Википедия lezwiki https://lez.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D1%8C%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BD_%D1%87%D1%87%D0%B8%D0%BD MediaWiki 1.46.0-wmf.23 first-letter Медиа Служебная Веревирд авун Уртах Уртахдин веревирд авун Википедия Википедия веревирд авун Файл Файл веревирд авун MediaWiki MediaWiki веревирд авун Шаблон Шаблон веревирд авун Справка Обсуждение справки Категория Категория веревирд авун TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk 0 338 98146 97581 2026-04-13T11:21:23Z ~2026-22523-58 12801 98146 wikitext text/x-wiki {{ЯШЧ2+ |тӀвар=КцӀар |статус= Шегьер |вичин чӀалал тӀвар = |ЯШЧдин статус = |уьлкве = Азербайжан |герб = Qusar.png |пайдах = |гербдин гьал = 100px |пайдахдин гьал = |гербдин гьяркьуьвал = |пайдахдин гьяркьуьвал = |lat_dir = |lat_deg=41 |lat_min=25 |lat_sec=19 |lon_dir = |lon_deg=48 |lon_min=25 |lon_sec=17 |CoordAddon = |CoordScale = |гьукуматдин картадин алцум =300 |региондин картадин алцум =300 |райондин картадин алцум =300 |региондин жуьре = |регион = Къуба-Хъачмаздин экономикадин регион |регион таблицада = |райондин жуьре = Муниципал район |район = КцӀар район‎ |жемятдин жуьре = |жемят = |жемят таблицада = |къенепатан паюнар = |кьилин жуьре = |кьил = |бине эцигай тарих = |виликан тӀварар = |статус йисалай = [[1938 йис]]уз шегьердин статус къачунва |кьакьанвилин жуьре = |ЯШЧдин кьакьанвал = |климат = |официал чӀал = |майдан = |агьалияр = {{гзаф хьун1}} 17 500 |сиягьдиз къачур йис = 2013 |къалинвал = |агломерация = |миллетар = [[лезгияр]], [[азербайжанар]] |динар = [[сунияр|суни]] - [[мусурманар]] |чпи-чпиз гузвай тӀвар = |сятдин чӀул = +4, +5 |DST = |телефондин код = +994 23 |почтунин индекс = AZ 3800 |почтайрин индексар = |автомобилдин код = 38 |идентификатордин жуьре = |цифрадин идентификатор = |Commons-ра категория = Kusary |сайт = |сайтдин чӀал = |add1n = Хуьруьн шикилар |add1 = [http://www.azerbaijanphoto.com/cgi-bin/site/main2.cgi?choice=thelast;l=5;id=22608;s=5149 Azerbaijanphoto] |add2n = Космосдай акунар |add2 = [https://goo.gl/maps/2hJDL Google Map] }} '''КцӀар''' ({{lang-az|Qusar}}) — [[Азербайжан]] республикадин [[КцӀар район]]да авай шегьер. Райондин администрациядин юкь я. ==ТӀварцӀикай== КцӀар тӀварцӀин арадал атуникай чара-чара тарихдарри шумудни са баянар гузва. Виридалайни машгьур версиядив кьурвал, ''КцӀар'' гаф урус чӀалан ''Гусар'', яни кьушунрин жуьредикай сад тир «балкӀандал алай аскер» гафуникай арадал атана. Идан себеб, Урусатдин Империядин чӀавуз КцӀар шегьерда урусрин балкӀанрал алай аскеррин кьушунрин кӀеретӀар авай. Муькуь алимрин фикирдалди, ''КцӀар'' гаф ''«гъуц»'', ''«кьве сур»'' (кьисадив кьурвал, са мус ятӀа ина кьве лезгидин арада къал акъатнай, абуру сада сад яна кьинай, ахпа абур кьведни ина кучуднай), ''«ксар»'' (дегь алпандин тайифадин тӀвар) гафарикай арадал атанвайди мумкин я. ==Жугърафия== Шегьер [[КцӀар район]]дин кьибле пата, [[Къуба район]]дихъ галаз часпара, [[КцӀар вацӀ]]ун кьерел, [[Баку]] шегьердилай 180 км яргъал ала. КцӀарин къвалав [[Фиалка]] тӀвар алай вир гала. ==Тарих== Кцlар урус чарвилин девирда Къуба къезадин незнида хьанвай чкарикай садя. КцӀариз 1930-лагьа йисда Азербайжан Совет Сосиалист Республикадин гьукуматдин патала район ва шегьер статус ганвай.1963-65 йисара КцIарин незнида Худат шегьерни хьанад ахпа 1965-лагьа йисдиз ам легъвна Хачмаз район мад берпана. ==Агьалияр== Йисариз килигна шегьердин агьалийрин кьадар: {|class="wikitable" style="padding:0;background:#fafafa;border:1px solid #bbb;width:700px;height:70px;text-align:center;font-size:12px;cellspacing=0" |- |'''style="background: bgcolor="#CBD5C4" |'''Йис''' | '''[[1926 йис|1926]]''' | '''[[1939 йис|1939]]''' | '''[[1959 йис|1959]]''' | '''[[1970 йис|1970]]''' | '''[[1979 йис|1979]]''' | '''[[2009 йис|2009]]''' | '''[[2013 йис|2013]]''' |- |'''style="background: bgcolor="#CBD5C4" |'''Агьалияр''' | 2 996 | {{гзаф хьун1}} 4 329 | {{гзаф хьун1}} 7 366 | {{гзаф хьун1}} 11 144 | {{гзаф хьун1}} 12 017 | {{гзаф хьун1}} 16 466 | {{гзаф хьун1}} 17 500 |} <div class="center">'''Урусатдин, СССР-дин ва Азербайжандин агьалияр сиягьдиз къачунин малуматриз килигна КцӀар шегьердин миллетрин состав.'''</div> {| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 10px 0 10px 25px; width:900px; height:20px; background: #fafafa; border: 1px #AAA solid; border-collapse: collapse; font-size: 85%; float: center; text-align:center" |- style="background: #fafafa" |-bgcolor="#CBD5C4" | ''' Йис''' | '''1926 <ref>[http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/kuba26.html Кубинский уезд (1926 г.)]</ref>''' | '''1939 <ref>[http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/kusary39.html Кусарский район (1939 г.)]</ref>''' | '''1959 <ref>[http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/kusary59.html Кусарский район (1959 г.)]</ref>''' | '''1970 <ref>[http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/kusary70.html Кусарский район (1970 г.)]</ref>''' | '''1979 <ref>[http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/kusary79.html Кусарский район (1979 г.)]</ref>''' |- |align="left"|'''[[лезгияр]]''' |430 (14,4 %) |{{гзаф хьун1}}2 104 (48,6 %) |{{гзаф хьун1}} 4 804 (65,2 %) |{{гзаф хьун1}}8 257 (74,1 %) |{{гзаф хьун1}}9 610 (80 %) |- |align="left"|'''[[азербайжанар]]''' |628 (21 %) |{{гзаф хьун1}}826 (19,1 %) |{{гзаф хьун1}}956 (13 %) |{{гзаф хьун1}}1 413 (12,7 %) |{{гзаф хьун1}}1 444 (12 %) |- |align="left"|'''[[урусар]]'''/ '''[[украинар]]''' |1 634 (54,6 %) |{{тӀимил хьун1}} 1 034 (23,9 %) |{{гзаф хьун1}} 1 050 (14,3 %) |{{тӀимил хьун1}}973 (8,7 %) |{{тӀимил хьун1}}585 (4,9 %) |- |align="left"|'''[[чувудар]]''' |120 (4 %) |{{гзаф хьун1}}241 (5,6 %) |{{тӀимил хьун1}}230 (3,1 %) |{{гзаф хьун1}}313 (2,8 %) |{{тӀимил хьун1}}173 (1,4 %) |- |align="left"|'''вири''' |{{гзаф хьун1}}'''2 996 (100 %)''' |{{гзаф хьун1}}'''4 329 (100 %)''' |{{гзаф хьун1}}'''7 366 (100 %)''' |{{гзаф хьун1}}'''11 144 (100 %)''' |{{гзаф хьун1}}'''12 017 (100 %)''' |} ==Икътисадийят== Шегьерда консерврин, некӀедин ва асфальт гьазурзавай заводар кардик ква. ==Меденийет ва чирвилер== [[1998 йис]]уз КцӀара Гьукуматдин лезги драм театр ахъайнай. [[2006 йис]]уз шегьерда 6 юкьван чирвилерин мектебар кӀвалахзавай, абурукай сад азербайжан вадни урус мектебар тир. Идалайни гъейри, шегьерда мектебдилай вилик гьазурвилер гудай чирвилерин идара, Азербайжандин Гьукуматдин Педагожи Колледж кардик ква. Колледжда азербайжан чӀалан, ингилис чӀалан ва адабийятдин муаллимар ва гьакӀни сифте кьилин мектебрин муаллимар гьазурзава. ==Улакь== ==Идман== ==Акунаравай - Машгьур инсанар== * [[Аскеров Гьилал]] — лезги шаир ва журналист. * [[Ризванов Ризван Забитан хва]] — машгьур лезги шаир, тариххъан ва таржумахъан. * [[Эфендиев Ярмет Яверан хва]] — лезги шаир ва кхьираг. ==Килигуниз лайих тир чкаяр== Шагьдагъ, Лермонтован кlвал музей ==Адабийят== * [http://ir.nmu.org.ua/bitstream/handle/123456789/112904/7473ef4328e7ca43214c1d233b92f000.pdf?sequence=1 М. М. Ихилов «Народы лезгинской группы»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402140550/http://ir.nmu.org.ua/bitstream/handle/123456789/112904/7473ef4328e7ca43214c1d233b92f000.pdf?sequence=1 |date=2015-04-02 }} == Баянар == {{Баянар}} == ЭлячӀунар == * [http://www.kycap.com/city/history.html КцӀарин сайтунал шегьердин тарихдикай малуматар] {{КцӀар райондин яшамиш жезвай чкаяр}} [[Категория:КцӀар район]] [[Категория:Азербайжандин шегьерар]] [[Категория:Лезги шегьерар]] l1rt15duv0de3xda2zn4qe6eywthyn2 98147 98146 2026-04-13T11:21:45Z ~2026-22523-58 12801 98147 wikitext text/x-wiki {{ЯШЧ2+ |тӀвар=КцӀар |статус= Шегьер |вичин чӀалал тӀвар = |ЯШЧдин статус = |уьлкве = Азербайжан |герб = Qusar.png |пайдах = |гербдин гьал = 100px |пайдахдин гьал = |гербдин гьяркьуьвал = |пайдахдин гьяркьуьвал = |lat_dir = |lat_deg=41 |lat_min=25 |lat_sec=19 |lon_dir = |lon_deg=48 |lon_min=25 |lon_sec=17 |CoordAddon = |CoordScale = |гьукуматдин картадин алцум =300 |региондин картадин алцум =300 |райондин картадин алцум =300 |региондин жуьре = |регион = Къуба-Хъачмаздин экономикадин регион |регион таблицада = |райондин жуьре = Муниципал район |район = КцӀар район‎ |жемятдин жуьре = |жемят = |жемят таблицада = |къенепатан паюнар = |кьилин жуьре = |кьил = |бине эцигай тарих = |виликан тӀварар = |статус йисалай = [[1938 йис]]уз шегьердин статус къачунва |кьакьанвилин жуьре = |ЯШЧдин кьакьанвал = |климат = |официал чӀал = |майдан = |агьалияр = {{гзаф хьун1}} 17 500 |сиягьдиз къачур йис = 2013 |къалинвал = |агломерация = |миллетар = [[лезгияр]], [[азербайжанар]] |динар = [[сунияр|суни]] - [[мусурманар]] |чпи-чпиз гузвай тӀвар = |сятдин чӀул = +4, +5 |DST = |телефондин код = +994 23 |почтунин индекс = AZ 3800 |почтайрин индексар = |автомобилдин код = 38 |идентификатордин жуьре = |цифрадин идентификатор = |Commons-ра категория = Kusary |сайт = |сайтдин чӀал = |add1n = Хуьруьн шикилар |add1 = [http://www.azerbaijanphoto.com/cgi-bin/site/main2.cgi?choice=thelast;l=5;id=22608;s=5149 Azerbaijanphoto] |add2n = Космосдай акунар |add2 = [https://goo.gl/maps/2hJDL Google Map] }} '''КцӀар''' ({{lang-az|Qusar}}) — [[Азербайжан]] республикадин [[КцӀар район]]да авай шегьер. Райондин администрациядин юкь я. ==ТӀварцӀикай== КцӀар тӀварцӀин арадал атуникай чара-чара тарихдарри шумудни са баянар гузва. Виридалайни машгьур версиядив кьурвал, ''КцӀар'' гаф урус чӀалан ''Гусар'', яни кьушунрин жуьредикай сад тир «балкӀандал алай аскер» гафуникай арадал атана. Идан себеб, Урусатдин Империядин чӀавуз КцӀар шегьерда урусрин балкӀанрал алай аскеррин кьушунрин кӀеретӀар авай. Муькуь алимрин фикирдалди, ''КцӀар'' гаф ''«гъуц»'', ''«кьве сур»'' (кьисадив кьурвал, са мус ятӀа ина кьве лезгидин арада къал акъатнай, абуру сада сад яна кьинай, ахпа абур кьведни ина кучуднай), ''«ксар»'' (дегь алпандин тайифадин тӀвар) гафарикай арадал атанвайди мумкин я. ==Жугърафия== Шегьер [[КцӀар район]]дин кьибле пата, [[Къуба район]]дихъ галаз часпара, [[КцӀар вацӀ]]ун кьерел, [[Баку]] шегьердилай 180 км яргъал ала. КцӀарин къвалав [[Фиалка]] тӀвар алай вир гала. ==Тарих== Кцlар урус чарвилин девирда Къуба къезадин незнида хьанвай чкарикай садя. КцӀариз 1930-лагьа йисда Азербайжан Совет Сосиалист Республикадин гьукуматдин патала район ва шегьер статус ганвай.1963-65 йисара КцIарин незнида Худат шегьерни хьанад ахпа 1965-лагьа йисдиз ам легъвна Хачмаз район мад берпана. ==Агьалияр== Йисариз килигна шегьердин агьалийрин кьадар: {|class="wikitable" style="padding:0;background:#fafafa;border:1px solid #bbb;width:700px;height:70px;text-align:center;font-size:12px;cellspacing=0" |- |'''style="background: bgcolor="#CBD5C4" |'''Йис''' | '''[[1926 йис|1926]]''' | '''[[1939 йис|1939]]''' | '''[[1959 йис|1959]]''' | '''[[1970 йис|1970]]''' | '''[[1979 йис|1979]]''' | '''[[2009 йис|2009]]''' | '''[[2013 йис|2013]]''' |- |'''style="background: bgcolor="#CBD5C4" |'''Агьалияр''' | 2 996 | {{гзаф хьун1}} 4 329 | {{гзаф хьун1}} 7 366 | {{гзаф хьун1}} 11 144 | {{гзаф хьун1}} 12 017 | {{гзаф хьун1}} 16 466 | {{гзаф хьун1}} 17 500 |} <div class="center">'''Урусатдин, СССР-дин ва Азербайжандин агьалияр сиягьдиз къачунин малуматриз килигна КцӀар шегьердин миллетрин состав.'''</div> {| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 10px 0 10px 25px; width:900px; height:20px; background: #fafafa; border: 1px #AAA solid; border-collapse: collapse; font-size: 85%; float: center; text-align:center" |- style="background: #fafafa" |-bgcolor="#CBD5C4" | ''' Йис''' | '''1926 <ref>[http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/kuba26.html Кубинский уезд (1926 г.)]</ref>''' | '''1939 <ref>[http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/kusary39.html Кусарский район (1939 г.)]</ref>''' | '''1959 <ref>[http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/kusary59.html Кусарский район (1959 г.)]</ref>''' | '''1970 <ref>[http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/kusary70.html Кусарский район (1970 г.)]</ref>''' | '''1979 <ref>[http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/kusary79.html Кусарский район (1979 г.)]</ref>''' |- |align="left"|'''[[лезгияр]]''' |430 (14,4 %) |{{гзаф хьун1}}2 104 (48,6 %) |{{гзаф хьун1}} 4 804 (65,2 %) |{{гзаф хьун1}}8 257 (74,1 %) |{{гзаф хьун1}}9 610 (80 %) |- |align="left"|'''[[азербайжанар]]''' |628 (21 %) |{{гзаф хьун1}}826 (19,1 %) |{{гзаф хьун1}}956 (13 %) |{{гзаф хьун1}}1 413 (12,7 %) |{{гзаф хьун1}}1 444 (12 %) |- |align="left"|'''[[урусар]]'''/ '''[[украинар]]''' |1 634 (54,6 %) |{{тӀимил хьун1}} 1 034 (23,9 %) |{{гзаф хьун1}} 1 050 (14,3 %) |{{тӀимил хьун1}}973 (8,7 %) |{{тӀимил хьун1}}585 (4,9 %) |- |align="left"|'''[[чувудар]]''' |120 (4 %) |{{гзаф хьун1}}241 (5,6 %) |{{тӀимил хьун1}}230 (3,1 %) |{{гзаф хьун1}}313 (2,8 %) |{{тӀимил хьун1}}173 (1,4 %) |- |align="left"|'''вири''' |{{гзаф хьун1}}'''2 996 (100 %)''' |{{гзаф хьун1}}'''4 329 (100 %)''' |{{гзаф хьун1}}'''7 366 (100 %)''' |{{гзаф хьун1}}'''11 144 (100 %)''' |{{гзаф хьун1}}'''12 017 (100 %)''' |} ==Икътисадийят== Шегьерда консерврин, некӀедин ва асфальт гьазурзавай заводар кардик ква. ==Меденийет ва чирвилер== [[1998 йис]]уз КцӀара Гьукуматдин лезги драм театр ахъайнай. [[2006 йис]]уз шегьерда 6 юкьван чирвилерин мектебар кӀвалахзавай, абурукай сад азербайжан вадни урус мектебар тир. Идалайни гъейри, шегьерда мектебдилай вилик гьазурвилер гудай чирвилерин идара, Азербайжандин Гьукуматдин Педагожи Колледж кардик ква. Колледжда азербайжан чӀалан, ингилис чӀалан ва адабийятдин муаллимар ва гьакӀни сифте кьилин мектебрин муаллимар гьазурзава. ==Улакь== ==Идман== ==Акунаравай - Машгьур инсанар== * [[Аскеров Гьилал]] — лезги шаир ва журналист. * [[Ризванов Ризван Забитан хва]] — машгьур лезги шаир, тариххъан ва таржумахъан. * [[Эфендиев Ярмет Яверан хва]] — лезги шаир ва кхьираг. ==Килигуниз лайих тир чкаяр== Шагьдагъ, Лермонтован кlвал музей ==Эдебийят== * [http://ir.nmu.org.ua/bitstream/handle/123456789/112904/7473ef4328e7ca43214c1d233b92f000.pdf?sequence=1 М. М. Ихилов «Народы лезгинской группы»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402140550/http://ir.nmu.org.ua/bitstream/handle/123456789/112904/7473ef4328e7ca43214c1d233b92f000.pdf?sequence=1 |date=2015-04-02 }} == Баянар == {{Баянар}} == ЭлячӀунар == * [http://www.kycap.com/city/history.html КцӀарин сайтунал шегьердин тарихдикай малуматар] {{КцӀар райондин яшамиш жезвай чкаяр}} [[Категория:КцӀар район]] [[Категория:Азербайжандин шегьерар]] [[Категория:Лезги шегьерар]] by452g8xdv529ztm0iayb05kvweq2ze 98148 98147 2026-04-13T11:23:40Z ~2026-22523-58 12801 98148 wikitext text/x-wiki {{ЯШЧ2+ |тӀвар=КцӀар |статус= Шегьер |вичин чӀалал тӀвар = |ЯШЧдин статус = |уьлкве = Азербайжан |герб = Qusar.png |пайдах = |гербдин гьал = 100px |пайдахдин гьал = |гербдин гьяркьуьвал = |пайдахдин гьяркьуьвал = |lat_dir = |lat_deg=41 |lat_min=25 |lat_sec=19 |lon_dir = |lon_deg=48 |lon_min=25 |lon_sec=17 |CoordAddon = |CoordScale = |гьукуматдин картадин алцум =300 |региондин картадин алцум =300 |райондин картадин алцум =300 |региондин жуьре = |регион = Къуба-Хъачмаздин экономикадин регион |регион таблицада = |райондин жуьре = Муниципал район |район = КцӀар район‎ |жемятдин жуьре = |жемят = |жемят таблицада = |къенепатан паюнар = |кьилин жуьре = |кьил = |бине эцигай тарих = |виликан тӀварар = |статус йисалай = [[1938 йис]]уз шегьердин статус къачунва |кьакьанвилин жуьре = |ЯШЧдин кьакьанвал = |климат = |официал чӀал = |майдан = |агьалияр = {{гзаф хьун1}} 17 500 |сиягьдиз къачур йис = 2013 |къалинвал = |агломерация = |миллетар = [[лезгияр]], [[азербайжанвияр]] |динар = [[сунияр|суни]] - [[мусурманар]] |чпи-чпиз гузвай тӀвар = |сятдин чӀул = +4, +5 |DST = |телефондин код = +994 23 |почтунин индекс = AZ 3800 |почтайрин индексар = |автомобилдин код = 38 |идентификатордин жуьре = |цифрадин идентификатор = |Commons-ра категория = Kusary |сайт = |сайтдин чӀал = |add1n = Хуьруьн шикилар |add1 = [http://www.azerbaijanphoto.com/cgi-bin/site/main2.cgi?choice=thelast;l=5;id=22608;s=5149 Azerbaijanphoto] |add2n = Космосдай акунар |add2 = [https://goo.gl/maps/2hJDL Google Map] }} '''КцӀар''' ({{lang-az|Qusar}}) — [[Азербайжан]] республикадин [[КцӀар район]]да авай шегьер. Райондин администрациядин юкь я. ==ТӀварцӀикай== КцӀар тӀварцӀин арадал атуникай чара-чара тарихдарри шумудни са баянар гузва. Виридалайни машгьур версиядив кьурвал, ''КцӀар'' гаф урус чӀалан ''Гусар'', яни кьушунрин жуьредикай сад тир «балкӀандал алай аскер» гафуникай арадал атана. Идан себеб, Урусатдин Империядин чӀавуз КцӀар шегьерда урусрин балкӀанрал алай аскеррин кьушунрин кӀеретӀар авай. Муькуь алимрин фикирдалди, ''КцӀар'' гаф ''«гъуц»'', ''«кьве сур»'' (кьисадив кьурвал, са мус ятӀа ина кьве лезгидин арада къал акъатнай, абуру сада сад яна кьинай, ахпа абур кьведни ина кучуднай), ''«ксар»'' (дегь алпандин тайифадин тӀвар) гафарикай арадал атанвайди мумкин я. ==Жугърафия== Шегьер [[КцӀар район]]дин кьибле пата, [[Къуба район]]дихъ галаз часпара, [[КцӀар вацӀ]]ун кьерел, [[Баку]] шегьердилай 180 км яргъал ала. КцӀарин къвалав [[Фиалка]] тӀвар алай вир гала. ==Тарих== Кцlар урус чарвилин девирда Къуба къезадин незнида хьанвай чкарикай садя. КцӀариз 1930-лагьа йисда Азербайжан Совет Сосиалист Республикадин гьукуматдин патала район ва шегьер статус ганвай.1963-65 йисара КцIарин незнида Худат шегьерни хьанад ахпа 1965-лагьа йисдиз ам легъвна Хачмаз район мад берпана. ==Агьалияр== Йисариз килигна шегьердин агьалийрин кьадар: {|class="wikitable" style="padding:0;background:#fafafa;border:1px solid #bbb;width:700px;height:70px;text-align:center;font-size:12px;cellspacing=0" |- |'''style="background: bgcolor="#CBD5C4" |'''Йис''' | '''[[1926 йис|1926]]''' | '''[[1939 йис|1939]]''' | '''[[1959 йис|1959]]''' | '''[[1970 йис|1970]]''' | '''[[1979 йис|1979]]''' | '''[[2009 йис|2009]]''' | '''[[2013 йис|2013]]''' |- |'''style="background: bgcolor="#CBD5C4" |'''Агьалияр''' | 2 996 | {{гзаф хьун1}} 4 329 | {{гзаф хьун1}} 7 366 | {{гзаф хьун1}} 11 144 | {{гзаф хьун1}} 12 017 | {{гзаф хьун1}} 16 466 | {{гзаф хьун1}} 17 500 |} <div class="center">'''Урусатдин, СССР-дин ва Азербайжандин агьалияр сиягьдиз къачунин малуматриз килигна КцӀар шегьердин миллетрин состав.'''</div> {| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 10px 0 10px 25px; width:900px; height:20px; background: #fafafa; border: 1px #AAA solid; border-collapse: collapse; font-size: 85%; float: center; text-align:center" |- style="background: #fafafa" |-bgcolor="#CBD5C4" | ''' Йис''' | '''1926 <ref>[http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/kuba26.html Кубинский уезд (1926 г.)]</ref>''' | '''1939 <ref>[http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/kusary39.html Кусарский район (1939 г.)]</ref>''' | '''1959 <ref>[http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/kusary59.html Кусарский район (1959 г.)]</ref>''' | '''1970 <ref>[http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/kusary70.html Кусарский район (1970 г.)]</ref>''' | '''1979 <ref>[http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/kusary79.html Кусарский район (1979 г.)]</ref>''' |- |align="left"|'''[[лезгияр]]''' |430 (14,4 %) |{{гзаф хьун1}}2 104 (48,6 %) |{{гзаф хьун1}} 4 804 (65,2 %) |{{гзаф хьун1}}8 257 (74,1 %) |{{гзаф хьун1}}9 610 (80 %) |- |align="left"|'''[[азербайжанар]]''' |628 (21 %) |{{гзаф хьун1}}826 (19,1 %) |{{гзаф хьун1}}956 (13 %) |{{гзаф хьун1}}1 413 (12,7 %) |{{гзаф хьун1}}1 444 (12 %) |- |align="left"|'''[[урусар]]'''/ '''[[украинар]]''' |1 634 (54,6 %) |{{тӀимил хьун1}} 1 034 (23,9 %) |{{гзаф хьун1}} 1 050 (14,3 %) |{{тӀимил хьун1}}973 (8,7 %) |{{тӀимил хьун1}}585 (4,9 %) |- |align="left"|'''[[чувудар]]''' |120 (4 %) |{{гзаф хьун1}}241 (5,6 %) |{{тӀимил хьун1}}230 (3,1 %) |{{гзаф хьун1}}313 (2,8 %) |{{тӀимил хьун1}}173 (1,4 %) |- |align="left"|'''вири''' |{{гзаф хьун1}}'''2 996 (100 %)''' |{{гзаф хьун1}}'''4 329 (100 %)''' |{{гзаф хьун1}}'''7 366 (100 %)''' |{{гзаф хьун1}}'''11 144 (100 %)''' |{{гзаф хьун1}}'''12 017 (100 %)''' |} ==Икътисадийят== Шегьерда консерврин, некӀедин ва асфальт гьазурзавай заводар кардик ква. ==Меденийет ва чирвилер== [[1998 йис]]уз КцӀара Гьукуматдин лезги драм театр ахъайнай. [[2006 йис]]уз шегьерда 6 юкьван чирвилерин мектебар кӀвалахзавай, абурукай сад азербайжан вадни урус мектебар тир. Идалайни гъейри, шегьерда мектебдилай вилик гьазурвилер гудай чирвилерин идара, Азербайжандин Гьукуматдин Педагожи Колледж кардик ква. Колледжда азербайжан чӀалан, ингилис чӀалан ва адабийятдин муаллимар ва гьакӀни сифте кьилин мектебрин муаллимар гьазурзава. ==Улакь== ==Идман== ==Акунаравай - Машгьур инсанар== * [[Аскеров Гьилал]] — лезги шаир ва журналист. * [[Ризванов Ризван Забитан хва]] — машгьур лезги шаир, тариххъан ва таржумахъан. * [[Эфендиев Ярмет Яверан хва]] — лезги шаир ва кхьираг. ==Килигуниз лайих тир чкаяр== Шагьдагъ, Лермонтован кlвал музей ==Эдебийят== * [http://ir.nmu.org.ua/bitstream/handle/123456789/112904/7473ef4328e7ca43214c1d233b92f000.pdf?sequence=1 М. М. Ихилов «Народы лезгинской группы»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402140550/http://ir.nmu.org.ua/bitstream/handle/123456789/112904/7473ef4328e7ca43214c1d233b92f000.pdf?sequence=1 |date=2015-04-02 }} == Баянар == {{Баянар}} == ЭлячӀунар == * [http://www.kycap.com/city/history.html КцӀарин сайтунал шегьердин тарихдикай малуматар] {{КцӀар райондин яшамиш жезвай чкаяр}} [[Категория:КцӀар район]] [[Категория:Азербайжандин шегьерар]] [[Категория:Лезги шегьерар]] gx0lqorhr0g0twdcvn8z95l178nwktn 2 17332 98145 2026-04-13T02:50:22Z 配合比全额更好（说说而已） 12799 Новая страница: «Привет!Я 配合比全额更好（说说而已）.» 98145 wikitext text/x-wiki Привет!Я 配合比全额更好（说说而已）. grbrbqvjkmld5frlrteir4qknp3hnnm