Wikipedia liwiki https://li.wikipedia.org/wiki/Veurblaad MediaWiki 1.46.0-wmf.23 first-letter Media Speciaal Euverlèk Gebroeker Euverlèk gebroeker Wikipedia Euverlèk Wikipedia Plaetje Euverlèk plaetje MediaWiki Euverlèk MediaWiki Sjabloon Euverlèk sjabloon Help Euverlèk help Categorie Euverlèk categorie Portaol Euverlèk portaol TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk 0 15187 485532 467916 2026-04-09T08:45:19Z InternetArchiveBot 24152 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 485532 wikitext text/x-wiki {{dialek|Gelaens}} [[File:Godfried Bomans.png|thumb|Godfried Bomans & [[Mies Bouwman]] ]] '''Godfried Jan Arnold Bomans''' ([[Den Haag]], [[2 maart]] [[1913]] - [[Bloemendaal (Noord-Holland)|Bloemendaal]], [[22 desember]] [[1971]]) waas 'ne Nederlandse sjriever en mediapersuènlikheid. Bomans waas jaore lank de meisgaeleze sjriever van Nederland. Hae haet mieë es 60 booktitels en väöl angere gesjrifte op ziene naam staon. De literaire kretiek wit noch ummer neet good wat se mèt ‘m aanmóte. Zien werk is lèstig ónger eine noemer te brènge, mèr hae waas zeker ‘ne groate sjtilist. Hae haet tiedes zien lève weinig offesjele èrkènning gekrege. ‘T werk van Bomans haet es kènmerk wèndbaarheid, ein groat geveul veur humor en ‘ne ónversjlietbare ironie. Bomans koosj zoawaal gans serjeus es ouch hieël ligvoetig sjrieve. Volges väöl luuj is ’t ieërder lectuur dan literatuur. Bomans woort bie ‘t groate pebliek veural póppelaer door ziene roman [[Erik of het klein insectenboek (boek)|Erik of het klein insectenboek]] (wovan 10 drökke zin oetgegaeve in ‘t versjieningsjaor 1941), en nao d’n aorlog mèt de sjtrip ''Pa Pinkelman'' in [[de Volkskrant]], en weer wat later mèt zien columns op de veurpazjina van die gezet, zien stökke in de [[Elsevier (opiniewaekblaat)|Elsevier]] en zien radio- en tv-optraejes. In oktober 2000 sjónk de witvrouw van Godfried Bomans zien archief aan ‘t [[Letterkundig Museum]]. Bomans waas ‘ne groate kènner van ‘t werk van [[Charles Dickens]]. Hae sjpeelde ‘n belangrieke rol bie ‘t tot sjtand kóme van de vertaoling in ‘t Nederlands van ‘t complete werk van Dickens, dat vervolges in de jaore vieftig van de twintigste ieëw in pocketvorm door [[Het Spectrum]] woort oetgegaeve. De lang verwachte biografie van Dickens haet ‘r aevel noajt gesjreve. ==Laevesbesjrieving== Godfried waas ‘ne zoon van [[Jan Bomans|Johannes Bernardus Bomans]] (1885-1941) en Arnoldina Josephina Oswalda Reynart (1883-1955), en woort verneumd nao ziene paeternónk Godefridus (Frits) Keunen (1853-1914), dae getrouwd waas mèt ein haufzöster van Bomans' moder. In latere verhaole kump regelmaotig ‘ne ''oom Frits'' veur. In 1913 begoosj zien vader ‘n advocatepraktik in [[Haarlem]] worhaer de famielie verhoesde toen Bomans ‘n paar maondj awt waar. Hae haet zich zien gans laeve lang ‘ne Haarlemmer geveuld. Zien vader woort veur de [[Roomsch-Katholieke Staatspartij]] gekaoze tot lid van de [[Twaede Kamer der Staten-Generaal|Twaede Kamer]] wat hae tot 1929 bleef; hae waas ouch, tot zien ónverwachs euverlieje in 1941, [[Gedeputeerde]] van de provins [[Noord-Holland]]. Vader Bomans, sins 1933 woonachtig op [[Berkenrode]] ónger [[Heemstede (Noord-Holland)|Heemstede]], publeseerde ónger angere ‘n geruchmakende serie historisse [[Roman (literatuur)|romans]], de Donald-cyclus, ónger ‘t pseudoniem J.B. van Rode. In 1926 ging Bomans nao ‘t Triniteitslyceum in [[Overveen]] en van 1933 tot 1939 sjtudeerde hae aan de [[Universiteit van Amsterdam]]. Hae behaolde dao in 1936 zien [[kandidaats]]eksame [[rechtsgelieërdheid|Rechte]]. Van 1938 tot 1939 waas Bomans riddektäör van ‘t sjtudentewaekblaad [[Propria Cures]]. In 1939 vertrók Bomans óngerins nao [[Nijmegen]], wo hae zich insjreef es sjtudent ''[[Filosofie|Wijsbegeerte]]''. Hae woort dao aktief lid van ‘t cultureel dispuut [[De Gong]]. In 1941 angezjeerde hae zich mèt Pietsie Verscheure. Eind 1939 sjreef hae, nog sjteeds in Nijmegen, zien bekèndste werk: ''Erik of het klein insectenboek''. Bomans debuteerde in 1932, ónger ‘t [[pseudoniem]] Bernard Majorick, mèt ''Drijfjacht'' en ''Gebed voor Nederland''. In 1932 sjreef hae ouch ‘t historiese teneelsjtök ''Bloed en liefde'' woorin zien karakteristieke humor al dudelik herkènbaar is. ''De memoires of gedenkschriften van Mr. P(ieter) Bas'' versjene in desember 1936, mèt teikeninge van ziene jeugvrundj [[Harry Prenen]] dae ouch de latere beuk van Bomans zou illustrere. Mèt Prenen richde hae in ‘tzelfde jaor de "Rijnlandsche Academie" op, ein pseudo-gewichtig genootsjap womit zie de aangekondigde demping van de Haarlemse Bakenessergracht wólle veurkóme. Zie sjlaagde euverigens in hunne opzèt. De ''Rijnlandsche Academie'' woort daonao veural in ein oetveurige, mèr helaas noats gepubliseerde korrespendensie veurtgezat. In 1941 waas hae veur ‘t ieësj offesjeel [[Sinterklaas]]; later zou hae dèkser (ouch bie de intoch van de Sint op tv) es zwoadanig optraeje. Hae verhoesde in 1943 trök nao Haarlem en goof zien sjtudie op. Op 14 april 1944 trouwde hae in Nijmegen mèt Gertrud Maria (Pietsie) Verscheure. Taege ‘t eind van de aorlog dook hae ‘n tiedje ónger in [[Aerdenhout]] toen d'r [[razzia]]'s woorte gehauwe veur [[Arbeitseinsatz|gedwónge tewerksjtèlling]] in [[Nazi-Duitsland|Duutsjland]]. ‘T kirkelik huwelik vóndj pas nao de aorlog plaats, op 17 augustus 1945. Bomans haej twelf jaor ([[1940]]-[[1952]]) neudig óm de Pickwick Papers van [[Dickens]] te vertale. Nao de [[Twieëde Waereldaorlog]] waor d’r völ werk veur Bomans: hae woort aangesjteld es kuns riddektäör van de Volkskrant (tot 1946) en riddektäör bie Elseviers Weekblad (tot 1949). Zien sjtrip ''Pa Pinkelman en Tante Pollewop'', vanaaf november 1945 in de Volkskrant, mèt teikeninge van [[Carol Voges]], is ein begrip gewore. (De sjtrip woort in 1976 door de [[Katholieke Radio Omroep|KRO]] veur de tilleviezie bewirkt, mèt [[Ton van Duinhoven]] in de rol van Pa Pinkelman en [[Maya Bouma]] es Tante Pollewop). Landelikke bekèndheid kreeg Bomans opnuuj door zien optraejes in radio- en tilleviezieprogramma's, zwoaes [[Kopstukken (radioprogramma)|Kopstukken]] en ''Bomans in triplo''. Hae woort op dees meneer in feite de ieësjte ''Bekènde Nederlander''. In oetzendinge zoaes ''Bomans in Vlaanderen'' en ''Bomans in Israël'' woort de aandach zwoawaal op hem es op op ‘t óngerwerp gevestigd. In 1971 verbleef Bomans, op oetnwuidiging van de [[VARA]] en de [[AVRO]], ‘n waek allein op ‘t ónbewoonde waddeneiland [[Rottumerplaat]]. Hae maakde doa dageliks ‘n [[radioversjlaag]] euver zien ervaringe mèt [[Willem Ruis]] es ziene gesjprekspartner in [[Warffum]]. Dees radioversjlage zind es loesterbook in 2006 op 6 cd's versjene. ‘T primetieve verblief laog ‘m neet; vriewaal zeker haet ‘t häöm ‘ne trögsjlaag bezörgd in zien gezóndjheid. Godfried Bomans sjtórf op 22 desember 1971 op 58-jaorige laeftied aan ‘ne hartaanval en woort op 24 desember begrave op ‘t Sint Adelbertskirkhof in [[Bloemendaal (Noord-Holland)|Bloemendaal]] (graaf 1235). Bomans is in 1964 Limburg geridderd mèt de [[Orde van de Gulden Humor]]. ==Externe links== *[http://www.godfriedbomans.nl/ Godfried Bomans Genootschap] *[https://web.archive.org/web/20080915051723/http://www.bomansweekblad.nl/ Bomansweekblad] Informatief internet-magazine *[http://www.inghist.nl/Onderzoek/Projecten/BWN/lemmata/bwn3/bomangja Biografie] in ‘t [[Biografisch Woordenboek van Nederland]] *[https://web.archive.org/web/20071008052652/http://www.maatschappijdernederlandseletterkunde.nl/mnl/levens/71-72/bomans.htm Biografie] in ‘t Jaorbook van de [[Maatschappij der Nederlandse Letterkunde]]. *[http://www.nrcboeken.nl/schrijver/bomans-godfried Schrijversprofiel in NRC Boeken] *[https://web.archive.org/web/20080109231706/http://www.godfriedbomans.nl/bomans.teisterband.html] euver zien veurzittersjap van [[Teisterbant]]. *[http://db.yadvashem.org/righteous/family.html?language=en&itemId=4014021 Godfried Bomans] - [https://www.yadvashem.org/ Yad Vashem] {{en}} ==Bron== * Gedeiltelik euvergenóme oet Wikipedia nl: {{DEFAULTSORT:Bomans, Godfried}} [[Categorie:Journaliste]] [[Categorie:Luuj gebaore in d'n twintigsten iew]] [[Categorie:Luuj gesjtorve in d'n twintigsten iew]] [[Categorie:Nederlandstalige sjrievers]] [[Categorie:Nederlandse sjrievers van kènjerbeuk]] [[Categorie:Persoene oet Nederland]] rt3041938gs80cbqc1j7fwcsu3z5swx 0 20832 485531 483804 2026-04-09T07:51:11Z Surajr7 33293 485531 wikitext text/x-wiki <center> [[1867]] - [[1868]] - [[1869]] - '''[[1870]]''' - [[1871]] - [[1872]] - [[1873]] </center> [[Plaetje:Battle-Mars-Le-Tour-large.jpg|thumb|250px|De Frans-Duutsje aorlog 1870-1871 brik oet]] '''1870''' (MDCCCLXX) waor e [[gewoen jaor wat op zaoterdig begintj|gewoen jaor wat begós op 'ne zaoterdag]]. == Gebäörtenisse == * [[4 april]] - Nederlandj sjaf de [[geseling]] es sjtraof aaf. * [[13 mei]] - Oprichting [[Sjtoumvaart Maatsjappiej Nederlandj]] (SMN) in Amsterdam. * [[18 juli]] - 't [[Eësjte Vaticaans Concilie]] vaardig de [[Apostolische Constitutie]] [[Pastor Aeternus]] oet wo-in 't [[dogma (christendóm)|dogma]] van de [[pauselikke onfeilbaarheid]] wirt bevestigd. * [[19 juli]] - [[Frankriek]] verklaort 't [[Pruusjes]] de aorlog. [[Frans-Duutsje Aorlog]]. * [[2 augustus]] - Äöpening van de eësjte [[Metro (verveurmiddel)|metro]] in de waereld, ónger de [[Theems]], in [[Londe]] in de buurt van de [[Tower Bridge]]. * [[2 september]] - Nao de nederlaog biej [[Sedan (sjtad)|Sedan]] raak de Franse keizer [[Napoleon III]] in Pruusje krieggevangesjap. * [[4 september]] - In Frankriek wirt de [[Derde Repebliek|repebliek]] oetgerope. * [[17 september]] - Aafsjaffing van de [[doadsjtraof]] in vrejestied in [[Nederlandj]]. * [[20 september]] - [[Giuseppe Garibaldi|Garibaldi]] nump [[Roame (sjtad)|Roame]] in: eindj van de [[Kirkelikke Sjtaat]]. * [[27 oktober]] - De Franse opperbevelhöbber [[François Achille Bazaine]] capituleert in [[Metz]]. Hae wilt vervolges mèt Duutsje sjteun de nuuj [[Derde Franse Repebliek]] ten val brènge, mer in dat plan zuut Berlien niks. * [[30 november]] - Äöpening van de 343 maeter lang [[Sjeldebrök]]. De Franse ingenieur [[Gustave Eiffel]] teikende de planne veur de brök biej [[Temse]]. Dees brök maak ’t meugelik óm ein sjpaorlien aan te lègke euver de [[Sjelde]] van [[Mechele (sjtad)|Mechele]] nao [[Terneuze]]. Behauve dat de sjpaorwaegverbènjing aangelag kent waere is de brök ouch ein tolbrök mèt eine doorgank veur dere en vootgangesj. * [[11 december]] - [[Hendrik Gerhard]] rich eine vakbóndj van kleijermaekesj op:"Vooruitgang door broederschap". ;zónger datum * [[Walchere]] krit ein sjpaorverbènjing mèt [[Noord-Brabant|Brabant]]. * De Pruusje regering verbeejt 't gebruuk van anger tale dan 't Duutsj in 't óngerwies en biej de euverheid. Daodoor verdwient op termien 't Nederlands es veurtaal in [[Oas-Frieslandj]]. * Nao de aorlogseuverwinning wirt [[Elzas-Lotharinge]] [['t Pruusjes|Pruusjes]] bezit, en vilt 't groatste deil van [[Duutsjlandj]] ónger Pruusje controle. * De [[Amstel Beer|Amstel]] broewerie wirt opgerich. * [[Aletta Jacobs]] is de eësjte Nederlandse vrouw die es toeheuërster wirt toegelaote aan ein [[hoagere burgersjoal|HBS]]. Ein jaor later wirt zie toegelaote es sjtudente mediciene aan de [[Rieksuniversiteit Groninge]]. == Gebore == [[Plaetje:Vladimir Lenin in July 1920 by Pavel Zhukov.jpg|thumb|150px|Vladimir Lenin, <br> gebaore in 1870]] [[Plaetje:Bain_News_Service_-_Franz_Lehár.jpg|thumb|150px| Franz Lehár, gebaore in 1870]] * [[1 jannewarie]] - [[Ernst Barlach]], Duutsje beeldhouwer (gesjtórve [[1938]]) * [[1 jannewarie]]- [[Anton van Rooy]], Nederlandse zanger (gesjtórve [[1932]]) * [[3 jannewarie]] - [[Genoveva Torres Morales]], Sjpaanse ordesjtichtster (gesjtórve [[1956]]) * [[11 jannewarie]] - [[Alexander Stirling Calder]], Amerikaanse beeldhawwer (gesjtórve [[1945]]) * [[7 fibberwarie]] - [[Alfred Adler]], Oasteriekse psycholoog en psychiater (gesjtórve [[1937]]) * [[13 fibberwarie]] - [[Leopold Godowsky]], Pools/Amerikaanse pianis en componis (gesjtórve [[1938]]) * [[6 miert|6 mieërt]] - [[Oscar Straus]], Oasterieks/Franse componis (gesjtórve [[1954]]) * [[19 mieërt|19 miert]] - [[Alexandra Kollontai]], Russische revolutionair, diplomaat en feminis (gesjtorve in [[1952]]) * [[31 miert|31 mieërt]] - [[James M. Cox]], Amerikaanse politicus (gesjtórve [[1957]]) * [[21 april]] - [[Edwin S. Porter]], Amerikaanse regisseur (gesjtórve [[1941]]) * [[22 april]] - [[Vladimir Lenin]] (eigenlijk Oeljanov)), Russische revolutionair en regeringsleijer (gesjtórve [[1924]]) * [[30 april]] - [[Franz Lehár]], Oastenrieks-Hongaarse componis en dirigen (gesjtórve [[1948]]) * [[20 mei]] - [[Arthur Korn]], Duutsje natuurkundige en oetvènjer (gesjtórve [[1945]]) * [[24 mei]] - [[Jan Christiaan Smuts]], Zuud-Afrikaanse politicus (gesjtórve [[1950]]) * [[28 mei]] - [[Lambertus Johannes Rietberg]], Nederlandse juris (gesjtórve [[1924]]) * [[14 juni]] - [[Sophie van Pruusjes]], keuningin van [[Griekelandj]], vrouw van keuning [[Konstantijn I van Griekelandj|Konstantijn I]] (gesjtórve [[1932]]) * [[20 juli]] - [[Gerard Nolst Trenité]] (Charivarius), Nederlandse letterkundige (gesjtórve [[1946]]) * [[31 augustus]] - [[Maria Montessori]], Italiaanse óngerwieskundige en gróndjlègksjter van 't [[Montessorióngerwies]] (gesjtórve [[1952]]) * [[7 september]] - [[Tom Curtis]], Amerikaanse atleet (gesjtórve [[1944]]) * [[24 september]] - [[Georges Claude]], Franse ingenieur, chemicus en oetvènjer van de [[neonlamp]] (gesjtórve [[1960]]) * [[26 september]] - [[Christiaan X van Denemarke|Christiaan X]], Keuning van [[Denemarke]] en [[Ieslandj]] (gesjtórve [[1947]]) * [[4 oktober]] - [[Simon de Vries]], Nederlandse rabbien, publicis en taalkundige (gesjtórve [[1944]]) * [[22 oktober]] - [[Johan Ludwig Mowinckel]], Noorse politicus (gesjtórve [[1943]]) * [[10 november]] - [[Josephine Siebe]], Duutsje sjriefster (gesjtórve [[1941]]) * [[25 november]] - [[Maurice Denis]], Franse kunssjilder (gesjtórve [[1943]]) * [[14 december]] - [[Dirk Jan de Geer]], Nederlandse politicus (minister-president [[1926]]-[[1929]] en [[1939]]-[[1940]]) (gesjtórve [[1960]]) * [[15 december]] - [[Josef Hoffmann]], Oasteriekse architec en óntwerper (gesjtórve [[1956]]) == Gesjtórve == [[Plaetje:Charles Dickens 3.jpg|thumb|150px| Charles Dickens, <br> gesjtórve in 1870]] * [[10 miert|10 mieërt]] - [[Ignaz Moscheles]] (75), Boheemse componis en pianovirtuoos * [[18 miert|18 mieërt]] - [[Joaquín Gaztambide Garbayo]] (48), Sjpaanse componis en dirigen * [[26 mei]] - [[Johann Heinrich Blasius]] (60), Duutsje bioloog * [[9 juni]] - [[Charles Dickens]] (58), Britse sjriever * [[8 juli]] - [[Jan David Zocher]] (79), Nederlandse architec en sjtedeboewkundige * [[16 augustus]] - [[Louis Charles Horta]] (49), Belzje oetgaever * [[14 september]] - [[Carl August von Steinheil]] (68), Duutsje natuurkundige * [[23 september]] - [[Prosper Mérimée]] (66), Franse sjriever * [[5 december]] - [[Alexandre Dumas père|Alexandre Dumas]] (68), Franse sjriever == Meziek == * [[Johannes Brahms]] componeert zien ''Altrapsodie opus 53'' * [[Max Bruch]] componeert zien ''Symfonie nr. 2 in f, Opus 36'' * [[Antonin Dvořák]] sjrief de ''Tragická ouvertura'' (Tragische ouverture) == Literatuur == * Eësjte publicatie van 't onvoltoajd werk [[The Mystery of Edwin Drood]] van [[Charles Dickens]] == Beeldende kuns == <gallery> Plaetje:Edgar Degas - Ludovic Lepic et ses Filles - 36 - Foundation E.G. Bührle Collection.jpg|''Portrait du comte Lepic et ses filles'' (1879) [[Edgar Degas]] Plaetje:Carl Hummel Turm des Seneca auf Korsika.jpg|''De taore van Seneca op Corsica'' (1870) [[Carl Hummel]] Plaetje:Jean-Léon Gérôme - Le charmeur de serpents.jpg|''Sjlangebezjwaerder'' (1870) [[Jean-Léon Gérôme]] Plaetje:Museumbezoek August Allebé.jpg|''Museum]]bezeuk'' (1870) [[August Allebé]] Plaetje:Skating Carnival, Victoria Rink, Montreal, QC, painted composite, 1870.jpg|''Sjaatscarnaval in Montréal'' (1870) [[Notman]] </gallery> == Oetgestörve == * De [[Kleine Barrière Snip]] van [[Nieuw-Zeeland]] * De [[Seychelleparkiet]] == Óntsjtaon == * De seerdoef [[Felegyhazer tuimelaar]] in [[Hongarije]] {{Commonscat|1870}} [[Categorie:Negentiende iew]] j5sx5djocln0rck7xrqchh3l9ci9pwa