Википедия lezwiki https://lez.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D1%8C%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BD_%D1%87%D1%87%D0%B8%D0%BD MediaWiki 1.47.0-wmf.15 first-letter Медиа Служебная Веревирд авун Уртах Уртахдин веревирд авун Википедия Википедия веревирд авун Файл Файл веревирд авун MediaWiki MediaWiki веревирд авун Шаблон Шаблон веревирд авун Справка Обсуждение справки Категория Категория веревирд авун TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk I Сурхай-хан 0 9405 98935 88771 2026-08-15T20:00:23Z Хьажидауд 12986 98935 wikitext text/x-wiki '''Члакъ Сурхай Герей хва''' ('''I-хьай Сурхай)''' — Имам Хьажи Давудаз хаинвал авунвай [[1700 йис]]алай [[Къази-Кумухдин ханвал|Гъази-Къумух ханвалдин]] кьил(хан) тир, [[яхул|яхулрин]] юкьа авай шамхал яни [[Араб чӀал|эрби (араб)]] сихилдай тира, яни адан халкь яхул ваъ эрби тир, амма яхулриз ам чпинди хьиз аквазва. Члакъ Сурхая вич Хьажи Давудаз диндин стха яз къалурзавай, амма ахпа гьукумат патал Имам Хьажи Давуд маса гузва. == Адакай == Члакъ Сурхай эрби (араб) шамхал сихилдикай тир, амма яхулри ам чпин халкьдин кьегьал яз аквазва. Вири ч1авуз ам Хьажи Давудан пупал кьвед лагьай кас тир хьиз аквазва чаз, амма ада Хьажи Давудан агалкьунриз пехил тира. Ада вич адаз стха яз къалуртӀани, эхирда ада Хьажи Давуд маса гана душманриз, амма ахпа вич ч1ехи намус квахьинихъ акатна. Масала, авар тир Шуаиб Багинубвиди адан пупакай кхьизва<ref>http://www.kavkazoved.info/images/myfls/files/nadir-dag.pdf</ref>: {{Цитата|«Гила Къажар Надира Члакъ Сурхаян Айшат тӀвар алай пупаз, ахьтин к1валах авуна хьи гьихьтин итимди вичин никахь авай пупаз айида. Ибур вири Къажар Надира гъилер к1вачер кт1уна Члакъ Сурхаян вилик авуна...»|— урусдал: Теперь сделал Надир-шах супругу Сурхая, носившую имя Айшат, такой женщиной, с которой поступил он так, как поступает мужчина со своей законной женой. Делал все это Надир-шах на глазах у связанного Сурхай-хана..}} Адан хцирикай<ref>Надир-шах афшар и дагестанцы 1741 Т.М.Айтберов, Махачкала 2011 со ссылкой на Шуаиб ибн Идрис Багинубский. Табакат ал-хваджиган ан-никшбандиййа. Дамаск 1999.</ref>: {{Цитата|«Члакъ Сурхаян рухварикай рахайтӀа, Муртазаали ва Мухаммад-хан т1вар алабур, абур кьведни Сугъратл хуьруьз гаатна, [ана] Дагъустандин вири вилаятрай ксарин кӀеретӀар кӀватӀна лагьана абуруз: «И ляънят хьайиди [Къажар Надир] чи бубадив, чи дидедив ва чи чилив ийизвай к1валахар, ада куьневни айиз гуда», гьавиляй «чун патал агъзурра кьейитӀани хъсан я», вичи-вичиз тӀвар ганвай ин хурасанвиди галаз гъазават тхона, ихьтин къвалахар эхинлагъ.» урусдал: Что касается сыновей Сурхай-хана, каковыми были Муртазаали и Мухаммад-хан, то убежали они оба в селение Согратль, [где] собрали группы людей со всех дагестанских рай- онов (дийар) и сказали им: «То, что делает сейчас этот проклятый [Надир-шах] с нашим отцом, с нашей матерью и с нашим краем, сделает он и вам», а поэтому, «для нас в тысячу раз лучше умереть», сражаясь против названного хорасанца, чем терпеть все это.» [5]}} ==Эдебият== * Багаутдинов С. М. Ахмед-хан Дженгутаевский — забытый герой Кавказа. Махачкала, 2013. * С. Габиев. Лаки — Их прошлое и быт. СМОМПК. Тифлис. 1906. * В. А. Потто. Поход в Кази-Кумык в 1820 году. С.-Петербург, 1899 г. [[Категория:Яхулрин тарих]] hhqbgdhhu8swq2mvj4yrg1jhd7izote 98936 98935 2026-08-15T20:01:07Z Хьажидауд 12986 98936 wikitext text/x-wiki '''Члакъ Сурхай Герейн хва''' ('''I-хьай Сурхай)''' — Имам Хьажи Давудаз хаинвал авунвай [[1700 йис]]алай [[Къази-Кумухдин ханвал|Гъази-Къумух ханвалдин]] кьил(хан) тир, [[яхул|яхулрин]] юкьа авай шамхал яни [[Араб чӀал|эрби (араб)]] сихилдай тира, яни адан халкь яхул ваъ эрби тир, амма яхулриз ам чпинди хьиз аквазва. Члакъ Сурхая вич Хьажи Давудаз диндин стха яз къалурзавай, амма ахпа гьукумат патал Имам Хьажи Давуд маса гузва. == Адакай == Члакъ Сурхай эрби (араб) шамхал сихилдикай тир, амма яхулри ам чпин халкьдин кьегьал яз аквазва. Вири ч1авуз ам Хьажи Давудан пупал кьвед лагьай кас тир хьиз аквазва чаз, амма ада Хьажи Давудан агалкьунриз пехил тира. Ада вич адаз стха яз къалуртӀани, эхирда ада Хьажи Давуд маса гана душманриз, амма ахпа вич ч1ехи намус квахьинихъ акатна. Масала, авар тир Шуаиб Багинубвиди адан пупакай кхьизва<ref>http://www.kavkazoved.info/images/myfls/files/nadir-dag.pdf</ref>: {{Цитата|«Гила Къажар Надира Члакъ Сурхаян Айшат тӀвар алай пупаз, ахьтин к1валах авуна хьи гьихьтин итимди вичин никахь авай пупаз айида. Ибур вири Къажар Надира гъилер к1вачер кт1уна Члакъ Сурхаян вилик авуна...»|— урусдал: Теперь сделал Надир-шах супругу Сурхая, носившую имя Айшат, такой женщиной, с которой поступил он так, как поступает мужчина со своей законной женой. Делал все это Надир-шах на глазах у связанного Сурхай-хана..}} Адан хцирикай<ref>Надир-шах афшар и дагестанцы 1741 Т.М.Айтберов, Махачкала 2011 со ссылкой на Шуаиб ибн Идрис Багинубский. Табакат ал-хваджиган ан-никшбандиййа. Дамаск 1999.</ref>: {{Цитата|«Члакъ Сурхаян рухварикай рахайтӀа, Муртазаали ва Мухаммад-хан т1вар алабур, абур кьведни Сугъратл хуьруьз гаатна, [ана] Дагъустандин вири вилаятрай ксарин кӀеретӀар кӀватӀна лагьана абуруз: «И ляънят хьайиди [Къажар Надир] чи бубадив, чи дидедив ва чи чилив ийизвай к1валахар, ада куьневни айиз гуда», гьавиляй «чун патал агъзурра кьейитӀани хъсан я», вичи-вичиз тӀвар ганвай ин хурасанвиди галаз гъазават тхона, ихьтин къвалахар эхинлагъ.» урусдал: Что касается сыновей Сурхай-хана, каковыми были Муртазаали и Мухаммад-хан, то убежали они оба в селение Согратль, [где] собрали группы людей со всех дагестанских рай- онов (дийар) и сказали им: «То, что делает сейчас этот проклятый [Надир-шах] с нашим отцом, с нашей матерью и с нашим краем, сделает он и вам», а поэтому, «для нас в тысячу раз лучше умереть», сражаясь против названного хорасанца, чем терпеть все это.» [5]}} ==Эдебият== * Багаутдинов С. М. Ахмед-хан Дженгутаевский — забытый герой Кавказа. Махачкала, 2013. * С. Габиев. Лаки — Их прошлое и быт. СМОМПК. Тифлис. 1906. * В. А. Потто. Поход в Кази-Кумык в 1820 году. С.-Петербург, 1899 г. [[Категория:Яхулрин тарих]] tdvupo6iqhsjk0buupbnb7s9l7h0m8n 98937 98936 2026-08-15T20:01:38Z Хьажидауд 12986 98937 wikitext text/x-wiki '''Члакъ Сурхай Герейн хва''' ('''I-хьай Сурхай)''' — Имам [[Гьажи Дауд|Хьажи Давудаз]] хаинвал авунвай [[1700 йис]]алай [[Къази-Кумухдин ханвал|Гъази-Къумух ханвалдин]] кьил(хан) тир, [[яхул|яхулрин]] юкьа авай шамхал яни [[Араб чӀал|эрби (араб)]] сихилдай тира, яни адан халкь яхул ваъ эрби тир, амма яхулриз ам чпинди хьиз аквазва. Члакъ Сурхая вич Хьажи Давудаз диндин стха яз къалурзавай, амма ахпа гьукумат патал Имам Хьажи Давуд маса гузва. == Адакай == Члакъ Сурхай эрби (араб) шамхал сихилдикай тир, амма яхулри ам чпин халкьдин кьегьал яз аквазва. Вири ч1авуз ам Хьажи Давудан пупал кьвед лагьай кас тир хьиз аквазва чаз, амма ада Хьажи Давудан агалкьунриз пехил тира. Ада вич адаз стха яз къалуртӀани, эхирда ада Хьажи Давуд маса гана душманриз, амма ахпа вич ч1ехи намус квахьинихъ акатна. Масала, авар тир Шуаиб Багинубвиди адан пупакай кхьизва<ref>http://www.kavkazoved.info/images/myfls/files/nadir-dag.pdf</ref>: {{Цитата|«Гила Къажар Надира Члакъ Сурхаян Айшат тӀвар алай пупаз, ахьтин к1валах авуна хьи гьихьтин итимди вичин никахь авай пупаз айида. Ибур вири Къажар Надира гъилер к1вачер кт1уна Члакъ Сурхаян вилик авуна...»|— урусдал: Теперь сделал Надир-шах супругу Сурхая, носившую имя Айшат, такой женщиной, с которой поступил он так, как поступает мужчина со своей законной женой. Делал все это Надир-шах на глазах у связанного Сурхай-хана..}} Адан хцирикай<ref>Надир-шах афшар и дагестанцы 1741 Т.М.Айтберов, Махачкала 2011 со ссылкой на Шуаиб ибн Идрис Багинубский. Табакат ал-хваджиган ан-никшбандиййа. Дамаск 1999.</ref>: {{Цитата|«Члакъ Сурхаян рухварикай рахайтӀа, Муртазаали ва Мухаммад-хан т1вар алабур, абур кьведни Сугъратл хуьруьз гаатна, [ана] Дагъустандин вири вилаятрай ксарин кӀеретӀар кӀватӀна лагьана абуруз: «И ляънят хьайиди [Къажар Надир] чи бубадив, чи дидедив ва чи чилив ийизвай к1валахар, ада куьневни айиз гуда», гьавиляй «чун патал агъзурра кьейитӀани хъсан я», вичи-вичиз тӀвар ганвай ин хурасанвиди галаз гъазават тхона, ихьтин къвалахар эхинлагъ.» урусдал: Что касается сыновей Сурхай-хана, каковыми были Муртазаали и Мухаммад-хан, то убежали они оба в селение Согратль, [где] собрали группы людей со всех дагестанских рай- онов (дийар) и сказали им: «То, что делает сейчас этот проклятый [Надир-шах] с нашим отцом, с нашей матерью и с нашим краем, сделает он и вам», а поэтому, «для нас в тысячу раз лучше умереть», сражаясь против названного хорасанца, чем терпеть все это.» [5]}} ==Эдебият== * Багаутдинов С. М. Ахмед-хан Дженгутаевский — забытый герой Кавказа. Махачкала, 2013. * С. Габиев. Лаки — Их прошлое и быт. СМОМПК. Тифлис. 1906. * В. А. Потто. Поход в Кази-Кумык в 1820 году. С.-Петербург, 1899 г. [[Категория:Яхулрин тарих]] 4w1s1st45zs1ujdciob6r7w50z058yn 98938 98937 2026-08-16T05:08:16Z Хьажидауд 12986 98938 wikitext text/x-wiki '''Члакъ Сурхай Герейн хва''' ('''I-хьай Сурхай)''' — Имам [[Гьажи Дауд|Хьажи Давудаз]] хаинвал авунвай [[1700 йис]]алай [[Къази-Кумухдин ханвал|Гъази-Къумух ханвалдин]] кьил(хан) тир, [[яхул|яхулрин]] юкьа авай шамхал яни [[Араб чӀал|эрби (араб)]] сихилдай тира, яни адан халкь яхул ваъ эрби тир, амма яхулриз ам чпинди хьиз аквазва. Члакъ Сурхая вич Хьажи Давудаз диндин стха яз къалурзавай, амма ахпа гьукумат патал Имам Хьажи Давуд маса гузва. == Адакай == Члакъ Сурхай эрби (араб) шамхал сихилдикай тир, амма яхулри ам чпин халкьдин кьегьал яз аквазва. Вири ч1авуз ам Хьажи Давудан патал кьвед лагьай кас тир хьиз аквазва чаз, амма ада Хьажи Давудан агалкьунриз пехил тира. Ада вич адаз диндин стха яз къалуртӀани, эхирда ада Хьажи Давуд маса гана душманриз. Амма ахпа вич ч1ехи намус квахьинихъ акатзва, масала, авар тир Шуаиб Багинубвиди адан пупакай кхьизва<ref>http://www.kavkazoved.info/images/myfls/files/nadir-dag.pdf</ref>: {{Цитата|«Гила Къажар Надира Члакъ Сурхаян Айшат тӀвар алай пупаз, ахьтин к1валах авуна хьи гьихьтин итимди вичин никахь авай пупаз айида. Ибур вири Къажар Надира гъилер к1вачер кт1уна Члакъ Сурхаян вилик авуна...»|— урусдал: Теперь сделал Надир-шах супругу Сурхая, носившую имя Айшат, такой женщиной, с которой поступил он так, как поступает мужчина со своей законной женой. Делал все это Надир-шах на глазах у связанного Сурхай-хана..}} Адан хцерикай<ref>Надир-шах афшар и дагестанцы 1741 Т.М.Айтберов, Махачкала 2011 со ссылкой на Шуаиб ибн Идрис Багинубский. Табакат ал-хваджиган ан-никшбандиййа. Дамаск 1999.</ref>: {{Цитата|«Члакъ Сурхаян рухварикай рахайтӀа, Муртазаали ва Мухьаммад т1вар алабур, абур кьведни Сугърат1ил хуьруьз гаатна, [ана] Дагъустандин вири вилаятрай ксарин кӀеретӀар кӀватӀна лагьана абуруз: «И ляънят хьайиди [Къажар Надир] чи бубадив, чи дидедив ва чи чилив ийизвай к1валахар, ада куьневни айиз гуда», гьавиляй «чун патал агъзурра кьейитӀани хъсан я», вичи-вичиз тӀвар ганвай ин хурасанвиди галаз гъазават тхона, ихьтин къвалахар эхинлагъ.» урусдал: Что касается сыновей Сурхай-хана, каковыми были Муртазаали и Мухаммад-хан, то убежали они оба в селение Согратль, [где] собрали группы людей со всех дагестанских рай- онов (дийар) и сказали им: «То, что делает сейчас этот проклятый [Надир-шах] с нашим отцом, с нашей матерью и с нашим краем, сделает он и вам», а поэтому, «для нас в тысячу раз лучше умереть», сражаясь против названного хорасанца, чем терпеть все это.» }} ==Эдебият== * Багаутдинов С. М. Ахмед-хан Дженгутаевский — забытый герой Кавказа. Махачкала, 2013. * С. Габиев. Лаки — Их прошлое и быт. СМОМПК. Тифлис. 1906. * В. А. Потто. Поход в Кази-Кумык в 1820 году. С.-Петербург, 1899 г. [[Категория:Яхулрин тарих]] tv402dsj0o9qbrfgh1wkkqlyyni0es3 98939 98938 2026-08-16T05:18:27Z Хьажидауд 12986 98939 wikitext text/x-wiki '''Члакъ Сурхай''' ('''I-хьай Сурхай Герейн хва)''' — Имам [[Гьажи Дауд|Хьажи Давудаз]] хаинвал авунвай [[1700 йис]]алай [[Къази-Кумухдин ханвал|Гъази-Къумух ханвалдин]] кьил(хан) тир, [[яхул|яхулрин]] юкьа авай шамхал яни [[Араб чӀал|эрби (араб)]] сихилдай тира, яни адан халкь яхул ваъ эрби тир, амма яхулриз ам чпинди хьиз аквазва. Члакъ Сурхая вич Хьажи Давудаз диндин стха яз къалурзавай, амма ахпа гьукумат патал Имам Хьажи Давуд маса гузва. == Адакай == Члакъ Сурхай эрби (араб) шамхал сихилдикай тир, амма яхулри ам чпин халкьдин кьегьал яз аквазва. Вири ч1авуз ам Хьажи Давудан патал кьвед лагьай кас тир хьиз аквазва чаз, амма ада Хьажи Давудан агалкьунриз пехил тира. Ада вич адаз диндин стха яз къалуртӀани, эхирда ада Хьажи Давуд маса гана душманриз. Амма ахпа вич ч1ехи намус квахьинихъ акатзва, масала, авар тир Шуаиб Багинубвиди адан пупакай кхьизва<ref>http://www.kavkazoved.info/images/myfls/files/nadir-dag.pdf</ref>: {{Цитата|«Гила Къажар Надира Члакъ Сурхаян Айшат тӀвар алай пупаз, ахьтин к1валах авуна хьи гьихьтин итимди вичин никахь авай пупаз айида. Ибур вири Къажар Надира гъилер к1вачер кт1уна Члакъ Сурхаян вилик авуна...»|— урусдал: Теперь сделал Надир-шах супругу Сурхая, носившую имя Айшат, такой женщиной, с которой поступил он так, как поступает мужчина со своей законной женой. Делал все это Надир-шах на глазах у связанного Сурхай-хана..}} Адан хцерикай<ref>Надир-шах афшар и дагестанцы 1741 Т.М.Айтберов, Махачкала 2011 со ссылкой на Шуаиб ибн Идрис Багинубский. Табакат ал-хваджиган ан-никшбандиййа. Дамаск 1999.</ref>: {{Цитата|«Члакъ Сурхаян рухварикай рахайтӀа, Муртазаали ва Мухьаммад т1вар алабур, абур кьведни Сугърат1ил хуьруьз гаатна, [ана] Дагъустандин вири вилаятрай ксарин кӀеретӀар кӀватӀна лагьана абуруз: «И ляънят хьайиди [Къажар Надир] чи бубадив, чи дидедив ва чи чилив ийизвай к1валахар, ада куьневни айиз гуда», гьавиляй «чун патал агъзурра кьейитӀани хъсан я», вичи-вичиз тӀвар ганвай ин хурасанвиди галаз гъазават тхона, ихьтин къвалахар эхинлагъ.» урусдал: Что касается сыновей Сурхай-хана, каковыми были Муртазаали и Мухаммад-хан, то убежали они оба в селение Согратль, [где] собрали группы людей со всех дагестанских рай- онов (дийар) и сказали им: «То, что делает сейчас этот проклятый [Надир-шах] с нашим отцом, с нашей матерью и с нашим краем, сделает он и вам», а поэтому, «для нас в тысячу раз лучше умереть», сражаясь против названного хорасанца, чем терпеть все это.» }} ==Эдебият== * Багаутдинов С. М. Ахмед-хан Дженгутаевский — забытый герой Кавказа. Махачкала, 2013. * С. Габиев. Лаки — Их прошлое и быт. СМОМПК. Тифлис. 1906. * В. А. Потто. Поход в Кази-Кумык в 1820 году. С.-Петербург, 1899 г. [[Категория:Яхулрин тарих]] jl5m63zy8pzn9qf61gp9tje7doxs0w1