Wikipedia
lgwiki
https://lg.wikipedia.org/wiki/Olupapula_Olusooka
MediaWiki 1.46.0-wmf.24
first-letter
Media
Special
Talk
User
User talk
Wikipedia
Wikipedia talk
File
File talk
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Help
Help talk
Category
Category talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Nimisha Madhvani
0
10706
47346
46783
2026-04-20T17:25:06Z
24RAY
11014
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1342218796|Nimisha Madhvani]]"
47346
wikitext
text/x-wiki
'''<big>Nimisha Jayant Madhvani</big>''' [[:en:Diplomat|Munnayuganda, era mubaka,]] mu kiseera kino akola nga Omubaka akyikirira yuganda mu [[:en:United_Kingdom|Bungereza]] . Edda yaliko Omubaka akyikirira yuganda [[:en:Nordic_countries|mu mawanga ga Nordic]] yakkirizibwa mu [[:en:Denmark|Denmark]], [[:en:Finland|Finland]], [[:en:Iceland|Iceland]], [[:en:Norway|Norway]] awamu ne [[:en:Sweden|Sweden]] .
Ekyo nga tekinnatuukawo, yaliko omubaka akyikirira yuganda mu [[:en:United_Arab_Emirates|Mawanga ga Bawalabu]], [[International Renewable Energy Agency|n’ekitongole ky’ensi yonna ekivunaanyizibwa ku masannyalaze agazzibwawo]] (IRENA). <ref>{{cite web |last=Kyatusiimire |first=Sharon |date=7 May 2018 |title=Nimisha Madhvani Appointed Uganda's Representative to IRENA |url=https://chimpreports.com/nimisha-madhvani-appointed-ugandas-representative-to-irena/ |access-date=28 November 2018 |publisher=Chimp Reports Uganda |location=Kampala}}</ref>
Ekyo nga tekinnatuukawo, yaliko omubaka akyikirira yuganda mu [[:en:France|Bufalansa]], [[:en:Spain|Spain]], [[:en:Portugal|Portugal]] ne [[:en:UNESCO|UNESCO]], ng’asinziira mu [[:en:Paris|kibuga kya Bufalansa ekikulu Paris]].<ref>{{cite web |author=Embassy of Uganda in Paris, France |date=21 April 2017 |title=Ambassador Nimisha Madhvani Meets Director General of UNESCO |url=https://paris.mofa.go.ug/data-dnews-43-AMBASSADOR-NIMISHA-MADHVANI-MEETS-DIRECTOR-GENERAL-OF-UNESCO.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181129100157/https://paris.mofa.go.ug/data-dnews-43-AMBASSADOR-NIMISHA-MADHVANI-MEETS-DIRECTOR-GENERAL-OF-UNESCO.html |archive-date=29 November 2018 |access-date=28 November 2018 |publisher=Embassy of Uganda in Paris, France}}</ref>
== Obuvo n’okusoma kwe ==
Yazaalibwa mumwaka gwa 1959 muyuganda mu maka ga Meena Madhvani ne Jayant Madhvani, bombi bannayuganda ng'abazaalibwa mu kibuga kya [[:en:India|Buyindi]] .<ref name="Bio">{{cite web |last=Singh |first=Shubha |date=23 April 2008 |title=Uganda makes a point with Indian origin envoy |url=http://www.hindustantimes.com/india/uganda-makes-a-point-with-indian-origin-envoy/story-QNithxLsl8zyilFwrSeKQJ.html |accessdate=9 November 2017 |newspaper=[[Hindustan Times]] |location=New Dheli}}</ref> Jayant yali mubereberye wa batabani bataano aba [[:en:Muljibhai_Madhvani|Mulji Prabhudas Madhvani]] (1894–1958), [[:en:Industrialist|munnamakolero]], [[:en:Entrepreneur|Omutandisi wemirimu]] mu[[:en:Madhvani_Group|kkampuni za Madhvani]] mu mwaka gwa 1930. <ref name="Profile">{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs |date=29 July 2008 |title=From India, Penniless, Madhvani Made A Fortune In Uganda |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1184391/india-penniless-madhvani-fortune-uganda |access-date=9 November 2017}}</ref> Nimisha yakulira mu kibanja ky'amaka e [[:en:Kakira|Kakira]], nga essaawa emu n'ekitundu okuva mu buvanjuba bw'[[:en:Kampala|ekibuga kyayuganda ekikulu, Kampala]] . Nakyemalira [[:en:Idi_Amin|Idi Amin]] bwe yagoba [[:en:Ugandan_Asians|Bannayuganda mu Asia]] mu mwaka gwa1972, yasengukira mu Bungereza ne famire ye, bwe yali wa myaka 13 egy'obuto.<ref name="Bio" />
== Obuweereza ng'omukugu ==
[[:en:National_Resistance_Movement|Ekibiina ekiri mubuyinza ekya NRM]] kati bwe kyawamba obuyinza mu myaka gya 1980, famire ya Madhvani yaddayo muyuganda ne yeddiza eby’obugagga byabwe.<ref name="Bio" /> Mu myaka gya 1990 Nimisha yeegatta kukibiina ky'ebyenkulakulana ne by'ensimbi muyuganda, yasooka kusindikibwa [[:en:Washington,_D.C.|munsi yebungereza Washington, D.C]], yalondebwa ng'omuwandiisi asooka mu kitebe kyayuganda mubungereza. Mu mwaka gwa 2007, yakyusibwa n’atwalibwa mu [[:en:High Commission|kakiiko kayuganda akawagulu High Commission,]] akasangibwa [[:en:New_Delhi|mukiuga kya Buyindi ekikulu eky'e New Delhi]], ng’omuduumizi owookubiri. <ref>{{cite web |author=TTOI |date=8 May 2007 |title=Minister sells Uganda to Gujaratis |url=https://timesofindia.indiatimes.com/world/Minister-sells-Uganda-to-Gujaratis/articleshow/2016162.cms |access-date=9 November 2017 |newspaper=[[The Times of India]] (TTOI) |location=Mumbai}}</ref> Nga wayise omwaka gumu, yalondebwa okuba Omuduumizi omukulu ow'amaanyi, ng'aweereza mu kifo ekyo okuva mu mwezi gw'okunna mu mwaka gwa 2008. <ref>{{cite web |author=Statehouse Uganda |date=12 April 2012 |title=President mourns Manubhai M. Madhvani |url=http://www.statehouse.go.ug/media/news/2012/04/12/president-mourns-manubhai-m-madhvani |accessdate=9 November 2017 |publisher=State House Uganda (SHU) |location=Entebbe}}</ref> Bweyali akyali eyo, mu kiseera kye kimu yakkirizibwa okudukanya ebitebbe byabangereza ebisuuka mukimu nga [[:en:Bangladesh|Bangladesh]], [[:en:Bhutan|Bhutan]], [[:en:Indonesia|Indonesia]], [[:en:Malaysia|Malaysia]], [[:en:Myanmar|Myanmar]], [[:en:Singapore|Singapore]], [[:en:Sri_Lanka|Sri Lanka]] awamu ne [[:en:Thailand|Thailand]].<ref name="Bio" />
Mu kyeya kya 2014 Nimisha yakyusibwa n’atwalibwa mu kitebe kyayuganda ekiri mubungereza, ekya Bufalansa,ng’omubaka w’eggwanga, n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa mu mwaka gwa 2017. Bwe yali eyo, era yaweereza ng’omubaka w’eggwanga lye munsi zabangereza omuli Portugal, Spain, [[:en:Bureau_of_International_Expositions|Ekitongole kya BIE]], [[:en:OECD|OECD]] awamu ne Kitongole ky'ensi yoona eky'Ebyensoma' Eby'obulamu n'Eby'obuwangwa UNESCO.<ref name="Move">{{cite web |author=Vision Reporter |date=28 April 2017 |title=I will retire in Uganda - UNESCO Boss |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1452186/retire-uganda-unesco-boss |access-date=9 November 2017 |newspaper=[[New Vision]] |location=Kampala}}</ref> Ogw'olubereberye mu mwaka gwa 2017 yasindikibwa munsi yabawalabu e Abu Dhabi ng’omubaka w'eggwanga lyayuganda kyokka oluvannyuma n’ayitizibwa olw’okuleetawo obutabanguko bw’ebyobufuzi wakati wa gavumenti yayuganda n'eyabawalabu.<ref>{{Cite web |last=Kaaya |first=Sadab Kitatta |date=16 May 2018 |title=UAE, Kampala row deepens as Arab country demands apology |url=https://observer.ug/news/headlines/57685-uae-kampala-row-deepens-as-arab-country-demands-apology |access-date=2021-03-15 |website=The Observer - Uganda |language=en-gb}}</ref> Yadizibwa mbigere [[:en:Richard_Nduhura|Richard Nduhura mukibuga kyabulaya Paris]], eyali omukiise wayuganda ow'enkalakkalira ku kitebe ky'ekibiina [[:en:United_Nations|ky'Amawanga Amagatte]] mu [[:en:New_York_City|kibuga kyabungereza]].<ref name="Move" /> Mugw'ekkumi n'ogumu mu mwaka gwa 2018, yasindikibwa mu kitebe kyayuganda ekyali mukibuga kya Denmark ekikulu, ekikkirizibwa [[:en:Nordic_countries|mu mawanga ga Nordic,]] ng’adda mu bigere by'omubaka Kibedi Zaake Wanume, eyasindikibwa mu [[:en:Abu_Dhabi|Abu Dhabi, m'unsi yabawalabu]]. Mu mwaka gwa 2020 yazzibwayo mukibuga kya yuganda ekikulu Kampala oluvannyuma [https://www.youtube.com/watch?v=EauPOJs1HCQ lw'amaloboozi agasasana] nga [https://www.ft.com/content/617187c2-ab0b-4cf9-bdca-0aa246548745 Nimisha Madhvani yeekobaana ne banne mu kitebe ne babba n'okugaba ensimbi ezaaweebwayo okuyamba Bannayuganda ababundabunda abakoseddwa ekirwadde kya Covid-19 mu nsi yonna] .
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
o73efmurrjemuz8j5j5a4ystx2dk6kh
47349
47346
2026-04-20T17:40:50Z
24RAY
11014
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1342218796|Nimisha Madhvani]]"
47349
wikitext
text/x-wiki
'''<big>Nimisha Jayant Madhvani</big>''' [[:en:Diplomat|Munnayuganda, era mubaka,]] mu kiseera kino akola nga Omubaka akyikirira yuganda mu [[:en:United_Kingdom|Bungereza]] . Edda yaliko Omubaka akyikirira yuganda [[:en:Nordic_countries|mu mawanga ga Nordic]] yakkirizibwa mu [[:en:Denmark|Denmark]], [[:en:Finland|Finland]], [[:en:Iceland|Iceland]], [[:en:Norway|Norway]] awamu ne [[:en:Sweden|Sweden]] .
Ekyo nga tekinnatuukawo, yaliko omubaka akyikirira yuganda mu [[:en:United_Arab_Emirates|Mawanga ga Bawalabu]], [[International Renewable Energy Agency|n’ekitongole ky’ensi yonna ekivunaanyizibwa ku masannyalaze agazzibwawo]] (IRENA). <ref>{{cite web |last=Kyatusiimire |first=Sharon |date=7 May 2018 |title=Nimisha Madhvani Appointed Uganda's Representative to IRENA |url=https://chimpreports.com/nimisha-madhvani-appointed-ugandas-representative-to-irena/ |access-date=28 November 2018 |publisher=Chimp Reports Uganda |location=Kampala}}</ref>
Ekyo nga tekinnatuukawo, yaliko omubaka akyikirira yuganda mu [[:en:France|Bufalansa]], [[:en:Spain|Spain]], [[:en:Portugal|Portugal]] ne [[:en:UNESCO|UNESCO]], ng’asinziira mu [[:en:Paris|kibuga kya Bufalansa ekikulu Paris]].<ref>{{cite web |author=Embassy of Uganda in Paris, France |date=21 April 2017 |title=Ambassador Nimisha Madhvani Meets Director General of UNESCO |url=https://paris.mofa.go.ug/data-dnews-43-AMBASSADOR-NIMISHA-MADHVANI-MEETS-DIRECTOR-GENERAL-OF-UNESCO.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181129100157/https://paris.mofa.go.ug/data-dnews-43-AMBASSADOR-NIMISHA-MADHVANI-MEETS-DIRECTOR-GENERAL-OF-UNESCO.html |archive-date=29 November 2018 |access-date=28 November 2018 |publisher=Embassy of Uganda in Paris, France}}</ref>
== Obuvo n’okusoma kwe ==
Yazaalibwa mumwaka gwa 1959 muyuganda mu maka ga Meena Madhvani ne Jayant Madhvani, bombi bannayuganda ng'abazaalibwa mu kibuga kya [[:en:India|Buyindi]] .<ref name="Bio">{{cite web |last=Singh |first=Shubha |date=23 April 2008 |title=Uganda makes a point with Indian origin envoy |url=http://www.hindustantimes.com/india/uganda-makes-a-point-with-indian-origin-envoy/story-QNithxLsl8zyilFwrSeKQJ.html |accessdate=9 November 2017 |newspaper=[[Hindustan Times]] |location=New Dheli}}</ref> Jayant yali mubereberye wa batabani bataano aba [[:en:Muljibhai_Madhvani|Mulji Prabhudas Madhvani]] (1894–1958), [[:en:Industrialist|munnamakolero]], [[:en:Entrepreneur|Omutandisi wemirimu]] mu[[:en:Madhvani_Group|kkampuni za Madhvani]] mu mwaka gwa 1930. <ref name="Profile">{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs |date=29 July 2008 |title=From India, Penniless, Madhvani Made A Fortune In Uganda |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1184391/india-penniless-madhvani-fortune-uganda |access-date=9 November 2017}}</ref> Nimisha yakulira mu kibanja ky'amaka e [[:en:Kakira|Kakira]], nga essaawa emu n'ekitundu okuva mu buvanjuba bw'[[:en:Kampala|ekibuga kyayuganda ekikulu, Kampala]] . Nakyemalira [[:en:Idi_Amin|Idi Amin]] bwe yagoba [[:en:Ugandan_Asians|Bannayuganda mu Asia]] mu mwaka gwa1972, yasengukira mu Bungereza ne famire ye, bwe yali wa myaka 13 egy'obuto.<ref name="Bio" />
== Obuweereza ng'omukugu ==
[[:en:National_Resistance_Movement|Ekibiina ekiri mubuyinza ekya NRM]] kati bwe kyawamba obuyinza mu myaka gya 1980, famire ya Madhvani yaddayo muyuganda ne yeddiza eby’obugagga byabwe.<ref name="Bio" /> Mu myaka gya 1990 Nimisha yeegatta kukibiina ky'ebyenkulakulana ne by'ensimbi muyuganda, yasooka kusindikibwa [[:en:Washington,_D.C.|munsi yebungereza Washington, D.C]], yalondebwa ng'omuwandiisi asooka mu kitebe kyayuganda mubungereza. Mu mwaka gwa 2007, yakyusibwa n’atwalibwa mu [[:en:High Commission|kakiiko kayuganda akawagulu High Commission,]] akasangibwa [[:en:New_Delhi|mukiuga kya Buyindi ekikulu eky'e New Delhi]], ng’omuduumizi owookubiri. <ref>{{cite web |author=TTOI |date=8 May 2007 |title=Minister sells Uganda to Gujaratis |url=https://timesofindia.indiatimes.com/world/Minister-sells-Uganda-to-Gujaratis/articleshow/2016162.cms |access-date=9 November 2017 |newspaper=[[The Times of India]] (TTOI) |location=Mumbai}}</ref> Nga wayise omwaka gumu, yalondebwa okuba Omuduumizi omukulu ow'amaanyi, ng'aweereza mu kifo ekyo okuva mu mwezi gw'okunna mu mwaka gwa 2008. <ref>{{cite web |author=Statehouse Uganda |date=12 April 2012 |title=President mourns Manubhai M. Madhvani |url=http://www.statehouse.go.ug/media/news/2012/04/12/president-mourns-manubhai-m-madhvani |accessdate=9 November 2017 |publisher=State House Uganda (SHU) |location=Entebbe}}</ref> Bweyali akyali eyo, mu kiseera kye kimu yakkirizibwa okudukanya ebitebbe byabangereza ebisuuka mukimu nga [[:en:Bangladesh|Bangladesh]], [[:en:Bhutan|Bhutan]], [[:en:Indonesia|Indonesia]], [[:en:Malaysia|Malaysia]], [[:en:Myanmar|Myanmar]], [[:en:Singapore|Singapore]], [[:en:Sri_Lanka|Sri Lanka]] awamu ne [[:en:Thailand|Thailand]].<ref name="Bio" />
Mu kyeya kya 2014 Nimisha yakyusibwa n’atwalibwa mu kitebe kyayuganda ekiri mubungereza, ekya Bufalansa,ng’omubaka w’eggwanga, n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa mu mwaka gwa 2017. Bwe yali eyo, era yaweereza ng’omubaka w’eggwanga lye munsi zabangereza omuli Portugal, Spain, [[:en:Bureau_of_International_Expositions|Ekitongole kya BIE]], [[:en:OECD|OECD]] awamu ne Kitongole ky'ensi yoona eky'Ebyensoma' Eby'obulamu n'Eby'obuwangwa UNESCO.<ref name="Move">{{cite web |author=Vision Reporter |date=28 April 2017 |title=I will retire in Uganda - UNESCO Boss |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1452186/retire-uganda-unesco-boss |access-date=9 November 2017 |newspaper=[[New Vision]] |location=Kampala}}</ref> Ogw'olubereberye mu mwaka gwa 2017 yasindikibwa munsi yabawalabu e Abu Dhabi ng’omubaka w'eggwanga lyayuganda kyokka oluvannyuma n’ayitizibwa olw’okuleetawo obutabanguko bw’ebyobufuzi wakati wa gavumenti yayuganda n'eyabawalabu.<ref>{{Cite web |last=Kaaya |first=Sadab Kitatta |date=16 May 2018 |title=UAE, Kampala row deepens as Arab country demands apology |url=https://observer.ug/news/headlines/57685-uae-kampala-row-deepens-as-arab-country-demands-apology |access-date=2021-03-15 |website=The Observer - Uganda |language=en-gb}}</ref> Yadizibwa mbigere [[:en:Richard_Nduhura|Richard Nduhura mukibuga kyabulaya Paris]], eyali omukiise wayuganda ow'enkalakkalira ku kitebe ky'ekibiina [[:en:United_Nations|ky'Amawanga Amagatte]] mu [[:en:New_York_City|kibuga kyabungereza]].<ref name="Move" /> Mugw'ekkumi n'ogumu mu mwaka gwa 2018, yasindikibwa mu kitebe kyayuganda ekyali mukibuga kya Denmark ekikulu, ekikkirizibwa [[:en:Nordic_countries|mu mawanga ga Nordic,]] ng’adda mu bigere by'omubaka Kibedi Zaake Wanume, eyasindikibwa mu [[:en:Abu_Dhabi|Abu Dhabi, m'unsi yabawalabu]]. Mu mwaka gwa 2020 yazzibwayo mukibuga kya yuganda ekikulu Kampala oluvannyuma [https://www.youtube.com/watch?v=EauPOJs1HCQ lw'amaloboozi agasasana] nga [https://www.ft.com/content/617187c2-ab0b-4cf9-bdca-0aa246548745 Nimisha Madhvani yeekobaana ne banne mu kitebe ne babba n'okugaba ensimbi ezaaweebwayo okuyamba Bannayuganda ababundabunda abakoseddwa ekirwadde kya Covid-19 mu nsi yonna] .
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia ==
* [https://www.mofa.go.ug/ Omukutu gwa Minisitule yayuganda ey'ensonga z'ebweru]
* [http://www.atlantadunia.com/dunia/Features/F166.htm Tide of Fortune: Enfumo y’Amaka]
* [https://www.mediacentre.go.ug/news/president-praises-madhvani-group Pulezidenti Atenderezza Ekibiina kya Madhvani] Byakituseko
* [http://www.monitor.co.ug/News/National/Envoy-asks-for-gun-as-intrigue--fights-intensify/688334-3028580-6ait34z/index.html Envoy asaba emmundu nga enkwe, entalo zeeyongera]
grypkzh9xl96a9cvi3cr7qr083ncunt
47367
47349
2026-04-20T21:22:06Z
24RAY
11014
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1342218796|Nimisha Madhvani]]"
47367
wikitext
text/x-wiki
'''<big>Nimisha Jayant Madhvani</big>''' [[:en:Diplomat|Munnayuganda, era mubaka,]] mu kiseera kino akola nga Omubaka akyikirira yu uganda mu [[:en:United_Kingdom|Bungereza]] . Edda yaliko Omubaka akyikirira yuganda [[:en:Nordic_countries|mu mawanga ga Nordic]] yakkirizibwa mu [[:en:Denmark|Denmark]], [[:en:Finland|Finland]], [[:en:Iceland|Iceland]], [[:en:Norway|Norway]] awamu ne [[:en:Sweden|Sweden]] .
Ekyo nga tekinnatuukawo, yaliko omubaka akyikirira yu uganda mu [[:en:United_Arab_Emirates|Mawanga ga Bawalabu]],[[:en:International_Renewable_Energy_Agency|International Renewable Energy Agency]] (IRENA).<ref>{{cite web |last=Kyatusiimire |first=Sharon |date=7 May 2018 |title=Nimisha Madhvani Appointed Uganda's Representative to IRENA |url=https://chimpreports.com/nimisha-madhvani-appointed-ugandas-representative-to-irena/ |access-date=28 November 2018 |publisher=Chimp Reports Uganda |location=Kampala}}</ref>
Ekyo nga tekinnatuukawo, yaliko omubaka akyikirira yuganda mu [[:en:France|Bufalansa]], [[:en:Spain|Spain]], [[:en:Portugal|Portugal]] ne [[:en:UNESCO|UNESCO]], ng’asinziira mu [[:en:Paris|kibuga kya Bufalansa ekikulu Paris]].<ref>{{cite web |author=Embassy of Uganda in Paris, France |date=21 April 2017 |title=Ambassador Nimisha Madhvani Meets Director General of UNESCO |url=https://paris.mofa.go.ug/data-dnews-43-AMBASSADOR-NIMISHA-MADHVANI-MEETS-DIRECTOR-GENERAL-OF-UNESCO.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181129100157/https://paris.mofa.go.ug/data-dnews-43-AMBASSADOR-NIMISHA-MADHVANI-MEETS-DIRECTOR-GENERAL-OF-UNESCO.html |archive-date=29 November 2018 |access-date=28 November 2018 |publisher=Embassy of Uganda in Paris, France}}</ref>
== Obuvo n’okusoma kwe ==
Yazaalibwa mumwaka gwa 1959 mu Uganda mu maka ga Meena Madhvani ne Jayant Madhvani, bombi banna Uganda ng'abazaalibwa mu kibuga kya [[:en:India|Buyindi]] .<ref name="Bio">{{cite web |last=Singh |first=Shubha |date=23 April 2008 |title=Uganda makes a point with Indian origin envoy |url=http://www.hindustantimes.com/india/uganda-makes-a-point-with-indian-origin-envoy/story-QNithxLsl8zyilFwrSeKQJ.html |accessdate=9 November 2017 |newspaper=[[Hindustan Times]] |location=New Dheli}}</ref> Jayant yali mubereberye wa batabani bataano aba [[:en:Muljibhai_Madhvani|Mulji Prabhudas Madhvani]] (1894–1958), [[:en:Industrialist|munnamakolero]], [[:en:Entrepreneur|Omutandisi wemirimu]] mu[[:en:Madhvani_Group|kkampuni za Madhvani]] mu mwaka gwa 1930. <ref name="Profile">{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs |date=29 July 2008 |title=From India, Penniless, Madhvani Made A Fortune In Uganda |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1184391/india-penniless-madhvani-fortune-uganda |access-date=9 November 2017}}</ref> Nimisha yakulira mu kibanja ky'amaka e [[:en:Kakira|Kakira]], nga essaawa emu n'ekitundu okuva mu buvanjuba bw'[[:en:Kampala|ekibuga kya Uganda ekikulu, Kampala]] . Nakyemalira [[:en:Idi_Amin|Idi Amin]] bwe yagoba [[:en:Ugandan_Asians|Banna Uganda mu Asia]] mu mwaka gwa1972, yasengukira mu Bungereza ne famire ye, bwe yali wa myaka 13 egy'obuto.<ref name="Bio" />
== Obuweereza ng'omukugu ==
[[:en:National_Resistance_Movement|Ekibiina ekiri mubuyinza ekya NRM]] kati bwe kyawamba obuyinza mu myaka gya 1980, famire ya Madhvani yaddayo mu Uganda ne yeddiza eby’obugagga byabwe.<ref name="Bio" /> Mu myaka gya 1990 Nimisha yeegatta kukibiina ky'ebyenkulakulana ne by'ensimbi mu Uganda, yasooka kusindikibwa [[:en:Washington,_D.C.|munsi yebungereza Washington, D.C]], yalondebwa ng'omuwandiisi asooka mu kitebe kya Uganda mubungereza. Mu mwaka gwa 2007, yakyusibwa n’atwalibwa mu [[:en:High Commission|kakiiko ka Uganda akawagulu High Commission,]] akasangibwa [[:en:New_Delhi|mukibuga kya Buyindi ekikulu eky'e New Delhi]], ng’omuduumizi owookubiri. <ref>{{cite web |author=TTOI |date=8 May 2007 |title=Minister sells Uganda to Gujaratis |url=https://timesofindia.indiatimes.com/world/Minister-sells-Uganda-to-Gujaratis/articleshow/2016162.cms |access-date=9 November 2017 |newspaper=[[The Times of India]] (TTOI) |location=Mumbai}}</ref> Nga wayise omwaka gumu, yalondebwa okuba Omuduumizi omukulu ow'amaanyi, ng'aweereza mu kifo ekyo okuva mu mwezi gw'okunna mu mwaka gwa 2008. <ref>{{cite web |author=Statehouse Uganda |date=12 April 2012 |title=President mourns Manubhai M. Madhvani |url=http://www.statehouse.go.ug/media/news/2012/04/12/president-mourns-manubhai-m-madhvani |accessdate=9 November 2017 |publisher=State House Uganda (SHU) |location=Entebbe}}</ref> Bweyali akyali eyo, mu kiseera kye kimu yakkirizibwa okudukanya ebitebbe byabangereza ebisuuka mukimu nga [[:en:Bangladesh|Bangladesh]], [[:en:Bhutan|Bhutan]], [[:en:Indonesia|Indonesia]], [[:en:Malaysia|Malaysia]], [[:en:Myanmar|Myanmar]], [[:en:Singapore|Singapore]], [[:en:Sri_Lanka|Sri Lanka]] awamu ne [[:en:Thailand|Thailand]].<ref name="Bio" />
Mu kyeya kya 2014 Nimisha yakyusibwa n’atwalibwa mu kitebe kya Uganda ekiri mubungereza, ekya Bufalansa,ng’omubaka w’eggwanga, n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa mu mwaka gwa 2017. Bwe yali eyo, era yaweereza ng’omubaka w’eggwanga lye munsi zabangereza omuli Portugal, Spain, [[:en:Bureau_of_International_Expositions|Ekitongole kya BIE]], [[:en:OECD|OECD]] awamu ne Kitongole ky'ensi yoona eky'Ebyensoma' Eby'obulamu n'Eby'obuwangwa UNESCO.<ref name="Move">{{cite web |author=Vision Reporter |date=28 April 2017 |title=I will retire in Uganda - UNESCO Boss |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1452186/retire-uganda-unesco-boss |access-date=9 November 2017 |newspaper=[[New Vision]] |location=Kampala}}</ref> Ogw'olubereberye mu mwaka gwa 2017 yasindikibwa munsi yabawalabu e Abu Dhabi ng’omubaka w'eggwanga lya Uganda kyokka oluvannyuma n’ayitibwa olw’okuleetawo obutabanguko bw’ebyobufuzi wakati wa gavumenti ya Uganda n'eyabawalabu.<ref>{{Cite web |last=Kaaya |first=Sadab Kitatta |date=16 May 2018 |title=UAE, Kampala row deepens as Arab country demands apology |url=https://observer.ug/news/headlines/57685-uae-kampala-row-deepens-as-arab-country-demands-apology |access-date=2021-03-15 |website=The Observer - Uganda |language=en-gb}}</ref> Yasikizibwa [[:en:Richard_Nduhura|Richard Nduhura mukibuga kyabulaya Paris]], eyali omukiise wa Uganda ow'enkalakkalira ku kitebe ky'ekibiina [[:en:United_Nations|ky'Amawanga Amagatte]] mu [[:en:New_York_City|kibuga kyabungereza]].<ref name="Move" /> Mugw'ekkumi n'ogumu mu mwaka gwa 2018, yasindikibwa mu kitebe kya Uganda ekyali mukibuga kya Denmark ekikulu, ekikkirizibwa [[:en:Nordic_countries|mu mawanga ga Nordic,]] ng’adda mu bigere by'omubaka Kibedi Zaake Wanume, eyasindikibwa mu [[:en:Abu_Dhabi|Abu Dhabi, m'unsi yabawalabu]]. Mu mwaka gwa 2020 yazzibwayo mukibuga kya Uganda ekikulu Kampala oluvannyuma [https://www.youtube.com/watch?v=EauPOJs1HCQ lw'amaloboozi agasasana] nga [https://www.ft.com/content/617187c2-ab0b-4cf9-bdca-0aa246548745 Nimisha Madhvani yeekobaana ne banne mu kitebe ne babba n'okugaba ensimbi ezaaweebwayo okuyamba Banna Uganda ababundabunda abakoseddwa ekirwadde kya Covid-19 mu nsi yonna] .
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia ==
* [https://www.mofa.go.ug/ Omukutu gwa Minisitule yayuganda ey'ensonga z'ebweru]
* [http://www.atlantadunia.com/dunia/Features/F166.htm Tide of Fortune: Enfumo y’Amaka]
* [https://www.mediacentre.go.ug/news/president-praises-madhvani-group Pulezidenti Atenderezza Ekibiina kya Madhvani] Byakituseko
* [http://www.monitor.co.ug/News/National/Envoy-asks-for-gun-as-intrigue--fights-intensify/688334-3028580-6ait34z/index.html Envoy asaba emmundu nga enkwe, entalo zeeyongera]
jq4hyngxhla4qryt5rnertj1fgmgryj
47368
47367
2026-04-20T21:25:37Z
24RAY
11014
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1342218796|Nimisha Madhvani]]"
47368
wikitext
text/x-wiki
'''<big>Nimisha Jayant Madhvani</big>''' [[:en:Diplomat|Munnayuganda, era mubaka,]] mu kiseera kino akola nga Omubaka akyikirira yu Uganda mu [[:en:United_Kingdom|Bungereza]] . Edda yaliko Omubaka akyikirira Uganda [[:en:Nordic_countries|mu mawanga ga Nordic]] yakkirizibwa mu [[:en:Denmark|Denmark]], [[:en:Finland|Finland]], [[:en:Iceland|Iceland]], [[:en:Norway|Norway]] awamu ne [[:en:Sweden|Sweden]] .
Ekyo nga tekinnatuukawo, yaliko omubaka akyikirira Uganda mu [[:en:United_Arab_Emirates|Mawanga ga Bawalabu]],[[:en:International_Renewable_Energy_Agency|International Renewable Energy Agency]] (IRENA).<ref>{{cite web |last=Kyatusiimire |first=Sharon |date=7 May 2018 |title=Nimisha Madhvani Appointed Uganda's Representative to IRENA |url=https://chimpreports.com/nimisha-madhvani-appointed-ugandas-representative-to-irena/ |access-date=28 November 2018 |publisher=Chimp Reports Uganda |location=Kampala}}</ref>
Ekyo nga tekinnatuukawo, yaliko omubaka akyikirira Uganda mu [[:en:France|Bufalansa]], [[:en:Spain|Spain]], [[:en:Portugal|Portugal]] ne [[:en:UNESCO|UNESCO]], ng’asinziira mu [[:en:Paris|kibuga kya Bufalansa ekikulu Paris]].<ref>{{cite web |author=Embassy of Uganda in Paris, France |date=21 April 2017 |title=Ambassador Nimisha Madhvani Meets Director General of UNESCO |url=https://paris.mofa.go.ug/data-dnews-43-AMBASSADOR-NIMISHA-MADHVANI-MEETS-DIRECTOR-GENERAL-OF-UNESCO.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181129100157/https://paris.mofa.go.ug/data-dnews-43-AMBASSADOR-NIMISHA-MADHVANI-MEETS-DIRECTOR-GENERAL-OF-UNESCO.html |archive-date=29 November 2018 |access-date=28 November 2018 |publisher=Embassy of Uganda in Paris, France}}</ref>
== Obuvo n’okusoma kwe ==
Yazaalibwa mumwaka gwa 1959 mu Uganda mu maka ga Meena Madhvani ne Jayant Madhvani, bombi banna Uganda ng'abazaalibwa mu kibuga kya [[:en:India|Buyindi]] .<ref name="Bio">{{cite web |last=Singh |first=Shubha |date=23 April 2008 |title=Uganda makes a point with Indian origin envoy |url=http://www.hindustantimes.com/india/uganda-makes-a-point-with-indian-origin-envoy/story-QNithxLsl8zyilFwrSeKQJ.html |accessdate=9 November 2017 |newspaper=[[Hindustan Times]] |location=New Dheli}}</ref> Jayant yali mubereberye wa batabani bataano aba [[:en:Muljibhai_Madhvani|Mulji Prabhudas Madhvani]] (1894–1958), [[:en:Industrialist|munnamakolero]], [[:en:Entrepreneur|Omutandisi wemirimu]] mu[[:en:Madhvani_Group|kkampuni za Madhvani]] mu mwaka gwa 1930. <ref name="Profile">{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs |date=29 July 2008 |title=From India, Penniless, Madhvani Made A Fortune In Uganda |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1184391/india-penniless-madhvani-fortune-uganda |access-date=9 November 2017}}</ref> Nimisha yakulira mu kibanja ky'amaka e [[:en:Kakira|Kakira]], nga essaawa emu n'ekitundu okuva mu buvanjuba bw'[[:en:Kampala|ekibuga kya Uganda ekikulu, Kampala]] . Nakyemalira [[:en:Idi_Amin|Idi Amin]] bwe yagoba [[:en:Ugandan_Asians|Banna Uganda mu Asia]] mu mwaka gwa1972, yasengukira mu Bungereza ne famire ye, bwe yali wa myaka 13 egy'obuto.<ref name="Bio" />
== Obuweereza ng'omukugu ==
[[:en:National_Resistance_Movement|Ekibiina ekiri mubuyinza ekya NRM]] kati bwe kyawamba obuyinza mu myaka gya 1980, famire ya Madhvani yaddayo mu Uganda ne yeddiza eby’obugagga byabwe.<ref name="Bio" /> Mu myaka gya 1990 Nimisha yeegatta kukibiina ky'ebyenkulakulana ne by'ensimbi mu Uganda, yasooka kusindikibwa [[:en:Washington,_D.C.|munsi yebungereza Washington, D.C]], yalondebwa ng'omuwandiisi asooka mu kitebe kya Uganda mubungereza. Mu mwaka gwa 2007, yakyusibwa n’atwalibwa mu [[:en:High Commission|kakiiko ka Uganda akawagulu High Commission,]] akasangibwa [[:en:New_Delhi|mukibuga kya Buyindi ekikulu eky'e New Delhi]], ng’omuduumizi owookubiri. <ref>{{cite web |author=TTOI |date=8 May 2007 |title=Minister sells Uganda to Gujaratis |url=https://timesofindia.indiatimes.com/world/Minister-sells-Uganda-to-Gujaratis/articleshow/2016162.cms |access-date=9 November 2017 |newspaper=[[The Times of India]] (TTOI) |location=Mumbai}}</ref> Nga wayise omwaka gumu, yalondebwa okuba Omuduumizi omukulu ow'amaanyi, ng'aweereza mu kifo ekyo okuva mu mwezi gw'okunna mu mwaka gwa 2008. <ref>{{cite web |author=Statehouse Uganda |date=12 April 2012 |title=President mourns Manubhai M. Madhvani |url=http://www.statehouse.go.ug/media/news/2012/04/12/president-mourns-manubhai-m-madhvani |accessdate=9 November 2017 |publisher=State House Uganda (SHU) |location=Entebbe}}</ref> Bweyali akyali eyo, mu kiseera kye kimu yakkirizibwa okudukanya ebitebbe byabangereza ebisuuka mukimu nga [[:en:Bangladesh|Bangladesh]], [[:en:Bhutan|Bhutan]], [[:en:Indonesia|Indonesia]], [[:en:Malaysia|Malaysia]], [[:en:Myanmar|Myanmar]], [[:en:Singapore|Singapore]], [[:en:Sri_Lanka|Sri Lanka]] awamu ne [[:en:Thailand|Thailand]].<ref name="Bio" />
Mu kyeya kya 2014 Nimisha yakyusibwa n’atwalibwa mu kitebe kya Uganda ekiri mubungereza, ekya Bufalansa,ng’omubaka w’eggwanga, n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa mu mwaka gwa 2017. Bwe yali eyo, era yaweereza ng’omubaka w’eggwanga lye munsi zabangereza omuli Portugal, Spain, [[:en:Bureau_of_International_Expositions|Ekitongole kya BIE]], [[:en:OECD|OECD]] awamu ne Kitongole ky'ensi yoona eky'Ebyensoma' Eby'obulamu n'Eby'obuwangwa UNESCO.<ref name="Move">{{cite web |author=Vision Reporter |date=28 April 2017 |title=I will retire in Uganda - UNESCO Boss |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1452186/retire-uganda-unesco-boss |access-date=9 November 2017 |newspaper=[[New Vision]] |location=Kampala}}</ref> Ogw'olubereberye mu mwaka gwa 2017 yasindikibwa munsi yabawalabu e Abu Dhabi ng’omubaka w'eggwanga lya Uganda kyokka oluvannyuma n’ayitibwa olw’okuleetawo obutabanguko bw’ebyobufuzi wakati wa gavumenti ya Uganda n'eyabawalabu.<ref>{{Cite web |last=Kaaya |first=Sadab Kitatta |date=16 May 2018 |title=UAE, Kampala row deepens as Arab country demands apology |url=https://observer.ug/news/headlines/57685-uae-kampala-row-deepens-as-arab-country-demands-apology |access-date=2021-03-15 |website=The Observer - Uganda |language=en-gb}}</ref> Yasikizibwa [[:en:Richard_Nduhura|Richard Nduhura mukibuga kyabulaya Paris]], eyali omukiise wa Uganda ow'enkalakkalira ku kitebe ky'ekibiina [[:en:United_Nations|ky'Amawanga Amagatte]] mu [[:en:New_York_City|kibuga kyabungereza]].<ref name="Move" /> Mugw'ekkumi n'ogumu mu mwaka gwa 2018, yasindikibwa mu kitebe kya Uganda ekyali mukibuga kya Denmark ekikulu, ekikkirizibwa [[:en:Nordic_countries|mu mawanga ga Nordic,]] ng’adda mu bigere by'omubaka Kibedi Zaake Wanume, eyasindikibwa mu [[:en:Abu_Dhabi|Abu Dhabi, m'unsi yabawalabu]]. Mu mwaka gwa 2020 yazzibwayo mukibuga kya Uganda ekikulu Kampala oluvannyuma [https://www.youtube.com/watch?v=EauPOJs1HCQ lw'amaloboozi agasasana] nga [https://www.ft.com/content/617187c2-ab0b-4cf9-bdca-0aa246548745 Nimisha Madhvani yeekobaana ne banne mu kitebe ne babba n'okugaba ensimbi ezaaweebwayo okuyamba Banna Uganda ababundabunda abakoseddwa ekirwadde kya Covid-19 mu nsi yonna] .
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia ==
* [https://www.mofa.go.ug/ Omukutu gwa Minisitule yayuganda ey'ensonga z'ebweru]
* [http://www.atlantadunia.com/dunia/Features/F166.htm Tide of Fortune: Enfumo y’Amaka]
* [https://www.mediacentre.go.ug/news/president-praises-madhvani-group Pulezidenti Atenderezza Ekibiina kya Madhvani] Byakituseko
* [http://www.monitor.co.ug/News/National/Envoy-asks-for-gun-as-intrigue--fights-intensify/688334-3028580-6ait34z/index.html Envoy asaba emmundu nga enkwe, entalo zeeyongera]
d2mcbfdc1r7uoyqoi47eont3vow842w
47369
47368
2026-04-20T21:26:48Z
24RAY
11014
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1342218796|Nimisha Madhvani]]"
47369
wikitext
text/x-wiki
'''<big>Nimisha Jayant Madhvani</big>''' [[:en:Diplomat|Munnayuganda, era mubaka,]] mu kiseera kino akola nga Omubaka akyikirira Uganda mu [[:en:United_Kingdom|Bungereza]] . Edda yaliko Omubaka akyikirira Uganda [[:en:Nordic_countries|mu mawanga ga Nordic]] yakkirizibwa mu [[:en:Denmark|Denmark]], [[:en:Finland|Finland]], [[:en:Iceland|Iceland]], [[:en:Norway|Norway]] awamu ne [[:en:Sweden|Sweden]] .
Ekyo nga tekinnatuukawo, yaliko omubaka akyikirira Uganda mu [[:en:United_Arab_Emirates|Mawanga ga Bawalabu]],[[:en:International_Renewable_Energy_Agency|International Renewable Energy Agency]] (IRENA).<ref>{{cite web |last=Kyatusiimire |first=Sharon |date=7 May 2018 |title=Nimisha Madhvani Appointed Uganda's Representative to IRENA |url=https://chimpreports.com/nimisha-madhvani-appointed-ugandas-representative-to-irena/ |access-date=28 November 2018 |publisher=Chimp Reports Uganda |location=Kampala}}</ref>
Ekyo nga tekinnatuukawo, yaliko omubaka akyikirira Uganda mu [[:en:France|Bufalansa]], [[:en:Spain|Spain]], [[:en:Portugal|Portugal]] ne [[:en:UNESCO|UNESCO]], ng’asinziira mu [[:en:Paris|kibuga kya Bufalansa ekikulu Paris]].<ref>{{cite web |author=Embassy of Uganda in Paris, France |date=21 April 2017 |title=Ambassador Nimisha Madhvani Meets Director General of UNESCO |url=https://paris.mofa.go.ug/data-dnews-43-AMBASSADOR-NIMISHA-MADHVANI-MEETS-DIRECTOR-GENERAL-OF-UNESCO.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181129100157/https://paris.mofa.go.ug/data-dnews-43-AMBASSADOR-NIMISHA-MADHVANI-MEETS-DIRECTOR-GENERAL-OF-UNESCO.html |archive-date=29 November 2018 |access-date=28 November 2018 |publisher=Embassy of Uganda in Paris, France}}</ref>
== Obuvo n’okusoma kwe ==
Yazaalibwa mumwaka gwa 1959 mu Uganda mu maka ga Meena Madhvani ne Jayant Madhvani, bombi banna Uganda ng'abazaalibwa mu kibuga kya [[:en:India|Buyindi]] .<ref name="Bio">{{cite web |last=Singh |first=Shubha |date=23 April 2008 |title=Uganda makes a point with Indian origin envoy |url=http://www.hindustantimes.com/india/uganda-makes-a-point-with-indian-origin-envoy/story-QNithxLsl8zyilFwrSeKQJ.html |accessdate=9 November 2017 |newspaper=[[Hindustan Times]] |location=New Dheli}}</ref> Jayant yali mubereberye wa batabani bataano aba [[:en:Muljibhai_Madhvani|Mulji Prabhudas Madhvani]] (1894–1958), [[:en:Industrialist|munnamakolero]], [[:en:Entrepreneur|Omutandisi wemirimu]] mu[[:en:Madhvani_Group|kkampuni za Madhvani]] mu mwaka gwa 1930. <ref name="Profile">{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs |date=29 July 2008 |title=From India, Penniless, Madhvani Made A Fortune In Uganda |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1184391/india-penniless-madhvani-fortune-uganda |access-date=9 November 2017}}</ref> Nimisha yakulira mu kibanja ky'amaka e [[:en:Kakira|Kakira]], nga essaawa emu n'ekitundu okuva mu buvanjuba bw'[[:en:Kampala|ekibuga kya Uganda ekikulu, Kampala]] . Nakyemalira [[:en:Idi_Amin|Idi Amin]] bwe yagoba [[:en:Ugandan_Asians|Banna Uganda mu Asia]] mu mwaka gwa1972, yasengukira mu Bungereza ne famire ye, bwe yali wa myaka 13 egy'obuto.<ref name="Bio" />
== Obuweereza ng'omukugu ==
[[:en:National_Resistance_Movement|Ekibiina ekiri mubuyinza ekya NRM]] kati bwe kyawamba obuyinza mu myaka gya 1980, famire ya Madhvani yaddayo mu Uganda ne yeddiza eby’obugagga byabwe.<ref name="Bio" /> Mu myaka gya 1990 Nimisha yeegatta kukibiina ky'ebyenkulakulana ne by'ensimbi mu Uganda, yasooka kusindikibwa [[:en:Washington,_D.C.|munsi yebungereza Washington, D.C]], yalondebwa ng'omuwandiisi asooka mu kitebe kya Uganda mubungereza. Mu mwaka gwa 2007, yakyusibwa n’atwalibwa mu [[:en:High Commission|kakiiko ka Uganda akawagulu High Commission,]] akasangibwa [[:en:New_Delhi|mukibuga kya Buyindi ekikulu eky'e New Delhi]], ng’omuduumizi owookubiri. <ref>{{cite web |author=TTOI |date=8 May 2007 |title=Minister sells Uganda to Gujaratis |url=https://timesofindia.indiatimes.com/world/Minister-sells-Uganda-to-Gujaratis/articleshow/2016162.cms |access-date=9 November 2017 |newspaper=[[The Times of India]] (TTOI) |location=Mumbai}}</ref> Nga wayise omwaka gumu, yalondebwa okuba Omuduumizi omukulu ow'amaanyi, ng'aweereza mu kifo ekyo okuva mu mwezi gw'okunna mu mwaka gwa 2008. <ref>{{cite web |author=Statehouse Uganda |date=12 April 2012 |title=President mourns Manubhai M. Madhvani |url=http://www.statehouse.go.ug/media/news/2012/04/12/president-mourns-manubhai-m-madhvani |accessdate=9 November 2017 |publisher=State House Uganda (SHU) |location=Entebbe}}</ref> Bweyali akyali eyo, mu kiseera kye kimu yakkirizibwa okudukanya ebitebbe byabangereza ebisuuka mukimu nga [[:en:Bangladesh|Bangladesh]], [[:en:Bhutan|Bhutan]], [[:en:Indonesia|Indonesia]], [[:en:Malaysia|Malaysia]], [[:en:Myanmar|Myanmar]], [[:en:Singapore|Singapore]], [[:en:Sri_Lanka|Sri Lanka]] awamu ne [[:en:Thailand|Thailand]].<ref name="Bio" />
Mu kyeya kya 2014 Nimisha yakyusibwa n’atwalibwa mu kitebe kya Uganda ekiri mubungereza, ekya Bufalansa,ng’omubaka w’eggwanga, n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa mu mwaka gwa 2017. Bwe yali eyo, era yaweereza ng’omubaka w’eggwanga lye munsi zabangereza omuli Portugal, Spain, [[:en:Bureau_of_International_Expositions|Ekitongole kya BIE]], [[:en:OECD|OECD]] awamu ne Kitongole ky'ensi yoona eky'Ebyensoma' Eby'obulamu n'Eby'obuwangwa UNESCO.<ref name="Move">{{cite web |author=Vision Reporter |date=28 April 2017 |title=I will retire in Uganda - UNESCO Boss |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1452186/retire-uganda-unesco-boss |access-date=9 November 2017 |newspaper=[[New Vision]] |location=Kampala}}</ref> Ogw'olubereberye mu mwaka gwa 2017 yasindikibwa munsi yabawalabu e Abu Dhabi ng’omubaka w'eggwanga lya Uganda kyokka oluvannyuma n’ayitibwa olw’okuleetawo obutabanguko bw’ebyobufuzi wakati wa gavumenti ya Uganda n'eyabawalabu.<ref>{{Cite web |last=Kaaya |first=Sadab Kitatta |date=16 May 2018 |title=UAE, Kampala row deepens as Arab country demands apology |url=https://observer.ug/news/headlines/57685-uae-kampala-row-deepens-as-arab-country-demands-apology |access-date=2021-03-15 |website=The Observer - Uganda |language=en-gb}}</ref> Yasikizibwa [[:en:Richard_Nduhura|Richard Nduhura mukibuga kyabulaya Paris]], eyali omukiise wa Uganda ow'enkalakkalira ku kitebe ky'ekibiina [[:en:United_Nations|ky'Amawanga Amagatte]] mu [[:en:New_York_City|kibuga kyabungereza]].<ref name="Move" /> Mugw'ekkumi n'ogumu mu mwaka gwa 2018, yasindikibwa mu kitebe kya Uganda ekyali mukibuga kya Denmark ekikulu, ekikkirizibwa [[:en:Nordic_countries|mu mawanga ga Nordic,]] ng’adda mu bigere by'omubaka Kibedi Zaake Wanume, eyasindikibwa mu [[:en:Abu_Dhabi|Abu Dhabi, m'unsi yabawalabu]]. Mu mwaka gwa 2020 yazzibwayo mukibuga kya Uganda ekikulu Kampala oluvannyuma [https://www.youtube.com/watch?v=EauPOJs1HCQ lw'amaloboozi agasasana] nga [https://www.ft.com/content/617187c2-ab0b-4cf9-bdca-0aa246548745 Nimisha Madhvani yeekobaana ne banne mu kitebe ne babba n'okugaba ensimbi ezaaweebwayo okuyamba Banna Uganda ababundabunda abakoseddwa ekirwadde kya Covid-19 mu nsi yonna] .
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia ==
* [https://www.mofa.go.ug/ Omukutu gwa Minisitule yayuganda ey'ensonga z'ebweru]
* [http://www.atlantadunia.com/dunia/Features/F166.htm Tide of Fortune: Enfumo y’Amaka]
* [https://www.mediacentre.go.ug/news/president-praises-madhvani-group Pulezidenti Atenderezza Ekibiina kya Madhvani] Byakituseko
* [http://www.monitor.co.ug/News/National/Envoy-asks-for-gun-as-intrigue--fights-intensify/688334-3028580-6ait34z/index.html Envoy asaba emmundu nga enkwe, entalo zeeyongera]
05z7go1fb5hok45sesq2s3zu8ynxqgm
Phillip Wafula Ogutu
0
12925
47315
47312
2026-04-20T12:28:23Z
Halimah Nampiima
11015
corrected references
47315
wikitext
text/x-wiki
'''Phillip Wafula Oguttu''' (yazaalibwa nga enakku zomwezi 21 omwezi ogwe kuuminebiri 1952) munnamawulire era munnabyabufuzi era munauganda. Ono yaliko [[:en:Leader_of_Opposition_(Uganda)|omukulembeze w'oludda oluvuganya gavumenti]] mu [[Parliament of Uganda|mulukiiko olukulu oluteseza egwanga lya Uganda]].<ref name=":32">{{cite web|url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Wafula-Oguttu-sets-off-storm-in-Parliament/-/688334/2422936/-/ny17elz/-/index.html|title=Wafula Oguttu Sets Off Storm In Parliament|date=18 August 2014|accessdate=21 April 2015|first=|last=|newspaper=[[Daily Monitor]]}}</ref> Yalondebwa ku kifo ekyo nga 31 omwezi ogwo luberyeberye 2014, n'adda mu bigere bya [[Nandala Mafabi]],<ref>{{cite web|url=http://www.newvision.co.ug/mobile/Detail.aspx?NewsID=652021&CatID=1|title=Wafula Oguttu New Leader of Opposition|accessdate=21 April 2015|date=3 February 2014|first=Charles|last=Etukuri|newspaper=[[New Vision|New Vision Mobile]] (Kampala)}}</ref> era n'akikwata okutuusa mu mwezi gwomukaga 2016 lwe yakwasa [[Winnie Kiiza]] ekifo kino.<ref>{{Cite web|url=http://www.parliament.go.ug/index.php/about-parliament/parliamentary-news/859-kiiza-takes-over-lop-office|title=Kiiza takes over LOP office|last=Bukuwa|first=Charles|website=Parliament of the Republic of Uganda|access-date=28 May 2017}}</ref>
Oguttu yaliko [[Parliament of Uganda|omubaka wolukiiko olukulu olwegwanga]](MP) mu saaza lya Bukhooli , ekitundu mu [[:en:Bugiri_District|Disitulikiti y’e Bugiri,mukitundu kye Busoga, mubugwanjubwa bwa Uganda,]]<ref name="Profile2">{{cite web|accessdate=22 April 2015|url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=732.000000&const=Bukooli+County+Central&dist_id=16.000000&distname=Bugiri|date=May 2011|website=[[Parliament of Uganda]]|title=Profile of Phillip Wafula Oguttu, Member of Parliament for "Bukhooli County Central", Bugiri District}}</ref> omulimu gwe yakola okuva mu 2011 okutuuka mu 2016.<ref name=":0">{{Cite news|url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1417597/parliament-leader-opposition-wafula-ogutu-loses-bukooli-seat|title=Wafula Oguttu exits Parliament|last=Bikala|first=Moses|date=19 February 2016|work=New Vision|access-date=28 May 2017}}</ref> Ye mmemba w’ekibiina kya Uganda ekivuganya gavumenti [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|ekya Forum for Democratic Change]] (FDC)era nga y’omwogezi waakyo.<ref name="Home2">{{cite web|first=Asuman|last=Musobya|date=4 May 2012|accessdate=21 April 2015|url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Bukhooli-MP-in-latrines-for-coffee-seedlings-drive/-/688334/1399048/-/1016165z/-/index.html|title=Bukhooli MP In Latrines-for-Coffee Seedlings Drive|newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}</ref>
Oguttu era y’omu ku baatandikawo olupapula lwa ''[[:en:Daily_Monitor|Daily Monitor]]'', olw’obwannannyini olufulumira [[Lungereza|mu Lungereza olufuluma]] buli lunaku mu Uganda.<ref>{{Cite web |date=2022-08-05|title=Founders, managers celebrate The Monitor|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/founders-managers-celebrate-the-monitor-3904036|access-date=2024-02-01|website=Monitor|language=en}}</ref>
== Ebimukwatako ==
Oguttu yazaalibwa mu Gombolola lye Buhehe , [[Disitulikiti ya Busia|mu Disitulikiti y’e Busia]], mu makka ga Wafula Olago, omuzira mu [[:en:World_War_II|Ssematalo owo II,]] ne Lucia Aguttu. we yazaalibwa, kitaawe yali akolera mu kkampuni emu essima ebinnya bya [[:en:Borehole|nayikondo]] e Butaleja. [[:en:Samia_tribe_(Luhya)|Musamya.]] Wafula yakuzibwa ku kyalo Mbajja, mu Gombolola lyaLumino , mu [[Disitulikiti ya Busia|Disitulikiti y’e Busia]]. Ekitundu eky'obufuzi mu kiseera ekyo kyali kimanyiddwa nga [[:en:Bukedi_District|Disitulikiti y'e Bukedi]] era nga kirimu Disitulikiti y'e Busia neleero, [[Tororo (disitulikit)|Disitulikiti y'e Tororo]], [[Pallisa (disitulikit)|Disitulikiti y'e Pallisa]], [[Butaleja (disitulikit)|Disitulikiti y'e Butaleja]], ne [[Kibuku (disitulikit)|Disitulikiti ye Kibuku]].<ref>{{cite web|accessdate=22 April 2015|url=http://www.newvision.co.ug/D/8/26/449320|date=7 August 2005|title=Can Uganda's Economy Support More Districts?|last=Ocwich|first=Denis|newspaper=[[New Vision]] (Kampala)}}</ref> Erinnya lye "Oguttu" mu buwangwa bw'Abasamya liweebwa omuntu eyazaalibwa ku bbalaza oba mu lusuku emabega w'ennyumba.<ref name="Who2">{{cite web|url=http://www.monitor.co.ug/Magazines/PeoplePower/Wafula-Oguttu-s-first-100-days-as-Leader-of-Opposition/-/689844/2364970/-/item/0/-/uyke4kz/-/index.html|title=Wafula Oguttu's First 100 Days As Leader of Opposition|accessdate=5 June 2015|date=29 June 2014|first=Solomon|last=Arinaitwe|newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}</ref>
Wafula yakula ne bannyina bataano ne baganda be basatu.<ref name="Who3">{{cite web|url=http://www.monitor.co.ug/Magazines/PeoplePower/Wafula-Oguttu-s-first-100-days-as-Leader-of-Opposition/-/689844/2364970/-/item/0/-/uyke4kz/-/index.html|title=Wafula Oguttu's First 100 Days As Leader of Opposition|accessdate=5 June 2015|date=29 June 2014|first=Solomon|last=Arinaitwe|newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}</ref> Kitaawe yaffa mu 1960 ng’akyali muyizi mu kibiina kya pulayimale ekyokubbiri.<ref name="Who4">{{cite web|url=http://www.monitor.co.ug/Magazines/PeoplePower/Wafula-Oguttu-s-first-100-days-as-Leader-of-Opposition/-/689844/2364970/-/item/0/-/uyke4kz/-/index.html|title=Wafula Oguttu's First 100 Days As Leader of Opposition|accessdate=5 June 2015|date=29 June 2014|first=Solomon|last=Arinaitwe|newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}</ref> Olw’okuba yali muyizi mugezi, yasoma ku bwereere okuvamu pulayimale okutuuka ku tendekero ekkulu wadde nga yali ava mu maka agalimu obwavu.<ref name="Who">{{cite web|url=http://www.monitor.co.ug/Magazines/PeoplePower/Wafula-Oguttu-s-first-100-days-as-Leader-of-Opposition/-/689844/2364970/-/item/0/-/uyke4kz/-/index.html|title=Wafula Oguttu's First 100 Days As Leader of Opposition|accessdate=5 June 2015|date=29 June 2014|first=Solomon|last=Arinaitwe|newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}</ref> Yagenda mu [[Present day Bugiri in Busoga|Bugiri eya leero mu Busoga]] mu 1980 yakyuka ddala mu bujjuvu n'afuuka [[:en:Musoga|Omusoga]] ajjude .<ref name=":33">{{cite web|url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Wafula-Oguttu-sets-off-storm-in-Parliament/-/688334/2422936/-/ny17elz/-/index.html|title=Wafula Oguttu Sets Off Storm In Parliament|date=18 August 2014|accessdate=21 April 2015|first=|last=|newspaper=[[Daily Monitor]]}}</ref>
== Okusoma ==
Oguttu yasomera Lumino Mill Hill Primale , Bukedi College Kachonga, ne [[:en:Teso_College_Aloet|Teso College Aloet]] kusomo lya pulayimale ne siniya. <ref name="Willhe">https://en.wikipedia.org/wiki/Daily_Monitor</ref> Mu 1974, yafuna Dipuloma mu Lulimi Oluchina okuva mu [[:en:Beijing_Language_Institute|Beijing Language Institute .]] <ref name="Willhe" /> Era alina diguli ya [[:en:Bachelor_of_Arts|Bachelor of Arts mu biwandiiko n'ebyenfuna by'ebyobufuzi]] okuva mu [[:en:Beijing_University|yunivasite y'e Beijing]] . <ref name="Willhe" /> Alina Satifikeeti mu mu byempuliziganya mu Luswayiri, eyafunibwa mu 1978 okuva mu [[:en:University_of_Dar_es_Salaam|Yunivasite y’e Dar es Salaam]] . <ref name=":3">https://en.wikipedia.org/wiki/Daily_Monitor</ref> Era alina dipuloma eyoluvanyuma lwa Diguli mu by'amawulire okuva mu [[:en:University_of_Cardiff|yunivasite y'e Cardiff]] . <ref name="Willhe" />
== Omulimu ==
Oguttu yatandika emirimu gye mu 1973 ng'omuyambi wa bbanka mu [[Bank of Uganda]] . Yaliko omusunsuzi w’ekitongole ekifulumya ebitabo e Tanzania <ref name=":1" /> okuva mu 1977 okutuuka mu 1979. Yagenda mu maaso n’okukola nga [[:en:Editor|omumyuka womusunsuzi]] n’oluvannyuma omuwandiisi omukulu mu lupapula lwa ''Weekly Topic'', olulimi Olungereza, okuva mu 1979 okutuuka mu 1992. Era yaweereza [[:en:Lecturer|ng’omusomesa omuyambi]] mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e tendekero lye Makerere]] wakati wa 1981 ne 1985. Ye n’abalala yatandikawo olupapula lw’amawulire ''olwa Daily Monitor'' mu 1992, okukkakkana ng’afuuse [[:en:Editor-in-chief|omusunsuzi omukulu]] nga tannavaayo mu 2004. <ref name=":1" /> Ye ssentebe omukulu ow’essomero [[Santa Lucia Basic School|lya Santa Lucia Basic School]] . <ref name="Willhe">{{Cite web |last=Edris Kiggundu |first=and Sulaiman Kakaire |date=3 February 2014 |title=Will Oguttu Deliver As Leader of Opposition? |url=http://www.observer.ug/component/content/article?id=29939:will-oguttu-deliver-as-leader-of-opposition |access-date=6 June 2015}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFEdris_Kiggundu2014">Edris Kiggundu, and Sulaiman Kakaire (3 February 2014). [http://www.observer.ug/component/content/article?id=29939:will-oguttu-deliver-as-leader-of-opposition "Will Oguttu Deliver As Leader of Opposition?"]. ''[[The Observer|The Observer (Uganda)]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">6 June</span> 2015</span>.</cite></ref>
Oguttu emirimu gy'ebyobufuzi yagitandika nga munnabyabufuzi mu by'amawulire mu myaka gya 1970 bwe yali omuyambi w'omusunsuzi mu lupapula lwa ''Weekly Topic'' . Yagenda mu maaso n’okukola ennyo mu byobufuzi by’amawulire mu myaka gya 1980 mu kiseera ekyo bwe yali omusunsuzi omukulu ow’olupapula olwogeddwako waggulu. Ku nkomerero y’emyaka gya 1980, yasooka okubeera mu ofiisi ye ey’ebyobufuzi nga Kansala wa LCI mu [[:en:Nakawa_Division|Nakawa Divizoni]] . Gavumenti yagezaako okuba n’obuyinza ku miko gye egy’ebyobufuzi ku ntandikwa y’emyaka gya 1990, kyokka kino kyamuleetera okulekulira mu ''Weekly Topic'' mu 1992. Oluvannyuma yatandikawo Daily Monitor mumwaka gwe gumu, ng’olupapula lw’amawulire olwali luwakanya gavumenti mu kiseera ekyo. Yaddukanya ekitongole kya ''[[Daily Monitor]]'' ng’omuwandiisi omukulu okutuusa lwe yawummula mu 2004. Mu kiseera ekyo mwe yatandikawo [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|ekibiina kya Forum for Democratic Change]] (FDC) ne [[Kizza Besigye|Kiiza Besigye]] n’abalala.
Yeesimbawo mu kulonda kwo lukiiko lwegwanga olukulu okwasooka mu 2006 ku tikiti ya FDC, ngayimiridde mu kitundu kyesazza lya Bukhooli.kyokka okukkakkana ng’awanguddwa [[Fred Mukisa]] . <ref name=":2" />Mukulonda kwa bonna mu 2011,yesimbawo mukifo kyekimu,nawangula eyali akwatidde ekibiina kya NRM Hajji Siraji Lyavala[[Hajji Siraji Lyavala|]] Wabula teyasobola kukwata kifo kino mu [[:en:2016_Ugandan_general_election|kulonda kwa bonna okwa 2016]], n’akubwa [[Solomon Silwany]] owa NRM .
Nga 31 omwezi omuberyeberye 2014, yalondebwa okubeera omukulembeze w’oludda oluvuganya gavumenti mu lukiiko lwe gwanga olukulu. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Daily_Monitor</ref> Era yatuula ku [[:en:Parliamentary_committees|bukiiko bwa palamenti]] buno wammanga :
* Akakiiko akalonda abantu
* Akakiiko kebyenfuna
* Akakiiko akavunaanyizibwa ku by’amawulire n’empuliziganya
== Obulamu bw’omuntu ku bubwe ==
Mu kiseera kino Oguttu mufumbo ne Alice Oguttu. Balina abaana bataano ab’obulenzi n’abaana babiri ab’obuwala. Wabula yalina omukyala owookubiri Freda eyafa mu July wa 2012 gwe yazaala naye abaana babiri ab’obulenzi. <ref name="Family">https://en.wikipedia.org/wiki/Daily_Monitor</ref> Ye wa nzikiriza [[:en:Catholic_Church|ya Rooma Katolika .]] <ref name="Profile">https://en.wikipedia.org/wiki/Daily_Monitor</ref>
Oguttu abadde awagira abalimi mu [[Bugiri (disitulikit)|Disitulikiti y’e Bugiri]] emirundi egiwera. Waliwo ekiseera, yawaayo endokwa zemwanyi za kaawa 30,000 eri abalimi mu kitundu kye okutumbula ebyenfuna by'amaka, kyokka n'ateekawo akakwakkulizo nti "abantu abalina kaabuyonjo" bokka be bagenda okuganyulwamu. <ref name="Home">https://en.wikipedia.org/wiki/Daily_Monitor</ref>
* [[Parliament of Uganda|olukiiko olukulu olutesezza egwanga lya Uganda]]
* [[Olukalala lw'ebibiina by'obufuzi mu Uganda]]
* [[Disitulikiti ya Busia|Disitulikiti y'e Busia]]
* [[Butaleja (disitulikit)|Disitulikiti y’e Butaleja]]
* [[Bugiri (disitulikit)|Disitulikiti y'e Bugiri]]
{{Reflist}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
he2ssq1takb0get0sbagpwmi6yvmrri
47317
47315
2026-04-20T12:32:12Z
Halimah Nampiima
11015
corrections
47317
wikitext
text/x-wiki
'''Phillip Wafula Oguttu''' (yazaalibwa nga enakku zomwezi 21 omwezi ogwe kuuminebiri 1952) munnamawulire era munnabyabufuzi era munauganda. Ono yaliko [[:en:Leader_of_Opposition_(Uganda)|omukulembeze w'oludda oluvuganya gavumenti]] mu [[Parliament of Uganda|mulukiiko olukulu oluteseza egwanga lya Uganda]].<ref name=":32">{{cite web|url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Wafula-Oguttu-sets-off-storm-in-Parliament/-/688334/2422936/-/ny17elz/-/index.html|title=Wafula Oguttu Sets Off Storm In Parliament|date=18 August 2014|accessdate=21 April 2015|first=|last=|newspaper=[[Daily Monitor]]}}</ref> Yalondebwa ku kifo ekyo nga 31 omwezi ogwo luberyeberye 2014, n'adda mu bigere bya [[Nandala Mafabi]],<ref>{{cite web|url=http://www.newvision.co.ug/mobile/Detail.aspx?NewsID=652021&CatID=1|title=Wafula Oguttu New Leader of Opposition|accessdate=21 April 2015|date=3 February 2014|first=Charles|last=Etukuri|newspaper=[[New Vision|New Vision Mobile]] (Kampala)}}</ref> era n'akikwata okutuusa mu mwezi gwomukaga 2016 lwe yakwasa [[Winnie Kiiza]] ekifo kino.<ref>{{Cite web|url=http://www.parliament.go.ug/index.php/about-parliament/parliamentary-news/859-kiiza-takes-over-lop-office|title=Kiiza takes over LOP office|last=Bukuwa|first=Charles|website=Parliament of the Republic of Uganda|access-date=28 May 2017}}</ref>
Oguttu yaliko [[Parliament of Uganda|omubaka wolukiiko olukulu olwegwanga]](MP) mu saaza lya Bukhooli , ekitundu mu [[:en:Bugiri_District|Disitulikiti y’e Bugiri,mukitundu kye Busoga, mubugwanjubwa bwa Uganda,]]<ref name="Profile2">{{cite web|accessdate=22 April 2015|url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=732.000000&const=Bukooli+County+Central&dist_id=16.000000&distname=Bugiri|date=May 2011|website=[[Parliament of Uganda]]|title=Profile of Phillip Wafula Oguttu, Member of Parliament for "Bukhooli County Central", Bugiri District}}</ref> omulimu gwe yakola okuva mu 2011 okutuuka mu 2016.<ref name=":0">{{Cite news|url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1417597/parliament-leader-opposition-wafula-ogutu-loses-bukooli-seat|title=Wafula Oguttu exits Parliament|last=Bikala|first=Moses|date=19 February 2016|work=New Vision|access-date=28 May 2017}}</ref> Ye mmemba w’ekibiina kya Uganda ekivuganya gavumenti [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|ekya Forum for Democratic Change]] (FDC)era nga y’omwogezi waakyo.<ref name="Home2">{{cite web|first=Asuman|last=Musobya|date=4 May 2012|accessdate=21 April 2015|url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Bukhooli-MP-in-latrines-for-coffee-seedlings-drive/-/688334/1399048/-/1016165z/-/index.html|title=Bukhooli MP In Latrines-for-Coffee Seedlings Drive|newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}</ref>
Oguttu era y’omu ku baatandikawo olupapula lwa ''[[:en:Daily_Monitor|Daily Monitor]]'', olw’obwannannyini olufulumira [[Lungereza|mu Lungereza olufuluma]] buli lunaku mu Uganda.<ref>{{Cite web |date=2022-08-05|title=Founders, managers celebrate The Monitor|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/founders-managers-celebrate-the-monitor-3904036|access-date=2024-02-01|website=Monitor|language=en}}</ref>
== Ebimukwatako ==
Oguttu yazaalibwa mu Gombolola lye Buhehe , [[Disitulikiti ya Busia|mu Disitulikiti y’e Busia]], mu makka ga Wafula Olago, omuzira mu [[:en:World_War_II|Ssematalo owo II,]] ne Lucia Aguttu. we yazaalibwa, kitaawe yali akolera mu kkampuni emu essima ebinnya bya [[:en:Borehole|nayikondo]] e Butaleja. [[:en:Samia_tribe_(Luhya)|Musamya.]] Wafula yakuzibwa ku kyalo Mbajja, mu Gombolola lyaLumino , mu [[Disitulikiti ya Busia|Disitulikiti y’e Busia]]. Ekitundu eky'obufuzi mu kiseera ekyo kyali kimanyiddwa nga [[:en:Bukedi_District|Disitulikiti y'e Bukedi]] era nga kirimu Disitulikiti y'e Busia neleero, [[Tororo (disitulikit)|Disitulikiti y'e Tororo]], [[Pallisa (disitulikit)|Disitulikiti y'e Pallisa]], [[Butaleja (disitulikit)|Disitulikiti y'e Butaleja]], ne [[Kibuku (disitulikit)|Disitulikiti ye Kibuku]].<ref>{{cite web|accessdate=22 April 2015|url=http://www.newvision.co.ug/D/8/26/449320|date=7 August 2005|title=Can Uganda's Economy Support More Districts?|last=Ocwich|first=Denis|newspaper=[[New Vision]] (Kampala)}}</ref> Erinnya lye "Oguttu" mu buwangwa bw'Abasamya liweebwa omuntu eyazaalibwa ku bbalaza oba mu lusuku emabega w'ennyumba.<ref name="Who2">{{cite web|url=http://www.monitor.co.ug/Magazines/PeoplePower/Wafula-Oguttu-s-first-100-days-as-Leader-of-Opposition/-/689844/2364970/-/item/0/-/uyke4kz/-/index.html|title=Wafula Oguttu's First 100 Days As Leader of Opposition|accessdate=5 June 2015|date=29 June 2014|first=Solomon|last=Arinaitwe|newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}</ref>
Wafula yakula ne bannyina bataano ne baganda be basatu.<ref name="Who3">{{cite web|url=http://www.monitor.co.ug/Magazines/PeoplePower/Wafula-Oguttu-s-first-100-days-as-Leader-of-Opposition/-/689844/2364970/-/item/0/-/uyke4kz/-/index.html|title=Wafula Oguttu's First 100 Days As Leader of Opposition|accessdate=5 June 2015|date=29 June 2014|first=Solomon|last=Arinaitwe|newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}</ref> Kitaawe yaffa mu 1960 ng’akyali muyizi mu kibiina kya pulayimale ekyokubbiri.<ref name="Who4">{{cite web|url=http://www.monitor.co.ug/Magazines/PeoplePower/Wafula-Oguttu-s-first-100-days-as-Leader-of-Opposition/-/689844/2364970/-/item/0/-/uyke4kz/-/index.html|title=Wafula Oguttu's First 100 Days As Leader of Opposition|accessdate=5 June 2015|date=29 June 2014|first=Solomon|last=Arinaitwe|newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}</ref> Olw’okuba yali muyizi mugezi, yasoma ku bwereere okuvamu pulayimale okutuuka ku tendekero ekkulu wadde nga yali ava mu maka agalimu obwavu.<ref name="Who">{{cite web|url=http://www.monitor.co.ug/Magazines/PeoplePower/Wafula-Oguttu-s-first-100-days-as-Leader-of-Opposition/-/689844/2364970/-/item/0/-/uyke4kz/-/index.html|title=Wafula Oguttu's First 100 Days As Leader of Opposition|accessdate=5 June 2015|date=29 June 2014|first=Solomon|last=Arinaitwe|newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}</ref> Yagenda mu [[Present day Bugiri in Busoga|Bugiri eya leero mu Busoga]] mu 1980 yakyuka ddala mu bujjuvu n'afuuka [[:en:Musoga|Omusoga]] ajjude .<ref name=":33">{{cite web|url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Wafula-Oguttu-sets-off-storm-in-Parliament/-/688334/2422936/-/ny17elz/-/index.html|title=Wafula Oguttu Sets Off Storm In Parliament|date=18 August 2014|accessdate=21 April 2015|first=|last=|newspaper=[[Daily Monitor]]}}</ref>
== Okusoma kwe ==
Oguttu yasomera Lumino Mill Hill Primale , Bukedi College Kachonga, ne [[:en:Teso_College_Aloet|Teso College Aloet]] kusomo lya pulayimale ne siniya. <ref name="Willhe">https://en.wikipedia.org/wiki/Daily_Monitor</ref> Mu 1974, yafuna Dipuloma mu Lulimi Oluchina okuva mu [[:en:Beijing_Language_Institute|Beijing Language Institute .]] <ref name="Willhe" /> Era alina diguli ya [[:en:Bachelor_of_Arts|Bachelor of Arts mu biwandiiko n'ebyenfuna by'ebyobufuzi]] okuva mu [[:en:Beijing_University|yunivasite y'e Beijing]] . <ref name="Willhe" /> Alina Satifikeeti mu mu byempuliziganya mu Luswayiri, eyafunibwa mu 1978 okuva mu [[:en:University_of_Dar_es_Salaam|Yunivasite y’e Dar es Salaam]] . <ref name=":3">https://en.wikipedia.org/wiki/Daily_Monitor</ref> Era alina dipuloma eyoluvanyuma lwa Diguli mu by'amawulire okuva mu [[:en:University_of_Cardiff|yunivasite y'e Cardiff]] . <ref name="Willhe" />
== Omulimu ==
Oguttu yatandika emirimu gye mu 1973 ng'omuyambi wa bbanka mu [[Bank of Uganda]] . Yaliko omusunsuzi w’ekitongole ekifulumya ebitabo e Tanzania <ref name=":1" /> okuva mu 1977 okutuuka mu 1979. Yagenda mu maaso n’okukola nga [[:en:Editor|omumyuka womusunsuzi]] n’oluvannyuma omuwandiisi omukulu mu lupapula lwa ''Weekly Topic'', olulimi Olungereza, okuva mu 1979 okutuuka mu 1992. Era yaweereza [[:en:Lecturer|ng’omusomesa omuyambi]] mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e tendekero lye Makerere]] wakati wa 1981 ne 1985. Ye n’abalala yatandikawo olupapula lw’amawulire ''olwa Daily Monitor'' mu 1992, okukkakkana ng’afuuse [[:en:Editor-in-chief|omusunsuzi omukulu]] nga tannavaayo mu 2004. <ref name=":1" /> Ye ssentebe omukulu ow’essomero [[Santa Lucia Basic School|lya Santa Lucia Basic School]] . <ref name="Willhe">{{Cite web |last=Edris Kiggundu |first=and Sulaiman Kakaire |date=3 February 2014 |title=Will Oguttu Deliver As Leader of Opposition? |url=http://www.observer.ug/component/content/article?id=29939:will-oguttu-deliver-as-leader-of-opposition |access-date=6 June 2015}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFEdris_Kiggundu2014">Edris Kiggundu, and Sulaiman Kakaire (3 February 2014). [http://www.observer.ug/component/content/article?id=29939:will-oguttu-deliver-as-leader-of-opposition "Will Oguttu Deliver As Leader of Opposition?"]. ''[[The Observer|The Observer (Uganda)]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">6 June</span> 2015</span>.</cite></ref>
Oguttu emirimu gy'ebyobufuzi yagitandika nga munnabyabufuzi mu by'amawulire mu myaka gya 1970 bwe yali omuyambi w'omusunsuzi mu lupapula lwa ''Weekly Topic'' . Yagenda mu maaso n’okukola ennyo mu byobufuzi by’amawulire mu myaka gya 1980 mu kiseera ekyo bwe yali omusunsuzi omukulu ow’olupapula olwogeddwako waggulu. Ku nkomerero y’emyaka gya 1980, yasooka okubeera mu ofiisi ye ey’ebyobufuzi nga Kansala wa LCI mu [[:en:Nakawa_Division|Nakawa Divizoni]] . Gavumenti yagezaako okuba n’obuyinza ku miko gye egy’ebyobufuzi ku ntandikwa y’emyaka gya 1990, kyokka kino kyamuleetera okulekulira mu ''Weekly Topic'' mu 1992. Oluvannyuma yatandikawo Daily Monitor mumwaka gwe gumu, ng’olupapula lw’amawulire olwali luwakanya gavumenti mu kiseera ekyo. Yaddukanya ekitongole kya ''[[Daily Monitor]]'' ng’omuwandiisi omukulu okutuusa lwe yawummula mu 2004. Mu kiseera ekyo mwe yatandikawo [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|ekibiina kya Forum for Democratic Change]] (FDC) ne [[Kizza Besigye|Kiiza Besigye]] n’abalala.
Yeesimbawo mu kulonda kwo lukiiko lwegwanga olukulu okwasooka mu 2006 ku tikiti ya FDC, ngayimiridde mu kitundu kyesazza lya Bukhooli.kyokka okukkakkana ng’awanguddwa [[Fred Mukisa]] . <ref name=":2" />Mukulonda kwa bonna mu 2011,yesimbawo mukifo kyekimu,nawangula eyali akwatidde ekibiina kya NRM Hajji Siraji Lyavala[[Hajji Siraji Lyavala|]] Wabula teyasobola kukwata kifo kino mu [[:en:2016_Ugandan_general_election|kulonda kwa bonna okwa 2016]], n’akubwa [[Solomon Silwany]] owa NRM .
Nga 31 omwezi omuberyeberye 2014, yalondebwa okubeera omukulembeze w’oludda oluvuganya gavumenti mu lukiiko lwe gwanga olukulu. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Daily_Monitor</ref> Era yatuula ku [[:en:Parliamentary_committees|bukiiko bwa palamenti]] buno wammanga :
* Akakiiko akalonda abantu
* Akakiiko kebyenfuna
* Akakiiko akavunaanyizibwa ku by’amawulire n’empuliziganya
== Obulamu bw’omuntu ku bubwe ==
Mu kiseera kino Oguttu mufumbo ne Alice Oguttu. Balina abaana bataano ab’obulenzi n’abaana babiri ab’obuwala. Wabula yalina omukyala owookubiri Freda eyafa mu July wa 2012 gwe yazaala naye abaana babiri ab’obulenzi. <ref name="Family">https://en.wikipedia.org/wiki/Daily_Monitor</ref> Ye wa nzikiriza [[:en:Catholic_Church|ya Rooma Katolika .]] <ref name="Profile">https://en.wikipedia.org/wiki/Daily_Monitor</ref>
Oguttu abadde awagira abalimi mu [[Bugiri (disitulikit)|Disitulikiti y’e Bugiri]] emirundi egiwera. Waliwo ekiseera, yawaayo endokwa zemwanyi za kaawa 30,000 eri abalimi mu kitundu kye okutumbula ebyenfuna by'amaka, kyokka n'ateekawo akakwakkulizo nti "abantu abalina kaabuyonjo" bokka be bagenda okuganyulwamu. <ref name="Home">https://en.wikipedia.org/wiki/Daily_Monitor</ref>
* [[Parliament of Uganda|olukiiko olukulu olutesezza egwanga lya Uganda]]
* [[Olukalala lw'ebibiina by'obufuzi mu Uganda]]
* [[Disitulikiti ya Busia|Disitulikiti y'e Busia]]
* [[Butaleja (disitulikit)|Disitulikiti y’e Butaleja]]
* [[Bugiri (disitulikit)|Disitulikiti y'e Bugiri]]
{{Reflist}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
9qc12z892tafdwu449uf9utgvlw6stf
47331
47317
2026-04-20T13:26:20Z
Halimah Nampiima
11015
corrections
47331
wikitext
text/x-wiki
'''Phillip Wafula Oguttu''' (yazaalibwa nga enakku zomwezi 21 omwezi ogwe kuuminebiri 1952) munnamawulire era munnabyabufuzi era munauganda. Ono yaliko [[:en:Leader_of_Opposition_(Uganda)|omukulembeze w'oludda oluvuganya gavumenti]] mu [[Parliament of Uganda|mulukiiko olukulu oluteseza egwanga lya Uganda]].<ref name=":32">{{cite web|url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Wafula-Oguttu-sets-off-storm-in-Parliament/-/688334/2422936/-/ny17elz/-/index.html|title=Wafula Oguttu Sets Off Storm In Parliament|date=18 August 2014|accessdate=21 April 2015|first=|last=|newspaper=[[Daily Monitor]]}}</ref> Yalondebwa ku kifo ekyo nga 31 omwezi ogwo luberyeberye 2014, n'adda mu bigere bya [[Nandala Mafabi]],<ref>{{cite web|url=http://www.newvision.co.ug/mobile/Detail.aspx?NewsID=652021&CatID=1|title=Wafula Oguttu New Leader of Opposition|accessdate=21 April 2015|date=3 February 2014|first=Charles|last=Etukuri|newspaper=[[New Vision|New Vision Mobile]] (Kampala)}}</ref> era n'akikwata okutuusa mu mwezi gwomukaga 2016 lwe yakwasa [[Winnie Kiiza]] ekifo kino.<ref>{{Cite web|url=http://www.parliament.go.ug/index.php/about-parliament/parliamentary-news/859-kiiza-takes-over-lop-office|title=Kiiza takes over LOP office|last=Bukuwa|first=Charles|website=Parliament of the Republic of Uganda|access-date=28 May 2017}}</ref>
Oguttu yaliko [[Parliament of Uganda|omubaka wolukiiko olukulu olwegwanga]](MP) mu saaza lya Bukhooli , ekitundu mu [[:en:Bugiri_District|Disitulikiti y’e Bugiri,mukitundu kye Busoga, mubugwanjubwa bwa Uganda,]]<ref name="Profile2">{{cite web|accessdate=22 April 2015|url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=732.000000&const=Bukooli+County+Central&dist_id=16.000000&distname=Bugiri|date=May 2011|website=[[Parliament of Uganda]]|title=Profile of Phillip Wafula Oguttu, Member of Parliament for "Bukhooli County Central", Bugiri District}}</ref> omulimu gwe yakola okuva mu 2011 okutuuka mu 2016.<ref name=":0">{{Cite news|url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1417597/parliament-leader-opposition-wafula-ogutu-loses-bukooli-seat|title=Wafula Oguttu exits Parliament|last=Bikala|first=Moses|date=19 February 2016|work=New Vision|access-date=28 May 2017}}</ref> Ye mmemba w’ekibiina kya Uganda ekivuganya gavumenti [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|ekya Forum for Democratic Change]] (FDC)era nga y’omwogezi waakyo.<ref name="Home2">{{cite web|first=Asuman|last=Musobya|date=4 May 2012|accessdate=21 April 2015|url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Bukhooli-MP-in-latrines-for-coffee-seedlings-drive/-/688334/1399048/-/1016165z/-/index.html|title=Bukhooli MP In Latrines-for-Coffee Seedlings Drive|newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}</ref>
Oguttu era y’omu ku baatandikawo olupapula lwa ''[[:en:Daily_Monitor|Daily Monitor]]'', olw’obwannannyini olufulumira [[Lungereza|mu Lungereza olufuluma]] buli lunaku mu Uganda.<ref>{{Cite web |date=2022-08-05|title=Founders, managers celebrate The Monitor|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/founders-managers-celebrate-the-monitor-3904036|access-date=2024-02-01|website=Monitor|language=en}}</ref>
== Ebimukwatako ==
Oguttu yazaalibwa mu Gombolola lye Buhehe , [[Disitulikiti ya Busia|mu Disitulikiti y’e Busia]], mu makka ga Wafula Olago, omuzira mu [[:en:World_War_II|Ssematalo owo II,]] ne Lucia Aguttu. we yazaalibwa, kitaawe yali akolera mu kkampuni emu essima ebinnya bya [[:en:Borehole|nayikondo]] e Butaleja. [[:en:Samia_tribe_(Luhya)|Musamya.]] Wafula yakuzibwa ku kyalo Mbajja, mu Gombolola lyaLumino , mu [[Disitulikiti ya Busia|Disitulikiti y’e Busia]]. Ekitundu eky'obufuzi mu kiseera ekyo kyali kimanyiddwa nga [[:en:Bukedi_District|Disitulikiti y'e Bukedi]] era nga kirimu Disitulikiti y'e Busia neleero, [[Tororo (disitulikit)|Disitulikiti y'e Tororo]], [[Pallisa (disitulikit)|Disitulikiti y'e Pallisa]], [[Butaleja (disitulikit)|Disitulikiti y'e Butaleja]], ne [[Kibuku (disitulikit)|Disitulikiti ye Kibuku]].<ref>{{cite web|accessdate=22 April 2015|url=http://www.newvision.co.ug/D/8/26/449320|date=7 August 2005|title=Can Uganda's Economy Support More Districts?|last=Ocwich|first=Denis|newspaper=[[New Vision]] (Kampala)}}</ref> Erinnya lye "Oguttu" mu buwangwa bw'Abasamya liweebwa omuntu eyazaalibwa ku bbalaza oba mu lusuku emabega w'ennyumba.<ref name="Who2">{{cite web|url=http://www.monitor.co.ug/Magazines/PeoplePower/Wafula-Oguttu-s-first-100-days-as-Leader-of-Opposition/-/689844/2364970/-/item/0/-/uyke4kz/-/index.html|title=Wafula Oguttu's First 100 Days As Leader of Opposition|accessdate=5 June 2015|date=29 June 2014|first=Solomon|last=Arinaitwe|newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}</ref>
Wafula yakula ne bannyina bataano ne baganda be basatu.<ref name="Who3">{{cite web|url=http://www.monitor.co.ug/Magazines/PeoplePower/Wafula-Oguttu-s-first-100-days-as-Leader-of-Opposition/-/689844/2364970/-/item/0/-/uyke4kz/-/index.html|title=Wafula Oguttu's First 100 Days As Leader of Opposition|accessdate=5 June 2015|date=29 June 2014|first=Solomon|last=Arinaitwe|newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}</ref> Kitaawe yaffa mu 1960 ng’akyali muyizi mu kibiina kya pulayimale ekyokubbiri.<ref name="Who4">{{cite web|url=http://www.monitor.co.ug/Magazines/PeoplePower/Wafula-Oguttu-s-first-100-days-as-Leader-of-Opposition/-/689844/2364970/-/item/0/-/uyke4kz/-/index.html|title=Wafula Oguttu's First 100 Days As Leader of Opposition|accessdate=5 June 2015|date=29 June 2014|first=Solomon|last=Arinaitwe|newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}</ref> Olw’okuba yali muyizi mugezi, yasoma ku bwereere okuvamu pulayimale okutuuka ku tendekero ekkulu wadde nga yali ava mu maka agalimu obwavu.<ref name="Who">{{cite web|url=http://www.monitor.co.ug/Magazines/PeoplePower/Wafula-Oguttu-s-first-100-days-as-Leader-of-Opposition/-/689844/2364970/-/item/0/-/uyke4kz/-/index.html|title=Wafula Oguttu's First 100 Days As Leader of Opposition|accessdate=5 June 2015|date=29 June 2014|first=Solomon|last=Arinaitwe|newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}</ref> Yagenda mu [[Present day Bugiri in Busoga|Bugiri eya leero mu Busoga]] mu 1980 yakyuka ddala mu bujjuvu n'afuuka [[:en:Musoga|Omusoga]] ajjude .<ref name=":33">{{cite web|url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Wafula-Oguttu-sets-off-storm-in-Parliament/-/688334/2422936/-/ny17elz/-/index.html|title=Wafula Oguttu Sets Off Storm In Parliament|date=18 August 2014|accessdate=21 April 2015|first=|last=|newspaper=[[Daily Monitor]]}}</ref>
== Okusoma kwe ==
Oguttu yasomera Lumino Mill Hill Primale , Bukedi College Kachonga, ne [[:en:Teso_College_Aloet|Teso College Aloet]] kusomo lya pulayimale ne siniya.<ref name="Willhe2">{{cite web |accessdate=6 June 2015|newspaper=[[The Observer (Uganda)]]|url=http://www.observer.ug/component/content/article?id=29939:will-oguttu-deliver-as-leader-of-opposition|title=Will Oguttu Deliver As Leader of Opposition?|last=Edris Kiggundu|first=and Sulaiman Kakaire|date=3 February 2014}}</ref> Mu 1974, yafuna Dipuloma mu Lulimi Oluchina okuva mu [[:en:Beijing_Language_Institute|Beijing Language Institute.]]<ref name="Willhe3">{{cite web |accessdate=6 June 2015|newspaper=[[The Observer (Uganda)]]|url=http://www.observer.ug/component/content/article?id=29939:will-oguttu-deliver-as-leader-of-opposition|title=Will Oguttu Deliver As Leader of Opposition?|last=Edris Kiggundu|first=and Sulaiman Kakaire|date=3 February 2014}}</ref>Era alina diguli ya [[:en:Bachelor_of_Arts|Bachelor of Arts mu biwandiiko n'ebyenfuna by'ebyobufuzi]] okuva mu [[:en:Beijing_University|yunivasite y'e Beijing]].<ref name="Willhe4">{{cite web |accessdate=6 June 2015|newspaper=[[The Observer (Uganda)]]|url=http://www.observer.ug/component/content/article?id=29939:will-oguttu-deliver-as-leader-of-opposition|title=Will Oguttu Deliver As Leader of Opposition?|last=Edris Kiggundu|first=and Sulaiman Kakaire|date=3 February 2014}}</ref>Alina Satifikeeti mu mu byempuliziganya mu Luswayiri, eyafunibwa mu 1978 okuva mu [[:en:University_of_Dar_es_Salaam|Yunivasite y’e Dar es Salaam]].<ref name=":3">{{cite web|url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Wafula-Oguttu-sets-off-storm-in-Parliament/-/688334/2422936/-/ny17elz/-/index.html|title=Wafula Oguttu Sets Off Storm In Parliament|date=18 August 2014|accessdate=21 April 2015|first=|last=|newspaper=[[Daily Monitor]]}}</ref> Era alina dipuloma eyoluvanyuma lwa Diguli mu by'amawulire okuva mu [[:en:University_of_Cardiff|yunivasite y'e Cardiff]].<ref name="Willhe5">{{cite web |accessdate=6 June 2015|newspaper=[[The Observer (Uganda)]]|url=http://www.observer.ug/component/content/article?id=29939:will-oguttu-deliver-as-leader-of-opposition|title=Will Oguttu Deliver As Leader of Opposition?|last=Edris Kiggundu|first=and Sulaiman Kakaire|date=3 February 2014}}</ref>
== Omulimu ==
Oguttu yatandika emirimu gye mu 1973 ng'omuyambi wa bbanka mu [[Bank of Uganda]]. Yaliko omusunsuzi w’ekitongole ekifulumya ebitabo e Tanzania.<ref name=":13">{{Cite news|url=http://www.monitor.co.ug/artsculture/Reviews/An-interview-with-Mandela-changed-my-life---Wafula-Oguttu/691232-2109370-abt0vrz/index.html|title=An interview with Mandela changed my life - Wafula Oguttu|work=Daily Monitor|access-date=28 May 2017}}</ref> okuva mu 1977 okutuuka mu 1979. Yagenda mu maaso n’okukola nga [[:en:Editor|omumyuka]]<ref name=":12">{{Cite news|url=http://www.monitor.co.ug/artsculture/Reviews/An-interview-with-Mandela-changed-my-life---Wafula-Oguttu/691232-2109370-abt0vrz/index.html|title=An interview with Mandela changed my life - Wafula Oguttu|work=Daily Monitor|access-date=28 May 2017}}</ref> [[:en:Editor|womusunsuzi]] n’oluvannyuma omuwandiisi omukulu mu lupapula lwa ''Weekly Topic'', olulimi Olungereza, okuva mu 1979 okutuuka mu 1992. Era yaweereza [[:en:Lecturer|ng’omusomesa omuyambi]] mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e tendekero lye Makerere]] wakati wa 1981 ne 1985. Ye n’abalala yatandikawo olupapula lw’amawulire ''olwa Daily Monitor'' mu 1992, okukkakkana ng’afuuse [[:en:Editor-in-chief|omusunsuzi omukulu]] nga tannavaayo mu 2004.<ref name=":1">{{Cite news|url=http://www.monitor.co.ug/artsculture/Reviews/An-interview-with-Mandela-changed-my-life---Wafula-Oguttu/691232-2109370-abt0vrz/index.html|title=An interview with Mandela changed my life - Wafula Oguttu|work=Daily Monitor|access-date=28 May 2017}}</ref> Ye ssentebe omukulu ow’essomero [[Santa Lucia Basic School|lya Santa Lucia Basic School]].<ref name="Willhe">{{cite web |accessdate=6 June 2015|newspaper=[[The Observer (Uganda)]]|url=http://www.observer.ug/component/content/article?id=29939:will-oguttu-deliver-as-leader-of-opposition|title=Will Oguttu Deliver As Leader of Opposition?|last=Edris Kiggundu|first=and Sulaiman Kakaire|date=3 February 2014}}</ref>
Oguttu emirimu gy'ebyobufuzi yagitandika nga munnabyabufuzi mu by'amawulire mu myaka gya 1970 bwe yali omuyambi w'omusunsuzi mu lupapula lwa ''Weekly Topic'' . Yagenda mu maaso n’okukola ennyo mu byobufuzi by’amawulire mu myaka gya 1980 mu kiseera ekyo bwe yali omusunsuzi omukulu ow’olupapula olwogeddwako waggulu. Ku nkomerero y’emyaka gya 1980, yasooka okubeera mu ofiisi ye ey’ebyobufuzi nga Kansala wa LCI mu [[:en:Nakawa_Division|Nakawa Divizoni]] . Gavumenti yagezaako okuba n’obuyinza ku miko gye egy’ebyobufuzi ku ntandikwa y’emyaka gya 1990, kyokka kino kyamuleetera okulekulira mu ''Weekly Topic'' mu 1992. Oluvannyuma yatandikawo Daily Monitor mumwaka gwe gumu, ng’olupapula lw’amawulire olwali luwakanya gavumenti mu kiseera ekyo. Yaddukanya ekitongole kya ''[[Daily Monitor]]'' ng’omuwandiisi omukulu okutuusa lwe yawummula mu 2004. Mu kiseera ekyo mwe yatandikawo [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|ekibiina kya Forum for Democratic Change]] (FDC) ne [[Kizza Besigye|Kiiza Besigye]] n’abalala.
Yeesimbawo mu kulonda kwo lukiiko lwegwanga olukulu okwasooka mu 2006 ku tikiti ya FDC, ngayimiridde mu kitundu kyesazza lya Bukhooli.kyokka okukkakkana ng’awanguddwa [[Fred Mukisa]].<ref name=":2">{{Cite news|url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1279872/oguttu-fight-bukholi-jiggers|title=Will Oguttu fight Bukholi jiggers?|date=29 October 2010|work=New Vision|access-date=28 May 2017}}</ref>Mu 2011 Mukulonda kwa bonna,yesimbawo mukifo kyekimu,nawangula eyali akwatidde ekibiina kya NRM Hajji Siraji Lyavala[[Hajji Siraji Lyavala|]] Wabula teyasobola kukwata kifo (Eyai awangudde Mukisa mukalulu akomunda.<ref name=":22">{{Cite news|url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1279872/oguttu-fight-bukholi-jiggers|title=Will Oguttu fight Bukholi jiggers?|date=29 October 2010|work=New Vision|access-date=28 May 2017}}</ref>Teyasobola kukwata ntebbe eyo mu 2016 mu [[:en:2016_Ugandan_general_election|kulonda kwa bonna wabula]] n’akubwa [[Solomon Silwany]] owa NRM.<ref>{{cite web|url=http://www.observer.ug/news-headlines/37177-one-year-later-how-has-oguttu-led-the-opposition|title=One Year Later, How Has Oguttu Led The Opposition?|first=Deo|last=Walusimbi|accessdate=21 April 2015|date=5 April 2015|newspaper=[[The Observer (Uganda)]]}}</ref>
Nga 31 omwezi omuberyeberye 2014, yalondebwa okubeera omukulembeze w’oludda oluvuganya gavumenti mu lukiiko lwe gwanga olukulu. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Daily_Monitor</ref> Era yatuula ku [[:en:Parliamentary_committees|bukiiko bwa palamenti]] buno wammanga :
* Akakiiko akalonda abantu
* Akakiiko kebyenfuna
* Akakiiko akavunaanyizibwa ku by’amawulire n’empuliziganya
== Ebinnyonnyola Omuntu ==
Mu kiseera kino Oguttu mufumbo ne Alice Oguttu. Balina abaana bataano ab’obulenzi n’abaana babiri ab’obuwala. Wabula yalina omukyala owookubiri Freda eyafa mu July wa 2012 gwe yazaala naye abaana babiri ab’obulenzi. <ref name="Family">{{cite web |last=Mulondo |first=Emmanuel |date=10 July 2012 |title=Government To Revamp Busoga Hospitals As MP Wafula's Wife Is Laid To Rest |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Govt-to-revamp-Busoga-hospitals-MP-Wafula-s-wife-laid-to-rest/-/688334/1449466/-/o15cft/-/index.html |accessdate=22 April 2015 |newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}</ref> Ye wa nzikiriza [[:en:Catholic_Church|ya Rooma Katolika.]]<ref name="Profile">{{cite web|accessdate=22 April 2015|url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=732.000000&const=Bukooli+County+Central&dist_id=16.000000&distname=Bugiri|date=May 2011|website=[[Parliament of Uganda]]|title=Profile of Phillip Wafula Oguttu, Member of Parliament for "Bukhooli County Central", Bugiri District}}</ref>
Oguttu abadde awagira abalimi mu [[Bugiri (disitulikit)|Disitulikiti y’e Bugiri]] emirundi egiwera. Waliwo ekiseera, yawaayo endokwa zemwanyi za kaawa 30,000 eri abalimi mu kitundu kye okutumbula ebyenfuna by'amaka, kyokka n'ateekawo akakwakkulizo nti "abantu abalina kaabuyonjo" bokka be bagenda okuganyulwamu.<ref name="Home">{{cite web|first=Asuman|last=Musobya|date=4 May 2012|accessdate=21 April 2015|url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Bukhooli-MP-in-latrines-for-coffee-seedlings-drive/-/688334/1399048/-/1016165z/-/index.html|title=Bukhooli MP In Latrines-for-Coffee Seedlings Drive|newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}</ref>
* [[Parliament of Uganda|olukiiko olukulu olutesezza egwanga lya Uganda]]
* [[Olukalala lw'ebibiina by'obufuzi mu Uganda]]
* [[Disitulikiti ya Busia|Disitulikiti y'e Busia]]
* [[Butaleja (disitulikit)|Disitulikiti y’e Butaleja]]
* [[Bugiri (disitulikit)|Disitulikiti y'e Bugiri]]
Abakujulira{{Reflist}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
i1yeox2w4bcqlc2qykuo8jevg109rc1
47333
47331
2026-04-20T13:35:00Z
Halimah Nampiima
11015
corrections made
47333
wikitext
text/x-wiki
'''Phillip Wafula Oguttu''' (yazaalibwa nga enakku zomwezi 21 omwezi ogwe kuuminebiri 1952) munnamawulire era munnabyabufuzi era munauganda. Ono yaliko [[:en:Leader_of_Opposition_(Uganda)|omukulembeze w'oludda oluvuganya gavumenti]] mu [[Parliament of Uganda|mulukiiko olukulu oluteseza egwanga lya Uganda]].<ref name=":32">{{cite web|url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Wafula-Oguttu-sets-off-storm-in-Parliament/-/688334/2422936/-/ny17elz/-/index.html|title=Wafula Oguttu Sets Off Storm In Parliament|date=18 August 2014|accessdate=21 April 2015|first=|last=|newspaper=[[Daily Monitor]]}}</ref> Yalondebwa ku kifo ekyo nga 31 omwezi ogwo luberyeberye 2014, n'adda mu bigere bya [[Nandala Mafabi]],<ref>{{cite web|url=http://www.newvision.co.ug/mobile/Detail.aspx?NewsID=652021&CatID=1|title=Wafula Oguttu New Leader of Opposition|accessdate=21 April 2015|date=3 February 2014|first=Charles|last=Etukuri|newspaper=[[New Vision|New Vision Mobile]] (Kampala)}}</ref> era n'akikwata okutuusa mu mwezi gwomukaga 2016 lwe yakwasa [[Winnie Kiiza]] ekifo kino.<ref>{{Cite web|url=http://www.parliament.go.ug/index.php/about-parliament/parliamentary-news/859-kiiza-takes-over-lop-office|title=Kiiza takes over LOP office|last=Bukuwa|first=Charles|website=Parliament of the Republic of Uganda|access-date=28 May 2017}}</ref>
Oguttu yaliko [[Parliament of Uganda|omubaka wolukiiko olukulu olwegwanga]](MP) mu saaza lya Bukhooli , ekitundu mu [[:en:Bugiri_District|Disitulikiti y’e Bugiri,mukitundu kye Busoga, mubugwanjubwa bwa Uganda,]]<ref name="Profile2">{{cite web|accessdate=22 April 2015|url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=732.000000&const=Bukooli+County+Central&dist_id=16.000000&distname=Bugiri|date=May 2011|website=[[Parliament of Uganda]]|title=Profile of Phillip Wafula Oguttu, Member of Parliament for "Bukhooli County Central", Bugiri District}}</ref> omulimu gwe yakola okuva mu 2011 okutuuka mu 2016.<ref name=":0">{{Cite news|url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1417597/parliament-leader-opposition-wafula-ogutu-loses-bukooli-seat|title=Wafula Oguttu exits Parliament|last=Bikala|first=Moses|date=19 February 2016|work=New Vision|access-date=28 May 2017}}</ref> Ye mmemba w’ekibiina kya Uganda ekivuganya gavumenti [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|ekya Forum for Democratic Change]] (FDC)era nga y’omwogezi waakyo.<ref name="Home2">{{cite web|first=Asuman|last=Musobya|date=4 May 2012|accessdate=21 April 2015|url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Bukhooli-MP-in-latrines-for-coffee-seedlings-drive/-/688334/1399048/-/1016165z/-/index.html|title=Bukhooli MP In Latrines-for-Coffee Seedlings Drive|newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}</ref>
Oguttu era y’omu ku baatandikawo olupapula lwa ''[[:en:Daily_Monitor|Daily Monitor]]'', olw’obwannannyini olufulumira [[Lungereza|mu Lungereza olufuluma]] buli lunaku mu Uganda.<ref>{{Cite web |date=2022-08-05|title=Founders, managers celebrate The Monitor|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/founders-managers-celebrate-the-monitor-3904036|access-date=2024-02-01|website=Monitor|language=en}}</ref>
== Ebimukwatako ==
Oguttu yazaalibwa mu Gombolola lye Buhehe , [[Disitulikiti ya Busia|mu Disitulikiti y’e Busia]], mu makka ga Wafula Olago, omuzira mu [[:en:World_War_II|Ssematalo owo II,]] ne Lucia Aguttu. we yazaalibwa, kitaawe yali akolera mu kkampuni emu essima ebinnya bya [[:en:Borehole|nayikondo]] e Butaleja. [[:en:Samia_tribe_(Luhya)|Musamya.]] Wafula yakuzibwa ku kyalo Mbajja, mu Gombolola lyaLumino , mu [[Disitulikiti ya Busia|Disitulikiti y’e Busia]]. Ekitundu eky'obufuzi mu kiseera ekyo kyali kimanyiddwa nga [[:en:Bukedi_District|Disitulikiti y'e Bukedi]] era nga kirimu Disitulikiti y'e Busia neleero, [[Tororo (disitulikit)|Disitulikiti y'e Tororo]], [[Pallisa (disitulikit)|Disitulikiti y'e Pallisa]], [[Butaleja (disitulikit)|Disitulikiti y'e Butaleja]], ne [[Kibuku (disitulikit)|Disitulikiti ye Kibuku]].<ref>{{cite web|accessdate=22 April 2015|url=http://www.newvision.co.ug/D/8/26/449320|date=7 August 2005|title=Can Uganda's Economy Support More Districts?|last=Ocwich|first=Denis|newspaper=[[New Vision]] (Kampala)}}</ref> Erinnya lye "Oguttu" mu buwangwa bw'Abasamya liweebwa omuntu eyazaalibwa ku bbalaza oba mu lusuku emabega w'ennyumba.<ref name="Who2">{{cite web|url=http://www.monitor.co.ug/Magazines/PeoplePower/Wafula-Oguttu-s-first-100-days-as-Leader-of-Opposition/-/689844/2364970/-/item/0/-/uyke4kz/-/index.html|title=Wafula Oguttu's First 100 Days As Leader of Opposition|accessdate=5 June 2015|date=29 June 2014|first=Solomon|last=Arinaitwe|newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}</ref>
Wafula yakula ne bannyina bataano ne baganda be basatu.<ref name="Who3">{{cite web|url=http://www.monitor.co.ug/Magazines/PeoplePower/Wafula-Oguttu-s-first-100-days-as-Leader-of-Opposition/-/689844/2364970/-/item/0/-/uyke4kz/-/index.html|title=Wafula Oguttu's First 100 Days As Leader of Opposition|accessdate=5 June 2015|date=29 June 2014|first=Solomon|last=Arinaitwe|newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}</ref> Kitaawe yaffa mu 1960 ng’akyali muyizi mu kibiina kya pulayimale ekyokubbiri.<ref name="Who4">{{cite web|url=http://www.monitor.co.ug/Magazines/PeoplePower/Wafula-Oguttu-s-first-100-days-as-Leader-of-Opposition/-/689844/2364970/-/item/0/-/uyke4kz/-/index.html|title=Wafula Oguttu's First 100 Days As Leader of Opposition|accessdate=5 June 2015|date=29 June 2014|first=Solomon|last=Arinaitwe|newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}</ref> Olw’okuba yali muyizi mugezi, yasoma ku bwereere okuvamu pulayimale okutuuka ku tendekero ekkulu wadde nga yali ava mu maka agalimu obwavu.<ref name="Who">{{cite web|url=http://www.monitor.co.ug/Magazines/PeoplePower/Wafula-Oguttu-s-first-100-days-as-Leader-of-Opposition/-/689844/2364970/-/item/0/-/uyke4kz/-/index.html|title=Wafula Oguttu's First 100 Days As Leader of Opposition|accessdate=5 June 2015|date=29 June 2014|first=Solomon|last=Arinaitwe|newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}</ref> Yagenda mu Bugiri eya leero mu Busoga mu 1980 yakyuka ddala mu bujjuvu n'afuuka [[:en:Musoga|Omusoga]] ajjude .<ref name=":33">{{cite web|url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Wafula-Oguttu-sets-off-storm-in-Parliament/-/688334/2422936/-/ny17elz/-/index.html|title=Wafula Oguttu Sets Off Storm In Parliament|date=18 August 2014|accessdate=21 April 2015|first=|last=|newspaper=[[Daily Monitor]]}}</ref>
== Okusoma kwe ==
Oguttu yasomera Lumino Mill Hill Primale , Bukedi College Kachonga, ne [[:en:Teso_College_Aloet|Teso College Aloet]] kusomo lya pulayimale ne siniya.<ref name="Willhe2">{{cite web |accessdate=6 June 2015|newspaper=[[The Observer (Uganda)]]|url=http://www.observer.ug/component/content/article?id=29939:will-oguttu-deliver-as-leader-of-opposition|title=Will Oguttu Deliver As Leader of Opposition?|last=Edris Kiggundu|first=and Sulaiman Kakaire|date=3 February 2014}}</ref> Mu 1974, yafuna Dipuloma mu Lulimi Oluchina okuva mu [[:en:Beijing_Language_Institute|Beijing Language Institute.]]<ref name="Willhe3">{{cite web |accessdate=6 June 2015|newspaper=[[The Observer (Uganda)]]|url=http://www.observer.ug/component/content/article?id=29939:will-oguttu-deliver-as-leader-of-opposition|title=Will Oguttu Deliver As Leader of Opposition?|last=Edris Kiggundu|first=and Sulaiman Kakaire|date=3 February 2014}}</ref>Era alina diguli ya [[:en:Bachelor_of_Arts|Bachelor of Arts mu biwandiiko n'ebyenfuna by'ebyobufuzi]] okuva mu [[:en:Beijing_University|yunivasite y'e Beijing]].<ref name="Willhe4">{{cite web |accessdate=6 June 2015|newspaper=[[The Observer (Uganda)]]|url=http://www.observer.ug/component/content/article?id=29939:will-oguttu-deliver-as-leader-of-opposition|title=Will Oguttu Deliver As Leader of Opposition?|last=Edris Kiggundu|first=and Sulaiman Kakaire|date=3 February 2014}}</ref>Alina Satifikeeti mu mu byempuliziganya mu Luswayiri, eyafunibwa mu 1978 okuva mu [[:en:University_of_Dar_es_Salaam|Yunivasite y’e Dar es Salaam]].<ref name=":3">{{cite web|url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Wafula-Oguttu-sets-off-storm-in-Parliament/-/688334/2422936/-/ny17elz/-/index.html|title=Wafula Oguttu Sets Off Storm In Parliament|date=18 August 2014|accessdate=21 April 2015|first=|last=|newspaper=[[Daily Monitor]]}}</ref> Era alina dipuloma eyoluvanyuma lwa Diguli mu by'amawulire okuva mu [[:en:University_of_Cardiff|yunivasite y'e Cardiff]].<ref name="Willhe5">{{cite web |accessdate=6 June 2015|newspaper=[[The Observer (Uganda)]]|url=http://www.observer.ug/component/content/article?id=29939:will-oguttu-deliver-as-leader-of-opposition|title=Will Oguttu Deliver As Leader of Opposition?|last=Edris Kiggundu|first=and Sulaiman Kakaire|date=3 February 2014}}</ref>
== Omulimu ==
Oguttu yatandika emirimu gye mu 1973 ng'omuyambi wa bbanka mu [[Bank of Uganda]]. Yaliko omusunsuzi w’ekitongole ekifulumya ebitabo e Tanzania.<ref name=":13">{{Cite news|url=http://www.monitor.co.ug/artsculture/Reviews/An-interview-with-Mandela-changed-my-life---Wafula-Oguttu/691232-2109370-abt0vrz/index.html|title=An interview with Mandela changed my life - Wafula Oguttu|work=Daily Monitor|access-date=28 May 2017}}</ref> okuva mu 1977 okutuuka mu 1979. Yagenda mu maaso n’okukola nga [[:en:Editor|omumyuka]]<ref name=":12">{{Cite news|url=http://www.monitor.co.ug/artsculture/Reviews/An-interview-with-Mandela-changed-my-life---Wafula-Oguttu/691232-2109370-abt0vrz/index.html|title=An interview with Mandela changed my life - Wafula Oguttu|work=Daily Monitor|access-date=28 May 2017}}</ref> [[:en:Editor|womusunsuzi]] n’oluvannyuma omuwandiisi omukulu mu lupapula lwa ''Weekly Topic'', olulimi Olungereza, okuva mu 1979 okutuuka mu 1992. Era yaweereza [[:en:Lecturer|ng’omusomesa omuyambi]] mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e tendekero lye Makerere]] wakati wa 1981 ne 1985. Ye n’abalala yatandikawo olupapula lw’amawulire ''olwa Daily Monitor'' mu 1992, okukkakkana ng’afuuse [[:en:Editor-in-chief|omusunsuzi omukulu]] nga tannavaayo mu 2004.<ref name=":1">{{Cite news|url=http://www.monitor.co.ug/artsculture/Reviews/An-interview-with-Mandela-changed-my-life---Wafula-Oguttu/691232-2109370-abt0vrz/index.html|title=An interview with Mandela changed my life - Wafula Oguttu|work=Daily Monitor|access-date=28 May 2017}}</ref> Ye ssentebe omukulu ow’essomero lya Santa Lucia Basic School.<ref name="Willhe">{{cite web |accessdate=6 June 2015|newspaper=[[The Observer (Uganda)]]|url=http://www.observer.ug/component/content/article?id=29939:will-oguttu-deliver-as-leader-of-opposition|title=Will Oguttu Deliver As Leader of Opposition?|last=Edris Kiggundu|first=and Sulaiman Kakaire|date=3 February 2014}}</ref>
Oguttu emirimu gy'ebyobufuzi yagitandika nga munnabyabufuzi mu by'amawulire mu myaka gya 1970 bwe yali omuyambi w'omusunsuzi mu lupapula lwa ''Weekly Topic'' . Yagenda mu maaso n’okukola ennyo mu byobufuzi by’amawulire mu myaka gya 1980 mu kiseera ekyo bwe yali omusunsuzi omukulu ow’olupapula olwogeddwako waggulu. Ku nkomerero y’emyaka gya 1980, yasooka okubeera mu ofiisi ye ey’ebyobufuzi nga Kansala wa LCI mu [[:en:Nakawa_Division|Nakawa Divizoni]] . Gavumenti yagezaako okuba n’obuyinza ku miko gye egy’ebyobufuzi ku ntandikwa y’emyaka gya 1990, kyokka kino kyamuleetera okulekulira mu ''Weekly Topic'' mu 1992. Oluvannyuma yatandikawo Daily Monitor mumwaka gwe gumu, ng’olupapula lw’amawulire olwali luwakanya gavumenti mu kiseera ekyo. Yaddukanya ekitongole kya ''[[Daily Monitor]]'' ng’omuwandiisi omukulu okutuusa lwe yawummula mu 2004. Mu kiseera ekyo mwe yatandikawo [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|ekibiina kya Forum for Democratic Change]] (FDC) ne [[Kizza Besigye|Kiiza Besigye]] n’abalala.
Yeesimbawo mu kulonda kwo lukiiko lwegwanga olukulu okwasooka mu 2006 ku tikiti ya FDC, ngayimiridde mu kitundu kyesazza lya Bukhooli.kyokka okukkakkana ng’awanguddwa [[Fred Mukisa]].<ref name=":2">{{Cite news|url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1279872/oguttu-fight-bukholi-jiggers|title=Will Oguttu fight Bukholi jiggers?|date=29 October 2010|work=New Vision|access-date=28 May 2017}}</ref>Mu 2011 Mukulonda kwa bonna,yesimbawo mukifo kyekimu,nawangula eyali akwatidde ekibiina kya NRM Hajji Siraji Lyavala[[Hajji Siraji Lyavala|]] Wabula teyasobola kukwata kifo (Eyai awangudde Mukisa mukalulu akomunda.<ref name=":22">{{Cite news|url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1279872/oguttu-fight-bukholi-jiggers|title=Will Oguttu fight Bukholi jiggers?|date=29 October 2010|work=New Vision|access-date=28 May 2017}}</ref>Teyasobola kukwata ntebbe eyo mu 2016 mu [[:en:2016_Ugandan_general_election|kulonda kwa bonna wabula]] n’akubwa [[Solomon Silwany]] owa NRM.<ref>{{cite web|url=http://www.observer.ug/news-headlines/37177-one-year-later-how-has-oguttu-led-the-opposition|title=One Year Later, How Has Oguttu Led The Opposition?|first=Deo|last=Walusimbi|accessdate=21 April 2015|date=5 April 2015|newspaper=[[The Observer (Uganda)]]}}</ref>
Nga 31 omwezi omuberyeberye 2014, yalondebwa okubeera omukulembeze w’oludda oluvuganya gavumenti mu lukiiko lwe gwanga olukulu. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Daily_Monitor</ref> Era yatuula ku [[:en:Parliamentary_committees|bukiiko bwa palamenti]] buno wammanga :
* Akakiiko akalonda abantu
* Akakiiko kebyenfuna
* Akakiiko akavunaanyizibwa ku by’amawulire n’empuliziganya
== Ebinnyonnyola Omuntu ==
Mu kiseera kino Oguttu mufumbo ne Alice Oguttu. Balina abaana bataano ab’obulenzi n’abaana babiri ab’obuwala. Wabula yalina omukyala owookubiri Freda eyafa mu July wa 2012 gwe yazaala naye abaana babiri ab’obulenzi. <ref name="Family">{{cite web |last=Mulondo |first=Emmanuel |date=10 July 2012 |title=Government To Revamp Busoga Hospitals As MP Wafula's Wife Is Laid To Rest |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Govt-to-revamp-Busoga-hospitals-MP-Wafula-s-wife-laid-to-rest/-/688334/1449466/-/o15cft/-/index.html |accessdate=22 April 2015 |newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}</ref> Ye wa nzikiriza [[:en:Catholic_Church|ya Rooma Katolika.]]<ref name="Profile">{{cite web|accessdate=22 April 2015|url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=732.000000&const=Bukooli+County+Central&dist_id=16.000000&distname=Bugiri|date=May 2011|website=[[Parliament of Uganda]]|title=Profile of Phillip Wafula Oguttu, Member of Parliament for "Bukhooli County Central", Bugiri District}}</ref>
Oguttu abadde awagira abalimi mu [[Bugiri (disitulikit)|Disitulikiti y’e Bugiri]] emirundi egiwera. Waliwo ekiseera, yawaayo endokwa zemwanyi za kaawa 30,000 eri abalimi mu kitundu kye okutumbula ebyenfuna by'amaka, kyokka n'ateekawo akakwakkulizo nti "abantu abalina kaabuyonjo" bokka be bagenda okuganyulwamu.<ref name="Home">{{cite web|first=Asuman|last=Musobya|date=4 May 2012|accessdate=21 April 2015|url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Bukhooli-MP-in-latrines-for-coffee-seedlings-drive/-/688334/1399048/-/1016165z/-/index.html|title=Bukhooli MP In Latrines-for-Coffee Seedlings Drive|newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}</ref>
* [[Parliament of Uganda|olukiiko olukulu olutesezza egwanga lya Uganda]]
* [[Olukalala lw'ebibiina by'obufuzi mu Uganda]]
* [[Disitulikiti ya Busia|Disitulikiti y'e Busia]]
* [[Butaleja (disitulikit)|Disitulikiti y’e Butaleja]]
* [[Bugiri (disitulikit)|Disitulikiti y'e Bugiri]]
Abakujulira{{Reflist}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
9y4e4fad71os7r3o9piogvx724xljy3
Simon Mulongo
0
12928
47358
47211
2026-04-20T18:58:08Z
Lillylove256
10862
47358
wikitext
text/x-wiki
'''Simon Mulongo''' (yazaalibwa 26 Ogwomukaaga 1962) [[:en:Financial_advisor|Munnayuganda omuwabuzi mu by'ensimbi]], [[:en:International_relations|omukugu mu nkolagana y'ensi yonna]], muwi w'amagezi ku by'okwerinda era munnabyabufuzi. Yaliko [[:en:Parliament_of_Uganda|omubaka wa paalamenti]] era omubaka wa CA mu [[:en:Manafwa|Bubulo County East]], [[:en:Bugisu_sub-region|Bugisu sub-region]]<ref>{{cite web |title=MULONGO SIMON |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=694.000000&const=Bubulo+County+East&dist_id=34.000000&distname=Manafwa |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref> era mmemba wa [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM), ekibiina ky’ebyobufuzi ekiri mu buyinza mu Yuganda.<ref>{{cite web |date=22 October 2015 |title=Candidate accused of using police escorts to intimidate rivals |url=http://www.elections.co.ug/new-vision/election/1406814/candidate-accused-police-escorts-intimidate-rivals |work=[[Vision Group]]}}</ref>
Yakiikirira abalonzi b’e Bubulo County East mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ey’omwenda]] era nga mmemba [[:en:Constituent_Assembly|w’olukiiko olufuzi]] olwalangirira [[:en:Constitution_of_Uganda|Ssemateeka wa Uganda eya 1995]]. Mu Palamenti, yaweereza ng’omumyuka wa ssentebe ''w’akakiiko k’ebyokwerinda n’ensonga z’omunda''<ref>{{cite web |last=Clottey |first=Peterl |date=29 January 2013 |title=Uganda Parliament to Summon Officials for Coup Rhetoric |url=https://www.voanews.com/a/uganda-parliament-to-summon-officials-for-coup-rhetoric/1593365.html |work=[[Voice of America|VOA]]}}</ref> era nga mmemba ''w’akakiiko akakola ku mateeka, enkizo n’empisa''.<ref>{{cite web |last=Clottey |first=Peterl |date=29 May 2015 |title=Uganda Parliament Concerned About Troops in South Sudan |url=https://www.voanews.com/a/uganda-parliament-concerned-about-troops-in-south-sudan/2799181.html |work=[[Voice of America|VOA]]}}</ref><ref>{{cite web |date=4 June 2014 |title=The Defense committee of parliament resolves to hold Defence Minister Crispus Kiyonga in Contempt following his failure to appear before it as earlier scheduled |url=https://www.redpepper.co.ug/defense-committee-moves-to-hold-kiyonga-in-contempt-of-parliament/ |work=[[Red Pepper (newspaper)|Red Pepper]]}}</ref>
== Obulamu obuto n’okusoma ==
Mulongo yazaalibwa mu Bubulo Parish, [[:en:Bugisu_sub-region|Bugisu sub-region]], nga 26 Ogwomukaaga 1962 mu maka [[:en:Christians|g'Abakristaayo]] [[:en:Gisu_people|ag'Abagisu]]. Pulayimale yagisomera mu kibuga kye [[:en:Mbale|Mbale]] era yafuna satifikeeti ye eya PLE mu 1978.
Oluvannyuma yasomera mu Nkoma Senior Secondary School olw’okusoma kwe [[:en:GCE_Ordinary_Level|okwa O-Level]] n’okusoma kwa [[:en:GCE_Advanced_Level|A-Level]], n’afuna [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|satifikeeti ya UCE]] mu 1982 ne [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|ya UACE]] mu 1985.<ref>{{cite web |title=Bubulo East MP Loses Seat |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1271417/bubulo-east-mp-loses-seat |work=[[New Vision]]}}</ref>
Mulongo yeeyongera okugenda mu [[:en:Institute_of_Accounting_and_Commerce|ttendekero ly’okubala ebitabo n’obusuubuzi]] (IAC) gye yafunira dipulooma mu [[:en:Accountancy|by’okubala ebitabo]] mu 1988 n’afuuka [[:en:Certified_Public_Accountant|omubalirizi w’ebitabo mu gavumenti ne kkampuni eyakakasibwa]] mu 1989. Oluvannyuma yagenda mu [[:en:Fairfax_University|Fairfax University]], n’atikkirwa mu 1992 ne [[:en:Master_of_Business_Administration|diguli mu Master of Business Administration]]. Mu 2005, yatikkirwa [[:en:Master_of_Arts|diguli eyookubiri]] mu [[:en:Conflict_resolution_strategy|Strategy]]/[[:en:Conflict_Resolution|Conflict Resolution]] okuva mu [[:en:National_Defence_College,_Kenya|National Defence College, Kenya]] (NDCK). Okwongereza ku ekyo, yafuna [[:en:Master_of_Arts|diguli eyookubiri]] mu [[:en:International_Relations|nkolagana y’ensi yonna]] okuva mu [[:en:University_of_Nairobi|Yunivasite y’e Nairobi]] mu 2007.
== Emirimu n’ebyobufuzi ==
Mulongo yatandika emirimu gye egy’ekikugu n’ebyobufuzi mu 1994 ng’omubaka mu [[:en:Constituent_Assembly|lukiiko lwa Ssemateeka]] olwalangirira [[:en:Constituent_Assembly|Ssemateeka wa Uganda eya 1995]]. Okuva mu 1996 okutuuka mu 2001, yalondebwa [[:en:President_of_Uganda|pulezidenti]] okuweereza nga [[:en:District_Commissioner_(Malawi)|kaminsona wa disitulikiti]] (RDC), ng’akiikirira gavumenti eya wakati n’okukubiriza obukiiko bw’ebyokwerinda mu disitulikiti z’e [[:en:Jinja_District|Jinja]], [[:en:Luwero|Luwero]] ne [[:en:Hoima|Hoima]].
Mu 2001, yafuna omulimu ng’omukugu [[:en:Policy_analyst|mu kwekenneenya enkola]] mu ofiisi ya Pulezidenti, ekifo kye yalimu okutuusa mu 2003 lwe yakuzibwa n’afuuka [[:en:Chief_strategy_officer|dayirekita, enkola ey’obukodyo]]. Mu 2007, Mulongo yafuuka dayirekita wa [[:en:Eastern_Africa_Standby_Force#Eastern_Africa_Coordination_Mechanism|Eastern Africa Standby Force Coordination Mechanism]] (EASFCOM) okumala emyaka ebiri oluvannyuma ne yeegatta ku byobufuzi eby’okulonda mu butongole.<ref>{{cite web |title=Simon Mulongo |url=https://www.linkedin.com/in/simonmulongo/?trk=public-profile-join-page |work=[[LinkedIn]]}}</ref>
Mu 2009, Mulongo yeegatta ku [[:en:Democracy|byobufuzi eby’okulonda]] ku tikiti ya National Resistance Movement era n’akola enteekateeka z’okulonda kwa 2011, ekintu ekyamuwanguza[[:en:Partisan_primary|okulonda kw’ekibiina kino okwa pulayimale]] okwa 2010 n’okulonda [[:en:2011_Ugandan_general_election|kwa bonna okwa 2011]] bw’atyo n’afuuka mmemba wa [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ey’omwenda]] mu lukiiko [[:en:Uganda|lwa Pearl of Africa]] ng’akiikirira Bubulo County East mu [[:en:Manafwa_District|Disitulikiti y’e Manafwa]]. Mu Palamenti ey’omwenda, Mulongo yaliko omumyuka wa ssentebe ''w’akakiiko akavunaanyizibwa ku by’okwerinda n’ensonga z’omunda'' era nga mmemba ku ''kakiiko akavunaanyizibwa ku mateeka, enkizo n’empisa'' n’olukiiko lwa NRM olwa Palamenti. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2020)">okujuliza kwetaagisa</span></nowiki>'' ]</sup>
Mu 2016, Mulongo yalemererwa okuddamu okulondebwa era kati akyagenda mu maaso n’okukolagana ne Link Conflict Consultants (LICCO), kkampuni gye yatandikawo mu 2009 ate [[:en:Intelligence_analyst|ng’omukenkufu mu by’okwerinda]] mu kkampuni ya EMANS Frontiers.<ref>{{cite web |title=Is international schooling worth your millions? |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1454931/international-schooling-worth-millions |work=[[New Vision]]}}</ref>
== Ebikwata ku muntu ==
Mulongo musajja mufumbo alina abaana abawerako. Era ye mutandisi wa kkampuni ya Link Conflict Consultants (LICCO) ekola ku by’okwebuuza ku by'okwerinda mu Yuganda.
== Yintaviyu ne Op-eds ==
* [http://www.ugandanewsreleases.com/%EF%BB%BFnrm-now-boasts-of-new-historicals-says-mulongo-interview/ NRM Kati Yeewaanira Ku Byafaayo Ebipya, Mulongo Agamba]
* [https://www.voanews.com/a/2291439.html Clottey ayogedde ne Simon Mulongo, akulembeddemu omukungu wa palamenti ya Uganda]
* [https://www.voanews.com/a/2799172.html Clottey ayogedde ne Simon Mulongo, omubaka wa palamenti okuva mu kibiina kya Uganda NRM ekiri mu buyinza]
== Laba ne ==
* [[Manafwa (disitulikit)|Disitulikiti y’e Manafwa]]
* [[National Resistance Movement|Ekibiina ky’eggwanga eky’okuziyiza]]
* [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]]
== Ebijuliziddwamu ==
== Ebiyungo eby’ebweru ==
* [http://www.parliament.go.ug/new/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
bz9my6nlzqp458g32wrzmtoh8gu3wa1
Mayanja Kyompitira Sebalu
0
12933
47347
47219
2026-04-20T17:37:36Z
Nambogo Catharine
6408
47347
wikitext
text/x-wiki
'''Mayanja Kyompitira Sebalu''' (yazaalibwa mu 1931 e [[:en:Nagalama|Nagalama]], Kyagwe North East,mu [[:en:Mukono_District|Disituliki y'e Mukono]] ) Munnayuganda, munnamateeka ate era munnabyabufuzi. Mu 1961, Sebalu yaweereza ku mulembe gwa [[:en:Benedicto_Kiwanuka|Benedicto Kiwanuka]] nga minisita w’ebyensimbi eyasooka mu ggwanga. <ref name=":0">{{Cite web |date=2020-10-02 |title=Ngonians On The Road to Independence |url=https://blog1902com.wordpress.com/2020/10/02/ngonians-on-the-road-to-independence/ |access-date=2023-07-03 |website=Blog 1902 |language=en-GB}}</ref>
== Ebimukwatako ==
Yasomera ku [[Namilyango College]], oluvannyuma n’agenda mu maaso n’okusoma e Buyindi ku [[:en:Panjab_University|Punjab University]], [[:en:Calcutta_University|Calcutta University]], ne [[:en:Delhi_University|Delhi University]], gye yafunira diguli mu by’enfuna (Economics) (1956) n’amateeka(Law) (1958). <ref name=":0" />
Sebalu bwe yakomawo e Uganda, ye ne [[:en:Benedicto_Kiwanuka|Benedicto Kiwanuka]] ne batandikawo kkampuni ya bannamateeka. Bano baakolera wamu oluvannyuma Kiwanuka n’afuuka pulezidenti [[:en:Democratic_Party_(Uganda)|w’ekibiina kya Democratic Party]] .
Nga munnamateeka, Sebalu yesimbawo mu [[:en:1961_Ugandan_general_election|kulonda kwa Uganda mu 1961]] mwe yalondebwa okukiikirira Kyaggwe North East mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] wansi w’ekibiina kya Democratic Party (DP). Nga wekyali nti be baali basinze obungi mu palamenti, Kiwanuka ng’omukulembeze w’ekibiina kya Democratic Party] yalina okukola gavumenti era Sebalu yalondebwa okuba Minisita w’enkulaakulana mu by'enfuna. Ekibiina kya Democratic Party kyawangula n'ebifo 44 ku bifo 82.
Nga bw’agenda mu maaso n’emirimu gye egy’okuwereza, nga tewanayita yadde omwaka Sebalu yatwala obuvunaanyizibwa bwa Christopher George Melmoth ku bwa Minisita w’ebyensimbi ekyamufuula Minisita w’ebyensimbi mu Yuganda eyasooka. <ref>{{Cite web |title=Uganda's finance ministers since independence |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1010258 |access-date=2023-07-03 |website=New Vision |language=en}}</ref> Oluvannyuma lw'okuwangulwa mu [[:en:1962_Ugandan_general_election|kulonda kwa bonna okwaliwo mu 1962 mu Yuganda]], Sebalu yafiirwa ekifo kye mu kabineti n'omulimu gwe ogw'obwannannyini ogw'amateeka oluvannyuma lw'Ameefuga.
== Ebiwandiiko ebikozeseddwa ==
{{Reflist}}
mz76y69cyb62rfv3nys54akdux0phiz
47402
47347
2026-04-21T11:25:17Z
Nambogo Catharine
6408
Nterezezza mu mpandiika
47402
wikitext
text/x-wiki
'''Mayanja Kyompitira Sebalu''' (yazaalibwa mu 1931 e [[:en:Nagalama|Nagalama]], Kyagwe Obukiikakkonobwobuvanjuba,mu [[:en:Mukono_District|Disituliki y'e Mukono]] ) Munnayuganda, munnamateeka era munnabyabufuzi. Mu 1961, Sebalu yaweereza ku mulembe gwa [[:en:Benedicto_Kiwanuka|Benedicto Kiwanuka]] nga minisita w’ebyensimbi eyasooka mu ggwanga. <ref name=":0">{{Cite web |date=2020-10-02 |title=Ngonians On The Road to Independence |url=https://blog1902com.wordpress.com/2020/10/02/ngonians-on-the-road-to-independence/ |access-date=2023-07-03 |website=Blog 1902 |language=en-GB}}</ref>
== Ebimukwatako ==
Yasomera ku [[Namilyango College]], oluvannyuma n’agenda mu maaso n’okusoma e Buyindi ku [[:en:Panjab_University|Punjab University]], [[:en:Calcutta_University|Calcutta University]], ne [[:en:Delhi_University|Delhi University]], gye yafunira diguli mu by’enfuna (Economics) (1956) n’amateeka(Law) (1958). <ref name=":0" />
Sebalu bwe yakomawo e Uganda, ye ne [[:en:Benedicto_Kiwanuka|Benedicto Kiwanuka]] ne batandikawo kkampuni ya bannamateeka. Bano baakolera wamu oluvannyuma Kiwanuka n’afuuka pulezidenti [[:en:Democratic_Party_(Uganda)|w’ekibiina kya Democratic Party]] .
Nga munnamateeka, Sebalu yesimbawo mu [[:en:1961_Ugandan_general_election|kulonda kwa Uganda mu 1961]] mwe yalondebwa okukiikirira Kyaggwe North East mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] wansi w’ekibiina kya Democratic Party (DP). Nga wekyali nti be baali basinze obungi mu palamenti, Kiwanuka ng’omukulembeze w’ekibiina kya Democratic Party] yalina okukola gavumenti era Sebalu yalondebwa okuba Minisita w’enkulaakulana mu by'enfuna. Ekibiina kya Democratic Party kyawangula n'ebifo 44 ku bifo 82.
Nga bw’agenda mu maaso n’emirimu gye egy’okuwereza, nga tewanayita yadde omwaka Sebalu yatwala obuvunaanyizibwa bwa Christopher George Melmoth ku bwa Minisita w’ebyensimbi ekyamufuula Minisita w’ebyensimbi mu Yuganda eyasooka. <ref>{{Cite web |title=Uganda's finance ministers since independence |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1010258 |access-date=2023-07-03 |website=New Vision |language=en}}</ref> Oluvannyuma lw'okuwangulwa mu [[:en:1962_Ugandan_general_election|kulonda kwa bonna okwaliwo mu 1962 mu Yuganda]], Sebalu yafiirwa ekifo kye mu kabineti n'omulimu gwe ogw'obwannannyini ogw'amateeka oluvannyuma lw'Ameefuga.
== Ebiwandiiko ebikozeseddwa ==
{{Reflist}}
qbno19hlkzdi9jauug3r16ofmhj8ozs
Babiiha Jane Alisemera
0
12934
47351
47222
2026-04-20T17:41:52Z
ESTHER NAKITENDE
9175
47351
wikitext
text/x-wiki
'''Babiiha Jane Alisemera''' munnabyabufuzi era muwi w’amagezi mu Yuganda. Yeegatta ku kibiina kya [[National Resistance Movement]] era akola nga Commissioner [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] ku kakiiko k'ebyokulonda. <ref name=":0">{{Cite web |title=Hon Alisemeera Jane Babiiha |url=https://nrm.ug/our-leaders/hon-alisemeera-jane-babiiha |access-date=16 March 2024 |website=Hon Alisemeera Jane Babiiha {{!}} National Resistance Movement |language=en}}</ref> Amaze emyaka 10 nga [[:en:Member_of_parliament|mubaka wa Palamenti]] eyo gye yakubiriza ekibiina ekigatta ababaka ba Palamenti abakyala. Yaliko Ssentebe w’ekibiina ekigatta abaliko ababaka ba Palamenti. <ref>{{Cite web |date=30 May 2023 |title=NRM leaders in Mukono seek to address party's 2021 performance |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/NV_161588 |access-date=30 April 2024 |website=New Vision |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=12 August 2009 |title=The Official Report of the Proceedings of the East African Legislative Assembly |url=https://www.eala.org/uploads/12%20Aug%202009.pdf |website=EAST AFRICAN LEGISLATIVE ASSEMBLY}}</ref>
== Omulimu ==
Alisemera musawo (nurse) omukugu. Yabadde ssentebe w’ekibiina ekigatta abaliiko ababaka ba Palamenti. <ref name=":0" /> <ref name=":1">{{Cite web |date=12 August 2009 |title=The Official Report of the Proceedings of the East African Legislative Assembly |url=https://www.eala.org/uploads/12%20Aug%202009.pdf |website=EAST AFRICAN LEGISLATIVE ASSEMBLY}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.eala.org/uploads/12%20Aug%202009.pdf "The Official Report of the Proceedings of the East African Legislative Assembly"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''EAST AFRICAN LEGISLATIVE ASSEMBLY''. 12 August 2009.</cite></ref>
== Ebiwandiiko ebikozeseddwawa ==
gn3sklrdjrm3x8dccvtczs7a5dwkcq1
47353
47351
2026-04-20T17:44:01Z
ESTHER NAKITENDE
9175
47353
wikitext
text/x-wiki
'''Babiiha Jane Alisemera''' munnabyabufuzi era muwi w’amagezi mu Yuganda. Yeegatta ku kibiina kya [[National Resistance Movement]] era akola nga Commissioner [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] ku kakiiko k'ebyokulonda. <ref name=":0">{{Cite web |title=Hon Alisemeera Jane Babiiha |url=https://nrm.ug/our-leaders/hon-alisemeera-jane-babiiha |access-date=16 March 2024 |website=Hon Alisemeera Jane Babiiha {{!}} National Resistance Movement |language=en}}</ref> Amaze emyaka 10 nga [[:en:Member_of_parliament|mubaka wa Palamenti]] eyo gye yakubiriza ekibiina ekigatta ababaka ba Palamenti abakyala. Yaliko Ssentebe w’ekibiina ekigatta abaliko ababaka ba Palamenti. <ref>{{Cite web |date=30 May 2023 |title=NRM leaders in Mukono seek to address party's 2021 performance |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/NV_161588 |access-date=30 April 2024 |website=New Vision |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=12 August 2009 |title=The Official Report of the Proceedings of the East African Legislative Assembly |url=https://www.eala.org/uploads/12%20Aug%202009.pdf |website=EAST AFRICAN LEGISLATIVE ASSEMBLY}}</ref>
== Omulimu ==
Alisemera musawo (nurse) omukugu. Yabadde ssentebe w’ekibiina ekigatta abaliiko ababaka ba Palamenti. <ref name=":0" /> <ref name=":1" />
== Ebiwandiiko ebikozeseddwawa ==
fu7b32s36ds7j61av44fk08z4prr3x1
Zerubabel Nyiira
0
12935
47360
47223
2026-04-20T20:44:19Z
Ssebuufu
9882
47360
wikitext
text/x-wiki
'''Zerubabel Mijumbi Nyiira''' Munnayuganda omukugu mu by'obulimi era munnabyabufuzi. Yaweereza mu [[:en:Cabinet_of_Uganda|kabineti yayuganda]] nga Minisita w'ebyobulimi okuva nga 27 omwezi Ogw'okuttano mu mwaka gwa 2011 okutuusa nga 1 Omwezi Ogw'okussatu mu mwaka gwa 2015 <ref name="Cabinet">{{cite web |author=Uganda State House |date=27 May 2011 |title=Comprehensive List of New Cabinet Appointments & Dropped Ministers |url=https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments |access-date=24 March 2015 |publisher=[[Facebook.com]]}}</ref> era nga Minisita w'ebyobuvubi okuva nga 1 omwezi Ogw'okussatu mu mwaka gwa 2015 <ref name="Shuffle">{{cite web |author=Uganda State House |date=1 March 2015 |title=Full Cabinet List As At 1 March 2015 |url=http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/2639388/data/956667/-/oq6gpdz/-/cabinet.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170709092825/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/2639388/data/956667/-/oq6gpdz/-/cabinet.pdf |archive-date=9 July 2017 |access-date=4 March 2015 |newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}</ref> okutuusa nga 6 omwezi ogw'omukaaga mu mwaka gwa 2016. Zerubabel Nyiira era ye [[:en:Parliament_of_Uganda|mubaka wa Palamenti]] omulonde mumuluka gwa Buruuli , [[:en:Masindi_District|Disitulikiti y'e Masindi]] .<ref name="Profile">{{cite web |date=2011 |title=Profile of Zerubabel Mijumbi Nyiira, Member of Parliament, Buruuli County, Masindi District |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=t&n=t&details=t&j=725&const=Buruuli++County&dist_id=60&distname=Masindi |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref>
== Obuvo n'okusoma kwe ==
Yazaalibwa mu [[:en:Masindi_District|Disitulikiti y’e Masindi]], [[:en:Western_Region,_Uganda|mu Bugwanjuba bwayuganda]] , nga 29 omwezi Ogw'okubiri mu mwaka gwa 1940. Yasomera pulayimale ye awamu ne siniya ye mu masomero gabulijo kukyalo. Mu mwaka gwa 1964, ku myaka 24, yatikkirwa mu tendekero erya [[:en:City_of_Westminster_College|Paddington Technical College]] mu [[:en:England|Bungereza]], n’afuna [[:en:Science|satifikeeti mubyobulamu ne Tekinologiya]] . Yafuna diguli ya [[:en:Agriculture|Bachelor mubwo'bulimi]] okuva mu [[:en:California_Polytechnic_State_University|Yunivasite enkulu mu California Polytechnic.]] mu [[:en:San_Luis_Obispo,_California|San Luis Obispo, mu Bungereza]], mu mwaka gwa 1968. Yakomawo muyuganda n’agenda mu maaso n’okusomakwe mu [[:en:Makerere_University|yunivasite ye Makerere]], yafuna [[:en:Master_of_Science|Ebbaluwa y'obuyigirizebwe ey'okubiri mu by’obulimi]] mu mwaka gwa 1970[[:en:Doctor_of_Philosophy|.Ebbaluwa y'obuyigirizebwe eya Doctor of Philosophy mu by’obulimi]] yajifuna mu mwaka gwa 1975, okuva mu [[:en:University_of_Nairobi|Yunivasite y'omukibuga ekikulu eky'e Kenya]] <ref name="Profile" />
== Omulimu gwe ==
Omulimu gwe ogw’ekiseera ekiwanvu mu buweereza bwa gavumenti gwatandika mu mwaka gwa 1972, bwe yatandika okukola ne Minisitule y’ebyobulimi muyuganda ng’akulira okunoonyereza [[:en:Entomology|ku biwuka n’obuzaale bwabyo]] awamu [[:en:Nematology|n'eryekenneenya ensiringanyi,]] n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa mu mwaka gwa 1978. Okuva mu mwaka gwa 1978 okutuusa mu mwaka gwa 1981, yalondebwa ng’akulira okunoonyereza ku by’obulimi mu Minisitule y'eby'obulimi. Okuva mu mwaka gwa 1981 okutuuka mu mwaka gwa 1983, yali munoonyereza mukulu mu [[:en:International_Food_Policy_Research_Institute|kitongole ky’ensi yonna ekinoonyereza ku nkola y’emmere]] (IFPRI), mu kiseera ekyo ekyamanyibwa nga Ekitongole ky'ensi yonna ekinoonyereza kuby'obulimi (ISNAR). Okuva mu mwaka gwa 1983 okutuuka mu mwaka gwa 1985, yali mussaayansa omukulu mubyo'kunoonyereza mu [[:en:International_Centre_of_Insect_Physiology_and_Ecology|kitongole ky’ensi yonna ekikola ku by’obutonde bw’ebiwuka n’obutonde bw’ensi]] (ICIPE), Mukibuga ekikulu eky'e Kenya . Okuva mu mwaka gwa 1986 okutuuka mu mwaka gwa 1990, yeyali Dayirekita w’enkibiina ky'obwegassi n’okutendeka mu nsi yonna mu ICIPE.
Mu mwaka gwa 1992, yakomawo muyuganda n’alondebwa okuba omuwandiisi omukulu kukakyiko akakulu akayuganda akeby'obulamu ne tekinologiya, n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa mu mwaka gwa 2005. Okuva mu mwaka gwa 2005 okutuuka mu mwaka gwa 2010, yakola ng’omuwi w’amagezi mu [[:en:United_Nations|kibiina ky’Amawanga Amagatte]] era ng’omuwabuzi ku byo'bulamu n’ebyenfuna mu [[:en:Government_of_Uganda|Gavumenti yayuganda]]. Okuva mu mwaka gwa 2006 okutuuka mu mwaka gwa 2010, era yakola nga Omuwereza omukulu ow’ekitongole kyebyo'kunonyereza mugwanga ekikulu awamu Neby'enkulakulana. Okuva mu mwaka gwa 2001 okutuuka mu mwaka gwa 2011, yaliko [[:en:Chairperson|Ssentebe]] wa'[[:en:Gulu_University|kakyiko akalonde aka yunivasite y'e Gulu]] .<ref name="Profile" />
Mu mwaka gwa 2011, yalondebwa ku kifo kya palamenti mu ssaza ly’e Buruuli mu [[:en:Masindi_District|Disitulikiti y’e Masindi]] . <ref name="Profile" /> Mu mwezi gwo'kuttano mu mwaka gwa 2011, yalondebwa ku bwa Minisita w’Ebyobulimi, <ref name="Cabinet" /> ng’adda mu bigere bya [[:en:Henry_Bagiire|Henry Bagiire]], eyagibwa mu Kabineti. Nga 1 omwezi gwo'kussatu mu mwaka gwa 2015, yakyusibwa n’atwalibwa mu kitongole ky’ebyobuvubi, nga Minisita w’eggwanga. <ref name="Shuffle" />
== Ebirala by’olina okulowoozaako ==
Zerubabel Nyiira mufumbo. Ono wa kibiina ky’ebyobufuzi ekiri mu buyinza [[:en:National_Resistance_Movement|ekya National Resistance Movement]] . Ye wa nzikiriza [[:en:Anglican|ya Anglican]] .<ref name="Profile" />
== Laba ne ==
* [[:en:Cabinet_of_Uganda|Kabineti yayuganda]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti yayuganda]]
* [[:en:Bunyoro|Bunyoro]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1170806/-/c0y8sbz/-/index.html Full of Olukalala lwa baminisita ba kabineti ya Uganda May 2011]
jkhx66bti94yjp26szlxw7ypb7n3l9e
47361
47360
2026-04-20T20:44:45Z
Ssebuufu
9882
47361
wikitext
text/x-wiki
'''Zerubabel Mijumbi Nyiira''' Munnayuganda omukugu mu by'obulimi era munnabyabufuzi. Yaweereza mu [[:en:Cabinet_of_Uganda|kabineti yayuganda]] nga Minisita w'ebyobulimi okuva nga 27 omwezi Ogw'okuttano mu mwaka gwa 2011 okutuusa nga 1 Omwezi ogw'okussatu mu mwaka gwa 2015 <ref name="Cabinet">{{cite web |author=Uganda State House |date=27 May 2011 |title=Comprehensive List of New Cabinet Appointments & Dropped Ministers |url=https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments |access-date=24 March 2015 |publisher=[[Facebook.com]]}}</ref> era nga Minisita w'ebyobuvubi okuva nga 1 omwezi Ogw'okussatu mu mwaka gwa 2015 <ref name="Shuffle">{{cite web |author=Uganda State House |date=1 March 2015 |title=Full Cabinet List As At 1 March 2015 |url=http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/2639388/data/956667/-/oq6gpdz/-/cabinet.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170709092825/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/2639388/data/956667/-/oq6gpdz/-/cabinet.pdf |archive-date=9 July 2017 |access-date=4 March 2015 |newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}</ref> okutuusa nga 6 omwezi ogw'omukaaga mu mwaka gwa 2016. Zerubabel Nyiira era ye [[:en:Parliament_of_Uganda|mubaka wa Palamenti]] omulonde mumuluka gwa Buruuli , [[:en:Masindi_District|Disitulikiti y'e Masindi]] .<ref name="Profile">{{cite web |date=2011 |title=Profile of Zerubabel Mijumbi Nyiira, Member of Parliament, Buruuli County, Masindi District |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=t&n=t&details=t&j=725&const=Buruuli++County&dist_id=60&distname=Masindi |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref>
== Obuvo n'okusoma kwe ==
Yazaalibwa mu [[:en:Masindi_District|Disitulikiti y’e Masindi]], [[:en:Western_Region,_Uganda|mu Bugwanjuba bwayuganda]] , nga 29 omwezi Ogw'okubiri mu mwaka gwa 1940. Yasomera pulayimale ye awamu ne siniya ye mu masomero gabulijo kukyalo. Mu mwaka gwa 1964, ku myaka 24, yatikkirwa mu tendekero erya [[:en:City_of_Westminster_College|Paddington Technical College]] mu [[:en:England|Bungereza]], n’afuna [[:en:Science|satifikeeti mubyobulamu ne Tekinologiya]] . Yafuna diguli ya [[:en:Agriculture|Bachelor mubwo'bulimi]] okuva mu [[:en:California_Polytechnic_State_University|Yunivasite enkulu mu California Polytechnic.]] mu [[:en:San_Luis_Obispo,_California|San Luis Obispo, mu Bungereza]], mu mwaka gwa 1968. Yakomawo muyuganda n’agenda mu maaso n’okusomakwe mu [[:en:Makerere_University|yunivasite ye Makerere]], yafuna [[:en:Master_of_Science|Ebbaluwa y'obuyigirizebwe ey'okubiri mu by’obulimi]] mu mwaka gwa 1970[[:en:Doctor_of_Philosophy|.Ebbaluwa y'obuyigirizebwe eya Doctor of Philosophy mu by’obulimi]] yajifuna mu mwaka gwa 1975, okuva mu [[:en:University_of_Nairobi|Yunivasite y'omukibuga ekikulu eky'e Kenya]] <ref name="Profile" />
== Omulimu gwe ==
Omulimu gwe ogw’ekiseera ekiwanvu mu buweereza bwa gavumenti gwatandika mu mwaka gwa 1972, bwe yatandika okukola ne Minisitule y’ebyobulimi muyuganda ng’akulira okunoonyereza [[:en:Entomology|ku biwuka n’obuzaale bwabyo]] awamu [[:en:Nematology|n'eryekenneenya ensiringanyi,]] n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa mu mwaka gwa 1978. Okuva mu mwaka gwa 1978 okutuusa mu mwaka gwa 1981, yalondebwa ng’akulira okunoonyereza ku by’obulimi mu Minisitule y'eby'obulimi. Okuva mu mwaka gwa 1981 okutuuka mu mwaka gwa 1983, yali munoonyereza mukulu mu [[:en:International_Food_Policy_Research_Institute|kitongole ky’ensi yonna ekinoonyereza ku nkola y’emmere]] (IFPRI), mu kiseera ekyo ekyamanyibwa nga Ekitongole ky'ensi yonna ekinoonyereza kuby'obulimi (ISNAR). Okuva mu mwaka gwa 1983 okutuuka mu mwaka gwa 1985, yali mussaayansa omukulu mubyo'kunoonyereza mu [[:en:International_Centre_of_Insect_Physiology_and_Ecology|kitongole ky’ensi yonna ekikola ku by’obutonde bw’ebiwuka n’obutonde bw’ensi]] (ICIPE), Mukibuga ekikulu eky'e Kenya . Okuva mu mwaka gwa 1986 okutuuka mu mwaka gwa 1990, yeyali Dayirekita w’enkibiina ky'obwegassi n’okutendeka mu nsi yonna mu ICIPE.
Mu mwaka gwa 1992, yakomawo muyuganda n’alondebwa okuba omuwandiisi omukulu kukakyiko akakulu akayuganda akeby'obulamu ne tekinologiya, n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa mu mwaka gwa 2005. Okuva mu mwaka gwa 2005 okutuuka mu mwaka gwa 2010, yakola ng’omuwi w’amagezi mu [[:en:United_Nations|kibiina ky’Amawanga Amagatte]] era ng’omuwabuzi ku byo'bulamu n’ebyenfuna mu [[:en:Government_of_Uganda|Gavumenti yayuganda]]. Okuva mu mwaka gwa 2006 okutuuka mu mwaka gwa 2010, era yakola nga Omuwereza omukulu ow’ekitongole kyebyo'kunonyereza mugwanga ekikulu awamu Neby'enkulakulana. Okuva mu mwaka gwa 2001 okutuuka mu mwaka gwa 2011, yaliko [[:en:Chairperson|Ssentebe]] wa'[[:en:Gulu_University|kakyiko akalonde aka yunivasite y'e Gulu]] .<ref name="Profile" />
Mu mwaka gwa 2011, yalondebwa ku kifo kya palamenti mu ssaza ly’e Buruuli mu [[:en:Masindi_District|Disitulikiti y’e Masindi]] . <ref name="Profile" /> Mu mwezi gwo'kuttano mu mwaka gwa 2011, yalondebwa ku bwa Minisita w’Ebyobulimi, <ref name="Cabinet" /> ng’adda mu bigere bya [[:en:Henry_Bagiire|Henry Bagiire]], eyagibwa mu Kabineti. Nga 1 omwezi gwo'kussatu mu mwaka gwa 2015, yakyusibwa n’atwalibwa mu kitongole ky’ebyobuvubi, nga Minisita w’eggwanga. <ref name="Shuffle" />
== Ebirala by’olina okulowoozaako ==
Zerubabel Nyiira mufumbo. Ono wa kibiina ky’ebyobufuzi ekiri mu buyinza [[:en:National_Resistance_Movement|ekya National Resistance Movement]] . Ye wa nzikiriza [[:en:Anglican|ya Anglican]] .<ref name="Profile" />
== Laba ne ==
* [[:en:Cabinet_of_Uganda|Kabineti yayuganda]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti yayuganda]]
* [[:en:Bunyoro|Bunyoro]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1170806/-/c0y8sbz/-/index.html Full of Olukalala lwa baminisita ba kabineti ya Uganda May 2011]
896ygzlsg706epbgkiphvgme6xrg9pg
47362
47361
2026-04-20T20:46:31Z
Ssebuufu
9882
47362
wikitext
text/x-wiki
'''Zerubabel Mijumbi Nyiira''' Munnayuganda omukugu mu by'obulimi era munnabyabufuzi. Yaweereza mu [[:en:Cabinet_of_Uganda|kabineti yayuganda]] nga Minisita w'ebyobulimi okuva nga 27 omwezi Ogw'okuttano mu mwaka gwa 2011 okutuusa nga 1 Omwezi ogw'okusatu mu mwaka gwa 2015 <ref name="Cabinet">{{cite web |author=Uganda State House |date=27 May 2011 |title=Comprehensive List of New Cabinet Appointments & Dropped Ministers |url=https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments |access-date=24 March 2015 |publisher=[[Facebook.com]]}}</ref> era nga Minisita w'ebyobuvubi okuva nga 1 Omwezi ogw'okussatu mu mwaka gwa 2015 <ref name="Shuffle">{{cite web |author=Uganda State House |date=1 March 2015 |title=Full Cabinet List As At 1 March 2015 |url=http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/2639388/data/956667/-/oq6gpdz/-/cabinet.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170709092825/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/2639388/data/956667/-/oq6gpdz/-/cabinet.pdf |archive-date=9 July 2017 |access-date=4 March 2015 |newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}</ref> okutuusa nga 6 omwezi ogw'omukaaga mu mwaka gwa 2016. Zerubabel Nyiira era ye [[:en:Parliament_of_Uganda|mubaka wa Paalamenti]] omulonde mumuluka gwa Buruuli , [[:en:Masindi_District|Disitulikiti y'e Masindi]] .<ref name="Profile">{{cite web |date=2011 |title=Profile of Zerubabel Mijumbi Nyiira, Member of Parliament, Buruuli County, Masindi District |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=t&n=t&details=t&j=725&const=Buruuli++County&dist_id=60&distname=Masindi |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref>
== Obuvo n'okusoma kwe ==
Yazaalibwa mu [[:en:Masindi_District|Disitulikiti y’e Masindi]], [[:en:Western_Region,_Uganda|mu Bugwanjuba bwayuganda]] , nga 29 omwezi Ogw'okubiri mu mwaka gwa 1940. Yasomera pulayimale ye awamu ne siniya ye mu masomero gabulijo kukyalo. Mu mwaka gwa 1964, ku myaka 24, yatikkirwa mu tendekero erya [[:en:City_of_Westminster_College|Paddington Technical College]] mu [[:en:England|Bungereza]], n’afuna [[:en:Science|satifikeeti mubyobulamu ne Tekinologiya]] . Yafuna diguli ya [[:en:Agriculture|Bachelor mubwo'bulimi]] okuva mu [[:en:California_Polytechnic_State_University|Yunivasite enkulu mu California Polytechnic.]] mu [[:en:San_Luis_Obispo,_California|San Luis Obispo, mu Bungereza]], mu mwaka gwa 1968. Yakomawo muyuganda n’agenda mu maaso n’okusomakwe mu [[:en:Makerere_University|yunivasite ye Makerere]], yafuna [[:en:Master_of_Science|Ebbaluwa y'obuyigirizebwe ey'okubiri mu by’obulimi]] mu mwaka gwa 1970[[:en:Doctor_of_Philosophy|.Ebbaluwa y'obuyigirizebwe eya Doctor of Philosophy mu by’obulimi]] yajifuna mu mwaka gwa 1975, okuva mu [[:en:University_of_Nairobi|Yunivasite y'omukibuga ekikulu eky'e Kenya]] <ref name="Profile" />
== Omulimu gwe ==
Omulimu gwe ogw’ekiseera ekiwanvu mu buweereza bwa gavumenti gwatandika mu mwaka gwa 1972, bwe yatandika okukola ne Minisitule y’ebyobulimi muyuganda ng’akulira okunoonyereza [[:en:Entomology|ku biwuka n’obuzaale bwabyo]] awamu [[:en:Nematology|n'eryekenneenya ensiringanyi,]] n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa mu mwaka gwa 1978. Okuva mu mwaka gwa 1978 okutuusa mu mwaka gwa 1981, yalondebwa ng’akulira okunoonyereza ku by’obulimi mu Minisitule y'eby'obulimi. Okuva mu mwaka gwa 1981 okutuuka mu mwaka gwa 1983, yali munoonyereza mukulu mu [[:en:International_Food_Policy_Research_Institute|kitongole ky’ensi yonna ekinoonyereza ku nkola y’emmere]] (IFPRI), mu kiseera ekyo ekyamanyibwa nga Ekitongole ky'ensi yonna ekinoonyereza kuby'obulimi (ISNAR). Okuva mu mwaka gwa 1983 okutuuka mu mwaka gwa 1985, yali mussaayansa omukulu mubyo'kunoonyereza mu [[:en:International_Centre_of_Insect_Physiology_and_Ecology|kitongole ky’ensi yonna ekikola ku by’obutonde bw’ebiwuka n’obutonde bw’ensi]] (ICIPE), Mukibuga ekikulu eky'e Kenya . Okuva mu mwaka gwa 1986 okutuuka mu mwaka gwa 1990, yeyali Dayirekita w’enkibiina ky'obwegassi n’okutendeka mu nsi yonna mu ICIPE.
Mu mwaka gwa 1992, yakomawo muyuganda n’alondebwa okuba omuwandiisi omukulu kukakyiko akakulu akayuganda akeby'obulamu ne tekinologiya, n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa mu mwaka gwa 2005. Okuva mu mwaka gwa 2005 okutuuka mu mwaka gwa 2010, yakola ng’omuwi w’amagezi mu [[:en:United_Nations|kibiina ky’Amawanga Amagatte]] era ng’omuwabuzi ku byo'bulamu n’ebyenfuna mu [[:en:Government_of_Uganda|Gavumenti yayuganda]]. Okuva mu mwaka gwa 2006 okutuuka mu mwaka gwa 2010, era yakola nga Omuwereza omukulu ow’ekitongole kyebyo'kunonyereza mugwanga ekikulu awamu Neby'enkulakulana. Okuva mu mwaka gwa 2001 okutuuka mu mwaka gwa 2011, yaliko [[:en:Chairperson|Ssentebe]] wa'[[:en:Gulu_University|kakyiko akalonde aka yunivasite y'e Gulu]] .<ref name="Profile" />
Mu mwaka gwa 2011, yalondebwa ku kifo kya palamenti mu ssaza ly’e Buruuli mu [[:en:Masindi_District|Disitulikiti y’e Masindi]] . <ref name="Profile" /> Mu mwezi gwo'kuttano mu mwaka gwa 2011, yalondebwa ku bwa Minisita w’Ebyobulimi, <ref name="Cabinet" /> ng’adda mu bigere bya [[:en:Henry_Bagiire|Henry Bagiire]], eyagibwa mu Kabineti. Nga 1 omwezi gwo'kussatu mu mwaka gwa 2015, yakyusibwa n’atwalibwa mu kitongole ky’ebyobuvubi, nga Minisita w’eggwanga. <ref name="Shuffle" />
== Ebirala by’olina okulowoozaako ==
Zerubabel Nyiira mufumbo. Ono wa kibiina ky’ebyobufuzi ekiri mu buyinza [[:en:National_Resistance_Movement|ekya National Resistance Movement]] . Ye wa nzikiriza [[:en:Anglican|ya Anglican]] .<ref name="Profile" />
== Laba ne ==
* [[:en:Cabinet_of_Uganda|Kabineti yayuganda]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti yayuganda]]
* [[:en:Bunyoro|Bunyoro]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1170806/-/c0y8sbz/-/index.html Full of Olukalala lwa baminisita ba kabineti ya Uganda May 2011]
ht9colpk97qrdfexfvwr87od8rjyhep
47363
47362
2026-04-20T20:48:58Z
Ssebuufu
9882
/* Obuvo n'okusoma kwe */
47363
wikitext
text/x-wiki
'''Zerubabel Mijumbi Nyiira''' Munnayuganda omukugu mu by'obulimi era munnabyabufuzi. Yaweereza mu [[:en:Cabinet_of_Uganda|kabineti yayuganda]] nga Minisita w'ebyobulimi okuva nga 27 omwezi Ogw'okuttano mu mwaka gwa 2011 okutuusa nga 1 Omwezi ogw'okusatu mu mwaka gwa 2015 <ref name="Cabinet">{{cite web |author=Uganda State House |date=27 May 2011 |title=Comprehensive List of New Cabinet Appointments & Dropped Ministers |url=https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments |access-date=24 March 2015 |publisher=[[Facebook.com]]}}</ref> era nga Minisita w'ebyobuvubi okuva nga 1 Omwezi ogw'okussatu mu mwaka gwa 2015 <ref name="Shuffle">{{cite web |author=Uganda State House |date=1 March 2015 |title=Full Cabinet List As At 1 March 2015 |url=http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/2639388/data/956667/-/oq6gpdz/-/cabinet.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170709092825/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/2639388/data/956667/-/oq6gpdz/-/cabinet.pdf |archive-date=9 July 2017 |access-date=4 March 2015 |newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}</ref> okutuusa nga 6 omwezi ogw'omukaaga mu mwaka gwa 2016. Zerubabel Nyiira era ye [[:en:Parliament_of_Uganda|mubaka wa Paalamenti]] omulonde mumuluka gwa Buruuli , [[:en:Masindi_District|Disitulikiti y'e Masindi]] .<ref name="Profile">{{cite web |date=2011 |title=Profile of Zerubabel Mijumbi Nyiira, Member of Parliament, Buruuli County, Masindi District |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=t&n=t&details=t&j=725&const=Buruuli++County&dist_id=60&distname=Masindi |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref>
== Obuvo n'okusoma kwe ==
Yazaalibwa mu [[:en:Masindi_District|Disitulikiti y’e Masindi]], [[:en:Western_Region,_Uganda|mu Bugwanjuba bwayuganda]] , nga 29 omwezi Ogw'okubiri mu mwaka gwa 1940. Yasomera pulayimale ye awamu ne siniya ye mu masomero gabulijo ku kyalo. Mu mwaka gwa 1964, ku myaka 24, yatikkirwa mu ttendekero erya [[:en:City_of_Westminster_College|Paddington Technical College]] mu [[:en:England|Bungereza]], n’afuna [[:en:Science|satifikeeti mubyobulamu ne Tekinologiya]] . Yafuna diguli ya [[:en:Agriculture|Bachelor mubwo'bulimi]] okuva mu [[:en:California_Polytechnic_State_University|Yunivasite enkulu mu California Polytechnic.]] mu [[:en:San_Luis_Obispo,_California|San Luis Obispo, mu Bungereza]], mu mwaka gwa 1968. Yakomawo mu Uganda naagenda mu maaso n’okusomakwe mu [[:en:Makerere_University|yunivasite ye Makerere]], yafuna [[:en:Master_of_Science|Ebbaluwa y'obuyigirizebwe ey'okubiri mu by’obulimi]] mu mwaka gwa 1970[[:en:Doctor_of_Philosophy|.Ebbaluwa y'obuyigirizebwe eya Doctor of Philosophy mu by’obulimi]] yajifuna mu mwaka gwa 1975, okuva mu [[:en:University_of_Nairobi|Yunivasite y'omukibuga ekikulu eky'e Kenya]] <ref name="Profile" />
== Omulimu gwe ==
Omulimu gwe ogw’ekiseera ekiwanvu mu buweereza bwa gavumenti gwatandika mu mwaka gwa 1972, bwe yatandika okukola ne Minisitule y’ebyobulimi muyuganda ng’akulira okunoonyereza [[:en:Entomology|ku biwuka n’obuzaale bwabyo]] awamu [[:en:Nematology|n'eryekenneenya ensiringanyi,]] n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa mu mwaka gwa 1978. Okuva mu mwaka gwa 1978 okutuusa mu mwaka gwa 1981, yalondebwa ng’akulira okunoonyereza ku by’obulimi mu Minisitule y'eby'obulimi. Okuva mu mwaka gwa 1981 okutuuka mu mwaka gwa 1983, yali munoonyereza mukulu mu [[:en:International_Food_Policy_Research_Institute|kitongole ky’ensi yonna ekinoonyereza ku nkola y’emmere]] (IFPRI), mu kiseera ekyo ekyamanyibwa nga Ekitongole ky'ensi yonna ekinoonyereza kuby'obulimi (ISNAR). Okuva mu mwaka gwa 1983 okutuuka mu mwaka gwa 1985, yali mussaayansa omukulu mubyo'kunoonyereza mu [[:en:International_Centre_of_Insect_Physiology_and_Ecology|kitongole ky’ensi yonna ekikola ku by’obutonde bw’ebiwuka n’obutonde bw’ensi]] (ICIPE), Mukibuga ekikulu eky'e Kenya . Okuva mu mwaka gwa 1986 okutuuka mu mwaka gwa 1990, yeyali Dayirekita w’enkibiina ky'obwegassi n’okutendeka mu nsi yonna mu ICIPE.
Mu mwaka gwa 1992, yakomawo muyuganda n’alondebwa okuba omuwandiisi omukulu kukakyiko akakulu akayuganda akeby'obulamu ne tekinologiya, n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa mu mwaka gwa 2005. Okuva mu mwaka gwa 2005 okutuuka mu mwaka gwa 2010, yakola ng’omuwi w’amagezi mu [[:en:United_Nations|kibiina ky’Amawanga Amagatte]] era ng’omuwabuzi ku byo'bulamu n’ebyenfuna mu [[:en:Government_of_Uganda|Gavumenti yayuganda]]. Okuva mu mwaka gwa 2006 okutuuka mu mwaka gwa 2010, era yakola nga Omuwereza omukulu ow’ekitongole kyebyo'kunonyereza mugwanga ekikulu awamu Neby'enkulakulana. Okuva mu mwaka gwa 2001 okutuuka mu mwaka gwa 2011, yaliko [[:en:Chairperson|Ssentebe]] wa'[[:en:Gulu_University|kakyiko akalonde aka yunivasite y'e Gulu]] .<ref name="Profile" />
Mu mwaka gwa 2011, yalondebwa ku kifo kya palamenti mu ssaza ly’e Buruuli mu [[:en:Masindi_District|Disitulikiti y’e Masindi]] . <ref name="Profile" /> Mu mwezi gwo'kuttano mu mwaka gwa 2011, yalondebwa ku bwa Minisita w’Ebyobulimi, <ref name="Cabinet" /> ng’adda mu bigere bya [[:en:Henry_Bagiire|Henry Bagiire]], eyagibwa mu Kabineti. Nga 1 omwezi gwo'kussatu mu mwaka gwa 2015, yakyusibwa n’atwalibwa mu kitongole ky’ebyobuvubi, nga Minisita w’eggwanga. <ref name="Shuffle" />
== Ebirala by’olina okulowoozaako ==
Zerubabel Nyiira mufumbo. Ono wa kibiina ky’ebyobufuzi ekiri mu buyinza [[:en:National_Resistance_Movement|ekya National Resistance Movement]] . Ye wa nzikiriza [[:en:Anglican|ya Anglican]] .<ref name="Profile" />
== Laba ne ==
* [[:en:Cabinet_of_Uganda|Kabineti yayuganda]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti yayuganda]]
* [[:en:Bunyoro|Bunyoro]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1170806/-/c0y8sbz/-/index.html Full of Olukalala lwa baminisita ba kabineti ya Uganda May 2011]
lgtce215oe38hu3h6dopslhtao6z5oc
47364
47363
2026-04-20T20:49:21Z
Ssebuufu
9882
/* Obuvo n'okusoma kwe */
47364
wikitext
text/x-wiki
'''Zerubabel Mijumbi Nyiira''' Munnayuganda omukugu mu by'obulimi era munnabyabufuzi. Yaweereza mu [[:en:Cabinet_of_Uganda|kabineti yayuganda]] nga Minisita w'ebyobulimi okuva nga 27 omwezi Ogw'okuttano mu mwaka gwa 2011 okutuusa nga 1 Omwezi ogw'okusatu mu mwaka gwa 2015 <ref name="Cabinet">{{cite web |author=Uganda State House |date=27 May 2011 |title=Comprehensive List of New Cabinet Appointments & Dropped Ministers |url=https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments |access-date=24 March 2015 |publisher=[[Facebook.com]]}}</ref> era nga Minisita w'ebyobuvubi okuva nga 1 Omwezi ogw'okussatu mu mwaka gwa 2015 <ref name="Shuffle">{{cite web |author=Uganda State House |date=1 March 2015 |title=Full Cabinet List As At 1 March 2015 |url=http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/2639388/data/956667/-/oq6gpdz/-/cabinet.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170709092825/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/2639388/data/956667/-/oq6gpdz/-/cabinet.pdf |archive-date=9 July 2017 |access-date=4 March 2015 |newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}</ref> okutuusa nga 6 omwezi ogw'omukaaga mu mwaka gwa 2016. Zerubabel Nyiira era ye [[:en:Parliament_of_Uganda|mubaka wa Paalamenti]] omulonde mumuluka gwa Buruuli , [[:en:Masindi_District|Disitulikiti y'e Masindi]] .<ref name="Profile">{{cite web |date=2011 |title=Profile of Zerubabel Mijumbi Nyiira, Member of Parliament, Buruuli County, Masindi District |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=t&n=t&details=t&j=725&const=Buruuli++County&dist_id=60&distname=Masindi |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref>
== Obuvo n'okusoma kwe ==
Yazaalibwa mu [[:en:Masindi_District|Disitulikiti y’e Masindi]], [[:en:Western_Region,_Uganda|mu Bugwanjuba bwayuganda]] , nga 29 omwezi Ogw'okubiri mu mwaka gwa 1940. Yasomera pulayimale ye awamu ne siniya ye mu masomero gabulijo ku kyalo. Mu mwaka gwa 1964, ku myaka 24, yatikkirwa mu ttendekero erya [[:en:City_of_Westminster_College|Paddington Technical College]] mu [[:en:England|Bungereza]], n’afuna [[:en:Science|satifikeeti mubyobulamu ne Tekinologiya]] . Yafuna ddiguli ya [[:en:Agriculture|Bachelor mubwo'bulimi]] okuva mu [[:en:California_Polytechnic_State_University|Yunivasite enkulu mu California Polytechnic.]] mu [[:en:San_Luis_Obispo,_California|San Luis Obispo, mu Bungereza]], mu mwaka gwa 1968. Yakomawo mu Uganda naagenda mu maaso n’okusomakwe mu [[:en:Makerere_University|yunivasite ye Makerere]], yafuna [[:en:Master_of_Science|Ebbaluwa y'obuyigirizebwe ey'okubiri mu by’obulimi]] mu mwaka gwa 1970[[:en:Doctor_of_Philosophy|.Ebbaluwa y'obuyigirizebwe eya Doctor of Philosophy mu by’obulimi]] yajifuna mu mwaka gwa 1975, okuva mu [[:en:University_of_Nairobi|Yunivasite y'omukibuga ekikulu eky'e Kenya]] <ref name="Profile" />
== Omulimu gwe ==
Omulimu gwe ogw’ekiseera ekiwanvu mu buweereza bwa gavumenti gwatandika mu mwaka gwa 1972, bwe yatandika okukola ne Minisitule y’ebyobulimi muyuganda ng’akulira okunoonyereza [[:en:Entomology|ku biwuka n’obuzaale bwabyo]] awamu [[:en:Nematology|n'eryekenneenya ensiringanyi,]] n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa mu mwaka gwa 1978. Okuva mu mwaka gwa 1978 okutuusa mu mwaka gwa 1981, yalondebwa ng’akulira okunoonyereza ku by’obulimi mu Minisitule y'eby'obulimi. Okuva mu mwaka gwa 1981 okutuuka mu mwaka gwa 1983, yali munoonyereza mukulu mu [[:en:International_Food_Policy_Research_Institute|kitongole ky’ensi yonna ekinoonyereza ku nkola y’emmere]] (IFPRI), mu kiseera ekyo ekyamanyibwa nga Ekitongole ky'ensi yonna ekinoonyereza kuby'obulimi (ISNAR). Okuva mu mwaka gwa 1983 okutuuka mu mwaka gwa 1985, yali mussaayansa omukulu mubyo'kunoonyereza mu [[:en:International_Centre_of_Insect_Physiology_and_Ecology|kitongole ky’ensi yonna ekikola ku by’obutonde bw’ebiwuka n’obutonde bw’ensi]] (ICIPE), Mukibuga ekikulu eky'e Kenya . Okuva mu mwaka gwa 1986 okutuuka mu mwaka gwa 1990, yeyali Dayirekita w’enkibiina ky'obwegassi n’okutendeka mu nsi yonna mu ICIPE.
Mu mwaka gwa 1992, yakomawo muyuganda n’alondebwa okuba omuwandiisi omukulu kukakyiko akakulu akayuganda akeby'obulamu ne tekinologiya, n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa mu mwaka gwa 2005. Okuva mu mwaka gwa 2005 okutuuka mu mwaka gwa 2010, yakola ng’omuwi w’amagezi mu [[:en:United_Nations|kibiina ky’Amawanga Amagatte]] era ng’omuwabuzi ku byo'bulamu n’ebyenfuna mu [[:en:Government_of_Uganda|Gavumenti yayuganda]]. Okuva mu mwaka gwa 2006 okutuuka mu mwaka gwa 2010, era yakola nga Omuwereza omukulu ow’ekitongole kyebyo'kunonyereza mugwanga ekikulu awamu Neby'enkulakulana. Okuva mu mwaka gwa 2001 okutuuka mu mwaka gwa 2011, yaliko [[:en:Chairperson|Ssentebe]] wa'[[:en:Gulu_University|kakyiko akalonde aka yunivasite y'e Gulu]] .<ref name="Profile" />
Mu mwaka gwa 2011, yalondebwa ku kifo kya palamenti mu ssaza ly’e Buruuli mu [[:en:Masindi_District|Disitulikiti y’e Masindi]] . <ref name="Profile" /> Mu mwezi gwo'kuttano mu mwaka gwa 2011, yalondebwa ku bwa Minisita w’Ebyobulimi, <ref name="Cabinet" /> ng’adda mu bigere bya [[:en:Henry_Bagiire|Henry Bagiire]], eyagibwa mu Kabineti. Nga 1 omwezi gwo'kussatu mu mwaka gwa 2015, yakyusibwa n’atwalibwa mu kitongole ky’ebyobuvubi, nga Minisita w’eggwanga. <ref name="Shuffle" />
== Ebirala by’olina okulowoozaako ==
Zerubabel Nyiira mufumbo. Ono wa kibiina ky’ebyobufuzi ekiri mu buyinza [[:en:National_Resistance_Movement|ekya National Resistance Movement]] . Ye wa nzikiriza [[:en:Anglican|ya Anglican]] .<ref name="Profile" />
== Laba ne ==
* [[:en:Cabinet_of_Uganda|Kabineti yayuganda]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti yayuganda]]
* [[:en:Bunyoro|Bunyoro]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1170806/-/c0y8sbz/-/index.html Full of Olukalala lwa baminisita ba kabineti ya Uganda May 2011]
096so9gi48k2wblhwz5r9qznmg2dycj
47365
47364
2026-04-20T20:55:02Z
Ssebuufu
9882
/* Omulimu gwe */
47365
wikitext
text/x-wiki
'''Zerubabel Mijumbi Nyiira''' Munnayuganda omukugu mu by'obulimi era munnabyabufuzi. Yaweereza mu [[:en:Cabinet_of_Uganda|kabineti yayuganda]] nga Minisita w'ebyobulimi okuva nga 27 omwezi Ogw'okuttano mu mwaka gwa 2011 okutuusa nga 1 Omwezi ogw'okusatu mu mwaka gwa 2015 <ref name="Cabinet">{{cite web |author=Uganda State House |date=27 May 2011 |title=Comprehensive List of New Cabinet Appointments & Dropped Ministers |url=https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments |access-date=24 March 2015 |publisher=[[Facebook.com]]}}</ref> era nga Minisita w'ebyobuvubi okuva nga 1 Omwezi ogw'okussatu mu mwaka gwa 2015 <ref name="Shuffle">{{cite web |author=Uganda State House |date=1 March 2015 |title=Full Cabinet List As At 1 March 2015 |url=http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/2639388/data/956667/-/oq6gpdz/-/cabinet.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170709092825/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/2639388/data/956667/-/oq6gpdz/-/cabinet.pdf |archive-date=9 July 2017 |access-date=4 March 2015 |newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}</ref> okutuusa nga 6 omwezi ogw'omukaaga mu mwaka gwa 2016. Zerubabel Nyiira era ye [[:en:Parliament_of_Uganda|mubaka wa Paalamenti]] omulonde mumuluka gwa Buruuli , [[:en:Masindi_District|Disitulikiti y'e Masindi]] .<ref name="Profile">{{cite web |date=2011 |title=Profile of Zerubabel Mijumbi Nyiira, Member of Parliament, Buruuli County, Masindi District |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=t&n=t&details=t&j=725&const=Buruuli++County&dist_id=60&distname=Masindi |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref>
== Obuvo n'okusoma kwe ==
Yazaalibwa mu [[:en:Masindi_District|Disitulikiti y’e Masindi]], [[:en:Western_Region,_Uganda|mu Bugwanjuba bwayuganda]] , nga 29 omwezi Ogw'okubiri mu mwaka gwa 1940. Yasomera pulayimale ye awamu ne siniya ye mu masomero gabulijo ku kyalo. Mu mwaka gwa 1964, ku myaka 24, yatikkirwa mu ttendekero erya [[:en:City_of_Westminster_College|Paddington Technical College]] mu [[:en:England|Bungereza]], n’afuna [[:en:Science|satifikeeti mubyobulamu ne Tekinologiya]] . Yafuna ddiguli ya [[:en:Agriculture|Bachelor mubwo'bulimi]] okuva mu [[:en:California_Polytechnic_State_University|Yunivasite enkulu mu California Polytechnic.]] mu [[:en:San_Luis_Obispo,_California|San Luis Obispo, mu Bungereza]], mu mwaka gwa 1968. Yakomawo mu Uganda naagenda mu maaso n’okusomakwe mu [[:en:Makerere_University|yunivasite ye Makerere]], yafuna [[:en:Master_of_Science|Ebbaluwa y'obuyigirizebwe ey'okubiri mu by’obulimi]] mu mwaka gwa 1970[[:en:Doctor_of_Philosophy|.Ebbaluwa y'obuyigirizebwe eya Doctor of Philosophy mu by’obulimi]] yajifuna mu mwaka gwa 1975, okuva mu [[:en:University_of_Nairobi|Yunivasite y'omukibuga ekikulu eky'e Kenya]] <ref name="Profile" />
== Omulimu gwe ==
Omulimu gwe ogw’ekiseera ekiwanvu mu buweereza bwa gavumenti gwatandika mu mwaka gwa 1972, bwe yatandika okukola ne Minisitule y’ebyobulimi muyuganda ng’akulira okunoonyereza [[:en:Entomology|ku biwuka n’obuzaale bwabyo]] awamu [[:en:Nematology|n'eryekenneenya ensiringanyi,]] n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa mu mwaka gwa 1978. Okuva mu mwaka gwa 1978 okutuusa mu mwaka gwa 1981, yalondebwa ng’akulira okunoonyereza ku by’obulimi mu Minisitule y'eby'obulimi. Okuva mu mwaka gwa 1981 okutuuka mu mwaka gwa 1983, yali munoonyereza mukulu mu [[:en:International_Food_Policy_Research_Institute|kitongole ky’ensi yonna ekinoonyereza ku nkola y’emmere]] (IFPRI), mu kiseera ekyo ekyamanyibwa nga Ekitongole ky'ensi yonna ekinoonyereza kuby'obulimi (ISNAR). Okuva mu mwaka gwa 1983 okutuuka mu mwaka gwa 1985, yali mussaayansa omukulu mubyo'kunoonyereza mu [[:en:International_Centre_of_Insect_Physiology_and_Ecology|kitongole ky’ensi yonna ekikola ku by’obutonde bw’ebiwuka n’obutonde bw’ensi]] (ICIPE), Mukibuga ekikulu eky'e Kenya . Okuva mu mwaka gwa 1986 okutuuka mu mwaka gwa 1990, yeeyali Dayirekita w’ekibiina ky'obwegassi n’okutendeka mu nsi yonna mu ICIPE.
Mu mwaka gwa 1992, yakomawo mu Uganda n’alondebwa okuba omuwandiisi omukulu ku kakyiko akakulu akayuganda akeby'obulamu ne tekinologiya, n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa mu mwaka gwa 2005. Okuva mu mwaka gwa 2005 okutuuka mu mwaka gwa 2010, yakola ng’omuwi w’amagezi mu [[:en:United_Nations|kibiina ky’Amawanga Amagatte]] era ng’omuwabuzi ku byo'bulamu n’ebyenfuna mu [[:en:Government_of_Uganda|Gavumenti yayuganda]]. Okuva mu mwaka gwa 2006 okutuuka mu mwaka gwa 2010, era yakola nga Omuwereza omukulu ow’ekitongole kyebyo'kunonyereza mugwanga ekikulu awamu Neby'enkulakulana. Okuva mu mwaka gwa 2001 okutuuka mu mwaka gwa 2011, yaliko [[:en:Chairperson|Ssentebe]] wa'[[:en:Gulu_University|kakyiko akalonde aka yunivasite y'e Gulu]] .<ref name="Profile" />
Mu mwaka gwa 2011, yalondebwa ku kifo kya palamenti mu ssaza ly’e Buruuli mu [[:en:Masindi_District|Disitulikiti y’e Masindi]] . <ref name="Profile" /> Mu mwezi gwo'kuttano mu mwaka gwa 2011, yalondebwa ku bwa Minisita w’Ebyobulimi, <ref name="Cabinet" /> ng’adda mu bigere bya [[:en:Henry_Bagiire|Henry Bagiire]], eyagibwa mu Kabineti. Nga 1 omwezi gwo'kussatu mu mwaka gwa 2015, yakyusibwa n’atwalibwa mu kitongole ky’ebyobuvubi, nga Minisita w’eggwanga. <ref name="Shuffle" />
== Ebirala by’olina okulowoozaako ==
Zerubabel Nyiira mufumbo. Ono wa kibiina ky’ebyobufuzi ekiri mu buyinza [[:en:National_Resistance_Movement|ekya National Resistance Movement]] . Ye wa nzikiriza [[:en:Anglican|ya Anglican]] .<ref name="Profile" />
== Laba ne ==
* [[:en:Cabinet_of_Uganda|Kabineti yayuganda]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti yayuganda]]
* [[:en:Bunyoro|Bunyoro]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1170806/-/c0y8sbz/-/index.html Full of Olukalala lwa baminisita ba kabineti ya Uganda May 2011]
kb2s3e6zrhk98n4hhwgi096ocw7hie6
47366
47365
2026-04-20T20:57:39Z
Ssebuufu
9882
/* Omulimu gwe */
47366
wikitext
text/x-wiki
'''Zerubabel Mijumbi Nyiira''' Munnayuganda omukugu mu by'obulimi era munnabyabufuzi. Yaweereza mu [[:en:Cabinet_of_Uganda|kabineti yayuganda]] nga Minisita w'ebyobulimi okuva nga 27 omwezi Ogw'okuttano mu mwaka gwa 2011 okutuusa nga 1 Omwezi ogw'okusatu mu mwaka gwa 2015 <ref name="Cabinet">{{cite web |author=Uganda State House |date=27 May 2011 |title=Comprehensive List of New Cabinet Appointments & Dropped Ministers |url=https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments |access-date=24 March 2015 |publisher=[[Facebook.com]]}}</ref> era nga Minisita w'ebyobuvubi okuva nga 1 Omwezi ogw'okussatu mu mwaka gwa 2015 <ref name="Shuffle">{{cite web |author=Uganda State House |date=1 March 2015 |title=Full Cabinet List As At 1 March 2015 |url=http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/2639388/data/956667/-/oq6gpdz/-/cabinet.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170709092825/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/2639388/data/956667/-/oq6gpdz/-/cabinet.pdf |archive-date=9 July 2017 |access-date=4 March 2015 |newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}</ref> okutuusa nga 6 omwezi ogw'omukaaga mu mwaka gwa 2016. Zerubabel Nyiira era ye [[:en:Parliament_of_Uganda|mubaka wa Paalamenti]] omulonde mumuluka gwa Buruuli , [[:en:Masindi_District|Disitulikiti y'e Masindi]] .<ref name="Profile">{{cite web |date=2011 |title=Profile of Zerubabel Mijumbi Nyiira, Member of Parliament, Buruuli County, Masindi District |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=t&n=t&details=t&j=725&const=Buruuli++County&dist_id=60&distname=Masindi |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref>
== Obuvo n'okusoma kwe ==
Yazaalibwa mu [[:en:Masindi_District|Disitulikiti y’e Masindi]], [[:en:Western_Region,_Uganda|mu Bugwanjuba bwayuganda]] , nga 29 omwezi Ogw'okubiri mu mwaka gwa 1940. Yasomera pulayimale ye awamu ne siniya ye mu masomero gabulijo ku kyalo. Mu mwaka gwa 1964, ku myaka 24, yatikkirwa mu ttendekero erya [[:en:City_of_Westminster_College|Paddington Technical College]] mu [[:en:England|Bungereza]], n’afuna [[:en:Science|satifikeeti mubyobulamu ne Tekinologiya]] . Yafuna ddiguli ya [[:en:Agriculture|Bachelor mubwo'bulimi]] okuva mu [[:en:California_Polytechnic_State_University|Yunivasite enkulu mu California Polytechnic.]] mu [[:en:San_Luis_Obispo,_California|San Luis Obispo, mu Bungereza]], mu mwaka gwa 1968. Yakomawo mu Uganda naagenda mu maaso n’okusomakwe mu [[:en:Makerere_University|yunivasite ye Makerere]], yafuna [[:en:Master_of_Science|Ebbaluwa y'obuyigirizebwe ey'okubiri mu by’obulimi]] mu mwaka gwa 1970[[:en:Doctor_of_Philosophy|.Ebbaluwa y'obuyigirizebwe eya Doctor of Philosophy mu by’obulimi]] yajifuna mu mwaka gwa 1975, okuva mu [[:en:University_of_Nairobi|Yunivasite y'omukibuga ekikulu eky'e Kenya]] <ref name="Profile" />
== Omulimu gwe ==
Omulimu gwe ogw’ekiseera ekiwanvu mu buweereza bwa gavumenti gwatandika mu mwaka gwa 1972, bwe yatandika okukola ne Minisitule y’ebyobulimi muyuganda ng’akulira okunoonyereza [[:en:Entomology|ku biwuka n’obuzaale bwabyo]] awamu [[:en:Nematology|n'eryekenneenya ensiringanyi,]] n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa mu mwaka gwa 1978. Okuva mu mwaka gwa 1978 okutuusa mu mwaka gwa 1981, yalondebwa ng’akulira okunoonyereza ku by’obulimi mu Minisitule y'eby'obulimi. Okuva mu mwaka gwa 1981 okutuuka mu mwaka gwa 1983, yali munoonyereza mukulu mu [[:en:International_Food_Policy_Research_Institute|kitongole ky’ensi yonna ekinoonyereza ku nkola y’emmere]] (IFPRI), mu kiseera ekyo ekyamanyibwa nga Ekitongole ky'ensi yonna ekinoonyereza kuby'obulimi (ISNAR). Okuva mu mwaka gwa 1983 okutuuka mu mwaka gwa 1985, yali mussaayansa omukulu mubyo'kunoonyereza mu [[:en:International_Centre_of_Insect_Physiology_and_Ecology|kitongole ky’ensi yonna ekikola ku by’obutonde bw’ebiwuka n’obutonde bw’ensi]] (ICIPE), Mukibuga ekikulu eky'e Kenya . Okuva mu mwaka gwa 1986 okutuuka mu mwaka gwa 1990, yeeyali Dayirekita w’ekibiina ky'obwegassi n’okutendeka mu nsi yonna mu ICIPE.
Mu mwaka gwa 1992, yakomawo mu Uganda n’alondebwa okuba omuwandiisi omukulu ku kakyiko akakulu aka Uganda akeby'obulamu ne tekinologiya, n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa mu mwaka gwa 2005. Okuva mu mwaka gwa 2005 okutuuka mu mwaka gwa 2010, yakola ng’omuwi w’amagezi mu [[:en:United_Nations|kibiina ky’Amawanga Amagatte]] era ng’omuwabuzi ku by'obulamu n’ebyenfuna mu [[:en:Government_of_Uganda|Gavumenti ya Uganda]]. Okuva mu mwaka gwa 2006 okutuuka mu mwaka gwa 2010, era yakola nga Omuwereza omukulu ow’ekitongole kyebyo'kunonyereza mugwanga ekikulu awamu Neby'enkulakulana. Okuva mu mwaka gwa 2001 okutuuka mu mwaka gwa 2011, yaliko [[:en:Chairperson|Ssentebe]] wa'[[:en:Gulu_University|kakyiko akalonde aka yunivasite y'e Gulu]] .<ref name="Profile" />
Mu mwaka gwa 2011, yalondebwa ku kifo kya palamenti mu ssaza ly’e Buruuli mu [[:en:Masindi_District|Disitulikiti y’e Masindi]] . <ref name="Profile" /> Mu mwezi gwo'kuttano mu mwaka gwa 2011, yalondebwa ku bwa Minisita w’Ebyobulimi, <ref name="Cabinet" /> ng’adda mu bigere bya [[:en:Henry_Bagiire|Henry Bagiire]], eyagibwa mu Kabineti. Nga 1 omwezi gwo'kussatu mu mwaka gwa 2015, yakyusibwa n’atwalibwa mu kitongole ky’ebyobuvubi, nga Minisita w’eggwanga. <ref name="Shuffle" />
== Ebirala by’olina okulowoozaako ==
Zerubabel Nyiira mufumbo. Ono wa kibiina ky’ebyobufuzi ekiri mu buyinza [[:en:National_Resistance_Movement|ekya National Resistance Movement]] . Ye wa nzikiriza [[:en:Anglican|ya Anglican]] .<ref name="Profile" />
== Laba ne ==
* [[:en:Cabinet_of_Uganda|Kabineti yayuganda]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti yayuganda]]
* [[:en:Bunyoro|Bunyoro]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1170806/-/c0y8sbz/-/index.html Full of Olukalala lwa baminisita ba kabineti ya Uganda May 2011]
pn9l1ksh8978csrlhq0osgsu233flii
Ekwau Ibi Florence
0
12936
47355
47225
2026-04-20T17:52:03Z
ESTHER NAKITENDE
9175
Nterezeza mu biwandiiko ebikozeseddwa
47355
wikitext
text/x-wiki
[[File:Ekwa_Ibi_Florence.jpg|thumb|Ekwa Ibi Florence.jpg]]
'''Ekwau Ibi Florence''' [[:en:Uganda|Munnayuganda]], Munabyabufuzi era [[:en:Legislator|mubaka wa Palamenti]] . Ono ye [[:en:Member_of_parliament|mubaka]] wa [[:en:Kaberamaido_District|disitulikiti y’e Kaberamaido]] omukyala mu [[:en:Parliament|palamenti]] ey’ekkumi n’emu wansi w’ekibiina ky’ebyobufuzi ekya [[:en:Forum_for_Democratic_Change|FDC]] . <ref name=":0">{{Cite news|date=2017-02-17|title=Ekwau trounces Turinawe in FDC EALA Election|url=https://www.newvision.co.ug/news/1445792/ekwau-trounces-turinawe-fdc-eala-election|access-date=2024-04-30|work=New Vision}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |title=Ibi Florence Ekwau |url=https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/23835331-7b26-4f27-90fd-594aef1064df/ |access-date=2024-04-30 |website=theyworkforyou.github.io}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |last=Nakatudde |first=Olive |date=2017-02-06 |title=Former MP Ibi wins EALA Ticket |url=https://ugandaradionetwork.net/story/former-legislator-ebi-ekwa-wins-fdc-eala-ticket |access-date=2024-04-30 |website=Uganda Radio Network}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Nakatudde |first=Olive |date=2017-02-06 |title=Former MP Ibi wins EALA Ticket |url=https://ugandaradionetwork.net/story/former-legislator-ebi-ekwa-wins-fdc-eala-ticket |access-date=2024-04-30 |website=Uganda Radio Network}}</ref>
== Omulimu gw’ebyobufuzi. ==
Nga 6.2.2017, Ekwau Florence ye yakwatira ekibiina kya [[:en:Forum_for_Democratic_Change|Forum for Democratic Change]] bendera mu [[:en:East_African_Legislative_Assembly|lukiiko lw’ababaka ba East Africa]] (EALA). <ref name=":1">{{Cite web |title=Ibi Florence Ekwau |url=https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/23835331-7b26-4f27-90fd-594aef1064df/ |access-date=2024-04-30 |website=theyworkforyou.github.io}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/23835331-7b26-4f27-90fd-594aef1064df/ "Ibi Florence Ekwau"]. ''theyworkforyou.github.io''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2024-04-30</span></span>.</cite></ref> <ref name=":2" /> <ref>{{Cite web |date=2021-01-15 |title=FDC vets EALA candidates as party waits for House rules |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/fdc-vets-eala-candidates-as-party-waits-for-house-rules-1685032 |access-date=2024-04-30 |website=Monitor |language=en}}</ref> Yavaayo ng'omuwanguzi ku baali beesimbyewo omwenda abaalondebwa [[:en:Election_commission|akakiiko k'ebyokulonda]] mu kibiina . <ref name=":0" /> <ref name=":1" />
== Laba ne ==
* [[:en:Bako_Christine_Abia|Bako Christine Abia]]
* [[:en:Rosemary_Nauwat|Rosemary Nauwat]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’omwenda]]
== Ebiwandiiko ebikozeseddwa ==
{{Reflist}}
fq96ityyjntlokke7tpu4276sxw0dm2
47356
47355
2026-04-20T17:54:01Z
ESTHER NAKITENDE
9175
47356
wikitext
text/x-wiki
[[File:Ekwa_Ibi_Florence.jpg|thumb|Ekwa Ibi Florence.jpg]]
'''Ekwau Ibi Florence''' [[:en:Uganda|Munnayuganda]], Munabyabufuzi era [[:en:Legislator|mubaka wa Palamenti]] . Ono ye [[:en:Member_of_parliament|mubaka]] wa [[:en:Kaberamaido_District|disitulikiti y’e Kaberamaido]] omukyala mu [[:en:Parliament|palamenti]] ey’ekkumi n’emu wansi w’ekibiina ky’ebyobufuzi ekya [[:en:Forum_for_Democratic_Change|FDC]] . <ref name=":0">{{Cite news|date=2017-02-17|title=Ekwau trounces Turinawe in FDC EALA Election|url=https://www.newvision.co.ug/news/1445792/ekwau-trounces-turinawe-fdc-eala-election|access-date=2024-04-30|work=New Vision}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |title=Ibi Florence Ekwau |url=https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/23835331-7b26-4f27-90fd-594aef1064df/ |access-date=2024-04-30 |website=theyworkforyou.github.io}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |last=Nakatudde |first=Olive |date=2017-02-06 |title=Former MP Ibi wins EALA Ticket |url=https://ugandaradionetwork.net/story/former-legislator-ebi-ekwa-wins-fdc-eala-ticket |access-date=2024-04-30 |website=Uganda Radio Network}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Nakatudde |first=Olive |date=2017-02-06 |title=Former MP Ibi wins EALA Ticket |url=https://ugandaradionetwork.net/story/former-legislator-ebi-ekwa-wins-fdc-eala-ticket |access-date=2024-04-30 |website=Uganda Radio Network}}</ref>
== Omulimu gw’ebyobufuzi. ==
Nga 6.2.2017, Ekwau Florence ye yakwatira ekibiina kya [[:en:Forum_for_Democratic_Change|Forum for Democratic Change]] bendera mu [[:en:East_African_Legislative_Assembly|lukiiko lw’ababaka ba East Africa]] (EALA). <ref name=":1" /> <ref name=":2" /> <ref>{{Cite web |date=2021-01-15 |title=FDC vets EALA candidates as party waits for House rules |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/fdc-vets-eala-candidates-as-party-waits-for-house-rules-1685032 |access-date=2024-04-30 |website=Monitor |language=en}}</ref> Yavaayo ng'omuwanguzi ku baali beesimbyewo omwenda abaalondebwa [[:en:Election_commission|akakiiko k'ebyokulonda]] mu kibiina . <ref name=":0" /> <ref name=":1" />
== Laba ne ==
* [[:en:Bako_Christine_Abia|Bako Christine Abia]]
* [[:en:Rosemary_Nauwat|Rosemary Nauwat]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’omwenda]]
== Ebiwandiiko ebikozeseddwa ==
{{Reflist}}
je3mfst986azilkt5bt15jgslj3paj3
Mathew Rukikaire
0
12948
47313
2026-04-20T12:13:12Z
Nambogo Catharine
6408
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1348593842|Mathew Rukikaire]]"
47313
wikitext
text/x-wiki
'''<big>Mathew Rukikaire</big>''', era amanyiddwa nga Canon Mathew Rukikaire (yazaalibwa 14 Ogwekkumi 1938), Munnayuganda, munnabyabufuzi, canon w'abakulisitaayo, era omuddukanya wa yunivasite era akola nga [[:en:Chancellor_(education)|Cansala]] wa [[:en:Kabale_University|Kabale University]] .<ref name=":0">{{Cite web |last=Kanyesigye |first=Nick |date=2026-04-01 |title=Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor |url=https://news.kab.ac.ug/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor/ |access-date=2026-04-11 |website=Kabale University News |language=en-US}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Rukikaire's school days and the road to exile under Obote |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/rukikaire-s-school-days-and-the-road-to-exile-under-obote-1860808 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'obuyigirize ==
Rukikaire yazaalibwa nga 14 Ogwekkumi 1938 mu [[:en:Kabale_District|Disitulikiti y’e Kabale]] eri Ernest Nyabagabo ne Enid Kagore. Yasomera ku Kigezi High School, Seseme Primary School ne Nyakatare Primary School mu pulayimale ate [[:en:Ntare_School|Ntare School]] mu siniya. <ref name=":0">{{Cite web |last=Kanyesigye |first=Nick |date=2026-04-01 |title=Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor |url=https://news.kab.ac.ug/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor/ |access-date=2026-04-11 |website=Kabale University News |language=en-US}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Rukikaire's school days and the road to exile under Obote |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/rukikaire-s-school-days-and-the-road-to-exile-under-obote-1860808 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yasomera mu [[:en:King's_College,_Budo|King's College Buddo]] mu misomo gye egya siniya ey'omukaaga. Oluvannyuma Rukikaire yeegatta ku [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] . <ref name=":0">{{Cite web |last=Kanyesigye |first=Nick |date=2026-04-01 |title=Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor |url=https://news.kab.ac.ug/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor/ |access-date=2026-04-11 |website=Kabale University News |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFKanyesigye2026">Kanyesigye, Nick (1 April 2026). [https://news.kab.ac.ug/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor/ "Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor"]. ''Kabale University News''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 April</span> 2026</span>.</cite></ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Rukikaire's school days and the road to exile under Obote |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/rukikaire-s-school-days-and-the-road-to-exile-under-obote-1860808 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/rukikaire-s-school-days-and-the-road-to-exile-under-obote-1860808 "Rukikaire's school days and the road to exile under Obote"]. ''Monitor''. 11 September 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 April</span> 2026</span>.</cite></ref>
Rukikaire yaliko omuwandiisi w’olukiiko lwa [[Uganda People's Congress|Uganda People’s Congress]] era nga ye muwandiisi w’olukiiko lw’amakolero mu buvanjuba bwa Afrika. Era yaliko omubaka wa Palamenti mu ssaza ly'e Rujumbura mu [[Rukungiri (disitulikit)|Disitulikiti y'e Rukungiri]] . Okugatta ku ekyo, yaweereza nga Ssentebe w’olukiiko olufuzi olwa National Bank of Commerce era yakola nga omukugu mu by’enfuna mu gavumenti, East Africa eri akakiiko k’ebyenfuna mu Bulaaya e [[Brussels]] . <ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Court okays sale of National Bank of Commerce shares |url=https://www.newvision.co.ugnull/ |access-date=2026-04-11 |website=New Vision}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Modest, reserved and principled |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/modest-reserved-and-principled-1513514 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yakola nga maneja w'ebyobusuubuzi mu kitundu mu k [[:en:Shell_International|kkampuni ya Shell International]] . Yaliko n’ebifo bya baminisita omuli Minisita w’okutunda ebintu by’obwannannyini ne Minisita w’ebyensimbi, okuteekateeka n’enkulaakulana y’ebyenfuna. Yalondebwa ku bwa Chancellor wa yunivasite y'e Kabale mu October wa 2025 Pulezidenti [[Yoweri Museveni]] . Okugatta ku ekyo, Rukikaire ye muwandiisi w’ekitabo ''70 Years a Witness'' era aweereza nga Ssentebe wa kkampuni ya Pioneer Easy Bus Company. <ref>{{Cite web |last=Tugume |first=Godfrey |date=2025-10-25 |title=Museveni Appoints Canon Mathew Rukikaire as Chancellor of Kabale University |url=https://chimpreports.com/museveni-appoints-canon-mathew-rukikaire-as-chancellor-of-kabale-university/ |access-date=2026-04-11 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web |last=Kanyesigye |first=Nick |date=2026-04-01 |title=Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor |url=https://news.kab.ac.ug/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor/ |access-date=2026-04-11 |website=Kabale University News |language=en-US}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Rukikaire's school days and the road to exile under Obote |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/rukikaire-s-school-days-and-the-road-to-exile-under-obote-1860808 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Nantaba |first=Lukia |title=Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor |url=https://nilepost.co.ug/index.php/news/331960/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor |access-date=2026-04-11 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Modest, reserved and principled |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/modest-reserved-and-principled-1513514 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Rukikaire |first=Matthew |date=2019 |title=70 years a witness: from colonialism to resistance and beyond: an autobiography |url=https://openlibrary.org/books/OL44036323M/70_years_a_witness |publisher=Dominant Seven Publishers |isbn=978-9970-9020-1-9 |location=Kampala}}</ref>
<references />
{{DEFAULTSORT:Rukikaire, Mathew}}
1kujcip58gn8gxzr6fvv9iu0gx9k7tq
47314
47313
2026-04-20T12:23:24Z
Nambogo Catharine
6408
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1348593842|Mathew Rukikaire]]"
47314
wikitext
text/x-wiki
'''<big>Mathew Rukikaire</big>''', era amanyiddwa nga Canon Mathew Rukikaire (yazaalibwa 14 Ogwekkumi 1938), Munnayuganda, munnabyabufuzi, canon w'abakulisitaayo, era omuddukanya wa yunivasite era akola nga [[:en:Chancellor_(education)|Cansala]] wa [[:en:Kabale_University|Kabale University]] .<ref name=":0">{{Cite web |last=Kanyesigye |first=Nick |date=2026-04-01 |title=Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor |url=https://news.kab.ac.ug/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor/ |access-date=2026-04-11 |website=Kabale University News |language=en-US}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Rukikaire's school days and the road to exile under Obote |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/rukikaire-s-school-days-and-the-road-to-exile-under-obote-1860808 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'obuyigirize ==
Rukikaire yazaalibwa nga 14 Ogwekkumi 1938 mu [[:en:Kabale_District|Disitulikiti y’e Kabale]] eri Ernest Nyabagabo ne Enid Kagore. Yasomera ku Kigezi High School, Seseme Primary School ne Nyakatare Primary School mu pulayimale ate [[:en:Ntare_School|Ntare School]] mu siniya. <ref name=":0">{{Cite web |last=Kanyesigye |first=Nick |date=2026-04-01 |title=Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor |url=https://news.kab.ac.ug/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor/ |access-date=2026-04-11 |website=Kabale University News |language=en-US}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Rukikaire's school days and the road to exile under Obote |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/rukikaire-s-school-days-and-the-road-to-exile-under-obote-1860808 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yasomera mu [[:en:King's_College,_Budo|King's College Buddo]] mu misomo gye egya siniya ey'omukaaga. Oluvannyuma Rukikaire yeegatta ku [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] . <ref name=":0">{{Cite web |last=Kanyesigye |first=Nick |date=2026-04-01 |title=Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor |url=https://news.kab.ac.ug/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor/ |access-date=2026-04-11 |website=Kabale University News |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFKanyesigye2026">Kanyesigye, Nick (1 April 2026). [https://news.kab.ac.ug/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor/ "Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor"]. ''Kabale University News''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 April</span> 2026</span>.</cite></ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Rukikaire's school days and the road to exile under Obote |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/rukikaire-s-school-days-and-the-road-to-exile-under-obote-1860808 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/rukikaire-s-school-days-and-the-road-to-exile-under-obote-1860808 "Rukikaire's school days and the road to exile under Obote"]. ''Monitor''. 11 September 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 April</span> 2026</span>.</cite></ref>
== Emirimu gye ==
Rukikaire yaliko omuwandiisi w’ekibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:Uganda_People's_Congress|Uganda People’s Congress]] era nga ye muwandiisi w’olukiiko lw’amakolero mu buvanjuba bwa Afrika olwa East African Industrial board. Era yaliko omubaka mu Paalamenti y'Essaza ly'e Rujumbura mu [[:en:Rukungiri_District|Disitulikiti y'e Rukungiri]] . Okugatta ku ekyo, yaweereza nga Ssentebe w’olukiiko olufuzi olwa National Bank of Commerce era yakola nga omukugu mu by’enfuna mu gavumenti, East Africa eri akakiiko k’ebyenfuna mu Bulaaya e [[:en:Brussels|Brussels]].<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Court okays sale of National Bank of Commerce shares |url=https://www.newvision.co.ugnull/ |access-date=2026-04-11 |website=New Vision}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Modest, reserved and principled |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/modest-reserved-and-principled-1513514 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yakola nga maneja w'ebyobusuubuzi mu kitundu mu k [[:en:Shell_International|kkampuni ya Shell International]] . Yaliko n’ebifo bya baminisita omuli Minisita w’okutunda ebintu by’obwannannyini ne Minisita w’ebyensimbi, okuteekateeka n’enkulaakulana y’ebyenfuna. Yalondebwa ku bwa Chancellor wa yunivasite y'e Kabale mu October wa 2025 Pulezidenti [[Yoweri Museveni]] . Okugatta ku ekyo, Rukikaire ye muwandiisi w’ekitabo ''70 Years a Witness'' era aweereza nga Ssentebe wa kkampuni ya Pioneer Easy Bus Company. <ref>{{Cite web |last=Tugume |first=Godfrey |date=2025-10-25 |title=Museveni Appoints Canon Mathew Rukikaire as Chancellor of Kabale University |url=https://chimpreports.com/museveni-appoints-canon-mathew-rukikaire-as-chancellor-of-kabale-university/ |access-date=2026-04-11 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web |last=Kanyesigye |first=Nick |date=2026-04-01 |title=Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor |url=https://news.kab.ac.ug/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor/ |access-date=2026-04-11 |website=Kabale University News |language=en-US}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Rukikaire's school days and the road to exile under Obote |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/rukikaire-s-school-days-and-the-road-to-exile-under-obote-1860808 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Nantaba |first=Lukia |title=Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor |url=https://nilepost.co.ug/index.php/news/331960/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor |access-date=2026-04-11 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Modest, reserved and principled |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/modest-reserved-and-principled-1513514 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Rukikaire |first=Matthew |date=2019 |title=70 years a witness: from colonialism to resistance and beyond: an autobiography |url=https://openlibrary.org/books/OL44036323M/70_years_a_witness |publisher=Dominant Seven Publishers |isbn=978-9970-9020-1-9 |location=Kampala}}</ref>
<references />
{{DEFAULTSORT:Rukikaire, Mathew}}
nrg2m3m0i9awwyti0l9ve4e3q9gpcaw
47316
47314
2026-04-20T12:31:45Z
Nambogo Catharine
6408
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1348593842|Mathew Rukikaire]]"
47316
wikitext
text/x-wiki
'''<big>Mathew Rukikaire</big>''', era amanyiddwa nga Canon Mathew Rukikaire (yazaalibwa 14 Ogwekkumi 1938), Munnayuganda, munnabyabufuzi, canon w'abakulisitaayo, era omuddukanya wa yunivasite era akola nga [[:en:Chancellor_(education)|Cansala]] wa [[:en:Kabale_University|Kabale University]] .<ref name=":0">{{Cite web |last=Kanyesigye |first=Nick |date=2026-04-01 |title=Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor |url=https://news.kab.ac.ug/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor/ |access-date=2026-04-11 |website=Kabale University News |language=en-US}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Rukikaire's school days and the road to exile under Obote |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/rukikaire-s-school-days-and-the-road-to-exile-under-obote-1860808 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'obuyigirize ==
Rukikaire yazaalibwa nga 14 Ogwekkumi 1938 mu [[:en:Kabale_District|Disitulikiti y’e Kabale]] eri Ernest Nyabagabo ne Enid Kagore. Yasomera ku Kigezi High School, Seseme Primary School ne Nyakatare Primary School mu pulayimale ate [[:en:Ntare_School|Ntare School]] mu siniya. <ref name=":0">{{Cite web |last=Kanyesigye |first=Nick |date=2026-04-01 |title=Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor |url=https://news.kab.ac.ug/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor/ |access-date=2026-04-11 |website=Kabale University News |language=en-US}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Rukikaire's school days and the road to exile under Obote |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/rukikaire-s-school-days-and-the-road-to-exile-under-obote-1860808 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yasomera mu [[:en:King's_College,_Budo|King's College Buddo]] mu misomo gye egya siniya ey'omukaaga. Oluvannyuma Rukikaire yeegatta ku [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] . <ref name=":0">{{Cite web |last=Kanyesigye |first=Nick |date=2026-04-01 |title=Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor |url=https://news.kab.ac.ug/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor/ |access-date=2026-04-11 |website=Kabale University News |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFKanyesigye2026">Kanyesigye, Nick (1 April 2026). [https://news.kab.ac.ug/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor/ "Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor"]. ''Kabale University News''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 April</span> 2026</span>.</cite></ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Rukikaire's school days and the road to exile under Obote |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/rukikaire-s-school-days-and-the-road-to-exile-under-obote-1860808 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/rukikaire-s-school-days-and-the-road-to-exile-under-obote-1860808 "Rukikaire's school days and the road to exile under Obote"]. ''Monitor''. 11 September 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 April</span> 2026</span>.</cite></ref>
== Emirimu gye ==
Rukikaire yaliko omuwandiisi w’ekibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:Uganda_People's_Congress|Uganda People’s Congress]] era nga ye muwandiisi w’olukiiko lw’amakolero mu buvanjuba bwa Afrika olwa East African Industrial board. Era yaliko omubaka mu Paalamenti y'Essaza ly'e Rujumbura mu [[:en:Rukungiri_District|Disitulikiti y'e Rukungiri]] . Okugatta ku ekyo, yaweereza nga Ssentebe w’olukiiko olufuzi olwa National Bank of Commerce era yakola nga omukugu mu by’enfuna mu gavumenti, East Africa eri akakiiko k’ebyenfuna mu Bulaaya e [[:en:Brussels|Brussels]].<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Court okays sale of National Bank of Commerce shares |url=https://www.newvision.co.ugnull/ |access-date=2026-04-11 |website=New Vision}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Modest, reserved and principled |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/modest-reserved-and-principled-1513514 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yakola nga maneja w'ebyobusuubuzi mu kitundu mu kkampuni y'amafuta eya [[:en:Shell_International|Shell International]] . Era yalina ebifo byo bwa baminisita omuli Minisita w’okutunda ebintu by’obwannannyini ne Minisita w’ebyensimbi, okuteekateeka n’enkulaakulana y’ebyenfuna. Yalondebwa ku bwa Cansala wa yunivasite y'e Kabale mu Gwekkumi 2025 nga yalondebwa Pulezidenti [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]]. Okugatta ku ekyo, Rukikaire ye [[:en:Author|muwandiisi]] w’ekitabo ''70 Years a Witness'' era aweereza nga Ssentebe wa kkampuni ya Pioneer Easy Bus Company.<ref>{{Cite web |last=Tugume |first=Godfrey |date=2025-10-25 |title=Museveni Appoints Canon Mathew Rukikaire as Chancellor of Kabale University |url=https://chimpreports.com/museveni-appoints-canon-mathew-rukikaire-as-chancellor-of-kabale-university/ |access-date=2026-04-11 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=Kanyesigye |first=Nick |date=2026-04-01 |title=Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor |url=https://news.kab.ac.ug/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor/ |access-date=2026-04-11 |website=Kabale University News |language=en-US}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Rukikaire's school days and the road to exile under Obote |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/rukikaire-s-school-days-and-the-road-to-exile-under-obote-1860808 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Nantaba |first=Lukia |title=Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor |url=https://nilepost.co.ug/index.php/news/331960/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor |access-date=2026-04-11 |website=Nilepost News |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Modest, reserved and principled |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/modest-reserved-and-principled-1513514 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Rukikaire |first=Matthew |date=2019 |title=70 years a witness: from colonialism to resistance and beyond: an autobiography |url=https://openlibrary.org/books/OL44036323M/70_years_a_witness |publisher=Dominant Seven Publishers |isbn=978-9970-9020-1-9 |location=Kampala}}</ref>
<references />
{{DEFAULTSORT:Rukikaire, Mathew}}
m2pz114hzbgsqq6dt3yvm4f3no4ok85
47318
47316
2026-04-20T12:32:14Z
Nambogo Catharine
6408
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1348593842|Mathew Rukikaire]]"
47318
wikitext
text/x-wiki
'''<big>Mathew Rukikaire</big>''', era amanyiddwa nga Canon Mathew Rukikaire (yazaalibwa 14 Ogwekkumi 1938), Munnayuganda, munnabyabufuzi, canon w'abakulisitaayo, era omuddukanya wa yunivasite era akola nga [[:en:Chancellor_(education)|Cansala]] wa [[:en:Kabale_University|Kabale University]] .<ref name=":0">{{Cite web |last=Kanyesigye |first=Nick |date=2026-04-01 |title=Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor |url=https://news.kab.ac.ug/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor/ |access-date=2026-04-11 |website=Kabale University News |language=en-US}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Rukikaire's school days and the road to exile under Obote |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/rukikaire-s-school-days-and-the-road-to-exile-under-obote-1860808 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'obuyigirize ==
Rukikaire yazaalibwa nga 14 Ogwekkumi 1938 mu [[:en:Kabale_District|Disitulikiti y’e Kabale]] eri Ernest Nyabagabo ne Enid Kagore. Yasomera ku Kigezi High School, Seseme Primary School ne Nyakatare Primary School mu pulayimale ate [[:en:Ntare_School|Ntare School]] mu siniya. <ref name=":0">{{Cite web |last=Kanyesigye |first=Nick |date=2026-04-01 |title=Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor |url=https://news.kab.ac.ug/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor/ |access-date=2026-04-11 |website=Kabale University News |language=en-US}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Rukikaire's school days and the road to exile under Obote |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/rukikaire-s-school-days-and-the-road-to-exile-under-obote-1860808 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yasomera mu [[:en:King's_College,_Budo|King's College Buddo]] mu misomo gye egya siniya ey'omukaaga. Oluvannyuma Rukikaire yeegatta ku [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] . <ref name=":0">{{Cite web |last=Kanyesigye |first=Nick |date=2026-04-01 |title=Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor |url=https://news.kab.ac.ug/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor/ |access-date=2026-04-11 |website=Kabale University News |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFKanyesigye2026">Kanyesigye, Nick (1 April 2026). [https://news.kab.ac.ug/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor/ "Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor"]. ''Kabale University News''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 April</span> 2026</span>.</cite></ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Rukikaire's school days and the road to exile under Obote |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/rukikaire-s-school-days-and-the-road-to-exile-under-obote-1860808 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/rukikaire-s-school-days-and-the-road-to-exile-under-obote-1860808 "Rukikaire's school days and the road to exile under Obote"]. ''Monitor''. 11 September 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 April</span> 2026</span>.</cite></ref>
== Emirimu gye ==
Rukikaire yaliko omuwandiisi w’ekibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:Uganda_People's_Congress|Uganda People’s Congress]] era nga ye muwandiisi w’olukiiko lw’amakolero mu buvanjuba bwa Afrika olwa East African Industrial board. Era yaliko omubaka mu Paalamenti y'Essaza ly'e Rujumbura mu [[:en:Rukungiri_District|Disitulikiti y'e Rukungiri]] . Okugatta ku ekyo, yaweereza nga Ssentebe w’olukiiko olufuzi olwa National Bank of Commerce era yakola nga omukugu mu by’enfuna mu gavumenti, East Africa eri akakiiko k’ebyenfuna mu Bulaaya e [[:en:Brussels|Brussels]].<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Court okays sale of National Bank of Commerce shares |url=https://www.newvision.co.ugnull/ |access-date=2026-04-11 |website=New Vision}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Modest, reserved and principled |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/modest-reserved-and-principled-1513514 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yakola nga maneja w'ebyobusuubuzi mu kitundu mu kkampuni y'amafuta eya [[:en:Shell_International|Shell International]] . Era yalina ebifo byo bwa baminisita omuli Minisita w’okutunda ebintu by’obwannannyini ne Minisita w’ebyensimbi, okuteekateeka n’enkulaakulana y’ebyenfuna. Yalondebwa ku bwa Cansala wa yunivasite y'e Kabale mu Gwekkumi 2025 nga yalondebwa Pulezidenti [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]]. Okugatta ku ekyo, Rukikaire ye [[:en:Author|muwandiisi]] w’ekitabo ''70 Years a Witness'' era aweereza nga Ssentebe wa kkampuni ya Pioneer Easy Bus Company.<ref>{{Cite web |last=Tugume |first=Godfrey |date=2025-10-25 |title=Museveni Appoints Canon Mathew Rukikaire as Chancellor of Kabale University |url=https://chimpreports.com/museveni-appoints-canon-mathew-rukikaire-as-chancellor-of-kabale-university/ |access-date=2026-04-11 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=Kanyesigye |first=Nick |date=2026-04-01 |title=Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor |url=https://news.kab.ac.ug/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor/ |access-date=2026-04-11 |website=Kabale University News |language=en-US}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Rukikaire's school days and the road to exile under Obote |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/rukikaire-s-school-days-and-the-road-to-exile-under-obote-1860808 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Nantaba |first=Lukia |title=Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor |url=https://nilepost.co.ug/index.php/news/331960/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor |access-date=2026-04-11 |website=Nilepost News |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Modest, reserved and principled |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/modest-reserved-and-principled-1513514 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Rukikaire |first=Matthew |date=2019 |title=70 years a witness: from colonialism to resistance and beyond: an autobiography |url=https://openlibrary.org/books/OL44036323M/70_years_a_witness |publisher=Dominant Seven Publishers |isbn=978-9970-9020-1-9 |location=Kampala}}</ref>
== Awaadi z'eyafuna ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Rukikaire, Mathew}}
igca267lj7i8tqjwdzhqbc7n0h0nu5z
47319
47318
2026-04-20T12:34:09Z
Nambogo Catharine
6408
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1348593842|Mathew Rukikaire]]"
47319
wikitext
text/x-wiki
'''<big>Mathew Rukikaire</big>''', era amanyiddwa nga Canon Mathew Rukikaire (yazaalibwa 14 Ogwekkumi 1938), Munnayuganda, munnabyabufuzi, canon w'abakulisitaayo, era omuddukanya wa yunivasite era akola nga [[:en:Chancellor_(education)|Cansala]] wa [[:en:Kabale_University|Kabale University]] .<ref name=":0">{{Cite web |last=Kanyesigye |first=Nick |date=2026-04-01 |title=Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor |url=https://news.kab.ac.ug/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor/ |access-date=2026-04-11 |website=Kabale University News |language=en-US}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Rukikaire's school days and the road to exile under Obote |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/rukikaire-s-school-days-and-the-road-to-exile-under-obote-1860808 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'obuyigirize ==
Rukikaire yazaalibwa nga 14 Ogwekkumi 1938 mu [[:en:Kabale_District|Disitulikiti y’e Kabale]] eri Ernest Nyabagabo ne Enid Kagore. Yasomera ku Kigezi High School, Seseme Primary School ne Nyakatare Primary School mu pulayimale ate [[:en:Ntare_School|Ntare School]] mu siniya. <ref name=":0">{{Cite web |last=Kanyesigye |first=Nick |date=2026-04-01 |title=Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor |url=https://news.kab.ac.ug/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor/ |access-date=2026-04-11 |website=Kabale University News |language=en-US}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Rukikaire's school days and the road to exile under Obote |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/rukikaire-s-school-days-and-the-road-to-exile-under-obote-1860808 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yasomera mu [[:en:King's_College,_Budo|King's College Buddo]] mu misomo gye egya siniya ey'omukaaga. Oluvannyuma Rukikaire yeegatta ku [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] . <ref name=":0">{{Cite web |last=Kanyesigye |first=Nick |date=2026-04-01 |title=Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor |url=https://news.kab.ac.ug/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor/ |access-date=2026-04-11 |website=Kabale University News |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFKanyesigye2026">Kanyesigye, Nick (1 April 2026). [https://news.kab.ac.ug/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor/ "Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor"]. ''Kabale University News''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 April</span> 2026</span>.</cite></ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Rukikaire's school days and the road to exile under Obote |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/rukikaire-s-school-days-and-the-road-to-exile-under-obote-1860808 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/rukikaire-s-school-days-and-the-road-to-exile-under-obote-1860808 "Rukikaire's school days and the road to exile under Obote"]. ''Monitor''. 11 September 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 April</span> 2026</span>.</cite></ref>
== Emirimu gye ==
Rukikaire yaliko omuwandiisi w’ekibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:Uganda_People's_Congress|Uganda People’s Congress]] era nga ye muwandiisi w’olukiiko lw’amakolero mu buvanjuba bwa Afrika olwa East African Industrial board. Era yaliko omubaka mu Paalamenti y'Essaza ly'e Rujumbura mu [[:en:Rukungiri_District|Disitulikiti y'e Rukungiri]] . Okugatta ku ekyo, yaweereza nga Ssentebe w’olukiiko olufuzi olwa National Bank of Commerce era yakola nga omukugu mu by’enfuna mu gavumenti, East Africa eri akakiiko k’ebyenfuna mu Bulaaya e [[:en:Brussels|Brussels]].<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Court okays sale of National Bank of Commerce shares |url=https://www.newvision.co.ugnull/ |access-date=2026-04-11 |website=New Vision}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Modest, reserved and principled |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/modest-reserved-and-principled-1513514 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yakola nga maneja w'ebyobusuubuzi mu kitundu mu kkampuni y'amafuta eya [[:en:Shell_International|Shell International]] . Era yalina ebifo byo bwa baminisita omuli Minisita w’okutunda ebintu by’obwannannyini ne Minisita w’ebyensimbi, okuteekateeka n’enkulaakulana y’ebyenfuna. Yalondebwa ku bwa Cansala wa yunivasite y'e Kabale mu Gwekkumi 2025 nga yalondebwa Pulezidenti [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]]. Okugatta ku ekyo, Rukikaire ye [[:en:Author|muwandiisi]] w’ekitabo ''70 Years a Witness'' era aweereza nga Ssentebe wa kkampuni ya Pioneer Easy Bus Company.<ref>{{Cite web |last=Tugume |first=Godfrey |date=2025-10-25 |title=Museveni Appoints Canon Mathew Rukikaire as Chancellor of Kabale University |url=https://chimpreports.com/museveni-appoints-canon-mathew-rukikaire-as-chancellor-of-kabale-university/ |access-date=2026-04-11 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=Kanyesigye |first=Nick |date=2026-04-01 |title=Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor |url=https://news.kab.ac.ug/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor/ |access-date=2026-04-11 |website=Kabale University News |language=en-US}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Rukikaire's school days and the road to exile under Obote |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/rukikaire-s-school-days-and-the-road-to-exile-under-obote-1860808 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Nantaba |first=Lukia |title=Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor |url=https://nilepost.co.ug/index.php/news/331960/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor |access-date=2026-04-11 |website=Nilepost News |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Modest, reserved and principled |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/modest-reserved-and-principled-1513514 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Rukikaire |first=Matthew |date=2019 |title=70 years a witness: from colonialism to resistance and beyond: an autobiography |url=https://openlibrary.org/books/OL44036323M/70_years_a_witness |publisher=Dominant Seven Publishers |isbn=978-9970-9020-1-9 |location=Kampala}}</ref>
== Awaadi z'eyafuna ==
Mathew Rukikaire yakwasiddwa omudaali ogw'ekitiibwa ogwa Nalubaale medal of honour era n'aweebwa n'omudaali gwa Order of Merit okuva mu [[:en:King's_College,_Budo|King's College Budo]] . <ref name=":2">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Modest, reserved and principled |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/modest-reserved-and-principled-1513514 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/modest-reserved-and-principled-1513514 "Modest, reserved and principled"]. ''Monitor''. 11 September 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 April</span> 2026</span>.</cite></ref>
<references />
{{DEFAULTSORT:Rukikaire, Mathew}}
szo2i79txe6f47dhw0b5a5w6izvl7g7
47320
47319
2026-04-20T12:34:58Z
Nambogo Catharine
6408
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1348593842|Mathew Rukikaire]]"
47320
wikitext
text/x-wiki
'''<big>Mathew Rukikaire</big>''', era amanyiddwa nga Canon Mathew Rukikaire (yazaalibwa 14 Ogwekkumi 1938), Munnayuganda, munnabyabufuzi, canon w'abakulisitaayo, era omuddukanya wa yunivasite era akola nga [[:en:Chancellor_(education)|Cansala]] wa [[:en:Kabale_University|Kabale University]] .<ref name=":0">{{Cite web |last=Kanyesigye |first=Nick |date=2026-04-01 |title=Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor |url=https://news.kab.ac.ug/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor/ |access-date=2026-04-11 |website=Kabale University News |language=en-US}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Rukikaire's school days and the road to exile under Obote |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/rukikaire-s-school-days-and-the-road-to-exile-under-obote-1860808 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'obuyigirize ==
Rukikaire yazaalibwa nga 14 Ogwekkumi 1938 mu [[:en:Kabale_District|Disitulikiti y’e Kabale]] eri Ernest Nyabagabo ne Enid Kagore. Yasomera ku Kigezi High School, Seseme Primary School ne Nyakatare Primary School mu pulayimale ate [[:en:Ntare_School|Ntare School]] mu siniya. <ref name=":0">{{Cite web |last=Kanyesigye |first=Nick |date=2026-04-01 |title=Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor |url=https://news.kab.ac.ug/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor/ |access-date=2026-04-11 |website=Kabale University News |language=en-US}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Rukikaire's school days and the road to exile under Obote |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/rukikaire-s-school-days-and-the-road-to-exile-under-obote-1860808 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yasomera mu [[:en:King's_College,_Budo|King's College Buddo]] mu misomo gye egya siniya ey'omukaaga. Oluvannyuma Rukikaire yeegatta ku [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] . <ref name=":0">{{Cite web |last=Kanyesigye |first=Nick |date=2026-04-01 |title=Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor |url=https://news.kab.ac.ug/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor/ |access-date=2026-04-11 |website=Kabale University News |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFKanyesigye2026">Kanyesigye, Nick (1 April 2026). [https://news.kab.ac.ug/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor/ "Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor"]. ''Kabale University News''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 April</span> 2026</span>.</cite></ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Rukikaire's school days and the road to exile under Obote |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/rukikaire-s-school-days-and-the-road-to-exile-under-obote-1860808 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/rukikaire-s-school-days-and-the-road-to-exile-under-obote-1860808 "Rukikaire's school days and the road to exile under Obote"]. ''Monitor''. 11 September 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 April</span> 2026</span>.</cite></ref>
== Emirimu gye ==
Rukikaire yaliko omuwandiisi w’ekibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:Uganda_People's_Congress|Uganda People’s Congress]] era nga ye muwandiisi w’olukiiko lw’amakolero mu buvanjuba bwa Afrika olwa East African Industrial board. Era yaliko omubaka mu Paalamenti y'Essaza ly'e Rujumbura mu [[:en:Rukungiri_District|Disitulikiti y'e Rukungiri]] . Okugatta ku ekyo, yaweereza nga Ssentebe w’olukiiko olufuzi olwa National Bank of Commerce era yakola nga omukugu mu by’enfuna mu gavumenti, East Africa eri akakiiko k’ebyenfuna mu Bulaaya e [[:en:Brussels|Brussels]].<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Court okays sale of National Bank of Commerce shares |url=https://www.newvision.co.ugnull/ |access-date=2026-04-11 |website=New Vision}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Modest, reserved and principled |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/modest-reserved-and-principled-1513514 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yakola nga maneja w'ebyobusuubuzi mu kitundu mu kkampuni y'amafuta eya [[:en:Shell_International|Shell International]] . Era yalina ebifo byo bwa baminisita omuli Minisita w’okutunda ebintu by’obwannannyini ne Minisita w’ebyensimbi, okuteekateeka n’enkulaakulana y’ebyenfuna. Yalondebwa ku bwa Cansala wa yunivasite y'e Kabale mu Gwekkumi 2025 nga yalondebwa Pulezidenti [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]]. Okugatta ku ekyo, Rukikaire ye [[:en:Author|muwandiisi]] w’ekitabo ''70 Years a Witness'' era aweereza nga Ssentebe wa kkampuni ya Pioneer Easy Bus Company.<ref>{{Cite web |last=Tugume |first=Godfrey |date=2025-10-25 |title=Museveni Appoints Canon Mathew Rukikaire as Chancellor of Kabale University |url=https://chimpreports.com/museveni-appoints-canon-mathew-rukikaire-as-chancellor-of-kabale-university/ |access-date=2026-04-11 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=Kanyesigye |first=Nick |date=2026-04-01 |title=Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor |url=https://news.kab.ac.ug/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor/ |access-date=2026-04-11 |website=Kabale University News |language=en-US}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Rukikaire's school days and the road to exile under Obote |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/rukikaire-s-school-days-and-the-road-to-exile-under-obote-1860808 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Nantaba |first=Lukia |title=Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor |url=https://nilepost.co.ug/index.php/news/331960/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor |access-date=2026-04-11 |website=Nilepost News |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Modest, reserved and principled |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/modest-reserved-and-principled-1513514 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Rukikaire |first=Matthew |date=2019 |title=70 years a witness: from colonialism to resistance and beyond: an autobiography |url=https://openlibrary.org/books/OL44036323M/70_years_a_witness |publisher=Dominant Seven Publishers |isbn=978-9970-9020-1-9 |location=Kampala}}</ref>
== Awaadi z'eyafuna ==
Mathew Rukikaire yakwasiddwa omudaali ogw'ekitiibwa ogwa Nalubaale medal of honour era n'aweebwa n'omudaali gwa Order of Merit okuva mu [[:en:King's_College,_Budo|King's College Budo]] . <ref name=":2">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Modest, reserved and principled |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/modest-reserved-and-principled-1513514 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/modest-reserved-and-principled-1513514 "Modest, reserved and principled"]. ''Monitor''. 11 September 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 April</span> 2026</span>.</cite></ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Mondo_Kagonyera|Mondo Kagonyera]]
* [[:en:Crispus_Kiyonga|Crispus Kiyonga]]
* [[:en:John_Ssebuwufu|John Ssebuwufu]]
* [[:en:Ruhakana_Rugunda|Ruhakana Rugunda]]
<references />
{{DEFAULTSORT:Rukikaire, Mathew}}
76z692wwk99gpjk5d49ftq8ibdakm2n
47321
47320
2026-04-20T12:35:23Z
Nambogo Catharine
6408
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1348593842|Mathew Rukikaire]]"
47321
wikitext
text/x-wiki
'''<big>Mathew Rukikaire</big>''', era amanyiddwa nga Canon Mathew Rukikaire (yazaalibwa 14 Ogwekkumi 1938), Munnayuganda, munnabyabufuzi, canon w'abakulisitaayo, era omuddukanya wa yunivasite era akola nga [[:en:Chancellor_(education)|Cansala]] wa [[:en:Kabale_University|Kabale University]] .<ref name=":0">{{Cite web |last=Kanyesigye |first=Nick |date=2026-04-01 |title=Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor |url=https://news.kab.ac.ug/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor/ |access-date=2026-04-11 |website=Kabale University News |language=en-US}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Rukikaire's school days and the road to exile under Obote |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/rukikaire-s-school-days-and-the-road-to-exile-under-obote-1860808 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'obuyigirize ==
Rukikaire yazaalibwa nga 14 Ogwekkumi 1938 mu [[:en:Kabale_District|Disitulikiti y’e Kabale]] eri Ernest Nyabagabo ne Enid Kagore. Yasomera ku Kigezi High School, Seseme Primary School ne Nyakatare Primary School mu pulayimale ate [[:en:Ntare_School|Ntare School]] mu siniya. <ref name=":0">{{Cite web |last=Kanyesigye |first=Nick |date=2026-04-01 |title=Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor |url=https://news.kab.ac.ug/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor/ |access-date=2026-04-11 |website=Kabale University News |language=en-US}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Rukikaire's school days and the road to exile under Obote |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/rukikaire-s-school-days-and-the-road-to-exile-under-obote-1860808 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yasomera mu [[:en:King's_College,_Budo|King's College Buddo]] mu misomo gye egya siniya ey'omukaaga. Oluvannyuma Rukikaire yeegatta ku [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] . <ref name=":0">{{Cite web |last=Kanyesigye |first=Nick |date=2026-04-01 |title=Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor |url=https://news.kab.ac.ug/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor/ |access-date=2026-04-11 |website=Kabale University News |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFKanyesigye2026">Kanyesigye, Nick (1 April 2026). [https://news.kab.ac.ug/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor/ "Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor"]. ''Kabale University News''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 April</span> 2026</span>.</cite></ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Rukikaire's school days and the road to exile under Obote |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/rukikaire-s-school-days-and-the-road-to-exile-under-obote-1860808 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/rukikaire-s-school-days-and-the-road-to-exile-under-obote-1860808 "Rukikaire's school days and the road to exile under Obote"]. ''Monitor''. 11 September 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 April</span> 2026</span>.</cite></ref>
== Emirimu gye ==
Rukikaire yaliko omuwandiisi w’ekibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:Uganda_People's_Congress|Uganda People’s Congress]] era nga ye muwandiisi w’olukiiko lw’amakolero mu buvanjuba bwa Afrika olwa East African Industrial board. Era yaliko omubaka mu Paalamenti y'Essaza ly'e Rujumbura mu [[:en:Rukungiri_District|Disitulikiti y'e Rukungiri]] . Okugatta ku ekyo, yaweereza nga Ssentebe w’olukiiko olufuzi olwa National Bank of Commerce era yakola nga omukugu mu by’enfuna mu gavumenti, East Africa eri akakiiko k’ebyenfuna mu Bulaaya e [[:en:Brussels|Brussels]].<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Court okays sale of National Bank of Commerce shares |url=https://www.newvision.co.ugnull/ |access-date=2026-04-11 |website=New Vision}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Modest, reserved and principled |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/modest-reserved-and-principled-1513514 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yakola nga maneja w'ebyobusuubuzi mu kitundu mu kkampuni y'amafuta eya [[:en:Shell_International|Shell International]] . Era yalina ebifo byo bwa baminisita omuli Minisita w’okutunda ebintu by’obwannannyini ne Minisita w’ebyensimbi, okuteekateeka n’enkulaakulana y’ebyenfuna. Yalondebwa ku bwa Cansala wa yunivasite y'e Kabale mu Gwekkumi 2025 nga yalondebwa Pulezidenti [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]]. Okugatta ku ekyo, Rukikaire ye [[:en:Author|muwandiisi]] w’ekitabo ''70 Years a Witness'' era aweereza nga Ssentebe wa kkampuni ya Pioneer Easy Bus Company.<ref>{{Cite web |last=Tugume |first=Godfrey |date=2025-10-25 |title=Museveni Appoints Canon Mathew Rukikaire as Chancellor of Kabale University |url=https://chimpreports.com/museveni-appoints-canon-mathew-rukikaire-as-chancellor-of-kabale-university/ |access-date=2026-04-11 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=Kanyesigye |first=Nick |date=2026-04-01 |title=Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor |url=https://news.kab.ac.ug/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor/ |access-date=2026-04-11 |website=Kabale University News |language=en-US}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Rukikaire's school days and the road to exile under Obote |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/rukikaire-s-school-days-and-the-road-to-exile-under-obote-1860808 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Nantaba |first=Lukia |title=Canon Mathew Rukikaire Installed as Kabale University Chancellor |url=https://nilepost.co.ug/index.php/news/331960/canon-mathew-rukikaire-installed-as-kabale-university-chancellor |access-date=2026-04-11 |website=Nilepost News |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Modest, reserved and principled |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/modest-reserved-and-principled-1513514 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Rukikaire |first=Matthew |date=2019 |title=70 years a witness: from colonialism to resistance and beyond: an autobiography |url=https://openlibrary.org/books/OL44036323M/70_years_a_witness |publisher=Dominant Seven Publishers |isbn=978-9970-9020-1-9 |location=Kampala}}</ref>
== Awaadi z'eyafuna ==
Mathew Rukikaire yakwasiddwa omudaali ogw'ekitiibwa ogwa Nalubaale medal of honour era n'aweebwa n'omudaali gwa Order of Merit okuva mu [[:en:King's_College,_Budo|King's College Budo]] . <ref name=":2">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Modest, reserved and principled |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/modest-reserved-and-principled-1513514 |access-date=2026-04-11 |website=Monitor |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/modest-reserved-and-principled-1513514 "Modest, reserved and principled"]. ''Monitor''. 11 September 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 April</span> 2026</span>.</cite></ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Mondo_Kagonyera|Mondo Kagonyera]]
* [[:en:Crispus_Kiyonga|Crispus Kiyonga]]
* [[:en:John_Ssebuwufu|John Ssebuwufu]]
* [[:en:Ruhakana_Rugunda|Ruhakana Rugunda]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Rukikaire, Mathew}}
ix6t6n9mrwudhpj9tncip43uxr86z5x
Kid Fox
0
12949
47322
2026-04-20T12:42:28Z
Nambogo Catharine
6408
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1348559567|Kid Fox]]"
47322
wikitext
text/x-wiki
'''Kid Fox''', era amanyiddwa nga '''King Steven''' (yazaalibwa '''Kiggundu Steven''' ) Munnayuganda omuyimbi w'ennyimba ekika kya dancehall nga yayitimuka nnyo mu myaka gya 1990 ne 2000.<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Still upcoming? Musically amazing, but what's not happening? |url=https://www.newvision.co.ug/news/1308637/upcoming-musically-amazing-happening |access-date=2026-02-25 |website=New Vision}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2015-06-11 |title=Kid Fox |url=https://www.musicinafrica.net/directory/kid-fox |access-date=2026-02-25 |website=Music In Africa |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Kid Fox in live concert |url=https://www.newvision.co.ug/news/1190350/kid-fox-live-concert |access-date=2026-02-25 |website=New Vision}}</ref>
2qj4d8ax75n0hf39un9fgf9cnckyjux
47323
47322
2026-04-20T12:44:21Z
Nambogo Catharine
6408
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1348559567|Kid Fox]]"
47323
wikitext
text/x-wiki
'''Kid Fox''', era amanyiddwa nga '''King Steven''' (yazaalibwa '''Kiggundu Steven''' ) [[:en:Ugandan|Munnayuganda]] omuyimbi w'ennyimba ekika kya dancehall nga yayitimuka nnyo mu myaka gya 1990 ne 2000.<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Still upcoming? Musically amazing, but what's not happening? |url=https://www.newvision.co.ug/news/1308637/upcoming-musically-amazing-happening |access-date=2026-02-25 |website=New Vision}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2015-06-11 |title=Kid Fox |url=https://www.musicinafrica.net/directory/kid-fox |access-date=2026-02-25 |website=Music In Africa |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Kid Fox in live concert |url=https://www.newvision.co.ug/news/1190350/kid-fox-live-concert |access-date=2026-02-25 |website=New Vision}}</ref>
amwbtyd0zo9r097w9vu4h8kn3wjhdb3
47324
47323
2026-04-20T12:46:02Z
Nambogo Catharine
6408
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1348559567|Kid Fox]]"
47324
wikitext
text/x-wiki
'''Kid Fox''', era amanyiddwa nga '''King Steven''' (yazaalibwa '''Kiggundu Steven''' ) [[:en:Ugandan|Munnayuganda]] omuyimbi w'ennyimba ekika kya dancehall nga yayitimuka nnyo mu myaka gya 1990 ne 2000.<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Still upcoming? Musically amazing, but what's not happening? |url=https://www.newvision.co.ug/news/1308637/upcoming-musically-amazing-happening |access-date=2026-02-25 |website=New Vision}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2015-06-11 |title=Kid Fox |url=https://www.musicinafrica.net/directory/kid-fox |access-date=2026-02-25 |website=Music In Africa |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Kid Fox in live concert |url=https://www.newvision.co.ug/news/1190350/kid-fox-live-concert |access-date=2026-02-25 |website=New Vision}}</ref>
== Obuto bwe n'obuyigirize ==
egqqzgoxo45gbwxxhmvct0ydmzx1s9m
47332
47324
2026-04-20T13:31:32Z
Nambogo Catharine
6408
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1348559567|Kid Fox]]"
47332
wikitext
text/x-wiki
'''Kid Fox''', era amanyiddwa nga '''King Steven''' (yazaalibwa '''Kiggundu Steven''' ) [[:en:Ugandan|Munnayuganda]] omuyimbi w'ennyimba ekika kya dancehall nga yayitimuka nnyo mu myaka gya 1990 ne 2000.<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Still upcoming? Musically amazing, but what's not happening? |url=https://www.newvision.co.ug/news/1308637/upcoming-musically-amazing-happening |access-date=2026-02-25 |website=New Vision}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2015-06-11 |title=Kid Fox |url=https://www.musicinafrica.net/directory/kid-fox |access-date=2026-02-25 |website=Music In Africa |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Kid Fox in live concert |url=https://www.newvision.co.ug/news/1190350/kid-fox-live-concert |access-date=2026-02-25 |website=New Vision}}</ref>
== Obuto bwe n'obuyigirize ==
Kid Fox pulayimale ye yagisomera ku Nakasero Primary School, oluvannyuma n’agenda mu Wairaka College ne Progressive Secondary School okusoma siniya, nga tannaweebwa kifo mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] gye yatikkirwa diguli ya Bachelor of Arts mu 2001.<ref name=":0">{{Cite web |date=2015-06-11 |title=Kid Fox |url=https://www.musicinafrica.net/directory/kid-fox |access-date=2026-02-25 |website=Music In Africa |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.musicinafrica.net/directory/kid-fox "Kid Fox"]. ''Music In Africa''. 2015-06-11<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-02-25</span></span>.</cite></ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Kid Fox in live concert |url=https://www.newvision.co.ug/news/1190350/kid-fox-live-concert |access-date=2026-02-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFReporter">Reporter, Vision. [https://www.newvision.co.ug/news/1190350/kid-fox-live-concert "Kid Fox in live concert"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-02-25</span></span>.</cite></ref> Mu 2003, yafuna dipuloma mu [[:en:Law|mateeka]] okuva mu [[:en:Law_Development_Centre|Law Development Center]].<ref name=":2" />
dzuw7m2f9tja7fgommxks0islg7bcz8
47334
47332
2026-04-20T13:40:56Z
Nambogo Catharine
6408
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1348559567|Kid Fox]]"
47334
wikitext
text/x-wiki
'''Kid Fox''', era amanyiddwa nga '''King Steven''' (yazaalibwa '''Kiggundu Steven''' ) [[:en:Ugandan|Munnayuganda]] omuyimbi w'ennyimba ekika kya dancehall nga yayitimuka nnyo mu myaka gya 1990 ne 2000.<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Still upcoming? Musically amazing, but what's not happening? |url=https://www.newvision.co.ug/news/1308637/upcoming-musically-amazing-happening |access-date=2026-02-25 |website=New Vision}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2015-06-11 |title=Kid Fox |url=https://www.musicinafrica.net/directory/kid-fox |access-date=2026-02-25 |website=Music In Africa |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Kid Fox in live concert |url=https://www.newvision.co.ug/news/1190350/kid-fox-live-concert |access-date=2026-02-25 |website=New Vision}}</ref>
== Obuto bwe n'obuyigirize ==
Kid Fox pulayimale ye yagisomera ku Nakasero Primary School, oluvannyuma n’agenda mu Wairaka College ne Progressive Secondary School okusoma siniya, nga tannaweebwa kifo mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] gye yatikkirwa diguli ya Bachelor of Arts mu 2001.<ref name=":0">{{Cite web |date=2015-06-11 |title=Kid Fox |url=https://www.musicinafrica.net/directory/kid-fox |access-date=2026-02-25 |website=Music In Africa |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.musicinafrica.net/directory/kid-fox "Kid Fox"]. ''Music In Africa''. 2015-06-11<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-02-25</span></span>.</cite></ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Kid Fox in live concert |url=https://www.newvision.co.ug/news/1190350/kid-fox-live-concert |access-date=2026-02-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFReporter">Reporter, Vision. [https://www.newvision.co.ug/news/1190350/kid-fox-live-concert "Kid Fox in live concert"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-02-25</span></span>.</cite></ref> Mu 2003, yafuna dipuloma mu [[:en:Law|mateeka]] okuva mu [[:en:Law_Development_Centre|Law Development Center]].<ref name=":2" />
== Emirimu egy’okuyimba ==
Mu 1991, bwe yali akyali muyizi mu Wairaka College e [[Jinja]], yatandika olugendo lwe olw’okuyimba ng’omuyimbi wa Rap mu Drama Club. <ref name=":0">{{Cite web |date=2015-06-11 |title=Kid Fox |url=https://www.musicinafrica.net/directory/kid-fox |access-date=2026-02-25 |website=Music In Africa |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.musicinafrica.net/directory/kid-fox "Kid Fox"]. ''Music In Africa''. 2015-06-11<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-02-25</span></span>.</cite></ref> Okuva mu makkati g’emyaka gya 1990, yayimba mu bifo ebinene mu [[Kampala]] ne [[Jinja]], omuli Fairway Hotel, Lugogo Indoor Stadium, ne mu mabaala eg’enjawulo agamanyikiddwa ennyo. <ref name=":1" /> Alubaamu ye eyasooka gye yatuuma ''Watoto, yafuluma mu'' myaka gya 2000 kyokka teyamanyika nnyo ekyamuleetera okuwummula eby'okuyimba n'assa essira ku misomo gye mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] . <ref name=":0" /> <ref name=":1">{{Cite web |last=Platform |first=Ugmuziki Online Audio Streaming |date=2025-03-18 |title=Kid Fox Biography, His Music Profile, Age, Education, Wife, Real Name, Net Worth - ugmuziki.com |url=https://www.ugmuziki.com/artists/kid-fox |access-date=2026-02-25 |website=Ugmuziki Online Audio Streaming Platform |language=en}}</ref> Oluvannyuma yafulumya ennyimba nga ''Brothers and Sisters'', ''Love Is a Good Feeling'', ''Fed Up'', ne ''Uganda'' . <ref name=":1" />
5ctq1pcwhmaodnstnl1adj5heh80uhr
47335
47334
2026-04-20T13:43:10Z
Nambogo Catharine
6408
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1348559567|Kid Fox]]"
47335
wikitext
text/x-wiki
'''Kid Fox''', era amanyiddwa nga '''King Steven''' (yazaalibwa '''Kiggundu Steven''' ) [[:en:Ugandan|Munnayuganda]] omuyimbi w'ennyimba ekika kya dancehall nga yayitimuka nnyo mu myaka gya 1990 ne 2000.<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Still upcoming? Musically amazing, but what's not happening? |url=https://www.newvision.co.ug/news/1308637/upcoming-musically-amazing-happening |access-date=2026-02-25 |website=New Vision}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2015-06-11 |title=Kid Fox |url=https://www.musicinafrica.net/directory/kid-fox |access-date=2026-02-25 |website=Music In Africa |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Kid Fox in live concert |url=https://www.newvision.co.ug/news/1190350/kid-fox-live-concert |access-date=2026-02-25 |website=New Vision}}</ref>
== Obuto bwe n'obuyigirize ==
Kid Fox pulayimale ye yagisomera ku Nakasero Primary School, oluvannyuma n’agenda mu Wairaka College ne Progressive Secondary School okusoma siniya, nga tannaweebwa kifo mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] gye yatikkirwa diguli ya Bachelor of Arts mu 2001.<ref name=":0">{{Cite web |date=2015-06-11 |title=Kid Fox |url=https://www.musicinafrica.net/directory/kid-fox |access-date=2026-02-25 |website=Music In Africa |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.musicinafrica.net/directory/kid-fox "Kid Fox"]. ''Music In Africa''. 2015-06-11<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-02-25</span></span>.</cite></ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Kid Fox in live concert |url=https://www.newvision.co.ug/news/1190350/kid-fox-live-concert |access-date=2026-02-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFReporter">Reporter, Vision. [https://www.newvision.co.ug/news/1190350/kid-fox-live-concert "Kid Fox in live concert"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-02-25</span></span>.</cite></ref> Mu 2003, yafuna dipuloma mu [[:en:Law|mateeka]] okuva mu [[:en:Law_Development_Centre|Law Development Center]].<ref name=":2" />
== Emirimu egy’okuyimba ==
Mu 1991, bwe yali akyali muyizi mu Wairaka College e [[:en:Jinja,_Uganda|Jinja]], yatandika olugendo lwe olw’okuyimba ng’omuyimbi wa Rap mu Drama Club.<ref name=":0">{{Cite web |date=2015-06-11 |title=Kid Fox |url=https://www.musicinafrica.net/directory/kid-fox |access-date=2026-02-25 |website=Music In Africa |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.musicinafrica.net/directory/kid-fox "Kid Fox"]. ''Music In Africa''. 2015-06-11<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-02-25</span></span>.</cite></ref> Okuva mu makkati g’emyaka gya 1990, yayimba mu bifo ebinene mu [[:en:Kampala|Kampala]] ne [[:en:Jinja,_Uganda|Jinja]], omuli Fairway Hotel, Lugogo Indoor Stadium, ne mu mabaala eg’enjawulo agamanyikiddwa ennyo.<ref name=":1">{{Cite web |last=Platform |first=Ugmuziki Online Audio Streaming |date=2025-03-18 |title=Kid Fox Biography, His Music Profile, Age, Education, Wife, Real Name, Net Worth - ugmuziki.com |url=https://www.ugmuziki.com/artists/kid-fox |access-date=2026-02-25 |website=Ugmuziki Online Audio Streaming Platform |language=en}}</ref> Alubaamu ye eyasooka gye yatuuma ''Watoto, yafuluma mu'' myaka gya 2000 kyokka teyamanyika nnyo ekyamuleetera okuwummula eby'okuyimba n'assa essira ku misomo gye mu [[:en:Makerere_University|yunivasite y'e Makerere]] .<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Oluvannyuma yafulumya ennyimba nga ''Brothers and Sisters'', ''Love Is a Good Feeling'', ''Fed Up'', ne ''Uganda''.<ref name=":1" />
fvfhopr8c5q0uxx908mrn73sp4oi4o7
47336
47335
2026-04-20T13:43:42Z
Nambogo Catharine
6408
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1348559567|Kid Fox]]"
47336
wikitext
text/x-wiki
'''Kid Fox''', era amanyiddwa nga '''King Steven''' (yazaalibwa '''Kiggundu Steven''' ) [[:en:Ugandan|Munnayuganda]] omuyimbi w'ennyimba ekika kya dancehall nga yayitimuka nnyo mu myaka gya 1990 ne 2000.<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Still upcoming? Musically amazing, but what's not happening? |url=https://www.newvision.co.ug/news/1308637/upcoming-musically-amazing-happening |access-date=2026-02-25 |website=New Vision}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2015-06-11 |title=Kid Fox |url=https://www.musicinafrica.net/directory/kid-fox |access-date=2026-02-25 |website=Music In Africa |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Kid Fox in live concert |url=https://www.newvision.co.ug/news/1190350/kid-fox-live-concert |access-date=2026-02-25 |website=New Vision}}</ref>
== Obuto bwe n'obuyigirize ==
Kid Fox pulayimale ye yagisomera ku Nakasero Primary School, oluvannyuma n’agenda mu Wairaka College ne Progressive Secondary School okusoma siniya, nga tannaweebwa kifo mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] gye yatikkirwa diguli ya Bachelor of Arts mu 2001.<ref name=":0">{{Cite web |date=2015-06-11 |title=Kid Fox |url=https://www.musicinafrica.net/directory/kid-fox |access-date=2026-02-25 |website=Music In Africa |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.musicinafrica.net/directory/kid-fox "Kid Fox"]. ''Music In Africa''. 2015-06-11<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-02-25</span></span>.</cite></ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Kid Fox in live concert |url=https://www.newvision.co.ug/news/1190350/kid-fox-live-concert |access-date=2026-02-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFReporter">Reporter, Vision. [https://www.newvision.co.ug/news/1190350/kid-fox-live-concert "Kid Fox in live concert"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-02-25</span></span>.</cite></ref> Mu 2003, yafuna dipuloma mu [[:en:Law|mateeka]] okuva mu [[:en:Law_Development_Centre|Law Development Center]].<ref name=":2" />
== Emirimu egy’okuyimba ==
Mu 1991, bwe yali akyali muyizi mu Wairaka College e [[:en:Jinja,_Uganda|Jinja]], yatandika olugendo lwe olw’okuyimba ng’omuyimbi wa Rap mu Drama Club.<ref name=":0">{{Cite web |date=2015-06-11 |title=Kid Fox |url=https://www.musicinafrica.net/directory/kid-fox |access-date=2026-02-25 |website=Music In Africa |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.musicinafrica.net/directory/kid-fox "Kid Fox"]. ''Music In Africa''. 2015-06-11<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-02-25</span></span>.</cite></ref> Okuva mu makkati g’emyaka gya 1990, yayimba mu bifo ebinene mu [[:en:Kampala|Kampala]] ne [[:en:Jinja,_Uganda|Jinja]], omuli Fairway Hotel, Lugogo Indoor Stadium, ne mu mabaala eg’enjawulo agamanyikiddwa ennyo.<ref name=":1">{{Cite web |last=Platform |first=Ugmuziki Online Audio Streaming |date=2025-03-18 |title=Kid Fox Biography, His Music Profile, Age, Education, Wife, Real Name, Net Worth - ugmuziki.com |url=https://www.ugmuziki.com/artists/kid-fox |access-date=2026-02-25 |website=Ugmuziki Online Audio Streaming Platform |language=en}}</ref> Alubaamu ye eyasooka gye yatuuma ''Watoto, yafuluma mu'' myaka gya 2000 kyokka teyamanyika nnyo ekyamuleetera okuwummula eby'okuyimba n'assa essira ku misomo gye mu [[:en:Makerere_University|yunivasite y'e Makerere]] .<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Oluvannyuma yafulumya ennyimba nga ''Brothers and Sisters'', ''Love Is a Good Feeling'', ''Fed Up'', ne ''Uganda''.<ref name=":1" />
== Ennyimba z'eyayimba ==
Ezimu ku nnyimba ze: <ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=‘Zinunula’ throws Kid Fox in limelight |url=https://www.newvision.co.ug/news/1168516/-eur-zinunula-eur-throws-kid-fox-limelight |access-date=2026-02-25 |website=New Vision}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Best of Kid Fox by Kid Fox stats and listeners – volt.fm |url=https://volt.fm/album/20567384/best-of-kid-fox-by-kid-fox |access-date=2026-02-25 |website=volt.fm |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Kid Fox - All Songs, A to Z |url=https://www.nowviba.com/music/pages/allart/105/all |access-date=2026-02-25 |website=www.nowviba.com}}</ref>
cralrypctvfi3hbpbp67z00uoydxklo
47337
47336
2026-04-20T13:45:14Z
Nambogo Catharine
6408
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1348559567|Kid Fox]]"
47337
wikitext
text/x-wiki
'''Kid Fox''', era amanyiddwa nga '''King Steven''' (yazaalibwa '''Kiggundu Steven''' ) [[:en:Ugandan|Munnayuganda]] omuyimbi w'ennyimba ekika kya dancehall nga yayitimuka nnyo mu myaka gya 1990 ne 2000.<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Still upcoming? Musically amazing, but what's not happening? |url=https://www.newvision.co.ug/news/1308637/upcoming-musically-amazing-happening |access-date=2026-02-25 |website=New Vision}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2015-06-11 |title=Kid Fox |url=https://www.musicinafrica.net/directory/kid-fox |access-date=2026-02-25 |website=Music In Africa |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Kid Fox in live concert |url=https://www.newvision.co.ug/news/1190350/kid-fox-live-concert |access-date=2026-02-25 |website=New Vision}}</ref>
== Obuto bwe n'obuyigirize ==
Kid Fox pulayimale ye yagisomera ku Nakasero Primary School, oluvannyuma n’agenda mu Wairaka College ne Progressive Secondary School okusoma siniya, nga tannaweebwa kifo mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] gye yatikkirwa diguli ya Bachelor of Arts mu 2001.<ref name=":0">{{Cite web |date=2015-06-11 |title=Kid Fox |url=https://www.musicinafrica.net/directory/kid-fox |access-date=2026-02-25 |website=Music In Africa |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.musicinafrica.net/directory/kid-fox "Kid Fox"]. ''Music In Africa''. 2015-06-11<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-02-25</span></span>.</cite></ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Kid Fox in live concert |url=https://www.newvision.co.ug/news/1190350/kid-fox-live-concert |access-date=2026-02-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFReporter">Reporter, Vision. [https://www.newvision.co.ug/news/1190350/kid-fox-live-concert "Kid Fox in live concert"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-02-25</span></span>.</cite></ref> Mu 2003, yafuna dipuloma mu [[:en:Law|mateeka]] okuva mu [[:en:Law_Development_Centre|Law Development Center]].<ref name=":2" />
== Emirimu egy’okuyimba ==
Mu 1991, bwe yali akyali muyizi mu Wairaka College e [[:en:Jinja,_Uganda|Jinja]], yatandika olugendo lwe olw’okuyimba ng’omuyimbi wa Rap mu Drama Club.<ref name=":0">{{Cite web |date=2015-06-11 |title=Kid Fox |url=https://www.musicinafrica.net/directory/kid-fox |access-date=2026-02-25 |website=Music In Africa |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.musicinafrica.net/directory/kid-fox "Kid Fox"]. ''Music In Africa''. 2015-06-11<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-02-25</span></span>.</cite></ref> Okuva mu makkati g’emyaka gya 1990, yayimba mu bifo ebinene mu [[:en:Kampala|Kampala]] ne [[:en:Jinja,_Uganda|Jinja]], omuli Fairway Hotel, Lugogo Indoor Stadium, ne mu mabaala eg’enjawulo agamanyikiddwa ennyo.<ref name=":1">{{Cite web |last=Platform |first=Ugmuziki Online Audio Streaming |date=2025-03-18 |title=Kid Fox Biography, His Music Profile, Age, Education, Wife, Real Name, Net Worth - ugmuziki.com |url=https://www.ugmuziki.com/artists/kid-fox |access-date=2026-02-25 |website=Ugmuziki Online Audio Streaming Platform |language=en}}</ref> Alubaamu ye eyasooka gye yatuuma ''Watoto, yafuluma mu'' myaka gya 2000 kyokka teyamanyika nnyo ekyamuleetera okuwummula eby'okuyimba n'assa essira ku misomo gye mu [[:en:Makerere_University|yunivasite y'e Makerere]] .<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Oluvannyuma yafulumya ennyimba nga ''Brothers and Sisters'', ''Love Is a Good Feeling'', ''Fed Up'', ne ''Uganda''.<ref name=":1" />
== Ennyimba z'eyayimba ==
Ezimu ku nnyimba ze:<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=‘Zinunula’ throws Kid Fox in limelight |url=https://www.newvision.co.ug/news/1168516/-eur-zinunula-eur-throws-kid-fox-limelight |access-date=2026-02-25 |website=New Vision}}</ref><ref>{{Cite web |title=Best of Kid Fox by Kid Fox stats and listeners – volt.fm |url=https://volt.fm/album/20567384/best-of-kid-fox-by-kid-fox |access-date=2026-02-25 |website=volt.fm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Kid Fox - All Songs, A to Z |url=https://www.nowviba.com/music/pages/allart/105/all |access-date=2026-02-25 |website=www.nowviba.com}}</ref>
5doi3v7jalftes5h5e02pyxzns7h1o3
47338
47337
2026-04-20T13:45:39Z
Nambogo Catharine
6408
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1348559567|Kid Fox]]"
47338
wikitext
text/x-wiki
'''Kid Fox''', era amanyiddwa nga '''King Steven''' (yazaalibwa '''Kiggundu Steven''' ) [[:en:Ugandan|Munnayuganda]] omuyimbi w'ennyimba ekika kya dancehall nga yayitimuka nnyo mu myaka gya 1990 ne 2000.<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Still upcoming? Musically amazing, but what's not happening? |url=https://www.newvision.co.ug/news/1308637/upcoming-musically-amazing-happening |access-date=2026-02-25 |website=New Vision}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2015-06-11 |title=Kid Fox |url=https://www.musicinafrica.net/directory/kid-fox |access-date=2026-02-25 |website=Music In Africa |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Kid Fox in live concert |url=https://www.newvision.co.ug/news/1190350/kid-fox-live-concert |access-date=2026-02-25 |website=New Vision}}</ref>
== Obuto bwe n'obuyigirize ==
Kid Fox pulayimale ye yagisomera ku Nakasero Primary School, oluvannyuma n’agenda mu Wairaka College ne Progressive Secondary School okusoma siniya, nga tannaweebwa kifo mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] gye yatikkirwa diguli ya Bachelor of Arts mu 2001.<ref name=":0">{{Cite web |date=2015-06-11 |title=Kid Fox |url=https://www.musicinafrica.net/directory/kid-fox |access-date=2026-02-25 |website=Music In Africa |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.musicinafrica.net/directory/kid-fox "Kid Fox"]. ''Music In Africa''. 2015-06-11<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-02-25</span></span>.</cite></ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Kid Fox in live concert |url=https://www.newvision.co.ug/news/1190350/kid-fox-live-concert |access-date=2026-02-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFReporter">Reporter, Vision. [https://www.newvision.co.ug/news/1190350/kid-fox-live-concert "Kid Fox in live concert"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-02-25</span></span>.</cite></ref> Mu 2003, yafuna dipuloma mu [[:en:Law|mateeka]] okuva mu [[:en:Law_Development_Centre|Law Development Center]].<ref name=":2" />
== Emirimu egy’okuyimba ==
Mu 1991, bwe yali akyali muyizi mu Wairaka College e [[:en:Jinja,_Uganda|Jinja]], yatandika olugendo lwe olw’okuyimba ng’omuyimbi wa Rap mu Drama Club.<ref name=":0">{{Cite web |date=2015-06-11 |title=Kid Fox |url=https://www.musicinafrica.net/directory/kid-fox |access-date=2026-02-25 |website=Music In Africa |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.musicinafrica.net/directory/kid-fox "Kid Fox"]. ''Music In Africa''. 2015-06-11<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-02-25</span></span>.</cite></ref> Okuva mu makkati g’emyaka gya 1990, yayimba mu bifo ebinene mu [[:en:Kampala|Kampala]] ne [[:en:Jinja,_Uganda|Jinja]], omuli Fairway Hotel, Lugogo Indoor Stadium, ne mu mabaala eg’enjawulo agamanyikiddwa ennyo.<ref name=":1">{{Cite web |last=Platform |first=Ugmuziki Online Audio Streaming |date=2025-03-18 |title=Kid Fox Biography, His Music Profile, Age, Education, Wife, Real Name, Net Worth - ugmuziki.com |url=https://www.ugmuziki.com/artists/kid-fox |access-date=2026-02-25 |website=Ugmuziki Online Audio Streaming Platform |language=en}}</ref> Alubaamu ye eyasooka gye yatuuma ''Watoto, yafuluma mu'' myaka gya 2000 kyokka teyamanyika nnyo ekyamuleetera okuwummula eby'okuyimba n'assa essira ku misomo gye mu [[:en:Makerere_University|yunivasite y'e Makerere]] .<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Oluvannyuma yafulumya ennyimba nga ''Brothers and Sisters'', ''Love Is a Good Feeling'', ''Fed Up'', ne ''Uganda''.<ref name=":1" />
== Ennyimba z'eyayimba ==
Ezimu ku nnyimba ze:<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=‘Zinunula’ throws Kid Fox in limelight |url=https://www.newvision.co.ug/news/1168516/-eur-zinunula-eur-throws-kid-fox-limelight |access-date=2026-02-25 |website=New Vision}}</ref><ref>{{Cite web |title=Best of Kid Fox by Kid Fox stats and listeners – volt.fm |url=https://volt.fm/album/20567384/best-of-kid-fox-by-kid-fox |access-date=2026-02-25 |website=volt.fm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Kid Fox - All Songs, A to Z |url=https://www.nowviba.com/music/pages/allart/105/all |access-date=2026-02-25 |website=www.nowviba.com}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
pdhomvbi14iwp5agx8yihcvnf7uv6sn
47339
47338
2026-04-20T13:54:00Z
Nambogo Catharine
6408
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1348559567|Kid Fox]]"
47339
wikitext
text/x-wiki
'''Kid Fox''', era amanyiddwa nga '''King Steven''' (yazaalibwa '''Kiggundu Steven''' ) [[:en:Ugandan|Munnayuganda]] omuyimbi w'ennyimba ekika kya dancehall nga yayitimuka nnyo mu myaka gya 1990 ne 2000.<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Still upcoming? Musically amazing, but what's not happening? |url=https://www.newvision.co.ug/news/1308637/upcoming-musically-amazing-happening |access-date=2026-02-25 |website=New Vision}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2015-06-11 |title=Kid Fox |url=https://www.musicinafrica.net/directory/kid-fox |access-date=2026-02-25 |website=Music In Africa |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Kid Fox in live concert |url=https://www.newvision.co.ug/news/1190350/kid-fox-live-concert |access-date=2026-02-25 |website=New Vision}}</ref>
== Obuto bwe n'obuyigirize ==
Kid Fox pulayimale ye yagisomera ku Nakasero Primary School, oluvannyuma n’agenda mu Wairaka College ne Progressive Secondary School okusoma siniya, nga tannaweebwa kifo mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] gye yatikkirwa diguli ya Bachelor of Arts mu 2001.<ref name=":0" /><ref name=":2">{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Kid Fox in live concert |url=https://www.newvision.co.ug/news/1190350/kid-fox-live-concert |access-date=2026-02-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFReporter">Reporter, Vision. [https://www.newvision.co.ug/news/1190350/kid-fox-live-concert "Kid Fox in live concert"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-02-25</span></span>.</cite></ref> Mu 2003, yafuna dipuloma mu [[:en:Law|mateeka]] okuva mu [[:en:Law_Development_Centre|Law Development Center]].<ref name=":2" />
== Emirimu egy’okuyimba ==
Mu 1991, bwe yali akyali muyizi mu Wairaka College e [[:en:Jinja,_Uganda|Jinja]], yatandika olugendo lwe olw’okuyimba ng’omuyimbi wa Rap mu Drama Club.<ref name=":0" /> Okuva mu makkati g’emyaka gya 1990, yayimba mu bifo ebinene mu [[:en:Kampala|Kampala]] ne [[:en:Jinja,_Uganda|Jinja]], omuli Fairway Hotel, Lugogo Indoor Stadium, ne mu mabaala eg’enjawulo agamanyikiddwa ennyo.<ref name=":1">{{Cite web |last=Platform |first=Ugmuziki Online Audio Streaming |date=2025-03-18 |title=Kid Fox Biography, His Music Profile, Age, Education, Wife, Real Name, Net Worth - ugmuziki.com |url=https://www.ugmuziki.com/artists/kid-fox |access-date=2026-02-25 |website=Ugmuziki Online Audio Streaming Platform |language=en}}</ref> Alubaamu ye eyasooka gye yatuuma ''Watoto, yafuluma mu'' myaka gya 2000 kyokka teyamanyika nnyo ekyamuleetera okuwummula eby'okuyimba n'assa essira ku misomo gye mu [[:en:Makerere_University|yunivasite y'e Makerere]] .<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Oluvannyuma yafulumya ennyimba nga ''Brothers and Sisters'', ''Love Is a Good Feeling'', ''Fed Up'', ne ''Uganda''.<ref name=":1" />
== Ennyimba z'eyayimba ==
Ezimu ku nnyimba ze:<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=‘Zinunula’ throws Kid Fox in limelight |url=https://www.newvision.co.ug/news/1168516/-eur-zinunula-eur-throws-kid-fox-limelight |access-date=2026-02-25 |website=New Vision}}</ref><ref>{{Cite web |title=Best of Kid Fox by Kid Fox stats and listeners – volt.fm |url=https://volt.fm/album/20567384/best-of-kid-fox-by-kid-fox |access-date=2026-02-25 |website=volt.fm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Kid Fox - All Songs, A to Z |url=https://www.nowviba.com/music/pages/allart/105/all |access-date=2026-02-25 |website=www.nowviba.com}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
nvxcrmk90iell0jdtnlpwfsgomoa3ce
47340
47339
2026-04-20T13:55:56Z
Nambogo Catharine
6408
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1348559567|Kid Fox]]"
47340
wikitext
text/x-wiki
'''Kid Fox''', era amanyiddwa nga '''King Steven''' (yazaalibwa '''Kiggundu Steven''' ) [[:en:Ugandan|Munnayuganda]] omuyimbi w'ennyimba ekika kya dancehall nga yayitimuka nnyo mu myaka gya 1990 ne 2000.<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Still upcoming? Musically amazing, but what's not happening? |url=https://www.newvision.co.ug/news/1308637/upcoming-musically-amazing-happening |access-date=2026-02-25 |website=New Vision}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2015-06-11 |title=Kid Fox |url=https://www.musicinafrica.net/directory/kid-fox |access-date=2026-02-25 |website=Music In Africa |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Kid Fox in live concert |url=https://www.newvision.co.ug/news/1190350/kid-fox-live-concert |access-date=2026-02-25 |website=New Vision}}</ref>
== Obuto bwe n'obuyigirize ==
Kid Fox pulayimale ye yagisomera ku Nakasero Primary School, oluvannyuma n’agenda mu Wairaka College ne Progressive Secondary School okusoma siniya, nga tannaweebwa kifo mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] gye yatikkirwa diguli ya Bachelor of Arts mu 2001.<ref name=":0" /><ref name=":2" /> Mu 2003, yafuna dipuloma mu [[:en:Law|mateeka]] okuva mu [[:en:Law_Development_Centre|Law Development Center]].<ref name=":2" />
== Emirimu egy’okuyimba ==
Mu 1991, bwe yali akyali muyizi mu Wairaka College e [[:en:Jinja,_Uganda|Jinja]], yatandika olugendo lwe olw’okuyimba ng’omuyimbi wa Rap mu Drama Club.<ref name=":0" /> Okuva mu makkati g’emyaka gya 1990, yayimba mu bifo ebinene mu [[:en:Kampala|Kampala]] ne [[:en:Jinja,_Uganda|Jinja]], omuli Fairway Hotel, Lugogo Indoor Stadium, ne mu mabaala eg’enjawulo agamanyikiddwa ennyo.<ref name=":1">{{Cite web |last=Platform |first=Ugmuziki Online Audio Streaming |date=2025-03-18 |title=Kid Fox Biography, His Music Profile, Age, Education, Wife, Real Name, Net Worth - ugmuziki.com |url=https://www.ugmuziki.com/artists/kid-fox |access-date=2026-02-25 |website=Ugmuziki Online Audio Streaming Platform |language=en}}</ref> Alubaamu ye eyasooka gye yatuuma ''Watoto, yafuluma mu'' myaka gya 2000 kyokka teyamanyika nnyo ekyamuleetera okuwummula eby'okuyimba n'assa essira ku misomo gye mu [[:en:Makerere_University|yunivasite y'e Makerere]] .<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Oluvannyuma yafulumya ennyimba nga ''Brothers and Sisters'', ''Love Is a Good Feeling'', ''Fed Up'', ne ''Uganda''.<ref name=":1" />
== Ennyimba z'eyayimba ==
Ezimu ku nnyimba ze:<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=‘Zinunula’ throws Kid Fox in limelight |url=https://www.newvision.co.ug/news/1168516/-eur-zinunula-eur-throws-kid-fox-limelight |access-date=2026-02-25 |website=New Vision}}</ref><ref>{{Cite web |title=Best of Kid Fox by Kid Fox stats and listeners – volt.fm |url=https://volt.fm/album/20567384/best-of-kid-fox-by-kid-fox |access-date=2026-02-25 |website=volt.fm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Kid Fox - All Songs, A to Z |url=https://www.nowviba.com/music/pages/allart/105/all |access-date=2026-02-25 |website=www.nowviba.com}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
nlsplo2nuqeo82j86jbi8xv78fq4n1w
Robert Mugabe Kakyebezi
0
12950
47325
2026-04-20T12:54:39Z
Peter Luwaga
11012
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1322629121|Robert Mugabe Kakyebezi]]"
47325
wikitext
text/x-wiki
'''Robert Mugabe Kakyebezi''' nga ono amanyiddwa nnyo nga '''Etaara''' Munnayuganda, munnabyabufuzi, omusomesa, era munnamawulire. <ref>{{Cite web |date=24 May 2016 |title=Mbarara Mayor Kakyebezi Sworn in |url=https://chimpreports.com/mbarara-mayor-kakyebezi-sworn-in/ |access-date=13 May 2020 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Ye meeya w'ekibuga [[:en:Mbarara_City|Mbarara]], ekimu ku bibuga ebisinga obunene mu bukiikaddyo bw'obugwanjuba bwa [[:en:Uganda|Uganda]] . <ref>{{Cite web |date=29 May 2019 |title=Mbarara: Councilors set tough conditions on Mayor as they approve budget today |url=https://www.pmldaily.com/news/2019/05/mbarara-councilors-set-tough-conditions-on-mayor-as-they-approve-budget-today.html |access-date=13 May 2020 |website=PML Daily |language=en-US}}</ref>
== Ensibuko n’obuyigirize ==
Bweyali omuto, bazadde be basenguka ne bagenda mu disitulikiti kati eyitibwa ey’e [[:en:Kazo,_Uganda|Kazo]] mu kyalo kye Kantaganya, mu [[Kanoni|muluka gwe Kanoni]], nga eno oluvannyuma ne yegatta ku Kantaganya primary school gye yamalira ekibiina eky'omusanvu.
Oluvannyuma yeegatta ku Makobore High School e [[Rukungiri]] okusoma siniya kyokka olw’obuzibu bw’ebisale by'esomero, eno yavaayo mu siniya ey'okusatu n’agenda mu Nyakagyeme Secondary School eyali ey’ebssente entonotono era eno gyeyatulira siniya ey'okuna [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] . Oluvannyuma yeegatta ku Rugarama Secondary School mu [[Ntungamo (disitulikit)|Disitulikiti y’e Ntungamo]] gyeyatulira siniya ey'omukaaga [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education]]. bweyamaliriza siniya ey'omukaaga, yewandiisa okukola dipulooma mu Secondary Education mu National Teachers’ College, e [[Kabale]], era n’atikkirwa mu 1998. Bwe yatandika okufuna ku ssente ezitegerekekako, yeewandiisa okusoma diguli mu Social Work and [[:en:Social_Administration|Social Administration]] studies mu [[Bishop Stuart University]] e [[:en:Mbarara|Mbarara]] mu mwaka gwa 2012, era yatikkirwa nga 16 October 2015. Munnakibiina kya Anglican Church of Uganda.
== Omukozi w'okulaadiyo ==
Nga omwaka gwa 2002 nga gutandiika, Kakyebezi yaweebwa omulimu ku [[Radio West (Uganda)|Radio West]] okukola pulogulaamu ey'okusanyusa abantu (comic) eyali eyitibwa Owatutanga aheru and Akagwe. <ref>{{Cite web |date=3 March 2016 |title=Radio West's Kakyebezi Voted Mbarara Mayor |url=https://chimpreports.com/radio-wests-kakyebezi-voted-mbarara-mayor/ |access-date=13 May 2020 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Yakulungula emyaka egisukka mu kkumi n’ena ng’akola ku Radio West ekimufuula okuba nga y’omu ku ba Presenters abakyasinze okuweereza ku Radio Station eno ebbanga eddene, nga tannaba kwegatta mu byabufuzi. <ref>{{Cite web |last=BigEyeUg3 |date=30 October 2015 |title=Veteran Radio presenter Kakyebezi triumphs in NRM mayoral race |url=https://bigeye.ug/veteran-radio-presenter-kakyebezi-triumphs-in-nrm-mayoral-race/ |access-date=14 May 2020 |website=BigEye.UG |language=en-US}}</ref>
== Ebyobufuzi ==
Mu mwaka gwa 2015, Kakyebezi yavuganya n’awangula obwa meeya w’ekibuga [[:en:Mbarara|Mbarara]] mu kulonda kwa kamyyufu k'ekibiina ki [[National Resistance Movement]] . <ref>{{Cite web |last=Tumushabe |first=Alfred |date=1 November 2015 |title=Comedian poised to be Mbarara mayor |url=https://www.monitor.co.ug/Elections/Comedian-poised-to-be-Mbarara-mayor/2787154-2939136-hts841/index.html |access-date=14 May 2020 |website=Daily Monitor |language=en}}</ref> Mu 2019, abawagizi ba NRM baamusaba obutavuganya mu kulonda kwabonna okwa 2021 . <ref>{{Cite web |date=17 February 2019 |title=NRM Supporters ask Mbarara Mayor, Kakyebezi not to contest again |url=https://croozefm.com/nrm-supporters-want-mbarara-mayor-kakyebezi-not-to-contest-again/ |access-date=14 May 2020 |website=Western Uganda's Biggest radio.}}</ref>
Kakyebezi yawangula munnakibiina ki [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|FDC]], Stanley Katembeya mu kulonda kwa bonna okwa 2016. <ref name=":0">{{Cite web |date=3 March 2016 |title=Ex-Radio Presenter Kakyebezi Wins Mbarara Mayoral Race |url=https://www.redpepper.co.ug/2016/03/ex-radio-presenter-kakyebezi-wins-mbarara-mayoral-race/ |access-date=13 May 2020 |website=Red Pepper Uganda |language=en-US}}</ref>
== Okukontana ==
Mu 2018, kigambibwa nti yafuna akabenje k’emmotoka akaaleka abantu babiri nga balumiziddwa ate omu n’afa. <ref>{{Cite web |title=Mbarara Mayor involved in accident, one dead |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1481405/mbarara-mayor-involved-accident-dead |access-date=13 May 2020 |website=www.newvision.co.ug}}</ref> Mu mwezi ogw'omukaaga omwaka gwa 2019, yawawaabirwa nga kigambibwa nti yafulumya ebifaananyi ebityoboola omuntu omulala. <ref>{{Cite web |date=19 June 2019 |title=MBARARA MUNICIPALITY MAYOR SUED OVER DEFAMATORY PICTURES |url=https://mknewslink.com/mbarara-municipality-mayor-sued-over-defamatory-pictures/ |access-date=13 May 2020 |website=MK Newslink |language=en-US}}</ref>
Mu 2017, yavunaanibwa omusango gw’okubulankanya nsimbi ezisoba mu bukadde 300 [[:en:Katete_(Uganda)|eza Katete]] wooden bridge. <ref>{{Cite web |last=admin |date=13 December 2017 |title=Mbarara Mayor-Kakyebezi on fire over Shs. 300Million Katete Wooden Bridge |url=https://mbararacity.com/mbarara-mayor-kakyebezi-on-fire-over-shs-300million-katete-wooden-bridge/ |access-date=14 May 2020 |website=Mbarara City News |language=en-US}}</ref> Ku ntandikwa ya 2019, era yakunyizibwa nga entabwe yava nsimbi akawumbi kamu n'obukadde lusanvu ezasaasaanyiziddwa ku [[:en:Electric_light|bitaala by'oku]] nguudo nga tezikiriziddwa. <ref>{{Cite web |date=1 April 2019 |title=Mbarara mayor, executive grilled over UGX1.7b solar street light project |url=https://www.pmldaily.com/news/2019/04/mbarara-mayor-executive-grilled-over-ugx1-7b-solar-street-light-project.html |access-date=14 May 2020 |website=PML Daily |language=en-US}}</ref>
Mu mwezi ogw'okusatu omwaka gwa 2019, yavumirira ekikolwa ky'okukyusa ente y’ [[:en:Ankole|Ankole]] Rusiina eyali ey'ebyafaayo. <ref>{{Cite web |date=14 May 2019 |title=Mbarara Mayor, Kakyebezi Says Cow Statue 'Rusiina' Will be Revamped |url=https://www.softpower.ug/mbarara-mayor-kakyebezi-says-cow-statue-rusiina-will-be-revamped/ |access-date=14 May 2020 |website=Online news from Uganda and the East African region – SoftPower News |language=en-US}}</ref>
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
dtd7t4nv7s9gj63z39h917hhki62jgk
47326
47325
2026-04-20T12:55:07Z
Quinlan83
6593
Fix
47326
wikitext
text/x-wiki
'''Robert Mugabe Kakyebezi''' nga ono amanyiddwa nnyo nga '''Etaara''' Munnayuganda, munnabyabufuzi, omusomesa, era munnamawulire. <ref>{{Cite web |date=24 May 2016 |title=Mbarara Mayor Kakyebezi Sworn in |url=https://chimpreports.com/mbarara-mayor-kakyebezi-sworn-in/ |access-date=13 May 2020 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Ye meeya w'ekibuga [[:en:Mbarara_City|Mbarara]], ekimu ku bibuga ebisinga obunene mu bukiikaddyo bw'obugwanjuba bwa [[:en:Uganda|Uganda]] . <ref>{{Cite web |date=29 May 2019 |title=Mbarara: Councilors set tough conditions on Mayor as they approve budget today |url=https://www.pmldaily.com/news/2019/05/mbarara-councilors-set-tough-conditions-on-mayor-as-they-approve-budget-today.html |access-date=13 May 2020 |website=PML Daily |language=en-US}}</ref>
== Ensibuko n’obuyigirize ==
Bweyali omuto, bazadde be basenguka ne bagenda mu disitulikiti kati eyitibwa ey’e [[:en:Kazo,_Uganda|Kazo]] mu kyalo kye Kantaganya, mu [[Kanoni|muluka gwe Kanoni]], nga eno oluvannyuma ne yegatta ku Kantaganya primary school gye yamalira ekibiina eky'omusanvu.
Oluvannyuma yeegatta ku Makobore High School e [[Rukungiri]] okusoma siniya kyokka olw’obuzibu bw’ebisale by'esomero, eno yavaayo mu siniya ey'okusatu n’agenda mu Nyakagyeme Secondary School eyali ey’ebssente entonotono era eno gyeyatulira siniya ey'okuna [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] . Oluvannyuma yeegatta ku Rugarama Secondary School mu [[Ntungamo (disitulikit)|Disitulikiti y’e Ntungamo]] gyeyatulira siniya ey'omukaaga [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education]]. bweyamaliriza siniya ey'omukaaga, yewandiisa okukola dipulooma mu Secondary Education mu National Teachers’ College, e [[Kabale]], era n’atikkirwa mu 1998. Bwe yatandika okufuna ku ssente ezitegerekekako, yeewandiisa okusoma diguli mu Social Work and [[:en:Social_Administration|Social Administration]] studies mu [[Bishop Stuart University]] e [[:en:Mbarara|Mbarara]] mu mwaka gwa 2012, era yatikkirwa nga 16 October 2015. Munnakibiina kya Anglican Church of Uganda.
== Omukozi w'okulaadiyo ==
Nga omwaka gwa 2002 nga gutandiika, Kakyebezi yaweebwa omulimu ku [[Radio West (Uganda)|Radio West]] okukola pulogulaamu ey'okusanyusa abantu (comic) eyali eyitibwa Owatutanga aheru and Akagwe. <ref>{{Cite web |date=3 March 2016 |title=Radio West's Kakyebezi Voted Mbarara Mayor |url=https://chimpreports.com/radio-wests-kakyebezi-voted-mbarara-mayor/ |access-date=13 May 2020 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Yakulungula emyaka egisukka mu kkumi n’ena ng’akola ku Radio West ekimufuula okuba nga y’omu ku ba Presenters abakyasinze okuweereza ku Radio Station eno ebbanga eddene, nga tannaba kwegatta mu byabufuzi. <ref>{{Cite web |last=BigEyeUg3 |date=30 October 2015 |title=Veteran Radio presenter Kakyebezi triumphs in NRM mayoral race |url=https://bigeye.ug/veteran-radio-presenter-kakyebezi-triumphs-in-nrm-mayoral-race/ |access-date=14 May 2020 |website=BigEye.UG |language=en-US}}</ref>
== Ebyobufuzi ==
Mu mwaka gwa 2015, Kakyebezi yavuganya n’awangula obwa meeya w’ekibuga [[:en:Mbarara|Mbarara]] mu kulonda kwa kamyyufu k'ekibiina ki [[National Resistance Movement]] . <ref>{{Cite web |last=Tumushabe |first=Alfred |date=1 November 2015 |title=Comedian poised to be Mbarara mayor |url=https://www.monitor.co.ug/Elections/Comedian-poised-to-be-Mbarara-mayor/2787154-2939136-hts841/index.html |access-date=14 May 2020 |website=Daily Monitor |language=en}}</ref> Mu 2019, abawagizi ba NRM baamusaba obutavuganya mu kulonda kwabonna okwa 2021 . <ref>{{Cite web |date=17 February 2019 |title=NRM Supporters ask Mbarara Mayor, Kakyebezi not to contest again |url=https://croozefm.com/nrm-supporters-want-mbarara-mayor-kakyebezi-not-to-contest-again/ |access-date=14 May 2020 |website=Western Uganda's Biggest radio.}}</ref>
Kakyebezi yawangula munnakibiina ki [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|FDC]], Stanley Katembeya mu kulonda kwa bonna okwa 2016. <ref name=":0">{{Cite web |date=3 March 2016 |title=Ex-Radio Presenter Kakyebezi Wins Mbarara Mayoral Race |url=https://www.redpepper.co.ug/2016/03/ex-radio-presenter-kakyebezi-wins-mbarara-mayoral-race/ |access-date=13 May 2020 |website=Red Pepper Uganda |language=en-US}}</ref>
== Okukontana ==
Mu 2018, kigambibwa nti yafuna akabenje k’emmotoka akaaleka abantu babiri nga balumiziddwa ate omu n’afa. <ref>{{Cite web |title=Mbarara Mayor involved in accident, one dead |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1481405/mbarara-mayor-involved-accident-dead |access-date=13 May 2020 |website=www.newvision.co.ug}}</ref> Mu mwezi ogw'omukaaga omwaka gwa 2019, yawawaabirwa nga kigambibwa nti yafulumya ebifaananyi ebityoboola omuntu omulala. <ref>{{Cite web |date=19 June 2019 |title=MBARARA MUNICIPALITY MAYOR SUED OVER DEFAMATORY PICTURES |url=https://mknewslink.com/mbarara-municipality-mayor-sued-over-defamatory-pictures/ |access-date=13 May 2020 |website=MK Newslink |language=en-US}}</ref>
Mu 2017, yavunaanibwa omusango gw’okubulankanya nsimbi ezisoba mu bukadde 300 [[:en:Katete_(Uganda)|eza Katete]] wooden bridge. <ref>{{Cite web |last=admin |date=13 December 2017 |title=Mbarara Mayor-Kakyebezi on fire over Shs. 300Million Katete Wooden Bridge |url=https://mbararacity.com/mbarara-mayor-kakyebezi-on-fire-over-shs-300million-katete-wooden-bridge/ |access-date=14 May 2020 |website=Mbarara City News |language=en-US}}</ref> Ku ntandikwa ya 2019, era yakunyizibwa nga entabwe yava nsimbi akawumbi kamu n'obukadde lusanvu ezasaasaanyiziddwa ku [[:en:Electric_light|bitaala by'oku]] nguudo nga tezikiriziddwa. <ref>{{Cite web |date=1 April 2019 |title=Mbarara mayor, executive grilled over UGX1.7b solar street light project |url=https://www.pmldaily.com/news/2019/04/mbarara-mayor-executive-grilled-over-ugx1-7b-solar-street-light-project.html |access-date=14 May 2020 |website=PML Daily |language=en-US}}</ref>
Mu mwezi ogw'okusatu omwaka gwa 2019, yavumirira ekikolwa ky'okukyusa ente y’ [[:en:Ankole|Ankole]] Rusiina eyali ey'ebyafaayo. <ref>{{Cite web |date=14 May 2019 |title=Mbarara Mayor, Kakyebezi Says Cow Statue 'Rusiina' Will be Revamped |url=https://www.softpower.ug/mbarara-mayor-kakyebezi-says-cow-statue-rusiina-will-be-revamped/ |access-date=14 May 2020 |website=Online news from Uganda and the East African region – SoftPower News |language=en-US}}</ref>
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
p1bnfwyui2w7dmthxxowhix05qhcamq
47327
47326
2026-04-20T13:03:24Z
Peter Luwaga
11012
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1322629121|Robert Mugabe Kakyebezi]]"
47327
wikitext
text/x-wiki
'''Robert Mugabe Kakyebezi''' nga ono amanyiddwa nnyo nga '''Etaara''' Munnayuganda, munnabyabufuzi, omusomesa, era munnamawulire. <ref>{{Cite web |date=24 May 2016 |title=Mbarara Mayor Kakyebezi Sworn in |url=https://chimpreports.com/mbarara-mayor-kakyebezi-sworn-in/ |access-date=13 May 2020 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Ye meeya w'ekibuga [[:en:Mbarara_City|Mbarara]], ekimu ku bibuga ebisinga obunene mu bukiikaddyo bw'obugwanjuba bwa [[:en:Uganda|Uganda]] . <ref>{{Cite web |date=29 May 2019 |title=Mbarara: Councilors set tough conditions on Mayor as they approve budget today |url=https://www.pmldaily.com/news/2019/05/mbarara-councilors-set-tough-conditions-on-mayor-as-they-approve-budget-today.html |access-date=13 May 2020 |website=PML Daily |language=en-US}}</ref>
== Ensibuko n’obuyigirize ==
Bweyali omuto, bazadde be basenguka ne bagenda mu disitulikiti kati eyitibwa ey’e [[:en:Kazo,_Uganda|Kazo]] mu kyalo kye Kantaganya, mu [[Kanoni|muluka gwe Kanoni]], nga eno oluvannyuma ne yegatta ku Kantaganya primary school gye yamalira ekibiina eky'omusanvu.
Oluvannyuma yeegatta ku Makobore High School e [[Rukungiri]] okusoma siniya kyokka olw’obuzibu bw’ebisale by'esomero, eno yavaayo mu siniya ey'okusatu n’agenda mu Nyakagyeme Secondary School eyali ey’essente entonotono era eno gyeyatulira siniya ey'okuna [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] . Oluvannyuma yeegatta ku Rugarama Secondary School mu [[Ntungamo (disitulikit)|Disitulikiti y’e Ntungamo]] gyeyatulira siniya ey'omukaaga [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education]]. bweyamaliriza siniya ey'omukaaga, yewandiisa okukola dipulooma mu Secondary Education mu National Teachers’ College, e [[Kabale]], era n’atikkirwa mu 1998. Bwe yatandika okufuna ku ssente ezitegerekekako, yeewandiisa okusoma diguli mu Social Work and [[:en:Social_Administration|Social Administration]] studies mu [[Bishop Stuart University]] e [[:en:Mbarara|Mbarara]] mu mwaka gwa 2012, era yatikkirwa nga 16 October 2015. Munnakibiina kya Anglican Church of Uganda.
== Omukozi w'okulaadiyo ==
Nga omwaka gwa 2002 nga gutandiika, Kakyebezi yaweebwa omulimu ku [[Radio West (Uganda)|Radio West]] okukola pulogulaamu ey'okusanyusa abantu (comic) eyali eyitibwa Owatutanga aheru and Akagwe. <ref>{{Cite web |date=3 March 2016 |title=Radio West's Kakyebezi Voted Mbarara Mayor |url=https://chimpreports.com/radio-wests-kakyebezi-voted-mbarara-mayor/ |access-date=13 May 2020 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Yakulungula emyaka egisukka mu kkumi n’ena ng’akola ku Radio West ekimufuula okuba nga y’omu ku ba Presenters abakyasinze okuweereza ku laadiyo eno ebbanga eddene, nga tannaba kwegatta mu byabufuzi. <ref>{{Cite web |last=BigEyeUg3 |date=30 October 2015 |title=Veteran Radio presenter Kakyebezi triumphs in NRM mayoral race |url=https://bigeye.ug/veteran-radio-presenter-kakyebezi-triumphs-in-nrm-mayoral-race/ |access-date=14 May 2020 |website=BigEye.UG |language=en-US}}</ref>
== Ebyobufuzi ==
Mu mwaka gwa 2015, Kakyebezi yavuganya n’awangula obwa meeya w’ekibuga [[:en:Mbarara|Mbarara]] mu kulonda kwa kamyufu k'ekibiina ki [[National Resistance Movement]] . <ref>{{Cite web |last=Tumushabe |first=Alfred |date=1 November 2015 |title=Comedian poised to be Mbarara mayor |url=https://www.monitor.co.ug/Elections/Comedian-poised-to-be-Mbarara-mayor/2787154-2939136-hts841/index.html |access-date=14 May 2020 |website=Daily Monitor |language=en}}</ref> Mu 2019, abawagizi ba NRM baamusaba obutavuganya mu kulonda kwabonna okwa 2021 . <ref>{{Cite web |date=17 February 2019 |title=NRM Supporters ask Mbarara Mayor, Kakyebezi not to contest again |url=https://croozefm.com/nrm-supporters-want-mbarara-mayor-kakyebezi-not-to-contest-again/ |access-date=14 May 2020 |website=Western Uganda's Biggest radio.}}</ref>
Kakyebezi yawangula munnakibiina ki [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|FDC]], Stanley Katembeya mu kulonda kwa bonna okwa 2016. <ref name=":0">{{Cite web |date=3 March 2016 |title=Ex-Radio Presenter Kakyebezi Wins Mbarara Mayoral Race |url=https://www.redpepper.co.ug/2016/03/ex-radio-presenter-kakyebezi-wins-mbarara-mayoral-race/ |access-date=13 May 2020 |website=Red Pepper Uganda |language=en-US}}</ref>
== Okukontana ==
Mu 2018, kigambibwa nti yafuna akabenje k’emmotoka akaaleka abantu babiri nga balumiziddwa ate omu n’afa. <ref>{{Cite web |title=Mbarara Mayor involved in accident, one dead |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1481405/mbarara-mayor-involved-accident-dead |access-date=13 May 2020 |website=www.newvision.co.ug}}</ref> Mu mwezi ogw'omukaaga omwaka gwa 2019, yawawaabirwa nga kigambibwa nti yafulumya ebifaananyi ebityoboola omuntu omulala. <ref>{{Cite web |date=19 June 2019 |title=MBARARA MUNICIPALITY MAYOR SUED OVER DEFAMATORY PICTURES |url=https://mknewslink.com/mbarara-municipality-mayor-sued-over-defamatory-pictures/ |access-date=13 May 2020 |website=MK Newslink |language=en-US}}</ref>
Mu 2017, yavunaanibwa omusango gw’okubulankanya nsimbi ezisoba mu bukadde 300 [[:en:Katete_(Uganda)|eza Katete]] wooden bridge. <ref>{{Cite web |last=admin |date=13 December 2017 |title=Mbarara Mayor-Kakyebezi on fire over Shs. 300Million Katete Wooden Bridge |url=https://mbararacity.com/mbarara-mayor-kakyebezi-on-fire-over-shs-300million-katete-wooden-bridge/ |access-date=14 May 2020 |website=Mbarara City News |language=en-US}}</ref> Ku ntandikwa ya 2019, era yakunyizibwa nga entabwe yava nsimbi akawumbi kamu n'obukadde lusanvu ezasaasaanyiziddwa ku [[:en:Electric_light|bitaala by'oku]] nguudo nga tezikiriziddwa. <ref>{{Cite web |date=1 April 2019 |title=Mbarara mayor, executive grilled over UGX1.7b solar street light project |url=https://www.pmldaily.com/news/2019/04/mbarara-mayor-executive-grilled-over-ugx1-7b-solar-street-light-project.html |access-date=14 May 2020 |website=PML Daily |language=en-US}}</ref>
Mu mwezi ogw'okusatu omwaka gwa 2019, yavumirira ekikolwa ky'okukyusa ente y’ [[:en:Ankole|Ankole]] Rusiina eyali ey'ebyafaayo. <ref>{{Cite web |date=14 May 2019 |title=Mbarara Mayor, Kakyebezi Says Cow Statue 'Rusiina' Will be Revamped |url=https://www.softpower.ug/mbarara-mayor-kakyebezi-says-cow-statue-rusiina-will-be-revamped/ |access-date=14 May 2020 |website=Online news from Uganda and the East African region – SoftPower News |language=en-US}}</ref>
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
gnzxfvrajmr08tsph7794ytqsefr46w
47328
47327
2026-04-20T13:05:24Z
Quinlan83
6593
Fix
47328
wikitext
text/x-wiki
'''Robert Mugabe Kakyebezi''' nga ono amanyiddwa nnyo nga '''Etaara''' Munnayuganda, munnabyabufuzi, omusomesa, era munnamawulire. <ref>{{Cite web |date=24 May 2016 |title=Mbarara Mayor Kakyebezi Sworn in |url=https://chimpreports.com/mbarara-mayor-kakyebezi-sworn-in/ |access-date=13 May 2020 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Ye meeya w'ekibuga [[:en:Mbarara_City|Mbarara]], ekimu ku bibuga ebisinga obunene mu bukiikaddyo bw'obugwanjuba bwa [[:en:Uganda|Uganda]] . <ref>{{Cite web |date=29 May 2019 |title=Mbarara: Councilors set tough conditions on Mayor as they approve budget today |url=https://www.pmldaily.com/news/2019/05/mbarara-councilors-set-tough-conditions-on-mayor-as-they-approve-budget-today.html |access-date=13 May 2020 |website=PML Daily |language=en-US}}</ref>
== Ensibuko n’obuyigirize ==
Bweyali omuto, bazadde be basenguka ne bagenda mu disitulikiti kati eyitibwa ey’e [[:en:Kazo,_Uganda|Kazo]] mu kyalo kye Kantaganya, mu [[Kanoni|muluka gwe Kanoni]], nga eno oluvannyuma ne yegatta ku Kantaganya primary school gye yamalira ekibiina eky'omusanvu.
Oluvannyuma yeegatta ku Makobore High School e [[Rukungiri]] okusoma siniya kyokka olw’obuzibu bw’ebisale by'esomero, eno yavaayo mu siniya ey'okusatu n’agenda mu Nyakagyeme Secondary School eyali ey’essente entonotono era eno gyeyatulira siniya ey'okuna [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] . Oluvannyuma yeegatta ku Rugarama Secondary School mu [[Ntungamo (disitulikit)|Disitulikiti y’e Ntungamo]] gyeyatulira siniya ey'omukaaga [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education]]. bweyamaliriza siniya ey'omukaaga, yewandiisa okukola dipulooma mu Secondary Education mu National Teachers’ College, e [[Kabale]], era n’atikkirwa mu 1998. Bwe yatandika okufuna ku ssente ezitegerekekako, yeewandiisa okusoma diguli mu Social Work and [[:en:Social_Administration|Social Administration]] studies mu [[Bishop Stuart University]] e [[:en:Mbarara|Mbarara]] mu mwaka gwa 2012, era yatikkirwa nga 16 October 2015. Munnakibiina kya Anglican Church of Uganda.
== Omukozi w'okulaadiyo ==
Nga omwaka gwa 2002 nga gutandiika, Kakyebezi yaweebwa omulimu ku [[Radio West (Uganda)|Radio West]] okukola pulogulaamu ey'okusanyusa abantu (comic) eyali eyitibwa Owatutanga aheru and Akagwe. <ref>{{Cite web |date=3 March 2016 |title=Radio West's Kakyebezi Voted Mbarara Mayor |url=https://chimpreports.com/radio-wests-kakyebezi-voted-mbarara-mayor/ |access-date=13 May 2020 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Yakulungula emyaka egisukka mu kkumi n’ena ng’akola ku Radio West ekimufuula okuba nga y’omu ku ba Presenters abakyasinze okuweereza ku laadiyo eno ebbanga eddene, nga tannaba kwegatta mu byabufuzi. <ref>{{Cite web |last=BigEyeUg3 |date=30 October 2015 |title=Veteran Radio presenter Kakyebezi triumphs in NRM mayoral race |url=https://bigeye.ug/veteran-radio-presenter-kakyebezi-triumphs-in-nrm-mayoral-race/ |access-date=14 May 2020 |website=BigEye.UG |language=en-US}}</ref>
== Ebyobufuzi ==
Mu mwaka gwa 2015, Kakyebezi yavuganya n’awangula obwa meeya w’ekibuga [[:en:Mbarara|Mbarara]] mu kulonda kwa kamyufu k'ekibiina ki [[National Resistance Movement]] . <ref>{{Cite web |last=Tumushabe |first=Alfred |date=1 November 2015 |title=Comedian poised to be Mbarara mayor |url=https://www.monitor.co.ug/Elections/Comedian-poised-to-be-Mbarara-mayor/2787154-2939136-hts841/index.html |access-date=14 May 2020 |website=Daily Monitor |language=en}}</ref> Mu 2019, abawagizi ba NRM baamusaba obutavuganya mu kulonda kwabonna okwa 2021 . <ref>{{Cite web |date=17 February 2019 |title=NRM Supporters ask Mbarara Mayor, Kakyebezi not to contest again |url=https://croozefm.com/nrm-supporters-want-mbarara-mayor-kakyebezi-not-to-contest-again/ |access-date=14 May 2020 |website=Western Uganda's Biggest radio.}}</ref>
Kakyebezi yawangula munnakibiina ki [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|FDC]], Stanley Katembeya mu kulonda kwa bonna okwa 2016. <ref name=":0">{{Cite web |date=3 March 2016 |title=Ex-Radio Presenter Kakyebezi Wins Mbarara Mayoral Race |url=https://www.redpepper.co.ug/2016/03/ex-radio-presenter-kakyebezi-wins-mbarara-mayoral-race/ |access-date=13 May 2020 |website=Red Pepper Uganda |language=en-US}}</ref>
== Okukontana ==
Mu 2018, kigambibwa nti yafuna akabenje k’emmotoka akaaleka abantu babiri nga balumiziddwa ate omu n’afa. <ref>{{Cite web |title=Mbarara Mayor involved in accident, one dead |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1481405/mbarara-mayor-involved-accident-dead |access-date=13 May 2020 |website=www.newvision.co.ug}}</ref> Mu mwezi ogw'omukaaga omwaka gwa 2019, yawawaabirwa nga kigambibwa nti yafulumya ebifaananyi ebityoboola omuntu omulala. <ref>{{Cite web |date=19 June 2019 |title=MBARARA MUNICIPALITY MAYOR SUED OVER DEFAMATORY PICTURES |url=https://mknewslink.com/mbarara-municipality-mayor-sued-over-defamatory-pictures/ |access-date=13 May 2020 |website=MK Newslink |language=en-US}}</ref>
Mu 2017, yavunaanibwa omusango gw’okubulankanya nsimbi ezisoba mu bukadde 300 [[:en:Katete_(Uganda)|eza Katete]] wooden bridge. <ref>{{Cite web |last=admin |date=13 December 2017 |title=Mbarara Mayor-Kakyebezi on fire over Shs. 300Million Katete Wooden Bridge |url=https://mbararacity.com/mbarara-mayor-kakyebezi-on-fire-over-shs-300million-katete-wooden-bridge/ |access-date=14 May 2020 |website=Mbarara City News |language=en-US}}</ref> Ku ntandikwa ya 2019, era yakunyizibwa nga entabwe yava nsimbi akawumbi kamu n'obukadde lusanvu ezasaasaanyiziddwa ku [[:en:Electric_light|bitaala by'oku]] nguudo nga tezikiriziddwa. <ref>{{Cite web |date=1 April 2019 |title=Mbarara mayor, executive grilled over UGX1.7b solar street light project |url=https://www.pmldaily.com/news/2019/04/mbarara-mayor-executive-grilled-over-ugx1-7b-solar-street-light-project.html |access-date=14 May 2020 |website=PML Daily |language=en-US}}</ref>
Mu mwezi ogw'okusatu omwaka gwa 2019, yavumirira ekikolwa ky'okukyusa ente y’ [[:en:Ankole|Ankole]] Rusiina eyali ey'ebyafaayo. <ref>{{Cite web |date=14 May 2019 |title=Mbarara Mayor, Kakyebezi Says Cow Statue 'Rusiina' Will be Revamped |url=https://www.softpower.ug/mbarara-mayor-kakyebezi-says-cow-statue-rusiina-will-be-revamped/ |access-date=14 May 2020 |website=Online news from Uganda and the East African region – SoftPower News |language=en-US}}</ref>
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
dfbyuuu02nd0aq5pn8zzhhs6taotzk7
Nyasio Mudimi
0
12951
47329
2026-04-20T13:16:49Z
Peter Luwaga
11012
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1346561182|Nyasio Mudimi]]"
47329
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox vcard"
|- class="infobox-full-data" colspan="2"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size: 100%;" |
|- colspan="2"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |
|}
'''Nyasio Mudimi''' Munnayuganda era nga [[:en:Politician|munnabyabufuzi]]. Yavuganya mu kulonda kwa January 2026 mu Uganda okukiikirira abantu b’essaza ly’e Elgon kubwanamunigina. <ref>{{Cite web |date=2026-01-16 |title=Uganda Elections 2026: Museveni Leads Bobi Wine In Presidential Race |url=https://thekenyatimes.com/breaking-news/live-blog-museveni-takes-an-early-lead/ |access-date=2026-02-12 |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Mukooli |first=Leonard |date=2026-01-19 |title=Ugandaelections2026: NRM sweeps majority MP seats in Bugisu |url=https://www.newvision.co.ug/category/ugandaelections2026/nrm-sweeps-majority-mp-seats-in-bugisu-NV_226488 |access-date=2026-02-12 |website=New Vision}}</ref>[[Minisitule y'ebiggwa bitalaze n'ababundabunda mu Uganda|]] Mukisanja kye ekiwedde nga omubaka wa palamenti, enjega y'okubumbulukuka kw'ettaka yagwira abantu b'akikirira mu lukiiko olukulu olw'eggwanga era ye nga ali wamu ne [[:en:Ministry_of_Disaster_Preparedness_and_Refugees_(Uganda)|minisitule y'ebigwa tebiraze]], baddukirira amaka agenjawulo agaali amategefu okusengulwa.<ref>{{Cite web |date=2023-05-31 |title=Landslide-affected families to receive Shs17m each – govt |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/landslide-affected-families-to-receive-shs17m-each-govt-4253156 |access-date=2026-02-12 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okukontana ==
'''Nyasio Mudimi''' yayitiddwa ekitongole kya poliisi ekinoonyereza ku misango ekya CID okussaayo sitatimenti ku bigambibwa nti yali yenyigidde mu buli bw'enguzi. <ref>{{Cite web |last=Aine |first=Kim |date=2024-06-17 |title=Breaking News: Police Summon MPs Michael Mawanda, Mudimi Wamakuyu |url=https://chimpreports.com/breaking-news-police-summon-mps-michael-mawanda-mudimi-wamakuyu/ |access-date=2026-02-12 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Fm |first=Buddu |title=Police Summon MPs Michael Mawanda, Mudimi Wamakuyu - 98.8 {{!}} 95.5 FM - Buddu Fm - Radio Y Omuntu Wabulijjo |url=https://radiobuddufm.com/9-news/1975-police-summon-mps-michael-mawanda-mudimi-wamakuyu.html |access-date=2026-02-12 |website=radiobuddufm.com |language=en-gb}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Matembu |first=Gerald |title=Corruption suspect MP Mudimi receives hero's welcome after bail release |url=https://nilepost.co.ug/news/214429/corruption-suspect-mp-mudimi-receives-heros-welcome-after-bail-release |access-date=2026-02-12 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Anita Among]]
* [[Sarah Achieng Opendi]]
* [[Idah Nantaba]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
3xpbh7a0arh1qtxea9nxpneen4bju79
47330
47329
2026-04-20T13:24:14Z
Peter Luwaga
11012
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1346561182|Nyasio Mudimi]]"
47330
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox vcard"
|- class="infobox-full-data" colspan="2"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size: 100%;" |
|- colspan="2"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |
|}
'''Nyasio Mudimi''' Munnayuganda era nga [[:en:Politician|munnabyabufuzi]]. Yavuganya mu kulonda kw'omwezi ogusooka mu mwaka gwa 2026 mu Uganda okukiikirira abantu b’essaza ly’e Elgon era nga ono yavuganya kubwanamunigina. <ref>{{Cite web |date=2026-01-16 |title=Uganda Elections 2026: Museveni Leads Bobi Wine In Presidential Race |url=https://thekenyatimes.com/breaking-news/live-blog-museveni-takes-an-early-lead/ |access-date=2026-02-12 |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Mukooli |first=Leonard |date=2026-01-19 |title=Ugandaelections2026: NRM sweeps majority MP seats in Bugisu |url=https://www.newvision.co.ug/category/ugandaelections2026/nrm-sweeps-majority-mp-seats-in-bugisu-NV_226488 |access-date=2026-02-12 |website=New Vision}}</ref>[[Minisitule y'ebiggwa bitalaze n'ababundabunda mu Uganda|]] Mukisanja kye ekiwedde nga omubaka wa palamenti, enjega y'okubumbulukuka kw'ettaka yagwira abantu bakikirira mu lukiiko olukulu olw'eggwanga era ye nga ali wamu ne [[:en:Ministry_of_Disaster_Preparedness_and_Refugees_(Uganda)|minisitule y'ebigwa tebiraze]], baddukirira amaka ag'enjawulo agaali amategefu okusengulwa.<ref>{{Cite web |date=2023-05-31 |title=Landslide-affected families to receive Shs17m each – govt |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/landslide-affected-families-to-receive-shs17m-each-govt-4253156 |access-date=2026-02-12 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okukontana ==
'''Nyasio Mudimi''' yayitiddwa ekitongole kya poliisi ekinoonyereza ku misango ekya CID okussaayo sitatimenti ku bigambibwa nti yali yenyigidde mu buli bw'enguzi. <ref>{{Cite web |last=Aine |first=Kim |date=2024-06-17 |title=Breaking News: Police Summon MPs Michael Mawanda, Mudimi Wamakuyu |url=https://chimpreports.com/breaking-news-police-summon-mps-michael-mawanda-mudimi-wamakuyu/ |access-date=2026-02-12 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Fm |first=Buddu |title=Police Summon MPs Michael Mawanda, Mudimi Wamakuyu - 98.8 {{!}} 95.5 FM - Buddu Fm - Radio Y Omuntu Wabulijjo |url=https://radiobuddufm.com/9-news/1975-police-summon-mps-michael-mawanda-mudimi-wamakuyu.html |access-date=2026-02-12 |website=radiobuddufm.com |language=en-gb}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Matembu |first=Gerald |title=Corruption suspect MP Mudimi receives hero's welcome after bail release |url=https://nilepost.co.ug/news/214429/corruption-suspect-mp-mudimi-receives-heros-welcome-after-bail-release |access-date=2026-02-12 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Anita Among]]
* [[Sarah Achieng Opendi]]
* [[Idah Nantaba]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
4v2a87k00lugpovqxhh4poanyqta3du
Medard Lubega Sseggona
0
12952
47341
2026-04-20T16:19:32Z
Berniter
10779
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349028549|Medard Lubega Sseggona]]"
47341
wikitext
text/x-wiki
'''Medard Lubega Sseggona''' (yazaalibwa nga 1 Omwezigwomwenda 1975), era amanyiddwa nga Akalya Amaggwa, munnamateeka era munnabyabufuzi Munnayuganda . <ref name=":1">{{Cite web |date=2021-01-09 |title=Sseggona has walked through mountains and valleys |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/sseggona-has-walked-through-mountains-and-valleys-1522434 |access-date=2025-11-17 |website=Monitor |language=en}}</ref> Yaweereza ng'omubaka wa Palaamenti mu Ssaza lye Busiro mu [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti y'e Wakiso]] okuva mu 2011 okutuuka mu 2026, n'amaliriza ebisanja bisatu eby'omuddiring'anwa nga tannafiirwa kifo kye mu kulonda kwa bonna okwa 2026. <ref name=":2">{{Cite web |last=Taremwa |first=Alex |date=2018-08-28 |title=Meet Counsel Medard Lubega Sseggona (Akalya Amagwa), the man delivering Bobi Wine's freedom - Matooke Republic |url=https://www.matookerepublic.com/20180828/meet-counsel-medard-lubega-sseggona-akalya-amagwa-the-man-delivering-bobi-wines-freedom/ |access-date=2025-11-17 |language=en-US}}</ref> <ref name=":3">{{Cite web |last=Taremwa |first=Alex |date=2018-08-28 |title=Meet Counsel Medard Lubega Sseggona (Akalya Amagwa), the man delivering Bobi Wine's freedom - Matooke Republic |url=https://www.matookerepublic.com/20180828/meet-counsel-medard-lubega-sseggona-akalya-amagwa-the-man-delivering-bobi-wines-freedom/ |access-date=2025-11-17 |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Taremwa |first=Alex |date=2018-08-28 |title=Meet Counsel Medard Lubega Sseggona (Akalya Amagwa), the man delivering Bobi Wine's freedom - Matooke Republic |url=https://www.matookerepublic.com/20180828/meet-counsel-medard-lubega-sseggona-akalya-amagwa-the-man-delivering-bobi-wines-freedom/ |access-date=2025-11-17 |language=en-US}}</ref>Yakolako nga Ssentebe w’Akakiiko ka Palaamenti akalondoola enkozesa y’ensimbi mu bitongole bya gavumenti, amakomisoni n’ebitongole ebigunjufu (COSASE), era mu mwaka gwa 2025 yalondebwa okuba Ssentebe w’ekitongole kya AFROPAC (African Organization of Public Accounts Committees). <ref name="Reporter">{{Cite web |last=Reporter |date=2025-07-10 |title=Sseggona Elected Chair of Africa-Wide Public Accounts Body |url=https://dailystar.co.ug/sseggona-elected-chair-of-africa-wide-public-accounts-body/ |access-date=2025-11-17 |website=Daily Star |language=en-US}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web |last=Reporter |date=2025-07-10 |title=Sseggona Elected Chair of Africa-Wide Public Accounts Body |url=https://dailystar.co.ug/sseggona-elected-chair-of-africa-wide-public-accounts-body/ |access-date=2025-11-17 |website=Daily Star |language=en-US}}</ref> Era y'omu ku ba maneja ba Lukwago and Co advocates wamu ne [[Erias Lukwago]], (Kampala City Lord Mayor). <ref name=":0" />
== Obuto n’okusomakwe ==
Sseggona yazaalibwa nga 1 Omwezigwomwenda ,1975. <ref name=":1">{{Cite web |date=2021-01-09 |title=Sseggona has walked through mountains and valleys |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/sseggona-has-walked-through-mountains-and-valleys-1522434 |access-date=2025-11-17 |website=Monitor |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/sseggona-has-walked-through-mountains-and-valleys-1522434 "Sseggona has walked through mountains and valleys"]. ''Monitor''. 2021-01-09<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-11-17</span></span>.</cite></ref> Yasomera mu Mayungwe Primary School nga tannaba kwegatta ku Entebbe Parents Secondary School gumutendela gwa siniya eyokuna, ne Caltec Academy Makerere kumtendela gwa siniya eyomukaga. <ref name=":1" /> <ref name=":3" /> Yafuna Diguli ya Mateeka(LLB) okuva mu [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] mu 2001, era n'afuna Dipuloma mu by'amateeka okuva mu tendekelo lya [[Law Development Centre|Law Development Center]] mu 2002. <ref name=":3" />
== Omulimugwe ==
=== Omulimu gwe ogw’amateeka ===
Oluvannyuma lw’okumaliriza emisomo gye egy’amateeka, Sseggona yakola ng’omusomesa mu [[:en:Makerere_University_Business_School|ssomero lya Makerere University Business School]] mu 2002–2003. <ref name=":1">{{Cite web |date=2021-01-09 |title=Sseggona has walked through mountains and valleys |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/sseggona-has-walked-through-mountains-and-valleys-1522434 |access-date=2025-11-17 |website=Monitor |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/sseggona-has-walked-through-mountains-and-valleys-1522434 "Sseggona has walked through mountains and valleys"]. ''Monitor''. 2021-01-09<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-11-17</span></span>.</cite></ref> <ref name=":2">{{Cite web |last=Taremwa |first=Alex |date=2018-08-28 |title=Meet Counsel Medard Lubega Sseggona (Akalya Amagwa), the man delivering Bobi Wine's freedom - Matooke Republic |url=https://www.matookerepublic.com/20180828/meet-counsel-medard-lubega-sseggona-akalya-amagwa-the-man-delivering-bobi-wines-freedom/ |access-date=2025-11-17 |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFTaremwa2018">Taremwa, Alex (2018-08-28). [https://www.matookerepublic.com/20180828/meet-counsel-medard-lubega-sseggona-akalya-amagwa-the-man-delivering-bobi-wines-freedom/ "Meet Counsel Medard Lubega Sseggona (Akalya Amagwa), the man delivering Bobi Wine's freedom - Matooke Republic"]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-11-17</span></span>.</cite></ref> Okuva mu 2003, abadde maneja munne mu Lukwago & Co. Advocates wamu ne [[Erias Lukwago]], kkampuni ya bannamateeka emanyiddwa olw’okukiikirira bannabyabufuzi n’okuvuganya ku nsonga enkulu eza ssemateeka. <ref name=":2" />
=== Omulimu gwe ogw’ebyobufuzi ===
Mu 2006 okutuuka mu 2010, Ssegona yaliko Minisita w’ebyamawulire/Omwogezi w’Obwakabaka [[Buganda|bwa Buganda]] (Mengo) nga tannaba kwegatta ku byabufuzi ebinyiikivu olwo n’alondebwa mu Paalamenti mu 2011, ng’akiikirira Obuvanjuba mu Busiro . <ref>{{Cite web |date=2025-07-27 |title=2026 elections: MP Medard Ssegona in fight of his life to retain Busiro seat |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/2026-elections-mp-medard-ssegona-in-fight-of-his-life-to-retain-busiro-seat-5133100 |access-date=2025-11-17 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu kiseera kino ye Ssentebe wa COSASE, akakiiko akavunaanyizibwa ku kubala ebitabo bya gavumenti, akalondoola ebitongole ebikkirizibwa mu mateeka n’ebitongole bya gavumenti. <ref>{{Cite web |date=2025-07-27 |title=2026 elections: MP Medard Ssegona in fight of his life to retain Busiro seat |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/2026-elections-mp-medard-ssegona-in-fight-of-his-life-to-retain-busiro-seat-5133100 |access-date=2025-11-17 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu mwezigwomusanvu 2025, yalondebwa okuba Ssentebe wa AFROPAC, ekitongole ekivunaanyizibwa ku kulondoola ebitabo bya gavumenti ku ssemazinga. <ref name="Reporter">{{Cite web |last=Reporter |date=2025-07-10 |title=Sseggona Elected Chair of Africa-Wide Public Accounts Body |url=https://dailystar.co.ug/sseggona-elected-chair-of-africa-wide-public-accounts-body/ |access-date=2025-11-17 |website=Daily Star |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFReporter2025">Reporter (2025-07-10). [https://dailystar.co.ug/sseggona-elected-chair-of-africa-wide-public-accounts-body/ "Sseggona Elected Chair of Africa-Wide Public Accounts Body"]. ''Daily Star''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-11-17</span></span>.</cite></ref>
Yali akwatagana n’ekibiina [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|kya Democratic Party]] (DP) nga tannaba kwegatta ku [[National Unity Platform]] (NUP) mu 2020. <ref>{{Cite web |last=Asiimwe |first=George |date=2025-10-01 |title=Sseggona: I've No Bitterness in My Heart Against NUP |url=https://chimpreports.com/sseggona-ive-no-bitterness-in-my-heart-against-nup/ |access-date=2025-11-17 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=They Wanted Us Out Even Before Mpuuga Saga – Sseggona |url=https://nilepost.co.ug/politics/291421/they-wanted-us-out-even-before-mpuuga-saga-sseggona |access-date=2025-11-17 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> Mu June 2025, yalangirira ebirowoozo by’okusikira [[Bobi Wine|Robert Kyagulanyi]] (“Bobi Wine”) ku bwa mukulembeze wa NUP <ref>{{Cite news|last=Muhimba|first=Samuel|date=2025-06-11|title=Uganda: I Will Succeed Bobi - Sseggona Declares|url=https://allafrica.com/stories/202506110082.html|access-date=2025-11-17|work=Nile Post|language=en}}</ref> kyokka mu October 2025, yava mu NUP n’alangirira nti agenda kwesimbawo nga independent mu kulonda kwa 2026 mu Busiro East ng’agenda ku Mathis Walukaga, eyeesimbyewo mu NUP. <ref>{{Cite web |last=Asiteza |first=Remmy |date=2025-10-01 |title=Sseggona quits NUP, to face Walukagga as independent in Busiro East race |url=https://dailyexpress.co.ug/2025/10/01/sseggona-quits-nup-to-face-walukagga-as-independent-in-busiro-east-race/ |access-date=2025-11-17 |website=Daily Express |language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2025-10-06 |title=Ssegona vows to take on NUP's Walukaga in Busiro East |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/ssegona-vows-to-take-on-nup-s-walukaga-in-busiro-east-5213452 |access-date=2025-11-17 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obulamu bw’omuntu ku bubwe ==
Sseggona mufumbo eli Diana Lubega. Oluusi agenda n'erinnya ly'ekika "Akalya Amagwa" (oba "Kalyamaggwa"), nga lino lya Luganda eritegeeza "oyo alya amaggwa." <ref name=":1">{{Cite web |date=2021-01-09 |title=Sseggona has walked through mountains and valleys |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/sseggona-has-walked-through-mountains-and-valleys-1522434 |access-date=2025-11-17 |website=Monitor |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/sseggona-has-walked-through-mountains-and-valleys-1522434 "Sseggona has walked through mountains and valleys"]. ''Monitor''. 2021-01-09<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-11-17</span></span>.</cite></ref>
== Laba ne ==
* [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]]
* Akakiiko akavunaanyizibwa ku bukiiko, ebitongole ebifuga amateeka n’ebitongole bya gavumenti
* [[Buganda|Obwakabaka bwa Buganda]]
* [[National Unity Platform|Enkola y’obumu mu ggwanga (NUP) .]]
* [[Bobi Wine|Robert Kyagulanyi]]
* [[Erias Lukwago]]
5uy4d42yleon5p7rc36l8bzroai0lg2
Kiwanuka Sulaiman
0
12953
47342
2026-04-20T16:30:08Z
Ssuuna Peter
6900
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1344304719|Kiwanuka Sulaiman]]"
47342
wikitext
text/x-wiki
'''Kiwanuka Sulaiman''' Munnayuganda munnabyabufuzi, musuubuzi era eyali [[:en:Football_player|omuzannyi wa mupiira]] omukugu nga yazannyirako mu [[:en:Express_FC|Express FC]] ng'omuteebi ne [[:en:Tooro_United_F.C.|Tooro United FC]] nga tannaguvaako olw'obuvune bwe yafunanga. Oluvannyuma yafuuka nnannyini ttiimu ya The Spartans FC. <ref name=":6">{{Cite web |date=9 February 2021 |title=Sulaiman Kiwanuka: Spartans FC President Quits Football After Alleged FUFA Misconduct |url=https://chimpreports.com/sulaiman-kiwanuka-spartans-fc-president-quits-football-after-alleged-fufa-misconduct/ |access-date=13 August 2024 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Mutabani w’eyali addukanya emizannyo gy’emmotoka, omugenzi Hajji Juma Nkambwe, <ref>{{Cite web |date=30 January 2022 |title=From Spartans, Kiwanuka Sula lands in Nakifuma |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/soccer/from-spartans-kiwanuka-sula-lands-in-nakifuma-3699190 |access-date=13 August 2024 |website=Monitor |language=en}}</ref> eyali abeera e Wanjeyo.
Ye mubaka mu Palamenti akiikirira abantu b'e Nakifuma, <ref>{{Cite web |date=31 December 2021 |title=Ab'e Nakifuma omwaka bagumazeeko na byamizannyo |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/BUK_112395 |access-date=13 August 2024 |website=New Vision |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=9 December 2021 |title=Philanthropist Kiwanuka joins Kyaggwe funders' list, promises $100 per goal {{!}} Masaza Cup 2021 |url=http://kawowo.com/2021/12/09/philanthropist-kiwanuka-joins-kyaggwe-funders-list-promises-100-per-goal-masaza-cup-2021/ |access-date=13 August 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=3 February 2022 |title=Kiwanuka extends philanthropism to women football in Nakifuma sub-county |url=http://kawowo.com/2022/02/03/kiwanuka-extends-philanthropism-to-women-football-in-nakifuma-sub-county/ |access-date=13 August 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
== Obulamu bwe obwasooka n’okusoma ==
Sulaiman yazaalibwa Hajji Juma Nkambwe ne Hajjat Hadijah Namatovu. Oluvannyuma lw’okuzaalibwa kwe, teyamala biseera bingi ne nnyina eyalina okuddayo okutwala emisomo mu maaso. Yasigala ne Jjajjaawe Nanfuka Walia eyabeeranga e Bweyogerere. <ref name=":6">{{Cite web |date=9 February 2021 |title=Sulaiman Kiwanuka: Spartans FC President Quits Football After Alleged FUFA Misconduct |url=https://chimpreports.com/sulaiman-kiwanuka-spartans-fc-president-quits-football-after-alleged-fufa-misconduct/ |access-date=13 August 2024 |website=ChimpReports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://chimpreports.com/sulaiman-kiwanuka-spartans-fc-president-quits-football-after-alleged-fufa-misconduct/ "Sulaiman Kiwanuka: Spartans FC President Quits Football After Alleged FUFA Misconduct"]. ''ChimpReports'' (in American English). 9 February 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">13 August</span> 2024</span>.</cite><span title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&rft.genre=unknown&rft.jtitle=ChimpReports&rft.atitle=Sulaiman+Kiwanuka%3A+Spartans+FC+President+Quits+Football+After+Alleged+FUFA+Misconduct&rft.date=2021-02-09&rft_id=https%3A%2F%2Fchimpreports.com%2Fsulaiman-kiwanuka-spartans-fc-president-quits-football-after-alleged-fufa-misconduct%2F&rfr_id=info%3Asid%2Flg.wikipedia.org%3AKiwanuka+Sulaiman" class="Z3988" data-ve-ignore=""></span>
[[Category:CS1 American English-language sources (en-us)]]</ref>
Yasomera mu Nnassale Ku Muzikiti e Bweyogerere nga tannaba kwegatta ku Hassan Trabih okusoma pulayimale esooka okutuuka mu y'omusanvu. Okusoma siniya, yeegatta ku Bweyogerere Secondary School gye yasomera siniya esooka n'eyokubiri. Olw'okuba yali omuzannyi wa mupiira, omutendesi we era omusomesa Kaddu Badru yatambulanga naye mu masomero asatu ag’enjawulo okuli Naggalama Islamic, Kasawo Secondary School n'oluvannyuma Namagabi Secondary School - [[:en:Kayunga_District|Kayunga]] gye yatuulira Siniya ey'okuna. Yaddamu okwegatta ku ssomero lya Namagabi Secondary School, Kayunga n’afuna satifikeeti y’ebyenjigiriza mu siniya ey'omukaaga okuva ku mukulu w’essomero Yusuf Kinene era n’afuuka akulira w’ebyemizannyo mu kiseera ekyo. <ref name=":6">{{Cite web |date=9 February 2021 |title=Sulaiman Kiwanuka: Spartans FC President Quits Football After Alleged FUFA Misconduct |url=https://chimpreports.com/sulaiman-kiwanuka-spartans-fc-president-quits-football-after-alleged-fufa-misconduct/ |access-date=13 August 2024 |website=ChimpReports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://chimpreports.com/sulaiman-kiwanuka-spartans-fc-president-quits-football-after-alleged-fufa-misconduct/ "Sulaiman Kiwanuka: Spartans FC President Quits Football After Alleged FUFA Misconduct"]. ''ChimpReports'' (in American English). 9 February 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">13 August</span> 2024</span>.</cite><span title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&rft.genre=unknown&rft.jtitle=ChimpReports&rft.atitle=Sulaiman+Kiwanuka%3A+Spartans+FC+President+Quits+Football+After+Alleged+FUFA+Misconduct&rft.date=2021-02-09&rft_id=https%3A%2F%2Fchimpreports.com%2Fsulaiman-kiwanuka-spartans-fc-president-quits-football-after-alleged-fufa-misconduct%2F&rfr_id=info%3Asid%2Flg.wikipedia.org%3AKiwanuka+Sulaiman" class="Z3988" data-ve-ignore=""></span>
[[Category:CS1 American English-language sources (en-us)]]</ref>
Yasoma Eby'enfuna okuva mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero ya Makerere]] .
== Enzirukanya y'omupiira ==
Mu kiseera kye yamala ng'akulira The Spartans FC mu 2018, yafuna obutakkaanya n'ekitongole ekikulira omupiira mu ggwanga ekya [[:en:Federation_of_Uganda_Football_Associations|Federation of Uganda Football Associations]] ku ky’okuggya Isaac Ogwang okuva mu [[:en:SC_Villa|SC Villa]] era ekyaviirako The Spartans FC okugobwa mu mpaka za FUFA. <ref>{{Cite web |date=10 February 2021 |title=Fufa unfair on smaller clubs - Spartans owner |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/soccer/fufa-unfair-on-smaller-clubs-spartans-owner--3286100 |access-date=15 August 2024 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Ye mutandisi w'Ekibbiitu ky'ebyemizannyo e Nakifuma, ekibeerawo ku nkomerero ya buli mwaka. Emizannyo mingi gibeerawo mu kiruubirirwa ky'okufuula Nakifuma "Brazil ya Uganda'. <ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=1 January 2022 |title=Kiwanuka's Ekibbiitu Ky'ebyemizannyo at Namanoga Seeta Namuganga ushers 2022 in style {{!}} Sports Bonanza |url=http://kawowo.com/2022/01/01/kiwanukas-ekibbiitu-kyebyemizannyo-at-namanoga-seeta-namuganga-ushers-2022-in-style-sports-bonanza/ |access-date=13 August 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=30 December 2021 |title=Kiwanuka's sheer love for sports development in Nakifuma expounds in Kimenyedde sub-county |url=https://kawowo.com/2021/12/30/kiwanukas-sheer-love-for-sports-development-in-nakifuma-expounds-in-kimenyedde-sub-county/ |access-date=27 September 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
Mu December wa 2021, Sulaiman yategeka ekivvulu kya [[:en:Boxing_Day|Boxing Day]] eky’obwereere e Kimenyedde, mwe yassa ssente z’ebirabo obukadde 2 mu mizannyo egy’enjawulo ng’ebikonde, emisinde, okumeggana, amazina, okukaba, obugaali n’omupiira. Kyakungaanya abalabi okuva e Nagojje, Ntunda, Kimenyedde, Kasawo, Seeta, Kabimbiri, Namuganga, Naggalama ne Namataba. [[Kimenyedde Select FC]] mu mupiira yawangula The Spartans FC ggoolo 4-2 mu peneti oluvannyuma lw’okugwa amaliri ggoolo 1-1 mu ddaakiika 90 ez'essalira. Baka Ocheng yateebera Kimenyedde Select ggoolo ey'ekyenkanyi mu ddakiika ezisembayo olw'okuba Emma Kalyowa yali yakulembezza dda The Spartans n'ewangula ekirabo kya kakadde 1. <ref name=":1">{{Cite web |date=28 December 2021 |title=Kiwanuka Continues to Better Livelihoods Through Sport |url=https://chimpreports.com/kiwanuka-continues-to-better-livelihoods-through-sport/ |access-date=15 August 2024 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> <ref name=":3">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=1 January 2022 |title=Kiwanuka's Ekibbiitu Ky'ebyemizannyo at Namanoga Seeta Namuganga ushers 2022 in style {{!}} Sports Bonanza |url=https://kawowo.com/2022/01/01/kiwanukas-ekibbiitu-kyebyemizannyo-at-namanoga-seeta-namuganga-ushers-2022-in-style-sports-bonanza/ |access-date=27 September 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> <ref name=":5">{{Cite web |date=2021-12-28 |title=Ssimbwa Silent as Kiwanuka Sulaiman Slowly Winning Hearts of Nakifuma County Electorates {{!}} Voice of Bugerere |url=https://voiceofbugerere.com/ssimbwa-silent-as-kiwanuka-sulaiman-slowly-gaining-hearts-of-nakifuma-county-electorates/ |access-date=2024-11-21 |language=en-US}}</ref>
== Obuwagizi bwa Buganda eri Amasaza ==
[[File:Kiwanuka_Sulaiman_Buganda.jpg|thumb|Kiwanuka Sulaiman ng'atongozebwa nga Maneja wa Buganda Masaza Select mu 2022]]
Yagenda ku kakiiko ka Masaza mu 2021 bwe yeegatta ku Ssaza Kyaggwe <ref>{{Cite web |date=8 December 2021 |title=Kyaggwe Ssaza Receives Financial Boost as Bulange Group Enters Njeru |url=https://chimpreports.com/kyaggwe-ssaza-receives-financial-boost-as-bulange-group-enters-njeru/ |access-date=13 August 2024 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> era okuva olwo abadde omuvujjirizi omutongole ow’empaka zonna. <ref>{{Cite web |date=13 December 2021 |title=Masaza Cup: Kyaggwe Reach Quarters, Receive USD 900 in Bonuses |url=https://chimpreports.com/masaza-cup-kyaggwe-reach-quarters-receive-usd-900-in-bonuses/ |access-date=13 August 2024 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Yasiimibwa ng’omu ku bantu abakulu mu kuwagira empaka z’amasaza. <ref name=":0">{{Cite web |date=24 February 2024 |title=Former Uganda Cranes Stars Hassan Wasswa, Tonny Mawejje to feature against Sulaiman Kiwanuka's Nakifuma Select |url=https://swiftsportsug.com/2024/02/24/former-uganda-cranes-stars-hassan-wasswa-tonny-mawejje-to-feature-against-sulaiman-kiwanukas-nakifuma-select/ |access-date=15 August 2024 |website=Swift Sports Uganda |language=en-US}}</ref> Mu Masaza 2021, yassa mu [[Sszaza Kyaggwe|Ssaza Kyaggwe]] doola 1900 bwe bukadde 6,650,000/= mu za Uganda wadde nga baawangulwa mu luzannya lwa 'quarter'. <ref name=":1">{{Cite web |date=28 December 2021 |title=Kiwanuka Continues to Better Livelihoods Through Sport |url=https://chimpreports.com/kiwanuka-continues-to-better-livelihoods-through-sport/ |access-date=15 August 2024 |website=ChimpReports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://chimpreports.com/kiwanuka-continues-to-better-livelihoods-through-sport/ "Kiwanuka Continues to Better Livelihoods Through Sport"]. ''ChimpReports''. 28 December 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">15 August</span> 2024</span>.</cite></ref> <ref name=":2">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=30 December 2021 |title=Kiwanuka's sheer love for sports development in Nakifuma expounds in Kimenyedde sub-county |url=https://kawowo.com/2021/12/30/kiwanukas-sheer-love-for-sports-development-in-nakifuma-expounds-in-kimenyedde-sub-county/ |access-date=27 September 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFIsabirye2021">Isabirye, David (30 December 2021). [https://kawowo.com/2021/12/30/kiwanukas-sheer-love-for-sports-development-in-nakifuma-expounds-in-kimenyedde-sub-county/ "Kiwanuka's sheer love for sports development in Nakifuma expounds in Kimenyedde sub-county"]. ''Kawowo Sports''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">27 September</span> 2024</span>.</cite></ref>
== Obulamu bw’ebyobufuzi ==
Yali mu lwokaano lw’okuvuganya ku kifo ky’omubaka wa Palamenti e Nakifuma mu 2021 ng’avuganya ku bwa nnamunigina era n’awangulwa Fred Ssimbwa eyalina bendera [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]]. <ref name=":5">{{Cite web |date=2021-12-28 |title=Ssimbwa Silent as Kiwanuka Sulaiman Slowly Winning Hearts of Nakifuma County Electorates {{!}} Voice of Bugerere |url=https://voiceofbugerere.com/ssimbwa-silent-as-kiwanuka-sulaiman-slowly-gaining-hearts-of-nakifuma-county-electorates/ |access-date=2024-11-21 |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://voiceofbugerere.com/ssimbwa-silent-as-kiwanuka-sulaiman-slowly-gaining-hearts-of-nakifuma-county-electorates/ "Ssimbwa Silent as Kiwanuka Sulaiman Slowly Winning Hearts of Nakifuma County Electorates | Voice of Bugerere"]. 28 December 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">21 November</span> 2024</span>.</cite></ref> Kiwanuka yayambako mu kuzimba Poliisi y'e Kateete <ref>{{Cite web |date=11 January 2022 |title=Nakifuma residents build police post to fight crime |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nakifuma-residents-build-police-post-to-fight-crime-3678584 |access-date=13 August 2024 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Mikwano gya Kiwanuka mu Pulojekiti ez'enjawulo ==
'''Eby'obulimi n’obulunzi'''
Friends Of Kiwanuka Organization kibiina kya bwannakyewa ekyatandikibwawo Omubaka Sulaiman Kiwanuka mu 2021 okuyamba ku Bannamukono. Ekibiina kino kiyambye mu kuwagira abalimi n’abalunzi n’ensigo n’ebikozesebwa n'ebirala. Mu Gwomwenda gwa 2022, amagombolola abiri mu kitundu ky'e Mukono, Nakifuma ne Namuganga, abalimi abasoba mu 100 baafuna ensigo za Kasooli nga zibalirirwamu obukadde bwa Uganda 10 okutumbula pulojekiti zaabwe ez’okulima. <ref>{{Cite web |date=13 September 2022 |title=Abalimi e Nakifuma baweereddwa ensigo za kasooli n'ebijanjaalo okulwanyisa enjala |url=https://www.newvision.co.ug/category/amawulire/abalimi-e-nakifuma-baweereddwa-ensigo-za-kaso-BUK_123438 |access-date=15 August 2024 |website=New Vision |language=en}}</ref>
'''Enkulaakulana y’ebyemizannyo mu masomero''' Kasawo Secondary School, Kigayaza, Namagabi secondary school, Kayunga, Latifah Mixed Secondary School, Kabimba <ref name=":0">{{Cite web |date=24 February 2024 |title=Former Uganda Cranes Stars Hassan Wasswa, Tonny Mawejje to feature against Sulaiman Kiwanuka's Nakifuma Select |url=https://swiftsportsug.com/2024/02/24/former-uganda-cranes-stars-hassan-wasswa-tonny-mawejje-to-feature-against-sulaiman-kiwanukas-nakifuma-select/ |access-date=15 August 2024 |website=Swift Sports Uganda |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swiftsportsug.com/2024/02/24/former-uganda-cranes-stars-hassan-wasswa-tonny-mawejje-to-feature-against-sulaiman-kiwanukas-nakifuma-select/ "Former Uganda Cranes Stars Hassan Wasswa, Tonny Mawejje to feature against Sulaiman Kiwanuka's Nakifuma Select"]. ''Swift Sports Uganda''. 24 February 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">15 August</span> 2024</span>.</cite></ref> ge gamu ku masomero agaweebwa amaanyi nga gayita mu nsengeka z’ebyemizannyo. <ref name=":4">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=3 February 2022 |title=Kiwanuka extends philanthropism to women football in Nakifuma sub-county |url=https://kawowo.com/2022/02/03/kiwanuka-extends-philanthropism-to-women-football-in-nakifuma-sub-county/ |access-date=27 September 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> Mu Gwokusatu 2022, Kasawo Secondary School lyafuna ensawo 50 eza Sementi n'omujoozi omupya ssaako akakadde ka ssente oluvannyuma lw'omupiira gw'omukwano ne The Spartans Fc. <ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=22 March 2022 |title=Kasawo S.S receive boost from Kiwanuka prior to knock out stages {{!}} 2022 Mukono District Schools Football Qualifiers |url=https://kawowo.com/2022/03/22/kasawo-s-s-receive-boost-from-kiwanuka-prior-to-knock-out-stages-2022-mukono-district-schools-football-qualifiers/ |access-date=15 August 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
'''Ebituukiddwaako mu mizannyo'''
Mu 2021, Kiwanuka yawaayo doola 400 eri omuzannyi wa Uganda [[:en:Fauzia_Najjemba|Fauzia Najjemba]], munnakitone enzaalwa ya Nakifuma, ng’okumwebaza olw’okuwanika Nakifuma ku mutendera gw’Eggwanga. <ref name=":2">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=30 December 2021 |title=Kiwanuka's sheer love for sports development in Nakifuma expounds in Kimenyedde sub-county |url=https://kawowo.com/2021/12/30/kiwanukas-sheer-love-for-sports-development-in-nakifuma-expounds-in-kimenyedde-sub-county/ |access-date=27 September 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFIsabirye2021">Isabirye, David (30 December 2021). [https://kawowo.com/2021/12/30/kiwanukas-sheer-love-for-sports-development-in-nakifuma-expounds-in-kimenyedde-sub-county/ "Kiwanuka's sheer love for sports development in Nakifuma expounds in Kimenyedde sub-county"]. ''Kawowo Sports''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">27 September</span> 2024</span>.</cite></ref> Fauzia yali azannyira mu [[Kampala Queens WFC]] mu [[:en:FUFA_Women_Super_League|liigi y'abakyala eya FUFA Women Super League]] . <ref name=":1">{{Cite web |date=28 December 2021 |title=Kiwanuka Continues to Better Livelihoods Through Sport |url=https://chimpreports.com/kiwanuka-continues-to-better-livelihoods-through-sport/ |access-date=15 August 2024 |website=ChimpReports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://chimpreports.com/kiwanuka-continues-to-better-livelihoods-through-sport/ "Kiwanuka Continues to Better Livelihoods Through Sport"]. ''ChimpReports''. 28 December 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">15 August</span> 2024</span>.</cite></ref> Kiwanuka Sulaiman yaluubirira okufuula Nakifuma "Brazil ya Uganda <ref name=":3">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=1 January 2022 |title=Kiwanuka's Ekibbiitu Ky'ebyemizannyo at Namanoga Seeta Namuganga ushers 2022 in style {{!}} Sports Bonanza |url=https://kawowo.com/2022/01/01/kiwanukas-ekibbiitu-kyebyemizannyo-at-namanoga-seeta-namuganga-ushers-2022-in-style-sports-bonanza/ |access-date=27 September 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFIsabirye2022">Isabirye, David (1 January 2022). [https://kawowo.com/2022/01/01/kiwanukas-ekibbiitu-kyebyemizannyo-at-namanoga-seeta-namuganga-ushers-2022-in-style-sports-bonanza/ "Kiwanuka's Ekibbiitu Ky'ebyemizannyo at Namanoga Seeta Namuganga ushers 2022 in style | Sports Bonanza"]. ''Kawowo Sports''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">27 September</span> 2024</span>.</cite></ref> era mu kukola ekyo; yatumbula n'okuwa ebitone amaanyi okumanyika. <ref name=":4">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=3 February 2022 |title=Kiwanuka extends philanthropism to women football in Nakifuma sub-county |url=https://kawowo.com/2022/02/03/kiwanuka-extends-philanthropism-to-women-football-in-nakifuma-sub-county/ |access-date=27 September 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFIsabirye2022">Isabirye, David (3 February 2022). [https://kawowo.com/2022/02/03/kiwanuka-extends-philanthropism-to-women-football-in-nakifuma-sub-county/ "Kiwanuka extends philanthropism to women football in Nakifuma sub-county"]. ''Kawowo Sports''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">27 September</span> 2024</span>.</cite></ref> Mu Gwokubiri 2024, yakyaza abaaliko bannakinku mu kusambira [[:en:Uganda_national_football_team|Uganda Cranes]] mu kisaawe kya Kikube e [[:en:Nakifuma|Nakifuma]] mu mupiira ogw'omukwano ne [[Nakifuma Select Fc]] ogwalimu abamu ku bannabitone ba ttiimu y'eggwanga nga [[:en:Tony_Mawejje|Tony Mawejje]], [[:en:Geofrey_Massa|Geofrey Massa]], [[:en:Yunus_Sentamu|Yunus Sentamu]], [[:en:Joseph_Kizito_(footballer)|Joseph Kizito]], [[:en:Moses_Waiswa|Moses Waiswa]] n'abalala <ref name=":0">{{Cite web |date=24 February 2024 |title=Former Uganda Cranes Stars Hassan Wasswa, Tonny Mawejje to feature against Sulaiman Kiwanuka's Nakifuma Select |url=https://swiftsportsug.com/2024/02/24/former-uganda-cranes-stars-hassan-wasswa-tonny-mawejje-to-feature-against-sulaiman-kiwanukas-nakifuma-select/ |access-date=15 August 2024 |website=Swift Sports Uganda |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swiftsportsug.com/2024/02/24/former-uganda-cranes-stars-hassan-wasswa-tonny-mawejje-to-feature-against-sulaiman-kiwanukas-nakifuma-select/ "Former Uganda Cranes Stars Hassan Wasswa, Tonny Mawejje to feature against Sulaiman Kiwanuka's Nakifuma Select"]. ''Swift Sports Uganda''. 24 February 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">15 August</span> 2024</span>.</cite></ref> .
'''Ekizimbe ky'ebyemizannyo ekya Nsaji'''
Mu kiseera kino Kiwanuka azimba ekifo eky’emizannyo ekyatandika mu 2022, wansi w’erinnya lya [[Nsaji Sports Complex]], ekisangibwa e Nsaji, [[:en:Nakifuma|Nakifuma]], nga kitudde ku ttaka eriweza yiika 7 ekinaakolebwamu emirimu gy’ebyemizannyo ku mutendera gw’ensi yonna. Ekizimbe kya Nsaji Sports Complex kisuubirwa okuggulwawo mu mwaka gwa 2029. <ref name=":0">{{Cite web |date=24 February 2024 |title=Former Uganda Cranes Stars Hassan Wasswa, Tonny Mawejje to feature against Sulaiman Kiwanuka's Nakifuma Select |url=https://swiftsportsug.com/2024/02/24/former-uganda-cranes-stars-hassan-wasswa-tonny-mawejje-to-feature-against-sulaiman-kiwanukas-nakifuma-select/ |access-date=15 August 2024 |website=Swift Sports Uganda |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swiftsportsug.com/2024/02/24/former-uganda-cranes-stars-hassan-wasswa-tonny-mawejje-to-feature-against-sulaiman-kiwanukas-nakifuma-select/ "Former Uganda Cranes Stars Hassan Wasswa, Tonny Mawejje to feature against Sulaiman Kiwanuka's Nakifuma Select"]. ''Swift Sports Uganda''. 24 February 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">15 August</span> 2024</span>.</cite></ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Bobi_Wine|Bobi Wine]]
* [[:en:National_Unity_Platform|Ekibiina kya National Unity Platform]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}{{DEFAULTSORT:Sulaiman, Kiwanuka}}
93pwnmes8b5lc6m02yw8xa8l4pkr2ld
47343
47342
2026-04-20T16:30:41Z
Quinlan83
6593
Fix
47343
wikitext
text/x-wiki
'''Kiwanuka Sulaiman''' Munnayuganda munnabyabufuzi, musuubuzi era eyali [[:en:Football_player|omuzannyi wa mupiira]] omukugu nga yazannyirako mu [[:en:Express_FC|Express FC]] ng'omuteebi ne [[:en:Tooro_United_F.C.|Tooro United FC]] nga tannaguvaako olw'obuvune bwe yafunanga. Oluvannyuma yafuuka nnannyini ttiimu ya The Spartans FC. <ref name=":6">{{Cite web |date=9 February 2021 |title=Sulaiman Kiwanuka: Spartans FC President Quits Football After Alleged FUFA Misconduct |url=https://chimpreports.com/sulaiman-kiwanuka-spartans-fc-president-quits-football-after-alleged-fufa-misconduct/ |access-date=13 August 2024 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Mutabani w’eyali addukanya emizannyo gy’emmotoka, omugenzi Hajji Juma Nkambwe, <ref>{{Cite web |date=30 January 2022 |title=From Spartans, Kiwanuka Sula lands in Nakifuma |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/soccer/from-spartans-kiwanuka-sula-lands-in-nakifuma-3699190 |access-date=13 August 2024 |website=Monitor |language=en}}</ref> eyali abeera e Wanjeyo.
Ye mubaka mu Palamenti akiikirira abantu b'e Nakifuma, <ref>{{Cite web |date=31 December 2021 |title=Ab'e Nakifuma omwaka bagumazeeko na byamizannyo |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/BUK_112395 |access-date=13 August 2024 |website=New Vision |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=9 December 2021 |title=Philanthropist Kiwanuka joins Kyaggwe funders' list, promises $100 per goal {{!}} Masaza Cup 2021 |url=http://kawowo.com/2021/12/09/philanthropist-kiwanuka-joins-kyaggwe-funders-list-promises-100-per-goal-masaza-cup-2021/ |access-date=13 August 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=3 February 2022 |title=Kiwanuka extends philanthropism to women football in Nakifuma sub-county |url=http://kawowo.com/2022/02/03/kiwanuka-extends-philanthropism-to-women-football-in-nakifuma-sub-county/ |access-date=13 August 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
== Obulamu bwe obwasooka n’okusoma ==
Sulaiman yazaalibwa Hajji Juma Nkambwe ne Hajjat Hadijah Namatovu. Oluvannyuma lw’okuzaalibwa kwe, teyamala biseera bingi ne nnyina eyalina okuddayo okutwala emisomo mu maaso. Yasigala ne Jjajjaawe Nanfuka Walia eyabeeranga e Bweyogerere. <ref name=":6">{{Cite web |date=9 February 2021 |title=Sulaiman Kiwanuka: Spartans FC President Quits Football After Alleged FUFA Misconduct |url=https://chimpreports.com/sulaiman-kiwanuka-spartans-fc-president-quits-football-after-alleged-fufa-misconduct/ |access-date=13 August 2024 |website=ChimpReports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://chimpreports.com/sulaiman-kiwanuka-spartans-fc-president-quits-football-after-alleged-fufa-misconduct/ "Sulaiman Kiwanuka: Spartans FC President Quits Football After Alleged FUFA Misconduct"]. ''ChimpReports'' (in American English). 9 February 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">13 August</span> 2024</span>.</cite><span title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&rft.genre=unknown&rft.jtitle=ChimpReports&rft.atitle=Sulaiman+Kiwanuka%3A+Spartans+FC+President+Quits+Football+After+Alleged+FUFA+Misconduct&rft.date=2021-02-09&rft_id=https%3A%2F%2Fchimpreports.com%2Fsulaiman-kiwanuka-spartans-fc-president-quits-football-after-alleged-fufa-misconduct%2F&rfr_id=info%3Asid%2Flg.wikipedia.org%3AKiwanuka+Sulaiman" class="Z3988" data-ve-ignore=""></span>
[[Category:CS1 American English-language sources (en-us)]]</ref>
Yasomera mu Nnassale Ku Muzikiti e Bweyogerere nga tannaba kwegatta ku Hassan Trabih okusoma pulayimale esooka okutuuka mu y'omusanvu. Okusoma siniya, yeegatta ku Bweyogerere Secondary School gye yasomera siniya esooka n'eyokubiri. Olw'okuba yali omuzannyi wa mupiira, omutendesi we era omusomesa Kaddu Badru yatambulanga naye mu masomero asatu ag’enjawulo okuli Naggalama Islamic, Kasawo Secondary School n'oluvannyuma Namagabi Secondary School - [[:en:Kayunga_District|Kayunga]] gye yatuulira Siniya ey'okuna. Yaddamu okwegatta ku ssomero lya Namagabi Secondary School, Kayunga n’afuna satifikeeti y’ebyenjigiriza mu siniya ey'omukaaga okuva ku mukulu w’essomero Yusuf Kinene era n’afuuka akulira w’ebyemizannyo mu kiseera ekyo. <ref name=":6">{{Cite web |date=9 February 2021 |title=Sulaiman Kiwanuka: Spartans FC President Quits Football After Alleged FUFA Misconduct |url=https://chimpreports.com/sulaiman-kiwanuka-spartans-fc-president-quits-football-after-alleged-fufa-misconduct/ |access-date=13 August 2024 |website=ChimpReports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://chimpreports.com/sulaiman-kiwanuka-spartans-fc-president-quits-football-after-alleged-fufa-misconduct/ "Sulaiman Kiwanuka: Spartans FC President Quits Football After Alleged FUFA Misconduct"]. ''ChimpReports'' (in American English). 9 February 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">13 August</span> 2024</span>.</cite><span title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&rft.genre=unknown&rft.jtitle=ChimpReports&rft.atitle=Sulaiman+Kiwanuka%3A+Spartans+FC+President+Quits+Football+After+Alleged+FUFA+Misconduct&rft.date=2021-02-09&rft_id=https%3A%2F%2Fchimpreports.com%2Fsulaiman-kiwanuka-spartans-fc-president-quits-football-after-alleged-fufa-misconduct%2F&rfr_id=info%3Asid%2Flg.wikipedia.org%3AKiwanuka+Sulaiman" class="Z3988" data-ve-ignore=""></span>
[[Category:CS1 American English-language sources (en-us)]]</ref>
Yasoma Eby'enfuna okuva mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero ya Makerere]] .
== Enzirukanya y'omupiira ==
Mu kiseera kye yamala ng'akulira The Spartans FC mu 2018, yafuna obutakkaanya n'ekitongole ekikulira omupiira mu ggwanga ekya [[:en:Federation_of_Uganda_Football_Associations|Federation of Uganda Football Associations]] ku ky’okuggya Isaac Ogwang okuva mu [[:en:SC_Villa|SC Villa]] era ekyaviirako The Spartans FC okugobwa mu mpaka za FUFA. <ref>{{Cite web |date=10 February 2021 |title=Fufa unfair on smaller clubs - Spartans owner |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/soccer/fufa-unfair-on-smaller-clubs-spartans-owner--3286100 |access-date=15 August 2024 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Ye mutandisi w'Ekibbiitu ky'ebyemizannyo e Nakifuma, ekibeerawo ku nkomerero ya buli mwaka. Emizannyo mingi gibeerawo mu kiruubirirwa ky'okufuula Nakifuma "Brazil ya Uganda'. <ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=1 January 2022 |title=Kiwanuka's Ekibbiitu Ky'ebyemizannyo at Namanoga Seeta Namuganga ushers 2022 in style {{!}} Sports Bonanza |url=http://kawowo.com/2022/01/01/kiwanukas-ekibbiitu-kyebyemizannyo-at-namanoga-seeta-namuganga-ushers-2022-in-style-sports-bonanza/ |access-date=13 August 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=30 December 2021 |title=Kiwanuka's sheer love for sports development in Nakifuma expounds in Kimenyedde sub-county |url=https://kawowo.com/2021/12/30/kiwanukas-sheer-love-for-sports-development-in-nakifuma-expounds-in-kimenyedde-sub-county/ |access-date=27 September 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
Mu December wa 2021, Sulaiman yategeka ekivvulu kya [[:en:Boxing_Day|Boxing Day]] eky’obwereere e Kimenyedde, mwe yassa ssente z’ebirabo obukadde 2 mu mizannyo egy’enjawulo ng’ebikonde, emisinde, okumeggana, amazina, okukaba, obugaali n’omupiira. Kyakungaanya abalabi okuva e Nagojje, Ntunda, Kimenyedde, Kasawo, Seeta, Kabimbiri, Namuganga, Naggalama ne Namataba. [[Kimenyedde Select FC]] mu mupiira yawangula The Spartans FC ggoolo 4-2 mu peneti oluvannyuma lw’okugwa amaliri ggoolo 1-1 mu ddaakiika 90 ez'essalira. Baka Ocheng yateebera Kimenyedde Select ggoolo ey'ekyenkanyi mu ddakiika ezisembayo olw'okuba Emma Kalyowa yali yakulembezza dda The Spartans n'ewangula ekirabo kya kakadde 1. <ref name=":1">{{Cite web |date=28 December 2021 |title=Kiwanuka Continues to Better Livelihoods Through Sport |url=https://chimpreports.com/kiwanuka-continues-to-better-livelihoods-through-sport/ |access-date=15 August 2024 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> <ref name=":3">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=1 January 2022 |title=Kiwanuka's Ekibbiitu Ky'ebyemizannyo at Namanoga Seeta Namuganga ushers 2022 in style {{!}} Sports Bonanza |url=https://kawowo.com/2022/01/01/kiwanukas-ekibbiitu-kyebyemizannyo-at-namanoga-seeta-namuganga-ushers-2022-in-style-sports-bonanza/ |access-date=27 September 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> <ref name=":5">{{Cite web |date=2021-12-28 |title=Ssimbwa Silent as Kiwanuka Sulaiman Slowly Winning Hearts of Nakifuma County Electorates {{!}} Voice of Bugerere |url=https://voiceofbugerere.com/ssimbwa-silent-as-kiwanuka-sulaiman-slowly-gaining-hearts-of-nakifuma-county-electorates/ |access-date=2024-11-21 |language=en-US}}</ref>
== Obuwagizi bwa Buganda eri Amasaza ==
[[File:Kiwanuka_Sulaiman_Buganda.jpg|thumb|Kiwanuka Sulaiman ng'atongozebwa nga Maneja wa Buganda Masaza Select mu 2022]]
Yagenda ku kakiiko ka Masaza mu 2021 bwe yeegatta ku Ssaza Kyaggwe <ref>{{Cite web |date=8 December 2021 |title=Kyaggwe Ssaza Receives Financial Boost as Bulange Group Enters Njeru |url=https://chimpreports.com/kyaggwe-ssaza-receives-financial-boost-as-bulange-group-enters-njeru/ |access-date=13 August 2024 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> era okuva olwo abadde omuvujjirizi omutongole ow’empaka zonna. <ref>{{Cite web |date=13 December 2021 |title=Masaza Cup: Kyaggwe Reach Quarters, Receive USD 900 in Bonuses |url=https://chimpreports.com/masaza-cup-kyaggwe-reach-quarters-receive-usd-900-in-bonuses/ |access-date=13 August 2024 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Yasiimibwa ng’omu ku bantu abakulu mu kuwagira empaka z’amasaza. <ref name=":0">{{Cite web |date=24 February 2024 |title=Former Uganda Cranes Stars Hassan Wasswa, Tonny Mawejje to feature against Sulaiman Kiwanuka's Nakifuma Select |url=https://swiftsportsug.com/2024/02/24/former-uganda-cranes-stars-hassan-wasswa-tonny-mawejje-to-feature-against-sulaiman-kiwanukas-nakifuma-select/ |access-date=15 August 2024 |website=Swift Sports Uganda |language=en-US}}</ref> Mu Masaza 2021, yassa mu [[Sszaza Kyaggwe|Ssaza Kyaggwe]] doola 1900 bwe bukadde 6,650,000/= mu za Uganda wadde nga baawangulwa mu luzannya lwa 'quarter'. <ref name=":1">{{Cite web |date=28 December 2021 |title=Kiwanuka Continues to Better Livelihoods Through Sport |url=https://chimpreports.com/kiwanuka-continues-to-better-livelihoods-through-sport/ |access-date=15 August 2024 |website=ChimpReports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://chimpreports.com/kiwanuka-continues-to-better-livelihoods-through-sport/ "Kiwanuka Continues to Better Livelihoods Through Sport"]. ''ChimpReports''. 28 December 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">15 August</span> 2024</span>.</cite></ref> <ref name=":2">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=30 December 2021 |title=Kiwanuka's sheer love for sports development in Nakifuma expounds in Kimenyedde sub-county |url=https://kawowo.com/2021/12/30/kiwanukas-sheer-love-for-sports-development-in-nakifuma-expounds-in-kimenyedde-sub-county/ |access-date=27 September 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFIsabirye2021">Isabirye, David (30 December 2021). [https://kawowo.com/2021/12/30/kiwanukas-sheer-love-for-sports-development-in-nakifuma-expounds-in-kimenyedde-sub-county/ "Kiwanuka's sheer love for sports development in Nakifuma expounds in Kimenyedde sub-county"]. ''Kawowo Sports''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">27 September</span> 2024</span>.</cite></ref>
== Obulamu bw’ebyobufuzi ==
Yali mu lwokaano lw’okuvuganya ku kifo ky’omubaka wa Palamenti e Nakifuma mu 2021 ng’avuganya ku bwa nnamunigina era n’awangulwa Fred Ssimbwa eyalina bendera [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]]. <ref name=":5">{{Cite web |date=2021-12-28 |title=Ssimbwa Silent as Kiwanuka Sulaiman Slowly Winning Hearts of Nakifuma County Electorates {{!}} Voice of Bugerere |url=https://voiceofbugerere.com/ssimbwa-silent-as-kiwanuka-sulaiman-slowly-gaining-hearts-of-nakifuma-county-electorates/ |access-date=2024-11-21 |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://voiceofbugerere.com/ssimbwa-silent-as-kiwanuka-sulaiman-slowly-gaining-hearts-of-nakifuma-county-electorates/ "Ssimbwa Silent as Kiwanuka Sulaiman Slowly Winning Hearts of Nakifuma County Electorates | Voice of Bugerere"]. 28 December 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">21 November</span> 2024</span>.</cite></ref> Kiwanuka yayambako mu kuzimba Poliisi y'e Kateete <ref>{{Cite web |date=11 January 2022 |title=Nakifuma residents build police post to fight crime |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nakifuma-residents-build-police-post-to-fight-crime-3678584 |access-date=13 August 2024 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Mikwano gya Kiwanuka mu Pulojekiti ez'enjawulo ==
'''Eby'obulimi n’obulunzi'''
Friends Of Kiwanuka Organization kibiina kya bwannakyewa ekyatandikibwawo Omubaka Sulaiman Kiwanuka mu 2021 okuyamba ku Bannamukono. Ekibiina kino kiyambye mu kuwagira abalimi n’abalunzi n’ensigo n’ebikozesebwa n'ebirala. Mu Gwomwenda gwa 2022, amagombolola abiri mu kitundu ky'e Mukono, Nakifuma ne Namuganga, abalimi abasoba mu 100 baafuna ensigo za Kasooli nga zibalirirwamu obukadde bwa Uganda 10 okutumbula pulojekiti zaabwe ez’okulima. <ref>{{Cite web |date=13 September 2022 |title=Abalimi e Nakifuma baweereddwa ensigo za kasooli n'ebijanjaalo okulwanyisa enjala |url=https://www.newvision.co.ug/category/amawulire/abalimi-e-nakifuma-baweereddwa-ensigo-za-kaso-BUK_123438 |access-date=15 August 2024 |website=New Vision |language=en}}</ref>
'''Enkulaakulana y’ebyemizannyo mu masomero''' Kasawo Secondary School, Kigayaza, Namagabi secondary school, Kayunga, Latifah Mixed Secondary School, Kabimba <ref name=":0">{{Cite web |date=24 February 2024 |title=Former Uganda Cranes Stars Hassan Wasswa, Tonny Mawejje to feature against Sulaiman Kiwanuka's Nakifuma Select |url=https://swiftsportsug.com/2024/02/24/former-uganda-cranes-stars-hassan-wasswa-tonny-mawejje-to-feature-against-sulaiman-kiwanukas-nakifuma-select/ |access-date=15 August 2024 |website=Swift Sports Uganda |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swiftsportsug.com/2024/02/24/former-uganda-cranes-stars-hassan-wasswa-tonny-mawejje-to-feature-against-sulaiman-kiwanukas-nakifuma-select/ "Former Uganda Cranes Stars Hassan Wasswa, Tonny Mawejje to feature against Sulaiman Kiwanuka's Nakifuma Select"]. ''Swift Sports Uganda''. 24 February 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">15 August</span> 2024</span>.</cite></ref> ge gamu ku masomero agaweebwa amaanyi nga gayita mu nsengeka z’ebyemizannyo. <ref name=":4">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=3 February 2022 |title=Kiwanuka extends philanthropism to women football in Nakifuma sub-county |url=https://kawowo.com/2022/02/03/kiwanuka-extends-philanthropism-to-women-football-in-nakifuma-sub-county/ |access-date=27 September 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> Mu Gwokusatu 2022, Kasawo Secondary School lyafuna ensawo 50 eza Sementi n'omujoozi omupya ssaako akakadde ka ssente oluvannyuma lw'omupiira gw'omukwano ne The Spartans Fc. <ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=22 March 2022 |title=Kasawo S.S receive boost from Kiwanuka prior to knock out stages {{!}} 2022 Mukono District Schools Football Qualifiers |url=https://kawowo.com/2022/03/22/kasawo-s-s-receive-boost-from-kiwanuka-prior-to-knock-out-stages-2022-mukono-district-schools-football-qualifiers/ |access-date=15 August 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
'''Ebituukiddwaako mu mizannyo'''
Mu 2021, Kiwanuka yawaayo doola 400 eri omuzannyi wa Uganda [[:en:Fauzia_Najjemba|Fauzia Najjemba]], munnakitone enzaalwa ya Nakifuma, ng’okumwebaza olw’okuwanika Nakifuma ku mutendera gw’Eggwanga. <ref name=":2">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=30 December 2021 |title=Kiwanuka's sheer love for sports development in Nakifuma expounds in Kimenyedde sub-county |url=https://kawowo.com/2021/12/30/kiwanukas-sheer-love-for-sports-development-in-nakifuma-expounds-in-kimenyedde-sub-county/ |access-date=27 September 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFIsabirye2021">Isabirye, David (30 December 2021). [https://kawowo.com/2021/12/30/kiwanukas-sheer-love-for-sports-development-in-nakifuma-expounds-in-kimenyedde-sub-county/ "Kiwanuka's sheer love for sports development in Nakifuma expounds in Kimenyedde sub-county"]. ''Kawowo Sports''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">27 September</span> 2024</span>.</cite></ref> Fauzia yali azannyira mu [[Kampala Queens WFC]] mu [[:en:FUFA_Women_Super_League|liigi y'abakyala eya FUFA Women Super League]] . <ref name=":1">{{Cite web |date=28 December 2021 |title=Kiwanuka Continues to Better Livelihoods Through Sport |url=https://chimpreports.com/kiwanuka-continues-to-better-livelihoods-through-sport/ |access-date=15 August 2024 |website=ChimpReports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://chimpreports.com/kiwanuka-continues-to-better-livelihoods-through-sport/ "Kiwanuka Continues to Better Livelihoods Through Sport"]. ''ChimpReports''. 28 December 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">15 August</span> 2024</span>.</cite></ref> Kiwanuka Sulaiman yaluubirira okufuula Nakifuma "Brazil ya Uganda <ref name=":3">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=1 January 2022 |title=Kiwanuka's Ekibbiitu Ky'ebyemizannyo at Namanoga Seeta Namuganga ushers 2022 in style {{!}} Sports Bonanza |url=https://kawowo.com/2022/01/01/kiwanukas-ekibbiitu-kyebyemizannyo-at-namanoga-seeta-namuganga-ushers-2022-in-style-sports-bonanza/ |access-date=27 September 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFIsabirye2022">Isabirye, David (1 January 2022). [https://kawowo.com/2022/01/01/kiwanukas-ekibbiitu-kyebyemizannyo-at-namanoga-seeta-namuganga-ushers-2022-in-style-sports-bonanza/ "Kiwanuka's Ekibbiitu Ky'ebyemizannyo at Namanoga Seeta Namuganga ushers 2022 in style | Sports Bonanza"]. ''Kawowo Sports''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">27 September</span> 2024</span>.</cite></ref> era mu kukola ekyo; yatumbula n'okuwa ebitone amaanyi okumanyika. <ref name=":4">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=3 February 2022 |title=Kiwanuka extends philanthropism to women football in Nakifuma sub-county |url=https://kawowo.com/2022/02/03/kiwanuka-extends-philanthropism-to-women-football-in-nakifuma-sub-county/ |access-date=27 September 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFIsabirye2022">Isabirye, David (3 February 2022). [https://kawowo.com/2022/02/03/kiwanuka-extends-philanthropism-to-women-football-in-nakifuma-sub-county/ "Kiwanuka extends philanthropism to women football in Nakifuma sub-county"]. ''Kawowo Sports''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">27 September</span> 2024</span>.</cite></ref> Mu Gwokubiri 2024, yakyaza abaaliko bannakinku mu kusambira [[:en:Uganda_national_football_team|Uganda Cranes]] mu kisaawe kya Kikube e [[:en:Nakifuma|Nakifuma]] mu mupiira ogw'omukwano ne [[Nakifuma Select Fc]] ogwalimu abamu ku bannabitone ba ttiimu y'eggwanga nga [[:en:Tony_Mawejje|Tony Mawejje]], [[:en:Geofrey_Massa|Geofrey Massa]], [[:en:Yunus_Sentamu|Yunus Sentamu]], [[:en:Joseph_Kizito_(footballer)|Joseph Kizito]], [[:en:Moses_Waiswa|Moses Waiswa]] n'abalala <ref name=":0">{{Cite web |date=24 February 2024 |title=Former Uganda Cranes Stars Hassan Wasswa, Tonny Mawejje to feature against Sulaiman Kiwanuka's Nakifuma Select |url=https://swiftsportsug.com/2024/02/24/former-uganda-cranes-stars-hassan-wasswa-tonny-mawejje-to-feature-against-sulaiman-kiwanukas-nakifuma-select/ |access-date=15 August 2024 |website=Swift Sports Uganda |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swiftsportsug.com/2024/02/24/former-uganda-cranes-stars-hassan-wasswa-tonny-mawejje-to-feature-against-sulaiman-kiwanukas-nakifuma-select/ "Former Uganda Cranes Stars Hassan Wasswa, Tonny Mawejje to feature against Sulaiman Kiwanuka's Nakifuma Select"]. ''Swift Sports Uganda''. 24 February 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">15 August</span> 2024</span>.</cite></ref> .
'''Ekizimbe ky'ebyemizannyo ekya Nsaji'''
Mu kiseera kino Kiwanuka azimba ekifo eky’emizannyo ekyatandika mu 2022, wansi w’erinnya lya [[Nsaji Sports Complex]], ekisangibwa e Nsaji, [[:en:Nakifuma|Nakifuma]], nga kitudde ku ttaka eriweza yiika 7 ekinaakolebwamu emirimu gy’ebyemizannyo ku mutendera gw’ensi yonna. Ekizimbe kya Nsaji Sports Complex kisuubirwa okuggulwawo mu mwaka gwa 2029. <ref name=":0">{{Cite web |date=24 February 2024 |title=Former Uganda Cranes Stars Hassan Wasswa, Tonny Mawejje to feature against Sulaiman Kiwanuka's Nakifuma Select |url=https://swiftsportsug.com/2024/02/24/former-uganda-cranes-stars-hassan-wasswa-tonny-mawejje-to-feature-against-sulaiman-kiwanukas-nakifuma-select/ |access-date=15 August 2024 |website=Swift Sports Uganda |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swiftsportsug.com/2024/02/24/former-uganda-cranes-stars-hassan-wasswa-tonny-mawejje-to-feature-against-sulaiman-kiwanukas-nakifuma-select/ "Former Uganda Cranes Stars Hassan Wasswa, Tonny Mawejje to feature against Sulaiman Kiwanuka's Nakifuma Select"]. ''Swift Sports Uganda''. 24 February 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">15 August</span> 2024</span>.</cite></ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Bobi_Wine|Bobi Wine]]
* [[:en:National_Unity_Platform|Ekibiina kya National Unity Platform]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}{{DEFAULTSORT:Sulaiman, Kiwanuka}}
87ep7vcd1vs714o3d4acy2ljoow08kt
47350
47343
2026-04-20T17:41:16Z
Nambogo Catharine
6408
47350
wikitext
text/x-wiki
'''Kiwanuka Sulaiman''' Munnayuganda munnabyabufuzi, musuubuzi era eyali [[:en:Football_player|omuzannyi wa mupiira]] omukugu nga yazannyirako mu [[:en:Express_FC|Express FC]] ng'omuteebi ne [[:en:Tooro_United_F.C.|Tooro United FC]] nga tannaguvaako olw'obuvune bwe yafunanga. Oluvannyuma yafuuka nnannyini ttiimu ya The Spartans FC. <ref name=":6">{{Cite web |date=9 February 2021 |title=Sulaiman Kiwanuka: Spartans FC President Quits Football After Alleged FUFA Misconduct |url=https://chimpreports.com/sulaiman-kiwanuka-spartans-fc-president-quits-football-after-alleged-fufa-misconduct/ |access-date=13 August 2024 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Mutabani w’eyali addukanya emizannyo gy’emmotoka, omugenzi Hajji Juma Nkambwe, <ref>{{Cite web |date=30 January 2022 |title=From Spartans, Kiwanuka Sula lands in Nakifuma |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/soccer/from-spartans-kiwanuka-sula-lands-in-nakifuma-3699190 |access-date=13 August 2024 |website=Monitor |language=en}}</ref> eyali abeera e Wanjeyo.
Ye mubaka mu Palamenti akiikirira abantu b'e Nakifuma, <ref>{{Cite web |date=31 December 2021 |title=Ab'e Nakifuma omwaka bagumazeeko na byamizannyo |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/BUK_112395 |access-date=13 August 2024 |website=New Vision |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=9 December 2021 |title=Philanthropist Kiwanuka joins Kyaggwe funders' list, promises $100 per goal {{!}} Masaza Cup 2021 |url=http://kawowo.com/2021/12/09/philanthropist-kiwanuka-joins-kyaggwe-funders-list-promises-100-per-goal-masaza-cup-2021/ |access-date=13 August 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=3 February 2022 |title=Kiwanuka extends philanthropism to women football in Nakifuma sub-county |url=http://kawowo.com/2022/02/03/kiwanuka-extends-philanthropism-to-women-football-in-nakifuma-sub-county/ |access-date=13 August 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
== Obulamu bwe obwasooka n’okusoma ==
Sulaiman yazaalibwa Hajji Juma Nkambwe ne Hajjat Hadijah Namatovu. Oluvannyuma lw’okuzaalibwa kwe, teyamala biseera bingi ne nnyina eyalina okuddayo okutwala emisomo mu maaso. Yasigala ne Jjajjaawe Nanfuka Walia eyabeeranga e Bweyogerere. <ref name=":6" />
Yasomera mu Nnassale Ku Muzikiti e Bweyogerere nga tannaba kwegatta ku Hassan Trabih okusoma pulayimale esooka okutuuka mu y'omusanvu. Okusoma siniya, yeegatta ku Bweyogerere Secondary School gye yasomera siniya esooka n'eyokubiri. Olw'okuba yali omuzannyi wa mupiira, omutendesi we era omusomesa Kaddu Badru yatambulanga naye mu masomero asatu ag’enjawulo okuli Naggalama Islamic, Kasawo Secondary School n'oluvannyuma Namagabi Secondary School - [[:en:Kayunga_District|Kayunga]] gye yatuulira Siniya ey'okuna. Yaddamu okwegatta ku ssomero lya Namagabi Secondary School, Kayunga n’afuna satifikeeti y’ebyenjigiriza mu siniya ey'omukaaga okuva ku mukulu w’essomero Yusuf Kinene era n’afuuka akulira w’ebyemizannyo mu kiseera ekyo. <ref name=":6">{{Cite web |date=9 February 2021 |title=Sulaiman Kiwanuka: Spartans FC President Quits Football After Alleged FUFA Misconduct |url=https://chimpreports.com/sulaiman-kiwanuka-spartans-fc-president-quits-football-after-alleged-fufa-misconduct/ |access-date=13 August 2024 |website=ChimpReports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://chimpreports.com/sulaiman-kiwanuka-spartans-fc-president-quits-football-after-alleged-fufa-misconduct/ "Sulaiman Kiwanuka: Spartans FC President Quits Football After Alleged FUFA Misconduct"]. ''ChimpReports'' (in American English). 9 February 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">13 August</span> 2024</span>.</cite><span title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&rft.genre=unknown&rft.jtitle=ChimpReports&rft.atitle=Sulaiman+Kiwanuka%3A+Spartans+FC+President+Quits+Football+After+Alleged+FUFA+Misconduct&rft.date=2021-02-09&rft_id=https%3A%2F%2Fchimpreports.com%2Fsulaiman-kiwanuka-spartans-fc-president-quits-football-after-alleged-fufa-misconduct%2F&rfr_id=info%3Asid%2Flg.wikipedia.org%3AKiwanuka+Sulaiman" class="Z3988" data-ve-ignore=""></span>
[[Category:CS1 American English-language sources (en-us)]]</ref>
Yasoma Eby'enfuna okuva mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero ya Makerere]] .
== Enzirukanya y'omupiira ==
Mu kiseera kye yamala ng'akulira The Spartans FC mu 2018, yafuna obutakkaanya n'ekitongole ekikulira omupiira mu ggwanga ekya [[:en:Federation_of_Uganda_Football_Associations|Federation of Uganda Football Associations]] ku ky’okuggya Isaac Ogwang okuva mu [[:en:SC_Villa|SC Villa]] era ekyaviirako The Spartans FC okugobwa mu mpaka za FUFA. <ref>{{Cite web |date=10 February 2021 |title=Fufa unfair on smaller clubs - Spartans owner |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/soccer/fufa-unfair-on-smaller-clubs-spartans-owner--3286100 |access-date=15 August 2024 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Ye mutandisi w'Ekibbiitu ky'ebyemizannyo e Nakifuma, ekibeerawo ku nkomerero ya buli mwaka. Emizannyo mingi gibeerawo mu kiruubirirwa ky'okufuula Nakifuma "Brazil ya Uganda'. <ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=1 January 2022 |title=Kiwanuka's Ekibbiitu Ky'ebyemizannyo at Namanoga Seeta Namuganga ushers 2022 in style {{!}} Sports Bonanza |url=http://kawowo.com/2022/01/01/kiwanukas-ekibbiitu-kyebyemizannyo-at-namanoga-seeta-namuganga-ushers-2022-in-style-sports-bonanza/ |access-date=13 August 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=30 December 2021 |title=Kiwanuka's sheer love for sports development in Nakifuma expounds in Kimenyedde sub-county |url=https://kawowo.com/2021/12/30/kiwanukas-sheer-love-for-sports-development-in-nakifuma-expounds-in-kimenyedde-sub-county/ |access-date=27 September 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
Mu December wa 2021, Sulaiman yategeka ekivvulu kya [[:en:Boxing_Day|Boxing Day]] eky’obwereere e Kimenyedde, mwe yassa ssente z’ebirabo obukadde 2 mu mizannyo egy’enjawulo ng’ebikonde, emisinde, okumeggana, amazina, okukaba, obugaali n’omupiira. Kyakungaanya abalabi okuva e Nagojje, Ntunda, Kimenyedde, Kasawo, Seeta, Kabimbiri, Namuganga, Naggalama ne Namataba. [[Kimenyedde Select FC]] mu mupiira yawangula The Spartans FC ggoolo 4-2 mu peneti oluvannyuma lw’okugwa amaliri ggoolo 1-1 mu ddaakiika 90 ez'essalira. Baka Ocheng yateebera Kimenyedde Select ggoolo ey'ekyenkanyi mu ddakiika ezisembayo olw'okuba Emma Kalyowa yali yakulembezza dda The Spartans n'ewangula ekirabo kya kakadde 1. <ref name=":1">{{Cite web |date=28 December 2021 |title=Kiwanuka Continues to Better Livelihoods Through Sport |url=https://chimpreports.com/kiwanuka-continues-to-better-livelihoods-through-sport/ |access-date=15 August 2024 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> <ref name=":3">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=1 January 2022 |title=Kiwanuka's Ekibbiitu Ky'ebyemizannyo at Namanoga Seeta Namuganga ushers 2022 in style {{!}} Sports Bonanza |url=https://kawowo.com/2022/01/01/kiwanukas-ekibbiitu-kyebyemizannyo-at-namanoga-seeta-namuganga-ushers-2022-in-style-sports-bonanza/ |access-date=27 September 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> <ref name=":5">{{Cite web |date=2021-12-28 |title=Ssimbwa Silent as Kiwanuka Sulaiman Slowly Winning Hearts of Nakifuma County Electorates {{!}} Voice of Bugerere |url=https://voiceofbugerere.com/ssimbwa-silent-as-kiwanuka-sulaiman-slowly-gaining-hearts-of-nakifuma-county-electorates/ |access-date=2024-11-21 |language=en-US}}</ref>
== Obuwagizi bwa Buganda eri Amasaza ==
[[File:Kiwanuka_Sulaiman_Buganda.jpg|thumb|Kiwanuka Sulaiman ng'atongozebwa nga Maneja wa Buganda Masaza Select mu 2022]]
Yagenda ku kakiiko ka Masaza mu 2021 bwe yeegatta ku Ssaza Kyaggwe <ref>{{Cite web |date=8 December 2021 |title=Kyaggwe Ssaza Receives Financial Boost as Bulange Group Enters Njeru |url=https://chimpreports.com/kyaggwe-ssaza-receives-financial-boost-as-bulange-group-enters-njeru/ |access-date=13 August 2024 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> era okuva olwo abadde omuvujjirizi omutongole ow’empaka zonna. <ref>{{Cite web |date=13 December 2021 |title=Masaza Cup: Kyaggwe Reach Quarters, Receive USD 900 in Bonuses |url=https://chimpreports.com/masaza-cup-kyaggwe-reach-quarters-receive-usd-900-in-bonuses/ |access-date=13 August 2024 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Yasiimibwa ng’omu ku bantu abakulu mu kuwagira empaka z’amasaza. <ref name=":0">{{Cite web |date=24 February 2024 |title=Former Uganda Cranes Stars Hassan Wasswa, Tonny Mawejje to feature against Sulaiman Kiwanuka's Nakifuma Select |url=https://swiftsportsug.com/2024/02/24/former-uganda-cranes-stars-hassan-wasswa-tonny-mawejje-to-feature-against-sulaiman-kiwanukas-nakifuma-select/ |access-date=15 August 2024 |website=Swift Sports Uganda |language=en-US}}</ref> Mu Masaza 2021, yassa mu [[Sszaza Kyaggwe|Ssaza Kyaggwe]] doola 1900 bwe bukadde 6,650,000/= mu za Uganda wadde nga baawangulwa mu luzannya lwa 'quarter'. <ref name=":1">{{Cite web |date=28 December 2021 |title=Kiwanuka Continues to Better Livelihoods Through Sport |url=https://chimpreports.com/kiwanuka-continues-to-better-livelihoods-through-sport/ |access-date=15 August 2024 |website=ChimpReports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://chimpreports.com/kiwanuka-continues-to-better-livelihoods-through-sport/ "Kiwanuka Continues to Better Livelihoods Through Sport"]. ''ChimpReports''. 28 December 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">15 August</span> 2024</span>.</cite></ref> <ref name=":2">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=30 December 2021 |title=Kiwanuka's sheer love for sports development in Nakifuma expounds in Kimenyedde sub-county |url=https://kawowo.com/2021/12/30/kiwanukas-sheer-love-for-sports-development-in-nakifuma-expounds-in-kimenyedde-sub-county/ |access-date=27 September 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFIsabirye2021">Isabirye, David (30 December 2021). [https://kawowo.com/2021/12/30/kiwanukas-sheer-love-for-sports-development-in-nakifuma-expounds-in-kimenyedde-sub-county/ "Kiwanuka's sheer love for sports development in Nakifuma expounds in Kimenyedde sub-county"]. ''Kawowo Sports''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">27 September</span> 2024</span>.</cite></ref>
== Obulamu bw’ebyobufuzi ==
Yali mu lwokaano lw’okuvuganya ku kifo ky’omubaka wa Palamenti e Nakifuma mu 2021 ng’avuganya ku bwa nnamunigina era n’awangulwa Fred Ssimbwa eyalina bendera [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]]. <ref name=":5">{{Cite web |date=2021-12-28 |title=Ssimbwa Silent as Kiwanuka Sulaiman Slowly Winning Hearts of Nakifuma County Electorates {{!}} Voice of Bugerere |url=https://voiceofbugerere.com/ssimbwa-silent-as-kiwanuka-sulaiman-slowly-gaining-hearts-of-nakifuma-county-electorates/ |access-date=2024-11-21 |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://voiceofbugerere.com/ssimbwa-silent-as-kiwanuka-sulaiman-slowly-gaining-hearts-of-nakifuma-county-electorates/ "Ssimbwa Silent as Kiwanuka Sulaiman Slowly Winning Hearts of Nakifuma County Electorates | Voice of Bugerere"]. 28 December 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">21 November</span> 2024</span>.</cite></ref> Kiwanuka yayambako mu kuzimba Poliisi y'e Kateete <ref>{{Cite web |date=11 January 2022 |title=Nakifuma residents build police post to fight crime |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nakifuma-residents-build-police-post-to-fight-crime-3678584 |access-date=13 August 2024 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Mikwano gya Kiwanuka mu Pulojekiti ez'enjawulo ==
'''Eby'obulimi n’obulunzi'''
Friends Of Kiwanuka Organization kibiina kya bwannakyewa ekyatandikibwawo Omubaka Sulaiman Kiwanuka mu 2021 okuyamba ku Bannamukono. Ekibiina kino kiyambye mu kuwagira abalimi n’abalunzi n’ensigo n’ebikozesebwa n'ebirala. Mu Gwomwenda gwa 2022, amagombolola abiri mu kitundu ky'e Mukono, Nakifuma ne Namuganga, abalimi abasoba mu 100 baafuna ensigo za Kasooli nga zibalirirwamu obukadde bwa Uganda 10 okutumbula pulojekiti zaabwe ez’okulima. <ref>{{Cite web |date=13 September 2022 |title=Abalimi e Nakifuma baweereddwa ensigo za kasooli n'ebijanjaalo okulwanyisa enjala |url=https://www.newvision.co.ug/category/amawulire/abalimi-e-nakifuma-baweereddwa-ensigo-za-kaso-BUK_123438 |access-date=15 August 2024 |website=New Vision |language=en}}</ref>
'''Enkulaakulana y’ebyemizannyo mu masomero''' Kasawo Secondary School, Kigayaza, Namagabi secondary school, Kayunga, Latifah Mixed Secondary School, Kabimba <ref name=":0">{{Cite web |date=24 February 2024 |title=Former Uganda Cranes Stars Hassan Wasswa, Tonny Mawejje to feature against Sulaiman Kiwanuka's Nakifuma Select |url=https://swiftsportsug.com/2024/02/24/former-uganda-cranes-stars-hassan-wasswa-tonny-mawejje-to-feature-against-sulaiman-kiwanukas-nakifuma-select/ |access-date=15 August 2024 |website=Swift Sports Uganda |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swiftsportsug.com/2024/02/24/former-uganda-cranes-stars-hassan-wasswa-tonny-mawejje-to-feature-against-sulaiman-kiwanukas-nakifuma-select/ "Former Uganda Cranes Stars Hassan Wasswa, Tonny Mawejje to feature against Sulaiman Kiwanuka's Nakifuma Select"]. ''Swift Sports Uganda''. 24 February 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">15 August</span> 2024</span>.</cite></ref> ge gamu ku masomero agaweebwa amaanyi nga gayita mu nsengeka z’ebyemizannyo. <ref name=":4">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=3 February 2022 |title=Kiwanuka extends philanthropism to women football in Nakifuma sub-county |url=https://kawowo.com/2022/02/03/kiwanuka-extends-philanthropism-to-women-football-in-nakifuma-sub-county/ |access-date=27 September 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> Mu Gwokusatu 2022, Kasawo Secondary School lyafuna ensawo 50 eza Sementi n'omujoozi omupya ssaako akakadde ka ssente oluvannyuma lw'omupiira gw'omukwano ne The Spartans Fc. <ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=22 March 2022 |title=Kasawo S.S receive boost from Kiwanuka prior to knock out stages {{!}} 2022 Mukono District Schools Football Qualifiers |url=https://kawowo.com/2022/03/22/kasawo-s-s-receive-boost-from-kiwanuka-prior-to-knock-out-stages-2022-mukono-district-schools-football-qualifiers/ |access-date=15 August 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
'''Ebituukiddwaako mu mizannyo'''
Mu 2021, Kiwanuka yawaayo doola 400 eri omuzannyi wa Uganda [[:en:Fauzia_Najjemba|Fauzia Najjemba]], munnakitone enzaalwa ya Nakifuma, ng’okumwebaza olw’okuwanika Nakifuma ku mutendera gw’Eggwanga. <ref name=":2">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=30 December 2021 |title=Kiwanuka's sheer love for sports development in Nakifuma expounds in Kimenyedde sub-county |url=https://kawowo.com/2021/12/30/kiwanukas-sheer-love-for-sports-development-in-nakifuma-expounds-in-kimenyedde-sub-county/ |access-date=27 September 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFIsabirye2021">Isabirye, David (30 December 2021). [https://kawowo.com/2021/12/30/kiwanukas-sheer-love-for-sports-development-in-nakifuma-expounds-in-kimenyedde-sub-county/ "Kiwanuka's sheer love for sports development in Nakifuma expounds in Kimenyedde sub-county"]. ''Kawowo Sports''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">27 September</span> 2024</span>.</cite></ref> Fauzia yali azannyira mu [[Kampala Queens WFC]] mu [[:en:FUFA_Women_Super_League|liigi y'abakyala eya FUFA Women Super League]] . <ref name=":1">{{Cite web |date=28 December 2021 |title=Kiwanuka Continues to Better Livelihoods Through Sport |url=https://chimpreports.com/kiwanuka-continues-to-better-livelihoods-through-sport/ |access-date=15 August 2024 |website=ChimpReports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://chimpreports.com/kiwanuka-continues-to-better-livelihoods-through-sport/ "Kiwanuka Continues to Better Livelihoods Through Sport"]. ''ChimpReports''. 28 December 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">15 August</span> 2024</span>.</cite></ref> Kiwanuka Sulaiman yaluubirira okufuula Nakifuma "Brazil ya Uganda <ref name=":3">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=1 January 2022 |title=Kiwanuka's Ekibbiitu Ky'ebyemizannyo at Namanoga Seeta Namuganga ushers 2022 in style {{!}} Sports Bonanza |url=https://kawowo.com/2022/01/01/kiwanukas-ekibbiitu-kyebyemizannyo-at-namanoga-seeta-namuganga-ushers-2022-in-style-sports-bonanza/ |access-date=27 September 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFIsabirye2022">Isabirye, David (1 January 2022). [https://kawowo.com/2022/01/01/kiwanukas-ekibbiitu-kyebyemizannyo-at-namanoga-seeta-namuganga-ushers-2022-in-style-sports-bonanza/ "Kiwanuka's Ekibbiitu Ky'ebyemizannyo at Namanoga Seeta Namuganga ushers 2022 in style | Sports Bonanza"]. ''Kawowo Sports''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">27 September</span> 2024</span>.</cite></ref> era mu kukola ekyo; yatumbula n'okuwa ebitone amaanyi okumanyika. <ref name=":4">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=3 February 2022 |title=Kiwanuka extends philanthropism to women football in Nakifuma sub-county |url=https://kawowo.com/2022/02/03/kiwanuka-extends-philanthropism-to-women-football-in-nakifuma-sub-county/ |access-date=27 September 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFIsabirye2022">Isabirye, David (3 February 2022). [https://kawowo.com/2022/02/03/kiwanuka-extends-philanthropism-to-women-football-in-nakifuma-sub-county/ "Kiwanuka extends philanthropism to women football in Nakifuma sub-county"]. ''Kawowo Sports''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">27 September</span> 2024</span>.</cite></ref> Mu Gwokubiri 2024, yakyaza abaaliko bannakinku mu kusambira [[:en:Uganda_national_football_team|Uganda Cranes]] mu kisaawe kya Kikube e [[:en:Nakifuma|Nakifuma]] mu mupiira ogw'omukwano ne [[Nakifuma Select Fc]] ogwalimu abamu ku bannabitone ba ttiimu y'eggwanga nga [[:en:Tony_Mawejje|Tony Mawejje]], [[:en:Geofrey_Massa|Geofrey Massa]], [[:en:Yunus_Sentamu|Yunus Sentamu]], [[:en:Joseph_Kizito_(footballer)|Joseph Kizito]], [[:en:Moses_Waiswa|Moses Waiswa]] n'abalala <ref name=":0">{{Cite web |date=24 February 2024 |title=Former Uganda Cranes Stars Hassan Wasswa, Tonny Mawejje to feature against Sulaiman Kiwanuka's Nakifuma Select |url=https://swiftsportsug.com/2024/02/24/former-uganda-cranes-stars-hassan-wasswa-tonny-mawejje-to-feature-against-sulaiman-kiwanukas-nakifuma-select/ |access-date=15 August 2024 |website=Swift Sports Uganda |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swiftsportsug.com/2024/02/24/former-uganda-cranes-stars-hassan-wasswa-tonny-mawejje-to-feature-against-sulaiman-kiwanukas-nakifuma-select/ "Former Uganda Cranes Stars Hassan Wasswa, Tonny Mawejje to feature against Sulaiman Kiwanuka's Nakifuma Select"]. ''Swift Sports Uganda''. 24 February 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">15 August</span> 2024</span>.</cite></ref> .
'''Ekizimbe ky'ebyemizannyo ekya Nsaji'''
Mu kiseera kino Kiwanuka azimba ekifo eky’emizannyo ekyatandika mu 2022, wansi w’erinnya lya [[Nsaji Sports Complex]], ekisangibwa e Nsaji, [[:en:Nakifuma|Nakifuma]], nga kitudde ku ttaka eriweza yiika 7 ekinaakolebwamu emirimu gy’ebyemizannyo ku mutendera gw’ensi yonna. Ekizimbe kya Nsaji Sports Complex kisuubirwa okuggulwawo mu mwaka gwa 2029. <ref name=":0">{{Cite web |date=24 February 2024 |title=Former Uganda Cranes Stars Hassan Wasswa, Tonny Mawejje to feature against Sulaiman Kiwanuka's Nakifuma Select |url=https://swiftsportsug.com/2024/02/24/former-uganda-cranes-stars-hassan-wasswa-tonny-mawejje-to-feature-against-sulaiman-kiwanukas-nakifuma-select/ |access-date=15 August 2024 |website=Swift Sports Uganda |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swiftsportsug.com/2024/02/24/former-uganda-cranes-stars-hassan-wasswa-tonny-mawejje-to-feature-against-sulaiman-kiwanukas-nakifuma-select/ "Former Uganda Cranes Stars Hassan Wasswa, Tonny Mawejje to feature against Sulaiman Kiwanuka's Nakifuma Select"]. ''Swift Sports Uganda''. 24 February 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">15 August</span> 2024</span>.</cite></ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Bobi_Wine|Bobi Wine]]
* [[:en:National_Unity_Platform|Ekibiina kya National Unity Platform]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}{{DEFAULTSORT:Sulaiman, Kiwanuka}}
mc7s6putcyhxco9157c7i5hwszygbyx
47352
47350
2026-04-20T17:43:21Z
Nambogo Catharine
6408
Ntereezezza ebijuliziddwa
47352
wikitext
text/x-wiki
'''Kiwanuka Sulaiman''' Munnayuganda munnabyabufuzi, musuubuzi era eyali [[:en:Football_player|omuzannyi wa mupiira]] omukugu nga yazannyirako mu [[:en:Express_FC|Express FC]] ng'omuteebi ne [[:en:Tooro_United_F.C.|Tooro United FC]] nga tannaguvaako olw'obuvune bwe yafunanga. Oluvannyuma yafuuka nnannyini ttiimu ya The Spartans FC. <ref name=":6">{{Cite web |date=9 February 2021 |title=Sulaiman Kiwanuka: Spartans FC President Quits Football After Alleged FUFA Misconduct |url=https://chimpreports.com/sulaiman-kiwanuka-spartans-fc-president-quits-football-after-alleged-fufa-misconduct/ |access-date=13 August 2024 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Mutabani w’eyali addukanya emizannyo gy’emmotoka, omugenzi Hajji Juma Nkambwe, <ref>{{Cite web |date=30 January 2022 |title=From Spartans, Kiwanuka Sula lands in Nakifuma |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/soccer/from-spartans-kiwanuka-sula-lands-in-nakifuma-3699190 |access-date=13 August 2024 |website=Monitor |language=en}}</ref> eyali abeera e Wanjeyo.
Ye mubaka mu Palamenti akiikirira abantu b'e Nakifuma, <ref>{{Cite web |date=31 December 2021 |title=Ab'e Nakifuma omwaka bagumazeeko na byamizannyo |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/BUK_112395 |access-date=13 August 2024 |website=New Vision |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=9 December 2021 |title=Philanthropist Kiwanuka joins Kyaggwe funders' list, promises $100 per goal {{!}} Masaza Cup 2021 |url=http://kawowo.com/2021/12/09/philanthropist-kiwanuka-joins-kyaggwe-funders-list-promises-100-per-goal-masaza-cup-2021/ |access-date=13 August 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=3 February 2022 |title=Kiwanuka extends philanthropism to women football in Nakifuma sub-county |url=http://kawowo.com/2022/02/03/kiwanuka-extends-philanthropism-to-women-football-in-nakifuma-sub-county/ |access-date=13 August 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
== Obulamu bwe obwasooka n’okusoma ==
Sulaiman yazaalibwa Hajji Juma Nkambwe ne Hajjat Hadijah Namatovu. Oluvannyuma lw’okuzaalibwa kwe, teyamala biseera bingi ne nnyina eyalina okuddayo okutwala emisomo mu maaso. Yasigala ne Jjajjaawe Nanfuka Walia eyabeeranga e Bweyogerere. <ref name=":6" />
Yasomera mu Nnassale Ku Muzikiti e Bweyogerere nga tannaba kwegatta ku Hassan Trabih okusoma pulayimale esooka okutuuka mu y'omusanvu. Okusoma siniya, yeegatta ku Bweyogerere Secondary School gye yasomera siniya esooka n'eyokubiri. Olw'okuba yali omuzannyi wa mupiira, omutendesi we era omusomesa Kaddu Badru yatambulanga naye mu masomero asatu ag’enjawulo okuli Naggalama Islamic, Kasawo Secondary School n'oluvannyuma Namagabi Secondary School - [[:en:Kayunga_District|Kayunga]] gye yatuulira Siniya ey'okuna. Yaddamu okwegatta ku ssomero lya Namagabi Secondary School, Kayunga n’afuna satifikeeti y’ebyenjigiriza mu siniya ey'omukaaga okuva ku mukulu w’essomero Yusuf Kinene era n’afuuka akulira w’ebyemizannyo mu kiseera ekyo. <ref name=":6" />
Yasoma Eby'enfuna okuva mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero ya Makerere]] .
== Enzirukanya y'omupiira ==
Mu kiseera kye yamala ng'akulira The Spartans FC mu 2018, yafuna obutakkaanya n'ekitongole ekikulira omupiira mu ggwanga ekya [[:en:Federation_of_Uganda_Football_Associations|Federation of Uganda Football Associations]] ku ky’okuggya Isaac Ogwang okuva mu [[:en:SC_Villa|SC Villa]] era ekyaviirako The Spartans FC okugobwa mu mpaka za FUFA. <ref>{{Cite web |date=10 February 2021 |title=Fufa unfair on smaller clubs - Spartans owner |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/soccer/fufa-unfair-on-smaller-clubs-spartans-owner--3286100 |access-date=15 August 2024 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Ye mutandisi w'Ekibbiitu ky'ebyemizannyo e Nakifuma, ekibeerawo ku nkomerero ya buli mwaka. Emizannyo mingi gibeerawo mu kiruubirirwa ky'okufuula Nakifuma "Brazil ya Uganda'. <ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=1 January 2022 |title=Kiwanuka's Ekibbiitu Ky'ebyemizannyo at Namanoga Seeta Namuganga ushers 2022 in style {{!}} Sports Bonanza |url=http://kawowo.com/2022/01/01/kiwanukas-ekibbiitu-kyebyemizannyo-at-namanoga-seeta-namuganga-ushers-2022-in-style-sports-bonanza/ |access-date=13 August 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=30 December 2021 |title=Kiwanuka's sheer love for sports development in Nakifuma expounds in Kimenyedde sub-county |url=https://kawowo.com/2021/12/30/kiwanukas-sheer-love-for-sports-development-in-nakifuma-expounds-in-kimenyedde-sub-county/ |access-date=27 September 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
Mu December wa 2021, Sulaiman yategeka ekivvulu kya [[:en:Boxing_Day|Boxing Day]] eky’obwereere e Kimenyedde, mwe yassa ssente z’ebirabo obukadde 2 mu mizannyo egy’enjawulo ng’ebikonde, emisinde, okumeggana, amazina, okukaba, obugaali n’omupiira. Kyakungaanya abalabi okuva e Nagojje, Ntunda, Kimenyedde, Kasawo, Seeta, Kabimbiri, Namuganga, Naggalama ne Namataba. [[Kimenyedde Select FC]] mu mupiira yawangula The Spartans FC ggoolo 4-2 mu peneti oluvannyuma lw’okugwa amaliri ggoolo 1-1 mu ddaakiika 90 ez'essalira. Baka Ocheng yateebera Kimenyedde Select ggoolo ey'ekyenkanyi mu ddakiika ezisembayo olw'okuba Emma Kalyowa yali yakulembezza dda The Spartans n'ewangula ekirabo kya kakadde 1. <ref name=":1">{{Cite web |date=28 December 2021 |title=Kiwanuka Continues to Better Livelihoods Through Sport |url=https://chimpreports.com/kiwanuka-continues-to-better-livelihoods-through-sport/ |access-date=15 August 2024 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> <ref name=":3">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=1 January 2022 |title=Kiwanuka's Ekibbiitu Ky'ebyemizannyo at Namanoga Seeta Namuganga ushers 2022 in style {{!}} Sports Bonanza |url=https://kawowo.com/2022/01/01/kiwanukas-ekibbiitu-kyebyemizannyo-at-namanoga-seeta-namuganga-ushers-2022-in-style-sports-bonanza/ |access-date=27 September 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> <ref name=":5">{{Cite web |date=2021-12-28 |title=Ssimbwa Silent as Kiwanuka Sulaiman Slowly Winning Hearts of Nakifuma County Electorates {{!}} Voice of Bugerere |url=https://voiceofbugerere.com/ssimbwa-silent-as-kiwanuka-sulaiman-slowly-gaining-hearts-of-nakifuma-county-electorates/ |access-date=2024-11-21 |language=en-US}}</ref>
== Obuwagizi bwa Buganda eri Amasaza ==
[[File:Kiwanuka_Sulaiman_Buganda.jpg|thumb|Kiwanuka Sulaiman ng'atongozebwa nga Maneja wa Buganda Masaza Select mu 2022]]
Yagenda ku kakiiko ka Masaza mu 2021 bwe yeegatta ku Ssaza Kyaggwe <ref>{{Cite web |date=8 December 2021 |title=Kyaggwe Ssaza Receives Financial Boost as Bulange Group Enters Njeru |url=https://chimpreports.com/kyaggwe-ssaza-receives-financial-boost-as-bulange-group-enters-njeru/ |access-date=13 August 2024 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> era okuva olwo abadde omuvujjirizi omutongole ow’empaka zonna. <ref>{{Cite web |date=13 December 2021 |title=Masaza Cup: Kyaggwe Reach Quarters, Receive USD 900 in Bonuses |url=https://chimpreports.com/masaza-cup-kyaggwe-reach-quarters-receive-usd-900-in-bonuses/ |access-date=13 August 2024 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Yasiimibwa ng’omu ku bantu abakulu mu kuwagira empaka z’amasaza. <ref name=":0">{{Cite web |date=24 February 2024 |title=Former Uganda Cranes Stars Hassan Wasswa, Tonny Mawejje to feature against Sulaiman Kiwanuka's Nakifuma Select |url=https://swiftsportsug.com/2024/02/24/former-uganda-cranes-stars-hassan-wasswa-tonny-mawejje-to-feature-against-sulaiman-kiwanukas-nakifuma-select/ |access-date=15 August 2024 |website=Swift Sports Uganda |language=en-US}}</ref> Mu Masaza 2021, yassa mu [[Sszaza Kyaggwe|Ssaza Kyaggwe]] doola 1900 bwe bukadde 6,650,000/= mu za Uganda wadde nga baawangulwa mu luzannya lwa 'quarter'. <ref name=":1">{{Cite web |date=28 December 2021 |title=Kiwanuka Continues to Better Livelihoods Through Sport |url=https://chimpreports.com/kiwanuka-continues-to-better-livelihoods-through-sport/ |access-date=15 August 2024 |website=ChimpReports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://chimpreports.com/kiwanuka-continues-to-better-livelihoods-through-sport/ "Kiwanuka Continues to Better Livelihoods Through Sport"]. ''ChimpReports''. 28 December 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">15 August</span> 2024</span>.</cite></ref> <ref name=":2">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=30 December 2021 |title=Kiwanuka's sheer love for sports development in Nakifuma expounds in Kimenyedde sub-county |url=https://kawowo.com/2021/12/30/kiwanukas-sheer-love-for-sports-development-in-nakifuma-expounds-in-kimenyedde-sub-county/ |access-date=27 September 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFIsabirye2021">Isabirye, David (30 December 2021). [https://kawowo.com/2021/12/30/kiwanukas-sheer-love-for-sports-development-in-nakifuma-expounds-in-kimenyedde-sub-county/ "Kiwanuka's sheer love for sports development in Nakifuma expounds in Kimenyedde sub-county"]. ''Kawowo Sports''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">27 September</span> 2024</span>.</cite></ref>
== Obulamu bw’ebyobufuzi ==
Yali mu lwokaano lw’okuvuganya ku kifo ky’omubaka wa Palamenti e Nakifuma mu 2021 ng’avuganya ku bwa nnamunigina era n’awangulwa Fred Ssimbwa eyalina bendera [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]]. <ref name=":5">{{Cite web |date=2021-12-28 |title=Ssimbwa Silent as Kiwanuka Sulaiman Slowly Winning Hearts of Nakifuma County Electorates {{!}} Voice of Bugerere |url=https://voiceofbugerere.com/ssimbwa-silent-as-kiwanuka-sulaiman-slowly-gaining-hearts-of-nakifuma-county-electorates/ |access-date=2024-11-21 |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://voiceofbugerere.com/ssimbwa-silent-as-kiwanuka-sulaiman-slowly-gaining-hearts-of-nakifuma-county-electorates/ "Ssimbwa Silent as Kiwanuka Sulaiman Slowly Winning Hearts of Nakifuma County Electorates | Voice of Bugerere"]. 28 December 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">21 November</span> 2024</span>.</cite></ref> Kiwanuka yayambako mu kuzimba Poliisi y'e Kateete <ref>{{Cite web |date=11 January 2022 |title=Nakifuma residents build police post to fight crime |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nakifuma-residents-build-police-post-to-fight-crime-3678584 |access-date=13 August 2024 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Mikwano gya Kiwanuka mu Pulojekiti ez'enjawulo ==
'''Eby'obulimi n’obulunzi'''
Friends Of Kiwanuka Organization kibiina kya bwannakyewa ekyatandikibwawo Omubaka Sulaiman Kiwanuka mu 2021 okuyamba ku Bannamukono. Ekibiina kino kiyambye mu kuwagira abalimi n’abalunzi n’ensigo n’ebikozesebwa n'ebirala. Mu Gwomwenda gwa 2022, amagombolola abiri mu kitundu ky'e Mukono, Nakifuma ne Namuganga, abalimi abasoba mu 100 baafuna ensigo za Kasooli nga zibalirirwamu obukadde bwa Uganda 10 okutumbula pulojekiti zaabwe ez’okulima. <ref>{{Cite web |date=13 September 2022 |title=Abalimi e Nakifuma baweereddwa ensigo za kasooli n'ebijanjaalo okulwanyisa enjala |url=https://www.newvision.co.ug/category/amawulire/abalimi-e-nakifuma-baweereddwa-ensigo-za-kaso-BUK_123438 |access-date=15 August 2024 |website=New Vision |language=en}}</ref>
'''Enkulaakulana y’ebyemizannyo mu masomero''' Kasawo Secondary School, Kigayaza, Namagabi secondary school, Kayunga, Latifah Mixed Secondary School, Kabimba <ref name=":0">{{Cite web |date=24 February 2024 |title=Former Uganda Cranes Stars Hassan Wasswa, Tonny Mawejje to feature against Sulaiman Kiwanuka's Nakifuma Select |url=https://swiftsportsug.com/2024/02/24/former-uganda-cranes-stars-hassan-wasswa-tonny-mawejje-to-feature-against-sulaiman-kiwanukas-nakifuma-select/ |access-date=15 August 2024 |website=Swift Sports Uganda |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swiftsportsug.com/2024/02/24/former-uganda-cranes-stars-hassan-wasswa-tonny-mawejje-to-feature-against-sulaiman-kiwanukas-nakifuma-select/ "Former Uganda Cranes Stars Hassan Wasswa, Tonny Mawejje to feature against Sulaiman Kiwanuka's Nakifuma Select"]. ''Swift Sports Uganda''. 24 February 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">15 August</span> 2024</span>.</cite></ref> ge gamu ku masomero agaweebwa amaanyi nga gayita mu nsengeka z’ebyemizannyo. <ref name=":4">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=3 February 2022 |title=Kiwanuka extends philanthropism to women football in Nakifuma sub-county |url=https://kawowo.com/2022/02/03/kiwanuka-extends-philanthropism-to-women-football-in-nakifuma-sub-county/ |access-date=27 September 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> Mu Gwokusatu 2022, Kasawo Secondary School lyafuna ensawo 50 eza Sementi n'omujoozi omupya ssaako akakadde ka ssente oluvannyuma lw'omupiira gw'omukwano ne The Spartans Fc. <ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=22 March 2022 |title=Kasawo S.S receive boost from Kiwanuka prior to knock out stages {{!}} 2022 Mukono District Schools Football Qualifiers |url=https://kawowo.com/2022/03/22/kasawo-s-s-receive-boost-from-kiwanuka-prior-to-knock-out-stages-2022-mukono-district-schools-football-qualifiers/ |access-date=15 August 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
'''Ebituukiddwaako mu mizannyo'''
Mu 2021, Kiwanuka yawaayo doola 400 eri omuzannyi wa Uganda [[:en:Fauzia_Najjemba|Fauzia Najjemba]], munnakitone enzaalwa ya Nakifuma, ng’okumwebaza olw’okuwanika Nakifuma ku mutendera gw’Eggwanga. <ref name=":2">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=30 December 2021 |title=Kiwanuka's sheer love for sports development in Nakifuma expounds in Kimenyedde sub-county |url=https://kawowo.com/2021/12/30/kiwanukas-sheer-love-for-sports-development-in-nakifuma-expounds-in-kimenyedde-sub-county/ |access-date=27 September 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFIsabirye2021">Isabirye, David (30 December 2021). [https://kawowo.com/2021/12/30/kiwanukas-sheer-love-for-sports-development-in-nakifuma-expounds-in-kimenyedde-sub-county/ "Kiwanuka's sheer love for sports development in Nakifuma expounds in Kimenyedde sub-county"]. ''Kawowo Sports''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">27 September</span> 2024</span>.</cite></ref> Fauzia yali azannyira mu [[Kampala Queens WFC]] mu [[:en:FUFA_Women_Super_League|liigi y'abakyala eya FUFA Women Super League]] . <ref name=":1">{{Cite web |date=28 December 2021 |title=Kiwanuka Continues to Better Livelihoods Through Sport |url=https://chimpreports.com/kiwanuka-continues-to-better-livelihoods-through-sport/ |access-date=15 August 2024 |website=ChimpReports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://chimpreports.com/kiwanuka-continues-to-better-livelihoods-through-sport/ "Kiwanuka Continues to Better Livelihoods Through Sport"]. ''ChimpReports''. 28 December 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">15 August</span> 2024</span>.</cite></ref> Kiwanuka Sulaiman yaluubirira okufuula Nakifuma "Brazil ya Uganda <ref name=":3">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=1 January 2022 |title=Kiwanuka's Ekibbiitu Ky'ebyemizannyo at Namanoga Seeta Namuganga ushers 2022 in style {{!}} Sports Bonanza |url=https://kawowo.com/2022/01/01/kiwanukas-ekibbiitu-kyebyemizannyo-at-namanoga-seeta-namuganga-ushers-2022-in-style-sports-bonanza/ |access-date=27 September 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFIsabirye2022">Isabirye, David (1 January 2022). [https://kawowo.com/2022/01/01/kiwanukas-ekibbiitu-kyebyemizannyo-at-namanoga-seeta-namuganga-ushers-2022-in-style-sports-bonanza/ "Kiwanuka's Ekibbiitu Ky'ebyemizannyo at Namanoga Seeta Namuganga ushers 2022 in style | Sports Bonanza"]. ''Kawowo Sports''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">27 September</span> 2024</span>.</cite></ref> era mu kukola ekyo; yatumbula n'okuwa ebitone amaanyi okumanyika. <ref name=":4">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=3 February 2022 |title=Kiwanuka extends philanthropism to women football in Nakifuma sub-county |url=https://kawowo.com/2022/02/03/kiwanuka-extends-philanthropism-to-women-football-in-nakifuma-sub-county/ |access-date=27 September 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFIsabirye2022">Isabirye, David (3 February 2022). [https://kawowo.com/2022/02/03/kiwanuka-extends-philanthropism-to-women-football-in-nakifuma-sub-county/ "Kiwanuka extends philanthropism to women football in Nakifuma sub-county"]. ''Kawowo Sports''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">27 September</span> 2024</span>.</cite></ref> Mu Gwokubiri 2024, yakyaza abaaliko bannakinku mu kusambira [[:en:Uganda_national_football_team|Uganda Cranes]] mu kisaawe kya Kikube e [[:en:Nakifuma|Nakifuma]] mu mupiira ogw'omukwano ne [[Nakifuma Select Fc]] ogwalimu abamu ku bannabitone ba ttiimu y'eggwanga nga [[:en:Tony_Mawejje|Tony Mawejje]], [[:en:Geofrey_Massa|Geofrey Massa]], [[:en:Yunus_Sentamu|Yunus Sentamu]], [[:en:Joseph_Kizito_(footballer)|Joseph Kizito]], [[:en:Moses_Waiswa|Moses Waiswa]] n'abalala <ref name=":0">{{Cite web |date=24 February 2024 |title=Former Uganda Cranes Stars Hassan Wasswa, Tonny Mawejje to feature against Sulaiman Kiwanuka's Nakifuma Select |url=https://swiftsportsug.com/2024/02/24/former-uganda-cranes-stars-hassan-wasswa-tonny-mawejje-to-feature-against-sulaiman-kiwanukas-nakifuma-select/ |access-date=15 August 2024 |website=Swift Sports Uganda |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swiftsportsug.com/2024/02/24/former-uganda-cranes-stars-hassan-wasswa-tonny-mawejje-to-feature-against-sulaiman-kiwanukas-nakifuma-select/ "Former Uganda Cranes Stars Hassan Wasswa, Tonny Mawejje to feature against Sulaiman Kiwanuka's Nakifuma Select"]. ''Swift Sports Uganda''. 24 February 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">15 August</span> 2024</span>.</cite></ref> .
'''Ekizimbe ky'ebyemizannyo ekya Nsaji'''
Mu kiseera kino Kiwanuka azimba ekifo eky’emizannyo ekyatandika mu 2022, wansi w’erinnya lya [[Nsaji Sports Complex]], ekisangibwa e Nsaji, [[:en:Nakifuma|Nakifuma]], nga kitudde ku ttaka eriweza yiika 7 ekinaakolebwamu emirimu gy’ebyemizannyo ku mutendera gw’ensi yonna. Ekizimbe kya Nsaji Sports Complex kisuubirwa okuggulwawo mu mwaka gwa 2029. <ref name=":0">{{Cite web |date=24 February 2024 |title=Former Uganda Cranes Stars Hassan Wasswa, Tonny Mawejje to feature against Sulaiman Kiwanuka's Nakifuma Select |url=https://swiftsportsug.com/2024/02/24/former-uganda-cranes-stars-hassan-wasswa-tonny-mawejje-to-feature-against-sulaiman-kiwanukas-nakifuma-select/ |access-date=15 August 2024 |website=Swift Sports Uganda |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swiftsportsug.com/2024/02/24/former-uganda-cranes-stars-hassan-wasswa-tonny-mawejje-to-feature-against-sulaiman-kiwanukas-nakifuma-select/ "Former Uganda Cranes Stars Hassan Wasswa, Tonny Mawejje to feature against Sulaiman Kiwanuka's Nakifuma Select"]. ''Swift Sports Uganda''. 24 February 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">15 August</span> 2024</span>.</cite></ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Bobi_Wine|Bobi Wine]]
* [[:en:National_Unity_Platform|Ekibiina kya National Unity Platform]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}{{DEFAULTSORT:Sulaiman, Kiwanuka}}
7rhm8ha0s4rve6yzxdjhkkzh42tl8fz
47354
47352
2026-04-20T17:46:24Z
Nambogo Catharine
6408
Ntereezeza mu mpandiika
47354
wikitext
text/x-wiki
'''Kiwanuka Sulaiman''' Munnayuganda munnabyabufuzi, musuubuzi era eyali [[:en:Football_player|omuzannyi wa mupiira]] omukugu nga yazannyirako mu [[:en:Express_FC|Express FC]] ng'omuteebi ne [[:en:Tooro_United_F.C.|Tooro United FC]] nga tannaguvaako olw'obuvune bwe yafunanga. Oluvannyuma yafuuka nnannyini ttiimu ya The Spartans FC. <ref name=":6">{{Cite web |date=9 February 2021 |title=Sulaiman Kiwanuka: Spartans FC President Quits Football After Alleged FUFA Misconduct |url=https://chimpreports.com/sulaiman-kiwanuka-spartans-fc-president-quits-football-after-alleged-fufa-misconduct/ |access-date=13 August 2024 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Mutabani w’eyali addukanya emizannyo gy’emmotoka, omugenzi Hajji Juma Nkambwe, <ref>{{Cite web |date=30 January 2022 |title=From Spartans, Kiwanuka Sula lands in Nakifuma |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/soccer/from-spartans-kiwanuka-sula-lands-in-nakifuma-3699190 |access-date=13 August 2024 |website=Monitor |language=en}}</ref> eyali abeera e Wanjeyo.
Ye mubaka mu Palamenti akiikirira abantu b'e Nakifuma, <ref>{{Cite web |date=31 December 2021 |title=Ab'e Nakifuma omwaka bagumazeeko na byamizannyo |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/BUK_112395 |access-date=13 August 2024 |website=New Vision |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=9 December 2021 |title=Philanthropist Kiwanuka joins Kyaggwe funders' list, promises $100 per goal {{!}} Masaza Cup 2021 |url=http://kawowo.com/2021/12/09/philanthropist-kiwanuka-joins-kyaggwe-funders-list-promises-100-per-goal-masaza-cup-2021/ |access-date=13 August 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=3 February 2022 |title=Kiwanuka extends philanthropism to women football in Nakifuma sub-county |url=http://kawowo.com/2022/02/03/kiwanuka-extends-philanthropism-to-women-football-in-nakifuma-sub-county/ |access-date=13 August 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
== Obulamu bwe obwasooka n’okusoma ==
Sulaiman yazaalibwa Hajji Juma Nkambwe ne Hajjat Hadijah Namatovu. Oluvannyuma lw’okuzaalibwa kwe, teyamala biseera bingi ne nnyina eyalina okuddayo okutwala emisomo mu maaso. Yasigala ne Jjajjaawe Nanfuka Walia eyabeeranga e Bweyogerere. <ref name=":6" />
Yasomera mu Nnassale Ku Muzikiti e Bweyogerere nga tannaba kwegatta ku Hassan Trabih okusoma pulayimale esooka okutuuka mu y'omusanvu. Okusoma siniya, yeegatta ku Bweyogerere Secondary School gye yasomera siniya esooka n'eyokubiri. Olw'okuba yali omuzannyi wa mupiira, omutendesi we era omusomesa Kaddu Badru yatambulanga naye mu masomero asatu ag’enjawulo okuli Naggalama Islamic, Kasawo Secondary School n'oluvannyuma Namagabi Secondary School - [[:en:Kayunga_District|Kayunga]] gye yatuulira Siniya ey'okuna. Yaddamu okwegatta ku ssomero lya Namagabi Secondary School, Kayunga n’afuna satifikeeti y’ebyenjigiriza mu siniya ey'omukaaga okuva ku mukulu w’essomero Yusuf Kinene era n’afuuka akulira w’ebyemizannyo mu kiseera ekyo. <ref name=":6" />
Yasoma Eby'enfuna okuva mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero ya Makerere]] .
== Enzirukanya y'omupiira ==
Mu kiseera kye yamala ng'akulira The Spartans FC mu 2018, yafuna obutakkaanya n'ekitongole ekikulira omupiira mu ggwanga ekya [[:en:Federation_of_Uganda_Football_Associations|Federation of Uganda Football Associations]] ku ky’okuggya Isaac Ogwang okuva mu [[:en:SC_Villa|SC Villa]] era ekyaviirako The Spartans FC okugobwa mu mpaka za FUFA. <ref>{{Cite web |date=10 February 2021 |title=Fufa unfair on smaller clubs - Spartans owner |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/soccer/fufa-unfair-on-smaller-clubs-spartans-owner--3286100 |access-date=15 August 2024 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Ye mutandisi w'Ekibbiitu ky'ebyemizannyo e Nakifuma, ekibeerawo ku nkomerero ya buli mwaka. Emizannyo mingi gibeerawo mu kiruubirirwa ky'okufuula Nakifuma "Brazil ya Uganda'. <ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=1 January 2022 |title=Kiwanuka's Ekibbiitu Ky'ebyemizannyo at Namanoga Seeta Namuganga ushers 2022 in style {{!}} Sports Bonanza |url=http://kawowo.com/2022/01/01/kiwanukas-ekibbiitu-kyebyemizannyo-at-namanoga-seeta-namuganga-ushers-2022-in-style-sports-bonanza/ |access-date=13 August 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=30 December 2021 |title=Kiwanuka's sheer love for sports development in Nakifuma expounds in Kimenyedde sub-county |url=https://kawowo.com/2021/12/30/kiwanukas-sheer-love-for-sports-development-in-nakifuma-expounds-in-kimenyedde-sub-county/ |access-date=27 September 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
Mu December wa 2021, Sulaiman yategeka ekivvulu kya [[:en:Boxing_Day|Boxing Day]] eky’obwereere e Kimenyedde, mwe yassa ssente z’ebirabo obukadde 2 mu mizannyo egy’enjawulo ng’ebikonde, emisinde, okumeggana, amazina, okukaba, obugaali n’omupiira. Kyakungaanya abalabi okuva e Nagojje, Ntunda, Kimenyedde, Kasawo, Seeta, Kabimbiri, Namuganga, Naggalama ne Namataba. Kimenyedde Select FC mu mupiira yawangula The Spartans FC ggoolo 4-2 mu peneti oluvannyuma lw’okugwa amaliri ggoolo 1-1 mu ddaakiika 90 ez'essalira. Baka Ocheng yateebera Kimenyedde Select ggoolo ey'ekyenkanyi mu ddakiika ezisembayo olw'okuba Emma Kalyowa yali yakulembezza dda The Spartans n'ewangula ekirabo kya kakadde 1. <ref name=":1">{{Cite web |date=28 December 2021 |title=Kiwanuka Continues to Better Livelihoods Through Sport |url=https://chimpreports.com/kiwanuka-continues-to-better-livelihoods-through-sport/ |access-date=15 August 2024 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> <ref name=":3">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=1 January 2022 |title=Kiwanuka's Ekibbiitu Ky'ebyemizannyo at Namanoga Seeta Namuganga ushers 2022 in style {{!}} Sports Bonanza |url=https://kawowo.com/2022/01/01/kiwanukas-ekibbiitu-kyebyemizannyo-at-namanoga-seeta-namuganga-ushers-2022-in-style-sports-bonanza/ |access-date=27 September 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> <ref name=":5">{{Cite web |date=2021-12-28 |title=Ssimbwa Silent as Kiwanuka Sulaiman Slowly Winning Hearts of Nakifuma County Electorates {{!}} Voice of Bugerere |url=https://voiceofbugerere.com/ssimbwa-silent-as-kiwanuka-sulaiman-slowly-gaining-hearts-of-nakifuma-county-electorates/ |access-date=2024-11-21 |language=en-US}}</ref>
== Obuwagizi bwa Buganda eri Amasaza ==
[[File:Kiwanuka_Sulaiman_Buganda.jpg|thumb|Kiwanuka Sulaiman ng'atongozebwa nga Maneja wa Buganda Masaza Select mu 2022]]
Yagenda ku kakiiko ka Masaza mu 2021 bwe yeegatta ku Ssaza Kyaggwe <ref>{{Cite web |date=8 December 2021 |title=Kyaggwe Ssaza Receives Financial Boost as Bulange Group Enters Njeru |url=https://chimpreports.com/kyaggwe-ssaza-receives-financial-boost-as-bulange-group-enters-njeru/ |access-date=13 August 2024 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> era okuva olwo abadde omuvujjirizi omutongole ow’empaka zonna. <ref>{{Cite web |date=13 December 2021 |title=Masaza Cup: Kyaggwe Reach Quarters, Receive USD 900 in Bonuses |url=https://chimpreports.com/masaza-cup-kyaggwe-reach-quarters-receive-usd-900-in-bonuses/ |access-date=13 August 2024 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Yasiimibwa ng’omu ku bantu abakulu mu kuwagira empaka z’amasaza. <ref name=":0">{{Cite web |date=24 February 2024 |title=Former Uganda Cranes Stars Hassan Wasswa, Tonny Mawejje to feature against Sulaiman Kiwanuka's Nakifuma Select |url=https://swiftsportsug.com/2024/02/24/former-uganda-cranes-stars-hassan-wasswa-tonny-mawejje-to-feature-against-sulaiman-kiwanukas-nakifuma-select/ |access-date=15 August 2024 |website=Swift Sports Uganda |language=en-US}}</ref> Mu Masaza 2021, yassa mu [[Sszaza Kyaggwe|Ssaza Kyaggwe]] doola 1900 bwe bukadde 6,650,000/= mu za Uganda wadde nga baawangulwa mu luzannya lwa 'quarter'. <ref name=":1">{{Cite web |date=28 December 2021 |title=Kiwanuka Continues to Better Livelihoods Through Sport |url=https://chimpreports.com/kiwanuka-continues-to-better-livelihoods-through-sport/ |access-date=15 August 2024 |website=ChimpReports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://chimpreports.com/kiwanuka-continues-to-better-livelihoods-through-sport/ "Kiwanuka Continues to Better Livelihoods Through Sport"]. ''ChimpReports''. 28 December 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">15 August</span> 2024</span>.</cite></ref> <ref name=":2">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=30 December 2021 |title=Kiwanuka's sheer love for sports development in Nakifuma expounds in Kimenyedde sub-county |url=https://kawowo.com/2021/12/30/kiwanukas-sheer-love-for-sports-development-in-nakifuma-expounds-in-kimenyedde-sub-county/ |access-date=27 September 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFIsabirye2021">Isabirye, David (30 December 2021). [https://kawowo.com/2021/12/30/kiwanukas-sheer-love-for-sports-development-in-nakifuma-expounds-in-kimenyedde-sub-county/ "Kiwanuka's sheer love for sports development in Nakifuma expounds in Kimenyedde sub-county"]. ''Kawowo Sports''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">27 September</span> 2024</span>.</cite></ref>
== Obulamu bw’ebyobufuzi ==
Yali mu lwokaano lw’okuvuganya ku kifo ky’omubaka wa Palamenti e Nakifuma mu 2021 ng’avuganya ku bwa nnamunigina era n’awangulwa Fred Ssimbwa eyalina bendera [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]]. <ref name=":5">{{Cite web |date=2021-12-28 |title=Ssimbwa Silent as Kiwanuka Sulaiman Slowly Winning Hearts of Nakifuma County Electorates {{!}} Voice of Bugerere |url=https://voiceofbugerere.com/ssimbwa-silent-as-kiwanuka-sulaiman-slowly-gaining-hearts-of-nakifuma-county-electorates/ |access-date=2024-11-21 |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://voiceofbugerere.com/ssimbwa-silent-as-kiwanuka-sulaiman-slowly-gaining-hearts-of-nakifuma-county-electorates/ "Ssimbwa Silent as Kiwanuka Sulaiman Slowly Winning Hearts of Nakifuma County Electorates | Voice of Bugerere"]. 28 December 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">21 November</span> 2024</span>.</cite></ref> Kiwanuka yayambako mu kuzimba Poliisi y'e Kateete <ref>{{Cite web |date=11 January 2022 |title=Nakifuma residents build police post to fight crime |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nakifuma-residents-build-police-post-to-fight-crime-3678584 |access-date=13 August 2024 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Mikwano gya Kiwanuka mu Pulojekiti ez'enjawulo ==
'''Eby'obulimi n’obulunzi'''
Friends Of Kiwanuka Organization kibiina kya bwannakyewa ekyatandikibwawo Omubaka Sulaiman Kiwanuka mu 2021 okuyamba ku Bannamukono. Ekibiina kino kiyambye mu kuwagira abalimi n’abalunzi n’ensigo n’ebikozesebwa n'ebirala. Mu Gwomwenda gwa 2022, amagombolola abiri mu kitundu ky'e Mukono, Nakifuma ne Namuganga, abalimi abasoba mu 100 baafuna ensigo za Kasooli nga zibalirirwamu obukadde bwa Uganda 10 okutumbula pulojekiti zaabwe ez’okulima. <ref>{{Cite web |date=13 September 2022 |title=Abalimi e Nakifuma baweereddwa ensigo za kasooli n'ebijanjaalo okulwanyisa enjala |url=https://www.newvision.co.ug/category/amawulire/abalimi-e-nakifuma-baweereddwa-ensigo-za-kaso-BUK_123438 |access-date=15 August 2024 |website=New Vision |language=en}}</ref>
'''Enkulaakulana y’ebyemizannyo mu masomero''' Kasawo Secondary School, Kigayaza, Namagabi secondary school, Kayunga, Latifah Mixed Secondary School, Kabimba <ref name=":0">{{Cite web |date=24 February 2024 |title=Former Uganda Cranes Stars Hassan Wasswa, Tonny Mawejje to feature against Sulaiman Kiwanuka's Nakifuma Select |url=https://swiftsportsug.com/2024/02/24/former-uganda-cranes-stars-hassan-wasswa-tonny-mawejje-to-feature-against-sulaiman-kiwanukas-nakifuma-select/ |access-date=15 August 2024 |website=Swift Sports Uganda |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swiftsportsug.com/2024/02/24/former-uganda-cranes-stars-hassan-wasswa-tonny-mawejje-to-feature-against-sulaiman-kiwanukas-nakifuma-select/ "Former Uganda Cranes Stars Hassan Wasswa, Tonny Mawejje to feature against Sulaiman Kiwanuka's Nakifuma Select"]. ''Swift Sports Uganda''. 24 February 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">15 August</span> 2024</span>.</cite></ref> ge gamu ku masomero agaweebwa amaanyi nga gayita mu nsengeka z’ebyemizannyo. <ref name=":4">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=3 February 2022 |title=Kiwanuka extends philanthropism to women football in Nakifuma sub-county |url=https://kawowo.com/2022/02/03/kiwanuka-extends-philanthropism-to-women-football-in-nakifuma-sub-county/ |access-date=27 September 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> Mu Gwokusatu 2022, Kasawo Secondary School lyafuna ensawo 50 eza Sementi n'omujoozi omupya ssaako akakadde ka ssente oluvannyuma lw'omupiira gw'omukwano ne The Spartans Fc. <ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=22 March 2022 |title=Kasawo S.S receive boost from Kiwanuka prior to knock out stages {{!}} 2022 Mukono District Schools Football Qualifiers |url=https://kawowo.com/2022/03/22/kasawo-s-s-receive-boost-from-kiwanuka-prior-to-knock-out-stages-2022-mukono-district-schools-football-qualifiers/ |access-date=15 August 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
'''Ebituukiddwaako mu mizannyo'''
Mu 2021, Kiwanuka yawaayo doola 400 eri omuzannyi wa Uganda [[:en:Fauzia_Najjemba|Fauzia Najjemba]], munnakitone enzaalwa ya Nakifuma, ng’okumwebaza olw’okuwanika Nakifuma ku mutendera gw’Eggwanga. <ref name=":2">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=30 December 2021 |title=Kiwanuka's sheer love for sports development in Nakifuma expounds in Kimenyedde sub-county |url=https://kawowo.com/2021/12/30/kiwanukas-sheer-love-for-sports-development-in-nakifuma-expounds-in-kimenyedde-sub-county/ |access-date=27 September 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFIsabirye2021">Isabirye, David (30 December 2021). [https://kawowo.com/2021/12/30/kiwanukas-sheer-love-for-sports-development-in-nakifuma-expounds-in-kimenyedde-sub-county/ "Kiwanuka's sheer love for sports development in Nakifuma expounds in Kimenyedde sub-county"]. ''Kawowo Sports''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">27 September</span> 2024</span>.</cite></ref> Fauzia yali azannyira mu [[Kampala Queens WFC]] mu [[:en:FUFA_Women_Super_League|liigi y'abakyala eya FUFA Women Super League]] . <ref name=":1">{{Cite web |date=28 December 2021 |title=Kiwanuka Continues to Better Livelihoods Through Sport |url=https://chimpreports.com/kiwanuka-continues-to-better-livelihoods-through-sport/ |access-date=15 August 2024 |website=ChimpReports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://chimpreports.com/kiwanuka-continues-to-better-livelihoods-through-sport/ "Kiwanuka Continues to Better Livelihoods Through Sport"]. ''ChimpReports''. 28 December 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">15 August</span> 2024</span>.</cite></ref> Kiwanuka Sulaiman yaluubirira okufuula Nakifuma "Brazil ya Uganda <ref name=":3">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=1 January 2022 |title=Kiwanuka's Ekibbiitu Ky'ebyemizannyo at Namanoga Seeta Namuganga ushers 2022 in style {{!}} Sports Bonanza |url=https://kawowo.com/2022/01/01/kiwanukas-ekibbiitu-kyebyemizannyo-at-namanoga-seeta-namuganga-ushers-2022-in-style-sports-bonanza/ |access-date=27 September 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFIsabirye2022">Isabirye, David (1 January 2022). [https://kawowo.com/2022/01/01/kiwanukas-ekibbiitu-kyebyemizannyo-at-namanoga-seeta-namuganga-ushers-2022-in-style-sports-bonanza/ "Kiwanuka's Ekibbiitu Ky'ebyemizannyo at Namanoga Seeta Namuganga ushers 2022 in style | Sports Bonanza"]. ''Kawowo Sports''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">27 September</span> 2024</span>.</cite></ref> era mu kukola ekyo; yatumbula n'okuwa ebitone amaanyi okumanyika. <ref name=":4">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=3 February 2022 |title=Kiwanuka extends philanthropism to women football in Nakifuma sub-county |url=https://kawowo.com/2022/02/03/kiwanuka-extends-philanthropism-to-women-football-in-nakifuma-sub-county/ |access-date=27 September 2024 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFIsabirye2022">Isabirye, David (3 February 2022). [https://kawowo.com/2022/02/03/kiwanuka-extends-philanthropism-to-women-football-in-nakifuma-sub-county/ "Kiwanuka extends philanthropism to women football in Nakifuma sub-county"]. ''Kawowo Sports''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">27 September</span> 2024</span>.</cite></ref> Mu Gwokubiri 2024, yakyaza abaaliko bannakinku mu kusambira [[:en:Uganda_national_football_team|Uganda Cranes]] mu kisaawe kya Kikube e [[:en:Nakifuma|Nakifuma]] mu mupiira ogw'omukwano ne [[Nakifuma Select Fc]] ogwalimu abamu ku bannabitone ba ttiimu y'eggwanga nga [[:en:Tony_Mawejje|Tony Mawejje]], [[:en:Geofrey_Massa|Geofrey Massa]], [[:en:Yunus_Sentamu|Yunus Sentamu]], [[:en:Joseph_Kizito_(footballer)|Joseph Kizito]], [[:en:Moses_Waiswa|Moses Waiswa]] n'abalala <ref name=":0">{{Cite web |date=24 February 2024 |title=Former Uganda Cranes Stars Hassan Wasswa, Tonny Mawejje to feature against Sulaiman Kiwanuka's Nakifuma Select |url=https://swiftsportsug.com/2024/02/24/former-uganda-cranes-stars-hassan-wasswa-tonny-mawejje-to-feature-against-sulaiman-kiwanukas-nakifuma-select/ |access-date=15 August 2024 |website=Swift Sports Uganda |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swiftsportsug.com/2024/02/24/former-uganda-cranes-stars-hassan-wasswa-tonny-mawejje-to-feature-against-sulaiman-kiwanukas-nakifuma-select/ "Former Uganda Cranes Stars Hassan Wasswa, Tonny Mawejje to feature against Sulaiman Kiwanuka's Nakifuma Select"]. ''Swift Sports Uganda''. 24 February 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">15 August</span> 2024</span>.</cite></ref> .
'''Ekizimbe ky'ebyemizannyo ekya Nsaji'''
Mu kiseera kino Kiwanuka azimba ekifo eky’emizannyo ekyatandika mu 2022, wansi w’erinnya lya [[Nsaji Sports Complex]], ekisangibwa e Nsaji, [[:en:Nakifuma|Nakifuma]], nga kitudde ku ttaka eriweza yiika 7 ekinaakolebwamu emirimu gy’ebyemizannyo ku mutendera gw’ensi yonna. Ekizimbe kya Nsaji Sports Complex kisuubirwa okuggulwawo mu mwaka gwa 2029. <ref name=":0">{{Cite web |date=24 February 2024 |title=Former Uganda Cranes Stars Hassan Wasswa, Tonny Mawejje to feature against Sulaiman Kiwanuka's Nakifuma Select |url=https://swiftsportsug.com/2024/02/24/former-uganda-cranes-stars-hassan-wasswa-tonny-mawejje-to-feature-against-sulaiman-kiwanukas-nakifuma-select/ |access-date=15 August 2024 |website=Swift Sports Uganda |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://swiftsportsug.com/2024/02/24/former-uganda-cranes-stars-hassan-wasswa-tonny-mawejje-to-feature-against-sulaiman-kiwanukas-nakifuma-select/ "Former Uganda Cranes Stars Hassan Wasswa, Tonny Mawejje to feature against Sulaiman Kiwanuka's Nakifuma Select"]. ''Swift Sports Uganda''. 24 February 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">15 August</span> 2024</span>.</cite></ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Bobi_Wine|Bobi Wine]]
* [[:en:National_Unity_Platform|Ekibiina kya National Unity Platform]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}{{DEFAULTSORT:Sulaiman, Kiwanuka}}
ott7j5ooqyqxprudmx203b8d4vcgu2y
Mastula Namatovu
0
12954
47344
2026-04-20T17:00:43Z
Berniter
10779
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1348453330|Mastula Namatovu]]"
47344
wikitext
text/x-wiki
'''Mastula Namatovu''' (yazaalibwa 29 Omwezigwokuminagumu 1988), era amanyiddwa nga '''Ekiduma Kito''', Munnayuganda alwanirira omwana omuwala, [[:en:Politician|Munnabyabufuzi]] eyakola ng'omumyuka wa ssentebe wa liigi y'abakyala mu Disitulikiti y'e Kamuli. Ono yalondebwa ku kifo kyakubiri mu kusunsulwa [[Yoweri Museveni|kwa Museveni]] ku bwapulezidenti bwa NRM mu kulonda kwa bonna okwa 2026. <ref name=":0">{{Cite web |date=2025-08-01 |title=Mastula Namatovu: Youth who seconded Museveni's nomination for 2026 |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/mastula-namatovu-youth-who-seconded-museveni-s-nomination-for-2026-5139536 |access-date=2026-02-03 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obutobwe n’okusomakwe ==
Namatovu yatandika okusoma ku Kamuli Girls School. Yagenda mu maaso n’essomero [[:en:Nabisunsa_Girls'_Secondary_School|lya Nabisunsa Girls Secondary School]] okutuuka ku mutendela gwa siniya eyokuna, gye yalina ebifo bibili ebyobukulembeze nga omukuluwekisulo ky'abayizi ate ela nga akulila ab'ayizi . Yamaliriza omutendela gwa siniya eyomukaga mu Busoga High School oluvannyuma n’afuna [[:en:Bachelor_of_Commerce|Diguli mu by’obusuubuzi]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y’e Makerere]] . Mu kiseera kye yamala mu Yunivasite y’e Makerere, yaweerezaako nga Minisita w’ekikula ky’abantu (2009–2010) era nga mmemba wa Guild Representative Council (2010–2011). <ref name=":0">{{Cite web |date=2025-08-01 |title=Mastula Namatovu: Youth who seconded Museveni's nomination for 2026 |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/mastula-namatovu-youth-who-seconded-museveni-s-nomination-for-2026-5139536 |access-date=2026-02-03 |website=Monitor |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/mastula-namatovu-youth-who-seconded-museveni-s-nomination-for-2026-5139536 "Mastula Namatovu: Youth who seconded Museveni's nomination for 2026"]. ''Monitor''. 2025-08-01<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-02-03</span></span>.</cite></ref>
== Omulimu gwe ==
Namatovu munnabyabufuzi eyeegattira mu kibiina kya [[National Resistance Movement]], era nga ye yali omukwasi wa bendera y’ekibiina kino ku kifo kya palaamenti ya Munisipaali y’e [[Kamuli (disitulikit)|Kamuli]] mu kulonda kwa bonna okwa 2026. <ref>{{Cite web |last=Kibumba |first=Teven |title=Mastula Namatovu Launches Kamuli Municipality Bid |url=https://nilepost.co.ug/news/266946/mastula-namatovu-launches-kamuli-municipality-bid |access-date=2026-02-03 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=URN |date=2020-11-14 |title=Kamuli MP Watongola dies of suspected COVID-19 infection |url=https://observer.ug/news/kamuli-mp-watongola-dies-of-suspected-covid-19-infection/ |access-date=2026-02-03 |website=The Observer |language=en-US}}</ref>Yaweereza ebisanja bisatu nga '''Ssentebe Omubeezi''' w’ekibiina ky’abakyala mu Disitulikiti y’e Kamuli District, era yali '''Omuwandiisi w’amawulire''' ow’Olukiiko lw’Abavubuka olw’eggwanga. Namatovu yakola kinene nnyo mu kutondawo enteekateeka y’Olukiiko lw’Abakyala olw’eggwanga (2021–2025), era yakulembera kaweefube w’okukubiriza abakazi okwetaba mu kulonda okw’eggwanga mu 2021. <ref name=":0">{{Cite web |date=2025-08-01 |title=Mastula Namatovu: Youth who seconded Museveni's nomination for 2026 |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/mastula-namatovu-youth-who-seconded-museveni-s-nomination-for-2026-5139536 |access-date=2026-02-03 |website=Monitor |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/mastula-namatovu-youth-who-seconded-museveni-s-nomination-for-2026-5139536 "Mastula Namatovu: Youth who seconded Museveni's nomination for 2026"]. ''Monitor''. 2025-08-01<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-02-03</span></span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |date=2021-08-31 |title=Women to share Shs190b under parish model |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/women-to-share-shs190b-under-parish-model-3532330 |access-date=2026-02-03 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Namatovu abadde akiikirira [[Yuganda|Uganda]] mu nkiiko z’ensi yonna ez’enjawulo, omuli okutendeka obukulembeze n’okwenkanankana kw’ekikula ky’abantu mu [[Zimbabwe]] (2014), olukiiko lw’abavubuka olwa Commonwealth mu Sri Lanka (2013), olukung’aana lwa Nile Basin Conference mu [[Egypt|Misiri]] (2012),okunoonyereza ku by’obulimi mu [[:en:Nairobi|kibuga Nairobi Kenya]] . <ref name=":0">{{Cite web |date=2025-08-01 |title=Mastula Namatovu: Youth who seconded Museveni's nomination for 2026 |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/mastula-namatovu-youth-who-seconded-museveni-s-nomination-for-2026-5139536 |access-date=2026-02-03 |website=Monitor |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/mastula-namatovu-youth-who-seconded-museveni-s-nomination-for-2026-5139536 "Mastula Namatovu: Youth who seconded Museveni's nomination for 2026"]. ''Monitor''. 2025-08-01<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-02-03</span></span>.</cite></ref>
== Ebijuliziddwa ==
5pbhl4wv3i751k3y0l7iroydtwxacsp
Naome Kabasharira
0
12955
47345
2026-04-20T17:23:58Z
Ssuuna Peter
6900
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349684164|Naome Kabasharira]]"
47345
wikitext
text/x-wiki
'''Naome Kabasharira''' (yazaalibwa 12 Ogwekkumi 1967) munnabyabufuzi wa Uganda. <ref>{{Cite web |title=Naome Kabasharira |url=https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/c2c5f94f-b227-43e5-8e49-22542980b646/ |access-date=2025-04-29 |website=theyworkforyou.github.io}}</ref> Ye [[:en:Member_of_parliament|mubaka wa palamenti]] akiikirira Rushenyi mu [[:en:Ntungamo_District|Disitulikiti y'e Ntungamo]]. <ref name=":0">{{Cite web |date=2015-12-11 |title=Naome Kabasharira |url=https://katangathoughts.wordpress.com/tag/naome-kabasharira/ |access-date=2025-04-29 |website=Thoughts from Katanga |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Unit |first=Pepper Intelligence |date=2025-04-19 |title=EASTER MESSAGE: Residents asked to be security vigilant, avoid betrayal as NRM releases road map |url=https://redpepper.co.ug/easter-message-residents-asked-to-be-security-vigilant-avoid-betrayal-as-nrm-releases-road-map/139866/ |access-date=2025-04-29 |website=ONLINE |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Premier directs minister on Foot and Mouth Disease in Ntugamo District {{!}} Parliament of Uganda |url=https://www.parliament.go.ug/news/3348/premier-directs-minister-foot-and-mouth-disease-ntugamo-district |access-date=2025-04-29 |website=www.parliament.go.ug}}</ref> Yaliko omubaka mukyala akiikirira Disitulikiti y'e Ntungamo mu palamenti eyakiikirira okuva mu 1996 okutuuka mu 2001. <ref name=":0" />
== Obulamu bwe obwasooka n’okusoma kwe ==
Kabasharira yazaalibwa nga 12 Ogwekkumi 1967 e Rushenyi mu Disitulikiti y’e Ntungamo mu bazadde be omugenzi Perezi Kabasharira. <ref name=":1">{{Cite web |title=Kabasharira bounces back as legislator |url=https://www.newvision.co.ug/news/1015269/kabasharira-bounces-legislator |access-date=2025-04-29 |website=New Vision}}</ref>
Kabasharira yasomera mu [[:en:Bweranyangi_Girls'_Senior_Secondary_School|Bweranyangi Girls' Senior Secondary School]] gye yatuulira siniya ey'okuna oluvannyuma ne yeegatta ku [[:en:Trinity_College_Nabbingo|Trinity College Nabbingo]] gye yamalira siniya ey'omukaaga. <ref name=":3">{{Cite web |title=Makerere Cancels MP's Degree |url=https://www.newvision.co.ug/news/1033380/makerere-cancels-mps-degree |access-date=2025-04-29 |website=New Vision}}</ref> Yatikkirwa mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] n’afuna diguli mu by’emikono n'obuyiiya. <ref name=":3" /> <ref>{{Cite web |title=I'll Defend Myself, Says Kabasharira |url=https://www.newvision.co.ug/news/1032908/ill-defend-kabasharira |access-date=2025-04-29 |website=New Vision}}</ref>
Yali mufumbo n'omugenzi [[:en:John_Bashaija_Kazoora|John Bashaija Kazoora]] . <ref>{{Cite web |title=New Vision - Latest News |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/outspoken-nra-bush-war-veteran-john-kazoora-p-NV_209256 |access-date=2025-04-29 |website=www.newvision.co.ug}}</ref>
== Emirimu ==
Kabasharira yafuuka omubaka omukyala owa palamenti ey’omukaaga (1996-2001) ng’akiikirira [[:en:Ntungamo_District|disitulikiti y’e Ntungamo]] . <ref name=":0">{{Cite web |date=2015-12-11 |title=Naome Kabasharira |url=https://katangathoughts.wordpress.com/tag/naome-kabasharira/ |access-date=2025-04-29 |website=Thoughts from Katanga |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://katangathoughts.wordpress.com/tag/naome-kabasharira/ "Naome Kabasharira"]. ''Thoughts from Katanga''. 2015-12-11<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-04-29</span></span>.</cite></ref> <ref name=":1">{{Cite web |title=Kabasharira bounces back as legislator |url=https://www.newvision.co.ug/news/1015269/kabasharira-bounces-legislator |access-date=2025-04-29 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1015269/kabasharira-bounces-legislator "Kabasharira bounces back as legislator"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-04-29</span></span>.</cite></ref> Mu Gwomwenda 2011, yavuganya mu kamyufu k'ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]], era n'awangulwa [[:en:Beatrice_Rwakimari|Beatrice Rwakimari]] eyali omubaka mu kiseera ekyo. <ref name=":0" />
Mu 2021, Kabasharira yalondebwa okubeera omubaka wa palamenti ng’akiikirira Rushenyi ng’avuganya ku bwannamunigina, n’awangula [[:en:Mwesigwa_Rukutana|Mwesigwa Rukutana]] . <ref name=":2">{{Cite web |last=Kazibwe |first=Kenneth |title=Rushenyi Leaders Unanimously Endorse MP Naome Kabasharira for Re-election |url=https://nilepost.co.ug/politics/253280/rushenyi-leaders-unanimously-endorse-mp-naome-kabasharira-for-re-election |access-date=2025-04-29 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Mugasha |first=Alex |title=Kabasharira Calls for Accountability to End Electoral Violence in Rushenyi |url=https://nilepost.co.ug/politics/248725/kabasharira-calls-for-accountability-to-end-electoral-violence-in-rushenyi |access-date=2025-04-29 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> Yalondebwa okuba omumyuka wa ssentebe w’akakiiko akakola ku nsonga za pulezidenti. <ref name=":2" />
== Okusika omuguwa ==
Kabasharira yasazibwamu okuvuganya ku kifo ky'omubaka wa Palamenti mu 2001, olw'okujingirira empapula z'obuyigirize. <ref name=":0">{{Cite web |date=2015-12-11 |title=Naome Kabasharira |url=https://katangathoughts.wordpress.com/tag/naome-kabasharira/ |access-date=2025-04-29 |website=Thoughts from Katanga |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://katangathoughts.wordpress.com/tag/naome-kabasharira/ "Naome Kabasharira"]. ''Thoughts from Katanga''. 2015-12-11<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-04-29</span></span>.</cite></ref> <ref name=":1">{{Cite web |title=Kabasharira bounces back as legislator |url=https://www.newvision.co.ug/news/1015269/kabasharira-bounces-legislator |access-date=2025-04-29 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1015269/kabasharira-bounces-legislator "Kabasharira bounces back as legislator"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-04-29</span></span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |date=2021-01-25 |title=Ntungamo NRM flag bearer in trouble over academic papers |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/ntungamo-nrm-flag-bearer-in-trouble-over-academic-papers-1478624 |access-date=2025-04-29 |website=Monitor |language=en}}</ref> Diguli ye yasazibwamu Ssettendekero wa Makerere oluvannyuma lw’okunoonyereza ku by'okujingirira empapula ezaakozesebwa okuyingira Ssettendekero. <ref name=":3">{{Cite web |title=Makerere Cancels MP's Degree |url=https://www.newvision.co.ug/news/1033380/makerere-cancels-mps-degree |access-date=2025-04-29 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1033380/makerere-cancels-mps-degree "Makerere Cancels MP's Degree"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-04-29</span></span>.</cite></ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
0h2vdeu7e169n9ezo70dvom38w8jcek
Benson Lugwar
0
12956
47348
2026-04-20T17:39:27Z
Berniter
10779
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1346073709|Benson Lugwar]]"
47348
wikitext
text/x-wiki
'''Benson Lugwar''' Munauganda ,munnabyabufuzi era omulwanirizi w’abavubuka mu Uganda . Yalondebwa ku bwa Mubaka wa Palaamenti mu Bukiika kono bwa Agago consituwensi mu [[Parliament of Uganda|Palaamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebiri mu [[Akalulu ka Uganda aka 2026|kalulu ka Uganda aka 2026]], nga yeesimbawo ku bwannamunigina. <ref name=":0">{{Cite web |last=Goret |first=Valentine |date=2025-06-25 |title=Intelsat Partners with the Whitaker Peace & Development Initiative to Expand Access to Education in East Africa |url=https://www.wpdi.org/news/intelsat-partners-with-wpdi-to-expand-access-to-education-in-east-africa/ |access-date=2026-02-24 |website=WPDI |language=en-US}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Why more NRM MPs lost in Acholi, despite Museveni's win |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/why-more-nrm-mps-lost-in-acholi-despite-museveni-s-win-5337560 |access-date=2026-02-24 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obutobwe No'buvo ==
Yatikkirwa mu pulogulaamu ya Whitaker Peace and Development Initiative (WPDI), avuddeyo ng’omukulembeze w’ekitundu era nnantameggwa w’abavubuka, era aweereza ku lukiiko lw’abavubuka olwa Royal Danish Embassy Youth Sounding Board.badde mukulembeze wa bavubuka mu bukiikakkono bwa Uganda era nga mukulembeze mu byobufuzi by'omu kitundu ekyo nga tannalondebwa mu Palaamenti. . <ref name=":0">{{Cite web |last=Goret |first=Valentine |date=2025-06-25 |title=Intelsat Partners with the Whitaker Peace & Development Initiative to Expand Access to Education in East Africa |url=https://www.wpdi.org/news/intelsat-partners-with-wpdi-to-expand-access-to-education-in-east-africa/ |access-date=2026-02-24 |website=WPDI |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGoret2025">Goret, Valentine (2025-06-25). [https://www.wpdi.org/news/intelsat-partners-with-wpdi-to-expand-access-to-education-in-east-africa/ "Intelsat Partners with the Whitaker Peace & Development Initiative to Expand Access to Education in East Africa"]. ''WPDI''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-02-24</span></span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |last=Anena |first=Cinderella |title=“I felt my voice mattered”: A courageous youth perspective on shaping Uganda's National Framework on Health Education and Life Skills |url=https://uganda.unfpa.org/en/news/%E2%80%9Ci-felt-my-voice-mattered%E2%80%9D-courageous-youth-perspective-shaping-ugandas-national-framework}}</ref>
== Omulimu gwe ogw’ebyobufuzi ==
Lugwar yaweereza nga kansala wa Disitulikiti mu [[Agago (disitulikit)|Disitulikiti y’e Agago]], gye yali yeenyigira mu kukwatagana n’abavubuka n’abantu b’omukitundu. Yalwanirira enteeseganya z’emirembe n’enteekateeka z’okuwagira eby’obulimi mu bibiina by’abavubuka mu bitundu by’e Acholi, Lango, ne Karamoja. <ref>{{Cite web |date=2024-05-27 |title=Youths from Acholi, Lango, Karamoja unite for peace |url=https://gnna.co.ug/2024/05/youths-from-acholi-lango-karamoja-unite-for-peace/ |access-date=2026-02-24 |website=Greater North News Agency |language=en-US}}</ref> Yevuganya John Amos Okot mukamyufu ka NRM mu 2025 mubukika kono ,Mu Ssaza lya Agago North . <ref>{{Cite web |last=Kizza |first=Joseph |date=2025-07-17 |title=News: NRM parliamentary primaries 2025 - as it happened |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/nrm-parliamentary-primaries-2025---as-it-happ-NV_214662_022026 |access-date=2026-02-24 |website=New Vision}}</ref> Mu kulonda kwa bonna okwa Uganda okwa 2026, Lugwar yavuganya ku kifo kya palamenti ya Agago North nga [[:en:Independent_politician|eyesimbyewo ku bwannamunigina]] . Yafuna obululu 11,837, n’awangula John Amos Okot eyali owa owa [[National Resistance Movement]] (NRM) eyafunya obululu 10,918. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Why more NRM MPs lost in Acholi, despite Museveni's win |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/why-more-nrm-mps-lost-in-acholi-despite-museveni-s-win-5337560 |access-date=2026-02-24 |website=Monitor |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/why-more-nrm-mps-lost-in-acholi-despite-museveni-s-win-5337560 "Why more NRM MPs lost in Acholi, despite Museveni's win"]. ''Monitor''. 2026-01-24<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-02-24</span></span>.</cite></ref>
* Olukalala lw’abakiise mu Palaamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebiri
* [[Musa Ecweru]]
* Fred Jalameso
* [[Denis Obua (politician)|Denis Obua (munnabyabufuzi)]]
8dbvlc36l0bi8wzdr83w3t701z6mdcz
Lawrence Kiiza
0
12957
47357
2026-04-20T18:33:59Z
ESTHER NAKITENDE
9175
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1335162005|Lawrence Kiiza]]"
47357
wikitext
text/x-wiki
'''Lawrence Kiiza [[:en:Ugandan|Munnayuganda]],''' munnabyabufuzi era musuubuzi nga mu kiseera kino ye minisita akulira [[:en:Ministry_of_Finance,_Planning_and_Economic_Development_(Uganda)|minisitule y’ebyensimbi, enteekateeka n’enkulaakulana mu by'enfuna]] . Era yaliko ssentebe w’ekitongole kya Uganda Investment Authority. <ref>{{Cite web |title=Stanbic Bank, the Gold Winners pose for a photo with the Chief Guest Mr. Lawrence Kiiza |url=https://www.ugchristiannews.com/wp-content/uploads/2015/11/Stanbic-Bank-the-Gold-Winners-pose-for-a-photo-with-the-Chief-Guest-Mr.-Lawrence-Kiiza.jpg |access-date=2024-03-13 |website=Breaking news on Christianity in Uganda and World |language=en-US}}</ref> Mu 1996 ye yali Minisita w’ebyobusuubuzi, amakolero, n’obulambuzi mu Yuganda, era ye yali Minisita w’eggwanga ow’amakolero ne tekinologiya. Oluvannyuma yawereza nga Dayirekita wa Uganda Development Bank. <ref name=":0">{{Cite web |title=Lawrence Kiiza-Director Economic Affairs @ Ministry of Finance, Planning and Economic Development-Emails and Phone Numbers |url=https://www.flashintel.ai/ |access-date=2024-03-13 |website=FlashIntel}}</ref>
== Ebimukwatako ==
=== obuto bwe n’emirimu ===
Kiiza yazaalibwa mu 1948 mu [[:en:Western_Region_(Ghana)|bugwanjuba]] bwa Yuganda. Mu maka agaali geenyigira mu kulima n’ebyobusubuzi. Yatandika okwenyigira mu by'obufuzi mu myaka gya 1980, ng’aweereza [[:en:Parliament_of_Uganda|ng’omubaka mu Palamenti]] ow'e [[:en:Bushenyi_District|Bushenyi]] . Oluvannyuma yafuuka Minisita w’eggwanga ow’ebyensimbi, enteekateeka, n’enkulaakulana mu by'enfuna, n’oluvannyuma Minisita w’eggwanga ow’amakolero ne tekinologiya. Mu 1996, yalondebwa okuba Minisita w’ebyobusuubuzi, amakolero n’obulambuzi. <ref>{{Cite web |title=Uganda to establish special fund |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined |access-date=2024-03-13 |website=New Vision |language=en}}</ref> <ref name=":0" /> Era abadde muwagizi nnyo mu kutumbula eby’obwannannyini n’okutandikawo emirimu. <ref>{{Cite web |date=2016-07-14 |title=Lawrence-Kiiza-1 {{!}} Sunrise |url=https://sunrise.ug/opinions/201607/uganda-why-implementation-fails.html/attachment/lawrence-kiiza-1 |access-date=2024-03-13 |language=en-US}}</ref> <ref>https://www.afdb.org/pt/news-and-events/fewer-projects-at-risk-in-uganda-portfolio-yet-challenges-remain-9617</ref>
=== Okusoma ===
Kiiza alina diguli eyookubiri mu by’enfuna okuva ku [[:en:Makerere_University|yunivasite y’e Makerere]] ne diguli eyookubiri mu [[:en:Business_Administration|by’obusuubuzi]] okuva ku [[:en:University_of_Manchester|yunivasite y’e Manchester]] . <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/University_of_Manchester</ref>
== Ebigambibwa ==
Kiiza azze awenembye n’emisango gy’obuli bw’enguzi n’okubulankanya ssente mu myaka gye egy’ebyobufuzi okusingira ddala mu kiseera we yabeerera Minisita w’ebyobusuubuzi, amakolero, n’obulambuzi. Kyokka buli kiseera abadde yeegaana nti talina kibi kyonna kye yakola. <ref>{{Cite web |last=Lutaaya |first=Henry |date=2017-06-08 |title=2017/18 Budget: Is it possible to have new thinking with old thinkers, asks MUK Don {{!}} Sunrise |url=https://sunrise.ug/news/201706/201718-budget-possible-new-thinking-old-thinkers-asks-muk-don.html |access-date=2024-03-13 |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ggoobi |first=Ramathan |date=2016-07-14 |title=Why implementation fails in Uganda {{!}} Sunrise |url=https://sunrise.ug/opinions/201607/uganda-why-implementation-fails.html |access-date=2024-03-13 |language=en-US}}</ref> <ref name=":0" />
== Omukululo ==
Ebintu ebyenjawulo Kiiza byakoze ku kulaakulanya ebyenfuna bya Uganda byeyoleka naddala mu by’obusuubuzi n’amakolero. Ngogyeko ebimwogerwako nti alina obuli bw’enguzi, asigala wa kitiibwa nnyo mu byobufuzi ne bizinensi za Uganda.
== Ebiwandiiko ebikozeseddwa ==
{{Reflist}}
m66b87ukugln185xxbw70jqmaqph137
Odongo Okune
0
12958
47359
2026-04-20T20:20:09Z
Lillylove256
10862
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1348219436|Odongo Okune]]"
47359
wikitext
text/x-wiki
'''Michael Moses Odongo Okune''' (yazaalibwa 6 Ogwokusatu 1965) Munnayuganda mukulembeze w'ebyobuwangwa eri abantu b'e Lango mu [[:en:Northern_Region,_Uganda|Bukiikakkono bwa Uganda]] ng'alina ekitiibwa kya "Paramount Chief Won Nyaci of Lango".<ref name=":0">{{Cite web |last=Otto |first=Nelly |title=Who is Dr. Michael Moses Odongo-Okune,the new Paramount Chief- Won Nyaci of Lango? - Watchdog Uganda |url=https://www.watchdoguganda.com/news/20240308/166135/who-is-dr-michael-moses-odongo-okunethe-new-paramount-chief-won-nyaci-of-lango.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241013104918/https://www.watchdoguganda.com/news/20240308/166135/who-is-dr-michael-moses-odongo-okunethe-new-paramount-chief-won-nyaci-of-lango.html |archive-date=2024-10-13 |access-date=2025-09-20 |website=www.watchdoguganda.com |language=en-GB}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=2024-06-22 |title=Government gazettes Odongo Okune as Lango cultural leader |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/government-gazettes-odongo-okune-as-lango-cultural-leader-4666146 |access-date=2025-09-20 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-10-19 |title=MTN Uganda Contributes Towards the Coronation of Lango's Paramount Chief Elect, Eng Dr. Michael Moses Odongo Okune |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/brand-book/mtn-uganda-contributes-towards-the-coronation-of-lango-s-paramount-chief-elect-eng-dr-michael-moses-odongo-okune-4798156 |access-date=2025-09-21 |website=Monitor |language=en}}</ref> Yaliko minisita w'ensonga z'ebweru w'ebyobuwangwa (Awitim) owa Lango era ssentebe w'olukungaana lwa Lango 2012.<ref name=":0" /> Odongo yaliko omukulu wa Uganda Road Fund (URF).<ref name=":1" /> 
== Ensibuko n’obuyigirize ==
Eng Odongo yazaalibwa nga 6 Ogwokusatu 1965 mu kika ky'Abakongo e Ibuje<ref>{{Cite web |title=Floods Cut-off Ibuje Sub- County Cut from Apac District : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/floods-cut-off-ibuje-sub-county-cut-from-apac-district- |access-date=2025-11-03 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> Trading Centre, Maruzi [[:en:Apac_District|mu disitulikiti y'e Apac]], bazadde be Joseph William Okune Onweng (taata) ne Hellen Acen Odora (maama) mu [[:en:Lira_Hospital|ddwaaliro lya Lira]].<ref name=":0" /><ref name=":1" />
Okuva mu 1971 okutuuka mu 1978, Odong yasomera pulayimale ye ku Ibuje Primary School. Okuva mu 1979 okutuuka mu 1982, yasomera mu ddaala lya O ku ssomero lya Sir Samuel Baker Senior Secondary School mu [[:en:Gulu_District|Disitulikiti y’e Gulu]] oluvannyuma n’agenda ku [[:en:St._Peter's_College_Tororo|St Peter’s College]] mu [[:en:Tororo_District|Disitulikiti y’e Tororo]] okusoma mu ddaala lya A mu 1983 okutuuka mu 1985 era eyo oluvannyuma, yeegatta ku [[:en:Makerere_University|Yunivasite y’e Makerere]] gye yasomera [[:en:Bachelor_of_Science|diguli mu bya ssaayansi]] mu [[:en:Civil_engineering|by'okuzimba]] mu 1985 okutuuka mu 1989.<ref name=":0" /> Era yayongera okusoma yinginiya gye yafunira diguli eyookubiri mu by’okuzimba mu 2003 okuva mu ttendekero lye limu.<ref name=":0" />
Okwongerezaako, Okune alina [[:en:Master_of_Business_Administration|diguli eyookubiri mu by’obusuubuzi (MBA)]] ne Master’s eyookubiri mu by'okuzimba okuva mu [[:en:University_of_Surrey|Yunivasite y’e Surrey]] mu [[:en:United_Kingdom|Bungereza]] mu 2005 ne PhD mu by’okuzimba okuva mu [[:en:Makerere_University|yunivasite y’e Makerere]] mu 2009.<ref name=":0" /> Ebisaanyizo bye eby’obuyinginiya nabyo birimu okubeera mu [[:en:Institution_of_Civil_Engineers|ttendekero lya bayinginiya b’okuzimba]] mu Bungereza.<ref name=":0" />
== Omulimu mu by’obuyinginiya n’obuweereza bwa gavumenti ==
Okune yatandika omulimu gwe ogw'ekikugu mu 1989 mu [[:en:Ministry_of_Works_and_Transport_(Uganda)|minisitule ya Uganda ey'emirimu n'entambula]]. Yali yinginiya wa disitulikiti mu kitundu kya Lango ku ntandikwa y’emyaka gya 1990. Obumanyirivu bwe yalina mu kukulaakulanya ebizimbe bwamusikiriza okulondebwa nga akulira ekitongole kya [[:en:Uganda_Road_Fund|Uganda Road Fund]] (URF) mu 2009 n’aweereza okumala emyaka kkumi okutuusa mu 2019. Mu 2014 okutuuka mu 2020, yaliko Ssentebe wa Engineers Registration Board Uganda, ssentebe wa [[:en:Uganda_National_Cultural_Centre|Uganda National Cultural Centre]] 2015 okutuuka mu 2018. Okune yaweereza nga Commissioner mu minisitule y’emirimu n’entambula okuva 2021 okutuuka mu 2024.<ref name=":1" />
== Obukulembeze bw’ebyobuwangwa ==
Okune yalondebwa okuba Paramount Chief wa Lango, ekitiibwa ky'ennono era ekimanyiddwa nga Won Nyaci, nga 1 Ogwokusatu 2024.<ref>{{Cite web |title=Eng. Odongo Okune Takes Oath of Office Lango Paramount Chief : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/eng-odongo-okune-takes-oath-of-office-lango-paramount-chief |access-date=2025-09-21 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> Yalondebwa oluvannyuma lw'emyaka mingi nga yeetaba mu nsonga z'ebyobuwangwa, gamba ng'okulondebwa kwe emabegako nga Minisita w'ensonga z'ebweru w'obuwangwa (Awitim) e Lango era ssentebe w'olukuŋŋaana lw'e Lango olwa 2012. Yawandiikibwa Gavumenti ya Uganda mu gazeeti nga 2 Omweezi ogw'ekkumi n'olumu 2024 nga Paramount Chief.<ref name=":2">{{Cite web |date=2024-10-26 |title=Lango paramount chief coronation: Organising committee dispels cancellation rumours |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/lango-paramount-chief-coronation-organising-committee-dispels-cancellation-rumours-4802862 |access-date=2025-09-21 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Okulayira kwe kwakolebwa nga 5 Ogwokubiri 2025 mu kutongoza mu lwatu ku kkooti enkulu e Lira, ng’okusoomoozebwa mu mateeka kukyalindiridde.<ref name=":1" /> Okulondebwa kwe kwali kusaziddwamu emabegako kkooti enkulu mu nsala eyayita enkola eno "etali mu mateeka, etaliiko mugaso." Oluvannyuma kkooti ejulirwamu yalagira okuyimiriza okusobozesa Okune okugenda mu maaso n’okulayira nga bwe balindirira okujulira. Olutalo lwa kkooti lwatandikwa abavuganya mu kibiina kya Lango Cultural Foundation, ekyavaamu olutalo lw’obukulembeze oluwanvu.<ref name=":2" /><ref>{{Cite web |date=2025-02-05 |title=Dr Odongo Okune sworn in as Lango Paramount Chief in dramatic ceremony |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/dr-odongo-okune-sworn-in-as-lango-paramount-chief-in-dramatic-ceremony--4914654 |access-date=2025-09-21 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-01-29 |title=Court of Appeal blocks orders to throw out Lango Paramount Chief Odongo Okune |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/court-of-appeal-blocks-orders-to-throw-out-lango-paramount-chief-odongo-okune-4905976 |access-date=2025-09-21 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Otwii |first=Isaac |title=Lango paramount chief moves to block rival chief's coronation |url=https://nilepost.co.ug/news/205068/lango-paramount-chief-moves-to-block-rival-chiefs-coronation |access-date=2025-09-21 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Wadde nga waaliwo okusika omugwa, Minisita wa Uganda ow’ekikula ky’abantu, abakozi, n’enkulaakulana y’embeera z’abantu, [[:en:Betty_Amongi|Betty Amongi]], yakakasa nti gavumenti yakkiriza Okune nga Won Nyaci yekka omutuufu, ekyanyweeza ennyiriri z’eggwanga entongole ku bukulembeze bwe.<ref>{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Amongi to Lango: Odongo Okune is the only recognised Won Nyaci |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/amongi-to-lango-odongo-okune-is-the-only-recognised-won-nyaci--5027606 |access-date=2025-09-21 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-02-04 |title=Lango leadership dispute: Why minister defied court order |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/lango-leadership-dispute-why-minister-defied-court-order-4912866 |access-date=2025-09-21 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okukwatagana n’abantu n’okubunyisa amawulire mu bantu ==
Nga Paramount Chief, Okune abadde yeewaddeyo okutabaganya n’okugatta abantu b’e Lango. Atumbudde okuzza obuggya eby’obuwangwa n’okussaamu enkola z’obukulembeze ez’ennono mu kukola ku nsonga ez’omulembe ng’obwavu, ebyenjigiriza, n’ebyobulamu. Mu mweezi Ogwomwenda 2025, yasaba okwongera okukunga abantu mu kulwanyisa endwadde z’omu bitundu eby’obutiti ezisukkiridde (NTDs) ng’ajuliza emiwendo egyayitirira ennyo mu kitundu kya Lango. Yasaba abatuuze, abakugu mu by’obulamu, n’abakulembeze b’ebitundu okwetaba ennyo mu nteekateeka [[:en:Preventive_healthcare|z’okuziyiza ebyobulamu]] ne kampeyini z’okusomesa.<ref>{{Cite web |last=Otto |first=Nelly |date=2025-09-20 |title=Won Nyaci Calls For Intensified Community Engagement To Combat Neglected Tropical Diseases as NTDs Hit Alarmingly High Levels In |url=https://www.watchdoguganda.com/news/20250920/184423/won-nyaci-calls-for-intensified-community-engagement-to-combat-neglected-tropical-diseases-as-ntds-hit-alarmingly-high-levels-in-lango.html |access-date=2025-09-21 |website=Watchdog Uganda |language=en-GB}}</ref>
== Laba ne ==
* Rwot Dawudi Onen Acana II
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
nawu7w2iq8g7t60t9b7y4riwztcjwqe
Andrew Mwenda
0
12959
47370
2026-04-21T09:00:46Z
NAMUKWAYA BARBRA
9180
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1345809401|Andrew Mwenda]]"
47370
wikitext
text/x-wiki
'''Andrew Mwenda''' (yazaalibwa mu 1972) Munnamawulire wa Uganda mu mpapula, leediyo ne ttivvi, era nga ye mutandisi era nnannyini lupapula lwa [[:en:Newsmagazine|''The Independent'', olufulumya amawulire agakwata]] ku nsonga ezikwata ku mulembe . Emabegako yaliko omuwandiisi w’ebyobufuzi mu lupapula lwa ''[[:en:The_Daily_Monitor|The Daily Monitor]]'', olumu mu Uganda, era nga yaliko omuweereza wa Andrew Mwenda Live ku leediyo ya KFM mu [[Kampala]], ekibuga ekikulu ekya Uganda.<ref name="1R">{{Cite web |last=TED Conferences LLC |year=2019 |title=Andrew Mwenda: Journalist & TED Speaker |url=https://www.ted.com/speakers/andrew_mwenda |access-date=27 February 2019 |publisher=[[TED (conference)|TED Conferences]]}}</ref>
== Ensibuko ye n’obuyigirize bwe ==
Mwenda yazaalibwa mu 1972 mu [[Fort Portal]], mu [[Kabarole (disitulikit)|Disitulikiti y’e Kabarole]], mu [[:en:Western_Region,_Uganda|Bugwanjuba]] bwa Uganda. Kitaawe ye ''Mzee Phillip Muhanga'' ow’e Fort Portal. Mwenda muto wa [[:en:Lieutenant_General|Lieutenant Gyenerali]] [[:en:Kayanja_Muhanga|Kayanja Muhanga]], omuduumizi w’amagye g’oku ttaka (CLF) mu ggye lya [[Eggye lya Uganda People's Defense Force|UPDF]] ne Margaret Muhanga minisita w’ebyobulamu ebisookerwako.<ref name="2R">{{Cite web |last=Kato |first=Josha |date=15 August 2005 |title=Who Is Andrew Mwenda? |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1119084/andrew-mwenda |access-date=27 February 2019}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-10-07 |title=Lt Gen Kayanja Muhanga speaks out on new appointment |url=https://www.kfm.co.ug/news/national-news-news/lt-gen-kayanja-muhanga-speaks-out-on-new-appointment.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230121123745/https://www.kfm.co.ug/news/national-news-news/lt-gen-kayanja-muhanga-speaks-out-on-new-appointment.html |archive-date=21 January 2023 |access-date=2023-01-21 |website=93.3 KFM |language=en-US}}</ref>
Oluvannyuma lw’okusoma pulayimale mu kitundu, Mwenda yayingira [[Nyakasura School|essomero lya Nyakasura]] gye yamalira emisomo gye egya O-Level. Yasomera mu siniya e Mbarara okusoma A-level gye yeetaba mu keediimo k’abayizi ku Headmaster omwami Bagatagira. Oluvannyuma yaddamu emisomo gye egya A-level oluvannyuma n’akkirizibwa mu [[:en:Busoga_College_Mwiri|Busoga College Mwiri]] mu [[:en:Eastern_Region,_Uganda|mu kitundu kyebuvanjuba]] mu Uganda. Yatikkirwa [[:en:Busoga_College_Mwiri|Dipuloma ya Siniya]] e Mwiri. Yayingizibwa mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]], [[:en:Public_university|yunivasite ya gavumenti]] esinga obukadde mu Uganda era esinga obunene, gye yatikkirwa [[:en:Bachelor_of_Arts_in_Journalism|diguli eyookubiri mu by'amawulire]] .<ref name="2R">{{Cite web |last=Kato |first=Josha |date=15 August 2005 |title=Who Is Andrew Mwenda? |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1119084/andrew-mwenda |access-date=27 February 2019}}</ref>
Oluvannyuma yawangula [[:en:Chevening_Scholarship|sikaala ya Chevening]] era n’akkirizibwa mu [[:en:School_of_Oriental_and_African_Studies|School of Oriental and African Studies]] mu [[:en:University_of_London|University of London]], gye yatikkirwa [[:en:Development_studies|diguli ye eyookubiri mu by’enkulaakulana]] . Yali mugenyi mu [[:en:Yale_University|Yale University]], mu 2010. Era yasoma nga fellow mu [[:en:Saïd_Business_School|Saïd Business School]] mu [[:en:University_of_Oxford|University of Oxford]] mu 2009. Mwenda yali John Knight Fellow mu [[:en:Stanford_University|Stanford University]] wakati wa 2006 ne 2007 nga non academic journalism fellowship. Yali musomesa omugenyi mu [[:en:University_of_Florida,_Gainesville|Yunivasite y’e Florida, Gainesville]], mu 2005, era nga mukyala munne mu Africa Study Center eya [[:en:University_of_Leiden|Yunivasite y’e Leiden]], mu Budaaki mu 2003.<ref name="3R">{{Cite web |last=Anne Perkins |date=7 August 2008 |title=Profile: Andrew Mwenda |url=https://www.theguardian.com/katine/2008/aug/07/news.africaaid |access-date=27 February 2019}}</ref>
Mu 2008, olukiiko lw’ebyenfuna mu nsi yonna lwalonda Mwenda ng’omukulembeze w’ensi yonna omuto ( https://blog.ted.com/mwenda_shikwati/ ) ate mu 2010, Foreign Policy Magazine yamulonda mu bantu 100 abasinga okulowooza.<ref>{{Cite web |last=ahughey |date=2023-11-27 |title=The FP Top 100 Global Thinkers |url=https://foreignpolicy.com/2010/11/23/the-fp-top-100-global-thinkers-5/ |access-date=2023-12-01 |website=Foreign Policy |language=en-US}}</ref> Mu 2011, Pulezidenti [[Paul Kagame]] owa Rwanda yalonda Mwenda okuweereza ku lukiiko lwe oluwabula Pulezidenti.<ref>{{Cite web |title=Kagame drops Mwenda as advisor - Nile Post |url=https://nilepost.co.ug/2019/09/23/kagame-drops-mwenda-as-advisor/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20191020114140/https://nilepost.co.ug/2019/09/23/kagame-drops-mwenda-as-advisor/ |archive-date=2019-10-20 |access-date=2026-02-27}}</ref> Mu 2012 ne 2013, Mwenda yalondebwa ekitongole kya Foreign Policy mu bantu 100 abasinga amaanyi mu nsi yonna ku mukutu gwa Twitter.<ref>{{Cite web |title=The FP Twitterati 100 {{!}} |url=https://foreignpolicy.com/2013/08/13/the-fp-twitterati-100/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20141209104136/http://foreignpolicy.com/2013/08/13/the-fp-twitterati-100/ |archive-date=2014-12-09 |access-date=2026-02-27}}</ref> Mu 2013, yatandikawo ekitongole ky'embeera z'abantu ekya tugende ne Micheal Wilkerson ne Matt Brown ,Kkampunieyeewaddeyo okuyamba abavubuka okuba n'ebyobgagga mwe bagya eby'okweyimirizaawo .okuva olwoTugende yemu ku kkampuni ezisinga okukula amangu era kati yeewaanira ku bakasitoma abasoba mu 25,000 nga bannannyini bintu ng’ebyo n’abalala 30,000 abali mu nteekateeka z’okufuna obwannannyini nga bayita mu looni za micro finance.<ref>{{Cite web |title=Andrew Mwenda backed Tugende secures $5 Million in financing |url=https://digestafrica.com/andrew-mwenada-tugende-opic |access-date=2023-12-01 |website=Digest Africa |language=en}}</ref>
Mu 2011, Mwenda yayambako okuteesa okukkakkana wakati wa Pulezidenti [[Yoweri Museveni]] owa Uganda ne Kagame owa Rwanda, okugatta abakulembeze bombi wamu n’okuyambako okumalawo obutakkaanya bwabwe obutagonjoolwa wakati waabwe n’amawanga gaabwe gombi. Wakati wa 2011 ne 2018, yakola ng’omubaka wa buli pulezidenti mu butuufu eri munne era n’ayambako okukuuma enkolagana ey’omukwano wakati waabwe ng’abantu ssekinnoomu era ne wakati w’amawanga gombi. Enteekateeka eno yasembye okugwa mu 2018, n’evaamu olutalo olupya olwavaako ensalo ya Uganda ne Rwanda okuggalwa okumala emyaka esatu.<ref>{{Cite web |title=Reconciliation for Kagame and Museveni {{!}} HuffPost UK Politics |url=https://www.huffingtonpost.co.uk/richard-dowden/reconciliation-for-kagame_b_943271.html |access-date=2026-02-27 |website=www.huffingtonpost.co.uk}}</ref>
Mu 2005, yali omu ku bannamawulire abakulu kkumi na mukaaga abaayitibwa gavumenti ya Bungereza okuteesa ne Ssaabaminisita [[:en:Tony_Blair|Tony Blair]] ku lipoota egenda okufuluma [[:en:Commission_for_Africa|ey’akakiiko ka Afrika]] .<ref name="4R">{{Cite web |last=Andrew M. Mwenda |date=8 March 2005 |title=Africa: Foreign aid sabotages reform |url=https://www.nytimes.com/2005/03/08/opinion/africa-foreign-aid-sabotages-reform.html |access-date=27 February 2019}}</ref>
== Ebyafaayo bye n’emirimu gye ==
Mwenda ye maneja wa kkampuni ya ''Independent Publications Limited'', abafulumya ekitabo ekiyitibwa ''[[:en:The_Independent_(Uganda)|The Independent]]'', ekifulumya amawulire agakwata ku nsonga z’omulembe. Omuwagizi wa [[:en:Socrates|Socrates, Karl Popper,]] ne [[:en:Frederick_Von_Hayek|Frederick Von Hayek]], mulwanirizi w’eddembe, munnamawulire, omuwandiisi w’emitwe, omuwandiisi w’ebitontome ow’ekiseera ekigere, musuubuzi, era mutandisi w’embeera z’abantu.<ref name="2R">{{Cite web |last=Kato |first=Josha |date=15 August 2005 |title=Who Is Andrew Mwenda? |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1119084/andrew-mwenda |access-date=27 February 2019}}</ref><ref name="3R">{{Cite web |last=Anne Perkins |date=7 August 2008 |title=Profile: Andrew Mwenda |url=https://www.theguardian.com/katine/2008/aug/07/news.africaaid |access-date=27 February 2019}}</ref>
Mwenda ddoboozi lya Afrika erimanyiddwa mu kukubaganya ebirowoozo mu nsi yonna ku buyambi bw’amawanga amalala eri Afrika okulemererwa n’obwetaavu bw’okusiga ensimbi n’obusuubuzi ng’ebivuga enkulaakulana. A [[:en:TED_speaker|TED speaker]], ye mwogezi wa bulijjo mu nkuŋŋaana okwetoloola ensi yonna. <ref name="1R">{{Cite web |last=TED Conferences LLC |year=2019 |title=Andrew Mwenda: Journalist & TED Speaker |url=https://www.ted.com/speakers/andrew_mwenda |access-date=27 February 2019 |publisher=[[TED (conference)|TED Conferences]]}}</ref>
Mwenda yakolako ng’omuwandiisi w’ebyobufuzi mu lupapula lwa ''[[:en:Daily_Monitor|Daily Monitor]]'' era nga maneja omukulu w’ekitongole kyayo ekigatta ku leediyo ya FM, KFM, nga tannatandikawo ''The Independent'' mu 2007. Abaddeko ng’omuwi w’amagezi mu [[:en:World_Bank|Banka y’ensi yonna]], [[:en:World_Resources_Institute|World Resources Institute]], ne [[:en:Transparency_International|Transparency International]] . Era awandiikidde emikutu gy'amawulire egy'ensi yonna nga [[:en:International_Herald_Tribune|''Der Spiegel'', ''International Herald Tribune'', ''The New York Times'',]] ne ''[[:en:Newsmagazine|Foreign Policy]]'' . Era akoze ebiwandiiko ku ttivvi ne leediyo [[:en:BBC_World|ya BBC World]] . <ref name="1R">{{Cite web |last=TED Conferences LLC |year=2019 |title=Andrew Mwenda: Journalist & TED Speaker |url=https://www.ted.com/speakers/andrew_mwenda |access-date=27 February 2019 |publisher=[[TED (conference)|TED Conferences]]}}</ref>
Mwenda era awandiise n’okuwandiika emiko mu mpapula z’ebyenjigiriza ez’ensi yonna nga ''Africa Affairs'', ''Journal of Modern African Studies'', ''Review of African Political Economy'', ''Journal of Commonwealth Studies'', ''Journal for Contemporary African Studies'', ne ''Journal of Democracy'' waggulu w’okufulumya essuula mu bitabo ebiwerako.
Mu gwomunaana gwa 2005, yavunaanibwa omusango gw’okujeemera [[:en:Sedition|gavumenti]] olw’okuweereza ku mpewo okukubaganya ebirowoozo ku nsonga eyassa omumyuka wa pulezidenti wa Sudan, [[:en:John_Garang|John Garang]] . Garang yattibwa ennyonyi ya pulezidenti wa Uganda bwe yamenyekera mu kibuyaga mu kitundu ky’abayeekera, bwe yali akomawo okuva mu nteeseganya mu Uganda. Mu pulogulaamu ye eya leediyo, munnamawulire ono yalumiriza gavumenti ya Uganda "obutaba na busobozi" n'agamba nti baateeka Garang ku "nnyonnyi etalina makulu ekiro, mu mbeera y'obudde embi waggulu w'ekitundu ekitali kya bukuumi". <ref name="7R">{{Cite web |date=15 August 2005 |title=Journalist charged with sedition over programme on Garang death |url=http://www.irinnews.org/report/55855/uganda-journalist-charged-sedition-over-programme-garang-death |access-date=27 February 2019 |publisher=[[Integrated Regional Information Networks]] (IRIN) |agency=IRIN}}</ref>
Mu gwokuna gwa 2008, gavumenti ya Uganda yakwatibwa n'ayimbulwa ku kakalu ka kkooti lwa "kubeera n'ebintu ebijeemera gavumenti n'okufulumya ebiwandiiko ebikuma omuliro mu bantu".<ref name="5R">{{Cite web |last=Press Release |date=30 April 2008 |title=Uganda: Two Other Journalists Arrested for 'Possessing Seditious Materials' And 'Publishing Inflammatory Materials' |url=http://allafrica.com/stories/200804301016.html |access-date=27 February 2019 |publisher=[[Committee to Protect Journalists]] via [[AllAfrica.com]]}}</ref><ref name="6R">{{Cite web |last=Observer Media Limited |date=23 September 2009 |title=Mwenda charged with sedition |url=https://observer.ug/news/headlines/5180-mwenda-charged-with-sedition-sp-1034617658 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190228130322/https://observer.ug/news/headlines/5180-mwenda-charged-with-sedition-sp-1034617658 |archive-date=28 February 2019 |access-date=27 February 2019}}</ref>
== Okulwanirira abantu mu kitundu ==
Mu gwomusanvu gwa 2006, Mwenda yalabikako mu kakiiko ka Bungereza akavunaanyizibwa ku bwavu mu nsi yonna okuwa obujulizi ku buyambi obuweebwa Afrika. Yawandiika nnyo ku ngeri obuyambi gye bukwata ku nkola y’enkulaakulana mu Afrika era yali afulumizibwa mu mpapula z’amawulire ez’ekitiibwa nga ''International Herald Tribune'' ne ''[[:en:Der_Spiegel|Der Spiegel]]'' era n’akola ebiwandiiko bya leediyo ne ttivvi eri BBC ku nsonga eno. Mwami Mwenda era abadde ayogerwako nnyo mu mikutu gy’amawulire egy’ensi yonna, omuli [[:en:The_Washington_Post|BBC, CNN, ''The New York Times'', ''The Washington Post'', ''The Times'', ''The Economist'',]] n’empapula z’amawulire endala nnyingi, emikutu gya leediyo ne ttivvi mu Bulaaya ne North America.<ref name="4R">{{Cite web |last=Andrew M. Mwenda |date=8 March 2005 |title=Africa: Foreign aid sabotages reform |url=https://www.nytimes.com/2005/03/08/opinion/africa-foreign-aid-sabotages-reform.html |access-date=27 February 2019}}</ref><ref name="8R">{{Cite web |last=Andrew M. Mwenda |date=17 April 2013 |title=Madonna and Africa's 'celebrity saviors' |url=https://www.cnn.com/2013/04/16/opinion/madonna-charity-africa-mwenda/index.html |access-date=27 February 2019 |publisher=[[Cable News Network]] (CNN)}}</ref>
Anenyezza ebitongole ebigaba obuyambi n’abazirakisa olw’ebyo by’agamba nti tebikola bulungi n’okwekobaana n’obuli bw’enguzi. Alowooza nti obuyambi bw’amawanga g’obugwanjuba okusinga bubadde tebuyamba nkulaakulana ya Afrika, okuva bwe bukubiriza okwesigama, okuyimirizaawo entalo n’okufukirira amawanga agali mu nguzi.<ref name="9R">{{Cite web |last=Alison Stewart |date=29 June 2012 |title=Is Foreign Aid Harming Africa? (Interview With Andrew Mwenda) |url=https://www.npr.org/templates/transcript/transcript.php?storyId=155919467 |access-date=27 February 2019 |publisher=[[National Public Radio]] (NPR)}}</ref> Agamba nti obuyambi bugenda mu mawanga agatali gasinga kugwanira, ago agalemye abantu baabwe, okusinga ago agateredde. Mu gwomukaaga gwa 2007, yawa okwogera ku nsonga zino mu [[:en:TED_conference|lukungaana lwa TED]] olwali mu [[:en:Arusha,_Tanzania|kibuga Arusha ekya Tanzania]] .<ref name="1R">{{Cite web |last=TED Conferences LLC |year=2019 |title=Andrew Mwenda: Journalist & TED Speaker |url=https://www.ted.com/speakers/andrew_mwenda |access-date=27 February 2019 |publisher=[[TED (conference)|TED Conferences]]}}</ref>
Mu 2014, Mwenda y’omu ku baasaba okusazaamu [[:en:Uganda_Anti-Homosexuality_Act,_2014|etteeka lya The Uganda Anti-Homosexuality Act, 2014]] .<ref name="10R">{{Cite web |date=1 August 2014 |title=Uganda court annuls anti-homosexuality law |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-28605400.html%20%7C |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190228074456/https://www.bbc.com/news/world-africa-28605400.html |archive-date=28 February 2019 |access-date=27 February 2019 |publisher=[[British Broadcasting Corporation]] (BBC)}}</ref>
Nga 3 gwokubiri gwa 2019, Mwenda yatongoza ekibiina kya Uganda National Peoples’ Democratic Revolutionary Front (UNPDRF) mu nsiko z’e Kanyandahi mu maserengeta ga Uganda n’abasajja mukaaga n’emiggo etaano. Yeerangirira supreme shogun wa UNPDRF ate Charles Onyango Obbo omukulembeze w’endowooza zaayo. Ku mikutu gya yintaneeti, yalangiridde nti ekivuddeko UNPDRF "kulwanyisa nfuga ya Museveni ey'obuli bw'enguzi, enkola ya Besigye ey'obunkenke obw'amaanyi n'okukubwa abantu mu ngeri ey'obwereere eya Bobi Wine." <ref>{{Cite web |title=Uganda National People's Democratic Revolutionary Front {{!}} Newz Post |url=https://newz.ug/tag/uganda-national-peoples-democratic-revolutionary-front/ |access-date=2020-05-01 |language=en-US}}</ref>
UNPDRF erina erinnya lye limu n’omukago gw’ebyobufuzi ogwa kkono mu Ethiopia, The Ethiopian People’s Revolutionary Democratic Front (EPRDF) ogukulemberwa ssaabaminisita wa Ethiopia Abiy Ahmed, kyokka tekisuubirwa nti UNPDRF ewagirwa oba ekwatagana ne EPRDF.
== Engule ==
Mwenda yawangula engule ya [[:en:CPJ_International_Press_Freedom_Awards|CPJ International Press Freedom Awards]] mu 2008 eyawagirwa [[:en:Committee_to_Protect_Journalists|akakiiko akakuuma bannamawulire]], "nga assa ekitiibwa mu kwewaayo kwe eri bannamawulire ab'eddembe mu Uganda n'ensi yonna".<ref name="11R">{{Cite web |last=CPJ |date=25 November 2008 |title=CPJ to honor brave international journalists: Andrew Mwenda, Founder and Managing Editor, The Independent |url=https://cpj.org/awards/2008/mwenda.php |access-date=27 February 2019 |publisher=[[Committee to Protect Journalists]] (CPJ)}}</ref><ref name="12R">{{Cite web |last=CPJ |date=25 November 2008 |title=International Press Freedom Awards: Andrew Mwenda, IPFA 2008 Video |url=https://cpj.org/awards/2008/andrew-mwenda-ipfa-2008-video.php |access-date=27 February 2019 |publisher=[[Committee to Protect Journalists]] (CPJ) |format=Video}}</ref>
== Ebiweereddwayo mu jano ==
* 2007: Investieren Geht uber Schmieren, Entwicklungspolitik, ogwekkumi nebiri mu 2007, Nr. 12 62 Jahr.
* 2007: Okufuula obuyinza obw’obuntu mu Uganda, Journal for Democracy,mu gwomusanvu mu 2007, Omuzingo 18, Ennamba 3
* 2006: "Okuyimirizaawo enkulaakulana n'okutuuka ku kukendeeza obwavu obw'amaanyi: Engeri Uganda gye yadda engulu okuva mu butakkaanya"; mu Kulumba obwavu bwa Afrika: Obumanyirivu okuva ku ttaka Ekisengekeddwa Louise Fox ne Bob Liebenthal, Banka y’ensi yonna, Washington DC.
* 2006: Obuyambi bw’amawanga amalala okunafuwa kw’obuvunaanyizibwa bwa olupapula olukwata ku nkola y’ekitongole kya [[:en:Cato_Institute|Cato Institute]], ekibiina ekifumiitiriza mu Washington DC.
* 2006: Ne [[:en:Roger_Tangri|Roger Tangri]] : 'Ebyobufuzi, Abagaba obuyambi, n'obutakola bulungi bw'ebitongole ebilwanyisa obuli bw'enguzi mu Uganda', Journal of Modern African Studies, 44, 1 (2006)
* 2005: Ne [[:en:Roger_Tangri|Roger Tangri]] : 'Ebyobufuzi by'okuwagira, Ennongoosereza mu bagaba obuyambi, n'okunyweza enfuga mu Uganda', African Affairs, 104, 416 (2005), 449–67.
* 2003: Ne [[:en:Roger_Tangri|Roger Tangri]] : "Enguzi mu magye n'ebyobufuzi bya Uganda okuva ku nkomerero y'emyaka gya 1990." mu kwekenneenya ebyenfuna by’ebyobufuzi bya Afrika No. 98, 2003.
* 2001: Ne Prof. [[:en:Roger_Tangri|Roger Tangri]], Obuli bw’enguzi n’obwannakyewa mu kussa Uganda mu bwannannyini mu myaka gya 1990, Africa Affairs 100–398 (2001) 87–103
== Ebijjuliziddwa ==
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
evu0t9t2ys74c4ornmj8v470gldwb16
47371
47370
2026-04-21T09:04:08Z
NAMUKWAYA BARBRA
9180
nkuzeemu enkyukakyuka #WUCUG26MUK
47371
wikitext
text/x-wiki
'''Andrew Mwenda''' (yazaalibwa mu 1972) Munnamawulire wa Uganda mu mpapula, leediyo ne ttivvi, era nga ye mutandisi era nnannyini lupapula lwa [[:en:Newsmagazine|''The Independent'', olufulumya amawulire agakwata]] ku nsonga ezikwata ku mulembe . Emabegako yaliko omuwandiisi w’ebyobufuzi mu lupapula lwa ''[[:en:The_Daily_Monitor|The Daily Monitor]]'', olumu mu Uganda, era nga yaliko omuweereza wa Andrew Mwenda Live ku leediyo ya KFM mu [[Kampala]], ekibuga ekikulu ekya Uganda.<ref name="1R">{{Cite web |last=TED Conferences LLC |year=2019 |title=Andrew Mwenda: Journalist & TED Speaker |url=https://www.ted.com/speakers/andrew_mwenda |access-date=27 February 2019 |publisher=[[TED (conference)|TED Conferences]]}}</ref>
== Ensibuko ye n’obuyigirize bwe ==
Mwenda yazaalibwa mu 1972 mu [[Fort Portal]], mu [[Kabarole (disitulikit)|Disitulikiti y’e Kabarole]], mu [[:en:Western_Region,_Uganda|Bugwanjuba]] bwa Uganda. Kitaawe ye ''Mzee Phillip Muhanga'' ow’e Fort Portal. Mwenda muto wa [[:en:Lieutenant_General|Lieutenant Gyenerali]] [[:en:Kayanja_Muhanga|Kayanja Muhanga]], omuduumizi w’amagye g’oku ttaka (CLF) mu ggye lya [[Eggye lya Uganda People's Defense Force|UPDF]] ne Margaret Muhanga minisita w’ebyobulamu ebisookerwako.<ref name="2R">{{Cite web |last=Kato |first=Josha |date=15 August 2005 |title=Who Is Andrew Mwenda? |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1119084/andrew-mwenda |access-date=27 February 2019}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-10-07 |title=Lt Gen Kayanja Muhanga speaks out on new appointment |url=https://www.kfm.co.ug/news/national-news-news/lt-gen-kayanja-muhanga-speaks-out-on-new-appointment.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230121123745/https://www.kfm.co.ug/news/national-news-news/lt-gen-kayanja-muhanga-speaks-out-on-new-appointment.html |archive-date=21 January 2023 |access-date=2023-01-21 |website=93.3 KFM |language=en-US}}</ref>
Oluvannyuma lw’okusoma pulayimale mu kitundu, Mwenda yayingira [[Nyakasura School|essomero lya Nyakasura]] gye yamalira emisomo gye egya O-Level. Yasomera mu siniya e Mbarara okusoma A-level gye yeetaba mu keediimo k’abayizi ku Headmaster omwami Bagatagira. Oluvannyuma yaddamu emisomo gye egya A-level oluvannyuma n’akkirizibwa mu [[:en:Busoga_College_Mwiri|Busoga College Mwiri]] mu [[:en:Eastern_Region,_Uganda|mu kitundu kyebuvanjuba]] mu Uganda. Yatikkirwa [[:en:Busoga_College_Mwiri|Dipuloma ya Siniya]] e Mwiri. Yayingizibwa mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]], [[:en:Public_university|yunivasite ya gavumenti]] esinga obukadde mu Uganda era esinga obunene, gye yatikkirwa [[:en:Bachelor_of_Arts_in_Journalism|diguli eyookubiri mu by'amawulire]] .<ref name="2R">{{Cite web |last=Kato |first=Josha |date=15 August 2005 |title=Who Is Andrew Mwenda? |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1119084/andrew-mwenda |access-date=27 February 2019}}</ref>
Oluvannyuma yawangula [[:en:Chevening_Scholarship|sikaala ya Chevening]] era n’akkirizibwa mu [[:en:School_of_Oriental_and_African_Studies|School of Oriental and African Studies]] mu [[:en:University_of_London|University of London]], gye yatikkirwa [[:en:Development_studies|diguli ye eyookubiri mu by’enkulaakulana]] . Yali mugenyi mu [[:en:Yale_University|Yale University]], mu 2010. Era yasoma nga fellow mu [[:en:Saïd_Business_School|Saïd Business School]] mu [[:en:University_of_Oxford|University of Oxford]] mu 2009. Mwenda yali John Knight Fellow mu [[:en:Stanford_University|Stanford University]] wakati wa 2006 ne 2007 nga non academic journalism fellowship. Yali musomesa omugenyi mu [[:en:University_of_Florida,_Gainesville|Yunivasite y’e Florida, Gainesville]], mu 2005, era nga mukyala munne mu Africa Study Center eya [[:en:University_of_Leiden|Yunivasite y’e Leiden]], mu Budaaki mu 2003.<ref name="3R">{{Cite web |last=Anne Perkins |date=7 August 2008 |title=Profile: Andrew Mwenda |url=https://www.theguardian.com/katine/2008/aug/07/news.africaaid |access-date=27 February 2019}}</ref>
Mu 2008, olukiiko lw’ebyenfuna mu nsi yonna lwalonda Mwenda ng’omukulembeze w’ensi yonna omuto ( https://blog.ted.com/mwenda_shikwati/ ) ate mu 2010, Foreign Policy Magazine yamulonda mu bantu 100 abasinga okulowooza.<ref>{{Cite web |last=ahughey |date=2023-11-27 |title=The FP Top 100 Global Thinkers |url=https://foreignpolicy.com/2010/11/23/the-fp-top-100-global-thinkers-5/ |access-date=2023-12-01 |website=Foreign Policy |language=en-US}}</ref> Mu 2011, Pulezidenti [[Paul Kagame]] owa Rwanda yalonda Mwenda okuweereza ku lukiiko lwe oluwabula Pulezidenti.<ref>{{Cite web |title=Kagame drops Mwenda as advisor - Nile Post |url=https://nilepost.co.ug/2019/09/23/kagame-drops-mwenda-as-advisor/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20191020114140/https://nilepost.co.ug/2019/09/23/kagame-drops-mwenda-as-advisor/ |archive-date=2019-10-20 |access-date=2026-02-27}}</ref> Mu 2012 ne 2013, Mwenda yalondebwa ekitongole kya Foreign Policy mu bantu 100 abasinga amaanyi mu nsi yonna ku mukutu gwa Twitter.<ref>{{Cite web |title=The FP Twitterati 100 {{!}} |url=https://foreignpolicy.com/2013/08/13/the-fp-twitterati-100/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20141209104136/http://foreignpolicy.com/2013/08/13/the-fp-twitterati-100/ |archive-date=2014-12-09 |access-date=2026-02-27}}</ref> Mu 2013, yatandikawo ekitongole ky'embeera z'abantu ekya tugende ne Micheal Wilkerson ne Matt Brown ,Kkampunieyeewaddeyo okuyamba abavubuka okuba n'ebyobgagga mwe bagya eby'okweyimirizaawo .okuva olwoTugende yemu ku kkampuni ezisinga okukula amangu era kati yeewaanira ku bakasitoma abasoba mu 25,000 nga bannannyini bintu ng’ebyo n’abalala 30,000 abali mu nteekateeka z’okufuna obwannannyini nga bayita mu looni za micro finance.<ref>{{Cite web |title=Andrew Mwenda backed Tugende secures $5 Million in financing |url=https://digestafrica.com/andrew-mwenada-tugende-opic |access-date=2023-12-01 |website=Digest Africa |language=en}}</ref>
Mu 2011, Mwenda yayambako okuteesa okukkakkana wakati wa Pulezidenti [[Yoweri Museveni]] owa Uganda ne Kagame owa Rwanda, okugatta abakulembeze bombi wamu n’okuyambako okumalawo obutakkaanya bwabwe obutagonjoolwa wakati waabwe n’amawanga gaabwe gombi. Wakati wa 2011 ne 2018, yakola ng’omubaka wa buli pulezidenti mu butuufu eri munne era n’ayambako okukuuma enkolagana ey’omukwano wakati waabwe ng’abantu ssekinnoomu era ne wakati w’amawanga gombi. Enteekateeka eno yasembye okugwa mu 2018, n’evaamu olutalo olupya olwavaako ensalo ya Uganda ne Rwanda okuggalwa okumala emyaka esatu.<ref>{{Cite web |title=Reconciliation for Kagame and Museveni {{!}} HuffPost UK Politics |url=https://www.huffingtonpost.co.uk/richard-dowden/reconciliation-for-kagame_b_943271.html |access-date=2026-02-27 |website=www.huffingtonpost.co.uk}}</ref>
Mu 2005, yali omu ku bannamawulire abakulu kkumi na mukaaga abaayitibwa gavumenti ya Bungereza okuteesa ne Ssaabaminisita [[:en:Tony_Blair|Tony Blair]] ku lipoota egenda okufuluma [[:en:Commission_for_Africa|ey’akakiiko ka Afrika]].<ref name="4R">{{Cite web |last=Andrew M. Mwenda |date=8 March 2005 |title=Africa: Foreign aid sabotages reform |url=https://www.nytimes.com/2005/03/08/opinion/africa-foreign-aid-sabotages-reform.html |access-date=27 February 2019}}</ref>
== Ebyafaayo bye n’emirimu gye ==
Mwenda ye maneja wa kkampuni ya ''Independent Publications Limited'', abafulumya ekitabo ekiyitibwa ''[[:en:The_Independent_(Uganda)|The Independent]]'', ekifulumya amawulire agakwata ku nsonga z’omulembe. Omuwagizi wa [[:en:Socrates|Socrates, Karl Popper,]] ne [[:en:Frederick_Von_Hayek|Frederick Von Hayek]], mulwanirizi w’eddembe, munnamawulire, omuwandiisi w’emitwe, omuwandiisi w’ebitontome ow’ekiseera ekigere, musuubuzi, era mutandisi w’embeera z’abantu.<ref name="2R">{{Cite web |last=Kato |first=Josha |date=15 August 2005 |title=Who Is Andrew Mwenda? |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1119084/andrew-mwenda |access-date=27 February 2019}}</ref><ref name="3R">{{Cite web |last=Anne Perkins |date=7 August 2008 |title=Profile: Andrew Mwenda |url=https://www.theguardian.com/katine/2008/aug/07/news.africaaid |access-date=27 February 2019}}</ref>
Mwenda ddoboozi lya Afrika erimanyiddwa mu kukubaganya ebirowoozo mu nsi yonna ku buyambi bw’amawanga amalala eri Afrika okulemererwa n’obwetaavu bw’okusiga ensimbi n’obusuubuzi ng’ebivuga enkulaakulana. A [[:en:TED_speaker|TED speaker]], ye mwogezi wa bulijjo mu nkuŋŋaana okwetoloola ensi yonna. <ref name="1R">{{Cite web |last=TED Conferences LLC |year=2019 |title=Andrew Mwenda: Journalist & TED Speaker |url=https://www.ted.com/speakers/andrew_mwenda |access-date=27 February 2019 |publisher=[[TED (conference)|TED Conferences]]}}</ref>
Mwenda yakolako ng’omuwandiisi w’ebyobufuzi mu lupapula lwa ''[[:en:Daily_Monitor|Daily Monitor]]'' era nga maneja omukulu w’ekitongole kyayo ekigatta ku leediyo ya FM, KFM, nga tannatandikawo ''The Independent'' mu 2007. Abaddeko ng’omuwi w’amagezi mu [[:en:World_Bank|Banka y’ensi yonna]], [[:en:World_Resources_Institute|World Resources Institute]], ne [[:en:Transparency_International|Transparency International]] . Era awandiikidde emikutu gy'amawulire egy'ensi yonna nga [[:en:International_Herald_Tribune|''Der Spiegel'', ''International Herald Tribune'', ''The New York Times'',]] ne ''[[:en:Newsmagazine|Foreign Policy]]'' . Era akoze ebiwandiiko ku ttivvi ne leediyo [[:en:BBC_World|ya BBC World]] . <ref name="1R">{{Cite web |last=TED Conferences LLC |year=2019 |title=Andrew Mwenda: Journalist & TED Speaker |url=https://www.ted.com/speakers/andrew_mwenda |access-date=27 February 2019 |publisher=[[TED (conference)|TED Conferences]]}}</ref>
Mwenda era awandiise n’okuwandiika emiko mu mpapula z’ebyenjigiriza ez’ensi yonna nga ''Africa Affairs'', ''Journal of Modern African Studies'', ''Review of African Political Economy'', ''Journal of Commonwealth Studies'', ''Journal for Contemporary African Studies'', ne ''Journal of Democracy'' waggulu w’okufulumya essuula mu bitabo ebiwerako.
Mu gwomunaana gwa 2005, yavunaanibwa omusango gw’okujeemera [[:en:Sedition|gavumenti]] olw’okuweereza ku mpewo okukubaganya ebirowoozo ku nsonga eyassa omumyuka wa pulezidenti wa Sudan, [[:en:John_Garang|John Garang]] . Garang yattibwa ennyonyi ya pulezidenti wa Uganda bwe yamenyekera mu kibuyaga mu kitundu ky’abayeekera, bwe yali akomawo okuva mu nteeseganya mu Uganda. Mu pulogulaamu ye eya leediyo, munnamawulire ono yalumiriza gavumenti ya Uganda "obutaba na busobozi" n'agamba nti baateeka Garang ku "nnyonnyi etalina makulu ekiro, mu mbeera y'obudde embi waggulu w'ekitundu ekitali kya bukuumi". <ref name="7R">{{Cite web |date=15 August 2005 |title=Journalist charged with sedition over programme on Garang death |url=http://www.irinnews.org/report/55855/uganda-journalist-charged-sedition-over-programme-garang-death |access-date=27 February 2019 |publisher=[[Integrated Regional Information Networks]] (IRIN) |agency=IRIN}}</ref>
Mu gwokuna gwa 2008, gavumenti ya Uganda yakwatibwa n'ayimbulwa ku kakalu ka kkooti lwa "kubeera n'ebintu ebijeemera gavumenti n'okufulumya ebiwandiiko ebikuma omuliro mu bantu".<ref name="5R">{{Cite web |last=Press Release |date=30 April 2008 |title=Uganda: Two Other Journalists Arrested for 'Possessing Seditious Materials' And 'Publishing Inflammatory Materials' |url=http://allafrica.com/stories/200804301016.html |access-date=27 February 2019 |publisher=[[Committee to Protect Journalists]] via [[AllAfrica.com]]}}</ref><ref name="6R">{{Cite web |last=Observer Media Limited |date=23 September 2009 |title=Mwenda charged with sedition |url=https://observer.ug/news/headlines/5180-mwenda-charged-with-sedition-sp-1034617658 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190228130322/https://observer.ug/news/headlines/5180-mwenda-charged-with-sedition-sp-1034617658 |archive-date=28 February 2019 |access-date=27 February 2019}}</ref>
== Okulwanirira abantu mu kitundu ==
Mu gwomusanvu gwa 2006, Mwenda yalabikako mu kakiiko ka Bungereza akavunaanyizibwa ku bwavu mu nsi yonna okuwa obujulizi ku buyambi obuweebwa Afrika. Yawandiika nnyo ku ngeri obuyambi gye bukwata ku nkola y’enkulaakulana mu Afrika era yali afulumizibwa mu mpapula z’amawulire ez’ekitiibwa nga ''International Herald Tribune'' ne ''[[:en:Der_Spiegel|Der Spiegel]]'' era n’akola ebiwandiiko bya leediyo ne ttivvi eri BBC ku nsonga eno. Mwami Mwenda era abadde ayogerwako nnyo mu mikutu gy’amawulire egy’ensi yonna, omuli [[:en:The_Washington_Post|BBC, CNN, ''The New York Times'', ''The Washington Post'', ''The Times'', ''The Economist'',]] n’empapula z’amawulire endala nnyingi, emikutu gya leediyo ne ttivvi mu Bulaaya ne North America.<ref name="4R">{{Cite web |last=Andrew M. Mwenda |date=8 March 2005 |title=Africa: Foreign aid sabotages reform |url=https://www.nytimes.com/2005/03/08/opinion/africa-foreign-aid-sabotages-reform.html |access-date=27 February 2019}}</ref><ref name="8R">{{Cite web |last=Andrew M. Mwenda |date=17 April 2013 |title=Madonna and Africa's 'celebrity saviors' |url=https://www.cnn.com/2013/04/16/opinion/madonna-charity-africa-mwenda/index.html |access-date=27 February 2019 |publisher=[[Cable News Network]] (CNN)}}</ref>
Anenyezza ebitongole ebigaba obuyambi n’abazirakisa olw’ebyo by’agamba nti tebikola bulungi n’okwekobaana n’obuli bw’enguzi. Alowooza nti obuyambi bw’amawanga g’obugwanjuba okusinga bubadde tebuyamba nkulaakulana ya Afrika, okuva bwe bukubiriza okwesigama, okuyimirizaawo entalo n’okufukirira amawanga agali mu nguzi.<ref name="9R">{{Cite web |last=Alison Stewart |date=29 June 2012 |title=Is Foreign Aid Harming Africa? (Interview With Andrew Mwenda) |url=https://www.npr.org/templates/transcript/transcript.php?storyId=155919467 |access-date=27 February 2019 |publisher=[[National Public Radio]] (NPR)}}</ref> Agamba nti obuyambi bugenda mu mawanga agatali gasinga kugwanira, ago agalemye abantu baabwe, okusinga ago agateredde. Mu gwomukaaga gwa 2007, yawa okwogera ku nsonga zino mu [[:en:TED_conference|lukungaana lwa TED]] olwali mu [[:en:Arusha,_Tanzania|kibuga Arusha ekya Tanzania]] .<ref name="1R">{{Cite web |last=TED Conferences LLC |year=2019 |title=Andrew Mwenda: Journalist & TED Speaker |url=https://www.ted.com/speakers/andrew_mwenda |access-date=27 February 2019 |publisher=[[TED (conference)|TED Conferences]]}}</ref>
Mu 2014, Mwenda y’omu ku baasaba okusazaamu [[:en:Uganda_Anti-Homosexuality_Act,_2014|etteeka lya The Uganda Anti-Homosexuality Act, 2014]] .<ref name="10R">{{Cite web |date=1 August 2014 |title=Uganda court annuls anti-homosexuality law |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-28605400.html%20%7C |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190228074456/https://www.bbc.com/news/world-africa-28605400.html |archive-date=28 February 2019 |access-date=27 February 2019 |publisher=[[British Broadcasting Corporation]] (BBC)}}</ref>
Nga 3 gwokubiri gwa 2019, Mwenda yatongoza ekibiina kya Uganda National Peoples’ Democratic Revolutionary Front (UNPDRF) mu nsiko z’e Kanyandahi mu maserengeta ga Uganda n’abasajja mukaaga n’emiggo etaano. Yeerangirira supreme shogun wa UNPDRF ate Charles Onyango Obbo omukulembeze w’endowooza zaayo. Ku mikutu gya yintaneeti, yalangiridde nti ekivuddeko UNPDRF "kulwanyisa nfuga ya Museveni ey'obuli bw'enguzi, enkola ya Besigye ey'obunkenke obw'amaanyi n'okukubwa abantu mu ngeri ey'obwereere eya Bobi Wine." <ref>{{Cite web |title=Uganda National People's Democratic Revolutionary Front {{!}} Newz Post |url=https://newz.ug/tag/uganda-national-peoples-democratic-revolutionary-front/ |access-date=2020-05-01 |language=en-US}}</ref>
UNPDRF erina erinnya lye limu n’omukago gw’ebyobufuzi ogwa kkono mu Ethiopia, The Ethiopian People’s Revolutionary Democratic Front (EPRDF) ogukulemberwa ssaabaminisita wa Ethiopia Abiy Ahmed, kyokka tekisuubirwa nti UNPDRF ewagirwa oba ekwatagana ne EPRDF.
== Engule ==
Mwenda yawangula engule ya [[:en:CPJ_International_Press_Freedom_Awards|CPJ International Press Freedom Awards]] mu 2008 eyawagirwa [[:en:Committee_to_Protect_Journalists|akakiiko akakuuma bannamawulire]], "nga assa ekitiibwa mu kwewaayo kwe eri bannamawulire ab'eddembe mu Uganda n'ensi yonna".<ref name="11R">{{Cite web |last=CPJ |date=25 November 2008 |title=CPJ to honor brave international journalists: Andrew Mwenda, Founder and Managing Editor, The Independent |url=https://cpj.org/awards/2008/mwenda.php |access-date=27 February 2019 |publisher=[[Committee to Protect Journalists]] (CPJ)}}</ref><ref name="12R">{{Cite web |last=CPJ |date=25 November 2008 |title=International Press Freedom Awards: Andrew Mwenda, IPFA 2008 Video |url=https://cpj.org/awards/2008/andrew-mwenda-ipfa-2008-video.php |access-date=27 February 2019 |publisher=[[Committee to Protect Journalists]] (CPJ) |format=Video}}</ref>
== Ebiweereddwayo mu jano ==
* 2007: Investieren Geht uber Schmieren, Entwicklungspolitik, ogwekkumi nebiri mu 2007, Nr. 12 62 Jahr.
* 2007: Okufuula obuyinza obw’obuntu mu Uganda, Journal for Democracy,mu gwomusanvu mu 2007, Omuzingo 18, Ennamba 3
* 2006: "Okuyimirizaawo enkulaakulana n'okutuuka ku kukendeeza obwavu obw'amaanyi: Engeri Uganda gye yadda engulu okuva mu butakkaanya"; mu Kulumba obwavu bwa Afrika: Obumanyirivu okuva ku ttaka Ekisengekeddwa Louise Fox ne Bob Liebenthal, Banka y’ensi yonna, Washington DC.
* 2006: Obuyambi bw’amawanga amalala okunafuwa kw’obuvunaanyizibwa bwa olupapula olukwata ku nkola y’ekitongole kya [[:en:Cato_Institute|Cato Institute]], ekibiina ekifumiitiriza mu Washington DC.
* 2006: Ne [[:en:Roger_Tangri|Roger Tangri]] : 'Ebyobufuzi, Abagaba obuyambi, n'obutakola bulungi bw'ebitongole ebilwanyisa obuli bw'enguzi mu Uganda', Journal of Modern African Studies, 44, 1 (2006)
* 2005: Ne [[:en:Roger_Tangri|Roger Tangri]] : 'Ebyobufuzi by'okuwagira, Ennongoosereza mu bagaba obuyambi, n'okunyweza enfuga mu Uganda', African Affairs, 104, 416 (2005), 449–67.
* 2003: Ne [[:en:Roger_Tangri|Roger Tangri]] : "Enguzi mu magye n'ebyobufuzi bya Uganda okuva ku nkomerero y'emyaka gya 1990." mu kwekenneenya ebyenfuna by’ebyobufuzi bya Afrika No. 98, 2003.
* 2001: Ne Prof. [[:en:Roger_Tangri|Roger Tangri]], Obuli bw’enguzi n’obwannakyewa mu kussa Uganda mu bwannannyini mu myaka gya 1990, Africa Affairs 100–398 (2001) 87–103
== Ebijjuliziddwa ==
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
t33ruiigtgl5fevm3t5z3dxgsz59v01
Kampala German Language School
0
12960
47372
2026-04-21T09:15:15Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1350324163|Kampala German Language School]]"
47372
wikitext
text/x-wiki
'''Kampala German Language School''' ttendekero ly’ennimi mu [[Yuganda|Uganda]] erisomesa emisomo gy’Olugirimaani okuva ku ntandikwa okutuuka ku mitendera egy’oku ntikko. Essomero lino lisomesa mu buntu ne ku yintaneeti era liteekateeka abayizi okukola ebigezo ebimanyiddwa mu nsi yonna, omuli ne [[:en:Goethe-Zertifikat_C2|Goethe-Zertifikat]] . Era eyambako okufuna viza, okulungamya ku by’obuwangwa, n’emikisa gy’okuwanyisiganya abayizi abeetegekera okusoma oba okukola mu Girimaani. <ref>{{Cite web |date=5 November 2025 |title=German Language School Kampala is a language education institution in Kampala, Uganda |url=https://www.pulse.ug/story/german-language-school-kampala-expands-opportunities-for-ugandan-students-2025110511281906019 |access-date=24 November 2025 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web |last= |first= |date=24 November 2025 |title=Across and Beyond Borders: German Language School Launches Regional Review Across Uganda, Rwanda and Kenya |url=https://theinvestigatornews.com/2025/11/across-and-beyond-borders-german-language-school-launches-regional-review-across-uganda-rwanda-and-kenya/ |access-date=24 November 2025 |website=The Investigator News |language=en-US}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |last= |date=24 November 2025 |title=Study Highlights Shifts in Global Demand for German Language Skills |url=https://chimpreports.com/study-highlights-shifts-in-global-demand-for-german-language-skills/ |access-date=24 November 2025 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-04-09 |title=Kampala German Language School opens doors through language, self-development |url=https://www.pulse.ug/story/kampala-german-language-school-opens-doors-through-language-self-development-2026040909551694619 |access-date=2026-04-21 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref>
gekf2jgn2m9zi2bvccrwpa6t4dez8q0
47373
47372
2026-04-21T09:16:43Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1350324163|Kampala German Language School]]"
47373
wikitext
text/x-wiki
'''Kampala German Language School''' ttendekero ly’ennimi mu [[Yuganda|Uganda]] erisomesa emisomo gy’Olugirimaani okuva ku ntandikwa okutuuka ku mitendera egy’oku ntikko. Essomero lino lisomesa mu buntu ne ku yintaneeti era liteekateeka abayizi okukola ebigezo ebimanyiddwa mu nsi yonna, omuli ne [[:en:Goethe-Zertifikat_C2|Goethe-Zertifikat]] . Era eyambako okufuna viza, okulungamya ku by’obuwangwa, n’emikisa gy’okuwanyisiganya abayizi abeetegekera okusoma oba okukola mu Girimaani. <ref>{{Cite web |date=5 November 2025 |title=German Language School Kampala is a language education institution in Kampala, Uganda |url=https://www.pulse.ug/story/german-language-school-kampala-expands-opportunities-for-ugandan-students-2025110511281906019 |access-date=24 November 2025 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web |last= |first= |date=24 November 2025 |title=Across and Beyond Borders: German Language School Launches Regional Review Across Uganda, Rwanda and Kenya |url=https://theinvestigatornews.com/2025/11/across-and-beyond-borders-german-language-school-launches-regional-review-across-uganda-rwanda-and-kenya/ |access-date=24 November 2025 |website=The Investigator News |language=en-US}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |last= |date=24 November 2025 |title=Study Highlights Shifts in Global Demand for German Language Skills |url=https://chimpreports.com/study-highlights-shifts-in-global-demand-for-german-language-skills/ |access-date=24 November 2025 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-04-09 |title=Kampala German Language School opens doors through language, self-development |url=https://www.pulse.ug/story/kampala-german-language-school-opens-doors-through-language-self-development-2026040909551694619 |access-date=2026-04-21 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref>
== Ebifo ==
Ettabi ekkulu lisangibwa mu Kampala mu Uganda, ku Mabirizi Complex. Essomero lino era lirina amatabi e Nairobi mu Kenya ne Kigali mu Rwanda. <ref>{{Cite web |date=2026-04-14 |title=German language training gains traction as Kampala-based school grows footprint in region |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/german-language-training-gains-traction--5422934 |access-date=2026-04-21 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Independent |first=The |date=2026-04-08 |title=From Modest Beginnings to Regional Reach: The Kampala German language school story |url=https://www.independent.co.ug/from-modest-beginnings-to-regional-reach-the-kampala-german-language-school-story/ |access-date=2026-04-21 |website=The Independent Uganda: |language=en-US}}</ref>
mvi77x1bpz1vevbu1j4jucerb0nlfg5
47374
47373
2026-04-21T09:19:09Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1350324163|Kampala German Language School]]"
47374
wikitext
text/x-wiki
'''Kampala German Language School''' ttendekero ly’ennimi mu [[Yuganda|Uganda]] erisomesa emisomo gy’Olugirimaani okuva ku ntandikwa okutuuka ku mitendera egy’oku ntikko. Essomero lino lisomesa mu buntu ne ku yintaneeti era liteekateeka abayizi okukola ebigezo ebimanyiddwa mu nsi yonna, omuli ne [[:en:Goethe-Zertifikat_C2|Goethe-Zertifikat]] . Era eyambako okufuna viza, okulungamya ku by’obuwangwa, n’emikisa gy’okuwanyisiganya abayizi abeetegekera okusoma oba okukola mu Girimaani. <ref>{{Cite web |date=5 November 2025 |title=German Language School Kampala is a language education institution in Kampala, Uganda |url=https://www.pulse.ug/story/german-language-school-kampala-expands-opportunities-for-ugandan-students-2025110511281906019 |access-date=24 November 2025 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web |last= |first= |date=24 November 2025 |title=Across and Beyond Borders: German Language School Launches Regional Review Across Uganda, Rwanda and Kenya |url=https://theinvestigatornews.com/2025/11/across-and-beyond-borders-german-language-school-launches-regional-review-across-uganda-rwanda-and-kenya/ |access-date=24 November 2025 |website=The Investigator News |language=en-US}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |last= |date=24 November 2025 |title=Study Highlights Shifts in Global Demand for German Language Skills |url=https://chimpreports.com/study-highlights-shifts-in-global-demand-for-german-language-skills/ |access-date=24 November 2025 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-04-09 |title=Kampala German Language School opens doors through language, self-development |url=https://www.pulse.ug/story/kampala-german-language-school-opens-doors-through-language-self-development-2026040909551694619 |access-date=2026-04-21 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref>
== Ebifo ==
Ettabi ekkulu lisangibwa mu Kampala mu Uganda, ku Mabirizi Complex. Essomero lino era lirina amatabi e Nairobi mu Kenya ne Kigali mu Rwanda. <ref>{{Cite web |date=2026-04-14 |title=German language training gains traction as Kampala-based school grows footprint in region |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/german-language-training-gains-traction--5422934 |access-date=2026-04-21 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Independent |first=The |date=2026-04-08 |title=From Modest Beginnings to Regional Reach: The Kampala German language school story |url=https://www.independent.co.ug/from-modest-beginnings-to-regional-reach-the-kampala-german-language-school-story/ |access-date=2026-04-21 |website=The Independent Uganda: |language=en-US}}</ref>
== Mu bufunze ==
Essomero lino lirina pulogulaamu z’olulimi Olugirimaani ezitegekeddwa, nga mw’otwalidde n’amasomo ag'ebbanga erimpi agategekeddwa okuyiga amangu. Essomero lino liwa amawulire agakwata ku kwetegekera entambula n’okulungamya eby’obuwangwa eri abayizi abagenderera okusoma oba okukola mu nsi ezoogera Olugirimaani. <ref name=":0">{{Cite web |last= |first= |date=24 November 2025 |title=Across and Beyond Borders: German Language School Launches Regional Review Across Uganda, Rwanda and Kenya |url=https://theinvestigatornews.com/2025/11/across-and-beyond-borders-german-language-school-launches-regional-review-across-uganda-rwanda-and-kenya/ |access-date=24 November 2025 |website=The Investigator News |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://theinvestigatornews.com/2025/11/across-and-beyond-borders-german-language-school-launches-regional-review-across-uganda-rwanda-and-kenya/ "Across and Beyond Borders: German Language School Launches Regional Review Across Uganda, Rwanda and Kenya"]. ''The Investigator News''. 24 November 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">24 November</span> 2025</span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |last=Musaasizi |first=Brian |date=20 November 2025 |title=Working Professionals Drive Changing Enrollment Patterns in East African Language Centres |url=https://redpepper.co.ug/working-professionals-drive-changing-enrollment-patterns-in-east-african-language-centres/144406/ |access-date=24 November 2025 |website=ONLINE |language=en-US}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |last= |date=24 November 2025 |title=Study Highlights Shifts in Global Demand for German Language Skills |url=https://chimpreports.com/study-highlights-shifts-in-global-demand-for-german-language-skills/ |access-date=24 November 2025 |website=ChimpReports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://chimpreports.com/study-highlights-shifts-in-global-demand-for-german-language-skills/ "Study Highlights Shifts in Global Demand for German Language Skills"]. ''ChimpReports''. 24 November 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">24 November</span> 2025</span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |title=International Teacher Exchange Brings Broader Expertise to German Language Classrooms – TowerPostNews |url=https://thetowerpost.com/2025/11/24/international-teacher-exchange-brings-broader-expertise-to-german-language-classrooms/ |access-date=24 November 2025 |website=thetowerpost.com}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Writer |first=JAVIRA SSEBWAMI {{!}} PML Daily Staff |date=23 November 2025 |title=German Language School Kampala Empowers Ugandans for Global Opportunities |url=https://pmldaily.com/news/2025/11/german-language-school-kampala-empowers-ugandans-for-global-opportunities.html |access-date=24 November 2025 |website=PML Daily |language=en-US}}</ref>
95589ou4xbhh9t2ud6auac210xfm4w2
47375
47374
2026-04-21T09:21:26Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1350324163|Kampala German Language School]]"
47375
wikitext
text/x-wiki
'''Kampala German Language School''' ttendekero ly’ennimi mu [[Yuganda|Uganda]] erisomesa emisomo gy’Olugirimaani okuva ku ntandikwa okutuuka ku mitendera egy’oku ntikko. Essomero lino lisomesa mu buntu ne ku yintaneeti era liteekateeka abayizi okukola ebigezo ebimanyiddwa mu nsi yonna, omuli ne [[:en:Goethe-Zertifikat_C2|Goethe-Zertifikat]] . Era eyambako okufuna viza, okulungamya ku by’obuwangwa, n’emikisa gy’okuwanyisiganya abayizi abeetegekera okusoma oba okukola mu Girimaani. <ref>{{Cite web |date=5 November 2025 |title=German Language School Kampala is a language education institution in Kampala, Uganda |url=https://www.pulse.ug/story/german-language-school-kampala-expands-opportunities-for-ugandan-students-2025110511281906019 |access-date=24 November 2025 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web |last= |first= |date=24 November 2025 |title=Across and Beyond Borders: German Language School Launches Regional Review Across Uganda, Rwanda and Kenya |url=https://theinvestigatornews.com/2025/11/across-and-beyond-borders-german-language-school-launches-regional-review-across-uganda-rwanda-and-kenya/ |access-date=24 November 2025 |website=The Investigator News |language=en-US}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |last= |date=24 November 2025 |title=Study Highlights Shifts in Global Demand for German Language Skills |url=https://chimpreports.com/study-highlights-shifts-in-global-demand-for-german-language-skills/ |access-date=24 November 2025 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-04-09 |title=Kampala German Language School opens doors through language, self-development |url=https://www.pulse.ug/story/kampala-german-language-school-opens-doors-through-language-self-development-2026040909551694619 |access-date=2026-04-21 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref>
== Ebifo ==
Ettabi ekkulu lisangibwa mu Kampala mu Uganda, ku Mabirizi Complex. Essomero lino era lirina amatabi e Nairobi mu Kenya ne Kigali mu Rwanda. <ref>{{Cite web |date=2026-04-14 |title=German language training gains traction as Kampala-based school grows footprint in region |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/german-language-training-gains-traction--5422934 |access-date=2026-04-21 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Independent |first=The |date=2026-04-08 |title=From Modest Beginnings to Regional Reach: The Kampala German language school story |url=https://www.independent.co.ug/from-modest-beginnings-to-regional-reach-the-kampala-german-language-school-story/ |access-date=2026-04-21 |website=The Independent Uganda: |language=en-US}}</ref>
== Mu bufunze ==
Essomero lino lirina pulogulaamu z’olulimi Olugirimaani ezitegekeddwa, nga mw’otwalidde n’amasomo ag'ebbanga erimpi agategekeddwa okuyiga amangu. Essomero lino liwa amawulire agakwata ku kwetegekera entambula n’okulungamya eby’obuwangwa eri abayizi abagenderera okusoma oba okukola mu nsi ezoogera Olugirimaani. <ref name=":0">{{Cite web |last= |first= |date=24 November 2025 |title=Across and Beyond Borders: German Language School Launches Regional Review Across Uganda, Rwanda and Kenya |url=https://theinvestigatornews.com/2025/11/across-and-beyond-borders-german-language-school-launches-regional-review-across-uganda-rwanda-and-kenya/ |access-date=24 November 2025 |website=The Investigator News |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://theinvestigatornews.com/2025/11/across-and-beyond-borders-german-language-school-launches-regional-review-across-uganda-rwanda-and-kenya/ "Across and Beyond Borders: German Language School Launches Regional Review Across Uganda, Rwanda and Kenya"]. ''The Investigator News''. 24 November 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">24 November</span> 2025</span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |last=Musaasizi |first=Brian |date=20 November 2025 |title=Working Professionals Drive Changing Enrollment Patterns in East African Language Centres |url=https://redpepper.co.ug/working-professionals-drive-changing-enrollment-patterns-in-east-african-language-centres/144406/ |access-date=24 November 2025 |website=ONLINE |language=en-US}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |last= |date=24 November 2025 |title=Study Highlights Shifts in Global Demand for German Language Skills |url=https://chimpreports.com/study-highlights-shifts-in-global-demand-for-german-language-skills/ |access-date=24 November 2025 |website=ChimpReports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://chimpreports.com/study-highlights-shifts-in-global-demand-for-german-language-skills/ "Study Highlights Shifts in Global Demand for German Language Skills"]. ''ChimpReports''. 24 November 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">24 November</span> 2025</span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |title=International Teacher Exchange Brings Broader Expertise to German Language Classrooms – TowerPostNews |url=https://thetowerpost.com/2025/11/24/international-teacher-exchange-brings-broader-expertise-to-german-language-classrooms/ |access-date=24 November 2025 |website=thetowerpost.com}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Writer |first=JAVIRA SSEBWAMI {{!}} PML Daily Staff |date=23 November 2025 |title=German Language School Kampala Empowers Ugandans for Global Opportunities |url=https://pmldaily.com/news/2025/11/german-language-school-kampala-empowers-ugandans-for-global-opportunities.html |access-date=24 November 2025 |website=PML Daily |language=en-US}}</ref>
=== Okwanirizibwa kwa bantu ===
Essomero lino lisikiriza abayizi ab’enjawulo, okuva ku bakugu mu by’obulamu okutuuka ku bantu abamanyiddwa ennyo, omuli omuyimbi era omuwandiisi w’ennyimba Munnayuganda Bruno Kiggundu (amanyiddwa nga [[Bruno K. Omuwandiisi w’ebitabo|Bruno K]] ), eyewandiisa mu misomo gy’olulimi egy’akaasameeme okusobola okugaziya emikisa gye mu by’ekikugu. <ref name=":2">{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Singer Bruno Kiggundu Enrolls in Crash German Lessons |url=https://nilepost.co.ug/entertainment/332673/singer-bruno-kiggundu-enrolls-in-crash-german-lessons |access-date=2026-04-04 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
plckdxmh3sgootji1782o18esern1ip
47376
47375
2026-04-21T09:22:07Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1350324163|Kampala German Language School]]"
47376
wikitext
text/x-wiki
'''Kampala German Language School''' ttendekero ly’ennimi mu [[Yuganda|Uganda]] erisomesa emisomo gy’Olugirimaani okuva ku ntandikwa okutuuka ku mitendera egy’oku ntikko. Essomero lino lisomesa mu buntu ne ku yintaneeti era liteekateeka abayizi okukola ebigezo ebimanyiddwa mu nsi yonna, omuli ne [[:en:Goethe-Zertifikat_C2|Goethe-Zertifikat]] . Era eyambako okufuna viza, okulungamya ku by’obuwangwa, n’emikisa gy’okuwanyisiganya abayizi abeetegekera okusoma oba okukola mu Girimaani. <ref>{{Cite web |date=5 November 2025 |title=German Language School Kampala is a language education institution in Kampala, Uganda |url=https://www.pulse.ug/story/german-language-school-kampala-expands-opportunities-for-ugandan-students-2025110511281906019 |access-date=24 November 2025 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web |last= |first= |date=24 November 2025 |title=Across and Beyond Borders: German Language School Launches Regional Review Across Uganda, Rwanda and Kenya |url=https://theinvestigatornews.com/2025/11/across-and-beyond-borders-german-language-school-launches-regional-review-across-uganda-rwanda-and-kenya/ |access-date=24 November 2025 |website=The Investigator News |language=en-US}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |last= |date=24 November 2025 |title=Study Highlights Shifts in Global Demand for German Language Skills |url=https://chimpreports.com/study-highlights-shifts-in-global-demand-for-german-language-skills/ |access-date=24 November 2025 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-04-09 |title=Kampala German Language School opens doors through language, self-development |url=https://www.pulse.ug/story/kampala-german-language-school-opens-doors-through-language-self-development-2026040909551694619 |access-date=2026-04-21 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref>
== Ebifo ==
Ettabi ekkulu lisangibwa mu Kampala mu Uganda, ku Mabirizi Complex. Essomero lino era lirina amatabi e Nairobi mu Kenya ne Kigali mu Rwanda. <ref>{{Cite web |date=2026-04-14 |title=German language training gains traction as Kampala-based school grows footprint in region |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/german-language-training-gains-traction--5422934 |access-date=2026-04-21 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Independent |first=The |date=2026-04-08 |title=From Modest Beginnings to Regional Reach: The Kampala German language school story |url=https://www.independent.co.ug/from-modest-beginnings-to-regional-reach-the-kampala-german-language-school-story/ |access-date=2026-04-21 |website=The Independent Uganda: |language=en-US}}</ref>
== Mu bufunze ==
Essomero lino lirina pulogulaamu z’olulimi Olugirimaani ezitegekeddwa, nga mw’otwalidde n’amasomo ag'ebbanga erimpi agategekeddwa okuyiga amangu. Essomero lino liwa amawulire agakwata ku kwetegekera entambula n’okulungamya eby’obuwangwa eri abayizi abagenderera okusoma oba okukola mu nsi ezoogera Olugirimaani. <ref name=":0">{{Cite web |last= |first= |date=24 November 2025 |title=Across and Beyond Borders: German Language School Launches Regional Review Across Uganda, Rwanda and Kenya |url=https://theinvestigatornews.com/2025/11/across-and-beyond-borders-german-language-school-launches-regional-review-across-uganda-rwanda-and-kenya/ |access-date=24 November 2025 |website=The Investigator News |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://theinvestigatornews.com/2025/11/across-and-beyond-borders-german-language-school-launches-regional-review-across-uganda-rwanda-and-kenya/ "Across and Beyond Borders: German Language School Launches Regional Review Across Uganda, Rwanda and Kenya"]. ''The Investigator News''. 24 November 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">24 November</span> 2025</span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |last=Musaasizi |first=Brian |date=20 November 2025 |title=Working Professionals Drive Changing Enrollment Patterns in East African Language Centres |url=https://redpepper.co.ug/working-professionals-drive-changing-enrollment-patterns-in-east-african-language-centres/144406/ |access-date=24 November 2025 |website=ONLINE |language=en-US}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |last= |date=24 November 2025 |title=Study Highlights Shifts in Global Demand for German Language Skills |url=https://chimpreports.com/study-highlights-shifts-in-global-demand-for-german-language-skills/ |access-date=24 November 2025 |website=ChimpReports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://chimpreports.com/study-highlights-shifts-in-global-demand-for-german-language-skills/ "Study Highlights Shifts in Global Demand for German Language Skills"]. ''ChimpReports''. 24 November 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">24 November</span> 2025</span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |title=International Teacher Exchange Brings Broader Expertise to German Language Classrooms – TowerPostNews |url=https://thetowerpost.com/2025/11/24/international-teacher-exchange-brings-broader-expertise-to-german-language-classrooms/ |access-date=24 November 2025 |website=thetowerpost.com}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Writer |first=JAVIRA SSEBWAMI {{!}} PML Daily Staff |date=23 November 2025 |title=German Language School Kampala Empowers Ugandans for Global Opportunities |url=https://pmldaily.com/news/2025/11/german-language-school-kampala-empowers-ugandans-for-global-opportunities.html |access-date=24 November 2025 |website=PML Daily |language=en-US}}</ref>
=== Okwanirizibwa kwa bantu ===
Essomero lino lisikiriza abayizi ab’enjawulo, okuva ku bakugu mu by’obulamu okutuuka ku bantu abamanyiddwa ennyo, omuli omuyimbi era omuwandiisi w’ennyimba Munnayuganda Bruno Kiggundu (amanyiddwa nga [[Bruno K. Omuwandiisi w’ebitabo|Bruno K]] ), eyewandiisa mu misomo gy’olulimi egy’akaasameeme okusobola okugaziya emikisa gye mu by’ekikugu. <ref name=":2">{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Singer Bruno Kiggundu Enrolls in Crash German Lessons |url=https://nilepost.co.ug/entertainment/332673/singer-bruno-kiggundu-enrolls-in-crash-german-lessons |access-date=2026-04-04 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
== Abayizi abaaliwo abamanyiddwa ==
[[Bruno K. Omuwandiisi w’ebitabo|Bruno K]] – Omuyimbi era omukubi wa ggita Omunnayuganda <ref name=":2">{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Singer Bruno Kiggundu Enrolls in Crash German Lessons |url=https://nilepost.co.ug/entertainment/332673/singer-bruno-kiggundu-enrolls-in-crash-german-lessons |access-date=2026-04-04 |website=Nilepost News |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFOdongo">Odongo, Jacobs Seaman. [https://nilepost.co.ug/entertainment/332673/singer-bruno-kiggundu-enrolls-in-crash-german-lessons "Singer Bruno Kiggundu Enrolls in Crash German Lessons"]. ''Nilepost News''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-04-04</span></span>.</cite></ref>
p5r3xmihsrda6r3agzkmtq53n50v8kt
47377
47376
2026-04-21T09:22:43Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1350324163|Kampala German Language School]]"
47377
wikitext
text/x-wiki
'''Kampala German Language School''' ttendekero ly’ennimi mu [[Yuganda|Uganda]] erisomesa emisomo gy’Olugirimaani okuva ku ntandikwa okutuuka ku mitendera egy’oku ntikko. Essomero lino lisomesa mu buntu ne ku yintaneeti era liteekateeka abayizi okukola ebigezo ebimanyiddwa mu nsi yonna, omuli ne [[:en:Goethe-Zertifikat_C2|Goethe-Zertifikat]] . Era eyambako okufuna viza, okulungamya ku by’obuwangwa, n’emikisa gy’okuwanyisiganya abayizi abeetegekera okusoma oba okukola mu Girimaani. <ref>{{Cite web |date=5 November 2025 |title=German Language School Kampala is a language education institution in Kampala, Uganda |url=https://www.pulse.ug/story/german-language-school-kampala-expands-opportunities-for-ugandan-students-2025110511281906019 |access-date=24 November 2025 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web |last= |first= |date=24 November 2025 |title=Across and Beyond Borders: German Language School Launches Regional Review Across Uganda, Rwanda and Kenya |url=https://theinvestigatornews.com/2025/11/across-and-beyond-borders-german-language-school-launches-regional-review-across-uganda-rwanda-and-kenya/ |access-date=24 November 2025 |website=The Investigator News |language=en-US}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |last= |date=24 November 2025 |title=Study Highlights Shifts in Global Demand for German Language Skills |url=https://chimpreports.com/study-highlights-shifts-in-global-demand-for-german-language-skills/ |access-date=24 November 2025 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-04-09 |title=Kampala German Language School opens doors through language, self-development |url=https://www.pulse.ug/story/kampala-german-language-school-opens-doors-through-language-self-development-2026040909551694619 |access-date=2026-04-21 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref>
== Ebifo ==
Ettabi ekkulu lisangibwa mu Kampala mu Uganda, ku Mabirizi Complex. Essomero lino era lirina amatabi e Nairobi mu Kenya ne Kigali mu Rwanda. <ref>{{Cite web |date=2026-04-14 |title=German language training gains traction as Kampala-based school grows footprint in region |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/german-language-training-gains-traction--5422934 |access-date=2026-04-21 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Independent |first=The |date=2026-04-08 |title=From Modest Beginnings to Regional Reach: The Kampala German language school story |url=https://www.independent.co.ug/from-modest-beginnings-to-regional-reach-the-kampala-german-language-school-story/ |access-date=2026-04-21 |website=The Independent Uganda: |language=en-US}}</ref>
== Mu bufunze ==
Essomero lino lirina pulogulaamu z’olulimi Olugirimaani ezitegekeddwa, nga mw’otwalidde n’amasomo ag'ebbanga erimpi agategekeddwa okuyiga amangu. Essomero lino liwa amawulire agakwata ku kwetegekera entambula n’okulungamya eby’obuwangwa eri abayizi abagenderera okusoma oba okukola mu nsi ezoogera Olugirimaani. <ref name=":0">{{Cite web |last= |first= |date=24 November 2025 |title=Across and Beyond Borders: German Language School Launches Regional Review Across Uganda, Rwanda and Kenya |url=https://theinvestigatornews.com/2025/11/across-and-beyond-borders-german-language-school-launches-regional-review-across-uganda-rwanda-and-kenya/ |access-date=24 November 2025 |website=The Investigator News |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://theinvestigatornews.com/2025/11/across-and-beyond-borders-german-language-school-launches-regional-review-across-uganda-rwanda-and-kenya/ "Across and Beyond Borders: German Language School Launches Regional Review Across Uganda, Rwanda and Kenya"]. ''The Investigator News''. 24 November 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">24 November</span> 2025</span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |last=Musaasizi |first=Brian |date=20 November 2025 |title=Working Professionals Drive Changing Enrollment Patterns in East African Language Centres |url=https://redpepper.co.ug/working-professionals-drive-changing-enrollment-patterns-in-east-african-language-centres/144406/ |access-date=24 November 2025 |website=ONLINE |language=en-US}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |last= |date=24 November 2025 |title=Study Highlights Shifts in Global Demand for German Language Skills |url=https://chimpreports.com/study-highlights-shifts-in-global-demand-for-german-language-skills/ |access-date=24 November 2025 |website=ChimpReports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://chimpreports.com/study-highlights-shifts-in-global-demand-for-german-language-skills/ "Study Highlights Shifts in Global Demand for German Language Skills"]. ''ChimpReports''. 24 November 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">24 November</span> 2025</span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |title=International Teacher Exchange Brings Broader Expertise to German Language Classrooms – TowerPostNews |url=https://thetowerpost.com/2025/11/24/international-teacher-exchange-brings-broader-expertise-to-german-language-classrooms/ |access-date=24 November 2025 |website=thetowerpost.com}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Writer |first=JAVIRA SSEBWAMI {{!}} PML Daily Staff |date=23 November 2025 |title=German Language School Kampala Empowers Ugandans for Global Opportunities |url=https://pmldaily.com/news/2025/11/german-language-school-kampala-empowers-ugandans-for-global-opportunities.html |access-date=24 November 2025 |website=PML Daily |language=en-US}}</ref>
=== Okwanirizibwa kwa bantu ===
Essomero lino lisikiriza abayizi ab’enjawulo, okuva ku bakugu mu by’obulamu okutuuka ku bantu abamanyiddwa ennyo, omuli omuyimbi era omuwandiisi w’ennyimba Munnayuganda Bruno Kiggundu (amanyiddwa nga [[Bruno K. Omuwandiisi w’ebitabo|Bruno K]] ), eyewandiisa mu misomo gy’olulimi egy’akaasameeme okusobola okugaziya emikisa gye mu by’ekikugu. <ref name=":2">{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Singer Bruno Kiggundu Enrolls in Crash German Lessons |url=https://nilepost.co.ug/entertainment/332673/singer-bruno-kiggundu-enrolls-in-crash-german-lessons |access-date=2026-04-04 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
== Abayizi abaaliwo abamanyiddwa ==
[[Bruno K. Omuwandiisi w’ebitabo|Bruno K]] – Omuyimbi era omukubi wa ggita Omunnayuganda <ref name=":2">{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Singer Bruno Kiggundu Enrolls in Crash German Lessons |url=https://nilepost.co.ug/entertainment/332673/singer-bruno-kiggundu-enrolls-in-crash-german-lessons |access-date=2026-04-04 |website=Nilepost News |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFOdongo">Odongo, Jacobs Seaman. [https://nilepost.co.ug/entertainment/332673/singer-bruno-kiggundu-enrolls-in-crash-german-lessons "Singer Bruno Kiggundu Enrolls in Crash German Lessons"]. ''Nilepost News''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-04-04</span></span>.</cite></ref>
== Ebijuliziddwa ==
<references />
{{Reflist}}
o4sl178rdk1v8v13c9aoyt11xx13id8
Bukalasa Agricultural Training Institute
0
12961
47378
2026-04-21T09:26:50Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1339864578|Bukalasa Agricultural Training Institute]]"
47378
wikitext
text/x-wiki
'''Bukalasa Agricultural Training Centre''' (BATI), oba '''Bukalasa Agricultural College''', ttendekero lya gavumenti eritendeka ebyemikono eriddukanyizibwa era nga liri wansi wa Minisitule ey’ebyobulimi, obulunzi n’obuvubi (MAAIF).laba www.bac.ac.ug <ref name="One">{{Cite web |last=Schoolnetuganda.com |date=2 February 2018 |title=Bukalasa Agricultural College |url=http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ |access-date=2 February 2018 |publisher=Schoolnetuganda.com}}</ref>
ofgt1bibnhni4370ormana4bfky2yy7
47379
47378
2026-04-21T09:31:17Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1339864578|Bukalasa Agricultural Training Institute]]"
47379
wikitext
text/x-wiki
'''Bukalasa Agricultural Training Centre''' (BATI), oba '''Bukalasa Agricultural College''', ttendekero lya gavumenti eritendeka ebyemikono eriddukanyizibwa era nga liri wansi wa Minisitule ey’ebyobulimi, obulunzi n’obuvubi (MAAIF).laba www.bac.ac.ug <ref name="One">{{Cite web |last=Schoolnetuganda.com |date=2 February 2018 |title=Bukalasa Agricultural College |url=http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ |access-date=2 February 2018 |publisher=Schoolnetuganda.com}}</ref>
== Ekifo ==
Ettendekero lino lisangibwa mu kitundu ky’e Bukalasa, mu kiromita nga 3.5 (mailo 2), <ref>{{Cite web |last=Globefeed.com |date=2 February 2018 |title=Distance between Wobulenzi, Central Region, Uganda and Bukalasa Agricultural College, Katikamu, Central Region, Uganda |url=https://distancecalculator.globefeed.com/Uganda_Distance_Result.asp?fromplace=Wobulenzi%2C%20Central%20Region%2C%20Uganda&toplace=Bukalasa%20Agricultural%20College%2C%20Katikamu%2C%20Central%20Region%2C%20Uganda&dt1=ChIJGdFYprZcfBcRptRIxJVtlwI&dt2=ChIJn3f7npZcfBcRpvxW9SRzq8g |access-date=2 February 2018 |publisher=Globefeed.com}}</ref> Bukalasa eri mu Kiromita 50 (mailo 31 ), ku luguudo, mu bukiikakkono bwa [[Kampala]], ekibuga ekikulu era ekisinga obunene mu [[Yuganda|Uganda]] . <ref>{{Cite web |last=Globefeed.com |date=2 February 2018 |title=Distance between Post Office Building, Kampala Road, Kampala, Uganda and Bukalasa Agricultural College, Katikamu, Central Region, Uganda |url=https://distancecalculator.globefeed.com/Uganda_Distance_Result.asp?fromplace=Post%20Office%20Building%2C%20Kampala%20Road%2C%20Kampala%2C%20Uganda&toplace=Bukalasa%20Agricultural%20College%2C%20Katikamu%2C%20Central%20Region%2C%20Uganda&dt1=ChIJXyfX9IC8fRcRorrkbY-nufI&dt2=ChIJn3f7npZcfBcRpvxW9SRzq8g |access-date=2 February 2018 |publisher=Globefeed.com}}</ref> Ensengeka z'ebitundu by'ettendekero lino ze zino:0°19'49.0"N, 32°36'06.0"E (Latitude:0.330278; Longitude:32.601667).
3576hwjmgyg7fufme3gmvj0x6qy7o3q
47380
47379
2026-04-21T09:38:06Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1339864578|Bukalasa Agricultural Training Institute]]"
47380
wikitext
text/x-wiki
'''Bukalasa Agricultural Training Centre''' (BATI), oba '''Bukalasa Agricultural College''', ttendekero lya gavumenti eritendeka ebyemikono eriddukanyizibwa era nga liri wansi wa Minisitule ey’ebyobulimi, obulunzi n’obuvubi (MAAIF).laba www.bac.ac.ug <ref name="One">{{Cite web |last=Schoolnetuganda.com |date=2 February 2018 |title=Bukalasa Agricultural College |url=http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ |access-date=2 February 2018 |publisher=Schoolnetuganda.com}}</ref>
== Ekifo ==
Ettendekero lino lisangibwa mu kitundu ky’e Bukalasa, mu kiromita nga 3.5 (mailo 2), <ref>{{Cite web |last=Globefeed.com |date=2 February 2018 |title=Distance between Wobulenzi, Central Region, Uganda and Bukalasa Agricultural College, Katikamu, Central Region, Uganda |url=https://distancecalculator.globefeed.com/Uganda_Distance_Result.asp?fromplace=Wobulenzi%2C%20Central%20Region%2C%20Uganda&toplace=Bukalasa%20Agricultural%20College%2C%20Katikamu%2C%20Central%20Region%2C%20Uganda&dt1=ChIJGdFYprZcfBcRptRIxJVtlwI&dt2=ChIJn3f7npZcfBcRpvxW9SRzq8g |access-date=2 February 2018 |publisher=Globefeed.com}}</ref> Bukalasa eri mu Kiromita 50 (mailo 31 ), ku luguudo, mu bukiikakkono bwa [[Kampala]], ekibuga ekikulu era ekisinga obunene mu [[Yuganda|Uganda]] . <ref>{{Cite web |last=Globefeed.com |date=2 February 2018 |title=Distance between Post Office Building, Kampala Road, Kampala, Uganda and Bukalasa Agricultural College, Katikamu, Central Region, Uganda |url=https://distancecalculator.globefeed.com/Uganda_Distance_Result.asp?fromplace=Post%20Office%20Building%2C%20Kampala%20Road%2C%20Kampala%2C%20Uganda&toplace=Bukalasa%20Agricultural%20College%2C%20Katikamu%2C%20Central%20Region%2C%20Uganda&dt1=ChIJXyfX9IC8fRcRorrkbY-nufI&dt2=ChIJn3f7npZcfBcRpvxW9SRzq8g |access-date=2 February 2018 |publisher=Globefeed.com}}</ref> Ensengeka z'ebitundu by'ettendekero lino ze zino:0°19'49.0"N, 32°36'06.0"E (Latitude:0.330278; Longitude:32.601667).
== Mu bufunze ==
Ettendekero lino lyatandikibwawo gavumenti ya Uganda mu 1920, ng’ekifo eky’okunoonyereza [[:en:Cotton|ku ppamba]] . Emyaka bwe gyayitawo, okuyita mu kwegatta n’amatendekero amalala, ekifo kino kyakyusibwa ne kifuulibwa ekifo ekinoonyereza n’okutendeka abantu ku by’obulimi ekijjuvu. Mu 1952, BATI yatandika okusomesa essomo ku ddaala erya satifikeeti ery’emyaka ebiri era essomo ku ddaala lya dipuloma lyatandikibwawo mu 1960. Okusoomoozebwa okukulu eri ettendekero lino kwa mirundi ebiri omuli ebibiina ebitamala ssaako n’ebyuma ebikozesebwa mu kusomesa enkola z’ebyobulimi ez’omulembe. <ref name="One">{{Cite web |last=Schoolnetuganda.com |date=2 February 2018 |title=Bukalasa Agricultural College |url=http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ |access-date=2 February 2018 |publisher=Schoolnetuganda.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSchoolnetuganda.com2018">Schoolnetuganda.com (2 February 2018). [http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ "Bukalasa Agricultural College"]. Kampala: Schoolnetuganda.com<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2 February</span> 2018</span>.</cite></ref> <ref name="Two">{{Cite web |last=Afedraru |first=Lominda |date=12 January 2011 |title=Bukalasa agricultural school struggles to meet students' needs |url=http://www.monitor.co.ug/Magazines/Farming/689860-1087624-9oxup6z/index.html |access-date=2 February 2018}}</ref>
pfr1nfkrx8r4yzvvwkv3mys7k9yuowk
47381
47380
2026-04-21T09:39:59Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1339864578|Bukalasa Agricultural Training Institute]]"
47381
wikitext
text/x-wiki
'''Bukalasa Agricultural Training Centre''' (BATI), oba '''Bukalasa Agricultural College''', ttendekero lya gavumenti eritendeka ebyemikono eriddukanyizibwa era nga liri wansi wa Minisitule ey’ebyobulimi, obulunzi n’obuvubi (MAAIF).laba www.bac.ac.ug <ref name="One">{{Cite web |last=Schoolnetuganda.com |date=2 February 2018 |title=Bukalasa Agricultural College |url=http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ |access-date=2 February 2018 |publisher=Schoolnetuganda.com}}</ref>
== Ekifo ==
Ettendekero lino lisangibwa mu kitundu ky’e Bukalasa, mu kiromita nga 3.5 (mailo 2), <ref>{{Cite web |last=Globefeed.com |date=2 February 2018 |title=Distance between Wobulenzi, Central Region, Uganda and Bukalasa Agricultural College, Katikamu, Central Region, Uganda |url=https://distancecalculator.globefeed.com/Uganda_Distance_Result.asp?fromplace=Wobulenzi%2C%20Central%20Region%2C%20Uganda&toplace=Bukalasa%20Agricultural%20College%2C%20Katikamu%2C%20Central%20Region%2C%20Uganda&dt1=ChIJGdFYprZcfBcRptRIxJVtlwI&dt2=ChIJn3f7npZcfBcRpvxW9SRzq8g |access-date=2 February 2018 |publisher=Globefeed.com}}</ref> Bukalasa eri mu Kiromita 50 (mailo 31 ), ku luguudo, mu bukiikakkono bwa [[Kampala]], ekibuga ekikulu era ekisinga obunene mu [[Yuganda|Uganda]] . <ref>{{Cite web |last=Globefeed.com |date=2 February 2018 |title=Distance between Post Office Building, Kampala Road, Kampala, Uganda and Bukalasa Agricultural College, Katikamu, Central Region, Uganda |url=https://distancecalculator.globefeed.com/Uganda_Distance_Result.asp?fromplace=Post%20Office%20Building%2C%20Kampala%20Road%2C%20Kampala%2C%20Uganda&toplace=Bukalasa%20Agricultural%20College%2C%20Katikamu%2C%20Central%20Region%2C%20Uganda&dt1=ChIJXyfX9IC8fRcRorrkbY-nufI&dt2=ChIJn3f7npZcfBcRpvxW9SRzq8g |access-date=2 February 2018 |publisher=Globefeed.com}}</ref> Ensengeka z'ebitundu by'ettendekero lino ze zino:0°19'49.0"N, 32°36'06.0"E (Latitude:0.330278; Longitude:32.601667).
== Mu bufunze ==
Ettendekero lino lyatandikibwawo gavumenti ya Uganda mu 1920, ng’ekifo eky’okunoonyereza [[:en:Cotton|ku ppamba]] . Emyaka bwe gyayitawo, okuyita mu kwegatta n’amatendekero amalala, ekifo kino kyakyusibwa ne kifuulibwa ekifo ekinoonyereza n’okutendeka abantu ku by’obulimi ekijjuvu. Mu 1952, BATI yatandika okusomesa essomo ku ddaala erya satifikeeti ery’emyaka ebiri era essomo ku ddaala lya dipuloma lyatandikibwawo mu 1960. Okusoomoozebwa okukulu eri ettendekero lino kwa mirundi ebiri omuli ebibiina ebitamala ssaako n’ebyuma ebikozesebwa mu kusomesa enkola z’ebyobulimi ez’omulembe. <ref name="One">{{Cite web |last=Schoolnetuganda.com |date=2 February 2018 |title=Bukalasa Agricultural College |url=http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ |access-date=2 February 2018 |publisher=Schoolnetuganda.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSchoolnetuganda.com2018">Schoolnetuganda.com (2 February 2018). [http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ "Bukalasa Agricultural College"]. Kampala: Schoolnetuganda.com<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2 February</span> 2018</span>.</cite></ref> <ref name="Two">{{Cite web |last=Afedraru |first=Lominda |date=12 January 2011 |title=Bukalasa agricultural school struggles to meet students' needs |url=http://www.monitor.co.ug/Magazines/Farming/689860-1087624-9oxup6z/index.html |access-date=2 February 2018}}</ref>
== Amasomo ==
Ettendekero lirina amasomo gano wammanga:
; Amasomo ku ddaala lya dipulooma <ref name="One">{{Cite web |last=Schoolnetuganda.com |date=2 February 2018 |title=Bukalasa Agricultural College |url=http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ |access-date=2 February 2018 |publisher=Schoolnetuganda.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSchoolnetuganda.com2018">Schoolnetuganda.com (2 February 2018). [http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ "Bukalasa Agricultural College"]. Kampala: Schoolnetuganda.com<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2 February</span> 2018</span>.</cite></ref>
(a) Dipulooma mu kulima n’okuddukanya ebirime (b) Dipulooma mu kulima n’okuddukanya ebisolo (c) Dipulooma mu kuddukanya [[:en:Agribusiness|bizinensi z’ebyobulimi]] (d) Dipulooma mu by’obulimi bw’ebimuli.
ep0x8q4kturr11s6o65yf6gd6ho2a25
47382
47381
2026-04-21T09:43:53Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1339864578|Bukalasa Agricultural Training Institute]]"
47382
wikitext
text/x-wiki
'''Bukalasa Agricultural Training Centre''' (BATI), oba '''Bukalasa Agricultural College''', ttendekero lya gavumenti eritendeka ebyemikono eriddukanyizibwa era nga liri wansi wa Minisitule ey’ebyobulimi, obulunzi n’obuvubi (MAAIF).laba www.bac.ac.ug <ref name="One">{{Cite web |last=Schoolnetuganda.com |date=2 February 2018 |title=Bukalasa Agricultural College |url=http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ |access-date=2 February 2018 |publisher=Schoolnetuganda.com}}</ref>
== Ekifo ==
Ettendekero lino lisangibwa mu kitundu ky’e Bukalasa, mu kiromita nga 3.5 (mailo 2), <ref>{{Cite web |last=Globefeed.com |date=2 February 2018 |title=Distance between Wobulenzi, Central Region, Uganda and Bukalasa Agricultural College, Katikamu, Central Region, Uganda |url=https://distancecalculator.globefeed.com/Uganda_Distance_Result.asp?fromplace=Wobulenzi%2C%20Central%20Region%2C%20Uganda&toplace=Bukalasa%20Agricultural%20College%2C%20Katikamu%2C%20Central%20Region%2C%20Uganda&dt1=ChIJGdFYprZcfBcRptRIxJVtlwI&dt2=ChIJn3f7npZcfBcRpvxW9SRzq8g |access-date=2 February 2018 |publisher=Globefeed.com}}</ref> Bukalasa eri mu Kiromita 50 (mailo 31 ), ku luguudo, mu bukiikakkono bwa [[Kampala]], ekibuga ekikulu era ekisinga obunene mu [[Yuganda|Uganda]] . <ref>{{Cite web |last=Globefeed.com |date=2 February 2018 |title=Distance between Post Office Building, Kampala Road, Kampala, Uganda and Bukalasa Agricultural College, Katikamu, Central Region, Uganda |url=https://distancecalculator.globefeed.com/Uganda_Distance_Result.asp?fromplace=Post%20Office%20Building%2C%20Kampala%20Road%2C%20Kampala%2C%20Uganda&toplace=Bukalasa%20Agricultural%20College%2C%20Katikamu%2C%20Central%20Region%2C%20Uganda&dt1=ChIJXyfX9IC8fRcRorrkbY-nufI&dt2=ChIJn3f7npZcfBcRpvxW9SRzq8g |access-date=2 February 2018 |publisher=Globefeed.com}}</ref> Ensengeka z'ebitundu by'ettendekero lino ze zino:0°19'49.0"N, 32°36'06.0"E (Latitude:0.330278; Longitude:32.601667).
== Mu bufunze ==
Ettendekero lino lyatandikibwawo gavumenti ya Uganda mu 1920, ng’ekifo eky’okunoonyereza [[:en:Cotton|ku ppamba]] . Emyaka bwe gyayitawo, okuyita mu kwegatta n’amatendekero amalala, ekifo kino kyakyusibwa ne kifuulibwa ekifo ekinoonyereza n’okutendeka abantu ku by’obulimi ekijjuvu. Mu 1952, BATI yatandika okusomesa essomo ku ddaala erya satifikeeti ery’emyaka ebiri era essomo ku ddaala lya dipuloma lyatandikibwawo mu 1960. Okusoomoozebwa okukulu eri ettendekero lino kwa mirundi ebiri omuli ebibiina ebitamala ssaako n’ebyuma ebikozesebwa mu kusomesa enkola z’ebyobulimi ez’omulembe. <ref name="One">{{Cite web |last=Schoolnetuganda.com |date=2 February 2018 |title=Bukalasa Agricultural College |url=http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ |access-date=2 February 2018 |publisher=Schoolnetuganda.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSchoolnetuganda.com2018">Schoolnetuganda.com (2 February 2018). [http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ "Bukalasa Agricultural College"]. Kampala: Schoolnetuganda.com<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2 February</span> 2018</span>.</cite></ref> <ref name="Two">{{Cite web |last=Afedraru |first=Lominda |date=12 January 2011 |title=Bukalasa agricultural school struggles to meet students' needs |url=http://www.monitor.co.ug/Magazines/Farming/689860-1087624-9oxup6z/index.html |access-date=2 February 2018}}</ref>
== Amasomo ==
Ettendekero lirina amasomo gano wammanga:
; Amasomo ku ddaala lya dipulooma <ref name="One">{{Cite web |last=Schoolnetuganda.com |date=2 February 2018 |title=Bukalasa Agricultural College |url=http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ |access-date=2 February 2018 |publisher=Schoolnetuganda.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSchoolnetuganda.com2018">Schoolnetuganda.com (2 February 2018). [http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ "Bukalasa Agricultural College"]. Kampala: Schoolnetuganda.com<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2 February</span> 2018</span>.</cite></ref>
(a) Dipulooma mu kulima n’okuddukanya ebirime (b) Dipulooma mu kulima n’okuddukanya ebisolo (c) Dipulooma mu kuddukanya [[:en:Agribusiness|bizinensi z’ebyobulimi]] (d) Dipulooma mu by’obulimi bw’ebimuli.
; Amasomo ku ddaala lya satifikeeti <ref name="One">{{Cite web |last=Schoolnetuganda.com |date=2 February 2018 |title=Bukalasa Agricultural College |url=http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ |access-date=2 February 2018 |publisher=Schoolnetuganda.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSchoolnetuganda.com2018">Schoolnetuganda.com (2 February 2018). [http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ "Bukalasa Agricultural College"]. Kampala: Schoolnetuganda.com<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2 February</span> 2018</span>.</cite></ref>
(a) Satifikeeti mu kulima n’okuddukanya ebirime (b) Satifikeeti mu kulima n’okuddukanya ebisolo (c) Satifikeeti mu kulima ebimuli ne (d) Satifikeeti mu by’okulunda enjuki.
k728n7jtjysfvvfi88tjzczuzshy4o0
47383
47382
2026-04-21T09:44:34Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1339864578|Bukalasa Agricultural Training Institute]]"
47383
wikitext
text/x-wiki
'''Bukalasa Agricultural Training Centre''' (BATI), oba '''Bukalasa Agricultural College''', ttendekero lya gavumenti eritendeka ebyemikono eriddukanyizibwa era nga liri wansi wa Minisitule ey’ebyobulimi, obulunzi n’obuvubi (MAAIF).laba www.bac.ac.ug <ref name="One">{{Cite web |last=Schoolnetuganda.com |date=2 February 2018 |title=Bukalasa Agricultural College |url=http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ |access-date=2 February 2018 |publisher=Schoolnetuganda.com}}</ref>
== Ekifo ==
Ettendekero lino lisangibwa mu kitundu ky’e Bukalasa, mu kiromita nga 3.5 (mailo 2), <ref>{{Cite web |last=Globefeed.com |date=2 February 2018 |title=Distance between Wobulenzi, Central Region, Uganda and Bukalasa Agricultural College, Katikamu, Central Region, Uganda |url=https://distancecalculator.globefeed.com/Uganda_Distance_Result.asp?fromplace=Wobulenzi%2C%20Central%20Region%2C%20Uganda&toplace=Bukalasa%20Agricultural%20College%2C%20Katikamu%2C%20Central%20Region%2C%20Uganda&dt1=ChIJGdFYprZcfBcRptRIxJVtlwI&dt2=ChIJn3f7npZcfBcRpvxW9SRzq8g |access-date=2 February 2018 |publisher=Globefeed.com}}</ref> Bukalasa eri mu Kiromita 50 (mailo 31 ), ku luguudo, mu bukiikakkono bwa [[Kampala]], ekibuga ekikulu era ekisinga obunene mu [[Yuganda|Uganda]] . <ref>{{Cite web |last=Globefeed.com |date=2 February 2018 |title=Distance between Post Office Building, Kampala Road, Kampala, Uganda and Bukalasa Agricultural College, Katikamu, Central Region, Uganda |url=https://distancecalculator.globefeed.com/Uganda_Distance_Result.asp?fromplace=Post%20Office%20Building%2C%20Kampala%20Road%2C%20Kampala%2C%20Uganda&toplace=Bukalasa%20Agricultural%20College%2C%20Katikamu%2C%20Central%20Region%2C%20Uganda&dt1=ChIJXyfX9IC8fRcRorrkbY-nufI&dt2=ChIJn3f7npZcfBcRpvxW9SRzq8g |access-date=2 February 2018 |publisher=Globefeed.com}}</ref> Ensengeka z'ebitundu by'ettendekero lino ze zino:0°19'49.0"N, 32°36'06.0"E (Latitude:0.330278; Longitude:32.601667).
== Mu bufunze ==
Ettendekero lino lyatandikibwawo gavumenti ya Uganda mu 1920, ng’ekifo eky’okunoonyereza [[:en:Cotton|ku ppamba]] . Emyaka bwe gyayitawo, okuyita mu kwegatta n’amatendekero amalala, ekifo kino kyakyusibwa ne kifuulibwa ekifo ekinoonyereza n’okutendeka abantu ku by’obulimi ekijjuvu. Mu 1952, BATI yatandika okusomesa essomo ku ddaala erya satifikeeti ery’emyaka ebiri era essomo ku ddaala lya dipuloma lyatandikibwawo mu 1960. Okusoomoozebwa okukulu eri ettendekero lino kwa mirundi ebiri omuli ebibiina ebitamala ssaako n’ebyuma ebikozesebwa mu kusomesa enkola z’ebyobulimi ez’omulembe. <ref name="One">{{Cite web |last=Schoolnetuganda.com |date=2 February 2018 |title=Bukalasa Agricultural College |url=http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ |access-date=2 February 2018 |publisher=Schoolnetuganda.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSchoolnetuganda.com2018">Schoolnetuganda.com (2 February 2018). [http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ "Bukalasa Agricultural College"]. Kampala: Schoolnetuganda.com<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2 February</span> 2018</span>.</cite></ref> <ref name="Two">{{Cite web |last=Afedraru |first=Lominda |date=12 January 2011 |title=Bukalasa agricultural school struggles to meet students' needs |url=http://www.monitor.co.ug/Magazines/Farming/689860-1087624-9oxup6z/index.html |access-date=2 February 2018}}</ref>
== Amasomo ==
Ettendekero lirina amasomo gano wammanga:
; Amasomo ku ddaala lya dipulooma <ref name="One">{{Cite web |last=Schoolnetuganda.com |date=2 February 2018 |title=Bukalasa Agricultural College |url=http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ |access-date=2 February 2018 |publisher=Schoolnetuganda.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSchoolnetuganda.com2018">Schoolnetuganda.com (2 February 2018). [http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ "Bukalasa Agricultural College"]. Kampala: Schoolnetuganda.com<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2 February</span> 2018</span>.</cite></ref>
(a) Dipulooma mu kulima n’okuddukanya ebirime (b) Dipulooma mu kulima n’okuddukanya ebisolo (c) Dipulooma mu kuddukanya [[:en:Agribusiness|bizinensi z’ebyobulimi]] (d) Dipulooma mu by’obulimi bw’ebimuli.
; Amasomo ku ddaala lya satifikeeti <ref name="One">{{Cite web |last=Schoolnetuganda.com |date=2 February 2018 |title=Bukalasa Agricultural College |url=http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ |access-date=2 February 2018 |publisher=Schoolnetuganda.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSchoolnetuganda.com2018">Schoolnetuganda.com (2 February 2018). [http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ "Bukalasa Agricultural College"]. Kampala: Schoolnetuganda.com<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2 February</span> 2018</span>.</cite></ref>
(a) Satifikeeti mu kulima n’okuddukanya ebirime (b) Satifikeeti mu kulima n’okuddukanya ebisolo (c) Satifikeeti mu kulima ebimuli ne (d) Satifikeeti mu by’okulunda enjuki.
== Laba ne ==
* [[Olukalala lwa massomero mu Uganda|Olukalala lw'amasomero mu Uganda]]
* [[:en:List_of_universities_in_Uganda|Olukalala lwa yunivasite mu Uganda]]
* [[:en:List_of_vocational_colleges_in_Uganda|Olukalala lw'amatendekero g'ebyemikono mu Uganda]]
krwekckwoojgwxb7nui79mxclv0pf3s
47384
47383
2026-04-21T09:45:01Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1339864578|Bukalasa Agricultural Training Institute]]"
47384
wikitext
text/x-wiki
'''Bukalasa Agricultural Training Centre''' (BATI), oba '''Bukalasa Agricultural College''', ttendekero lya gavumenti eritendeka ebyemikono eriddukanyizibwa era nga liri wansi wa Minisitule ey’ebyobulimi, obulunzi n’obuvubi (MAAIF).laba www.bac.ac.ug <ref name="One">{{Cite web |last=Schoolnetuganda.com |date=2 February 2018 |title=Bukalasa Agricultural College |url=http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ |access-date=2 February 2018 |publisher=Schoolnetuganda.com}}</ref>
== Ekifo ==
Ettendekero lino lisangibwa mu kitundu ky’e Bukalasa, mu kiromita nga 3.5 (mailo 2), <ref>{{Cite web |last=Globefeed.com |date=2 February 2018 |title=Distance between Wobulenzi, Central Region, Uganda and Bukalasa Agricultural College, Katikamu, Central Region, Uganda |url=https://distancecalculator.globefeed.com/Uganda_Distance_Result.asp?fromplace=Wobulenzi%2C%20Central%20Region%2C%20Uganda&toplace=Bukalasa%20Agricultural%20College%2C%20Katikamu%2C%20Central%20Region%2C%20Uganda&dt1=ChIJGdFYprZcfBcRptRIxJVtlwI&dt2=ChIJn3f7npZcfBcRpvxW9SRzq8g |access-date=2 February 2018 |publisher=Globefeed.com}}</ref> Bukalasa eri mu Kiromita 50 (mailo 31 ), ku luguudo, mu bukiikakkono bwa [[Kampala]], ekibuga ekikulu era ekisinga obunene mu [[Yuganda|Uganda]] . <ref>{{Cite web |last=Globefeed.com |date=2 February 2018 |title=Distance between Post Office Building, Kampala Road, Kampala, Uganda and Bukalasa Agricultural College, Katikamu, Central Region, Uganda |url=https://distancecalculator.globefeed.com/Uganda_Distance_Result.asp?fromplace=Post%20Office%20Building%2C%20Kampala%20Road%2C%20Kampala%2C%20Uganda&toplace=Bukalasa%20Agricultural%20College%2C%20Katikamu%2C%20Central%20Region%2C%20Uganda&dt1=ChIJXyfX9IC8fRcRorrkbY-nufI&dt2=ChIJn3f7npZcfBcRpvxW9SRzq8g |access-date=2 February 2018 |publisher=Globefeed.com}}</ref> Ensengeka z'ebitundu by'ettendekero lino ze zino:0°19'49.0"N, 32°36'06.0"E (Latitude:0.330278; Longitude:32.601667).
== Mu bufunze ==
Ettendekero lino lyatandikibwawo gavumenti ya Uganda mu 1920, ng’ekifo eky’okunoonyereza [[:en:Cotton|ku ppamba]] . Emyaka bwe gyayitawo, okuyita mu kwegatta n’amatendekero amalala, ekifo kino kyakyusibwa ne kifuulibwa ekifo ekinoonyereza n’okutendeka abantu ku by’obulimi ekijjuvu. Mu 1952, BATI yatandika okusomesa essomo ku ddaala erya satifikeeti ery’emyaka ebiri era essomo ku ddaala lya dipuloma lyatandikibwawo mu 1960. Okusoomoozebwa okukulu eri ettendekero lino kwa mirundi ebiri omuli ebibiina ebitamala ssaako n’ebyuma ebikozesebwa mu kusomesa enkola z’ebyobulimi ez’omulembe. <ref name="One">{{Cite web |last=Schoolnetuganda.com |date=2 February 2018 |title=Bukalasa Agricultural College |url=http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ |access-date=2 February 2018 |publisher=Schoolnetuganda.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSchoolnetuganda.com2018">Schoolnetuganda.com (2 February 2018). [http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ "Bukalasa Agricultural College"]. Kampala: Schoolnetuganda.com<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2 February</span> 2018</span>.</cite></ref> <ref name="Two">{{Cite web |last=Afedraru |first=Lominda |date=12 January 2011 |title=Bukalasa agricultural school struggles to meet students' needs |url=http://www.monitor.co.ug/Magazines/Farming/689860-1087624-9oxup6z/index.html |access-date=2 February 2018}}</ref>
== Amasomo ==
Ettendekero lirina amasomo gano wammanga:
; Amasomo ku ddaala lya dipulooma <ref name="One">{{Cite web |last=Schoolnetuganda.com |date=2 February 2018 |title=Bukalasa Agricultural College |url=http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ |access-date=2 February 2018 |publisher=Schoolnetuganda.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSchoolnetuganda.com2018">Schoolnetuganda.com (2 February 2018). [http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ "Bukalasa Agricultural College"]. Kampala: Schoolnetuganda.com<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2 February</span> 2018</span>.</cite></ref>
(a) Dipulooma mu kulima n’okuddukanya ebirime (b) Dipulooma mu kulima n’okuddukanya ebisolo (c) Dipulooma mu kuddukanya [[:en:Agribusiness|bizinensi z’ebyobulimi]] (d) Dipulooma mu by’obulimi bw’ebimuli.
; Amasomo ku ddaala lya satifikeeti <ref name="One">{{Cite web |last=Schoolnetuganda.com |date=2 February 2018 |title=Bukalasa Agricultural College |url=http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ |access-date=2 February 2018 |publisher=Schoolnetuganda.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSchoolnetuganda.com2018">Schoolnetuganda.com (2 February 2018). [http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ "Bukalasa Agricultural College"]. Kampala: Schoolnetuganda.com<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2 February</span> 2018</span>.</cite></ref>
(a) Satifikeeti mu kulima n’okuddukanya ebirime (b) Satifikeeti mu kulima n’okuddukanya ebisolo (c) Satifikeeti mu kulima ebimuli ne (d) Satifikeeti mu by’okulunda enjuki.
== Laba ne ==
* [[Olukalala lwa massomero mu Uganda|Olukalala lw'amasomero mu Uganda]]
* [[:en:List_of_universities_in_Uganda|Olukalala lwa yunivasite mu Uganda]]
* [[:en:List_of_vocational_colleges_in_Uganda|Olukalala lw'amatendekero g'ebyemikono mu Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
{{Reflist}}
h3dfszyk8uaw9oc5nt90hx306hhrkhy
47385
47384
2026-04-21T09:45:39Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1339864578|Bukalasa Agricultural Training Institute]]"
47385
wikitext
text/x-wiki
'''Bukalasa Agricultural Training Centre''' (BATI), oba '''Bukalasa Agricultural College''', ttendekero lya gavumenti eritendeka ebyemikono eriddukanyizibwa era nga liri wansi wa Minisitule ey’ebyobulimi, obulunzi n’obuvubi (MAAIF).laba www.bac.ac.ug <ref name="One">{{Cite web |last=Schoolnetuganda.com |date=2 February 2018 |title=Bukalasa Agricultural College |url=http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ |access-date=2 February 2018 |publisher=Schoolnetuganda.com}}</ref>
== Ekifo ==
Ettendekero lino lisangibwa mu kitundu ky’e Bukalasa, mu kiromita nga 3.5 (mailo 2), <ref>{{Cite web |last=Globefeed.com |date=2 February 2018 |title=Distance between Wobulenzi, Central Region, Uganda and Bukalasa Agricultural College, Katikamu, Central Region, Uganda |url=https://distancecalculator.globefeed.com/Uganda_Distance_Result.asp?fromplace=Wobulenzi%2C%20Central%20Region%2C%20Uganda&toplace=Bukalasa%20Agricultural%20College%2C%20Katikamu%2C%20Central%20Region%2C%20Uganda&dt1=ChIJGdFYprZcfBcRptRIxJVtlwI&dt2=ChIJn3f7npZcfBcRpvxW9SRzq8g |access-date=2 February 2018 |publisher=Globefeed.com}}</ref> Bukalasa eri mu Kiromita 50 (mailo 31 ), ku luguudo, mu bukiikakkono bwa [[Kampala]], ekibuga ekikulu era ekisinga obunene mu [[Yuganda|Uganda]] . <ref>{{Cite web |last=Globefeed.com |date=2 February 2018 |title=Distance between Post Office Building, Kampala Road, Kampala, Uganda and Bukalasa Agricultural College, Katikamu, Central Region, Uganda |url=https://distancecalculator.globefeed.com/Uganda_Distance_Result.asp?fromplace=Post%20Office%20Building%2C%20Kampala%20Road%2C%20Kampala%2C%20Uganda&toplace=Bukalasa%20Agricultural%20College%2C%20Katikamu%2C%20Central%20Region%2C%20Uganda&dt1=ChIJXyfX9IC8fRcRorrkbY-nufI&dt2=ChIJn3f7npZcfBcRpvxW9SRzq8g |access-date=2 February 2018 |publisher=Globefeed.com}}</ref> Ensengeka z'ebitundu by'ettendekero lino ze zino:0°19'49.0"N, 32°36'06.0"E (Latitude:0.330278; Longitude:32.601667).
== Mu bufunze ==
Ettendekero lino lyatandikibwawo gavumenti ya Uganda mu 1920, ng’ekifo eky’okunoonyereza [[:en:Cotton|ku ppamba]] . Emyaka bwe gyayitawo, okuyita mu kwegatta n’amatendekero amalala, ekifo kino kyakyusibwa ne kifuulibwa ekifo ekinoonyereza n’okutendeka abantu ku by’obulimi ekijjuvu. Mu 1952, BATI yatandika okusomesa essomo ku ddaala erya satifikeeti ery’emyaka ebiri era essomo ku ddaala lya dipuloma lyatandikibwawo mu 1960. Okusoomoozebwa okukulu eri ettendekero lino kwa mirundi ebiri omuli ebibiina ebitamala ssaako n’ebyuma ebikozesebwa mu kusomesa enkola z’ebyobulimi ez’omulembe. <ref name="One">{{Cite web |last=Schoolnetuganda.com |date=2 February 2018 |title=Bukalasa Agricultural College |url=http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ |access-date=2 February 2018 |publisher=Schoolnetuganda.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSchoolnetuganda.com2018">Schoolnetuganda.com (2 February 2018). [http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ "Bukalasa Agricultural College"]. Kampala: Schoolnetuganda.com<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2 February</span> 2018</span>.</cite></ref> <ref name="Two">{{Cite web |last=Afedraru |first=Lominda |date=12 January 2011 |title=Bukalasa agricultural school struggles to meet students' needs |url=http://www.monitor.co.ug/Magazines/Farming/689860-1087624-9oxup6z/index.html |access-date=2 February 2018}}</ref>
== Amasomo ==
Ettendekero lirina amasomo gano wammanga:
; Amasomo ku ddaala lya dipulooma <ref name="One">{{Cite web |last=Schoolnetuganda.com |date=2 February 2018 |title=Bukalasa Agricultural College |url=http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ |access-date=2 February 2018 |publisher=Schoolnetuganda.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSchoolnetuganda.com2018">Schoolnetuganda.com (2 February 2018). [http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ "Bukalasa Agricultural College"]. Kampala: Schoolnetuganda.com<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2 February</span> 2018</span>.</cite></ref>
(a) Dipulooma mu kulima n’okuddukanya ebirime (b) Dipulooma mu kulima n’okuddukanya ebisolo (c) Dipulooma mu kuddukanya [[:en:Agribusiness|bizinensi z’ebyobulimi]] (d) Dipulooma mu by’obulimi bw’ebimuli.
; Amasomo ku ddaala lya satifikeeti <ref name="One">{{Cite web |last=Schoolnetuganda.com |date=2 February 2018 |title=Bukalasa Agricultural College |url=http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ |access-date=2 February 2018 |publisher=Schoolnetuganda.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSchoolnetuganda.com2018">Schoolnetuganda.com (2 February 2018). [http://www.schoolnetuganda.com/vocational/bukalasa-agricultural-college/ "Bukalasa Agricultural College"]. Kampala: Schoolnetuganda.com<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2 February</span> 2018</span>.</cite></ref>
(a) Satifikeeti mu kulima n’okuddukanya ebirime (b) Satifikeeti mu kulima n’okuddukanya ebisolo (c) Satifikeeti mu kulima ebimuli ne (d) Satifikeeti mu by’okulunda enjuki.
== Laba ne ==
* [[Olukalala lwa massomero mu Uganda|Olukalala lw'amasomero mu Uganda]]
* [[:en:List_of_universities_in_Uganda|Olukalala lwa yunivasite mu Uganda]]
* [[:en:List_of_vocational_colleges_in_Uganda|Olukalala lw'amatendekero g'ebyemikono mu Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa wikipediya ==
* [http://www.education.go.ug/ Omukutu gwa Minisitule y'ebyenjigiriza n'emizannyo mu Uganda]
g93y136k25c4n21a10lad5i1irl0bck
St. Kaggwa Bushenyi High School
0
12962
47386
2026-04-21T09:49:41Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1330141304|St. Kaggwa Bushenyi High School]]"
47386
wikitext
text/x-wiki
'''Kagwa Bushenyi High School''' ssomero lya balenzi eriyambibwako gavumenti nga lisangibwa mu [[Bushenyi (disitulikit)|Disitulikiti y’e Bushenyi]], mu bugwanjuba bwa Uganda. Essomero lino lyatandikibwawo mu 1968 Obulabirizi bw’Abakatuliki [[:en:Mbarara|e Mbarara]] oluvannyuma ne lifuna obuyambi bwa gavumenti mu 1976. Lyatuumibwa erinnya [[:en:Charles_Lwanga|ly’Omutukuvu Kalooli Lwanga]] (Omutukuvu Kagwa), omu ku [[:en:Uganda_Martyrs|Bajulizi ba Uganda]] . <ref name=":3">{{Cite web |last=SchoolsUganda |title=St.Kagwa Bushenyi High school |url=https://schoolsuganda.com/schools/stkagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=SchoolsUganda |language=en}}</ref> <ref name=":4">{{Cite web |title=St Kagwa Bushenyi High School Logo PNG Vector (PDF) Free Download |url=https://seeklogo.com/vector-logo/556192/st-kagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=Seeklogo |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Byamukama |first=Aloysius |date=2025-03-16 |title=Sports: Mujinya balances sports and studies to achieve 20 points in UACE |url=https://www.newvision.co.ug/category/sports/mujinya-balances-sports-and-studies-to-achiev-NV_207004 |access-date=2025-12-19 |website=New Vision}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web |title=30 Students Expelled As St Kaggwa Bushenyi School Reopens After Strike : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/30-students-expelled-as-st-kaggwa-bushenyi-school-reopens-after-strike |access-date=2025-12-19 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |title=Wayback Machine |url=https://budget.finance.go.ug/sites/default/files/Indivisual%20LG%20Budgets/2020-2021_ApprovedWorkplanReport_777_Bushenyi-%20Ishaka%20Municipal%20Council_04062020154008.pdf |archive-url=http://web.archive.org/web/20220818084155/https://budget.finance.go.ug/sites/default/files/Indivisual%20LG%20Budgets/2020-2021_ApprovedWorkplanReport_777_Bushenyi-%20Ishaka%20Municipal%20Council_04062020154008.pdf |archive-date=2022-08-18 |access-date=2025-12-19 |website=budget.finance.go.ug}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |title=allAfrica.com: Uganda: Parents Ask Govt to Renovate St Kagwa High School |url=http://allafrica.com:80/stories/201111221572.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20111123155854/http://allafrica.com:80/stories/201111221572.html |archive-date=2011-11-23 |access-date=2025-12-19 |website=allafrica.com}}</ref>
clvid5r3mtlmj4eitxbsst1xoib36e0
47387
47386
2026-04-21T09:52:18Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1330141304|St. Kaggwa Bushenyi High School]]"
47387
wikitext
text/x-wiki
'''Kagwa Bushenyi High School''' ssomero lya balenzi eriyambibwako gavumenti nga lisangibwa mu [[Bushenyi (disitulikit)|Disitulikiti y’e Bushenyi]], mu bugwanjuba bwa Uganda. Essomero lino lyatandikibwawo mu 1968 Obulabirizi bw’Abakatuliki [[:en:Mbarara|e Mbarara]] oluvannyuma ne lifuna obuyambi bwa gavumenti mu 1976. Lyatuumibwa erinnya [[:en:Charles_Lwanga|ly’Omutukuvu Kalooli Lwanga]] (Omutukuvu Kagwa), omu ku [[:en:Uganda_Martyrs|Bajulizi ba Uganda]] . <ref name=":3">{{Cite web |last=SchoolsUganda |title=St.Kagwa Bushenyi High school |url=https://schoolsuganda.com/schools/stkagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=SchoolsUganda |language=en}}</ref> <ref name=":4">{{Cite web |title=St Kagwa Bushenyi High School Logo PNG Vector (PDF) Free Download |url=https://seeklogo.com/vector-logo/556192/st-kagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=Seeklogo |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Byamukama |first=Aloysius |date=2025-03-16 |title=Sports: Mujinya balances sports and studies to achieve 20 points in UACE |url=https://www.newvision.co.ug/category/sports/mujinya-balances-sports-and-studies-to-achiev-NV_207004 |access-date=2025-12-19 |website=New Vision}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web |title=30 Students Expelled As St Kaggwa Bushenyi School Reopens After Strike : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/30-students-expelled-as-st-kaggwa-bushenyi-school-reopens-after-strike |access-date=2025-12-19 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |title=Wayback Machine |url=https://budget.finance.go.ug/sites/default/files/Indivisual%20LG%20Budgets/2020-2021_ApprovedWorkplanReport_777_Bushenyi-%20Ishaka%20Municipal%20Council_04062020154008.pdf |archive-url=http://web.archive.org/web/20220818084155/https://budget.finance.go.ug/sites/default/files/Indivisual%20LG%20Budgets/2020-2021_ApprovedWorkplanReport_777_Bushenyi-%20Ishaka%20Municipal%20Council_04062020154008.pdf |archive-date=2022-08-18 |access-date=2025-12-19 |website=budget.finance.go.ug}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |title=allAfrica.com: Uganda: Parents Ask Govt to Renovate St Kagwa High School |url=http://allafrica.com:80/stories/201111221572.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20111123155854/http://allafrica.com:80/stories/201111221572.html |archive-date=2011-11-23 |access-date=2025-12-19 |website=allafrica.com}}</ref>
== Ebyafaayo ==
Essomero lya St. Kagwa Bushenyi High School lyatandikibwawo mu 1968 nga likulemberwa omugenzi Rev. Fr. Bruno Loiselle, mu kaweefube w’Obulabirizi bw’abaminsani abakatoliki okugaziya okufuna obuyigirize bwa siniya mu bukiikaddyo bw’obugwanjuba bwa [[Yuganda|Uganda]] . <ref name=":3">{{Cite web |last=SchoolsUganda |title=St.Kagwa Bushenyi High school |url=https://schoolsuganda.com/schools/stkagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=SchoolsUganda |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSchoolsUganda">SchoolsUganda. [https://schoolsuganda.com/schools/stkagwa-bushenyi-high-school "St.Kagwa Bushenyi High school"]. ''SchoolsUganda''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref> <ref name=":4">{{Cite web |title=St Kagwa Bushenyi High School Logo PNG Vector (PDF) Free Download |url=https://seeklogo.com/vector-logo/556192/st-kagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=Seeklogo |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://seeklogo.com/vector-logo/556192/st-kagwa-bushenyi-high-school "St Kagwa Bushenyi High School Logo PNG Vector (PDF) Free Download"]. ''Seeklogo''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref>
ptycqmsni0ovvsonzmrcbwbc5fpx96z
47388
47387
2026-04-21T09:54:57Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1330141304|St. Kaggwa Bushenyi High School]]"
47388
wikitext
text/x-wiki
'''Kagwa Bushenyi High School''' ssomero lya balenzi eriyambibwako gavumenti nga lisangibwa mu [[Bushenyi (disitulikit)|Disitulikiti y’e Bushenyi]], mu bugwanjuba bwa Uganda. Essomero lino lyatandikibwawo mu 1968 Obulabirizi bw’Abakatuliki [[:en:Mbarara|e Mbarara]] oluvannyuma ne lifuna obuyambi bwa gavumenti mu 1976. Lyatuumibwa erinnya [[:en:Charles_Lwanga|ly’Omutukuvu Kalooli Lwanga]] (Omutukuvu Kagwa), omu ku [[:en:Uganda_Martyrs|Bajulizi ba Uganda]] . <ref name=":3">{{Cite web |last=SchoolsUganda |title=St.Kagwa Bushenyi High school |url=https://schoolsuganda.com/schools/stkagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=SchoolsUganda |language=en}}</ref> <ref name=":4">{{Cite web |title=St Kagwa Bushenyi High School Logo PNG Vector (PDF) Free Download |url=https://seeklogo.com/vector-logo/556192/st-kagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=Seeklogo |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Byamukama |first=Aloysius |date=2025-03-16 |title=Sports: Mujinya balances sports and studies to achieve 20 points in UACE |url=https://www.newvision.co.ug/category/sports/mujinya-balances-sports-and-studies-to-achiev-NV_207004 |access-date=2025-12-19 |website=New Vision}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web |title=30 Students Expelled As St Kaggwa Bushenyi School Reopens After Strike : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/30-students-expelled-as-st-kaggwa-bushenyi-school-reopens-after-strike |access-date=2025-12-19 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |title=Wayback Machine |url=https://budget.finance.go.ug/sites/default/files/Indivisual%20LG%20Budgets/2020-2021_ApprovedWorkplanReport_777_Bushenyi-%20Ishaka%20Municipal%20Council_04062020154008.pdf |archive-url=http://web.archive.org/web/20220818084155/https://budget.finance.go.ug/sites/default/files/Indivisual%20LG%20Budgets/2020-2021_ApprovedWorkplanReport_777_Bushenyi-%20Ishaka%20Municipal%20Council_04062020154008.pdf |archive-date=2022-08-18 |access-date=2025-12-19 |website=budget.finance.go.ug}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |title=allAfrica.com: Uganda: Parents Ask Govt to Renovate St Kagwa High School |url=http://allafrica.com:80/stories/201111221572.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20111123155854/http://allafrica.com:80/stories/201111221572.html |archive-date=2011-11-23 |access-date=2025-12-19 |website=allafrica.com}}</ref>
== Ebyafaayo ==
Essomero lya St. Kagwa Bushenyi High School lyatandikibwawo mu 1968 nga likulemberwa omugenzi Rev. Fr. Bruno Loiselle, mu kaweefube w’Obulabirizi bw’abaminsani abakatoliki okugaziya okufuna obuyigirize bwa siniya mu bukiikaddyo bw’obugwanjuba bwa [[Yuganda|Uganda]] . <ref name=":3">{{Cite web |last=SchoolsUganda |title=St.Kagwa Bushenyi High school |url=https://schoolsuganda.com/schools/stkagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=SchoolsUganda |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSchoolsUganda">SchoolsUganda. [https://schoolsuganda.com/schools/stkagwa-bushenyi-high-school "St.Kagwa Bushenyi High school"]. ''SchoolsUganda''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref> <ref name=":4">{{Cite web |title=St Kagwa Bushenyi High School Logo PNG Vector (PDF) Free Download |url=https://seeklogo.com/vector-logo/556192/st-kagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=Seeklogo |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://seeklogo.com/vector-logo/556192/st-kagwa-bushenyi-high-school "St Kagwa Bushenyi High School Logo PNG Vector (PDF) Free Download"]. ''Seeklogo''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref>
MU 1976, [[:en:Politics_of_Uganda|Gavumenti ya Uganda]] yatandika okuwa essomero obuyambi, ekyagisobozesa okwenyigira mu kusasula abakozi, okulungamya enkola n’okuddukanya amasomero ng’eyita mu bukiiko obulondebwa. Emyaka bwe gizze giyitawo, essomero lino lizze likulaakulana nga liyambibwako ssente n’enzirukanya y’emirimu okuva mu gavumenti n’abazadde naddala nga liyita mu kibiina ekigatta abazadde n’abasomesa ki Parents-Teachers Association (PTA). <ref name=":0">{{Cite web |title=30 Students Expelled As St Kaggwa Bushenyi School Reopens After Strike : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/30-students-expelled-as-st-kaggwa-bushenyi-school-reopens-after-strike |access-date=2025-12-19 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://ugandaradionetwork.net/story/30-students-expelled-as-st-kaggwa-bushenyi-school-reopens-after-strike "30 Students Expelled As St Kaggwa Bushenyi School Reopens After Strike :"]. ''Uganda Radionetwork''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |title=St Kagwa Bushenyi High School |url=https://mknewslink.com/st-kagwa-bushenyi-high-school/ |access-date=2025-12-19 |website=MK Newslink |language=en-US}}</ref> <ref name=":3">{{Cite web |last=SchoolsUganda |title=St.Kagwa Bushenyi High school |url=https://schoolsuganda.com/schools/stkagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=SchoolsUganda |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSchoolsUganda">SchoolsUganda. [https://schoolsuganda.com/schools/stkagwa-bushenyi-high-school "St.Kagwa Bushenyi High school"]. ''SchoolsUganda''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref> <ref name=":4">{{Cite web |title=St Kagwa Bushenyi High School Logo PNG Vector (PDF) Free Download |url=https://seeklogo.com/vector-logo/556192/st-kagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=Seeklogo |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://seeklogo.com/vector-logo/556192/st-kagwa-bushenyi-high-school "St Kagwa Bushenyi High School Logo PNG Vector (PDF) Free Download"]. ''Seeklogo''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref>
b42ov06dyg4x9jdok4xaws3kygtkveg
47389
47388
2026-04-21T10:03:46Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1330141304|St. Kaggwa Bushenyi High School]]"
47389
wikitext
text/x-wiki
'''Kagwa Bushenyi High School''' ssomero lya balenzi eriyambibwako gavumenti nga lisangibwa mu [[Bushenyi (disitulikit)|Disitulikiti y’e Bushenyi]], mu bugwanjuba bwa Uganda. Essomero lino lyatandikibwawo mu 1968 Obulabirizi bw’Abakatuliki [[:en:Mbarara|e Mbarara]] oluvannyuma ne lifuna obuyambi bwa gavumenti mu 1976. Lyatuumibwa erinnya [[:en:Charles_Lwanga|ly’Omutukuvu Kalooli Lwanga]] (Omutukuvu Kagwa), omu ku [[:en:Uganda_Martyrs|Bajulizi ba Uganda]] . <ref name=":3">{{Cite web |last=SchoolsUganda |title=St.Kagwa Bushenyi High school |url=https://schoolsuganda.com/schools/stkagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=SchoolsUganda |language=en}}</ref> <ref name=":4">{{Cite web |title=St Kagwa Bushenyi High School Logo PNG Vector (PDF) Free Download |url=https://seeklogo.com/vector-logo/556192/st-kagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=Seeklogo |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Byamukama |first=Aloysius |date=2025-03-16 |title=Sports: Mujinya balances sports and studies to achieve 20 points in UACE |url=https://www.newvision.co.ug/category/sports/mujinya-balances-sports-and-studies-to-achiev-NV_207004 |access-date=2025-12-19 |website=New Vision}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web |title=30 Students Expelled As St Kaggwa Bushenyi School Reopens After Strike : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/30-students-expelled-as-st-kaggwa-bushenyi-school-reopens-after-strike |access-date=2025-12-19 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |title=Wayback Machine |url=https://budget.finance.go.ug/sites/default/files/Indivisual%20LG%20Budgets/2020-2021_ApprovedWorkplanReport_777_Bushenyi-%20Ishaka%20Municipal%20Council_04062020154008.pdf |archive-url=http://web.archive.org/web/20220818084155/https://budget.finance.go.ug/sites/default/files/Indivisual%20LG%20Budgets/2020-2021_ApprovedWorkplanReport_777_Bushenyi-%20Ishaka%20Municipal%20Council_04062020154008.pdf |archive-date=2022-08-18 |access-date=2025-12-19 |website=budget.finance.go.ug}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |title=allAfrica.com: Uganda: Parents Ask Govt to Renovate St Kagwa High School |url=http://allafrica.com:80/stories/201111221572.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20111123155854/http://allafrica.com:80/stories/201111221572.html |archive-date=2011-11-23 |access-date=2025-12-19 |website=allafrica.com}}</ref>
== Ebyafaayo ==
Essomero lya St. Kagwa Bushenyi High School lyatandikibwawo mu 1968 nga likulemberwa omugenzi Rev. Fr. Bruno Loiselle, mu kaweefube w’Obulabirizi bw’abaminsani abakatoliki okugaziya okufuna obuyigirize bwa siniya mu bukiikaddyo bw’obugwanjuba bwa [[Yuganda|Uganda]] . <ref name=":3">{{Cite web |last=SchoolsUganda |title=St.Kagwa Bushenyi High school |url=https://schoolsuganda.com/schools/stkagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=SchoolsUganda |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSchoolsUganda">SchoolsUganda. [https://schoolsuganda.com/schools/stkagwa-bushenyi-high-school "St.Kagwa Bushenyi High school"]. ''SchoolsUganda''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref> <ref name=":4">{{Cite web |title=St Kagwa Bushenyi High School Logo PNG Vector (PDF) Free Download |url=https://seeklogo.com/vector-logo/556192/st-kagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=Seeklogo |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://seeklogo.com/vector-logo/556192/st-kagwa-bushenyi-high-school "St Kagwa Bushenyi High School Logo PNG Vector (PDF) Free Download"]. ''Seeklogo''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref>
MU 1976, [[:en:Politics_of_Uganda|Gavumenti ya Uganda]] yatandika okuwa essomero obuyambi, ekyagisobozesa okwenyigira mu kusasula abakozi, okulungamya enkola n’okuddukanya amasomero ng’eyita mu bukiiko obulondebwa. Emyaka bwe gizze giyitawo, essomero lino lizze likulaakulana nga liyambibwako ssente n’enzirukanya y’emirimu okuva mu gavumenti n’abazadde naddala nga liyita mu kibiina ekigatta abazadde n’abasomesa ki Parents-Teachers Association (PTA). <ref name=":0">{{Cite web |title=30 Students Expelled As St Kaggwa Bushenyi School Reopens After Strike : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/30-students-expelled-as-st-kaggwa-bushenyi-school-reopens-after-strike |access-date=2025-12-19 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://ugandaradionetwork.net/story/30-students-expelled-as-st-kaggwa-bushenyi-school-reopens-after-strike "30 Students Expelled As St Kaggwa Bushenyi School Reopens After Strike :"]. ''Uganda Radionetwork''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |title=St Kagwa Bushenyi High School |url=https://mknewslink.com/st-kagwa-bushenyi-high-school/ |access-date=2025-12-19 |website=MK Newslink |language=en-US}}</ref> <ref name=":3">{{Cite web |last=SchoolsUganda |title=St.Kagwa Bushenyi High school |url=https://schoolsuganda.com/schools/stkagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=SchoolsUganda |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSchoolsUganda">SchoolsUganda. [https://schoolsuganda.com/schools/stkagwa-bushenyi-high-school "St.Kagwa Bushenyi High school"]. ''SchoolsUganda''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref> <ref name=":4">{{Cite web |title=St Kagwa Bushenyi High School Logo PNG Vector (PDF) Free Download |url=https://seeklogo.com/vector-logo/556192/st-kagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=Seeklogo |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://seeklogo.com/vector-logo/556192/st-kagwa-bushenyi-high-school "St Kagwa Bushenyi High School Logo PNG Vector (PDF) Free Download"]. ''Seeklogo''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref>
== Enzirukanya y’emirimu n’enfuga ==
Ng’essomero eriyambibwako gavumenti, St. Kagwa Bushenyi High School likolera wansi wa minisitule ya Uganda ey’ebyenjigiriza n’emizannyo. Gavumenti esasula abasomesa abamu emisaala n’okulonda obukiiko obuvunaanyizibwa ku kulondoola n’okuddukanya emirimu. Abazadde bawaayo nga bayita mu bisale by’essomero, okuwagira ensaasaanya eyabuliojjo ne pulojekiti ez’okwekulaakulanya . <ref name=":1">{{Cite web |title=Wayback Machine |url=https://budget.finance.go.ug/sites/default/files/Indivisual%20LG%20Budgets/2020-2021_ApprovedWorkplanReport_777_Bushenyi-%20Ishaka%20Municipal%20Council_04062020154008.pdf |archive-url=http://web.archive.org/web/20220818084155/https://budget.finance.go.ug/sites/default/files/Indivisual%20LG%20Budgets/2020-2021_ApprovedWorkplanReport_777_Bushenyi-%20Ishaka%20Municipal%20Council_04062020154008.pdf |archive-date=2022-08-18 |access-date=2025-12-19 |website=budget.finance.go.ug}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://web.archive.org/web/20220818084155/https://budget.finance.go.ug/sites/default/files/Indivisual%20LG%20Budgets/2020-2021_ApprovedWorkplanReport_777_Bushenyi-%20Ishaka%20Municipal%20Council_04062020154008.pdf "Wayback Machine"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''budget.finance.go.ug''. Archived from [https://budget.finance.go.ug/sites/default/files/Indivisual%20LG%20Budgets/2020-2021_ApprovedWorkplanReport_777_Bushenyi-%20Ishaka%20Municipal%20Council_04062020154008.pdf the original] <span class="cs1-format">(PDF)</span> on 2022-08-18<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite><span data-ve-ignore=""> </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[Template:Cite web|cite web]]<nowiki>}}</nowiki></code>: </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore="">Cite uses generic title ([[Help:CS1 errors#generic title|help]])</span>
[[Category:CS1 errors: generic title]]</ref> <ref name=":2">{{Cite web |title=allAfrica.com: Uganda: Parents Ask Govt to Renovate St Kagwa High School |url=http://allafrica.com:80/stories/201111221572.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20111123155854/http://allafrica.com:80/stories/201111221572.html |archive-date=2011-11-23 |access-date=2025-12-19 |website=allafrica.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://web.archive.org/web/20111123155854/http://allafrica.com:80/stories/201111221572.html "allAfrica.com: Uganda: Parents Ask Govt to Renovate St Kagwa High School"]. ''allafrica.com''. Archived from [http://allafrica.com:80/stories/201111221572.html the original] on 2011-11-23<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref> <ref name=":3">{{Cite web |last=SchoolsUganda |title=St.Kagwa Bushenyi High school |url=https://schoolsuganda.com/schools/stkagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=SchoolsUganda |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSchoolsUganda">SchoolsUganda. [https://schoolsuganda.com/schools/stkagwa-bushenyi-high-school "St.Kagwa Bushenyi High school"]. ''SchoolsUganda''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref> <ref name=":4">{{Cite web |title=St Kagwa Bushenyi High School Logo PNG Vector (PDF) Free Download |url=https://seeklogo.com/vector-logo/556192/st-kagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=Seeklogo |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://seeklogo.com/vector-logo/556192/st-kagwa-bushenyi-high-school "St Kagwa Bushenyi High School Logo PNG Vector (PDF) Free Download"]. ''Seeklogo''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref>
4d5ifp33p6rn47ff6af8sf03wmkfu9k
47390
47389
2026-04-21T10:05:27Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1330141304|St. Kaggwa Bushenyi High School]]"
47390
wikitext
text/x-wiki
'''Kagwa Bushenyi High School''' ssomero lya balenzi eriyambibwako gavumenti nga lisangibwa mu [[Bushenyi (disitulikit)|Disitulikiti y’e Bushenyi]], mu bugwanjuba bwa Uganda. Essomero lino lyatandikibwawo mu 1968 Obulabirizi bw’Abakatuliki [[:en:Mbarara|e Mbarara]] oluvannyuma ne lifuna obuyambi bwa gavumenti mu 1976. Lyatuumibwa erinnya [[:en:Charles_Lwanga|ly’Omutukuvu Kalooli Lwanga]] (Omutukuvu Kagwa), omu ku [[:en:Uganda_Martyrs|Bajulizi ba Uganda]] . <ref name=":3">{{Cite web |last=SchoolsUganda |title=St.Kagwa Bushenyi High school |url=https://schoolsuganda.com/schools/stkagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=SchoolsUganda |language=en}}</ref> <ref name=":4">{{Cite web |title=St Kagwa Bushenyi High School Logo PNG Vector (PDF) Free Download |url=https://seeklogo.com/vector-logo/556192/st-kagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=Seeklogo |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Byamukama |first=Aloysius |date=2025-03-16 |title=Sports: Mujinya balances sports and studies to achieve 20 points in UACE |url=https://www.newvision.co.ug/category/sports/mujinya-balances-sports-and-studies-to-achiev-NV_207004 |access-date=2025-12-19 |website=New Vision}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web |title=30 Students Expelled As St Kaggwa Bushenyi School Reopens After Strike : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/30-students-expelled-as-st-kaggwa-bushenyi-school-reopens-after-strike |access-date=2025-12-19 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |title=Wayback Machine |url=https://budget.finance.go.ug/sites/default/files/Indivisual%20LG%20Budgets/2020-2021_ApprovedWorkplanReport_777_Bushenyi-%20Ishaka%20Municipal%20Council_04062020154008.pdf |archive-url=http://web.archive.org/web/20220818084155/https://budget.finance.go.ug/sites/default/files/Indivisual%20LG%20Budgets/2020-2021_ApprovedWorkplanReport_777_Bushenyi-%20Ishaka%20Municipal%20Council_04062020154008.pdf |archive-date=2022-08-18 |access-date=2025-12-19 |website=budget.finance.go.ug}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |title=allAfrica.com: Uganda: Parents Ask Govt to Renovate St Kagwa High School |url=http://allafrica.com:80/stories/201111221572.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20111123155854/http://allafrica.com:80/stories/201111221572.html |archive-date=2011-11-23 |access-date=2025-12-19 |website=allafrica.com}}</ref>
== Ebyafaayo ==
Essomero lya St. Kagwa Bushenyi High School lyatandikibwawo mu 1968 nga likulemberwa omugenzi Rev. Fr. Bruno Loiselle, mu kaweefube w’Obulabirizi bw’abaminsani abakatoliki okugaziya okufuna obuyigirize bwa siniya mu bukiikaddyo bw’obugwanjuba bwa [[Yuganda|Uganda]] . <ref name=":3">{{Cite web |last=SchoolsUganda |title=St.Kagwa Bushenyi High school |url=https://schoolsuganda.com/schools/stkagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=SchoolsUganda |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSchoolsUganda">SchoolsUganda. [https://schoolsuganda.com/schools/stkagwa-bushenyi-high-school "St.Kagwa Bushenyi High school"]. ''SchoolsUganda''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref> <ref name=":4">{{Cite web |title=St Kagwa Bushenyi High School Logo PNG Vector (PDF) Free Download |url=https://seeklogo.com/vector-logo/556192/st-kagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=Seeklogo |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://seeklogo.com/vector-logo/556192/st-kagwa-bushenyi-high-school "St Kagwa Bushenyi High School Logo PNG Vector (PDF) Free Download"]. ''Seeklogo''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref>
MU 1976, [[:en:Politics_of_Uganda|Gavumenti ya Uganda]] yatandika okuwa essomero obuyambi, ekyagisobozesa okwenyigira mu kusasula abakozi, okulungamya enkola n’okuddukanya amasomero ng’eyita mu bukiiko obulondebwa. Emyaka bwe gizze giyitawo, essomero lino lizze likulaakulana nga liyambibwako ssente n’enzirukanya y’emirimu okuva mu gavumenti n’abazadde naddala nga liyita mu kibiina ekigatta abazadde n’abasomesa ki Parents-Teachers Association (PTA). <ref name=":0">{{Cite web |title=30 Students Expelled As St Kaggwa Bushenyi School Reopens After Strike : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/30-students-expelled-as-st-kaggwa-bushenyi-school-reopens-after-strike |access-date=2025-12-19 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://ugandaradionetwork.net/story/30-students-expelled-as-st-kaggwa-bushenyi-school-reopens-after-strike "30 Students Expelled As St Kaggwa Bushenyi School Reopens After Strike :"]. ''Uganda Radionetwork''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |title=St Kagwa Bushenyi High School |url=https://mknewslink.com/st-kagwa-bushenyi-high-school/ |access-date=2025-12-19 |website=MK Newslink |language=en-US}}</ref> <ref name=":3">{{Cite web |last=SchoolsUganda |title=St.Kagwa Bushenyi High school |url=https://schoolsuganda.com/schools/stkagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=SchoolsUganda |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSchoolsUganda">SchoolsUganda. [https://schoolsuganda.com/schools/stkagwa-bushenyi-high-school "St.Kagwa Bushenyi High school"]. ''SchoolsUganda''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref> <ref name=":4">{{Cite web |title=St Kagwa Bushenyi High School Logo PNG Vector (PDF) Free Download |url=https://seeklogo.com/vector-logo/556192/st-kagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=Seeklogo |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://seeklogo.com/vector-logo/556192/st-kagwa-bushenyi-high-school "St Kagwa Bushenyi High School Logo PNG Vector (PDF) Free Download"]. ''Seeklogo''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref>
== Enzirukanya y’emirimu n’enfuga ==
Ng’essomero eriyambibwako gavumenti, St. Kagwa Bushenyi High School likolera wansi wa minisitule ya Uganda ey’ebyenjigiriza n’emizannyo. Gavumenti esasula abasomesa abamu emisaala n’okulonda obukiiko obuvunaanyizibwa ku kulondoola n’okuddukanya emirimu. Abazadde bawaayo nga bayita mu bisale by’essomero, okuwagira ensaasaanya eyabuliojjo ne pulojekiti ez’okwekulaakulanya . <ref name=":1">{{Cite web |title=Wayback Machine |url=https://budget.finance.go.ug/sites/default/files/Indivisual%20LG%20Budgets/2020-2021_ApprovedWorkplanReport_777_Bushenyi-%20Ishaka%20Municipal%20Council_04062020154008.pdf |archive-url=http://web.archive.org/web/20220818084155/https://budget.finance.go.ug/sites/default/files/Indivisual%20LG%20Budgets/2020-2021_ApprovedWorkplanReport_777_Bushenyi-%20Ishaka%20Municipal%20Council_04062020154008.pdf |archive-date=2022-08-18 |access-date=2025-12-19 |website=budget.finance.go.ug}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://web.archive.org/web/20220818084155/https://budget.finance.go.ug/sites/default/files/Indivisual%20LG%20Budgets/2020-2021_ApprovedWorkplanReport_777_Bushenyi-%20Ishaka%20Municipal%20Council_04062020154008.pdf "Wayback Machine"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''budget.finance.go.ug''. Archived from [https://budget.finance.go.ug/sites/default/files/Indivisual%20LG%20Budgets/2020-2021_ApprovedWorkplanReport_777_Bushenyi-%20Ishaka%20Municipal%20Council_04062020154008.pdf the original] <span class="cs1-format">(PDF)</span> on 2022-08-18<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite><span data-ve-ignore=""> </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[Template:Cite web|cite web]]<nowiki>}}</nowiki></code>: </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore="">Cite uses generic title ([[Help:CS1 errors#generic title|help]])</span>
[[Category:CS1 errors: generic title]]</ref> <ref name=":2">{{Cite web |title=allAfrica.com: Uganda: Parents Ask Govt to Renovate St Kagwa High School |url=http://allafrica.com:80/stories/201111221572.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20111123155854/http://allafrica.com:80/stories/201111221572.html |archive-date=2011-11-23 |access-date=2025-12-19 |website=allafrica.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://web.archive.org/web/20111123155854/http://allafrica.com:80/stories/201111221572.html "allAfrica.com: Uganda: Parents Ask Govt to Renovate St Kagwa High School"]. ''allafrica.com''. Archived from [http://allafrica.com:80/stories/201111221572.html the original] on 2011-11-23<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref> <ref name=":3">{{Cite web |last=SchoolsUganda |title=St.Kagwa Bushenyi High school |url=https://schoolsuganda.com/schools/stkagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=SchoolsUganda |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSchoolsUganda">SchoolsUganda. [https://schoolsuganda.com/schools/stkagwa-bushenyi-high-school "St.Kagwa Bushenyi High school"]. ''SchoolsUganda''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref> <ref name=":4">{{Cite web |title=St Kagwa Bushenyi High School Logo PNG Vector (PDF) Free Download |url=https://seeklogo.com/vector-logo/556192/st-kagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=Seeklogo |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://seeklogo.com/vector-logo/556192/st-kagwa-bushenyi-high-school "St Kagwa Bushenyi High School Logo PNG Vector (PDF) Free Download"]. ''Seeklogo''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref>
== Ebyokwewumuzaamu ==
Beetaba mu bintu ebyokwewumuzaamu omuli emizannyo, abayizi mwe beetaba mu mpaka z’emizannyo ez’enjawulo wakati w’amasomero ne disitulikiti. <ref>{{Cite web |last=Reporter |first=NewVision |date=2023-03-11 |title=Sports: Bushenyi district secondary schools sports activities suspended |url=https://www.newvision.co.ug/category/sports/bushenyi-district-secondary-schools-sports-ac-NV_155676 |access-date=2025-12-19 |website=New Vision}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Byamukama |first=Aloysius |date=2025-04-14 |title=Sports: St. Kagwa ends 14-year jinx to claim USSSA Ankole Zone football title |url=https://www.newvision.co.ug/category/sports/st-kagwa-ends-14-year-jinx-to-claim-usssa-ank-NV_208837 |access-date=2025-12-19 |website=New Vision}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Byamukama |first=Aloysius |date=2025-03-27 |title=Sports: St. Kagwa and Kyeizooba retain USSSA Bushenyi district titles |url=https://www.newvision.co.ug/category/sports/st-kagwa-and-kyeizooba-retain-usssa-bushenyi-NV_207745 |access-date=2025-12-19 |website=New Vision}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=2025-05-06 |title=Alinethu the hero as St Kagwa Bushenyi smile past Lira Town College in group F {{!}} 2025 USSSA Boys football |url=https://kawowo.com/2025/05/06/alinethu-the-hero-as-st-kagwa-bushenyi-smile-past-lira-town-college-in-group-f-2025-usssa-boys-football/ |access-date=2025-12-19 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
ffh0txqgt71gxfhfogsctlw75apvyb4
47391
47390
2026-04-21T10:05:51Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1330141304|St. Kaggwa Bushenyi High School]]"
47391
wikitext
text/x-wiki
'''Kagwa Bushenyi High School''' ssomero lya balenzi eriyambibwako gavumenti nga lisangibwa mu [[Bushenyi (disitulikit)|Disitulikiti y’e Bushenyi]], mu bugwanjuba bwa Uganda. Essomero lino lyatandikibwawo mu 1968 Obulabirizi bw’Abakatuliki [[:en:Mbarara|e Mbarara]] oluvannyuma ne lifuna obuyambi bwa gavumenti mu 1976. Lyatuumibwa erinnya [[:en:Charles_Lwanga|ly’Omutukuvu Kalooli Lwanga]] (Omutukuvu Kagwa), omu ku [[:en:Uganda_Martyrs|Bajulizi ba Uganda]] . <ref name=":3">{{Cite web |last=SchoolsUganda |title=St.Kagwa Bushenyi High school |url=https://schoolsuganda.com/schools/stkagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=SchoolsUganda |language=en}}</ref> <ref name=":4">{{Cite web |title=St Kagwa Bushenyi High School Logo PNG Vector (PDF) Free Download |url=https://seeklogo.com/vector-logo/556192/st-kagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=Seeklogo |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Byamukama |first=Aloysius |date=2025-03-16 |title=Sports: Mujinya balances sports and studies to achieve 20 points in UACE |url=https://www.newvision.co.ug/category/sports/mujinya-balances-sports-and-studies-to-achiev-NV_207004 |access-date=2025-12-19 |website=New Vision}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web |title=30 Students Expelled As St Kaggwa Bushenyi School Reopens After Strike : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/30-students-expelled-as-st-kaggwa-bushenyi-school-reopens-after-strike |access-date=2025-12-19 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |title=Wayback Machine |url=https://budget.finance.go.ug/sites/default/files/Indivisual%20LG%20Budgets/2020-2021_ApprovedWorkplanReport_777_Bushenyi-%20Ishaka%20Municipal%20Council_04062020154008.pdf |archive-url=http://web.archive.org/web/20220818084155/https://budget.finance.go.ug/sites/default/files/Indivisual%20LG%20Budgets/2020-2021_ApprovedWorkplanReport_777_Bushenyi-%20Ishaka%20Municipal%20Council_04062020154008.pdf |archive-date=2022-08-18 |access-date=2025-12-19 |website=budget.finance.go.ug}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |title=allAfrica.com: Uganda: Parents Ask Govt to Renovate St Kagwa High School |url=http://allafrica.com:80/stories/201111221572.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20111123155854/http://allafrica.com:80/stories/201111221572.html |archive-date=2011-11-23 |access-date=2025-12-19 |website=allafrica.com}}</ref>
== Ebyafaayo ==
Essomero lya St. Kagwa Bushenyi High School lyatandikibwawo mu 1968 nga likulemberwa omugenzi Rev. Fr. Bruno Loiselle, mu kaweefube w’Obulabirizi bw’abaminsani abakatoliki okugaziya okufuna obuyigirize bwa siniya mu bukiikaddyo bw’obugwanjuba bwa [[Yuganda|Uganda]] . <ref name=":3">{{Cite web |last=SchoolsUganda |title=St.Kagwa Bushenyi High school |url=https://schoolsuganda.com/schools/stkagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=SchoolsUganda |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSchoolsUganda">SchoolsUganda. [https://schoolsuganda.com/schools/stkagwa-bushenyi-high-school "St.Kagwa Bushenyi High school"]. ''SchoolsUganda''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref> <ref name=":4">{{Cite web |title=St Kagwa Bushenyi High School Logo PNG Vector (PDF) Free Download |url=https://seeklogo.com/vector-logo/556192/st-kagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=Seeklogo |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://seeklogo.com/vector-logo/556192/st-kagwa-bushenyi-high-school "St Kagwa Bushenyi High School Logo PNG Vector (PDF) Free Download"]. ''Seeklogo''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref>
MU 1976, [[:en:Politics_of_Uganda|Gavumenti ya Uganda]] yatandika okuwa essomero obuyambi, ekyagisobozesa okwenyigira mu kusasula abakozi, okulungamya enkola n’okuddukanya amasomero ng’eyita mu bukiiko obulondebwa. Emyaka bwe gizze giyitawo, essomero lino lizze likulaakulana nga liyambibwako ssente n’enzirukanya y’emirimu okuva mu gavumenti n’abazadde naddala nga liyita mu kibiina ekigatta abazadde n’abasomesa ki Parents-Teachers Association (PTA). <ref name=":0">{{Cite web |title=30 Students Expelled As St Kaggwa Bushenyi School Reopens After Strike : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/30-students-expelled-as-st-kaggwa-bushenyi-school-reopens-after-strike |access-date=2025-12-19 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://ugandaradionetwork.net/story/30-students-expelled-as-st-kaggwa-bushenyi-school-reopens-after-strike "30 Students Expelled As St Kaggwa Bushenyi School Reopens After Strike :"]. ''Uganda Radionetwork''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |title=St Kagwa Bushenyi High School |url=https://mknewslink.com/st-kagwa-bushenyi-high-school/ |access-date=2025-12-19 |website=MK Newslink |language=en-US}}</ref> <ref name=":3">{{Cite web |last=SchoolsUganda |title=St.Kagwa Bushenyi High school |url=https://schoolsuganda.com/schools/stkagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=SchoolsUganda |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSchoolsUganda">SchoolsUganda. [https://schoolsuganda.com/schools/stkagwa-bushenyi-high-school "St.Kagwa Bushenyi High school"]. ''SchoolsUganda''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref> <ref name=":4">{{Cite web |title=St Kagwa Bushenyi High School Logo PNG Vector (PDF) Free Download |url=https://seeklogo.com/vector-logo/556192/st-kagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=Seeklogo |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://seeklogo.com/vector-logo/556192/st-kagwa-bushenyi-high-school "St Kagwa Bushenyi High School Logo PNG Vector (PDF) Free Download"]. ''Seeklogo''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref>
== Enzirukanya y’emirimu n’enfuga ==
Ng’essomero eriyambibwako gavumenti, St. Kagwa Bushenyi High School likolera wansi wa minisitule ya Uganda ey’ebyenjigiriza n’emizannyo. Gavumenti esasula abasomesa abamu emisaala n’okulonda obukiiko obuvunaanyizibwa ku kulondoola n’okuddukanya emirimu. Abazadde bawaayo nga bayita mu bisale by’essomero, okuwagira ensaasaanya eyabuliojjo ne pulojekiti ez’okwekulaakulanya . <ref name=":1">{{Cite web |title=Wayback Machine |url=https://budget.finance.go.ug/sites/default/files/Indivisual%20LG%20Budgets/2020-2021_ApprovedWorkplanReport_777_Bushenyi-%20Ishaka%20Municipal%20Council_04062020154008.pdf |archive-url=http://web.archive.org/web/20220818084155/https://budget.finance.go.ug/sites/default/files/Indivisual%20LG%20Budgets/2020-2021_ApprovedWorkplanReport_777_Bushenyi-%20Ishaka%20Municipal%20Council_04062020154008.pdf |archive-date=2022-08-18 |access-date=2025-12-19 |website=budget.finance.go.ug}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://web.archive.org/web/20220818084155/https://budget.finance.go.ug/sites/default/files/Indivisual%20LG%20Budgets/2020-2021_ApprovedWorkplanReport_777_Bushenyi-%20Ishaka%20Municipal%20Council_04062020154008.pdf "Wayback Machine"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''budget.finance.go.ug''. Archived from [https://budget.finance.go.ug/sites/default/files/Indivisual%20LG%20Budgets/2020-2021_ApprovedWorkplanReport_777_Bushenyi-%20Ishaka%20Municipal%20Council_04062020154008.pdf the original] <span class="cs1-format">(PDF)</span> on 2022-08-18<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite><span data-ve-ignore=""> </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[Template:Cite web|cite web]]<nowiki>}}</nowiki></code>: </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore="">Cite uses generic title ([[Help:CS1 errors#generic title|help]])</span>
[[Category:CS1 errors: generic title]]</ref> <ref name=":2">{{Cite web |title=allAfrica.com: Uganda: Parents Ask Govt to Renovate St Kagwa High School |url=http://allafrica.com:80/stories/201111221572.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20111123155854/http://allafrica.com:80/stories/201111221572.html |archive-date=2011-11-23 |access-date=2025-12-19 |website=allafrica.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://web.archive.org/web/20111123155854/http://allafrica.com:80/stories/201111221572.html "allAfrica.com: Uganda: Parents Ask Govt to Renovate St Kagwa High School"]. ''allafrica.com''. Archived from [http://allafrica.com:80/stories/201111221572.html the original] on 2011-11-23<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref> <ref name=":3">{{Cite web |last=SchoolsUganda |title=St.Kagwa Bushenyi High school |url=https://schoolsuganda.com/schools/stkagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=SchoolsUganda |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSchoolsUganda">SchoolsUganda. [https://schoolsuganda.com/schools/stkagwa-bushenyi-high-school "St.Kagwa Bushenyi High school"]. ''SchoolsUganda''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref> <ref name=":4">{{Cite web |title=St Kagwa Bushenyi High School Logo PNG Vector (PDF) Free Download |url=https://seeklogo.com/vector-logo/556192/st-kagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=Seeklogo |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://seeklogo.com/vector-logo/556192/st-kagwa-bushenyi-high-school "St Kagwa Bushenyi High School Logo PNG Vector (PDF) Free Download"]. ''Seeklogo''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref>
== Ebyokwewumuzaamu ==
Beetaba mu bintu ebyokwewumuzaamu omuli emizannyo, abayizi mwe beetaba mu mpaka z’emizannyo ez’enjawulo wakati w’amasomero ne disitulikiti. <ref>{{Cite web |last=Reporter |first=NewVision |date=2023-03-11 |title=Sports: Bushenyi district secondary schools sports activities suspended |url=https://www.newvision.co.ug/category/sports/bushenyi-district-secondary-schools-sports-ac-NV_155676 |access-date=2025-12-19 |website=New Vision}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Byamukama |first=Aloysius |date=2025-04-14 |title=Sports: St. Kagwa ends 14-year jinx to claim USSSA Ankole Zone football title |url=https://www.newvision.co.ug/category/sports/st-kagwa-ends-14-year-jinx-to-claim-usssa-ank-NV_208837 |access-date=2025-12-19 |website=New Vision}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Byamukama |first=Aloysius |date=2025-03-27 |title=Sports: St. Kagwa and Kyeizooba retain USSSA Bushenyi district titles |url=https://www.newvision.co.ug/category/sports/st-kagwa-and-kyeizooba-retain-usssa-bushenyi-NV_207745 |access-date=2025-12-19 |website=New Vision}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=2025-05-06 |title=Alinethu the hero as St Kagwa Bushenyi smile past Lira Town College in group F {{!}} 2025 USSSA Boys football |url=https://kawowo.com/2025/05/06/alinethu-the-hero-as-st-kagwa-bushenyi-smile-past-lira-town-college-in-group-f-2025-usssa-boys-football/ |access-date=2025-12-19 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Ebyenjigiriza mu Uganda]]
* [[:en:State_school|Essomero lya gavumenti]]
e3r7pihuu2rmfl826bg43y4b1kryw2z
47392
47391
2026-04-21T10:06:21Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1330141304|St. Kaggwa Bushenyi High School]]"
47392
wikitext
text/x-wiki
'''Kagwa Bushenyi High School''' ssomero lya balenzi eriyambibwako gavumenti nga lisangibwa mu [[Bushenyi (disitulikit)|Disitulikiti y’e Bushenyi]], mu bugwanjuba bwa Uganda. Essomero lino lyatandikibwawo mu 1968 Obulabirizi bw’Abakatuliki [[:en:Mbarara|e Mbarara]] oluvannyuma ne lifuna obuyambi bwa gavumenti mu 1976. Lyatuumibwa erinnya [[:en:Charles_Lwanga|ly’Omutukuvu Kalooli Lwanga]] (Omutukuvu Kagwa), omu ku [[:en:Uganda_Martyrs|Bajulizi ba Uganda]] . <ref name=":3">{{Cite web |last=SchoolsUganda |title=St.Kagwa Bushenyi High school |url=https://schoolsuganda.com/schools/stkagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=SchoolsUganda |language=en}}</ref> <ref name=":4">{{Cite web |title=St Kagwa Bushenyi High School Logo PNG Vector (PDF) Free Download |url=https://seeklogo.com/vector-logo/556192/st-kagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=Seeklogo |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Byamukama |first=Aloysius |date=2025-03-16 |title=Sports: Mujinya balances sports and studies to achieve 20 points in UACE |url=https://www.newvision.co.ug/category/sports/mujinya-balances-sports-and-studies-to-achiev-NV_207004 |access-date=2025-12-19 |website=New Vision}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web |title=30 Students Expelled As St Kaggwa Bushenyi School Reopens After Strike : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/30-students-expelled-as-st-kaggwa-bushenyi-school-reopens-after-strike |access-date=2025-12-19 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |title=Wayback Machine |url=https://budget.finance.go.ug/sites/default/files/Indivisual%20LG%20Budgets/2020-2021_ApprovedWorkplanReport_777_Bushenyi-%20Ishaka%20Municipal%20Council_04062020154008.pdf |archive-url=http://web.archive.org/web/20220818084155/https://budget.finance.go.ug/sites/default/files/Indivisual%20LG%20Budgets/2020-2021_ApprovedWorkplanReport_777_Bushenyi-%20Ishaka%20Municipal%20Council_04062020154008.pdf |archive-date=2022-08-18 |access-date=2025-12-19 |website=budget.finance.go.ug}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |title=allAfrica.com: Uganda: Parents Ask Govt to Renovate St Kagwa High School |url=http://allafrica.com:80/stories/201111221572.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20111123155854/http://allafrica.com:80/stories/201111221572.html |archive-date=2011-11-23 |access-date=2025-12-19 |website=allafrica.com}}</ref>
== Ebyafaayo ==
Essomero lya St. Kagwa Bushenyi High School lyatandikibwawo mu 1968 nga likulemberwa omugenzi Rev. Fr. Bruno Loiselle, mu kaweefube w’Obulabirizi bw’abaminsani abakatoliki okugaziya okufuna obuyigirize bwa siniya mu bukiikaddyo bw’obugwanjuba bwa [[Yuganda|Uganda]] . <ref name=":3">{{Cite web |last=SchoolsUganda |title=St.Kagwa Bushenyi High school |url=https://schoolsuganda.com/schools/stkagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=SchoolsUganda |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSchoolsUganda">SchoolsUganda. [https://schoolsuganda.com/schools/stkagwa-bushenyi-high-school "St.Kagwa Bushenyi High school"]. ''SchoolsUganda''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref> <ref name=":4">{{Cite web |title=St Kagwa Bushenyi High School Logo PNG Vector (PDF) Free Download |url=https://seeklogo.com/vector-logo/556192/st-kagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=Seeklogo |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://seeklogo.com/vector-logo/556192/st-kagwa-bushenyi-high-school "St Kagwa Bushenyi High School Logo PNG Vector (PDF) Free Download"]. ''Seeklogo''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref>
MU 1976, [[:en:Politics_of_Uganda|Gavumenti ya Uganda]] yatandika okuwa essomero obuyambi, ekyagisobozesa okwenyigira mu kusasula abakozi, okulungamya enkola n’okuddukanya amasomero ng’eyita mu bukiiko obulondebwa. Emyaka bwe gizze giyitawo, essomero lino lizze likulaakulana nga liyambibwako ssente n’enzirukanya y’emirimu okuva mu gavumenti n’abazadde naddala nga liyita mu kibiina ekigatta abazadde n’abasomesa ki Parents-Teachers Association (PTA). <ref name=":0">{{Cite web |title=30 Students Expelled As St Kaggwa Bushenyi School Reopens After Strike : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/30-students-expelled-as-st-kaggwa-bushenyi-school-reopens-after-strike |access-date=2025-12-19 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://ugandaradionetwork.net/story/30-students-expelled-as-st-kaggwa-bushenyi-school-reopens-after-strike "30 Students Expelled As St Kaggwa Bushenyi School Reopens After Strike :"]. ''Uganda Radionetwork''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |title=St Kagwa Bushenyi High School |url=https://mknewslink.com/st-kagwa-bushenyi-high-school/ |access-date=2025-12-19 |website=MK Newslink |language=en-US}}</ref> <ref name=":3">{{Cite web |last=SchoolsUganda |title=St.Kagwa Bushenyi High school |url=https://schoolsuganda.com/schools/stkagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=SchoolsUganda |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSchoolsUganda">SchoolsUganda. [https://schoolsuganda.com/schools/stkagwa-bushenyi-high-school "St.Kagwa Bushenyi High school"]. ''SchoolsUganda''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref> <ref name=":4">{{Cite web |title=St Kagwa Bushenyi High School Logo PNG Vector (PDF) Free Download |url=https://seeklogo.com/vector-logo/556192/st-kagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=Seeklogo |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://seeklogo.com/vector-logo/556192/st-kagwa-bushenyi-high-school "St Kagwa Bushenyi High School Logo PNG Vector (PDF) Free Download"]. ''Seeklogo''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref>
== Enzirukanya y’emirimu n’enfuga ==
Ng’essomero eriyambibwako gavumenti, St. Kagwa Bushenyi High School likolera wansi wa minisitule ya Uganda ey’ebyenjigiriza n’emizannyo. Gavumenti esasula abasomesa abamu emisaala n’okulonda obukiiko obuvunaanyizibwa ku kulondoola n’okuddukanya emirimu. Abazadde bawaayo nga bayita mu bisale by’essomero, okuwagira ensaasaanya eyabuliojjo ne pulojekiti ez’okwekulaakulanya . <ref name=":1">{{Cite web |title=Wayback Machine |url=https://budget.finance.go.ug/sites/default/files/Indivisual%20LG%20Budgets/2020-2021_ApprovedWorkplanReport_777_Bushenyi-%20Ishaka%20Municipal%20Council_04062020154008.pdf |archive-url=http://web.archive.org/web/20220818084155/https://budget.finance.go.ug/sites/default/files/Indivisual%20LG%20Budgets/2020-2021_ApprovedWorkplanReport_777_Bushenyi-%20Ishaka%20Municipal%20Council_04062020154008.pdf |archive-date=2022-08-18 |access-date=2025-12-19 |website=budget.finance.go.ug}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://web.archive.org/web/20220818084155/https://budget.finance.go.ug/sites/default/files/Indivisual%20LG%20Budgets/2020-2021_ApprovedWorkplanReport_777_Bushenyi-%20Ishaka%20Municipal%20Council_04062020154008.pdf "Wayback Machine"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''budget.finance.go.ug''. Archived from [https://budget.finance.go.ug/sites/default/files/Indivisual%20LG%20Budgets/2020-2021_ApprovedWorkplanReport_777_Bushenyi-%20Ishaka%20Municipal%20Council_04062020154008.pdf the original] <span class="cs1-format">(PDF)</span> on 2022-08-18<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite><span data-ve-ignore=""> </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[Template:Cite web|cite web]]<nowiki>}}</nowiki></code>: </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore="">Cite uses generic title ([[Help:CS1 errors#generic title|help]])</span>
[[Category:CS1 errors: generic title]]</ref> <ref name=":2">{{Cite web |title=allAfrica.com: Uganda: Parents Ask Govt to Renovate St Kagwa High School |url=http://allafrica.com:80/stories/201111221572.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20111123155854/http://allafrica.com:80/stories/201111221572.html |archive-date=2011-11-23 |access-date=2025-12-19 |website=allafrica.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://web.archive.org/web/20111123155854/http://allafrica.com:80/stories/201111221572.html "allAfrica.com: Uganda: Parents Ask Govt to Renovate St Kagwa High School"]. ''allafrica.com''. Archived from [http://allafrica.com:80/stories/201111221572.html the original] on 2011-11-23<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref> <ref name=":3">{{Cite web |last=SchoolsUganda |title=St.Kagwa Bushenyi High school |url=https://schoolsuganda.com/schools/stkagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=SchoolsUganda |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSchoolsUganda">SchoolsUganda. [https://schoolsuganda.com/schools/stkagwa-bushenyi-high-school "St.Kagwa Bushenyi High school"]. ''SchoolsUganda''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref> <ref name=":4">{{Cite web |title=St Kagwa Bushenyi High School Logo PNG Vector (PDF) Free Download |url=https://seeklogo.com/vector-logo/556192/st-kagwa-bushenyi-high-school |access-date=2025-12-19 |website=Seeklogo |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://seeklogo.com/vector-logo/556192/st-kagwa-bushenyi-high-school "St Kagwa Bushenyi High School Logo PNG Vector (PDF) Free Download"]. ''Seeklogo''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-19</span></span>.</cite></ref>
== Ebyokwewumuzaamu ==
Beetaba mu bintu ebyokwewumuzaamu omuli emizannyo, abayizi mwe beetaba mu mpaka z’emizannyo ez’enjawulo wakati w’amasomero ne disitulikiti. <ref>{{Cite web |last=Reporter |first=NewVision |date=2023-03-11 |title=Sports: Bushenyi district secondary schools sports activities suspended |url=https://www.newvision.co.ug/category/sports/bushenyi-district-secondary-schools-sports-ac-NV_155676 |access-date=2025-12-19 |website=New Vision}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Byamukama |first=Aloysius |date=2025-04-14 |title=Sports: St. Kagwa ends 14-year jinx to claim USSSA Ankole Zone football title |url=https://www.newvision.co.ug/category/sports/st-kagwa-ends-14-year-jinx-to-claim-usssa-ank-NV_208837 |access-date=2025-12-19 |website=New Vision}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Byamukama |first=Aloysius |date=2025-03-27 |title=Sports: St. Kagwa and Kyeizooba retain USSSA Bushenyi district titles |url=https://www.newvision.co.ug/category/sports/st-kagwa-and-kyeizooba-retain-usssa-bushenyi-NV_207745 |access-date=2025-12-19 |website=New Vision}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=2025-05-06 |title=Alinethu the hero as St Kagwa Bushenyi smile past Lira Town College in group F {{!}} 2025 USSSA Boys football |url=https://kawowo.com/2025/05/06/alinethu-the-hero-as-st-kagwa-bushenyi-smile-past-lira-town-college-in-group-f-2025-usssa-boys-football/ |access-date=2025-12-19 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Ebyenjigiriza mu Uganda]]
* [[:en:State_school|Essomero lya gavumenti]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
tqyh8g8guk3u74sspfii8rm6hvkeo4t
St. John Fisher Ibanda Secondary School
0
12963
47393
2026-04-21T10:10:07Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1330259356|St. John Fisher Ibanda Secondary School]]"
47393
wikitext
text/x-wiki
'''St. John Fisher Ibanda Secondary School''' ssomero lya siniya ery'ekisulo eriri ku musingi gw'Abakatoliki erisomesa abalenzi bokka mu [[Yuganda|Uganda]], lisangibwa mu kabuga [[Ibanda]] mu [[Ibanda (disitulikit)|Disitulikiti y'e Ibanda]] mu bugwanjuba bwa Uganda . <ref name="lmb">{{Cite web |last=Staff |date=2 February 2016 |title=Des Écoles Mennaisiennes et Centres de Formation |trans-title=International Directory of Mennaisian Schools, Formation Centers |url=http://www.lamennais.org/common/pdf/ecoles/oeuvres.pdf |access-date=5 July 2016 |publisher=[[Brothers of Christian Instruction|La Mennais Brothers]] |page=50 |language=french}}</ref>
pk64cs4gulx9lt7wlwk821j37zhkvxd
47394
47393
2026-04-21T10:11:01Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1330259356|St. John Fisher Ibanda Secondary School]]"
47394
wikitext
text/x-wiki
'''St. John Fisher Ibanda Secondary School''' ssomero lya siniya ery'ekisulo eriri ku musingi gw'Abakatoliki erisomesa abalenzi bokka mu [[Yuganda|Uganda]], lisangibwa mu kabuga [[Ibanda]] mu [[Ibanda (disitulikit)|Disitulikiti y'e Ibanda]] mu bugwanjuba bwa Uganda . <ref name="lmb">{{Cite web |last=Staff |date=2 February 2016 |title=Des Écoles Mennaisiennes et Centres de Formation |trans-title=International Directory of Mennaisian Schools, Formation Centers |url=http://www.lamennais.org/common/pdf/ecoles/oeuvres.pdf |access-date=5 July 2016 |publisher=[[Brothers of Christian Instruction|La Mennais Brothers]] |page=50 |language=french}}</ref>
== Ebyafaayo n’enkola y’emirimu ==
Essomero lino lyatandikibwawo ekibiina kya [[:en:Brothers_of_Christian_Instruction|Brothers of Christian Instruction]] mu 1966.
mg58rv5kv5oz6psbccpex5y9bndgyjp
47395
47394
2026-04-21T10:12:28Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1330259356|St. John Fisher Ibanda Secondary School]]"
47395
wikitext
text/x-wiki
'''St. John Fisher Ibanda Secondary School''' ssomero lya siniya ery'ekisulo eriri ku musingi gw'Abakatoliki erisomesa abalenzi bokka mu [[Yuganda|Uganda]], lisangibwa mu kabuga [[Ibanda]] mu [[Ibanda (disitulikit)|Disitulikiti y'e Ibanda]] mu bugwanjuba bwa Uganda . <ref name="lmb">{{Cite web |last=Staff |date=2 February 2016 |title=Des Écoles Mennaisiennes et Centres de Formation |trans-title=International Directory of Mennaisian Schools, Formation Centers |url=http://www.lamennais.org/common/pdf/ecoles/oeuvres.pdf |access-date=5 July 2016 |publisher=[[Brothers of Christian Instruction|La Mennais Brothers]] |page=50 |language=french}}</ref>
== Ebyafaayo n’enkola y’emirimu ==
Essomero lino lyatandikibwawo ekibiina kya [[:en:Brothers_of_Christian_Instruction|Brothers of Christian Instruction]] mu 1966.
Omukulu w'essomero ye [[:en:Brother_(Christian)|Brother]] Tamale Herman. Mu Gwokubiri 2016, abayizi 648 be baali beewandiisizza era nga bali ku ssomero lino. <ref name="lmb">{{Cite web |last=Staff |date=2 February 2016 |title=Des Écoles Mennaisiennes et Centres de Formation |trans-title=International Directory of Mennaisian Schools, Formation Centers |url=http://www.lamennais.org/common/pdf/ecoles/oeuvres.pdf |access-date=5 July 2016 |publisher=[[Brothers of Christian Instruction|La Mennais Brothers]] |page=50 |language=french}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFStaff2016">Staff (2 February 2016). [http://www.lamennais.org/common/pdf/ecoles/oeuvres.pdf "Des Écoles Mennaisiennes et Centres de Formation"] [International Directory of Mennaisian Schools, Formation Centers] <span class="cs1-format">(PDF)</span> (in French). [[Brothers of Christian Instruction|La Mennais Brothers]]. p. 50<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 July</span> 2016</span>.</cite>
[[Category:CS1 French-language sources (fr)]]</ref>
a8wxsuofoejkaf7oho2ff95jw5mpr5t
47396
47395
2026-04-21T10:13:10Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1330259356|St. John Fisher Ibanda Secondary School]]"
47396
wikitext
text/x-wiki
'''St. John Fisher Ibanda Secondary School''' ssomero lya siniya ery'ekisulo eriri ku musingi gw'Abakatoliki erisomesa abalenzi bokka mu [[Yuganda|Uganda]], lisangibwa mu kabuga [[Ibanda]] mu [[Ibanda (disitulikit)|Disitulikiti y'e Ibanda]] mu bugwanjuba bwa Uganda . <ref name="lmb">{{Cite web |last=Staff |date=2 February 2016 |title=Des Écoles Mennaisiennes et Centres de Formation |trans-title=International Directory of Mennaisian Schools, Formation Centers |url=http://www.lamennais.org/common/pdf/ecoles/oeuvres.pdf |access-date=5 July 2016 |publisher=[[Brothers of Christian Instruction|La Mennais Brothers]] |page=50 |language=french}}</ref>
== Ebyafaayo n’enkola y’emirimu ==
Essomero lino lyatandikibwawo ekibiina kya [[:en:Brothers_of_Christian_Instruction|Brothers of Christian Instruction]] mu 1966.
Omukulu w'essomero ye [[:en:Brother_(Christian)|Brother]] Tamale Herman. Mu Gwokubiri 2016, abayizi 648 be baali beewandiisizza era nga bali ku ssomero lino. <ref name="lmb">{{Cite web |last=Staff |date=2 February 2016 |title=Des Écoles Mennaisiennes et Centres de Formation |trans-title=International Directory of Mennaisian Schools, Formation Centers |url=http://www.lamennais.org/common/pdf/ecoles/oeuvres.pdf |access-date=5 July 2016 |publisher=[[Brothers of Christian Instruction|La Mennais Brothers]] |page=50 |language=french}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFStaff2016">Staff (2 February 2016). [http://www.lamennais.org/common/pdf/ecoles/oeuvres.pdf "Des Écoles Mennaisiennes et Centres de Formation"] [International Directory of Mennaisian Schools, Formation Centers] <span class="cs1-format">(PDF)</span> (in French). [[Brothers of Christian Instruction|La Mennais Brothers]]. p. 50<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 July</span> 2016</span>.</cite>
[[Category:CS1 French-language sources (fr)]]</ref>
Essomero lino lyatuumibwa erinnya lya [[:en:Saint_John_Fisher|Omutukuvu John Fisher]] .
9d8tlku48ttjmvaocn6ny1ugwsnsm5u
47397
47396
2026-04-21T10:15:45Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1330259356|St. John Fisher Ibanda Secondary School]]"
47397
wikitext
text/x-wiki
'''St. John Fisher Ibanda Secondary School''' ssomero lya siniya ery'ekisulo eriri ku musingi gw'Abakatoliki erisomesa abalenzi bokka mu [[Yuganda|Uganda]], lisangibwa mu kabuga [[Ibanda]] mu [[Ibanda (disitulikit)|Disitulikiti y'e Ibanda]] mu bugwanjuba bwa Uganda . <ref name="lmb">{{Cite web |last=Staff |date=2 February 2016 |title=Des Écoles Mennaisiennes et Centres de Formation |trans-title=International Directory of Mennaisian Schools, Formation Centers |url=http://www.lamennais.org/common/pdf/ecoles/oeuvres.pdf |access-date=5 July 2016 |publisher=[[Brothers of Christian Instruction|La Mennais Brothers]] |page=50 |language=french}}</ref>
== Ebyafaayo n’enkola y’emirimu ==
Essomero lino lyatandikibwawo ekibiina kya [[:en:Brothers_of_Christian_Instruction|Brothers of Christian Instruction]] mu 1966.
Omukulu w'essomero ye [[:en:Brother_(Christian)|Brother]] Tamale Herman. Mu Gwokubiri 2016, abayizi 648 be baali beewandiisizza era nga bali ku ssomero lino. <ref name="lmb">{{Cite web |last=Staff |date=2 February 2016 |title=Des Écoles Mennaisiennes et Centres de Formation |trans-title=International Directory of Mennaisian Schools, Formation Centers |url=http://www.lamennais.org/common/pdf/ecoles/oeuvres.pdf |access-date=5 July 2016 |publisher=[[Brothers of Christian Instruction|La Mennais Brothers]] |page=50 |language=french}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFStaff2016">Staff (2 February 2016). [http://www.lamennais.org/common/pdf/ecoles/oeuvres.pdf "Des Écoles Mennaisiennes et Centres de Formation"] [International Directory of Mennaisian Schools, Formation Centers] <span class="cs1-format">(PDF)</span> (in French). [[Brothers of Christian Instruction|La Mennais Brothers]]. p. 50<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 July</span> 2016</span>.</cite>
[[Category:CS1 French-language sources (fr)]]</ref>
Essomero lino lyatuumibwa erinnya lya [[:en:Saint_John_Fisher|Omutukuvu John Fisher]] .
Essomero lya Ibanda Secondary School liri wansi wa Brothers of Christian Instruction. Limanyiddwa nnyo mu Uganda naddala mu Bugwanjuba bwa Uganda ng’essomero ery'abalenzi bokka. Ibanda secondary school ebadde emu ku masomero agasinze okukola obulungi mu byensoma, empisa n'ebyemizannyo mu disitulikiti ne Uganda okutwalira awamu okumala emyaka.
2cpeui56175uvyb9l61928wkdaddkap
47398
47397
2026-04-21T10:16:32Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1330259356|St. John Fisher Ibanda Secondary School]]"
47398
wikitext
text/x-wiki
'''St. John Fisher Ibanda Secondary School''' ssomero lya siniya ery'ekisulo eriri ku musingi gw'Abakatoliki erisomesa abalenzi bokka mu [[Yuganda|Uganda]], lisangibwa mu kabuga [[Ibanda]] mu [[Ibanda (disitulikit)|Disitulikiti y'e Ibanda]] mu bugwanjuba bwa Uganda . <ref name="lmb">{{Cite web |last=Staff |date=2 February 2016 |title=Des Écoles Mennaisiennes et Centres de Formation |trans-title=International Directory of Mennaisian Schools, Formation Centers |url=http://www.lamennais.org/common/pdf/ecoles/oeuvres.pdf |access-date=5 July 2016 |publisher=[[Brothers of Christian Instruction|La Mennais Brothers]] |page=50 |language=french}}</ref>
== Ebyafaayo n’enkola y’emirimu ==
Essomero lino lyatandikibwawo ekibiina kya [[:en:Brothers_of_Christian_Instruction|Brothers of Christian Instruction]] mu 1966.
Omukulu w'essomero ye [[:en:Brother_(Christian)|Brother]] Tamale Herman. Mu Gwokubiri 2016, abayizi 648 be baali beewandiisizza era nga bali ku ssomero lino. <ref name="lmb">{{Cite web |last=Staff |date=2 February 2016 |title=Des Écoles Mennaisiennes et Centres de Formation |trans-title=International Directory of Mennaisian Schools, Formation Centers |url=http://www.lamennais.org/common/pdf/ecoles/oeuvres.pdf |access-date=5 July 2016 |publisher=[[Brothers of Christian Instruction|La Mennais Brothers]] |page=50 |language=french}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFStaff2016">Staff (2 February 2016). [http://www.lamennais.org/common/pdf/ecoles/oeuvres.pdf "Des Écoles Mennaisiennes et Centres de Formation"] [International Directory of Mennaisian Schools, Formation Centers] <span class="cs1-format">(PDF)</span> (in French). [[Brothers of Christian Instruction|La Mennais Brothers]]. p. 50<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 July</span> 2016</span>.</cite>
[[Category:CS1 French-language sources (fr)]]</ref>
Essomero lino lyatuumibwa erinnya lya [[:en:Saint_John_Fisher|Omutukuvu John Fisher]] .
Essomero lya Ibanda Secondary School liri wansi wa Brothers of Christian Instruction. Limanyiddwa nnyo mu Uganda naddala mu Bugwanjuba bwa Uganda ng’essomero ery'abalenzi bokka. Ibanda secondary school ebadde emu ku masomero agasinze okukola obulungi mu byensoma, empisa n'ebyemizannyo mu disitulikiti ne Uganda okutwalira awamu okumala emyaka.
Ibanda secondary school mu 2022 yeetaba mu mpaka z’omupiira gw’eggwanga era baakwata ekyokusatu mu kibinja kyabwe.
ojrcudluoqyo4536pygmep81l75or2g
47399
47398
2026-04-21T10:17:08Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1330259356|St. John Fisher Ibanda Secondary School]]"
47399
wikitext
text/x-wiki
'''St. John Fisher Ibanda Secondary School''' ssomero lya siniya ery'ekisulo eriri ku musingi gw'Abakatoliki erisomesa abalenzi bokka mu [[Yuganda|Uganda]], lisangibwa mu kabuga [[Ibanda]] mu [[Ibanda (disitulikit)|Disitulikiti y'e Ibanda]] mu bugwanjuba bwa Uganda . <ref name="lmb">{{Cite web |last=Staff |date=2 February 2016 |title=Des Écoles Mennaisiennes et Centres de Formation |trans-title=International Directory of Mennaisian Schools, Formation Centers |url=http://www.lamennais.org/common/pdf/ecoles/oeuvres.pdf |access-date=5 July 2016 |publisher=[[Brothers of Christian Instruction|La Mennais Brothers]] |page=50 |language=french}}</ref>
== Ebyafaayo n’enkola y’emirimu ==
Essomero lino lyatandikibwawo ekibiina kya [[:en:Brothers_of_Christian_Instruction|Brothers of Christian Instruction]] mu 1966.
Omukulu w'essomero ye [[:en:Brother_(Christian)|Brother]] Tamale Herman. Mu Gwokubiri 2016, abayizi 648 be baali beewandiisizza era nga bali ku ssomero lino. <ref name="lmb">{{Cite web |last=Staff |date=2 February 2016 |title=Des Écoles Mennaisiennes et Centres de Formation |trans-title=International Directory of Mennaisian Schools, Formation Centers |url=http://www.lamennais.org/common/pdf/ecoles/oeuvres.pdf |access-date=5 July 2016 |publisher=[[Brothers of Christian Instruction|La Mennais Brothers]] |page=50 |language=french}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFStaff2016">Staff (2 February 2016). [http://www.lamennais.org/common/pdf/ecoles/oeuvres.pdf "Des Écoles Mennaisiennes et Centres de Formation"] [International Directory of Mennaisian Schools, Formation Centers] <span class="cs1-format">(PDF)</span> (in French). [[Brothers of Christian Instruction|La Mennais Brothers]]. p. 50<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 July</span> 2016</span>.</cite>
[[Category:CS1 French-language sources (fr)]]</ref>
Essomero lino lyatuumibwa erinnya lya [[:en:Saint_John_Fisher|Omutukuvu John Fisher]] .
Essomero lya Ibanda Secondary School liri wansi wa Brothers of Christian Instruction. Limanyiddwa nnyo mu Uganda naddala mu Bugwanjuba bwa Uganda ng’essomero ery'abalenzi bokka. Ibanda secondary school ebadde emu ku masomero agasinze okukola obulungi mu byensoma, empisa n'ebyemizannyo mu disitulikiti ne Uganda okutwalira awamu okumala emyaka.
Ibanda secondary school mu 2022 yeetaba mu mpaka z’omupiira gw’eggwanga era baakwata ekyokusatu mu kibinja kyabwe.
== Laba ne ==
* [[Ebyenjigiriza mu Uganda]]
* [[:en:List_of_boarding_schools|Olukalala lw’amasomero g’ekisulo]]
* [[Olukalala lwa massomero mu Uganda|Olukalala lw'amasomero mu Uganda]]
* [[:en:Roman_Catholicism_in_Uganda|Obukatoliki bwa Roma mu Uganda]]
aja4szvtjhzdrqs11su4g4cas8qdrbo
47400
47399
2026-04-21T10:17:46Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1330259356|St. John Fisher Ibanda Secondary School]]"
47400
wikitext
text/x-wiki
'''St. John Fisher Ibanda Secondary School''' ssomero lya siniya ery'ekisulo eriri ku musingi gw'Abakatoliki erisomesa abalenzi bokka mu [[Yuganda|Uganda]], lisangibwa mu kabuga [[Ibanda]] mu [[Ibanda (disitulikit)|Disitulikiti y'e Ibanda]] mu bugwanjuba bwa Uganda . <ref name="lmb">{{Cite web |last=Staff |date=2 February 2016 |title=Des Écoles Mennaisiennes et Centres de Formation |trans-title=International Directory of Mennaisian Schools, Formation Centers |url=http://www.lamennais.org/common/pdf/ecoles/oeuvres.pdf |access-date=5 July 2016 |publisher=[[Brothers of Christian Instruction|La Mennais Brothers]] |page=50 |language=french}}</ref>
== Ebyafaayo n’enkola y’emirimu ==
Essomero lino lyatandikibwawo ekibiina kya [[:en:Brothers_of_Christian_Instruction|Brothers of Christian Instruction]] mu 1966.
Omukulu w'essomero ye [[:en:Brother_(Christian)|Brother]] Tamale Herman. Mu Gwokubiri 2016, abayizi 648 be baali beewandiisizza era nga bali ku ssomero lino. <ref name="lmb">{{Cite web |last=Staff |date=2 February 2016 |title=Des Écoles Mennaisiennes et Centres de Formation |trans-title=International Directory of Mennaisian Schools, Formation Centers |url=http://www.lamennais.org/common/pdf/ecoles/oeuvres.pdf |access-date=5 July 2016 |publisher=[[Brothers of Christian Instruction|La Mennais Brothers]] |page=50 |language=french}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFStaff2016">Staff (2 February 2016). [http://www.lamennais.org/common/pdf/ecoles/oeuvres.pdf "Des Écoles Mennaisiennes et Centres de Formation"] [International Directory of Mennaisian Schools, Formation Centers] <span class="cs1-format">(PDF)</span> (in French). [[Brothers of Christian Instruction|La Mennais Brothers]]. p. 50<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 July</span> 2016</span>.</cite>
[[Category:CS1 French-language sources (fr)]]</ref>
Essomero lino lyatuumibwa erinnya lya [[:en:Saint_John_Fisher|Omutukuvu John Fisher]] .
Essomero lya Ibanda Secondary School liri wansi wa Brothers of Christian Instruction. Limanyiddwa nnyo mu Uganda naddala mu Bugwanjuba bwa Uganda ng’essomero ery'abalenzi bokka. Ibanda secondary school ebadde emu ku masomero agasinze okukola obulungi mu byensoma, empisa n'ebyemizannyo mu disitulikiti ne Uganda okutwalira awamu okumala emyaka.
Ibanda secondary school mu 2022 yeetaba mu mpaka z’omupiira gw’eggwanga era baakwata ekyokusatu mu kibinja kyabwe.
== Laba ne ==
* [[Ebyenjigiriza mu Uganda]]
* [[:en:List_of_boarding_schools|Olukalala lw’amasomero g’ekisulo]]
* [[Olukalala lwa massomero mu Uganda|Olukalala lw'amasomero mu Uganda]]
* [[:en:Roman_Catholicism_in_Uganda|Obukatoliki bwa Roma mu Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
{{Reflist}}
== Ebiyungo eby’ebweru ==
qz5ivskhw40nirayukpjor81e3hw0bc
47401
47400
2026-04-21T10:18:58Z
Charles Kalanzi
9748
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1330259356|St. John Fisher Ibanda Secondary School]]"
47401
wikitext
text/x-wiki
'''St. John Fisher Ibanda Secondary School''' ssomero lya siniya ery'ekisulo eriri ku musingi gw'Abakatoliki erisomesa abalenzi bokka mu [[Yuganda|Uganda]], lisangibwa mu kabuga [[Ibanda]] mu [[Ibanda (disitulikit)|Disitulikiti y'e Ibanda]] mu bugwanjuba bwa Uganda . <ref name="lmb">{{Cite web |last=Staff |date=2 February 2016 |title=Des Écoles Mennaisiennes et Centres de Formation |trans-title=International Directory of Mennaisian Schools, Formation Centers |url=http://www.lamennais.org/common/pdf/ecoles/oeuvres.pdf |access-date=5 July 2016 |publisher=[[Brothers of Christian Instruction|La Mennais Brothers]] |page=50 |language=french}}</ref>
== Ebyafaayo n’enkola y’emirimu ==
Essomero lino lyatandikibwawo ekibiina kya [[:en:Brothers_of_Christian_Instruction|Brothers of Christian Instruction]] mu 1966.
Omukulu w'essomero ye [[:en:Brother_(Christian)|Brother]] Tamale Herman. Mu Gwokubiri 2016, abayizi 648 be baali beewandiisizza era nga bali ku ssomero lino. <ref name="lmb">{{Cite web |last=Staff |date=2 February 2016 |title=Des Écoles Mennaisiennes et Centres de Formation |trans-title=International Directory of Mennaisian Schools, Formation Centers |url=http://www.lamennais.org/common/pdf/ecoles/oeuvres.pdf |access-date=5 July 2016 |publisher=[[Brothers of Christian Instruction|La Mennais Brothers]] |page=50 |language=french}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFStaff2016">Staff (2 February 2016). [http://www.lamennais.org/common/pdf/ecoles/oeuvres.pdf "Des Écoles Mennaisiennes et Centres de Formation"] [International Directory of Mennaisian Schools, Formation Centers] <span class="cs1-format">(PDF)</span> (in French). [[Brothers of Christian Instruction|La Mennais Brothers]]. p. 50<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 July</span> 2016</span>.</cite>
[[Category:CS1 French-language sources (fr)]]</ref>
Essomero lino lyatuumibwa erinnya lya [[:en:Saint_John_Fisher|Omutukuvu John Fisher]] .
Essomero lya Ibanda Secondary School liri wansi wa Brothers of Christian Instruction. Limanyiddwa nnyo mu Uganda naddala mu Bugwanjuba bwa Uganda ng’essomero ery'abalenzi bokka. Ibanda secondary school ebadde emu ku masomero agasinze okukola obulungi mu byensoma, empisa n'ebyemizannyo mu disitulikiti ne Uganda okutwalira awamu okumala emyaka.
Ibanda secondary school mu 2022 yeetaba mu mpaka z’omupiira gw’eggwanga era baakwata ekyokusatu mu kibinja kyabwe.
== Laba ne ==
* [[Ebyenjigiriza mu Uganda]]
* [[:en:List_of_boarding_schools|Olukalala lw’amasomero g’ekisulo]]
* [[Olukalala lwa massomero mu Uganda|Olukalala lw'amasomero mu Uganda]]
* [[:en:Roman_Catholicism_in_Uganda|Obukatoliki bwa Roma mu Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa wikipediya ==
* [[:en:Template:URL|ibandass.ac.ug]], the school's official website
* [https://www.schoolnetuganda.com/highsecondary/st-john-fisher-ibanda-secondary-school/ schoolnetuganda.com], Uganda Schools' Portal
k7mvifs0r9edatb3vzu9o3skh29032u