Wikipedia lmowiki https://lmo.wikipedia.org/wiki/Pagina_principala MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter Media Special Ciciarada Utent Ciciarada Utent Wikipedia Ciciarada Wikipedia Archivi Ciciarada Archivi MediaWiki Ciciarada MediaWiki Modell Ciciarada Modell Jut Ciciarada Jut Categoria Ciciarada Categoria Portal Ciciarada Portal TimedText TimedText talk Mòdul Ciciarada Mòdul Evento Discussioni evento 0 135817 1329734 1323492 2026-06-13T07:43:24Z Rei Momo 2442 /* Colegamèncc estèrni */ 1329734 wikitext text/x-wiki {{BREMOD}} {{Taxobox | name = Furmintù | image = Illustration Zea mays0.jpg | regnum = [[Plantae]] | divisio = [[Magnoliophyta]] | classis = [[Liliopsida]] | subclassis = [[Commelinidae]] | ordo = [[Poales]] | familia = [[Poaceae]] | subfamilia = [[Panicoideae]] | tribus = [[Andropogoneae]] | genus = ''[[Zea]]'' | species = ''Z. mays'' | binomial = ''Zea mays'' | binomial_authority = [[Linneo|L.]] }} El '''Zea mays''', ciamàt apò ''màis'', l'è el nomm latin par indicà la piànta d'la ''mèlga o furmentun'' (en [[bresà]]: ''furmintù'' o ''mèlga''; in [[bergamàsch]]: ''melgòt''; en [[Lumbard ucidental]]: ''carlòn'', ''carlun'', ''melga'', ''mergun'', ''marigon'', ''melgun'' o ''granon'') l'è 'na piànta tropicàla anöàla de la famìa botànica de le [[Poaceae]]. Segónt le statìstiche de la FAO, agiurnàde al [[dezèmber]] del [[2006]] el furmintù l'è 'l [[cereàl]] piö cultiàt endèl mónt con de piö de setsènt miliù de tonelàde pruducìde. Se 'l dopèra per fà la fàrina per fà la [[polènta]], ma se pöl maià apò a 'l grà 'ntréch dòpo ìl buìt o strinàt söl föch. El furmintù l'è apò 'n grant importànte per l'alimentasiù de le bès•ce de aleamènt. Chèsto cereàl, uriginàre de l'Amèrica centràla e meridiunàla, el reprezentàa la bàze de l'alimentasiù de le popolasiù de l'Amèrica prim che riàes i Europèi. == Descrisiù == El furmintù l'è 'na piànta erbàcea anöàla de grandèsa variàbil (de 40 ghèi enfìna a 5 méter, de sòlet 'ntrà 1 e 3 méter per le varietà cultiàde piö de spès). [[Archivi:Suikermais bloeiende kolf Zea mays.jpg|thumbnail|manzína|upright=0.8|Enfiurescènsa fèmina (ciamàda col nòm popolàr de canù o panòcia ma 'ndèl parlà specialìstich l'è 'na [[spìga]]).]] [[Archivi:Mais kiemplant.jpg|thumbnail|upright=0.9|Piantìne de furmintù che böta de la tèra]] [[Archivi:Corntassel 7095.jpg|thumbnail|manzína|upright=0.8|Enfiurescènsa mas•cc (endèl parlà specialìstich l'è 'na [[panòcia]]).]] [[Archivi:Zea mays fraise MHNT.BOT.2011.18.21.jpg|thumb|''Zea mays "fraise"'']] [[Archivi:Dent Corn 'Oaxacan Green' (Zea mays) MHNT 2.jpg|thumb|''Zea mays "Oaxacan Green"'']] [[File:Zea mays 'Ottofile giallo Tortonese' MHNT.BOT.2015.34.1.jpg|thumb|''Zea mays 'Ottofile giallo Tortonese''']] El [[gamp]] (ciamàt apò col nòm popolàr de ''melgàs'') l'è ünich, bèl gròs e pié, lignificàt e furmàt de divèsrsi internòdi de 'na vintìna de centìmetri. De ògna gróp vé fò 'na [[fòia]], giöna de 'na bànda del gamp e giöna de l'ótra. Le fòie i è de fùrma tìpica per le poaceae, ma de dimensiù bèla grànda (enfìna a dés ghèi de larghèsa e 'n méter de longhèsa), le g'ha 'na guàina che la 'nciùrcia sö 'l gamp e 'n lèmbo bislónch a fùrma de nìstola co le nervadüre paraléle. A la bàze del lèmbo gh'è la [[ligula]], àlta 'n quach milìmetri. I [[fiùr]], 'n ótra caraterìstica che la diferènsia 'l furmintù de le ótre poaceae, i è unisesuài e reünìcc en [[enfiurescènsa|enfiurescènse]] mas•cc e fèmine, fàde de spighète de du fiùr. I fiùr fèmina i è ragrüpàcc en spìghe 'nserìde a la sèa de le fòie de la metà del gamp (chèle piö grànde). L'as de la [[spìga]], la pórta de 10 a 20 file de fiùr fèmina. Apéna giü dei fiùr per ògna spighèta l'è fèrtil. Töt entùren gh'è de le fòie mudificàde, le [[spàta|spàte]], che quan che 'l canù (la panòcia) la vé a madürà, le se sèca. Sö la pónta le spàte le làsa spuntà fò le stigmate (la bàrba dei canù). 'Na panòcia (tecnicamènt sarès piö giöst ciamàla [[spìga]]) quan che l'è madüra, la pöl portà presapóch 500 grà, àle ólte la pöl rià apò a mìla. En gamp el pöl pórta de sòlet tré o quàter canù, ma de sòlit apéna giü 'l rìa a svilüpàs del töt. I fiùr mas•cc i è ragrupàcc endèna [[panòcia]] terminàla che la compàr dòpo de l'öltema fòia. Chèsta panòcia (tecnicamènte chèsta l'è pròpe 'na panòcia adilbù) l'è furmàda de spighète che pórta du fiùr a tré [[stam]] ognöna. <br clear=left> == Clasificasiù == [[Archivi:Maïs coupe transversale épi.jpg|thumbnail|Sesiù trasversàl de 'na spìga]] El nòm scentìfich de la spéce l'è ''Zea mays'' subsp. ''mays''. La denominasiù binomiàla l'è stada atribüìda de [[Carl von Linné|Linèo]] endèl [[1753]], che 'l g'ha creàt en zèner nöf per chèsta piànta, diferènta mìa de póch de le ótre graminàceo cunusìde alùra. El nòm del zèner, ''Zea'', el vé d'en nòm [[grech antich]], ''zeia'', che l'indicàa endèla antichità 'na sórt de cereàl, fórse la [[spèlta]]<ref>''L’origine des plantes cultivées'', [[Alphonse Pyrame de Candolle|Alphonse de Candolle]], Librairie Germer Baillière et Cie, Paris, 1883.</ref>. La aparté a la famìa de le ''[[Poaceae]]'' e a la sotafamìa de le ''[[Panicoideae]]'' (compagn del [[sòrgo]] e de la [[càna del söcher]] e a diferènsa dei óter cereài, [[formét]], [[ris]], [[órs]], [[ségale]], ecc., che 'nvéce i è de la sotafamìa de le ''[[Pooideae]]''). La clasificasiù modèrna de chèsta spéce e de chèle 'mparentàde piö strète l'è 'l rezültàt dei stude de Doebley e Iltis püblicàcc endèl [[1980]]. Segónt chèsta clasificasiù el furmintù l'è 'nserìt endèla tribù de le ''[[Maydeae]]'' (àle ólte en chèla de le ''Andropogoneae''). <br clear=right> == Urìgin e distribusiù == [[Archivi:Corn parents1.jpg|thumbnail|Teosinti endèl giardì etnobotànich de [[Oaxaca]]]] L'urìgin botànica del furmintù, piànta che 'ndèla fùrma che se conós al dé d'encö la ezìste mìa al stat salvàdech, l'è stàda per en bèl pó l'ogèt de discusiù e controvèrsie. Gh'è stat avansàt divèrse teorìe per spiegàn l'urìgin endèla Mesoamèrica (Amèrica centràl), ma dò scöle <ref>''Maïs, mythes et réalités'', JP Gay, page 116.</ref> i è amò dré a afrontàs: # chèla del màis salvàdech, che l'izistìa prìma che riàes l'[[òm]], sustignìda de [[Paul Christoph Mangelsdorf]] ; # chèla del ''teosìnto'' antenàt del màis, sustignìda de [[George Wells Beadle]]. Adògnimòdo, en grant nömer de pröe utignìde de la [[biologìe molecolàr]] le tènt a confermà al dé d'encö la teorìa segónt la quàla el [[teosìnto]] l'è l'antenàt del furmintù cultiàt. [[Archivi:Teosinte.png|thumbnail|manzína|upright=0.8|Evulusiù de la spìga del teosìnto a chèla del furmintù]] Le diferènse morfològiche 'ntrà 'l furmintù e 'l teosìnto l'è determinàt d'en nömer sorprendentemènte picinì de [[géne|géni]]. A 'ncruzà piànte cultiàde de furmintù e piànte de teosìnto salvàdech s'è dimustràt que le diferènse morfològiche principài 'ntrà chèste dò piànte i è cudificàde endèi géni de dés zòne pesène del genòma. La [[demestegasiù]] del furmintù per mès de la selesiù de le piànte del teosìnto la sarès cuminciàda nöf mìla agn fà endèla piàna del fiöm [[Balsas]], endèl [[Mèsico]] sud-ocidentàl. == Stória del furmintù == [[Archivi:Aztecs storing maize.jpg|thumbnail|manzína|upright=0.8|Ensilamènt del furmintù fat dei astéchi (Codex florentin, fì del sècol XVI]] Quan che i europèi i g'ha scuprìt l'Amèrica, el furmintù l'ìa zabèlia cultiàt del nòrt al sud del continènt de le rìe del [[San Lorèns (fiöm)|San Lorèns]] ([[Canada]]) a chèle del [[Rio de la Plata]] ([[Argentina]]). El furmintù l'è stat vést per la prìma ólta de [[Cristòforo Colómbo]] 'ndèl [[1492]] a [[Cuba]]<ref>{{en}}[http://www.swsbm.com/Ephemera/Sturtevants_Edible_Plants.pdf </ref>. Fernando Magelàno el l'ìa troàt endèl [[1520]] a [[Rio de Janeiro]] e [[Jacques Cartier]] el riportàa 'ndèl [[1535]] che Hochelaga, (dòpo deentàda [[Montréal]]) la se troàa 'n mès ai ciós de furmintù. I pòpoi de la Amèrica centràla ([[Olméchi]], [[Maya]], [[Astéchi]]), i dipindìa del furmintù per la sò alimentasiù. Apò a sèrte Indiàni de l'Amèrica del nòrt i la cunusìa: i è stacc lur a 'nventà le ''culumbìne'' (''pop-corn''). La prìma 'ntrudusiù del furmintù 'n Euròpa l'è stàda òpera de Cristòforo Colómbo quan che l'è riàt del sò prim ([[1493]]) o segónt viàs ([[1496]]) segónt la sò testemognànsa <ref>Lètere al rè de Spàgna de Cristòforo Colómbo al rièntro del sò tèrs viàs endèle Indie ucidentàle, mensiunàt de JP Gay en ''Maïs, mythes et réalité''.</ref>. Del sud de la Spàgna, el s'è difundìt en töte le regiù de l'Euròpa meridiunàla che gh'ìa 'l clìma calt e ömet asé. suffisamment chaud et humide, en [[Portogàl]] ([[1515]]), endèi Paés Basch ([[1576]]), en Galìsia, endèla Fràcia sud-ocidentàla, 'ndèla [[Bresse]] ([[1612]]), en [[Frànca Contèa]] alùra posedimèncc spagnöi, e 'ndóe l'ìa ciamàt « blé d'Espagne » (formét de Spàgna). Endèle [[Venésia|Venésie]] l'è riàt endèl [[1554]], e dòpo 'l s'è difundìt en töta la Pianüra Padàna. La fürtüna del màis l'ìa duzìda al fat che l'è fàcil de cultià e al rendimènt en bèl tòch piö alt de chèl del [[formét]] o dei cereài segondàre che 'l g'ha sustitüìt, come 'l [[mèi]] e 'l [[sòrgo]], == Bibliografìa == * ''Le maïs ou blé de Turquie apprécié sous tous ses rapports'', mémoire couronné le 25 août 1784 par l’Académie royale des sciences, belles-lettres et arts de Bordeaux, [[Antoine-Augustin Parmentier]], nouvelle édition, revue et corrigée. Paris, Impr. impériale, 1812. * ''Histoire naturelle, agricole et économique du maïs'', [[Matthieu Bonafous]], Paris, Mme Huzard, 1836. * ''Les plantes cultivées et l’homme'', J.R. Harlan (traduction de J. Béliard et B. Fraleigh), éd. ACCT/CILF/PUF, 1987. * ''L’homme et les plantes cultivées'', AG. Baudricourt, L. Hédin, éd. A.M. Métailié, 1988. * ''Fabuleux maïs, histoire et avenir d’une plante'', J.P. Gay, éd. AGPM, 1984. * ''Maïs, mythe et réalité'', J.P. Gay, éd. Atlantica, 1999, {{ISBN|2-84394-128-8}}. * ''Histoires de maïs, d’une divinité amérindienne à ses avatars transgéniques'', Maryse Carraretto, [[CTHS]], 2005, {{ISBN|2-7355-0577-4}}. * ''[http://www.fao.org/docrep/T0395F/T0395F00.htm Le maïs dans la nutrition humaine]'', [[Organisation des Nations unies pour l'alimentation et l'agriculture|FAO]], 1993. * ''Le maïs'', coll. ''Le technicien d’agriculture tropicale'', Guy Rouanet, éd. Maisonneuve et Larose / [[ACCT]], 1984. * [http://www.cec.org/maize/index.cfm?varlan=francais ''Le maïs et la biodiversité - Les effets du maïs transgénique au Mexique'', rapport de la [[Commission de coopération environnementale]]], 2004. * ''Écophysiologie du maïs'', Philippe Girardin, éd. [[Association générale des producteurs de maïs|AGPM]], Montardon, 1999, {{ISBN|2-900 189-41-1}}. * ''Le maïs et ses industries'', éd. Association générale des producteurs de maïs, Montardon, 1994. == Colegamèncc estèrni == * [http://www.plantnames.unimelb.edu.au/Sorting/Zea.html Nòm scentìfich e popolàr del furmintù] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070609122038/http://www.cec.org/maize/index.cfm?varlan=francais |date=2007-06-09 }} * [http://gaec.bouillere.free.fr/mais.htm La culture du maïs en photos sur le site du GAEC des Bouillères] * {{en}} [http://www.maizegdb.org/ MaizeGDB, base de données de la génétique et de la génomique du maïs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100210181550/http://www.maizegdb.org/ |date=2010-02-10 }} * {{en}} [http://www.maizemaze.com/photo_library.htm Photos de labirynthes de maïs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091019112911/http://www.maizemaze.com/photo_library.htm |date=2009-10-19 }} * [http://www.fao.org/docrep/004/W0073F/w0073f18.htm La pelàgra, càuze e epidemiologìa] söl sit de la [[FAO]]. * (en fransés) [http://actualite-poitou-charentes.info/2008/01/le-mais-8000-ans-dhistoire/ 8000 agn de stória del furmintù] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081208183217/http://actualite-poitou-charentes.info/2008/01/le-mais-8000-ans-dhistoire/ |date=2008-12-08 }} * [http://www.fombio.com/notizia.php?NewsID=1208 Prufüm ad mélga e ad pulénta], de [[Pìnu Pagani]] == Riferimèncc == <references/>{{Lista1000}} [[Categoria:Poaceae]] [[Categoria:Agricoltura]] mr59xu3srz8jrip57sia584ooyhimb2 0 193643 1329735 1329333 2026-06-13T08:56:43Z ~2026-34887-55 53553 1329735 wikitext text/x-wiki {{MILCLASS}} [[Archivi:DellinoFarmer.jpg|thumb|El Dellino Farmer.]] {{quote|Al sanch andèle vène al momènt al mànca mìga,<br> al mè südùr l'è dat da la pasiù e la fadìga!|Dellino Farmer, ''[[Sanc e sidur]]'', [[2013]].}} '''Andrea Lorenzo Dellavedova''', mej cognossuu cont el nomm d'art de '''Dellino Farmer''' ([[Manerbi]], [[vundes de agost]] del [[1983]]) l'è on [[rapper]] lombard.<br> A l'è famos per i sò canzon rap in [[lengua lombarda]]. ==Biografia== Nassuu e cressuu in de la [[bassa bressana]], giamò de quand che l'era piscinin el scomincia a interessàss a la musega e in particolar al rap. I sò primm esperienz musicai del viv a hinn de la fin di [[Agn Novanta]].<br> Dopo 'n period bell longh de silenzi e de lavorà, intorna a la metà di [[Agn Domilla]] el scomincia la osa colaborazion cont el [[beatmaker]] Giovanni Rinaldi: lor duu, insemma, on quai ann dopo farann nass el progett ''Italian Farmer''.<br> El progett el nass e 'l partiss de vera in del [[2007]]-[[2008]], quand che 'l sortiss foeura el primm demo ciamaa ''Dirty Vibes''. Giamò in quell demo chì el Demo el scomincia a doperà el sò [[dialett bressan]] in di canzon, anca se minga in manera sistematega.<br> L'ann dopo el ven publicaa l'EP ''Dialectro'', che 'l gh'ha denter di canzon compagn de ''P.O.T.A.'' e ''La me storia l'è diversa''. Con quell lavorà chì, i ''Italian Farmer'' scomincen a vess cognossuu in de la soa provincia de lor.<br> In del [[2010]] el Dellino el publica el sò primm disch ofizial con l'etichetta [[Milan|milanesa]] [[Divinazione/Terzo Millennio]] (giamò editris de grupp tant 'me i [[Timoria]], i [[Marlene Kuntz]], i [[Audiorama]] e alter anmò): a se tratta de [[Raccolta Dialettale]], che 'l fa cress anmò pussee el sucess de l'artista a nivell provincial e anca regional.<br> In del [[2011]] el fa su 'na parodia de la canzon [[Tranne te]] del [[Fabri Fibra]], ciamada ''Rap Cottimistico'': el mett su el video in su [[Youtube]], e quell lì el ven vardaa de quasi 40.000 personn in d'ona settemana, e de 70.000 in del primm mes. Quell lavorà chì el ven faa passà anca in su [[Radio Deejay]] duranta la trasmission ''[[Ciao belli]]''. Per via de 'sto sucess, el Dellino el pò fà su 'na quai sigla per la radio milanesa: quella de l'estaa [[2011]] e quella invernal d'on programma de la matin.<br> El [[2012]] el ved el Dellino colaborà cont el cantant e cabarettista [[Bressa|bressan]] [[Piergiorgio Cinelli]]: el nass inscì el disco ''Trenta Piò''. La canzon de ponta a l'è ''[[A Oflaga]]'' (cover de la canzon ''In Italia'' del [[Fabri Fibra]]), che la ciappaa anca lee on quai sucess.<br> L'ann dopo l'è pien de impegn per el Dellino: prima de tutt el sortiss foeura el sò primm progett discografegh indeperlù, cioè el mixtape [[Provincia Meccanica]]; inoltra el fa ona colaborazion in del disch [[Noseconossemo]] del cantant veneto [[Hermann Medrano]], insemma a artista compagn de [[Caparezza]], [[Roy Paci]], [[Natalino Balasso]], [[Oliver Skardy]]. Invers a la fin de l'ann el tira foeura on singol noeuv, ciamaa [[Sanc e sidur]] (''Sangh e sudor''). Per el [[2014]] a l'è prevista ona colaborazion cont el cantant [[Roma|roman]] [[Er Piotta]]. Intrattant el seguta la soa atività live in gir per la Lombardia, ma soratutt in de la [[Provincia de Bressa]].<br> Semper in del [[2014]] el ven foeura el noeuv album ''[[Biorap]]'', che 'l gh'ha dent canzon in lombard (e i singoi [[Come i panda]], [[Sanc e sidur]], [[20-25-30]] e [[Gli strani effetti del clima]]) e in italian.<br> In del 2015 vegnen foeura i singoi [[F.E.S.]] (parodia de P.E.S. di Club Dogo), cantada cont el [[Piergiorgio Cinelli]]; inoltra sortissen anca el video de [[Trenta piò (canzon)|Trenta piò]] e quell de [[Gli strani effetti del clima]]. In del principi del [[2016]] el sortiss l'album noeuv ciamaa [[Riciàpet]].<br> El s'è candidaa ai [[elezion politegh italian del 2018]] per la [[Cambra di Deputaa (Italia)|Cambra di Deputaa]] insemma al [[Moviment 5 Stell]]. ==Discografia== ===Demo=== *''Dirty Vibes'' ([[2008]]), comè ''Italian Farmer''. ===EP=== *[[Dialectro]] ([[2009]]), comè ''Italian Farmer''. ===Album=== *[[Raccolta dialettale]] ([[2010]]), comè ''Italian Farmer''. *[[Trenta piò]] ([[2012]]), cont el [[Piergiorgio Cinelli]]. *[[Provincia meccanica]] ([[2013]]), solista. *[[Biorap]] ([[2014]]), solista. *[[Riciàpet]] ([[2016]]), solista. *[[Riciàpet 2]] ([[2017]]), solista. *The Best-ia ([[2018]]), solista. ===Singoi/Video=== *[[La me storia l'è diversa]] ([[2009]]). *[[P.O.T.A]] ([[2010]]). *[[Piazza Italia]] ([[2010]]). *[[In-certi sogni]] ([[2010]]). *[[Troppo Rurale]] ([[2011]]). *[[Rap Cottimistico]] ([[2011]]). *[[A Oflaga]] ([[2012]]). *[[Mi-VE]] ([[2013]]). *[[Sanc e sidur]] ([[2013]]). *[[20-25-30]] ([[2013]]). *[[Come i panda]] ([[2014]]). *[[FES]] ([[2015]]). *[[Trenta piò (canzon)|Trenta piò]] (2015). *[[Gli strani effetti del clima]] (2015). *[[Me vegne da la basa]] Caparezza tribute (2016). *[[La Ö la Ü (canzon)|La Ö la Ü]] (2018). *[[Il trattorista (canzon)|Il trattorista]] (2018). ==Vos corelaa== *[[Italian Farmer]] *[[Piergiorgio Cinelli]] *[[Musega lombarda]] ==Ligamm de foeura== *[http://www.dellinofarmer.it El sit ofizial] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131111132213/http://www.dellinofarmer.it/ |date=2013-11-11 }} *[http://www.youtube.com/watch?v=CriDa_OHgsw El video ofizial de ''In-certi sogni''] *[http://www.youtube.com/watch?v=W6D2ibtCxAw El video ofizial de ''Troppo Rurale''] *[http://www.youtube.com/watch?v=xpWJwduKMj4 El video de ''Rap Cottimistico''] *[http://www.youtube.com/watch?v=8zFRDHaUqF0 El video ofizial de ''A Oflaga''] *[http://www.youtube.com/watch?v=sBbMkzpr4bA El video ofizial de ''Sanc e sidur''] [[Categoria:Cantant in lengua lombarda]] [[Categoria:Cantant italian]] [[Categoria:Nassud in del 1983]] k0mq7lxbk82kkp2no7pcw4srh4xh19k 3 202352 1329736 902389 2026-06-13T10:49:01Z A09 37683 El A09 l'ha trasformad la pagina "[[Ciciarada Utent:Iamandreyaleshin]]" in "[[Ciciarada Utent:Renamed user 7856e0eddc6de4d1df08bafc55c86c1e]]" senza lassà una redirezzion.: Pàgina tramudà an automàtich durant l'arnominament ëd l'utent «[[Special:CentralAuth/Iamandreyaleshin|Iamandreyaleshin]]» a «[[Special:CentralAuth/Renamed user 7856e0eddc6de4d1df08bafc55c86c1e|Renamed user 7856e0eddc6de4d1df08bafc55c86c1e]]» 902389 wikitext text/x-wiki ==Benvegnüü in sü la Wikipedia== Benvegnüü in sü la Wikipedia, l'enciclupedia libra che tücc i pòden jüdà a scriv. -- [[Druvadur:Dragonòt|Dragonòt]] ([[Ciciarada Druvadur:Dragonòt|ciciarade]]) 09:11, 20 Mag 2015 (CEST) b34rdrt53qbqao8z8msmtbv97et47k2 0 216322 1329733 1294995 2026-06-12T22:33:32Z Ollin Masa 52786 1329733 wikitext text/x-wiki {{O|date=sginer 2024}} {{LOCC}} {{sbozz|grafia=LOCC}} [[Archivi:August Ames 2014.jpg|thumb|August Ames (2014)]] '''August Ames''' (nasüüda '''Mercedes Grabowski''' a [[Antigonish]], [[Neuva Scòssia]], [[Canada]] ül 23 de agost dal [[1994]] – [[Camarillo]], [[California]], [[Stat Ünì d'America|USA]] 5 de dicember dal [[2017]]) l'era una [[attriss]] [[porno]] e [[mudel|mudèla]] canadesa. == Ligàm de Fòra == {{Commons|Category:August Ames|{{PAGENAME}}}} [[Categoria:Pornografia]] [[Categoria:Nassud in del 1994]] [[Categoria:Mort in del 2017]] 0jt3p5hmt9v6kfv4ic30kgot7ffv4hs 0 219230 1329730 1329572 2026-06-12T13:54:40Z ~2026-34539-53 53540 /* nome aggiuntivo*/ 1329730 wikitext text/x-wiki {{MILCLASS}} El '''Salvatore Cinquegrana''' ([[Napoli]], 4 de settember 1996) a l'è 'n [[youtuber]] italian pelato, cognosuu cont el nickname de '''Surry''', breviazion de '''Sburry''', '''SurrealPower o Ture Bondo.''' == Biografia == Nassuu a Napoli, la soa familia la fa San Michee a [[Padova]] quand che 'l gh'ha ses mes. In del 2009 el derva el sò primm canal, che 'l cambia in del genar 2012 cont el nomm '''TheSurrealPower'''. A november el gh'ha de cambià el canal, che 'l deventa domà '''SurrealPower'''. In del 2014 el fa su, insemma al [[Stefano Lepri (youtuber)|St3pny]] e al ''Vegas'', el ''Trio'', che in del 2015 el ciappa dent el [[Sascha Burci|Anima]], e 'l trio el cambia nomm in ''Mates''. In quell ann publeghen el sò liber, ''Ver Amis''. In tra el 2016 e 'l 2018 l'ha tolt part a Social Face, trasmission de Sky dedicada ai volt de Internet. == Riferiment == *[https://aboutcreators.it/surrealpower-salvatore-cinquegrana-wiki/ La Vera Storia di SurrealPower: dai video su Minecraft agli Show in TV] {{DEFAULTSORT:Cinquegrana, Salvatore}} [[Categoria:Youtuber italian|Surry]] [[Categoria:Nassud in del 1996]] bppnpxlhbk7r2cwhmfeq8k78dd7ai7u 1329731 1329730 2026-06-12T14:55:08Z Sciking 7100 Scancellaa i modifich de [[Special:Contributions/~2026-34539-53|~2026-34539-53]] ([[User talk:~2026-34539-53|discussion]]), riportada a la version de [[User:~2026-33010-70|~2026-33010-70]] 1329572 wikitext text/x-wiki {{MILCLASS}} El '''Salvatore Cinquegrana''' ([[Napoli]], 4 de settember 1996) a l'è 'n [[youtuber]] italian pelato, cognosuu cont el nickname de '''Surry''', breviazion de '''SurrealPower o Ture Bondo.''' == Biografia == Nassuu a Napoli, la soa familia la fa San Michee a [[Padova]] quand che 'l gh'ha ses mes. In del 2009 el derva el sò primm canal, che 'l cambia in del genar 2012 cont el nomm '''TheSurrealPower'''. A november el gh'ha de cambià el canal, che 'l deventa domà '''SurrealPower'''. In del 2014 el fa su, insemma al [[Stefano Lepri (youtuber)|St3pny]] e al ''Vegas'', el ''Trio'', che in del 2015 el ciappa dent el [[Sascha Burci|Anima]], e 'l trio el cambia nomm in ''Mates''. In quell ann publeghen el sò liber, ''Ver Amis''. In tra el 2016 e 'l 2018 l'ha tolt part a Social Face, trasmission de Sky dedicada ai volt de Internet. == Riferiment == *[https://aboutcreators.it/surrealpower-salvatore-cinquegrana-wiki/ La Vera Storia di SurrealPower: dai video su Minecraft agli Show in TV] {{DEFAULTSORT:Cinquegrana, Salvatore}} [[Categoria:Youtuber italian|Surry]] [[Categoria:Nassud in del 1996]] 96n8nkr0isu64o6qruuwg25nfzydvat 0 279355 1329732 1329728 2026-06-12T15:39:24Z Rei Momo 2442 1329732 wikitext text/x-wiki {{LUDLUD}} '''Pìnu Pagani''', (nasüd Giuseppe, [[Cudògn]], [[31_03|31 de màrs]] del [[1937]] – [[Cudògn]], [[08_12|vòtt de dicèmber]] [[2023]]) l'è stài un [[giurnalista]] e [[scritur]] cudugnìn. L’è stài vün d’i prutagunista d’la vita cudugnìna del sècul XX. El scriveva sül ''Cittadino'' e sül ''Popolo Codognese''. L'era anca ''speaker'' a Radio Codogno: in del tèmp del [[COVID-19]] el fèva la trasmisiòn ''Radio Zona Rossa'', per tegn infurmàda la gènt che la stèva saràda sü in cà.<ref>{{cite web|access-date= 12 de giügn del 2026 |title=Codogno, morto Pino Pagani, speaker di «Radio zona rossa» durante la pandemia di Covid |url=https://milano.corriere.it/notizie/lombardia/23_dicembre_09/codogno-morto-pino-pagani-speaker-di-radio-zona-rossa-durante-la-pandemia-di-covid-47c80d26-cd7f-494d-b1ed-836950f79xlk.shtml}}</ref> L'è mort d'un màl brütt iun del [[2023]].<ref>{{cite web|access-date= 12 de giügn del 2026 |title=Giuseppe Pagani, necrologio |url=https://www.necrologibassolodigiano.it/necrologi/italia/lo/codogno/necrologio-giuseppe-pagani-88315?cid=1297}}</ref> == Bibliografia == * Pino Pagani; ''Brevi di cronaca lunga cento anni - 1908 A.C. Codogno (associazione calcio) - Codogno. Un secolo di storia''; Ed. MG Artigrafiche s.a.s.; [[Cor Giun]] (LO); pp. 35 e 90; magg 2008 ==Note== <references/> {{DEFAULTSORT:Pagani, Pìnu}} [[Categoria:Giornalista italian]] [[Categoria:Scritor italian]] [[Categoria:Nassud a Codogn]] [[Categoria:Nassud in del 1937]] [[Categoria:Mort in del 2023]] dwxwj6jmtrnryukzhoo4kbzkxe40iof