Wikipedia
lldwiki
https://lld.wikipedia.org/wiki/Plata_prinzipala
MediaWiki 1.46.0-wmf.22
first-letter
Media
Speciale
Discussione
Utente
Discussioni utente
Wikipedia
Discussioni Wikipedia
File
Discussioni file
MediaWiki
Discussioni MediaWiki
Template
Discussioni template
Aiuto
Discussioni aiuto
Categoria
Discussioni categoria
TimedText
TimedText talk
Modulo
Discussioni modulo
Evento
Discussioni evento
Tera
0
1202
246242
242666
2026-04-04T11:45:37Z
Kwamikagami
1349
246242
wikitext
text/x-wiki
{{Badiot}}
[[File:The Blue Marble (remastered).jpg|miniatura|Tera]]
[[File:NASA-Apollo8-Dec24-Earthrise.jpg|frameless|right]]
La '''Tera''' ([[Ladin gherdëina|gherdëina]]: ''Tiera'', [[badiot]] y [[Ladin fascian|fascian]]: ''Tera''; simbol: [[file:Earth symbol (fixed width).svg|16px|🜨]]) é le terzo planët en cunt dla distanza dal [[Suredl|Sorëdl]] y le plü gran danter i planëc dl [[Sistem soler|sistem solar]] sides por ci che reverda la massa che por ci che reverda le diameter. Al é le su corp dl cil tl sistem solar adaté por la vita minada sicöche chëra dles porsones.
Sön süa spersa él ega te dötes les trëi formes (lüja, dlaciada, gas) cun na atmosfera metüda adöm dantadöt da ossigen y azot, che adöm cun le ciamp magnetich encër le planët ia para la Tera dai rais cosmics y dales radiaziuns dl Sorëdl.
Al vëgn araté che la formaziun dla tera vais zoruch a ca. 4,54 miliarc de agn. Le movimënt de revoluziun dla Tera encër le sorëdl gaujëia l’aternanza dles sajuns.
La spersa dla tera é curida por ca. le 71% dai [[ozean]]s, dal [[mer]], dai [[Lech|lec]], dai [[rü]]s y por le 29% dala tera fërma cun [[munt]]s, [[Bosch|bosć]], [[Desert|deserc]], [[dlaciá]] y dales [[Ijola|ijoles]]. Prësc dui miliarc dla storia dla Tera é gnüs a löm giulan ala aziun de escavaziun tl grund da pert dl rü Colorado tl [[Grand Canyon]].
L’influs dla [[Löna]] sön la tera gaujëia les marees.
==Dac==
* sort = [[Planet|Planët]]
* inom = Tera
* stëra uma = [[Suredl|Sorëdl]]
* classificaziun = Planët terester
===Parametri orbitai===
[[File:Solar system orrery inner planets.gif|miniatura]]
* semiassa maiú = 149597887,5 km
* zirconferënza orbitala = 924375700 km
* periel = 147098074 km
* afel = 152097701 km
* ezentrizité = 0,016710219<ref name="nasa" />
* perioda_orbitala = 1,0000175 =[[Calender|agn]] 365,256366 =[[Calender|dis]]
* velozité minima = 29,291 km/s
* velozité mesana = 29,789 km/s
* velozité mascima = 30,287 km/s
* inclinaziun orbita sön l' ecuator dl sorëdl = 7,25°
* nodus ascendënt = 348,73936°
* argomënt periel = 114,20783°
* satelic = 1 ([[Löna]])
* aní = 0
===Dac fisics===
[[File:EpicEarth-Globespin-tilt-23.4.gif|thumb]]
* diameter ecuatorial = 12 756,274 km
* diameter polar = 12 713,504 km
* diameter mesan = 12 745,594 km
* spersa = 5,094953216 e=14 m2
* volum = 1,08321 e=21 m3 <ref name="nasa" />
* massa = 5,9726 e=24 kg <ref name="nasa">{{Cite web |url=http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/earthfact.html |title=Earth Fact Sheet |access-date=2019-09-25 |archive-date=2013-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130508021904/http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/earthfact.html |url-status=dead }}</ref>
* densité = 5,514 e=3 kg/m3 <ref name="nasa" />
* accel gravité = 9,7801 m/s2 al ecuator <br />(0,997 32 g)
* velozité de fuga = 11186 m/s <ref name="nasa" />
* perioda rotaz = 0,997 270 dis siderai (23,9345 ores)<ref name="nasa" />
* velozité rotaz (al ecuator) = 465,11 m/s;
* inclinaziun assa sön eclitica = 23,439 281°
* ascensiun reta pol nord = 0° (0 h 0 min 0 s)
* declinaziun = 90°
* temp min = -89°C
* temp max = +58°C
* presciun atmosferica = 101 325 Pa
* albedo = 0,367
==Notes==
<references />
[[Categoria:Astronomia]]
5mijyyffhzqce5g45s1au7eifp7d511