5c18e Les premières images du nouveau tram] op wort.lu den 1. Juli 2015 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. Eng Maquette am Moossstaf 1:1 gouf der Ëffentlechkeet tëscht Enn 2015 an Ufank 2016 virgestallt<ref name=":17" /><ref>[http://www.corporatenews.lu/fr/archives-shortcut/archives/article/2015/07/presentation-des-rames-de-tramway-de-luxembourg-une-nouvelle-identite-visuelle-pour-luxtram?author=Luxtram+S.A Présentation des rames de tramway de Luxembourg: une nouvelle identité visuelle pour Luxtram] op corporatenews.lu den 2. Juli 2015 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. D'Awunner konnten deemools déi bannenzeg Amenagementer entdecken a verschidden Doleance konnten nach berécksiichtegt ginn (Sëtzer, Plaz vun de Staange fir sech unzehalen, asw.)<ref>[https://web.archive.org/web/20170723111400/http://www.lessentiel.lu/fr/news/luxembourg/story/20203126 Le chantier du tram passe la vitesse supérieure] op lessentiel.lu den 19. Februar 2016 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. <gallery mode="packed" heights="150"> Luxembourg, Open day at Luxtram - Tram (7).jpg|Chaufferskabinn Luxembourg, Open day at Luxtram - Tram (5).jpg|Banneraum Luxembourg, essai tram (5).jpg|Déi faarweg beliicht Dieren: Erkennungszeeche vum Lëtzebuerger Tram Luxembourg, essai tram (2).jpg|Den ''Hënneschte'' vun enger Ramm déi aus dem Depot fiert </gallery> RTL Radio Lëtzebuerg hat am Mäerz 2017 e Concours lancéiert, fir e Spëtznumm fir den Tram ze sichen; de Choix war op „Siggi“ gefall<ref>[https://web.archive.org/web/20170810212451/http://5minutes.rtl.lu/grande-region/luxembourg/1020116.html Siggi: le futur tram a enfin un nom] op 5minutes.rtl.lu den 28. Mäerz 2017 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. Dësen huet sech awer net am Sproochgebrauch duerchgesat. LuxTram huet och e puer Streckegefierer ugeschaaft, dorënner e Mercedes-Unimog fir Stroossen- a Schinneverkéier. D'Gefier ass eng Zort Leederwon, kann awer och eng Ramm ofschleefen<ref>[http://www.rail.lu/im/x3/W170712_0195.jpg Eng Foto vun dësem Gefier] op rail.lu (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. == Tramsschäpp == === Tramsschapp Kierchbierg === [[Fichier:Luxembourg, CRM tram (1).jpg|thumb|Vue vum Neien Tramsschapp: d'Verwaltungsgebai an am Hannergrond den Depot (lénks) an d'Atelieren (riets).]] Den Entretien vun den Tramme gëtt am ''Neien Tramsschapp'' (offiziell: ''Centre de remisage et de maintenance'', gekierzt CRM) gemaach. Den Tramsschapp läit nordëstlech vun der [[Luxexpo (Tramshalt)|Halt Luxexpo]] an ass vun do aus iwwer en Accès un d'Linn ugeschloss iwwer deen och d'Verlängerung a Richtung Findel leeft. Am Tramsschapp ginn déi 32 Ramme geparkt, déi fir de Betrib gebraucht ginn. Hei gëtt och den Entretien vun de Gefierer gemaach an et ass eng zentral Kontrollstatioun vun der Linn installéiert. Den Neien Tramsschapp läit op enger Fläch vun 3,3 ha (dovun 1,39 ha Verwaltungsgebaier) tëscht der Luxexpo an der [[Autobunn A1 (Lëtzebuerg)|Autobunn]], am [[Gréngewald]], op der Grenz vun der Stad Lëtzebuerg an der [[Gemeng Nidderaanwen]]<ref>{{Citation|URL=https://www.virgule.lu/luxembourg/tram-place-au-futur-centre-de-maintenance/189713.html|Titel=Tram: place au futur centre de maintenance|Gekuckt=11.12.2023|Datum=11.12.2023|Wierk=virgule-online|Sprooch=fr}}</ref>. De Komplex begräift dräi Gebaier, déi - fir sech gutt an d'Ëmfeld vum Gréngewald unzepassen - Fassaden aus net-traitéiertem Holz hunn. D'Diech si begréngt a mat [[Sonnekollekter]]en ekipéiert<ref name=":21">[https://web.archive.org/web/20170630030434/http://aucarre.lu/Uploads/Projets/Doc/13_01_REFERENCE_FR_AU2_INCA-CRM_C.pdf CRM - Centre de Remisage et de Maintenance à Luxembourg-Kirchberg] op aucarre.lu (gekuckt den 20. August 2017)</ref><ref>Erwan Nonet, [http://www.lequotidien.lu/luxembourg-ville/luxembourg-voila-le-futur-tramsschapp/ Voilà le futur Tramsschapp !] op lequotidien.lu den 13. Februar 2015 (gekuckt den 20. August 2017)</ref>. Dat éischt Gebai ass den iwwerdaachten Depot mat aachte Gleiser wou déi 45 Meter laang Rammen ofgestallt ginn<ref name=":21" /><ref name=":22">Christelle Brucker, [https://web.archive.org/web/20170801091356/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/kirchberg-neien-tramsschapp-le-chantier-va-bon-train-57ff96365061e01abe83a477 Neien Tramsschapp: le chantier va bon train] op wort.lu den 13. Oktober 2016 (gekuckt den 20. August 2017)</ref><ref name=":23">[https://web.archive.org/web/20170630040529/http://www.perrard.lu/fr/references/11-batiments/206-luxtram-centre-de-remisage-et-de-maintenance-du-tramway LUXTRAM - Centre de remisage et de maintenance du tramway.] op perrard.lu (gekuckt den 20. August 2017)</ref>. Am zweete Gebai ass den Entretiensatelier<ref name=":23" />, deen am Fong an zwéin Deeler opgedeelt ass<ref name=":22" />: en éischten Deel mat zwéi Gleiser mat enger Wäschmaschinn fir d'Rammen. Dräi Véierel vum Waasser wat an dëser Wäschmaschinn gebraucht gëtt, gëtt nees recycléiert<ref name=":7" />. Hei ginn d'Ramme bannen a bausse gebotzt, op enger Fosse kënne s'inspizéiert a gefléckt ginn, d'[[Sandkëscht (Eisebunn)|Sandkëschte]] kënnen opgefëllt<ref name=":21" /><ref name=":22" /> an d'Rieder reprofiléiert ginn. Am zweeten Deel sinn dräi Entretiensgleiser wou et och en Accès op den Daach vun de Ramme gëtt. Eent vun de Gleiser ass mat engem mobillen Hydraulikzylinder ekipéiert fir d'[[Dréigestell]]er wiesselen ze kënnen<ref name=":22" />. Am drëtte Gebai ass d'Verwaltung, d'Iwwerwaachungszentral vun der Linn an zënter Januar 2017 de Siège vu LuxTram SA, dee virdrun an der [[Avenue Émile-Reuter|Arsenalstrooss]] war<ref name=":21" /><ref name=":22" /><ref name=":23" />. De ganze Komplex, deen 2015 ugefaangen ze baue gouf, ass zënter dem Fréijoer 2017 a Betrib<ref name=":23" />. Uganks 2020 goung eng Solaranlag um Daach un d'Netz; si produzéiert am Joer den Equivalent u Stroum, deen den Tram bannent engem Mount Betrib verbraucht.<ref>[https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/1585029.html "Visitt vum neien Tramsschapp um Kierchbierg."] rtl.lu, 25.09.2020 09:53.</ref> <gallery mode="packed" heights="150"> Fichier:Luxembourg, siège Luxtram (05).jpg|Zentrale Kommandoposten Fichier:Luxembourg, CRM tram (7).jpg|Remise (bannenan) Fichier:Luxembourg, CRM tram (6).jpg|Remise (vu baussen) Fichier:Luxembourg, CRM tram (8).jpg|Statioun fir d'Sandreservoiren ze fëllen Fichier:Luxembourg, CRM tram (9).jpg|Den Atelier fir vun ënnen un d'Rammen ze kommen Fichier:Luxembourg, Open day at Luxtram - Tram (8).jpg|D'Wäschstrooss Fichier:Luxembourg, CRM tram (10).jpg|Passerell fir op den Daach vun de Rammen ze kommen Fichier:Luxembourg, CRM tram (11).jpg|Hiefstatioun Fichier:Luxembourg, siège Luxtram (11).jpg|Erënnerungsplack un d'Pose vum Grondsteen </gallery> === Tramsschapp Cloche d'or === Am Kader vun der Extensioun vum Stater Tramsreseau ass et néideg en zweeten Tramsschapp ze bauen, an deem de Remisage an den Entretien vun de Rammen déi fir déi nei Linne gebraucht ginn, gemaach kënne ginn. Den zweete Schapp ass op der [[Cloche d'or]] geplangt a soll tëscht der [[Autobunn A6 (Lëtzebuerg)|Autobunn A6]] an dem zukünftege [[Boulevard de Cessange|Boulevard de]] [[Boulevard de Cessange|Cessange]] gebaut ginn. An der direkter Ëmgéigend läit de [[P+R Stade de Luxembourg]] an och den neie Betribshaff vun de Stater Bussen ass do geplangt. Den Tramsschapp Cloche d'or ass fir déi aktuell urban Ramme gradewéi fir déi vum [[Luxtram-Linn Fluchhafen - Bieles|„séieren Tram“ bis op Bieles]] virgesinn; am Ganzen ass en Ënnerdaach fir 41 Ramme geplangt. De Bau vum Tramsschapp soll Enn 2025 ufänken an an zwou Etappen duerchgefouert ginn: * déi éischt Phas ass virgesi fir d'Ramme vun der zweeter Linn (''giel Linn'': [[Luxtram-Linn Luxexpo - Pôle d'échange West]]) ënnerdaach ze stellen; * mat der zweeter Bauphas gëtt den Tramsschapp fäerdeg gebaut; se begräift dann d'Hale fir déi zousätzlech Ramme fir d'Streck a Richtung [[Minettsgéigend|Minett]], wann d'Streck tëscht der Stad a Féiz bis 2030 fäerdeg gebaut ass. D'Gebaier, mat ë.&nbsp;a. dem Entretiensatelier ginn och an dëser zweeter Etapp gebaut. Grad wéi schonn um Kierchbierg ginn d'Gebaier och hei no ekologesche Krittären entworf a mat Photovoltaikanlagen, engem Reewaasserréckgewënnungssystem a gréngen Diecher ekipéiert. De Siège vu [[LuxTram|Luxtram]] ass och an dësen neie Gebaier virgesinn. Am Ganze kënne bis zu 600 Leit hei schaffen. Fir de Bau vum Tramsschapp op der Cloche d'or ass eng Finanzenveloppe vun 152 Milliounen Euro virgesinn: 131 Millioune solle vum Staat an 21 Millioune vun der Stad Lëtzebuerg iwwerholl ginn.<ref>{{Citation|URL=https://www.chd.lu/fr/mobilite-financement-tramsschapp-tram-cloche-or|Titel=Un projet de loi pour financer un deuxième Tramsschapp à la Cloche d'Or|Gekuckt=16.05.2025|Auteur=Chambre des députés|Datum=08.05.2025|Editeur=www.chd.lu}}</ref> Den 30. Oktober 2025 huet d'Chamber unanime d'Finanzéierungsgesetz fir de Bau gestëmmt.<ref> Marc Hoscheid: [https://www.chd.lu/fr/seance-publique-30-octobre-2025 "Séance publique (jeudi 14h): le financement d'un deuxième Tramsschapp à la Cloche d'Or et la gestion courante du réseau CFL."] chd.lu, 30./31.10.2025.</ref> == Fueren a Signalisatioun == Op der Tramslinn gëtt „op Siicht“ gefuer, dat heescht, datt et op der Streck just Schëlter fir d'Vitess-Limitatioun, fir d'Sécherung vun der Streck oder fir d'Iwwerfuere vu Kräizunge gëtt. Wat d'[[Verkéiersluucht#Speziell Luuchte fir den ëffentlechen Transport|Verkéiersluuchte]] fir d'Iwwerfuere vu Kräizungen ugeet, sou gëlle fir den Tram dem [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Lëtzebuerger Code de la route]] no déi speziell Verkéiersluuchte wéi se och op de Busspuere gebraucht ginn: * En horizontale Stréch heescht, datt een obligatoresch stallhale muss; * E vertikale Stréch heescht, datt ee fräi fuere kann; weist de Stréch no uewe riets oder uewe lénks, da kann een nëmmen an déi Richtung fräi fuere wou de Stréch hiweist. Wann de Buschauffer deenen anere Chaufferen d'Virfaart iwwerloosse muss, da gëtt dëst mat engem wäissen Dräieck ugewisen, deen d'Spëtzt no ënnen huet; * E Rondel weist un, datt et drop an drun ass, datt d'Richtung wiesselt an där de Verkéier fléisst an datt et verbueden ass weider ze fueren. Dëse Verbuet gëllt net fir déi Chaufferen déi - am Ament wou de Rondel opliicht – sou no derbäi sinn, datt se net méi an den néidege Sécherheetskonditioune stoe bleiwe kënnen. De Rondel weist awer och nach deene Chaufferen, déi an der Kräizung stinn, un datt se d'Kräizung fräi maache mussen; * En Dräieck mat der Spëtz no ënnen ersetzt de vertikale Stréch am Fall wou ee fuere kann, awer dem anere Verkéier d'Virfaart iwwerloosse muss. Dës speziell Luuchte liichte [[wäiss]] oder [[Giel|hellgiel]]. Zwéin aner Signaler déi spezifesch fir den Tram sinn, bestinn aus [[Buschtaf|Buschtawen]] a si vun der däitscher Tramssignalisatioun iwwerholl ginn: * „A“ (''angemeldet''): gëtt iwwer dem horizontale Stréch ubruecht a weist un, datt jee nodeem, den Tram vum Prioritéitssystem fir d'Verkéiersluuchten erkannt gouf; * „T“ (''Türen schließen''): kann tëscht dem horizontalen a vertikale Stréch ubruecht ginn a weist – op de Statiounen, déi direkt virun enger Kräizung leien – am Luuchtenzyklus den idealen Ament un, fir d'Diere vum Tram zouzemaachen, fir gläich kënne fort ze fueren. Fir d'Signaler virun de [[Gleis|Weiche]] gëllen dës Aspekter: [[rout]] fir stoen ze bleiwen, [[gréng]] fir eng fräi Streck an [[Orange (Faarf)|orange]], wann d'Streck fräi ass, d'Weich awer an eng aner Richtung gestallt ass. D'Signaler weisen eng [[giel]] Zuel „750“ un, wann d'Catenairen ënner Stroum stinn, a blénke giel, wa kee Stroum dran ass. <gallery mode="packed" heights="150"> Fichier:Luxembourg, signalisation lumineuse tram.jpg|Tramsluucht mat de Signaler (vun uewen no ënnen): de Buschtaf „A“, den horizontale Stréch, de Rondel an de vertikale Stréch. Fichier:Luxembourg, signalisation tram (1).jpg|E Signal fir d'Sécherung vun der Weich, hei als „Stopp“-Signal. Driwwer ass e Liichtsignal, wou nach eppes aneschtes ugewise ka ginn. Drënner d'Schëld mat der Nummer an eng Schaltkëscht vun der Weich. Fichier:Luxembourg, signalisation tram (2).jpg|E Signal, dat uweist, datt d'Catenaire ënner Stroum steet. </gallery> == Annonce vun de Statiounen == An de Gefierer gëtt all Statioun mat engem eegenen Jingel ugekënnegt. Dës goufe vum Pianist [[Michel Reis]] komponéiert. All Jingel dauert 15 Sekonnen (ausser op den Terminussen) an den Numm gëtt zweemol hannereneen, allkéiers vun enger anerer Persoun, gesot<ref>Joseph Gaulier: [http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/Le-tram-se-presentera-au-public-ce-week-end-30198187 "|titre=Le public va pouvoir embarquer dans le tram."] lessentiel.lu, 19. sept. 2017</ref>. Et gëtt pro Statioun 4 Variatioune vum jeeweilegen Jingel, déi jee no Faartrichtung oder no Gefier zum Asaz kommen. D'Nimm vun de Statioune goufen och vun allkéiers engem anere geschwat. Déi um Kierchbierg sinn z. B. vu Mataarbechter vu Luxtram geschwat an déi an der Uewerstad vu Membere vum Stater Gemengerot (dorënner d'Buergermeeschtesch [[Lydie Polfer]] fir „Hamilius“. Och d'Transportministere [[François Bausch]] („Gare Centrale“) a [[Yuriko Backes]] maachen eng Uso).<ref>Tómas Atli Einarsson: [https://www.wort.lu/luxemburg/michel-reis-der-mann-hinter-den-tram-jingles/15313105.html Michel Reis: Der Mann hinter den Tram-Jingles."] wort.lu [w+], 07.07.2024.</ref> <gallery mode="packed" heights="150"> Fichier:Luksemburgo, tramo, Luxexpo, 1.ogg|Annonce vun der Statioun ''Luxexpo''. Fichier:Luksemburgo, tramo, Alphonse Weicker, 1.ogg|Annonce vun der Statioun ''Alphonse Weicker''. Fichier:Luksemburgo, tramo, Roud Bréck-Pafendall, 1.ogg|Annonce vun der Statioun ''Rout Bréck - Pafendall''. </gallery> == Personal == Fir d'Bedreiwe vun der Linn sinn an enger éischter Phas 30 Tramschaufferen am Asaz, déi aus 900 Kandidaturen eraus gesicht goufen<ref name=":24" />. Anescht wéi zum Beispill bei de [[Autobus de la Ville de Luxembourg|Stater Bussen]] oder beim [[Transport intercommunal de personnes dans le canton d'Esch-sur-Alzette|TICE]], wou d'Buschauffere [[Fonctionnaire|Fonctionnairë]] sinn, ass d'Fuerpersonal vum Tram als ''Salarié'' agestallt, well LuxTram eng Gesellschaft ënner privatem Recht ass. D'Tramschauffere mussen awer capabel sinn, am Tram Matdeelungen an den dräi Sprooche [[Lëtzebuergesch]], [[Franséisch]] an [[Däitsch]] ze maachen<ref>Jean-Michel Hennebert, [https://web.archive.org/web/20170814140302/http://paperjam.lu/news/les-futurs-traminots-ne-seront-pas-fonctionnaires Les futurs «traminots» ne seront pas fonctionnaires] op paperjam.lu den 2. Juli 2015 (gekuckt den 20. August 2017)</ref>. Bei enger Protestaktioun bei der Aweiung vum 2. Deel hunn d'Gewerkschaften [[OGBL]] an [[FNCTTFEL]] den ënnerschiddleche Status vis-à-vis zu Chauffeuren am ëffentlechen Déngscht kritiséiert; d'Paie léich 30 % bis 50 % méi déif bei Luxtram an et géif manner Congésdeeg<ref>[https://web.archive.org/web/20180905065333/https://www.wort.lu/de/business/unzumutbare-arbeitsbedingungen-5b5aea7b182b657ad3b90926 " 'Unzumutbare Arbeitsbedingungen'."] ''Luxemburger Wort'', 27. Juli 2018.</ref>. Den 3. Oktober 2019 ass den éischte Kollektivvertrag tëscht de Gewerkschaften (OGBL a Landesverband) a Luxtram ënnerschriwwe ginn, an deem ë.&nbsp;a. eng Erhéijung vum Salaire vu 4&nbsp;%, en 13. Mount, zwéin zousätzlech Congésdeeg, Chéque-repasen asw. festgehale goufen<ref>{{Citation|URL=https://www.luxtram.lu/wp-content/uploads/201041-02-LXT_RA2019_web1.pdf|Titel=Rapport d'activité 2019|Gekuckt=11.12.2023|Auteur=Luxtram|Sprooch=fr}}</ref>. === Entwécklung vum Personal<ref>Quell: [https://www.luxtram.lu/fr/a-propos-de-luxtram/rapport-dactivite/ Rapports d'activité] op luxtram.lu</ref> === <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.8) id:darkgrey value:gray(0.6) id:bar value:rgb(0.6,0,0.6) ImageSize = width:500 height:300 PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:220 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0 BackgroundColors = canvas:white BarData= bar:2016 text:2016 bar:2017 text:2017 bar:2018 text:2018 bar:2019 text:2019 bar:2020 text:2020 bar:2021 text:2021 bar:2022 text:2022 bar:2023 text:2023 bar:2024 text:2024 bar:2025 text:2025 bar:2026 text:2026 bar:2027 text:2027 bar:2028 text:2028 PlotData= color:bar width:20 align:left bar:2016 from:0 till:20 bar:2017 from:0 till:60 bar:2018 from:0 till:93 bar:2019 from:0 till:109 bar:2020 from:0 till:124 bar:2021 from:0 till:155 bar:2022 from:0 till:165 bar:2023 from:0 till:175 bar:2024 from:0 till:185 bar:2025 from:0 till:0 bar:2026 from:0 till:0 bar:2027 from:0 till:0 bar:2028 from:0 till:0 PlotData= bar:2016 at: 20 fontsize:S text:20 shift:(-6,5) bar:2017 at: 60 fontsize:S text:60 shift:(-6,5) bar:2018 at: 93 fontsize:S text:93 shift:(-6,5) bar:2019 at: 109 fontsize:S text:109 shift:(-8,5) bar:2020 at: 124 fontsize:S text:124 shift:(-8,5) bar:2021 at: 155 fontsize:S text:155 shift:(-8,5) bar:2022 at: 165 fontsize:S text:165 shift:(-8,5) bar:2023 at: 175 fontsize:S text:175 shift:(-8,5) bar:2024 at: 185 fontsize:S text:185 shift:(-8,5) bar:2025 at: 0 fontsize:S text:… shift:(-14,5) bar:2026 at: 0 fontsize:S text:… shift:(-14,5) bar:2027 at: 0 fontsize:S text:… shift:(-14,5) bar:2028 at: 0 fontsize:S text:… shift:(-14,5) </timeline> <small>(Mataarbechter pro Joer, am Duerchschnëtt)</small> == Tarifikatioun a Finanzement == Wéi de Rescht vum [[ëffentlechen Transport zu Lëtzebuerg]] ass d'Fuere mam Tram [[Gratis ëffentlechen Transport zu Lëtzebuerg|zanter dem 1. Mäerz 2020 gratis]]. Virdrun huet am Tram déi selwecht Tarifikatioun gezielt wéi och soss am ëffentlechen Transport am Land, deemno dee sougenannten Eenheetstarif, deen et zënter dem 1. Januar 1991 gouf<ref>Chambre des députés, [http://www.rail.lu/doc/Btbfull.pdf][http://www.rail.lu/doc/Btbfull.pdf « Dossier thématique tram régional »] S. 119 op rail.lu am Mee 1999 (gekuckt den 20. August 2017)</ref>. Fir d'Ouverture vun der Streck waren d'Faarte mam Tram bis den 31. Januar 2018 gratis<ref>[https://web.archive.org/web/20171221064526/https://www.mobiliteit.lu/actualites/good-morning-mobiliteit#journee-dinauguration Journée d'inauguration] op mobiliteit.lu, der Websäit vum Verkéiersverbond; gekuckt den 3. Dezember 2017</ref>. De Finanzement vun der Linn (Entretien, Material, Personalkäschten) gëtt vu LuxTram assuréiert. Wéi een nach huet misse bezuelen, goungen d'Recette vum Billjeesverkaf laang net duer, fir d'Käschten ze decken an de Staat huet d'Differenz iwwerholl. == Literatur == * [https://web.archive.org/web/20110617105257/http://www.mt.public.lu/presse/actualite/2007/10/01mobil2020/brochure.pdf mobil 2020 - Mobilitéit déi beweegt], Broschür vum Ministère des transports, Oktober 2007. * Kéiseckerinfo 12/17: ''[http://www.meco.lu/wp-content/uploads/2017/12/TramBrochure_29_11_17_kleng.pdf Den Tram - Eng Visioun gëtt Realitéit!]'' Broschür vum [[Mouvement écologique]],iwwer d'Geschicht vum neie Stater Tram (20 S.) * Pascal Mittelberger: [https://web.archive.org/web/20221106222313/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/retour-sur-les-grandes-etapes-du-tram-a-luxembourg-631b5058de135b923636a739 "Retour sur les grandes étapes du tram à Luxembourg."] wort.lu, 10.09.2022. == Kuckt och == * [[Fréiere Stater Tram]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.luxtram.lu Websäit vu Luxtram] * [https://web.archive.org/web/20110617105257/http://www.mt.public.lu/presse/actualite/2007/10/01mobil2020/brochure.pdf Ministère des Transports: ''Mobil 2020 - Mobilitéit déi beweegt'' (pdf)] * [http://www.gouvernement.lu/7591099/01-changements-transports-publics Conférence de presse au sujet des changements du 10 décembre 2017 dans le domaine des transports publics] den 1. Dezember 2017 op gouvernement.lu, gekuckt de 5. Dezember 2017 * [https://web.archive.org/web/20171205155337/https://www.wort.lu/de/lokales/dossier-eine-tram-fuer-luxemburg-5656024c0da165c55dc4e204 Dossier - Eine Tram für Luxemburg] Eng ganz Rëtsch Artikelen iwwer den Tram op wort.lu, gekuckt de 7. Dezember 2017 === Wéi funktionéiert den Tram? === Erklärungen iwwer d'Funktiounsweis vum Stater Tram op [[science.lu]], der Internetsäit vum [[Fonds national de la recherche]]{{Fr}}: * [https://www.science.lu/de/science-derriere-le-tram/comment-fonctionne-le-tram-luxembourg-partie-1-moteur-electrique-accumulateurs-super-condensateurs Partie 1 : moteur électrique, accumulateurs, super-condensateurs] * [https://www.science.lu/fr/science-derriere-le-tram/comment-fonctionne-le-tram-luxembourg-partie-2-dou-provient-lenergie-du-tram Partie 2 : d'où provient l'énergie du tram ?] * [https://www.science.lu/fr/science-derriere-le-tram/comment-fonctionne-le-tram-luxembourg-partie-3-freinage-virages-securite-convivialite Partie 3 : freinage, virages, sécurité, convivialité] {{Navigatioun Tramslinnen zu Lëtzebuerg}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Stater Tram| ]] leriyn3n7oospj5e9clt22cst8bhdvi 0 131893 2681720 2643472 2026-06-15T04:03:46Z Mobby 12 60927 2681720 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Bulletin de vote référendum Luxembourg 1919.png|thumb|De Stëmmziedel vum Referendum]] De '''Referendum vum 28. September 1919 iwwer d'wirtschaftlech Orientéierung''' war e [[Referendumen zu Lëtzebuerg|Referendum zu Lëtzebuerg]], dat deen Dag zesumme mat [[Referendum vum 28. September 1919 iwwer de Statut vum Land|deem iwwer de Statut vum Land]] ofgehale gouf. Nodeem Lëtzebuerg am Dezember [[1918]] den [[Däitschen Zollveräin|Zollveräin]] mat [[Däitschland]] gekënnegt hat, huet d'Land sech missen en ekonomesche Partner sichen. D'Auswiel war net grouss, mä kriddeleg. D'Belsch hat d'[[Belschen Annexionismus|Annektiounsgloscht]] opginn nodeem d'[[Charlotte vu Lëtzebuerg|Groussherzogin Charlotte]] op den Troun komm war. D'Kinnekräich huet dunn un enger ekonomescher Unioun mat Lëtzebuerg geschafft an hat scho [[Geheimverhandlung]]e mat Frankräich ugefaangen. ==Resultat== Zur Auswiel stoungen d'Belsch a Frankräich. D'Resultat vum Referendum huet eng däitlech Sprooch geschwat: *Fir Frankräich: 60.133 Stëmmen; *Fir d'Belsch: 20.242 Stëmmen. Domat hat d'Belsch net gerechent. D'belsch Regierung, déi doriwwer eraus géint e Bestietnes vun der Groussherzogin mat dem [[Felix vu Bourbon-Parma|Prënz Felix]] war<ref>[[Charles Barthel]], Bras de fer, Säit 99</ref>, war rosen, an huet d'diplomatesch Relatioune mat Lëtzebuerg ofgebrach. Dem Prince de Ligne seng Missioun, fir zesumme mat der Regierung "d'Union économique" auszehandelen, war domat um Enn. Mä och d'Fransousen, déi d'Belsch net widder de Kapp stousse wollten, well s'ee (geheimt) Ofkommes iwwer militäresch Zesummenaarbecht mat hinne wollten aushandelen, wollte vun enger Wirtschaftsunioun mat Lëtzebuerg näischt wëssen. D'Lëtzebuerger Regierung krut deemno matgedeelt, si sollt sech an der Ugeleeënheet mat der belscher Regierung ënnerhalen. Sou koum et, datt d'Relatioune mat der Belsch erëm opgeholl goufen, an de [[25. Juli]] [[1921]], no zéie Verhandlungen, eng Konventioun iwwer d<nowiki>'</nowiki>''[[Union économique belgo-luxembourgeoise]]'' ënnerschriwwe gouf. D'Chamber huet déi awer eréischt de [[5. Mäerz]] [[1922]], no laangen an haarden Debatten, ratifizéiert. == Kuckt och == * [[Referendum vum 28. September 1919 iwwer de Statut vum Land]] == Um Spaweck == * [http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1919/07/04/n1 Loi du 4 juillet 1919, portant institution d'un référendum sur l'union économique à conclure par le pays] * [http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/a/1919/09/13/n1/jo Arrêté du 13 septembre 1919, portant fixation du jour où auront lieu le referendum politique prévu par la loi du 3 avril 1919 et le référendum économique institué par la loi du 4 juillet 1919] * [http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/agd/1919/09/19/n1/jo Arrêté grand-ducal du 19 septembre 1919, pris en exécution des lois des 3 avril et 4 juillet 1919 portant institution d'un referendum sur la question dynastique et sur la forme de l'État, ainsi que sur l'union économique à conclure par le pays] {{Referenzen}} [[Kategorie:Referendumen zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:1919]] 0qxipinlfrtzsqiqgyc04qchqmxbw8m 0 132426 2681704 2583981 2026-06-14T17:58:04Z Puscas 735 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Lëtzebuergesch Olympionicken]] derbäigesat 2681704 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} De '''''Jean-Baptiste'' "Batty" Schröder'''<ref>http://www.fussball-lux.lu/Nationalmannschaftstatistik1.html</ref>, och als ''Schroeder'' ernimmt, gebuer den [[18. Januar]] [[1889]] zu [[Dikrech]], a gestuerwen de [[6. Januar]] [[1956]] zu [[Ell (Lëtzebuerg)|Ell]]<ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/kxjmc7tcd/pages/5/articles/DIVL798?search=jean-Baptiste+schroeder|Titel=Doudesannonce vum Jean-Baptiste Schroeder|Gekuckt=2. August 2024|Datum=9. Januar 1956|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Luxemburger Wort]]|Säiten=5|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://eu-football.info/_manager.php?id=996|Titel=Batty Schroeder, football manager|Gekuckt=02.08.2024|Wierk=eu-football.info|Sprooch=en}}</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Foussballtrainer<ref name="linguasport">http://www.linguasport.com/futbol/internacional/olimpiadas/1924_PARIS_SQUADS.htm</ref>. Hie war den Trainer vun der [[Lëtzebuergesch Foussballnationalekipp|Lëtzebuerger Foussballnationalekipp]] bei den [[Olympesch Summerspiller 1924|Olympesche Summerspiller 1924]] zu Paräis<ref name="linguasport"/>. Hie war am [[Zweete Weltkrich]] Member an der [[Brigade Piron]]<ref>[http://www.brigade-piron.be/Luxemburg_fr.htm Les Luxembourgeois de la Brigade Piron]</ref>. {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Schroeder Batty}} [[Kategorie:Gebuer 1889]] [[Kategorie:Gestuerwen 1956]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballtraineren]] [[Kategorie:Trainere vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Olympionicken]] 55my033x0yc7svrnge2is2fqlqh0fnz 0 159076 2681758 2649506 2026-06-15T10:19:24Z Smoothcheeks 54943 as of 2026 2681758 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Gábor Kósa''', gebuer den [[31. Januar]] [[1971]] zu [[Budapest]], ass en ungareschen Historiker vu Reliounen, en Professer op der Fakultéit fir Geeschteswëssenschaft vun der Eötvös Loránd Universitéit, Departement fir Chineesesch Studien. (Chineeseschen Numm: '''Kāng Gāobǎo'''; Traditionell Chineesesch: 康高寶; Vereinfacht Chineesesch: 康高宝.)<ref name=":0"> {{Citation|URL=http://mta.hu/koztestuleti_tagok|Titel=Köztestületi tagok|Sprooch=hu|Gekuckt=10.10.2021|Editeur=mta.hu}}</ref> == Carrière == Gebuer zu Budapest, huet de Gábor Kósa MA Grad an Englesch (1995), Chineesesch (1997) a Reliounsstudien (2011). Am Joer 2006 huet hie seng Dokteraarbecht mam Titel ʻThe Terminological Analysis of Chinese Texts Related to Manichaeism' verdeedegt (op Ungaresch: A manicheizmussal kapcsolatos kínai nyelvű szövegek terminológiai elemzése). Tëscht 1999 an 2008 huet hien um "Tan Kapuja" Buddhistesch College geléiert. Hie schafft vun 2009 un op der Eötvös Loránd Universitéit, de Moment als Associate Professor. De Kósa gouf de Postdoctoral Stipendium vun der Japan Society for the Promotion of Science (JSPS, 2008–2009) an der Taiwanescher Chiang Ching-kuo Foundation fir International Scholarly Exchange (2010–2012) ausgezeechent. Am 2014-15 war hien en EURIAS Fellow am Centre for Research in the Arts, Social Sciences and Humanities (CRASSH), Cambridge University. Am 2020–21 war hie Roger E. Covey Member an Ostasiatesche Studien am Institut fir Advanced Study (IAS, Princeton).<ref> {{Citation|URL=http://www.crassh.cam.ac.uk/people/profile/gabor-kosa|Titel=Gabor Kosa – CRASSH|Gekuckt=29.09.2021|Editeur=www.crassh.cam.ac.uk}}</ref><ref>{{Citation|URL=http://www.2018-2019.eurias-fp.eu/fellows/gabor-kosa|Titel=Gábor Kósa {{!}} European Institutes for Advanced Study (EURIAS) Fellowship Programme {{!}} 2018–2019|Gekuckt=29.09.2021|Editeur=www.2018–2019.eurias-fp.eu|archivedate=2023-06-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230616165959/http://www.2018-2019.eurias-fp.eu/fellows/gabor-kosa}}</ref><ref> {{Citation|URL=https://www.ias.edu/scholars/gabor-kosa|Titel=Gabor Kosa – Scholars {{!}} Institute for Advanced Study|Datum=6 March 2020|Sprooch=en|Gekuckt=29.09.2021|Editeur=www.ias.edu}}</ref> Hien ass Member vun der Silk Road Research Group op der ELTE Universitéit, hien ass Partner Enquêteur am Australian Research Council Project mam Titel "Manichaean Liturgical Texts and Practices from Egypt to China". Hien ass ee vun de Redaktere vum ungaresche Journal mam Titel Távol-Keleti Tanulmányok (Ostasiatesche Studien). Vun 2019 un ass hien als Chefredakter vun der Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae, Member vum Comité fir Orientalstudien an der Ungarescher Akademie vun de Wëssenschaften.<ref> {{Citation|URL=http://tavolkeletiintezet.elte.hu/silkroad/index.php?menu=tagok&lang=en|Titel=Budapest Centre for Buddhist Studies, Budapest|Gekuckt=10.10.2021|Editeur=tavolkeletiintezet.elte.hu|Archiv-Datum=16.06.2023|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20230616080540/http://tavolkeletiintezet.elte.hu/silkroad/index.php?menu=tagok&lang=en|url-status=dead}}</ref><ref> {{Citation|URL=https://researchers.mq.edu.au/en/projects/liturgical-texts-and-practices-in-the-ancient-world|Titel=Liturgical texts and practices in the ancient world|Sprooch=en|Gekuckt=10.10.2021|Editeur=Macquarie University}}</ref><ref>{{Citation|URL=http://ojs.elte.hu/tkt|Titel=Távol-keleti Tanulmányok|Gekuckt=10.10.2021|Editeur=ojs.elte.hu|archivedate=2023-05-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230528070745/https://ojs.elte.hu/tkt/}}</ref> Säin Haaptfuerschungsfeld enthält Chineesesch Mythologie, anticke chineesesche shamanistesche (wu) Praktiken, a chineesesche Manichaeismus.<ref> {{Citation|URL=https://elte.academia.edu/GaborKosa|Titel=Gábor Kósa {{!}} Eötvös Loránd University - Academia.edu|Gekuckt=29.09.2021|Editeur=elte.academia.edu}}</ref><ref> {{Citation|URL=https://m2.mtmt.hu/gui2/?type=authors&mode=browse&sel=10029437|Titel=Magyar Tudományos Művek Tára|Gekuckt=10.10.2021|Editeur=m2.mtmt.hu}}</ref><ref> {{Citation|URL=https://gaborkosa.academia.edu/|Titel=Gábor Kósa|Gekuckt=19.02.2022|Editeur=gaborkosa.academia.edu|Archiv-Datum=25.03.|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20220325045627/https://gaborkosa.academia.edu/|url-status=dead}}</ref> == Notabele Publikatiounen == === op Ungaresch === * „A manicheizmus Kínában.” In: Hamar Imre (szerk.) 2000. ''Mítoszok és vallások Kínában''. [Sinológiai Műhely 1.] Budapest: Balassi Kiadó, 90–122. * „Sámánizmus és mitológia az ókori Chu államban.” In: Puskás Ildikó (szerk.) 2000. ''Állandóság a változásban. T'ung-pien. Tőkei Ferenc születésnapjára''. Budapest: Politika + Kultúra Alapítvány, 398–428. * „Matuzsálem a Jangce partján.” In: Birtalan Ágnes – Yamaji Masanori (szerk.) 2001. ''Orientalista Nap 2000''. Budapest: MTA Orientalisztikai Bizottság – ELTE Orientalisztikai Intézet, 78–95. * „Exorcizmus és sámánizmus az ókori Kínában.” In: Csonka-Takács Eszter – Czövek Judit – Takács András (szerk.) 2002. ''Mir-susnē-khum. Tanulmánykötet Hoppál Mihály tiszteletére''. Budapest: Akadémiai Kiadó. 2. kötet, 806–833. * „A mágikus, a szellemi és a varázslatos. A ''ling'' szó jelentésének vizsgálata a ''Jiuge'' versciklus alapján.” In: Hamar Imre – Salát Gergely (szerk.) 2003. ''Kínai nyelv és irodalom.Tanulmányok Csongor Barnabás születésének 80. évfordulójára''. [Sinológiai Műhely 4.] Budapest: Balassi Kiadó, 38–65. * „Halandó halhatatlanok. A ''xian''-halhatatlanság képzete a ''Baopuzi'' 2. fejezetének tükrében.” In: Hamar Imre – Salát Gergely (szerk.) 2004. ''Kínai filozófia és vallás a középkor hajnalán''. Budapest: Balassi Kiadó, 77–136. * „Sámánizmus a Tang-kor előtti Kínában.” In: Hoppál Mihály – Szathmári Botond – Takács András (szerk.) 2006. ''Sámánok és kultúrák''. Budapest: Gondolat Kiadó, 296–360. * „Creatio ex gigante – a kínai Pangu-mítosz forrásai.” ''Vallástudományi Szemle'' 2007/2: 142–174. * „A létezők átváltozása” –– A pillangó motívuma a ''Zhuangzi''ben.” ''Vallástudományi Szemle'' 2008/1: 91–106. * „Az öröklét gyümölcsei” − Kínai nyelvű manicheus töredékek a Turfán-medencéből.” ''Távol-keleti Tanulmányok'' 2009/1: 49–68. * „A Hatalmas Felhő Fényessége” – áttekintés a kínai buddhizmus és manicheizmus viszonyáról a történeti források tükrében. (Buddho-Manichaica III).” In: Hamar I. – Salát Gergely (szerk.) 2009. ''Kínai történelem és kultúra – Tanulmányok Ecsedy Ildikó emlékére''. (Sinológiai Műhely 7.) Budapest: Balassi Kiadó, 115–135. === op Englesch === * “In Search of the Spirits. Shamanism in China before the Tang dynasty. Part I.” ''Shaman'' ''(Journal of the International Society for Shamanistic Research)'' 8.2. (2000) 131–179. * “Open Wide, Oh, Heaven's Door! Shamanism in China before the Tang dynasty. Part II.” ''Shaman'' ''(Journal of the International Society for Shamanistic Research)'' 9.2. (2001) 169–197. * “The Shaman and the Spirits. The Meaning of the Word ‘ling’ in the ''Jiuge'' poems.” ''Acta Orientalia Hung''. 56.2–4. (2003) 275–294. * “Pangu’s Birth and Death as Recorded in a Tang Dynasty Buddhist Source.” ''Archiv Orientální'' / ''Oriental Archive'': ''Quarterly Journal of African and Asian Studies'' 77.2. (2009) 169–192. * “Peacocks under the Jewel-tree − New hypotheses on the Manichaean painting of Bezeklik (Cave 38).” ''Journal of Inner Asian Art and Archaeology'' 4 (2011) 135–148. * “The ‘Sea of Fire’ as a Chinese Manichaean metaphor — Source materials for mapping an unnoticed image.” ''Asia Major'' 24.2 (2011) 1–52. * “The protagonist-catalogues of the apocryphal Acts of Apostles in the Coptic Manichaica –– a re-assessment of the evidence.” In: Bechtold E. and Gulyás A. and Hasznos A. (eds.) 2011. ''From Illahun to Djeme. Papers Presented in Honour of Ulrich Luft''. Oxford: Archaeopress, 107–119. * “Buddhist and pseudo-Buddhist motifs in the Chinese Manichaean ''Hymnscroll''.” In: Bellér-Hann, Ildikó and Rajkai Zsombor (eds.) 2012. ''Frontiers and boundaries –– Encounters on China’s margins.'' Wiesbaden: Harrassowitz, 49–69. * “Atlas and Splenditenens in the Cosmology Painting.” In: Michael Knüppel und Luigi Cirillo (eds.) 2012. ''Gnostica et Manichaica. Festschrift für Aloïs van Tongerloo. Anläßlich des 60. Geburtstages überreicht von Kollegen, Freunden und Schülern''. (Studies in Oriental Religions 65.) Wiesbaden: Harrassowitz, 63–88. * “Translating the ''Eikōn''. Some considerations on the relation of the Chinese Cosmology painting to the ''Eikōn''.” In: Laut, Jens Peter / Röhrborn, Klaus (Hrsg.) 2014. ''Vom Aramäischen zum Alttürkischen. Fragen zur Übersetzung von manichäischen Texten. Vorträge des Göttinger Symposium vom 29./30. September 2011''. Berlin, New York: De Gruyter (Abhandlungen der Akademie der Wissenschaften zu Göttingen, N. F.), 49–84. * “Buddhist Monsters in the Chinese Manichaean ''Hymnscroll'' and the ''Pumen'' chapter of the ''Lotus sūtra''.” ''The Eastern Buddhist'' 44 (2014) 27–76. * “The Iconographical Affiliation and the Religious Message of the Judgment Scene in the Chinese Cosmology Painting.” In: Zhang Xiaogui 张小贵 (chief editor)，Wang Yuanyuan 王媛媛 and Yin Xiaoping 殷小平 (eds.) 2015. ''San yi jiao yanjiu –– Lin Wushu jiaoshou guxi jinian wenji'' 三夷教研究——林悟殊教授古稀纪念文集 (Researches on the Three Foreign Religions ––Papers in Honour for Prof. Lin Wushu on His 70th Birthday.) Lanzhou: Lanzhou Daxue Chubanshe (Ou-Ya lishi wenhua wenku 欧亚历史文化文库》[Treasures of Eurasian History and Culture]), 77–161. * "The Manichaean ‘New Paradise’ in Text and Image." ''Crossroads'' 13 (2016) 27–113. * "Near Eastern Angels in Chinese Manichaean Texts." ''Orientierungen / Zeitschrift zur Kultur Asiens 30 (2018 [2019]) 43–71.'' * "The Qing Corpus of Manichaean Texts from Fujian." ''Ming Qing'' ''Studies'' 2020: 85–126. * "Zarathuštra in the Chinese Manichaean Manuscripts from Fujian." ''Quaderni di Studi Indo-Mediterranei'' XII (2019 [2021]): 135–171. === op Chineesesch === * "Monijiao shenpan huihua er zhen 摩尼教审判绘画二帧 [Two Manichaean Judgment Scenes]." [Trans. You Xiaoyu] ''Zhongshan Daxue Xuebao (Shehui kexue ban)'' 中山大学学报(社会科学版) 61/4 (2021): 120–130. * "ʻXiabuzan’ yiti tanmi –– Fujian Monijiao wenshu zhong de Xiabuzan yinwen bianxi 《下部赞》异本探秘–––福建摩尼教文书中的《下部赞》引文辨析 [Another Hymnscroll? Some Hymnal Quotations in the Manichaean Corpus from Fujian]." (Trans. Ma Xiaohe 马小鹤) ''Shaoxing Wenli Xueyuan xuebao'' 绍兴文理学院学报 41/9: 1–12. === op Japanesch === * “Uchū-zu no ‘Kōki no hojisha’ ni tsuite 宇宙図の「光輝の保持者」について [Splenditenens in the Cosmology painting]." (Trans. Dr. Inoue Takami) In: Yoshida Yutaka 吉田豊 and Furukawa Shōichi 古川 攝一 (eds.) 2015. ''Chūgoku kōnan Manikyō kaiga kenkyū'' 中国江南マニ教絵画研究 [Studies of the Chinese Manichaean paintings of South Chinese origin preserved in Japan]''.'' Kyoto: Rinsen, 292‒302. * “Uchū-zu no Atorasu ni tsuite 宇宙図のアトラスについて [Atlas in the Cosmology painting]." (Trans. Dr. Inoue Takami) In: Yoshida Yutaka 吉田豊 and Furukawa Shōichi 古川 攝一 (eds.) 2015. ''Chūgoku kōnan Manikyō kaiga kenkyū'' 中国江南マニ教絵画研究 [Studies of the Chinese Manichaean paintings of South Chinese origin preserved in Japan]''.'' Kyoto: Rinsen, 261‒274. * “Chūgoku no Manikyō uchū-zu ni egakareta sabaki no bamen: zuzō no kigen to shūkyō-tekina messēji 中国のマニ教宇宙図に描かれた裁きの場面''':''' 図像の起源と宗 教的なメッセージ.” [The Judgment Scene in the Chinese Manichaean Cosmology Painting and its Religious Message]." (Trans. Ikematsu-Papp Gabriella 池松パプガブリエラ and Ikematsu Hiroshi 池松 裕史) In: Yoshida Yutaka 吉田豊 and Furukawa Shōichi 古川 攝一 (eds.) 2015. ''Chūgoku kōnan Manikyō kaiga kenkyū'' 中国江南マニ教絵画研究 [Studies of the Chinese Manichaean paintings of South Chinese origin preserved in Japan]''.'' Kyoto: Rinsen, 275‒291. {{Referenzen}} {{Autoritéitskontroll}} [[Kategorie:Ungaresch Sinologen]] jcky9poxf3k0c60qxrcz1mrmozx6yo7 2681759 2681758 2026-06-15T10:42:27Z Puscas 735 ... 2681759 wikitext text/x-wiki {{Iwwerschaffen}} {{Infobox Biographie}} De '''Gábor Kósa''', gebuer den [[31. Januar]] [[1971]] zu [[Budapest]], ass en ungareschen Historiker vu Reliounen, en Professer op der Fakultéit fir Geeschteswëssenschaft vun der Eötvös Loránd Universitéit, Departement fir Chineesesch Studien. (Chineeseschen Numm: '''Kāng Gāobǎo'''; Traditionell Chineesesch: 康高寶; Vereinfacht Chineesesch: 康高宝.)<ref name=":0"> {{Citation|URL=http://mta.hu/koztestuleti_tagok|Titel=Köztestületi tagok|Sprooch=hu|Gekuckt=10.10.2021|Editeur=mta.hu}}</ref> == Carrière == Gebuer zu Budapest, huet de Gábor Kósa MA Grad an Englesch (1995), Chineesesch (1997) a Reliounsstudien (2011). Am Joer 2006 huet hie seng Dokteraarbecht mam Titel ʻThe Terminological Analysis of Chinese Texts Related to Manichaeism' verdeedegt (op Ungaresch: A manicheizmussal kapcsolatos kínai nyelvű szövegek terminológiai elemzése). Tëscht 1999 an 2008 huet hien um "Tan Kapuja" Buddhistesch College geléiert. Hie schafft vun 2009 un op der Eötvös Loránd Universitéit, de Moment als Associate Professor. De Kósa gouf de Postdoctoral Stipendium vun der Japan Society for the Promotion of Science (JSPS, 2008–2009) an der Taiwanescher Chiang Ching-kuo Foundation fir International Scholarly Exchange (2010–2012) ausgezeechent. Am 2014-15 war hien en EURIAS Fellow am Centre for Research in the Arts, Social Sciences and Humanities (CRASSH), Cambridge University. Am 2020–21 war hie Roger E. Covey Member an Ostasiatesche Studien am Institut fir Advanced Study (IAS, Princeton).<ref> {{Citation|URL=http://www.crassh.cam.ac.uk/people/profile/gabor-kosa|Titel=Gabor Kosa – CRASSH|Gekuckt=29.09.2021|Editeur=www.crassh.cam.ac.uk}}</ref><ref>{{Citation|URL=http://www.2018-2019.eurias-fp.eu/fellows/gabor-kosa|Titel=Gábor Kósa {{!}} European Institutes for Advanced Study (EURIAS) Fellowship Programme {{!}} 2018–2019|Gekuckt=29.09.2021|Editeur=www.2018–2019.eurias-fp.eu|archivedate=2023-06-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230616165959/http://www.2018-2019.eurias-fp.eu/fellows/gabor-kosa}}</ref><ref> {{Citation|URL=https://www.ias.edu/scholars/gabor-kosa|Titel=Gabor Kosa – Scholars {{!}} Institute for Advanced Study|Datum=6 March 2020|Sprooch=en|Gekuckt=29.09.2021|Editeur=www.ias.edu}}</ref> Hien ass Member vun der Silk Road Research Group op der ELTE Universitéit, hien ass Partner Enquêteur am Australian Research Council Project mam Titel "Manichaean Liturgical Texts and Practices from Egypt to China". Hien ass ee vun de Redaktere vum ungaresche Journal mam Titel Távol-Keleti Tanulmányok (Ostasiatesche Studien). Vun 2019 un ass hien als Chefredakter vun der Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae, Member vum Comité fir Orientalstudien an der Ungarescher Akademie vun de Wëssenschaften.<ref> {{Citation|URL=http://tavolkeletiintezet.elte.hu/silkroad/index.php?menu=tagok&lang=en|Titel=Budapest Centre for Buddhist Studies, Budapest|Gekuckt=10.10.2021|Editeur=tavolkeletiintezet.elte.hu|Archiv-Datum=16.06.2023|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20230616080540/http://tavolkeletiintezet.elte.hu/silkroad/index.php?menu=tagok&lang=en|url-status=dead}}</ref><ref> {{Citation|URL=https://researchers.mq.edu.au/en/projects/liturgical-texts-and-practices-in-the-ancient-world|Titel=Liturgical texts and practices in the ancient world|Sprooch=en|Gekuckt=10.10.2021|Editeur=Macquarie University}}</ref><ref>{{Citation|URL=http://ojs.elte.hu/tkt|Titel=Távol-keleti Tanulmányok|Gekuckt=10.10.2021|Editeur=ojs.elte.hu|archivedate=2023-05-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230528070745/https://ojs.elte.hu/tkt/}}</ref> Säin Haaptfuerschungsfeld enthält Chineesesch Mythologie, anticke chineesesche shamanistesche (wu) Praktiken, a chineesesche Manichaeismus.<ref> {{Citation|URL=https://elte.academia.edu/GaborKosa|Titel=Gábor Kósa {{!}} Eötvös Loránd University - Academia.edu|Gekuckt=29.09.2021|Editeur=elte.academia.edu}}</ref><ref> {{Citation|URL=https://m2.mtmt.hu/gui2/?type=authors&mode=browse&sel=10029437|Titel=Magyar Tudományos Művek Tára|Gekuckt=10.10.2021|Editeur=m2.mtmt.hu}}</ref><ref> {{Citation|URL=https://gaborkosa.academia.edu/|Titel=Gábor Kósa|Gekuckt=19.02.2022|Editeur=gaborkosa.academia.edu|Archiv-Datum=25.03.|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20220325045627/https://gaborkosa.academia.edu/|url-status=dead}}</ref> == Notabele Publikatiounen == === op Ungaresch === * „A manicheizmus Kínában.” In: Hamar Imre (szerk.) 2000. ''Mítoszok és vallások Kínában''. [Sinológiai Műhely 1.] Budapest: Balassi Kiadó, 90–122. * „Sámánizmus és mitológia az ókori Chu államban.” In: Puskás Ildikó (szerk.) 2000. ''Állandóság a változásban. T'ung-pien. Tőkei Ferenc születésnapjára''. Budapest: Politika + Kultúra Alapítvány, 398–428. * „Matuzsálem a Jangce partján.” In: Birtalan Ágnes – Yamaji Masanori (szerk.) 2001. ''Orientalista Nap 2000''. Budapest: MTA Orientalisztikai Bizottság – ELTE Orientalisztikai Intézet, 78–95. * „Exorcizmus és sámánizmus az ókori Kínában.” In: Csonka-Takács Eszter – Czövek Judit – Takács András (szerk.) 2002. ''Mir-susnē-khum. Tanulmánykötet Hoppál Mihály tiszteletére''. Budapest: Akadémiai Kiadó. 2. kötet, 806–833. * „A mágikus, a szellemi és a varázslatos. A ''ling'' szó jelentésének vizsgálata a ''Jiuge'' versciklus alapján.” In: Hamar Imre – Salát Gergely (szerk.) 2003. ''Kínai nyelv és irodalom.Tanulmányok Csongor Barnabás születésének 80. évfordulójára''. [Sinológiai Műhely 4.] Budapest: Balassi Kiadó, 38–65. * „Halandó halhatatlanok. A ''xian''-halhatatlanság képzete a ''Baopuzi'' 2. fejezetének tükrében.” In: Hamar Imre – Salát Gergely (szerk.) 2004. ''Kínai filozófia és vallás a középkor hajnalán''. Budapest: Balassi Kiadó, 77–136. * „Sámánizmus a Tang-kor előtti Kínában.” In: Hoppál Mihály – Szathmári Botond – Takács András (szerk.) 2006. ''Sámánok és kultúrák''. Budapest: Gondolat Kiadó, 296–360. * „Creatio ex gigante – a kínai Pangu-mítosz forrásai.” ''Vallástudományi Szemle'' 2007/2: 142–174. * „A létezők átváltozása” –– A pillangó motívuma a ''Zhuangzi''ben.” ''Vallástudományi Szemle'' 2008/1: 91–106. * „Az öröklét gyümölcsei” − Kínai nyelvű manicheus töredékek a Turfán-medencéből.” ''Távol-keleti Tanulmányok'' 2009/1: 49–68. * „A Hatalmas Felhő Fényessége” – áttekintés a kínai buddhizmus és manicheizmus viszonyáról a történeti források tükrében. (Buddho-Manichaica III).” In: Hamar I. – Salát Gergely (szerk.) 2009. ''Kínai történelem és kultúra – Tanulmányok Ecsedy Ildikó emlékére''. (Sinológiai Műhely 7.) Budapest: Balassi Kiadó, 115–135. === op Englesch === * “In Search of the Spirits. Shamanism in China before the Tang dynasty. Part I.” ''Shaman'' ''(Journal of the International Society for Shamanistic Research)'' 8.2. (2000) 131–179. * “Open Wide, Oh, Heaven's Door! Shamanism in China before the Tang dynasty. Part II.” ''Shaman'' ''(Journal of the International Society for Shamanistic Research)'' 9.2. (2001) 169–197. * “The Shaman and the Spirits. The Meaning of the Word ‘ling’ in the ''Jiuge'' poems.” ''Acta Orientalia Hung''. 56.2–4. (2003) 275–294. * “Pangu’s Birth and Death as Recorded in a Tang Dynasty Buddhist Source.” ''Archiv Orientální'' / ''Oriental Archive'': ''Quarterly Journal of African and Asian Studies'' 77.2. (2009) 169–192. * “Peacocks under the Jewel-tree − New hypotheses on the Manichaean painting of Bezeklik (Cave 38).” ''Journal of Inner Asian Art and Archaeology'' 4 (2011) 135–148. * “The ‘Sea of Fire’ as a Chinese Manichaean metaphor — Source materials for mapping an unnoticed image.” ''Asia Major'' 24.2 (2011) 1–52. * “The protagonist-catalogues of the apocryphal Acts of Apostles in the Coptic Manichaica –– a re-assessment of the evidence.” In: Bechtold E. and Gulyás A. and Hasznos A. (eds.) 2011. ''From Illahun to Djeme. Papers Presented in Honour of Ulrich Luft''. Oxford: Archaeopress, 107–119. * “Buddhist and pseudo-Buddhist motifs in the Chinese Manichaean ''Hymnscroll''.” In: Bellér-Hann, Ildikó and Rajkai Zsombor (eds.) 2012. ''Frontiers and boundaries –– Encounters on China’s margins.'' Wiesbaden: Harrassowitz, 49–69. * “Atlas and Splenditenens in the Cosmology Painting.” In: Michael Knüppel und Luigi Cirillo (eds.) 2012. ''Gnostica et Manichaica. Festschrift für Aloïs van Tongerloo. Anläßlich des 60. Geburtstages überreicht von Kollegen, Freunden und Schülern''. (Studies in Oriental Religions 65.) Wiesbaden: Harrassowitz, 63–88. * “Translating the ''Eikōn''. Some considerations on the relation of the Chinese Cosmology painting to the ''Eikōn''.” In: Laut, Jens Peter / Röhrborn, Klaus (Hrsg.) 2014. ''Vom Aramäischen zum Alttürkischen. Fragen zur Übersetzung von manichäischen Texten. Vorträge des Göttinger Symposium vom 29./30. September 2011''. Berlin, New York: De Gruyter (Abhandlungen der Akademie der Wissenschaften zu Göttingen, N. F.), 49–84. * “Buddhist Monsters in the Chinese Manichaean ''Hymnscroll'' and the ''Pumen'' chapter of the ''Lotus sūtra''.” ''The Eastern Buddhist'' 44 (2014) 27–76. * “The Iconographical Affiliation and the Religious Message of the Judgment Scene in the Chinese Cosmology Painting.” In: Zhang Xiaogui 张小贵 (chief editor)，Wang Yuanyuan 王媛媛 and Yin Xiaoping 殷小平 (eds.) 2015. ''San yi jiao yanjiu –– Lin Wushu jiaoshou guxi jinian wenji'' 三夷教研究——林悟殊教授古稀纪念文集 (Researches on the Three Foreign Religions ––Papers in Honour for Prof. Lin Wushu on His 70th Birthday.) Lanzhou: Lanzhou Daxue Chubanshe (Ou-Ya lishi wenhua wenku 欧亚历史文化文库》[Treasures of Eurasian History and Culture]), 77–161. * "The Manichaean ‘New Paradise’ in Text and Image." ''Crossroads'' 13 (2016) 27–113. * "Near Eastern Angels in Chinese Manichaean Texts." ''Orientierungen / Zeitschrift zur Kultur Asiens 30 (2018 [2019]) 43–71.'' * "The Qing Corpus of Manichaean Texts from Fujian." ''Ming Qing'' ''Studies'' 2020: 85–126. * "Zarathuštra in the Chinese Manichaean Manuscripts from Fujian." ''Quaderni di Studi Indo-Mediterranei'' XII (2019 [2021]): 135–171. === op Chineesesch === * "Monijiao shenpan huihua er zhen 摩尼教审判绘画二帧 [Two Manichaean Judgment Scenes]." [Trans. You Xiaoyu] ''Zhongshan Daxue Xuebao (Shehui kexue ban)'' 中山大学学报(社会科学版) 61/4 (2021): 120–130. * "ʻXiabuzan’ yiti tanmi –– Fujian Monijiao wenshu zhong de Xiabuzan yinwen bianxi 《下部赞》异本探秘–––福建摩尼教文书中的《下部赞》引文辨析 [Another Hymnscroll? Some Hymnal Quotations in the Manichaean Corpus from Fujian]." (Trans. Ma Xiaohe 马小鹤) ''Shaoxing Wenli Xueyuan xuebao'' 绍兴文理学院学报 41/9: 1–12. === op Japanesch === * “Uchū-zu no ‘Kōki no hojisha’ ni tsuite 宇宙図の「光輝の保持者」について [Splenditenens in the Cosmology painting]." (Trans. Dr. Inoue Takami) In: Yoshida Yutaka 吉田豊 and Furukawa Shōichi 古川 攝一 (eds.) 2015. ''Chūgoku kōnan Manikyō kaiga kenkyū'' 中国江南マニ教絵画研究 [Studies of the Chinese Manichaean paintings of South Chinese origin preserved in Japan]''.'' Kyoto: Rinsen, 292‒302. * “Uchū-zu no Atorasu ni tsuite 宇宙図のアトラスについて [Atlas in the Cosmology painting]." (Trans. Dr. Inoue Takami) In: Yoshida Yutaka 吉田豊 and Furukawa Shōichi 古川 攝一 (eds.) 2015. ''Chūgoku kōnan Manikyō kaiga kenkyū'' 中国江南マニ教絵画研究 [Studies of the Chinese Manichaean paintings of South Chinese origin preserved in Japan]''.'' Kyoto: Rinsen, 261‒274. * “Chūgoku no Manikyō uchū-zu ni egakareta sabaki no bamen: zuzō no kigen to shūkyō-tekina messēji 中国のマニ教宇宙図に描かれた裁きの場面''':''' 図像の起源と宗 教的なメッセージ.” [The Judgment Scene in the Chinese Manichaean Cosmology Painting and its Religious Message]." (Trans. Ikematsu-Papp Gabriella 池松パプガブリエラ and Ikematsu Hiroshi 池松 裕史) In: Yoshida Yutaka 吉田豊 and Furukawa Shōichi 古川 攝一 (eds.) 2015. ''Chūgoku kōnan Manikyō kaiga kenkyū'' 中国江南マニ教絵画研究 [Studies of the Chinese Manichaean paintings of South Chinese origin preserved in Japan]''.'' Kyoto: Rinsen, 275‒291. {{Referenzen}} {{Autoritéitskontroll}} [[Kategorie:Ungaresch Sinologen]] ivl1rl0oq8e2g9nv8umwqs38ar0l9cr 0 161615 2681738 2677850 2026-06-15T07:28:06Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2681738 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Maz''' oder '''Maz Univerze''', mat richtegem Numm Thomas Faber, gebuer den [[28. Juli]] [[1999]] zu [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]], ass e lëtzebuergesche [[Rap]]per.<ref>Documentaire [https://play.rtl.lu/shows/lb/rtl-documentaire/episodes/r/3304951?fbclid=IwAR3kUMoN5xdOgDAXDJkYNV1QpoZcknvE49ZrHBqXiYqAsBjXKLZBU6NZdDA ''Tëschent Iechternach a Budapest''] (2022) op rtl.lu</ref><ref name=Tageblatt191021>tageblatt.lu: [https://www.tageblatt.lu/headlines/ich-lebe-meinen-traum-maz-setzt-mit-sleepwalker-tour-neue-massstaebe-fuer-luxemburgs-hip-hop-szene/ Ich lebe meinen Traum“: Maz setzt mit „Sleepwalker“-Tour neue Maßstäbe für Luxemburgs Hip-Hop-Szene‘‘] vum Pit Beffort (21. Oktober 2019)</ref><ref name=kulturpodcast>[https://web.archive.org/web/20230203151827/https://podcasts.apple.com/podcast/maz-ee-solo-artist-ass-ni-eleng/id1552377570?i=1000580342600&l MAZ – Ee Solo Artist ass ni eleng], KulturPur – De Podcast fir en aneren Abléck an d'Kulturzeen zu Lëtzebuerg (22. September 2022)</ref> Seng Texter sinn op Englesch. == Liewen a Karriär == === Jugend an Ufankserfolleg === De Maz gouf als de jéngste vun dräi Jonge vun engem lëtzebuergesche Papp an enger ungarescher Mamm zu Lëtzebuerg gebuer.<ref name=kulturpodcast/> Hie kënnt vu [[Reckeng op der Mess]].<ref name=Tageblatt191021/><ref name=rtl220328>rtl.lu: [https://www.rtl.lu/radio/am-takt/s/3925024.html ''Am Takt: Maz''] (28. Mäerz 2022)</ref> A senger Kandheet a fréier Jugend huet hie vill [[Metal]], spéider och [[Hip-Hop]] gelauschtert.<ref name=kulturpodcast/> Hien huet am Alter vu 15 Joer ugefaange mat rappen, mee dat bal zwee Joer laang kengem gesot.<ref name=rtlpresents>rtl.lu: [https://web.archive.org/web/20230203151829/https://today.rtl.lu/media/rtl-introduces/a/1169035.html ''RTL Introduces... - RTL Introduces Maz''] (25. Abrëll 2018) Abrëll</ref> 2017 ass hien – deemools nach als MC Maz<ref>Affiche vum Screaming Fields 2017 op [https://web.archive.org/web/20230201162108/https://lampli.be/article/screaming-fields-2017-atum-nophi-invite-special-festival/ lampli.be]</ref> – um Nowuessfestival [[Screaming Fields]] opgetrueden, wou hien de Song Contest an de de Präis fir de beschte Live-Optrëtt gewonnen huet.<ref>tageblatt.lu: [https://www.tageblatt.lu/headlines/die-gewinner-des-screaming-fields-2017/ ''Die Gewinner des "Screaming Fields 2017"''] (16. Juli 2017)</ref> Duerch déi Victoire krut hien d'Geleënheet, um Festival [[On Stéitsch]] opzetrieden an den éischten Deel vum franséische Rapper [[Sofiane (Rapper)|Sofiane]] sengem Concert am [[Den Atelier|Atelier]] ze maachen.<ref name=quot180328>lequotidien: [https://lequotidien.lu/a-la-une/maz-un-talent-pur-a-la-rockhal-vendredi/ Maz : un talent pur à la Rockhal vendredi], Interview mam Pablo Chiementi (28. Mäerz 2018)</ref> === Éischten Album ''Immortalisation'' === D'Joer drop ass hie mat senger Single ''Start'' erfollegräich ginn. Si gouf an de Joren duerno eleng op [[Spotify]] iwwer 250.000 Mol gestreamt, an de Videoclip iwwer 50.000 Mol op [[Youtube]] gekuckt.<!--Offiziell Zuele vun de jeeweilege Platformen, Januar 2023-->. Nach wärend hien am Lycée war, huet hie säin éischten Album ''Immortalisation'' opgeholl.<ref name=quot180328/> Déi 15 Lidder goufen haaptsächlech vum [[Cehashi]] produzéiert, mee och mam [[Corbi]], [[Sun Glitters]], a Mr. Charly and Fresh D huet hien zesummegeschafft.<ref>rtl.lu: [https://web.archive.org/web/20230203151826/https://today.rtl.lu/culture/music/a/1166831.html ''Maz stormed the Rockhal, electrified Belgium, where to next?''] (28. Abrëll 2018)</ref> D'Releaseparty am Mäerz gouf am klenge Sall vun der [[Rockhal]] organiséiert,<ref>eldo.lu: [https://www.eldo.lu/musek/news/a/81679.html ''Lëtzebuerger Rapper MC Maz annoncéiert Release Party''] (18. Januar 2018)</ref> aner Singleauskopplunge ware ''Black Flowers'' a ''Future and Me''. 2019 ass hien als Opener vun der amerikanescher Rapperin [[Nicki Minaj]] an der [[Rockhal]] opgetrueden.<ref>eldo.lu: [https://www.eldo.lu/musek/news/a/89612.html ''De Support Act vum Nicki Minaj an der Rockhal steet fest''] (21. Februar 2019)</ref> No e puer weidere Singelen huet hien am Abrëll 2019 mam Sänger [[Chaild]] op deem senger Single ''Sick Water'' kollaboréiert, déi e grousse Succès zu Lëtzebuerg hat. Déi zwee hate sech virdru scho kannt, well si siwe Joer laang zesummen am Lycée waren.<ref>[https://today.rtl.lu/culture/music/a/1333810.html ''CHAILD and MAZ team up with sensational results''] (26. Abrëll 2019)</ref> Och mat [[Alfalfa (Museksgrupp)|Alfalfa]] huet hien am Summer op deenen hirer Single ''Your Side'' zesummegeschafft. Enn des Joers huet de Maz seng éischt EP ''Sleepwalker'' an d'Lidd ''Nightmare'' erausbruecht, nodeems e mat senger ''Sleepwalker Tour 2019'' a [[Frankräich]], [[Holland]], der [[Belsch]], [[Spuenien]], [[Däitschland]], [[Litauen]] a [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] opgetrueden ass.<ref>rtl.lu: [https://today.rtl.lu/culture/music/a/1402097.html ''Luxembourg star announces 'Sleepwalker Tour 2019''] (12. September 2019)</ref> === Méi däischter Téin mat ''Sleepwalker'' an ''Upside Down'' === Vun 2020 un ass dem Maz seng Musek méi schwéier an däischter ginn, zum Beispill mat de Lidder ''Coma'' an ''I Get It'', déi sech un der [[Rockmusek]], der [[Emo]]-Kultur an dem [[Metal]] inspiréieren.<ref>culture.lu: [https://www.culture.lu/blog/articles/actualite/maz-la-tete-lenvers-mais-les-pieds-sur-terre ''Maz: La tête à l'envers, mais les pieds sur terre''] (7. Abrëll 2022)</ref><ref>blogrebellen.de: [https://web.archive.org/web/20230203151838/https://www.blogrebellen.de/2020/10/19/maz-erfrischend-dusterer-rap-aus-luxemburg/ ''MAZ – Erfrischend düsterer Rap aus Luxemburg''] (19. Oktober 2020)</ref><ref name=land210129>land.lu: [https://www.land.lu/page/article/718/337718/DEU/index.html ‘‘Luxemburger RapPer MAZ - That Mazk I’ve been wearing‘‘] (29. Januar 2021)</ref> Mat ''Circles'' huet hien e weidert Lidd mam Chaild erausbruecht.<ref name=culture210120>culture.lu: [https://web.archive.org/web/20230203150737/https://www.culture.lu/fr/actualit%25C3%25A9s/chaild-x-maz-deux-artistes-une-amitie ''Chaild x Maz deux artistes, une amitié''] vum Godefroy Gordet (20. Januar 2021)</ref> Den Chaild an de Maz hu sech an enger Colocatioun zu [[Bréissel]] installéiert, wou de Maz fir Touningenieur studéiert.<ref name=land210129/><ref name=culture210120/> Am Oktober 2021 hunn déi zwee en ausverkaafte gemeinsame Concert an der [[Kulturzentrum Kulturfabrik|Escher Kulturfabrik]] ginn. Dee méi däischteren Toun huet de Maz och duerno bäibehalen,<ref>eldo.lu: [https://www.eldo.lu/aktuell/reportagen/a/116138.html ''Nei EP vum Rapper Maz''] (8. Abrëll 2022)</ref> op Lidder déi dacks vum Falcon produzéiert goufen, dem Batteur a Sänger vun der Rockband [[Mutiny on the Bounty (Museksgrupp)|Mutiny on the Bounty]]. No Lidder wéi ''Eye Liner'' a ''Criminals'' huet de Maz am Mäerz 2022 seng EP ''Upside Down'' verëffentlecht. Um éischten Extrait ''Good Shit'' experimentéiert hie mat enger méi staark beaarbechter Stëmm. D'Lidd handelt iwwer all déi ongesond Manéieren, déi een unhëlt wann et engem schlecht geet.<ref name=rtl220328/> Ufank des Joers ass de Maz bei der Erëffnungszeremonie vum Kulturjoer [[Esch 2022]] opgetrueden<ref>lequotidien.lu: [https://lequotidien.lu/a-la-une/le-rappeur-luxembourgeois-maz-revient-jai-enfin-trouve-mon-identite-artistique/ ''Le rappeur luxembourgeois Maz revient : «J’ai enfin trouvé mon identité artistique»''], Interview mam Valentin Maniglia (8. Abrëll 2022)</ref>, am Summer och um [[Sziget]] an Ungarn, engem vun de weltwäit gréisste Museksfestivallen.<ref>kulturlx.lu: [https://www.kulturlx.lu/de/maz-tritt-beim-sziget-festival-auf/ ''MAZ tritt beim Sziget Festival auf''] (16. Juni 2022)</ref> No enger Concertstournée am Hierscht duerch Stied wéi [[Léck]], [[Hamburg]], [[Wien]], [[Berlin]] a [[Kopenhagen]]<ref>eldo.lu: [https://www.eldo.lu/musek/news/a/119048.html ''De lëtzebuergesche Rapper MAZ geet op Tour ''] (9. September 2022)</ref> gouf de Maz am Dezember 2022 bei der éischter Editioun vun de [[Lëtzebuerger Musekspräisser]] an der Kategorie "Op der Bün" ausgezeechent.<ref>wort.lu: [https://web.archive.org/web/20230203150734/https://www.wort.lu/de/kultur/die-shortlists-der-letzebuerger-musekspraeisser-stehen-fest-637cd609de135b9236081b0b ''Die Shortlists der Lëtzebuerger Musekspräisser stehen fest''] (22. November 2022)</ref> Gläichzäiteg koum d'Single ''School Reunion'' eraus, déi un déi fréi 2000er Joren an d'Emo-Rock-Phas erënnert, an an där hie mat deene Leit ofrechent, déi am Ufank vu senger Karriär de Geck mat him gemaach hunn.<ref>eldo.lu: [https://www.eldo.lu/musek/news/a/120894.html ''Neie Museksvideo vum MAZ''] (15. Dezember 2022)</ref> Si huet seng nächst EP ''Emo Season'' ugekënnegt, déi am Mee 2023 op de Maart koum. Duerno ass hien ënner anerem an England<!--Brighton and Hove-->, zu Stroossbuerg, op der Diddelenger [[Fête de la Musique]], an um Hamburger Reeperbahn Festival opgetrueden. === ''Night Call'' an zweeten Album === Den 3. November verëffentlechen de Maz an den Chaild d'Lidd ''Night Call'', dat si zesumme fir de [[Luxembourg Song Contest]], d'Lëtzebuerger Virentscheedung fir de [[Eurovision Song Contest 2024]] agereecht hunn.<ref>eldo.lu: [https://www.eldo.lu/musek/news/a/126863.html ''Maz an Chaild mam Track "Night Call" fir den ESC 2024 ''] (25. Oktober 2023)</ref> D'Lidd gouf schlussendlech net fir d'Virentscheedung zréckbehalen, mee huet et trotzdeem op déi éischt Plaz vum Chartbreaker, de Radiocharts vum [[Eldoradio]] gepackt.<ref>eldo.lu: [https://www.eldo.lu/musek/charts/chartbreaker/ Chartbreaker] (gekuckt de 26. Januar 2024)</ref> Am Mäerz 2025 koum dem Maz Univerze säin zweete Studioalbum ''Little Prince'' eraus, mat engem Releaseconcert an der [[Escher Kulturfabrik]].<ref name=>{{Citation | URL = https://kulturfabrik.lu/event/maz-univerze | Titel = Maz Univerze - Album Release Party | Gekuckt = 22. Januar 2025 | Editeur = kulturfabrik.lu| Sprooch = fr }}</ref> == Diskografie == === Album === * 2018: ''Immortalisation'' * 2025: ''Little Prince'' === EPen === * 2019: ''Sleepwalker'' * 2022: ''Upside Down'' * 2023: ''Emo Season'' === Singelen === {{div col|cols=3}} * 2018: ''Start'' * 2018: ''Black Flowers'' * 2018: ''Future and Me'' * 2019: ''Boys Don't Cry'' * 2019: ''Becoming'' * 2019: ''Nightmare'' * 2020: ''Coma'' * 2020: ''Black Flowers, Pt. 2'' * 2020: ''I Get It'' * 2021: ''Apocalypze ('021)'' * 2021: ''Complaints'' * 2021: ''Eyeliner'' * 2021: ''Prisoners'' * 2022: ''Good Shit'' * 2022: ''Upside Down'' * 2022: ''School Reunion'' * 2023: ''Last Day'' * 2023: ''Hope'' * 2023: ''Night Call'' {{small|(mam [[Chaild]])}} * 2023: ''Group Therapy'' * 2024: ''Down the Rabbit Hole'' * 2024: ''Baby Vampire'' * 2024: ''Tooth Fairy'' * 2025: ''Little Prince'' * 2025: ''Zombie'' {{small|(feat. Say Noé)}} * 2025: ''The Crows'' * 2025: ''Fall From Grace'' {{div col end}} == Um Spaweck == * Presenz op [https://www.facebook.com/mazuniverze/ Facebook], [https://www.instagram.com/mazuniverze Instagram] * Vidografie op [https://www.youtube.com/@mazuniverze5545/videos Youtube] * Diskografie op [https://rateyourmusic.com/artist/maz-1 Rate Your Music] {{Referenzen}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Rapper]] [[Kategorie:Gebuer 1999]] pidxap1ebhk6siuuweszti874rtnt4g 0 167919 2681718 2667235 2026-06-15T03:15:38Z MatDeJupiRonderemWelt 71753 /* Opträg */ 2681718 wikitext text/x-wiki {{Infobox Fluchgesellschaft}} '''Aquarius Aerial Firefighting''' [[Société à responsabilité limitée (Lëtzebuerg)|Sàrl]]<ref>am [[Handelsregëster (Lëtzebuerg)|Handelsregëster]] ënnert B2862879 agedroen</ref> (gekierzt '''Aquarius AFF'''), ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Gesellschaft déi sech haaptsächlech ëm d'Brandbekämpfung aus der Loft këmmert. Hir Heemechtsbasis ass de [[Fluchhafe Lëtzebuerg]]. Et ass eng honnertprozenteg Duechtergesellschaft vun der [[Cargolux]]. D'Cargolux baut op hir operationell Expertis an hir héich Sécherheetsnormen op fir hir Aktivitéite mat der Brandbekämpfung aus der Luucht auszebauen. Zu den Haaptziler vun Aquarius AFF zielt de Kampf géint [[Bëschbrand|Bëschbränn]] fir domat natierlech Ressourcen, Déieren a Mënscheliewen ze schützen. == Aktuell Flott == Aquarius AFF bedreift aktuell^{(Stand: September 2024)} 4 Fligere vum Typ ''AT-802 Fire Boss'' vum [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesche]] Constructeur [[Air Tractor]]. Dee Modell gouf wéinst senge Fäegkeeten zesumme mat der Käschteneffizienz ausgewielt. Et sinn eemotoreg Maschinnen déi hiren Tank (3.104 l) iwwer dem Fléien a manner wéi 15 Sekonnen aus enger [[Waasserfläch]] opfëlle kënnen. Bis 2026 plangt d'Firma fir eng Flott vun 12 Fligeren ze hunn. == Opträg == D'Firma huet am Summer 2024 en éischte Kontrakt mat der spuenescher Regierung ofgeschloss an huet 3 vun hire Läschfligeren an der Géigend vu [[Valencia]] stationéiert. Vu do aus kënnen se – wa se gebraucht ginn – bannent 15 Minutten op en Asaz starten. Et ginn och Gespréicher mat der Lëtzebuerger Regierung gefouert, fir ze kucken, wéi eng eventuell Zesummenaarbecht entsoe kéint. Fir d'Joren 2025 bis 2027 huet Aquarius aacht Fligeren an der Tierkei stationéiert. D'Fliger sinn zu Adana, Balikesir, Çanakkale an Edremit stationéiert. Am Joer 2025 goufen iwwer 860 Feiermissiounen an der Tierkei duerchgefouert. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Fluchgesellschaften]] 5006kow689q0igwu940bj4rx4cgyu3a 2681721 2681718 2026-06-15T04:58:29Z GilPe 14980 +Fluchsimulator 2681721 wikitext text/x-wiki {{Infobox Fluchgesellschaft}} '''Aquarius Aerial Firefighting''' [[Société à responsabilité limitée (Lëtzebuerg)|Sàrl]]<ref>am [[Handelsregëster (Lëtzebuerg)|Handelsregëster]] ënnert B2862879 agedroen</ref> (gekierzt '''Aquarius AFF'''), ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Gesellschaft déi sech haaptsächlech ëm d'Brandbekämpfung aus der Loft këmmert. Hir Heemechtsbasis ass de [[Fluchhafe Lëtzebuerg]]. Et ass eng honnertprozenteg Duechtergesellschaft vun der [[Cargolux]]. D'Cargolux baut op hir operationell Expertis an hir héich Sécherheetsnormen op fir hir Aktivitéite mat der Brandbekämpfung aus der Luucht auszebauen. Zu den Haaptziler vun Aquarius AFF zielt de Kampf géint [[Bëschbrand|Bëschbränn]] fir domat natierlech Ressourcen, Déieren a Mënscheliewen ze schützen. == Aktuell Flott == Uganks huet Aquarius AFF 4 Fligere vum Typ ''AT-802 Fire Boss'' vum [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesche]] Constructeur [[Air Tractor]] bedriwwen. Dee Modell gouf wéinst senge Fäegkeeten zesumme mat der Käschteneffizienz ausgewielt. Et sinn eemotoreg Maschinnen déi hiren Tank (3.104 l) iwwer dem Fléien a manner wéi 15 Sekonnen aus enger [[Waasserfläch]] opfëlle kënnen. Bis 2026 plangt d'Firma fir eng Flott vun 12 Fligeren ze hunn. == Opträg == D'Firma huet am Summer 2024 en éischte Kontrakt mat der spuenescher Regierung ofgeschloss an huet 3 vun hire Läschfligeren an der Géigend vu [[Valencia]] stationéiert. Vu do aus kënnen se – wa se gebraucht ginn – bannent 15 Minutten op en Asaz starten. Et ginn och Gespréicher mat der Lëtzebuerger Regierung gefouert, fir ze kucken, wéi eng eventuell Zesummenaarbecht entsoe kéint. Fir d'Joren 2025 bis 2027 huet Aquarius aacht Fligeren an der [[Tierkei]] stationéiert. D'Fligere sinn zu Adana, Balikesir, Çanakkale an Edremit stationéiert. Am Joer 2025 goufen iwwer 860 Feiermissiounen an der Tierkei duerchgefouert.{{Quell?}} == Fluchsimulator == Zënter Mäerz 2026 huet Aquarius AFF en „AT-802 Fire Boss“-[[Fluchsimulator]] vun der spuenescher Firma [[Entrol]] zu Lëtzebuerg am Asaz, mat deem d'Pilote souwuel normal wéi och anormal Prozeduren trainéieren a kritesch Situatiounen duerchspille kënnen. De Simulator kann och vun externe Partner fir personaliséiert Trainingsprogrammer benotzt ginn.<ref>{{Citation|URL=https://aerialfiremag.com/2026/03/18/aquarius-presents-new-aerial-firefighting-simulator/|Titel=Aquarius Presents New Aerial Firefighting Simulator - AerialFire|Gekuckt=2026-06-15|Auteur=AerialFire Staff|Datum=2026-03-18|Sprooch=en}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://aerialfiremag.com/2026/03/19/entrol-delivers-an-air-tractor-at802-simulator-to-aquarius-aerial-firefighting-to-enhance-aerial-firefighting-capabilities/|Titel=entrol Delivers an Air Tractor AT802 Simulator to Aquarius Aerial Firefighting to Enhance Aerial Firefighting Capabilities - AerialFire|Gekuckt=2026-06-15|Auteur=AerialFire Staff|Datum=2026-03-19|Sprooch=en}}</ref> == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Fluchgesellschaften]] 590zd8y0xgsnn4jgpg5043o818kxm49 2681736 2681721 2026-06-15T07:00:39Z Puscas 735 Fligere fléien, déi féieren näischt duerch 2681736 wikitext text/x-wiki {{Infobox Fluchgesellschaft}} '''Aquarius Aerial Firefighting''' [[Société à responsabilité limitée (Lëtzebuerg)|Sàrl]]<ref>am [[Handelsregëster (Lëtzebuerg)|Handelsregëster]] ënnert B2862879 agedroen</ref> (gekierzt '''Aquarius AFF'''), ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Gesellschaft déi sech haaptsächlech ëm d'Brandbekämpfung aus der Loft këmmert. Hir Heemechtsbasis ass de [[Fluchhafe Lëtzebuerg]]. Et ass eng honnertprozenteg Duechtergesellschaft vun der [[Cargolux]]. D'Cargolux baut op hir operationell Expertis an hir héich Sécherheetsnormen op fir hir Aktivitéite mat der Brandbekämpfung aus der Luucht auszebauen. Zu den Haaptziler vun Aquarius AFF zielt de Kampf géint [[Bëschbrand|Bëschbränn]] fir domat natierlech Ressourcen, Déieren a Mënscheliewen ze schützen. == Aktuell Flott == Uganks huet Aquarius AFF 4 Fligere vum Typ ''AT-802 Fire Boss'' vum [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesche]] Constructeur [[Air Tractor]] bedriwwen. Dee Modell gouf wéinst senge Fäegkeeten zesumme mat der Käschteneffizienz ausgewielt. Et sinn eemotoreg Maschinnen déi hiren Tank (3.104 l) iwwer dem Fléien a manner wéi 15 Sekonnen aus enger [[Waasserfläch]] opfëlle kënnen. 2026 huet d'Firma eng Flott vun 12 Fligeren. <!--(10 zu Lëtzebuerg, 3 a Spuenien an 8 an der der Tierkei, wann et den Zeitungen an Instagram nogeet)--> == Opträg == D'Firma huet am Summer 2024 en éischte Kontrakt mat der spuenescher Regierung ofgeschloss an huet 3 vun hire Läschfligeren an der Géigend vu [[Valencia]] stationéiert. Vu do aus kënne se – wa se gebraucht ginn – bannent 15 Minutten op en Asaz starten. Et ginn och Gespréicher mat der Lëtzebuerger Regierung gefouert, fir ze kucken, wéi eng eventuell Zesummenaarbecht entstoe kéint. Fir d'Joren 2025 bis 2027 huet Aquarius aacht Fligeren an der [[Tierkei]] stationéiert. D'Fligere sinn zu Adana, Balikesir, Çanakkale an Edremit stationéiert. Am Joer 2025 goufen iwwer 860 Feiermissiounen an der Tierkei geflunn.{{Quell?}} == Fluchsimulator == Zënter Mäerz 2026 huet Aquarius AFF en „AT-802 Fire Boss“-[[Fluchsimulator]] vun der spuenescher Firma [[Entrol]] zu Lëtzebuerg am Asaz, mat deem d'Pilote souwuel normal wéi och anormal Prozeduren trainéieren a kritesch Situatiounen duerchspille kënnen. De Simulator kann och vun externe Partner fir personaliséiert Trainingsprogrammer benotzt ginn.<ref>{{Citation|URL=https://aerialfiremag.com/2026/03/18/aquarius-presents-new-aerial-firefighting-simulator/|Titel=Aquarius Presents New Aerial Firefighting Simulator - AerialFire|Gekuckt=2026-06-15|Auteur=AerialFire Staff|Datum=2026-03-18|Sprooch=en}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://aerialfiremag.com/2026/03/19/entrol-delivers-an-air-tractor-at802-simulator-to-aquarius-aerial-firefighting-to-enhance-aerial-firefighting-capabilities/|Titel=entrol Delivers an Air Tractor AT802 Simulator to Aquarius Aerial Firefighting to Enhance Aerial Firefighting Capabilities - AerialFire|Gekuckt=2026-06-15|Auteur=AerialFire Staff|Datum=2026-03-19|Sprooch=en}}</ref> == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Fluchgesellschaften]] cyz7jk3slpjqjuzmu2yfb1u4wmokx1t 2681737 2681736 2026-06-15T07:05:43Z Puscas 735 /* Opträg */ .... 2681737 wikitext text/x-wiki {{Infobox Fluchgesellschaft}} '''Aquarius Aerial Firefighting''' [[Société à responsabilité limitée (Lëtzebuerg)|Sàrl]]<ref>am [[Handelsregëster (Lëtzebuerg)|Handelsregëster]] ënnert B2862879 agedroen</ref> (gekierzt '''Aquarius AFF'''), ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Gesellschaft déi sech haaptsächlech ëm d'Brandbekämpfung aus der Loft këmmert. Hir Heemechtsbasis ass de [[Fluchhafe Lëtzebuerg]]. Et ass eng honnertprozenteg Duechtergesellschaft vun der [[Cargolux]]. D'Cargolux baut op hir operationell Expertis an hir héich Sécherheetsnormen op fir hir Aktivitéite mat der Brandbekämpfung aus der Luucht auszebauen. Zu den Haaptziler vun Aquarius AFF zielt de Kampf géint [[Bëschbrand|Bëschbränn]] fir domat natierlech Ressourcen, Déieren a Mënscheliewen ze schützen. == Aktuell Flott == Uganks huet Aquarius AFF 4 Fligere vum Typ ''AT-802 Fire Boss'' vum [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesche]] Constructeur [[Air Tractor]] bedriwwen. Dee Modell gouf wéinst senge Fäegkeeten zesumme mat der Käschteneffizienz ausgewielt. Et sinn eemotoreg Maschinnen déi hiren Tank (3.104 l) iwwer dem Fléien a manner wéi 15 Sekonnen aus enger [[Waasserfläch]] opfëlle kënnen. 2026 huet d'Firma eng Flott vun 12 Fligeren. <!--(10 zu Lëtzebuerg, 3 a Spuenien an 8 an der der Tierkei, wann et den Zeitungen an Instagram nogeet)--> == Opträg == D'Firma huet am Summer 2024 en éischte Kontrakt mat der spuenescher Regierung ofgeschloss an huet 3 vun hire Läschfligeren an der Géigend vu [[Valencia]] stationéiert. Vu do aus kënne se – wa se gebraucht ginn – bannent 15 Minutten op en Asaz starten. Et ginn och Gespréicher mat der Lëtzebuerger Regierung gefouert, fir ze kucken, wéi eng eventuell Zesummenaarbecht entstoe kéint. Fir d'Joren 2025 bis 2027 huet Aquarius aacht Fligeren an der [[Tierkei]] stationéiert. D'Fligere sinn zu Adana, Balikesir, Çanakkale an Edremit stationéiert. Am Joer 2025 goufen iwwer 860 Feiermissiounen fir d'tierkesch Generaldirektioun vun de Bëscher geflunn.{{Quell?}} == Fluchsimulator == Zënter Mäerz 2026 huet Aquarius AFF en „AT-802 Fire Boss“-[[Fluchsimulator]] vun der spuenescher Firma [[Entrol]] zu Lëtzebuerg am Asaz, mat deem d'Pilote souwuel normal wéi och anormal Prozeduren trainéieren a kritesch Situatiounen duerchspille kënnen. De Simulator kann och vun externe Partner fir personaliséiert Trainingsprogrammer benotzt ginn.<ref>{{Citation|URL=https://aerialfiremag.com/2026/03/18/aquarius-presents-new-aerial-firefighting-simulator/|Titel=Aquarius Presents New Aerial Firefighting Simulator - AerialFire|Gekuckt=2026-06-15|Auteur=AerialFire Staff|Datum=2026-03-18|Sprooch=en}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://aerialfiremag.com/2026/03/19/entrol-delivers-an-air-tractor-at802-simulator-to-aquarius-aerial-firefighting-to-enhance-aerial-firefighting-capabilities/|Titel=entrol Delivers an Air Tractor AT802 Simulator to Aquarius Aerial Firefighting to Enhance Aerial Firefighting Capabilities - AerialFire|Gekuckt=2026-06-15|Auteur=AerialFire Staff|Datum=2026-03-19|Sprooch=en}}</ref> == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Fluchgesellschaften]] m72j6b1hpnrgaxr129juowefmrprhcy 2681747 2681737 2026-06-15T07:48:25Z Puscas 735 .... 2681747 wikitext text/x-wiki {{Infobox Fluchgesellschaft}} '''Aquarius Aerial Firefighting''' [[Société à responsabilité limitée (Lëtzebuerg)|Sàrl]]<ref>am [[Handelsregëster (Lëtzebuerg)|Handelsregëster]] ënnert B2862879 agedroen</ref> (gekierzt '''Aquarius AFF'''), ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Gesellschaft déi sech haaptsächlech ëm d'Brandbekämpfung aus der Loft këmmert. Hir Heemechtsbasis ass de [[Fluchhafe Lëtzebuerg]]. Et ass eng honnertprozenteg Duechtergesellschaft vun der [[Cargolux]]. D'Cargolux baut op hir operationell Expertis an hir héich Sécherheetsnormen op fir hir Aktivitéite mat der Brandbekämpfung aus der Loft auszebauen. Zu den Haaptziler vun Aquarius AFF zielt de Kampf géint [[Bëschbrand|Bëschbränn]] fir domat natierlech Ressourcen, Déieren a Mënscheliewen ze schützen. == Aktuell Flott == Uganks huet Aquarius AFF 4 Fligere vum Typ ''AT-802 Fire Boss'' vum [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesche]] Constructeur [[Air Tractor]] bedriwwen. Dee Modell gouf wéinst senge Fäegkeeten zesumme mat der Käschteneffizienz ausgewielt. Et sinn eemotoreg Maschinnen déi hiren Tank (3.104 l) iwwer dem Fléien a manner wéi 15 Sekonnen aus enger [[Waasserfläch]] opfëlle kënnen. 2026 huet d'Firma eng Flott vun 12 Fligeren. <!--(10 zu Lëtzebuerg, 3 a Spuenien an 8 an der der Tierkei, wann et den Zeitungen an Instagram nogeet)--> == Opträg == D'Firma huet am Summer 2024 en éischte Kontrakt mat der spuenescher Regierung ofgeschloss an huet 3 vun hire Läschfligeren an der Géigend vu [[Valencia]] stationéiert. Vu do aus kënne se – wa se gebraucht ginn – bannent 15 Minutten op en Asaz starten. Et ginn och Gespréicher mat der Lëtzebuerger Regierung gefouert, fir ze kucken, wéi eng eventuell Zesummenaarbecht entstoe kéint. Fir d'Joren 2025 bis 2027 huet Aquarius aacht Fligeren an der [[Tierkei]] stationéiert. D'Fligere sinn zu Adana, Balikesir, Çanakkale an Edremit stationéiert. Am Joer 2025 goufen iwwer 860 Feiermissiounen fir d'tierkesch Generaldirektioun vun de Bëscher geflunn.{{Quell?}} == Fluchsimulator == Zënter Mäerz 2026 huet Aquarius AFF en „AT-802 Fire Boss“-[[Fluchsimulator]] vun der spuenescher Firma [[Entrol]] zu Lëtzebuerg am Asaz, mat deem d'Pilote souwuel normal wéi och anormal Prozeduren trainéieren a kritesch Situatiounen duerchspille kënnen. De Simulator kann och vun externe Partner fir personaliséiert Trainingsprogrammer benotzt ginn.<ref>{{Citation|URL=https://aerialfiremag.com/2026/03/18/aquarius-presents-new-aerial-firefighting-simulator/|Titel=Aquarius Presents New Aerial Firefighting Simulator - AerialFire|Gekuckt=2026-06-15|Auteur=AerialFire Staff|Datum=2026-03-18|Sprooch=en}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://aerialfiremag.com/2026/03/19/entrol-delivers-an-air-tractor-at802-simulator-to-aquarius-aerial-firefighting-to-enhance-aerial-firefighting-capabilities/|Titel=entrol Delivers an Air Tractor AT802 Simulator to Aquarius Aerial Firefighting to Enhance Aerial Firefighting Capabilities - AerialFire|Gekuckt=2026-06-15|Auteur=AerialFire Staff|Datum=2026-03-19|Sprooch=en}}</ref> == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Fluchgesellschaften]] 8m4sx7gdinpd7yw34eq1os2q7xfysz2 0 174858 2681689 2681249 2026-06-14T16:39:52Z GilPeBot 65660 png → svg (via JWB) 2681689 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg |Numm=Gemeng Baastenduerf |Wopen=Coat of arms bastendorf luxbrg.svg |Bild = Fichier:Tandel, Bastendorf, ancienne mairie.jpg |Bildtext = Déi fréier Märei (2022) |Numm (Franséisch)=Bastendorf |Numm (Däitsch)=Bastendorf |Land= [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] |Kanton={{Kanton Dikrech}} |Buergermeeschter= |Awunner= |Awunnerdatum= |Fläch= |Koordinaten={{coor dms|50|0|0|N|6|0|0|O}} |Kaart=Map Bastendorf.PNG |Kaartentext=D'fréier Gemeng Baastenduerf (orange)<br>am Kanton Dikrech (rout) }} D''''Gemeng Baastenduerf''' war bis Enn 2005 eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]] am [[Kanton Dikrech]]. De [[Chef-lieu]] war d'Uertschaft [[Baastenduerf]]. Baastenduerf war eng vun den historesche Gemengen, déi am Ufank vum [[19. Joerhonnert]] gegrënnt goufen<ref name=":Armorial">{{Cite book|Titel=Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg|Auteur=[[Jean-Claude Loutsch]]|Coauteuren=[[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]]|Editeur=[[Jean-Albert Fisch]]|Plaz=Lëtzebuerg|ISBN=2-87969-000-5|Sprooch=fr|Säiten=S. 29}}</ref>. Se huet den 1. Januar 2006 zesumme mat der [[Gemeng Furen]] zur [[Gemeng Tandel]] fusionéiert<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2004/12/21/n11/jo|Titel=Loi du 21 décembre 2004 portant fusion des communes de Bastendorf et de Fouhren|Gekuckt=19.07.2020|Datum=31.12.2004|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. == Uertschaften an der fréierer Gemeng == {{div col|cols=3}} * [[Baastenduerf]] * [[Branebuerg]] * [[Laaschent]] * [[Tandel]] * [[Houschterhaff (Tandel)|Houschterhaff]] * [[Këppenhaff]] {{div col end}} '''Häff a Lieu-diten:''' {{div col|cols=3}} * [[Fëschbecherhaff]] * [[Fréngerhaff]] * [[Ronnebësch]] {{div col end}} == Geschicht == {{Kapitel Info feelt}} === Buergermeeschteren === {{Kapitel Info feelt}} * ... * 1994 - 2006: [[Aly Kaes]]<ref>[https://persist.lu/ark:70795/70xkv0jfwv/pages/169/articles/DIVL8998 Ali Kaes.] In: Revue, 71. Jg., nº 39 (28.09.2016), p. 29 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref> == Wopen == {| class="wikitable" | align="center" |[[Fichier:Coat of arms bastendorf luxbrg.svg|121x121px]] |Beschreiwung am Originaltext: ''De gueules à l'écusson d'argent chargé ď'une tour ouverte de gueules et accompagnée de trois fleurs de lis d'or.''<br> {{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] 24. September 1986 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] 16. Oktober 1986 - Mémorial B 1986, Säit 1375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1986}} Ënner dem [[Ancien Régime]] war [[Buerg Branebuerg|Branebuerg]] eng wichteg [[Seigneurie]], där hir Hären Nokomme vun deene vu [[Veianen|Veiane]] waren; se hunn deenen hiren urspréngleche Wope behalen (''de gueules à l'écusson d'argent)''. Baastenduerf huet vun der ''vouerie franche''<!--keng Anung wéi een dat iwwersetze soll…--> vun Dikrech ofgehaangen (''burelé d'or et d'azur au lion couronné d'argent soutenu d'une tour de gueules mouvant de la pointe''). De Gemengewope baséiert op deem vu Branebuerg, an den Tuerm ass vun der ''vouerie franche'' iwwerholl ginn. D'[[Lilien|Lilie]] stamen aus dem Wope vun der Famill vu [[Laaschent]] (''à une bande vivrée accompagnée de trois fleurs de lis''), iwwerdeems se och un déi vun der Famill Schellart vun [[Dikrech]] erënneren, ierflech Leitnant-Marktvogte vun der ''vouerie franche'' (''d'argent à la fasce de gueules chargée de trois croisettes d'or et accompagnée de trois fleurs de lis de gueules, deux en chef, une en pointe''). |} == Kuckt och == * [[Entwécklung vun der Gemengenzuel zu Lëtzebuerg]] * [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen]] {{Referenzen}} [[Kategorie:Fréier Gemengen zu Lëtzebuerg|Baastenduerf]] [[Kategorie:Gemeng Baastenduerf| ]] 1g6ovpdmkiea0zq62t2hegfaaglde29 0 175383 2681662 2673069 2026-06-14T12:06:53Z ~2026-34644-93 71739 Rapla vald coatofarms. 2681662 wikitext text/x-wiki {{SkizzGeoEST}} {{Infobox Uertschaft Estland|Wopen=Rapla vald coatofarms.png}} {{Kaartpositioun |Estland |label = {{PAGENAME}} |position= left |mark = Blue pog.svg |width = 260 |lat_deg = 58 |lat_min = 59 |lat_sec = 40 |lon_deg = 24 |lon_min = 48 |lon_sec = 04 |float = right |caption = Lag vun der Stad {{PAGENAME}} an Estland }} '''Rapla''' ([[Däitsch|de.]] ''Rappel'') ass eng Stad an der [[Gemeng Rapla]] an [[Estland]], an de [[Chef-lieu]] vum [[Arrondissement Rapla]]. Se huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small>[%r]}} an ass {{wikidata|property|qualifier|references|P2046|P585|format=%p}} grouss; d'[[Bevëlkerungsdicht]] läit deemno bei {{formatnum:{{#expr:{{wikidata|property|raw|P1082}} / {{wikidata|property|raw|P2046}} round 2}}}} Awunner / {{km²}}<ref>Awunner a Fläch ginn automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>. == Geographie == {{PAGENAME}} läit ongeféier 45&nbsp;km südlech vun [[Tallinn]]. Duerch d'Stad leeft d'[[Vigala]]. == Geschicht == Rapla gouf fir d'éischt am Joer 1241 als ''Rapal'' ernimmt. D'Kierch vun der helleger [[Maria Magdalena]] gouf um Enn vum [[13. Joerhonnert]] gebaut. D'Duerf an d'Kierch waren ufanks am Besëtz vum ''Rittergut vun Alu''. Am Joer 1478 koume béid ënner d'Herrschaft vum [[Klouschter]] vu Padise. Eréischt 1705 goufen Alu a Rapla getrennt an domat onofhängeg administrativ Eenheeten. == Kuckeswäertes == {{Kapitel Info feelt}} == Perséinlechkeeten == {{Kapitel Info feelt}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Arrondissement Rapla]] [[Kategorie:Stied an Estland]] 9pi44b7z5jmk3pieo61qsr1hvnq3sxy 3 175588 2681733 2681458 2026-06-15T06:35:00Z GilPe 14980 Quell? 2681733 wikitext text/x-wiki Fir e Stater ass ''am Dierfgen'' e Begrëff, fir en Net-Stater sécherlech net. Fir en Net-Stater muss och den Eecherbierg net onbedingt e Begrëff sinn. Doriwwer eraus ass d'Entrée fir an d'Dierfgen an der Groussgaass an net am Eecherbierg. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 08:07, 28. Abr. 2026 (UTC) :Jo, Merci. Ech hu mäi Feeler wat den Agank (Kasinosgaass / Groussgaass) ugeet, verbessert. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:17, 28. Abr. 2026 (UTC) == François Nockels == Moien a Merci fir d'Bäisetze vum Gebuertsdatum; et wär ubruecht fir eng Quell dovun unzeginn. Merci | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 06:25, 26. Mee 2026 (UTC) == Joseph Hansen == Moien , och hei wier et net schlecht fir en Referenz ze hunn --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 08:40, 26. Mee 2026 (UTC) == Gebuertsdatum [[Joseph Muller]] == {{Referenze feelen}} --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 11:42, 9. Jun. 2026 (UTC) :Da schéngt et Zoufall ze sinn, datt déi zwéin deeselwechten Dag gestuerwe sinn.--[[Spezial:Kontributiounen/&#126;2026-24333-22|&#126;2026-24333-22]] ([[Benotzer Diskussioun:&#126;2026-24333-22|Diskussioun]]) 07:49, 11. Jun. 2026 (UTC) == Eloisa Aubert== Moien, „De Papp huet sech naturaliséiere gelooss“: ouni Quell fir d'Ausso vun der Nationalitéit kann dat net esou do stoe bleiwen… | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 06:34, 15. Jun. 2026 (UTC) 1as19dve8s5gj4ckqf7svj7ijpoioa8 0 175901 2681711 2680026 2026-06-14T21:18:16Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2681711 wikitext text/x-wiki {{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}} De '''Laurent Brandenbourger''', gebuer [[1967]] zu [[Bréissel]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Dréibuchauteur]] a [[Filmregisseur|Regisseur]]<ref>[https://web.archive.org/web/20230421014238/https://www.babelio.com/auteur/Laurent-Brandenbourger/222295 Laurent Brandenbourger] sur babelio.com</ref><ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/63j4rr41qv/pages/12/articles/DIVL1611|Titel=Succès pour „Luc et Marie”|Gekuckt=28.05.2026|Datum=15.02.1995|Wierk=In: Tageblatt, [Digitised by the National Library of Luxembourg,|Säiten=Nr 38, S. 12|Sprooch=fr}}</ref>. Am Joer 2001 huet hien de [[Spillfilm]] ''[[Petites misères]]'' mam [[Albert Dupontel]] an der [[Marie Trintignant]] an den Haaptrolle realiséiert. 2009 huet hien zesumme mam [[Nabil Ben Yadir]] d'Dréibuch fir ''[[Les barons]]'' geschriwwen, deen 2010 e grousse Succès am belsche ''Box Office'' hat. == Filmographie == === als Dréibuchauteur === * 1995: ''Luc et Marie'' ([[Kuerzfilm]]) - mam [[Philippe Boon]] * 2000: ''Juste comme la clef'' - mam [[Vincent Collin]] * 2001: ''Petites misères'' - mam Philippe Boon * 2005: ''Belhorizon'' * 2009: ''Les barons'' - mam Nabil Ben Yadir a [[Sébastien Fernandez]] * 2010: ''Comment font les autres?'' - mam Vincent Collin * 2017: ''Dode Hoek'' - mam Nabil Ben Yadir a [[Michel Sabbe]] * 2018: ''Seule à mon mariage'' - mat der [[Marta Bergman]] * 2019: ''Noura rêve'' - mat der [[Hinde Boujemaa]] === als Regisseur === * 1995: ''Luc et Marie'' * 2001: ''Petites misères'' * 2002: ''À mardi prochain'' (Pilotfilm, TV-Serie), Zenario vum Vincent Collin. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Gebuer 1967]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Filmregisseuren]] nsdjgo61so824j5csdbq7p3nejc0t2u 0 175976 2681729 2681305 2026-06-15T05:44:32Z Corto lu 4182 2681729 wikitext text/x-wiki {{SkizzEkonomie}} {{Infobox Biographie}} De '''Marcel Schleder''', gebuer als '''Marcel Mathias Schleder''' de [[14. Juni]] [[1923]] zu [[Hollerech]]<ref>[https://www.familysearch.org/ark:/61903/3:1:3QS7-997J-H4N4?wc=9RTY-4W1%3A130045801%2C132879201%26cc%3D1709358&cc=1709358&lang=de&i=123 Gebuertsakt] Nr. 431 vum 15. Juni 1923 vun der Gemeng Lëtzebuerg</ref> a gestuerwen de [[16. Dezember]] [[2014]], war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Banquier<ref>[https://persist.lu/ark:70795/xj8qj7000d/pages/21/articles/DIVL1079 Marcel Schleder verstorben.] In: Tageblatt, nº 296 (20.12.2014), S. 21 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref>. Am [[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich|Zweete Weltkrich]] gouf hien als [[Zwangsrekrutéierten (Lëtzebuerg)|Zwangsrekrutéierten]] an d'[[Wehrmacht]] agezunn.<ref>Marc Trossen, "Marcel Schleder Aus Luxemburg-Stadt: Mein Russland-Alptraum", in: ''Verluere Joëren'', vol. 2, Luxembourg: Imprimerie Centrale, 2015, S. 932–41.</ref> 1945 huet hien ugefaange bei der [[Banque internationale à Luxembourg]] (BIL) ze schaffen, 1968 gouf hie Sous-Direkter, 1972 Direkter an 1977 Member vum Verwaltungsrot.<ref>Christian Calmes, ''Une banque raconte son histoire: histoire de la Banque Internationale : 1856-1981'', Luxembourg: Saint-Paul, 1981, S. 516</ref> Vun 1973 bis 1975 a vun 1981 bis 1984 war hie President vun der [[Association des banques et banquiers, Luxembourg]] (ABBL). Hie war och Member vum Lions Club a Gouverneur vum 113. Distrikt.<ref>''Lions Club - District 113 - 25e anniversaire,'' Luxembourg, Lions Club International, 1992.</ref> == Gielercher == * {{OMGLC|(Promotioun 1987)<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/fd9kt0nv0r/pages/8/articles/DIVL837?search=marcel+schleder|Titel=Auszeichnungen zum Nationalfeiertag - Tresor, Caisse d’Epargne de l’Etat, Banques|Gekuckt=2026-06-09|Datum=1987-06-25|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Escher Tageblatt]]|Säiten=Säit 8|Sprooch=de}}</ref>}} {{Referenzen an Notten}} {{DEFAULTSORT:Schleder Marcel}} [[Kategorie:Gebuer 1923]] [[Kategorie:Gestuerwen 2014]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Banquieren]] [[Kategorie:Zwangsrekrutéiert]] [[Kategorie:Commandeur de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]] d7mb068u9r5g01dy9j4empyl2ij8hm3 0 176002 2681731 2681654 2026-06-15T06:14:35Z ~2026-24333-22 70862 De Papp huet sech naturaliséiere gelooss. 2681731 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} D''''Eloisa Marie Aubert''', gebuer [[2014]]<ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.semibrevis.se/2023cv/eloisa_aubert.pdf|Titel=Eloisa Aubert|Gekuckt=14.06.2026|Wierk=www.semibrevis.se|Sprooch=fr}}</ref> zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] ass eng [[lëtzebuerge]]sch [[Gei|Geiistin]] mat [[Frankräich|franséischen Originnen]]<ref name=":1">{{Citation|URL=https://www.thestrad.com/news/eleven-year-old-violinist-wins-2025-andrea-postacchini-international-competition/19750.article|Titel=Eleven-year-old violinist wins 2025 Andrea Postacchini International Competition|Gekuckt=2026-06-14|Wierk=The Strad|Sprooch=en}}</ref>. Si gëllt als eent vun de villverspriechendste jonke Klassik-Talenter vu Lëtzebuerg an huet schonn a jonkem Alter bei nationale wéi och internationale Concoursen Auszeechnunge gewannen.<ref name=":2">{{Citation|URL=https://www.wort.lu/kultur/ein-talent-wie-anne-sophie-mutter-luxemburgs-grosse-geigenhoffnung/73551334.html?utm_source=chatgpt.com|Titel=Ein Talent wie Anne-Sophie Mutter? Luxemburgs große Geigenhoffnung|Gekuckt=14.06.2026|Auteur=Marc Thill|Datum=24.06.2025|Wierk=www.wort.lu|Sprooch=de}}</ref> == Liewen a Formatioun == D'Eloisa Aubert ass an enger musikalescher Famill opgewuess. Si huet am Alter vu véier Joer ugefaangen, Gei ze spillen. Hir éischt Enseignante war d'Anastasia Milka. Mat fënnef Joer gouf si am [[Conservatoire vun der Stad Lëtzebuerg|Stater Conservatoire]] opgeholl, wou si an der Klass vun der Vania Lecuit studéiert huet<ref name=":0" />. Schonn als Kand huet d'Eloisa Aubert bei enger Rëtsch vu Museksconcourse matgemaach an éischt Präisser beim ''Concours européen jeunes solistes'' (2021), beim ''Concours luxembourgeois jeunes solistes'' (2022) a beim ''Concours artistique d'Épinal'' a Frankräich (2023) gewonnen.<ref name=":1" /> Am Joer 2025 huet si en internationale Geieconcours an [[Italien|Italie]] gewonnen, woumat si och iwwer Lëtzebuerg eraus Opmierksamkeet krut. Si war och Finalistin vum éisträichesche Museksconcours ''Goldene Note'' a gouf an der [[ORF]]-Emissioun ''Stars & Talente'' virgestallt. Do huet si zesumme mat der [[Cello|Cellistin]] Maddalena Del Gobbo musizéiert<ref>{{Citation|URL=https://tv.orf.at/program/orf2/starstalen1098.html|Titel=Stars & Talente by Leona König|Gekuckt=14.06.2026|Wierk=tv.orf.at|Sprooch=de}}</ref>. Nieft Gei spillt si och [[Piano]] an interesséiert sech fir [[Ballet]]<ref name=":0" />. == Auszeechnungen (Auswiel) == * 2021: Éischte Präis, ''Concours européen jeunes solistes''<ref name=":0" /> * 2022: Éischte Präis, ''Concours luxembourgeois jeunes solistes''<ref name=":0" /> * 2023: Éischte Präis, ''Concours artistique d'Épinal''<ref name=":0" /> * 2025: Gewënnerin vun engem internationale Geieconcours an Italien<ref name=":2" /> == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{DEFAULTSORT:Aubert, Eloisa}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Franséisch Violonisten]] [[Kategorie:Gebuer 2014]] 21cffdyh38cr708d4l7gv09mkw4f1zf 2681732 2681731 2026-06-15T06:14:54Z ~2026-24333-22 70862 2681732 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} D''''Eloisa Marie Aubert''', gebuer [[2014]]<ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.semibrevis.se/2023cv/eloisa_aubert.pdf|Titel=Eloisa Aubert|Gekuckt=14.06.2026|Wierk=www.semibrevis.se|Sprooch=fr}}</ref> zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] ass eng [[lëtzebuerg]]esch [[Gei|Geiistin]] mat [[Frankräich|franséischen Originnen]]<ref name=":1">{{Citation|URL=https://www.thestrad.com/news/eleven-year-old-violinist-wins-2025-andrea-postacchini-international-competition/19750.article|Titel=Eleven-year-old violinist wins 2025 Andrea Postacchini International Competition|Gekuckt=2026-06-14|Wierk=The Strad|Sprooch=en}}</ref>. Si gëllt als eent vun de villverspriechendste jonke Klassik-Talenter vu Lëtzebuerg an huet schonn a jonkem Alter bei nationale wéi och internationale Concoursen Auszeechnunge gewannen.<ref name=":2">{{Citation|URL=https://www.wort.lu/kultur/ein-talent-wie-anne-sophie-mutter-luxemburgs-grosse-geigenhoffnung/73551334.html?utm_source=chatgpt.com|Titel=Ein Talent wie Anne-Sophie Mutter? Luxemburgs große Geigenhoffnung|Gekuckt=14.06.2026|Auteur=Marc Thill|Datum=24.06.2025|Wierk=www.wort.lu|Sprooch=de}}</ref> == Liewen a Formatioun == D'Eloisa Aubert ass an enger musikalescher Famill opgewuess. Si huet am Alter vu véier Joer ugefaangen, Gei ze spillen. Hir éischt Enseignante war d'Anastasia Milka. Mat fënnef Joer gouf si am [[Conservatoire vun der Stad Lëtzebuerg|Stater Conservatoire]] opgeholl, wou si an der Klass vun der Vania Lecuit studéiert huet<ref name=":0" />. Schonn als Kand huet d'Eloisa Aubert bei enger Rëtsch vu Museksconcourse matgemaach an éischt Präisser beim ''Concours européen jeunes solistes'' (2021), beim ''Concours luxembourgeois jeunes solistes'' (2022) a beim ''Concours artistique d'Épinal'' a Frankräich (2023) gewonnen.<ref name=":1" /> Am Joer 2025 huet si en internationale Geieconcours an [[Italien|Italie]] gewonnen, woumat si och iwwer Lëtzebuerg eraus Opmierksamkeet krut. Si war och Finalistin vum éisträichesche Museksconcours ''Goldene Note'' a gouf an der [[ORF]]-Emissioun ''Stars & Talente'' virgestallt. Do huet si zesumme mat der [[Cello|Cellistin]] Maddalena Del Gobbo musizéiert<ref>{{Citation|URL=https://tv.orf.at/program/orf2/starstalen1098.html|Titel=Stars & Talente by Leona König|Gekuckt=14.06.2026|Wierk=tv.orf.at|Sprooch=de}}</ref>. Nieft Gei spillt si och [[Piano]] an interesséiert sech fir [[Ballet]]<ref name=":0" />. == Auszeechnungen (Auswiel) == * 2021: Éischte Präis, ''Concours européen jeunes solistes''<ref name=":0" /> * 2022: Éischte Präis, ''Concours luxembourgeois jeunes solistes''<ref name=":0" /> * 2023: Éischte Präis, ''Concours artistique d'Épinal''<ref name=":0" /> * 2025: Gewënnerin vun engem internationale Geieconcours an Italien<ref name=":2" /> == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{DEFAULTSORT:Aubert, Eloisa}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Franséisch Violonisten]] [[Kategorie:Gebuer 2014]] bf0m0i2fk81v5t8qtk3pdpem15d8qx7 2681734 2681732 2026-06-15T06:35:52Z GilPe 14980 Quell feelt; kann net esou stoe bleiwen 2681734 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} D''''Eloisa Marie Aubert''', gebuer [[2014]]<ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.semibrevis.se/2023cv/eloisa_aubert.pdf|Titel=Eloisa Aubert|Gekuckt=14.06.2026|Wierk=www.semibrevis.se|Sprooch=fr}}</ref> zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]]{{Quell?}} [[Gei|Geiistin]] mat [[Frankräich|franséischen Originnen]]<ref name=":1">{{Citation|URL=https://www.thestrad.com/news/eleven-year-old-violinist-wins-2025-andrea-postacchini-international-competition/19750.article|Titel=Eleven-year-old violinist wins 2025 Andrea Postacchini International Competition|Gekuckt=2026-06-14|Wierk=The Strad|Sprooch=en}}</ref>. Si gëllt als eent vun de villverspriechendste jonke Klassik-Talenter vu Lëtzebuerg an huet schonn a jonkem Alter bei nationale wéi och internationale Concoursen Auszeechnunge gewannen.<ref name=":2">{{Citation|URL=https://www.wort.lu/kultur/ein-talent-wie-anne-sophie-mutter-luxemburgs-grosse-geigenhoffnung/73551334.html?utm_source=chatgpt.com|Titel=Ein Talent wie Anne-Sophie Mutter? Luxemburgs große Geigenhoffnung|Gekuckt=14.06.2026|Auteur=Marc Thill|Datum=24.06.2025|Wierk=www.wort.lu|Sprooch=de}}</ref> == Liewen a Formatioun == D'Eloisa Aubert ass an enger musikalescher Famill opgewuess. Si huet am Alter vu véier Joer ugefaangen, Gei ze spillen. Hir éischt Enseignante war d'Anastasia Milka. Mat fënnef Joer gouf si am [[Conservatoire vun der Stad Lëtzebuerg|Stater Conservatoire]] opgeholl, wou si an der Klass vun der Vania Lecuit studéiert huet<ref name=":0" />. Schonn als Kand huet d'Eloisa Aubert bei enger Rëtsch vu Museksconcourse matgemaach an éischt Präisser beim ''Concours européen jeunes solistes'' (2021), beim ''Concours luxembourgeois jeunes solistes'' (2022) a beim ''Concours artistique d'Épinal'' a Frankräich (2023) gewonnen.<ref name=":1" /> Am Joer 2025 huet si en internationale Geieconcours an [[Italien|Italie]] gewonnen, woumat si och iwwer Lëtzebuerg eraus Opmierksamkeet krut. Si war och Finalistin vum éisträichesche Museksconcours ''Goldene Note'' a gouf an der [[ORF]]-Emissioun ''Stars & Talente'' virgestallt. Do huet si zesumme mat der [[Cello|Cellistin]] Maddalena Del Gobbo musizéiert<ref>{{Citation|URL=https://tv.orf.at/program/orf2/starstalen1098.html|Titel=Stars & Talente by Leona König|Gekuckt=14.06.2026|Wierk=tv.orf.at|Sprooch=de}}</ref>. Nieft Gei spillt si och [[Piano]] an interesséiert sech fir [[Ballet]]<ref name=":0" />. == Auszeechnungen (Auswiel) == * 2021: Éischte Präis, ''Concours européen jeunes solistes''<ref name=":0" /> * 2022: Éischte Präis, ''Concours luxembourgeois jeunes solistes''<ref name=":0" /> * 2023: Éischte Präis, ''Concours artistique d'Épinal''<ref name=":0" /> * 2025: Gewënnerin vun engem internationale Geieconcours an Italien<ref name=":2" /> == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{DEFAULTSORT:Aubert, Eloisa}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Franséisch Violonisten]] [[Kategorie:Gebuer 2014]] jqn5x8fuetwf8b3y53xp48kcwjknuav 2681751 2681734 2026-06-15T08:17:18Z Puscas 735 /* Liewen a Formatioun */ .... 2681751 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} D''''Eloisa Marie Aubert''', gebuer [[2014]]<ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.semibrevis.se/2023cv/eloisa_aubert.pdf|Titel=Eloisa Aubert|Gekuckt=14.06.2026|Wierk=www.semibrevis.se|Sprooch=fr}}</ref> zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]]{{Quell?}} [[Gei|Geiistin]] mat [[Frankräich|franséischen Originnen]]<ref name=":1">{{Citation|URL=https://www.thestrad.com/news/eleven-year-old-violinist-wins-2025-andrea-postacchini-international-competition/19750.article|Titel=Eleven-year-old violinist wins 2025 Andrea Postacchini International Competition|Gekuckt=2026-06-14|Wierk=The Strad|Sprooch=en}}</ref>. Si gëllt als eent vun de villverspriechendste jonke Klassik-Talenter vu Lëtzebuerg an huet schonn a jonkem Alter bei nationale wéi och internationale Concoursen Auszeechnunge gewannen.<ref name=":2">{{Citation|URL=https://www.wort.lu/kultur/ein-talent-wie-anne-sophie-mutter-luxemburgs-grosse-geigenhoffnung/73551334.html?utm_source=chatgpt.com|Titel=Ein Talent wie Anne-Sophie Mutter? Luxemburgs große Geigenhoffnung|Gekuckt=14.06.2026|Auteur=Marc Thill|Datum=24.06.2025|Wierk=www.wort.lu|Sprooch=de}}</ref> == Liewen a Formatioun == D'Eloisa Aubert ass an enger musikalescher Famill opgewuess. Si huet am Alter vu véier Joer ugefaangen, Gei ze spillen. Hir éischt Enseignante war d'Anastasia Milka. Mat fënnef Joer gouf si am [[Conservatoire vun der Stad Lëtzebuerg|Stater Conservatoire]] opgeholl, wou si an der Klass vun der Vania Lecuit geléiert huet<ref name=":0" />. Schonn als Kand huet d'Eloisa Aubert bei enger Rëtsch vu Museksconcourse matgemaach an éischt Präisser beim ''Concours européen jeunes solistes'' (2021), beim ''Concours luxembourgeois jeunes solistes'' (2022) a beim ''Concours artistique d'Épinal'' a Frankräich (2023) gewonnen.<ref name=":1" /> Am Joer 2025 huet si en internationale Geieconcours an [[Italien|Italie]] gewonnen, woumat si och iwwer Lëtzebuerg eraus Opmierksamkeet krut. Si war och Finalistin vum éisträichesche Museksconcours ''Goldene Note'' a gouf an der [[ORF]]-Emissioun ''Stars & Talente'' virgestallt. Do huet si zesumme mat der [[Cello|Cellistin]] Maddalena Del Gobbo musizéiert<ref>{{Citation|URL=https://tv.orf.at/program/orf2/starstalen1098.html|Titel=Stars & Talente by Leona König|Gekuckt=14.06.2026|Wierk=tv.orf.at|Sprooch=de}}</ref>. Nieft Gei spillt si och [[Piano]] an interesséiert sech fir [[Ballet]]<ref name=":0" />. == Auszeechnungen (Auswiel) == * 2021: Éischte Präis, ''Concours européen jeunes solistes''<ref name=":0" /> * 2022: Éischte Präis, ''Concours luxembourgeois jeunes solistes''<ref name=":0" /> * 2023: Éischte Präis, ''Concours artistique d'Épinal''<ref name=":0" /> * 2025: Gewënnerin vun engem internationale Geieconcours an Italien<ref name=":2" /> == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{DEFAULTSORT:Aubert, Eloisa}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Franséisch Violonisten]] [[Kategorie:Gebuer 2014]] bdq09oxyieygngkv7eadx89qr8hijhz 2681752 2681751 2026-06-15T08:29:17Z Puscas 735 ..... 2681752 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} D''''Eloisa Marie Aubert''', gebuer de [[4. Juli]] [[2014]]<ref>[https://www.semibrevis.se/xi_simc_s_75.html SIMC XIII Thirteenth Stockholm International Music Competition]</ref><ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.semibrevis.se/2023cv/eloisa_aubert.pdf|Titel=Eloisa Aubert|Gekuckt=14.06.2026|Wierk=www.semibrevis.se|Sprooch=fr}}</ref> zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]]{{Quell?}} [[Gei|Geiistin]] mat [[Frankräich|franséischen Originnen]]<ref name=":1">{{Citation|URL=https://www.thestrad.com/news/eleven-year-old-violinist-wins-2025-andrea-postacchini-international-competition/19750.article|Titel=Eleven-year-old violinist wins 2025 Andrea Postacchini International Competition|Gekuckt=2026-06-14|Wierk=The Strad|Sprooch=en}}</ref>. Si gëllt als eent vun de villverspriechendste jonke Klassik-Talenter vu Lëtzebuerg an huet schonn a jonkem Alter bei nationale wéi och internationale Concoursen Auszeechnunge gewannen.<ref name=":2">{{Citation|URL=https://www.wort.lu/kultur/ein-talent-wie-anne-sophie-mutter-luxemburgs-grosse-geigenhoffnung/73551334.html?utm_source=chatgpt.com|Titel=Ein Talent wie Anne-Sophie Mutter? Luxemburgs große Geigenhoffnung|Gekuckt=14.06.2026|Auteur=Marc Thill|Datum=24.06.2025|Wierk=www.wort.lu|Sprooch=de}}</ref> == Liewen a Formatioun == D'Eloisa Aubert ass an enger musikalescher Famill opgewuess. Si huet am Alter vu véier Joer ugefaangen, Gei ze spillen. Hir éischt Enseignante war d'Anastasia Milka. Mat fënnef Joer gouf si am [[Conservatoire vun der Stad Lëtzebuerg|Stater Conservatoire]] opgeholl, wou si an der Klass vun der Vania Lecuit geléiert huet<ref name=":0" />. Schonn als Kand huet d'Eloisa Aubert bei enger Rëtsch vu Museksconcourse matgemaach an éischt Präisser beim ''Concours européen jeunes solistes'' (2021), beim ''Concours luxembourgeois jeunes solistes'' (2022) a beim ''Concours artistique d'Épinal'' a Frankräich (2023) gewonnen.<ref name=":1" /> Am Joer 2025 huet si en internationale Geieconcours an [[Italien|Italie]] gewonnen, woumat si och iwwer Lëtzebuerg eraus Opmierksamkeet krut. Si war och Finalistin vum éisträichesche Museksconcours ''Goldene Note'' a gouf an der [[ORF]]-Emissioun ''Stars & Talente'' virgestallt. Do huet si zesumme mat der [[Cello|Cellistin]] Maddalena Del Gobbo musizéiert<ref>{{Citation|URL=https://tv.orf.at/program/orf2/starstalen1098.html|Titel=Stars & Talente by Leona König|Gekuckt=14.06.2026|Wierk=tv.orf.at|Sprooch=de}}</ref>. Nieft Gei spillt si och [[Piano]] an interesséiert sech fir [[Ballet]]<ref name=":0" />. == Auszeechnungen (Auswiel) == * 2021: Éischte Präis, ''Concours européen jeunes solistes''<ref name=":0" /> * 2022: Éischte Präis, ''Concours luxembourgeois jeunes solistes''<ref name=":0" /> * 2023: Éischte Präis, ''Concours artistique d'Épinal''<ref name=":0" /> * 2025: Gewënnerin vun engem internationale Geieconcours an Italien<ref name=":2" /> == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{DEFAULTSORT:Aubert, Eloisa}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Franséisch Violonisten]] [[Kategorie:Gebuer 2014]] hxiz57r0gc56bt8eo478t6rphda64s3 2681754 2681752 2026-06-15T09:13:51Z GilPe 14980 Ref ëmgebaut 2681754 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} D''''Eloisa Marie Aubert''', gebuer de [[4. Juli]] [[2014]]<ref name=":3">{{Citation|URL=https://www.semibrevis.se/xi_simc_s_75.html|Titel=Eloisa Aubert|Gekuckt=2026-06-15|Wierk=www.semibrevis.se|Sprooch=en}}</ref><ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.semibrevis.se/2023cv/eloisa_aubert.pdf|Titel=Eloisa Aubert|Gekuckt=14.06.2026|Wierk=www.semibrevis.se|Sprooch=fr}}</ref> zu [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]<ref name=":3" /> ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]]{{Quell?}} [[Gei|Geiistin]] mat [[Frankräich|franséischen Originnen]]<ref name=":1">{{Citation|URL=https://www.thestrad.com/news/eleven-year-old-violinist-wins-2025-andrea-postacchini-international-competition/19750.article|Titel=Eleven-year-old violinist wins 2025 Andrea Postacchini International Competition|Gekuckt=2026-06-14|Wierk=The Strad|Sprooch=en}}</ref>. Si gëllt als eent vun de villverspriechendste jonke Klassik-Talenter vu Lëtzebuerg an huet schonn a jonkem Alter bei nationale wéi och internationale Concoursen Auszeechnunge gewannen.<ref name=":2">{{Citation|URL=https://www.wort.lu/kultur/ein-talent-wie-anne-sophie-mutter-luxemburgs-grosse-geigenhoffnung/73551334.html?utm_source=chatgpt.com|Titel=Ein Talent wie Anne-Sophie Mutter? Luxemburgs große Geigenhoffnung|Gekuckt=14.06.2026|Auteur=Marc Thill|Datum=24.06.2025|Wierk=www.wort.lu|Sprooch=de}}</ref> == Liewen a Formatioun == D'Eloisa Aubert ass an enger musikalescher Famill opgewuess. Si huet am Alter vu véier Joer ugefaangen, Gei ze spillen. Hir éischt Enseignante war d'Anastasia Milka. Mat fënnef Joer gouf si am [[Conservatoire vun der Stad Lëtzebuerg|Stater Conservatoire]] opgeholl, wou si an der Klass vun der Vania Lecuit geléiert huet<ref name=":0" />. Schonn als Kand huet d'Eloisa Aubert bei enger Rëtsch vu Museksconcourse matgemaach an éischt Präisser beim ''Concours européen jeunes solistes'' (2021), beim ''Concours luxembourgeois jeunes solistes'' (2022) a beim ''Concours artistique d'Épinal'' a Frankräich (2023) gewonnen.<ref name=":1" /> Am Joer 2025 huet si en internationale Geieconcours an [[Italien|Italie]] gewonnen, woumat si och iwwer Lëtzebuerg eraus Opmierksamkeet krut. Si war och Finalistin vum éisträichesche Museksconcours ''Goldene Note'' a gouf an der [[ORF]]-Emissioun ''Stars & Talente'' virgestallt. Do huet si zesumme mat der [[Cello|Cellistin]] Maddalena Del Gobbo musizéiert<ref>{{Citation|URL=https://tv.orf.at/program/orf2/starstalen1098.html|Titel=Stars & Talente by Leona König|Gekuckt=14.06.2026|Wierk=tv.orf.at|Sprooch=de}}</ref>. Nieft Gei spillt si och [[Piano]] an interesséiert sech fir [[Ballet]]<ref name=":0" />. == Auszeechnungen (Auswiel) == * 2021: Éischte Präis, ''Concours européen jeunes solistes''<ref name=":0" /> * 2022: Éischte Präis, ''Concours luxembourgeois jeunes solistes''<ref name=":0" /> * 2023: Éischte Präis, ''Concours artistique d'Épinal''<ref name=":0" /> * 2025: Gewënnerin vun engem internationale Geieconcours an Italien<ref name=":2" /> == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{DEFAULTSORT:Aubert, Eloisa}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Franséisch Violonisten]] [[Kategorie:Gebuer 2014]] grkwzbj0ry26u415g82rp8j5hfnhafj 3 176003 2681683 2026-06-14T16:37:49Z Zinneke 34 Neien Abschnitt /* Arthur Ginter */ 2681683 wikitext text/x-wiki == Arthur Ginter == Moien, a merci fir d'Asetze vum Arthur Ginter sengem Stierfdatum. Kinnt Der w.e.g nach d'Quell dovun derbäisetzen? Merci, a bescht Gréiss, -- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 16:37, 14. Jun. 2026 (UTC) 2nsscl9mkx3o9zxvxtpczj0o7hh81wn 2681692 2681683 2026-06-14T16:46:03Z GilPe 14980 Moien 2681692 wikitext text/x-wiki {{Moien}}[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 16:45, 14. Jun. 2026 (UTC) == Arthur Ginter == Moien, a merci fir d'Asetze vum Arthur Ginter sengem Stierfdatum. Kinnt Der w.e.g nach d'Quell dovun derbäisetzen? Merci, a bescht Gréiss, -- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 16:37, 14. Jun. 2026 (UTC) ooovq5n2whfuzj87jg0diq69invfspq 2 176004 2681693 2026-06-14T16:46:18Z GilPe 14980 Säit ugeluecht mat: '{{Info Benotzersäit}}' 2681693 wikitext text/x-wiki {{Info Benotzersäit}} 58phlzi90zry1i2cnf0jgy1baay4z47 3 176005 2681722 2026-06-15T04:59:30Z GilPe 14980 Moien 2681722 wikitext text/x-wiki {{Moien 2}}[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 04:59, 15. Jun. 2026 (UTC) aifbqlscd8vqzgoc8gs0xjjtwxfpb48 2681725 2681722 2026-06-15T05:05:22Z GilPe 14980 Neien Abschnitt /* Aquarius Aerial Firefighting */ 2681725 wikitext text/x-wiki {{Moien 2}}[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 04:59, 15. Jun. 2026 (UTC) == Aquarius Aerial Firefighting == Merci fir d'Mataarbecht an d'Upasse vum Artikel; kuckt wgl. d'[[Diskussioun:Aquarius Aerial Firefighting]], et ass net alles ganz kloer. Merci | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 05:05, 15. Jun. 2026 (UTC) o364qr1rkgcal4b41s8p3ln2xc6egkx 2 176006 2681723 2026-06-15T04:59:48Z GilPe 14980 Säit ugeluecht mat: '{{Info Benotzersäit}}' 2681723 wikitext text/x-wiki {{Info Benotzersäit}} 58phlzi90zry1i2cnf0jgy1baay4z47 1 176007 2681724 2026-06-15T05:03:53Z GilPe 14980 Neien Abschnitt /* Tierkei */ 2681724 wikitext text/x-wiki == Tierkei == Moien, Am Artikel steet elo: „…huet Aquarius aacht Fligeren an der Tierkei stationéiert“. Ech huelen un, datt dat 8 zousätzlech Maschinnen sinn, ouni déi „4 Fligere vum Typ AT-802 Fire Boss“ déi uganks ernimmt sinn? Dat ass net ganz kloer. Sinn Detailer iwwer déi 8 Maschinnen an der Tierkei gewosst? Wat ass d'Quell vun der Informatioun vun de stationéierten Apparater? Merci | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 05:03, 15. Jun. 2026 (UTC) j12xilwe22qrpsjht1ni30g68nld2gz 0 176008 2681726 2026-06-15T05:36:52Z Corto lu 4182 Säit ugeluecht mat: '{{SkizzEkonomie}} De '''Remy Kremer''', gebuer de 21. Juli 1928 zu [[Bréissel]]<ref>Ernest Arendt, Le barreau du Grand-Duché de Luxembourg (Luxembourg: J. Beffort, 1957), S. 108</ref>, war e lëtzebuergesche Banquier an Affekot. No engem Droit Studium fänkt hien 1952 fir d'éischt un als Affekot ze schaffen, ier hie 1954 bei d'BGL wiesselt.<ref>"Remy Kremer - Der Neue Börsenpräsident", ''Tageblatt'', 25. April 1996, S. 9. [Digitised by the National Library of L…' 2681726 wikitext text/x-wiki {{SkizzEkonomie}} De '''Remy Kremer''', gebuer de 21. Juli 1928 zu [[Bréissel]]<ref>Ernest Arendt, Le barreau du Grand-Duché de Luxembourg (Luxembourg: J. Beffort, 1957), S. 108</ref>, war e lëtzebuergesche Banquier an Affekot. No engem Droit Studium fänkt hien 1952 fir d'éischt un als Affekot ze schaffen, ier hie 1954 bei d'BGL wiesselt.<ref>"Remy Kremer - Der Neue Börsenpräsident", ''Tageblatt'', 25. April 1996, S. 9. [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> Vun 1979 bis 2000 war hien Member vum Verwaltungsrot an där Bank. Vun 1984 bis 1988 war hie Präsident vun der ABBL. An de 1990er Joren war hie am Conseil Économique et Social als Vertrieder vun de Banken zu Lëtzebuerg. Vun 1996 bis 2001 war hie Präsident vum Verwaltungsrot vun der lëtzebuergescher Bourse.<ref>''La Bourse de Luxembourg 1929-2004'' (Luxembourg: Bourse de Luxembourg, 2004).</ref> Hien ass de Papp vum Jean-Lou Kremer, deen an den 2000er Joren eng leedend Funktioun an der Luxair hat. == Publikatiounen == Rémy Kremer, ‘Les organes de placement collectif sur la place financière luxembourgeoise’, in ''La Bourse de Luxembourg 1929-2004'' (Luxembourg, 2004), 36–41. {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Gebuer 1928]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Banquieren]] ix8e4e280zj21devtlu0qlrevkthzeo 2681727 2681726 2026-06-15T05:38:31Z Corto lu 4182 2681727 wikitext text/x-wiki {{SkizzEkonomie}} De '''Remy Kremer''', gebuer de 21. Juli 1928 zu [[Bréissel]]<ref>Ernest Arendt, Le barreau du Grand-Duché de Luxembourg (Luxembourg: J. Beffort, 1957), S. 108</ref>, war e lëtzebuergesche Banquier an Affekot. No engem Droit Studium fänkt hien 1952 fir d'éischt un als Affekot ze schaffen, ier hie 1954 bei d'[[BGL BNP Paribas|BGL]] wiesselt.<ref>"Remy Kremer - Der Neue Börsenpräsident", ''Tageblatt'', 25. April 1996, S. 9. [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> Vun 1979 bis 2000 war hien Member vum Verwaltungsrot an där Bank. Vun 1984 bis 1988 war hie Präsident vun der [[ABBL]]. An de 1990er Joren war hie am [[Conseil économique et social (Lëtzebuerg)|Conseil économique et social]] als Vertrieder vun de Banken zu Lëtzebuerg. Vun 1996 bis 2001 war hie Präsident vum Verwaltungsrot vun der [[Bourse vu Lëtzebuerg|lëtzebuergescher Bourse]].<ref>''La Bourse de Luxembourg 1929-2004'' (Luxembourg: Bourse de Luxembourg, 2004).</ref> Hien ass de Papp vum Jean-Lou Kremer, deen an den 2000er Joren eng leedend Funktioun an der [[Luxair]] hat. == Publikatiounen == Rémy Kremer, ‘Les organes de placement collectif sur la place financière luxembourgeoise’, in ''La Bourse de Luxembourg 1929-2004'' (Luxembourg, 2004), 36–41. {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Gebuer 1928]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Banquieren]] 8fad5r3cum9lq3mphbjitsb96loph9s 2681728 2681727 2026-06-15T05:39:08Z Corto lu 4182 2681728 wikitext text/x-wiki {{SkizzEkonomie}} De '''Remy Kremer''', gebuer de 21. Juli 1928 zu [[Bréissel]]<ref>Ernest Arendt, ''Le barreau du Grand-Duché de Luxembourg'' (Luxembourg: J. Beffort, 1957), S. 108</ref>, war e lëtzebuergesche Banquier an Affekot. No engem Droit Studium fänkt hien 1952 fir d'éischt un als Affekot ze schaffen, ier hie 1954 bei d'[[BGL BNP Paribas|BGL]] wiesselt.<ref>"Remy Kremer - Der Neue Börsenpräsident", ''Tageblatt'', 25. April 1996, S. 9. [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> Vun 1979 bis 2000 war hien Member vum Verwaltungsrot an där Bank. Vun 1984 bis 1988 war hie Präsident vun der [[ABBL]]. An de 1990er Joren war hie am [[Conseil économique et social (Lëtzebuerg)|Conseil économique et social]] als Vertrieder vun de Banken zu Lëtzebuerg. Vun 1996 bis 2001 war hie Präsident vum Verwaltungsrot vun der [[Bourse vu Lëtzebuerg|lëtzebuergescher Bourse]].<ref>''La Bourse de Luxembourg 1929-2004'' (Luxembourg: Bourse de Luxembourg, 2004).</ref> Hien ass de Papp vum Jean-Lou Kremer, deen an den 2000er Joren eng leedend Funktioun an der [[Luxair]] hat. == Publikatiounen == Rémy Kremer, ‘Les organes de placement collectif sur la place financière luxembourgeoise’, in ''La Bourse de Luxembourg 1929-2004'' (Luxembourg, 2004), 36–41. {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Gebuer 1928]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Banquieren]] fvlj3dbs5w4v257wfslrvn4j6mof29c 2681748 2681728 2026-06-15T07:51:39Z Mobby 12 60927 k 2681748 wikitext text/x-wiki {{SkizzEkonomie}} {{Infobox Biographie}} De '''Remy Kremer''', gebuer de 21. Juli 1928 zu [[Bréissel]]<ref>Ernest Arendt, ''Le barreau du Grand-Duché de Luxembourg'' (Luxembourg: J. Beffort, 1957), S. 108</ref>, war e lëtzebuergesche Banquier an Affekot. No engem Droit Studium fänkt hien 1952 fir d'éischt un als Affekot ze schaffen, ier hie 1954 bei d'[[BGL BNP Paribas|BGL]] wiesselt.<ref>"Remy Kremer - Der Neue Börsenpräsident", ''Tageblatt'', 25. April 1996, S. 9. [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> Vun 1979 bis 2000 war hien Member vum Verwaltungsrot an där Bank. Vun 1984 bis 1988 war hie Präsident vun der [[ABBL]]. An de 1990er Joren war hie am [[Conseil économique et social (Lëtzebuerg)|Conseil économique et social]] als Vertrieder vun de Banken zu Lëtzebuerg. Vun 1996 bis 2001 war hie Präsident vum Verwaltungsrot vun der [[Bourse vu Lëtzebuerg|lëtzebuergescher Bourse]].<ref>''La Bourse de Luxembourg 1929-2004'' (Luxembourg: Bourse de Luxembourg, 2004).</ref> Hien ass de Papp vum Jean-Lou Kremer, deen an den 2000er Joren eng leedend Funktioun an der [[Luxair]] hat. == Publikatiounen == Rémy Kremer, ‘Les organes de placement collectif sur la place financière luxembourgeoise’, in ''La Bourse de Luxembourg 1929-2004'' (Luxembourg, 2004), 36–41. {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Gebuer 1928]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Banquieren]] 3xple64o5jmjvdksqzwplegq12uhviy 2681750 2681748 2026-06-15T08:07:30Z Puscas 735 Ortho, Sprooch, Eifeler 2681750 wikitext text/x-wiki {{SkizzEkonomie}} {{Infobox Biographie}} De '''Remy Kremer''', gebuer den [[21. Juli]] [[1928]] zu [[Bréissel]]<ref>Ernest Arendt, ''Le barreau du Grand-Duché de Luxembourg'' (Luxembourg: J. Beffort, 1957), S. 108</ref>, war e lëtzebuergesche Banquier an Affekot. No engem Droitsstudium huet hien 1952 ugefaangen als Affekot ze schaffen, ier hien 1954 bei d'[[BGL BNP Paribas|BGL]] wiesselt.<ref>"Remy Kremer - Der Neue Börsenpräsident", ''Tageblatt'', 25. April 1996, S. 9. [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> Vun 1979 bis 2000 war hien Member vum Verwaltungsrot an där Bank. Vun 1984 bis 1988 war hie President vun der [[ABBL]]. An den 1990er Jore war hien am [[Conseil économique et social (Lëtzebuerg)|Conseil économique et social]] als Vertrieder vun de Banken zu Lëtzebuerg. Vun 1996 bis 2001 war hie President vum Verwaltungsrot vun der [[Bourse vu Lëtzebuerg|lëtzebuergescher Bourse]].<ref>''La Bourse de Luxembourg 1929-2004'' (Luxembourg: Bourse de Luxembourg, 2004).</ref> Hien ass de Papp vum Jean-Louis Kremer, deen an den 2000er Joren am Comité de direction vun der [[Luxair]] hat. == Publikatiounen == Rémy Kremer, ''Les organes de placement collectif sur la place financière luxembourgeoise'', in ''La Bourse de Luxembourg 1929-2004'' (Luxembourg, 2004), 36–41. {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Gebuer 1928]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Banquieren]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Affekoten]] [[Kategorie:Gestuerwen ?]] ow8osq8oabvbjxvuwgmyx0mpjpty4gp