Wikipedia
lmowiki
https://lmo.wikipedia.org/wiki/Pagina_principala
MediaWiki 1.47.0-wmf.7
first-letter
Media
Special
Ciciarada
Utent
Ciciarada Utent
Wikipedia
Ciciarada Wikipedia
Archivi
Ciciarada Archivi
MediaWiki
Ciciarada MediaWiki
Modell
Ciciarada Modell
Jut
Ciciarada Jut
Categoria
Ciciarada Categoria
Portal
Ciciarada Portal
TimedText
TimedText talk
Mòdul
Ciciarada Mòdul
Evento
Discussioni evento
Lipsia
0
1815
1330105
1308169
2026-06-20T09:19:51Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-Kiev +Kyiv)
1330105
wikitext
text/x-wiki
{{LOCC}}
{{Infobox cümü Germania
|Art = Stadt
|Name = Leipzig
|Wappen = Coat of arms of Leipzig.svg
|Breitengrad = 51/20/25.2/N
|Längengrad = 12/22/29.1/E
|Karte = <!-- Nur wenn die automatisch generierte Karte nicht ausreicht -->
|Lageplan = Saxony L (City).svg
|Lageplanbeschreibung= Lage der Stadt Leipzig in Sachsen
|Bundesland = Sachsen
|Landkreis =
|Kreis = <!-- Nur in NRW und SH -->
|Höhe = 118
|Fläche = 297.36
|PLZ = 04103-04358
|PLZ-alt = 70xx
|Vorwahl = 0341<br /><small>034297 (Liebertwolkwitz und Holzhausen)</small>
|Kfz = L
|Gemeindeschlüssel = 14713000
|NUTS = DELEJ
|LOCODE = <!-- DE XXX (wird nicht angezeigt) -->
|Gliederung = 10 [[Stadtbezirk]]e
mit 63 [[Ortsteil]]en
|Straße =
|Adresse = Neues Rathaus<br />Martin-Luther-Ring 4–6<br />04109 Leipzig
|Adresse-Verband =
|Website = [http://www.leipzig.de/ www.leipzig.de]
|Bürgermeister = [[Burkhard Jung]]
|Bürgermeistertitel= Oberbürgermeister
|Partei = [[Sozialdemokratische Partei Deutschlands|SPD]]
}}
[[Archivi:Leipzig Thomaskirche.jpg|thumb|right|Gesa de Sant Tumas de Lìpissia. El [[Johann Sebastian Bach|Bach]] l'ha faa chì l'[[orghen|urganista]]]]
Lìpissia (in [[tudesch]] ''Leipzig'' ([[IPA]]: {{IPA|[ˈlaɪpt͡siç]}}; ''Lipsk'' in [[lüsazian]] e [[pulach]]; ''Lipsko'' in [[cech]] e [[sluach]]; ''Lipcse'' in [[üngheres]]) a l'è una cità del [[Land|stat federal]] de la [[Sassonia]] ([[Germania]]), quela püssee granda cun {{formatnum:{{Dati pop DE-SN|14713000}}}} abitant (dato del {{#time:j." "M" "Y|{{Dati pop DE-SN||STAND}} }}).
== Ecunumia ==
'Sti sucietà chì gh'hann la sede a Lipsia:
* [[Amazon.com|Amazon]]
* [[Blüthner]], che fan i [[pianufort]]
* [[BMW]]
* [[Porsche]]
* [[Siemens AG|Siemens]]
== Trasport ==
Lipsia a l'è un nöd feruviari important in tücc i direziun. A poch chilometer de la cità a gh'hinn dü [[reuport]]: el de [[Leipzig-Halle]] e l'[[Altenburg-Nobitz]].
== Cità gemelaa ==
* [[Addis Abeba]], [[Etiopia]] ([[2004]])
* [[Birmingham]], [[Regn Ünì]] ([[1992]])
* [[Bulugna]], [[Italia]] ([[1962]])
* [[Brno]], [[Repüblica Ceca]] ([[1973]])
* [[Franchfort]], [[Germania]] ([[1990]])
* [[Hannover]], [[Germania]] ([[1987]])
* [[Houston]], [[Texas]], [[Stat Ünì d'America]] ([[1993]])
* [[Kyiv]], [[Ücraina]] ([[1961]])
* [[Cracovia]], [[Pulonia]] ([[1973]])
* [[Liun]], [[Francia]] ([[1981]])
* [[Nanchin]], [[Cina]] ([[1988]])
* [[Salunich]], [[Grecia]] ([[1984]])
* [[Travnik]], [[Bosnia e Erzegovina]] ([[2003]])
== Ligam de föra ==
* [http://www.leipzig.de/int/es/ Sit ufizial] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081216075718/http://leipzig.de/int/es/ |date=2008-12-16 }}
* [http://www.stadtpanoramen.de/leipzig/leipzig.html Fotu panuramich]
== Riferiment ==
<references/>
[[Categoria:Cità de la Germania]]
[[Categoria:Sassonia]]
jtpq1hsi1h7fpja8a02kuvi4pqgauzb
1330148
1330105
2026-06-20T10:59:39Z
Sciking
7100
1330148
wikitext
text/x-wiki
{{LOCC}}
{{Infobox cümü Germania
|Art = Stadt
|Name = Leipzig
|Wappen = Coat of arms of Leipzig.svg
|Breitengrad = 51/20/25.2/N
|Längengrad = 12/22/29.1/E
|Karte = <!-- Nur wenn die automatisch generierte Karte nicht ausreicht -->
|Lageplan = Saxony L (City).svg
|Lageplanbeschreibung= Lage der Stadt Leipzig in Sachsen
|Bundesland = Sachsen
|Landkreis =
|Kreis = <!-- Nur in NRW und SH -->
|Höhe = 118
|Fläche = 297.36
|PLZ = 04103-04358
|PLZ-alt = 70xx
|Vorwahl = 0341<br /><small>034297 (Liebertwolkwitz und Holzhausen)</small>
|Kfz = L
|Gemeindeschlüssel = 14713000
|NUTS = DELEJ
|LOCODE = <!-- DE XXX (wird nicht angezeigt) -->
|Gliederung = 10 [[Stadtbezirk]]e
mit 63 [[Ortsteil]]en
|Straße =
|Adresse = Neues Rathaus<br />Martin-Luther-Ring 4–6<br />04109 Leipzig
|Adresse-Verband =
|Website = [http://www.leipzig.de/ www.leipzig.de]
|Bürgermeister = [[Burkhard Jung]]
|Bürgermeistertitel= Oberbürgermeister
|Partei = [[Sozialdemokratische Partei Deutschlands|SPD]]
}}
[[Archivi:Leipzig Thomaskirche.jpg|thumb|right|Gesa de Sant Tumas de Lìpissia. El [[Johann Sebastian Bach|Bach]] l'ha faa chì l'[[orghen|urganista]]]]
'''Lipsia''' (in [[tudesch]] ''Leipzig'' ([[IPA]]: {{IPA|[ˈlaɪpt͡siç]}}; ''Lipsk'' in [[lüsazian]] e [[pulach]]; ''Lipsko'' in [[cech]] e [[sluach]]; ''Lipcse'' in [[üngheres]]) a l'è una cità del [[Land|stat federal]] de la [[Sassonia]] ([[Germania]]), quela püssee granda cun {{formatnum:{{Dati pop DE-SN|14713000}}}} abitant (dato del {{#time:j." "M" "Y|{{Dati pop DE-SN||STAND}} }}).
== Ecunumia ==
'Sti sucietà chì gh'hann la sede a Lipsia:
* [[Amazon.com|Amazon]]
* [[Blüthner]], che fan i [[pianufort]]
* [[BMW]]
* [[Porsche]]
* [[Siemens AG|Siemens]]
== Trasport ==
Lipsia a l'è un nöd feruviari important in tücc i direziun. A poch chilometer de la cità a gh'hinn dü [[reuport]]: el de [[Leipzig-Halle]] e l'[[Altenburg-Nobitz]].
== Cità gemelaa ==
* [[Addis Abeba]], [[Etiopia]] ([[2004]])
* [[Birmingham]], [[Regn Ünì]] ([[1992]])
* [[Bulugna]], [[Italia]] ([[1962]])
* [[Brno]], [[Repüblica Ceca]] ([[1973]])
* [[Franchfort]], [[Germania]] ([[1990]])
* [[Hannover]], [[Germania]] ([[1987]])
* [[Houston]], [[Texas]], [[Stat Ünì d'America]] ([[1993]])
* [[Kyiv]], [[Ücraina]] ([[1961]])
* [[Cracovia]], [[Pulonia]] ([[1973]])
* [[Liun]], [[Francia]] ([[1981]])
* [[Nanchin]], [[Cina]] ([[1988]])
* [[Salunich]], [[Grecia]] ([[1984]])
* [[Travnik]], [[Bosnia e Erzegovina]] ([[2003]])
== Ligam de föra ==
* [http://www.leipzig.de/int/es/ Sit ufizial] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081216075718/http://leipzig.de/int/es/ |date=2008-12-16 }}
* [http://www.stadtpanoramen.de/leipzig/leipzig.html Fotu panuramich]
== Riferiment ==
<references/>
[[Categoria:Cità de la Germania]]
[[Categoria:Sassonia]]
16984gjv7qyxn1lzt7bkhr7f8aan1ey
Dnepr
0
123386
1330115
1264022
2026-06-20T10:23:21Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-Kiev +Kyiv)
1330115
wikitext
text/x-wiki
{{MILCLASS}}
[[Archivi:Dorogobuzh.jpg|thumb|right|300px|El fiüm Dnepr a [[Dorogobuzh]].]]
El '''Dnepr''' (o anca '''Niper''') (in [[Russ]]: ''Днепр/Dnepr''; in [[Bieloruss]]: ''Дняпро/Dnjapro'', in [[Ucrain]]: ''Дніпро/Dnipro''; ''Βορυσθένης/Borusthénēs'' in [[Grech Antich]] e ''Danaper'' in [[Latin]]) a l'è on fiumm de l'[[Europa|Euròpa]] oriental longh 2290 km e donca l'è 'l quart fiumm pussee longh de l'Euròpa (dòpo [[Vòlga]], [[Danubi]] e [[Ural]]). El nass in [[Federazion Rùsa|Rùsia]], in di [[mont Valdaj]] e poeu l'entra in [[Bielorussia]] e in de l'[[Ucraina]]. El sò cors el finiss in del [[Mar Negher]], arent a la città de [[Odessa]].
== Città traversaa del Niper ==
* [[Dorogobuž]], [[Federazion Russa|Russia]]
* [[Smolensk (cittaa)|Smolensk]], [[Federazion Russa|Russia]]
* [[Orša]], [[Bielorussia]]
* [[Škloŭ]], [[Bielorussia]]
* [[Mahilëŭ]], [[Bielorussia]]
* [[Byhaŭ]], [[Bielorussia]]
* [[Rahačoŭ]], [[Bielorussia]]
* [[Žlobin]], [[Bielorussia]]
* [[Rèčyca]], [[Bielorussia]]
* [[Kyiv]], [[Ucraina]]
* [[Kaniv]], [[Ucraina]]
* [[Čerkasy]], [[Ucraina]]
* [[Kremenčuk]], [[Ucraina]]
* [[Dniprodzeržyns'k]], [[Ucraina]]
* [[Dnipropetrovs'k]], [[Ucraina]]
* [[Zaporižžja]], [[Ucraina]]
* [[Marhanec']], [[Ucraina]]
* [[Nikopol]]', [[Ucraina]]
* [[Kapianka-Dnipovska]], [[Ucraina]]
* [[Nova Kachovka]], [[Ucraina]]
* [[Cherson]], [[Ucraina]]
== Alter progett ==
{{Interproget}}
== Vos correlaa ==
*[[Canal de la Crimeja del Nord]]
{{Fiümm del muunt}}
[[Categoria:Fium de la Russia]]
[[Categoria:Fium de la Bielorussia]]
[[Categoria:Fium de l'Ucraina]]
qp7pip6ixf247yzzcpmmkftdl2bgg5l
Kyiv
0
126891
1330092
1315711
2026-06-20T09:12:47Z
Sciking
7100
1330092
wikitext
text/x-wiki
{{LOCC}}
{{Sbozz}}
{{F}}
{{atualizar}}
'''Kyiv''' (''Киів/Kyiv'' in [[ücrain]]; ''Киев/Kiev'' in [[rüss]]; ''Кіеў/Kiew'' in [[bielurüss]]; ''Kijów'' in [[pulach]]) a l'è la capital e la cità püssee granda de l'[[Ücraina]]. La se tröa in del [[nord]] del paes, in sü la riva del fiüm [[Dnepr]]. In del [[2005]] la gh'aveva una pupulaziun de 2.660.401, anca se cunt i imigraa el nümer al pö rivaa a 3 miliun.<br />
[[Archivi:Ukraine Kiev StMichael.jpg|thumb|left|St. Michael]]
[[Archivi:Kiev Golden Gate.jpg|thumb|center|La Porta d'Or]]
[[Archivi:Kiew Hoehlenkloster Turm.jpg|thumb|left|[[Monester di Cave (Kyiv)|Pechersk Lavra]]]]
[[Archivi:Kiew Höhlenkloster Eingang.jpg|thumb|center|Pechersk Lavra]]
== Vus curelaa==
*[[Consili citadin de Kyiv]]
{{Capitaj_de_l'Europa}}
[[Categoria:Ucraina]]
[[Categoria:Cità de l'Ucraina]]
[[Categoria:Capitaj de l'Europa]]
q2t31h04po3g2pwoeulpvx6gbwh1r6w
Atene
0
126974
1330101
1305569
2026-06-20T09:18:39Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-Kiev +Kyiv)
1330101
wikitext
text/x-wiki
{{LOCC}}
[[Archivi:Panoramic-Athens.jpg|center|600px]]
'''Atene''' (''Αθῆναι'' in [[grech antich]], ''Αθήνα'' in [[grech mudern]]; ''Athenæ'' in [[latin]]; ''Atina'' in [[türch]]; ''Athènes'' in [[frances]]; ''Athens'' in [[ingles]]; ''Athen'' in [[tudesch]]; ''Atenas'' in [[spagnö]] e [[purtughes]]) a l'è la capital de la [[Grecia]].<br />
A l’è anca la prima cità de la [[Grecia]] per pupulaziun, cun 745.514 abitant, 3.761.810 se cuntum tüta l'area metrupulitana ([[2007]]).
== Cità gemelaa ==
Atene a l'è gemelada cun:
{|
|colspan="2"|
|width="300" valign="top"|
* [[Archivi:Flag of the United States.svg|20px]] [[Athens (Georgia)]], [[Stat Ünì d'America]]
* [[Archivi:Flag of Spain.svg|20px]] [[Barceluna]], [[Spagna]]
* [[Archivi:Flag of the People's Republic of China.svg|20px]] [[Pechin]], [[Cina]]
* [[Archivi:Flag of Lebanon.svg|border|20px]] [[Beirut]], [[Liban]]
* [[Archivi:Flag of Serbia.svg|border|20px]] [[Belgrad]], [[Serbia]]
* [[Archivi:Flag of Palestine.svg|20px]] [[Betlem]], [[Palestina]]
* [[Archivi:Flag of the United States.svg|20px]] [[Boston]], [[Stat Ünì d'America]]
* [[Archivi:Flag of Romania.svg|20px]] [[Bucarest]], [[Rumania]]
* [[Archivi:Flag of Egypt.svg|border|20px]] [[El Cairo]], [[Egit]]
* [[Archivi:Flag of Colombia.svg|20px]] [[Cali]], [[Culumbia]]
* [[Archivi:Flag of the United States.svg|20px]] [[Chicago]], [[Stat Ünì d'America]]
* [[Archivi:Flag of Romania.svg|20px]] [[Cluj-Napoca]] [[Rumania]]
* [[Archivi:Flag of Peru.svg|border|20px]] [[Cuzco]], [[Perù]]
* [[Archivi:Flag of Italy.svg|border|20px]] [[Firenze]], [[Italia]]
* [[Archivi:Flag of Italy.svg|border|20px]] [[Genua]], [[Italia]]
* [[Archivi:Flag of Cuba.svg|border|20px]] [[L'Avana]], [[Cuba]]
* [[Archivi:Flag of Turkey.svg|20px]] [[Istanbul]], [[Türchia]]
* [[Archivi:Flag of Ukraine.svg|20px]] [[Kyiv]], [[Ücraina]]
* [[Archivi:Flag of Portugal.svg|20px]] [[Lisbuna]], [[Purtugal]]
* [[Archivi:Flag of Slovenia.svg|border|20px]] [[Lübiana]], [[Sluenia]]
|width="300" valign="top"|
* [[Archivi:Flag of the United States.svg|20px]] [[Los Angeles]], [[Stat Ünì d'America]]
* [[Archivi:Flag of Spain.svg|20px]] [[Madrid]], [[Spagna]]
* [[Archivi:Flag of Canada.svg|border|20px]] [[Montreal]], [[Canadà]]
* [[Archivi:Flag of Russia.svg|border|20px]] [[Musca]], [[Rüssia]]
* [[Archivi:Flag of Cyprus.svg|border|20px]] [[Nicosia]], [[Ciper]]
* [[Archivi:Flag of France.svg|border|20px]] [[Paris]], [[Francia]]
* [[Archivi:Flag of the United States.svg|20px]] [[Filadelfia (Pennsylvania)|Filadelfia]], [[Stat Ünì d'America]]
* [[Archivi:Flag of the Czech Republic.svg|border|20px]] [[Praga]], [[Repüblica Ceca]]
* [[Archivi:Flag of Morocco.svg|20px]] [[Rabat]], [[Maroch]]
* [[Archivi:Flag of Italy.svg|border|20px]] [[Ruma]], [[Italia]]
* [[Archivi:Flag of Chile.svg|border|20px]] [[Santiago del Cile]], [[Cile]]
* [[Archivi:Flag of the Dominican Republic.svg|border|20px]] [[Santo Domingo]], [[Repüblica Dominicana]]
* [[Archivi:Flag of Bulgaria.svg|border|20px]] [[Sofia]], [[Bülgaria]]
* [[Archivi:Flag of Georgia.svg|border|20px]] [[Tbilisi]], [[Georgia]]
* [[Archivi:Flag of Albania.svg|20px]] [[Tirana]], [[Albania]]
* [[Archivi:Flag of Poland.svg|border|20px]] [[Varsavia]], [[Pulonia]]
* [[Archivi:Flag of the United States.svg|20px]] [[Washington]], [[Stat Ünì d'America]]
* [[Archivi:Flag of the People's Republic of China.svg|20px]] [[Xi'an]], [[Cina]]
* [[Archivi:Flag of Armenia.svg|20px]] [[Erevan]], [[Armenia]]
|}
== Galeria de fotu ==
<gallery>
Image:07Akropolis03.jpg|L'[[Acropul]]
Image:Der Parthenon.JPG|El [[Partenun]]
Image:Parthenon temple at the Acropolis Athens in 2004.jpg|El Partenun
Image:AteneOlympieionDaAcropoli.jpg|El templi de Zeus
Image:Athen Odeon Herodes Atticus BW 2017-10-09 13-12-44.jpg|El teater
Image:Temple of Hephaestus.jpg|El templi d'Efest
Image:Athen Erechtheum BW 2017-10-09 13-47-38.jpg|L'[[Erettèo]]
Image:Athen Erechtheion BW 2017-10-09 13-58-34.jpg|I [[Cariatid]] de l'Erettèo
</gallery>
== Ligam de föra ==
* [http://www.cityofathens.gr/ Sit istitüziunal (in grech)]
{{Capitaj_de_l'Europa}}{{Lista1000}}
[[Categoria:Capitaj de l'Europa]]
[[Categoria:Cità de la Grecia]]
ge6a1e9kjrgr8td2x548rn4s5uectyg
Chișinău
0
127225
1330102
1295113
2026-06-20T09:18:57Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-Kiev +Kyiv)
1330102
wikitext
text/x-wiki
{{LOCC}}
[[Archivi:Flagge-Chisinau-01-10.png||right|130px]]
'''Chişinău''' (parnunzia: ''Chiscinèu''; in [[rüss]] ''Kišinëv/Кишинёв''; in [[ücrain]] ''Kyšyniv/Кишинів''; in [[bielurüss]] ''Kišynëw/Кішынёў'') a l’è la capital de la [[Muldavia]] (o ''Muldòva'').<br />
A l’è anca la prima cità de la Muldavia per pupulaziun, cun 647.513 abitant ([[2004]]).
== Geugrafia ==
[[Archivi:Chisinau location ru.png|right|200px]]
Chişinău a l'è al center de la Muldavia, in sül [[fiüm]] [[Bîc]].
== Cità gemelaa ==
Chişinău a l'è gemelaa cun:
* [[Archivi:Flag of Romania.svg|20px]] [[Bucarest]], [[Rumania]]
* [[Archivi:Flag of Poland.svg|border|20px]] [[Cracovia]], [[Pulonia]]
* [[Archivi:Flag of Armenia.svg|20px]] [[Erevan]], [[Armenia]]
* [[Archivi:Flag of the United States.svg|20px]] [[Greensboro]], [[Stat Ünì d'America]]
* [[Archivi:Flag of France.svg|border|20px]] [[Grenoble]], [[Francia]]
* [[Archivi:Flag of Ukraine.svg|20px]] [[Kyiv]], [[Ücraina]]
* [[Archivi:Flag of Germany.svg|20px]] [[Mannheim]], [[Germania]]
* [[Archivi:Flag of Ukraine.svg|20px]] [[Udessa]], [[Ücraina]]
* [[Archivi:Flag of Greece.svg|20px]] [[Patrass]], [[Grecia]]
* [[Archivi:Flag of Italy.svg|border|20px]] [[Rez de l'Emilia]], [[Italia]]
* [[Archivi:Flag of the United States.svg|20px]] [[Sacramento]], [[Stat Ünì d'America]]
* [[Archivi:Flag of Israel.svg|border|20px]] [[Tel Aviv]], [[Israel]]
{{Capitaj de l'Europa}}
{{Distret de la Moldavia}}
[[Categoria:Cità de la Muldavia]]
[[Categoria:Capitaj de l'Europa]]
[[Categoria:Distret de la Moldavia]]
sxg8l0gnn2zrd52n0k0jcdckwjagzgs
Tampere
0
127318
1330107
1296029
2026-06-20T09:20:31Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-Kiev +Kyiv)
1330107
wikitext
text/x-wiki
{{LOCC}}
[[Archivi:Tampere sijainti Suomi.svg|200px|right|thumb|Pusiziun de Tampere in de la mapa de la Finlandia]]
'''Tampere''' ('''Tammerfors''' in [[svedes]]) a l'è una cità del [[süd]] de la [[Finlandia]] che la se tröa intra i [[lach]] [[Näsijärvi]] e [[Pyhäjärvi]]. El gh'ha una pupulaziun de 208.004 abitant, che vegnen püssee de 300.000 se cunsiderum tücc i cumün de la regiun de Tampere o [[Pirkanmaa]]. A l'è la terza cità püssee impurtanta de la Finlandia dopu de [[Helsinki]] e [[Espoo]].
== Trasport ==
Tampere a l'è un impurtant center de cumünicaziun: el sò [[reuport]] de Tampere a l'è el segunt del paes, e la cità a l'è anca ligata ai linii feruviari de tüt el paes: quij del süd ([[Hèlsinki]]), de l'[[est]] ([[Jyväskylä]]), de l'[[ovest]] ([[Turku]]) e del [[nord]] ([[Oulu]] e [[Rovaniemi]]). <br />
El principal trasport püblich de la cità a l'è el servizi di [[curiera|curier]], che l'è furmaa de püssee de 30 linii.
== Edücaziun ==
A Tampere a gh'hinn di impurtant center üniversitari: l'Üniversità de Tampere (Tampereen Yliopisto o UTA), l'Üniversità Tecnica de Tampere (Tampereen Teknillinen Yliopisto o TUT), l'Üniversità Pulitecnica de Tampere (Ammattikorkeakoulu o TAMK) e l'Üniversità de Scienz Aplicaa de la regiun de [[Pirkanmaa]] (Pirkanmaan Ammattikorkeakoulu o PIRAMK) e alter center de furmaziun prufessiunala.
== Persunàgg ==
In chela citàa chì, gh'è nassüda l'atùra [[Anna Falchi]].
== Munüment e sit interessant ==
<gallery>
Image:Tampere keskustori.jpg|La Piaza del center de Tampere
Image:Orthodox Church of Tampere.jpg|La Gesa ortudossa de Tampere
Image:Kaleva Church 4.jpg|La Gesa de Kalevan, o ''Kalevan Kirkko''
Image:Tampereen tuomiokirkko kesä 2004 IMG 2328.jpg|La Catedral de Tampere
</gallery>
== Cità gemelaa ==
* [[Archivi:Flag of Romania.svg|25px]] [[Braşov]], [[Rumania]]
* [[Archivi:Flag of Germany.svg|25px]] [[Chemnitz]], [[Germania]]
* [[Archivi:Flag of Germany.svg|25px]] [[Essen]], [[Germania]]
* [[Archivi:Flag of Lithuania.svg|25px]] [[Kaunas]], [[Lituania]]
* [[Archivi:Flag of Ukraine.svg|25px]] [[Kyiv]], [[Ücraina]]
* [[Archivi:Flag of Iceland.svg|25px]] [[Kopavogur]], [[Islanda]]
* [[Archivi:Flag of Austria.svg|25px]] [[Linz]], [[Austria]]
* [[Archivi:Flag of Poland.svg|25px]] [[Łódź]], [[Pulonia]]
* [[Archivi:Flag of Hungary.svg|25px]] [[Miskolc]], [[Üngheria]]
* [[Archivi:Flag of Russia.svg|25px]] [[Nizhni Novgorod]], [[Rüssia]]
* [[Archivi:Flag of Sweden.svg|25px]] [[Norrköping]], [[Svezia]]
* [[Archivi:Flag of Denmark.svg|25px]] [[Odense]], [[Danimarca]]
* [[Archivi:Flag of the Czech Republic.svg|25px]] [[Olomouc]], [[Repüblica Ceca]]
* [[Archivi:Flag of the United States.svg|25px]] [[Syracuse, New York|Syracuse]], [[Stat Ünì]]
* [[Archivi:Flag of Estonia.svg|25px]] [[Tartu]], [[Estonia]]
* [[Archivi:Flag of Norway.svg|25px]] [[Trondheim]], [[Nurvegia]]
* [[Archivi:Flag of Canada.svg|25px]] [[Saskatoon]], [[Canada]]
== Ligamm de föra ==
* [http://www.uta.fi Sitt de l'Üniversità de Tampere]
* [http://www.tut.fi Sitt de l'Üniversità Tecnica de Tampere]
* [http://www.tamk.fi Pulitècnic de Tampere]
* [http://www.piramk.fi Üniversità Pirkanmaan]
[[Categoria:Cità de la Finlandia]]
q1xq3d99814ucqasw157602p8q5ilty
Ankara
0
127381
1330096
1292432
2026-06-20T09:16:45Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-Kiev +Kyiv)
1330096
wikitext
text/x-wiki
{{SL}}
'''Ankara''' (''Ancyra'' in [[latin]], ''Ágkura'' in [[grech antich|grec antic]]) a l'è la capital de la [[Türchia|Turchia]].<br />
A l’è la segonda citaa de la Turchia per popolazion, dop de [[Istanbul]], con 4.446.000 abitants ([[2007]]).
== Citaa jemelade ==
Ankara a l'è jemelada con:
{|
| valign="top" |
* [[Archivi:Flag of Turkmenistan.svg|20px]] [[Ashgabat]], [[Turkmenistan]]
* [[Archivi:Flag of Thailand.svg|20px]] [[Bangkok]], [[Thailandia]]
* [[Archivi:Flag of Azerbaijan.svg|20px]] [[Baku]], [[Azerbaigian]]
* [[Archivi:Flag of the People's Republic of China.svg|20px]] [[Pechin]], [[Cina]]
* [[Archivi:Flag of Kyrgyzstan.svg|20px]] [[Bishkek]], [[Kirghizistan]]
* [[Archivi:Flag of Romania.svg|20px]] [[Bucarest]], [[Rumania]]
* [[Archivi:Flag of Moldova.svg|20px]] [[Chişinău]], [[Muldavia]]
* [[Archivi:Flag of Tajikistan.svg|20px]] [[Dušanbe]], [[Tagikistan]]
* [[Archivi:Flag of Pakistan.svg|border|20px]] [[Islamabad]], [[Pakistan]]
* [[Archivi:Flag of Vietnam.svg|20px]] [[Hanoi]], [[Vietnam]]
* [[Archivi:Flag of Ukraine.svg|20px]] [[Kyiv]], [[Ücraina]]
* [[Archivi:Flag of Malaysia.svg|20px]] [[Kuala Lumpur]], [[Malaysia]]
* [[Archivi:Flag of Kuwait.svg|20px]] [[Cità del Kuwait]], [[Kuwait]]
| valign="top" |
* [[Archivi:Flag of Bahrain.svg|border|20px]] [[Manama]], [[Bahrain]]
* [[Archivi:Flag of Russia.svg|border|20px]] [[Musca]], [[Rüssia]]
* [[Archivi:Flag of Kazakhstan.svg|20px]] [[Nursultan]], [[Kazakistan]]
* [[Archivi:Flag of Chile.svg|border|20px]] [[Santiago del Cile]], [[Cile]]
* [[Archivi:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] [[Sarajevo]], [[Bosnia e Erzegovina]]
* [[Archivi:Flag of South Korea.svg|border|20px]] [[Seoul]], [[Corea del Süd]]
* [[Archivi:Flag of North Macedonia.svg|20px]] [[Skopje]], [[Macedonia del Nord]]
* [[Archivi:Flag of Bulgaria.svg|20px]] [[Sofia]], [[Bülgaria]]
* [[Archivi:Flag of Georgia.svg|20px]] [[Tbilisi]], [[Georgia]]
* [[Archivi:Flag of Albania.svg|20px]] [[Tirana]], [[Albania]]
* [[Archivi:Flag of Russia.svg|border|20px]] [[Ufa]], [[Rüssia]]
* [[Archivi:Flag of the United States.svg|20px]] [[Washington]], [[Stat Ünì d'America]]
|}
== Ligam de fœra ==
* [http://www.ankara.bel.tr/TasarimOgeleri/default.aspx Sit oficial (in [[türch|turc]])] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101115060629/http://www.ankara.bel.tr/TasarimOgeleri/default.aspx |date=2010-11-15 }}
* [http://www.ankara.bel.tr/TasarimOgeleri/defaultEn.aspx Sit oficial (in [[ingles]]) ]
{{Capitaj de l'Asia}}
[[n`s:Ankara]]
[[Categoria:Cità de la Turchia]]
[[Categoria:Capitaj de l'Asia]]
spfi9wphxxyrg0q0kqvldp1ujp0ghuv
Riga
0
127633
1330106
1295828
2026-06-20T09:20:15Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-Kiev +Kyiv)
1330106
wikitext
text/x-wiki
{{LOCC}}
[[Archivi:Riga coa.gif|right|180px]]
'''Riga''' (''Rīga'' in [[letun]]; ''Riga'' in [[tudesch]], ''Ryga'' in [[pulacch]]) a l'è la capital de la [[Letonia]].<br />
A l'è anca la prima cità del paes, cun 727.578 abitant ([[2006]]).
== Geugrafia ==
[[Archivi:Latvia-Riga city.png|right|200px]]
Riga a l'è arent al [[Mar Baltich]], in sül [[fiüm]] [[Daugava]].
== Aministraziun ==
[[Archivi:Riian vanhakaupunki.jpg|thumb|180px|right|La cità vegia sòta la fioca]]
El sìndich a l'é Nils Ušakovs.
== Cità gemelaa ==
Riga a l'è gemelada cun:
{|
|colspan="2"|
|width="300" valign="top"|
* [[Archivi:Flag of Denmark.svg|20px]] [[Aalborg]], [[Danimarca]]
* [[Archivi:Flag of Spain.svg|20px]] [[Alicante]], [[Spagna]]
* [[Archivi:Flag of Kazakhstan.svg|20px]] [[Almaty]], [[Kazakistan]]
* [[Archivi:Flag of the Netherlands.svg|20px]] [[Àmsterdam]], [[Paes Bass]]
* [[Archivi:Flag of France.svg|20px]] [[Bordeaux]], [[Fransa]]
* [[Archivi:Flag of Germany.svg|20px]] [[Brema]], [[Germania]]
* [[Archivi:Flag of Australia.svg|20px]] [[Cairns]], [[Australia]]
* [[Archivi:Flag of France.svg|20px]] [[Calais]], [[Francia]]
* [[Archivi:Flag of Ukraine.svg|20px]] [[Kyiv]], [[Ücraina]]
* [[Archivi:Flag of the United States.svg|20px]] [[Dallas]], [[Stat Ünì d'America]]
* [[Archivi:Flag of France.svg|20px]] [[Dunkerque]], [[Francia]]
* [[Archivi:Flag of Italy.svg|20px]] [[Firenz]], [[Italia]]
* [[Archivi:Flag of Guam.svg|20px|]] [[Guam]], Teritori di [[Stat Ünì d'America]]
* [[Archivi:Flag of Japan.svg|border|20px]] [[Kobe]], [[Giapun]]
* [[Archivi:Flag of Belarus.svg|20px]] [[Minsk]], [[Bielurüssia]]
* [[Archivi:Flag of Russia.svg|border|20px]] [[Musca (Rüssia)|Musca]], [[Rüssia]]
|width="300" valign="top"|
* [[Archivi:Flag of Sweden.svg|20px]] [[Norrköping]], [[Svezia]]
* [[Archivi:Flag of Kazakhstan.svg|20px]] [[Nursultan]], [[Kazakistan]]
* [[Archivi:Flag_of_the_People's_Republic_of_China.svg|20px]] [[Pechin]], [[Cina]]
* [[Archivi:Flag of Finland.svg|border|20px|]] [[Pori]], [[Finlandia]]
* [[Archivi:Flag of the United States.svg|20px]] [[Providence]], [[Stat Ünì d'America]]
* [[Archivi:Flag of Germany.svg|20px]] [[Rostock]], [[Germania]]
* [[Archivi:Flag of Russia.svg|border|20px]] [[San Peterburgh]], [[Rüssia]]
* [[Archivi:Flag of Chile.svg|border|20px]] [[Santiago del Cile]], [[Cile]]
* [[Archivi:Flag of the United Kingdom.svg|20px]] [[Slough]], [[Regn Ünì]]
* [[Archivi:Flag of Sweden.svg|20px]] [[Stucolma]], [[Svezia]]
* [[Archivi:Flag_of_the_People's_Republic_of_China.svg|20px]] [[Suzhou]], [[Cina]]
* [[Archivi:Flag of the Republic of China.svg|20px]] [[Taipei]], [[Taiwan]]
* [[Archivi:Flag of Estonia.svg|20px]] [[Tallinn]], [[Estonia]]
* [[Archivi:Flag of Poland.svg|border|20px]] [[Varsavia]], [[Pulonia]]
* [[Archivi:Flag of Lithuania.svg|20px]] [[Vilnius]], [[Lituania]]
|}
{{Capitaj de l'Europa}}
[[Categoria:Capitaj de l'Europa]]
[[Categoria:Cità de la Letonia]]
tuk9zfe0k8b3g5eq6u6lwee7fodajmd
Erevan
0
130247
1330103
1322467
2026-06-20T09:19:17Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-Kiev +Kyiv)
1330103
wikitext
text/x-wiki
{{LOCC}}
[[Archivi:Coat of arms of Yerevan.svg|150px|right]]
'''Erevan''' (''Երևան'') a l'è la capital de l'[[Armenia]].<br />
Al gh'ha 1.088.000 abitant.
== Cità gemelaa ==
Erevan a l'è gemelaa cun:
{|
|-----
| width="34%" valign="top" |
* [[Archivi:Flag of Russia.svg|border|20px]] [[Musca]], [[Rüssia]]
* [[Archivi:Flag of Russia.svg|border|20px]] [[Rostov in sül Don]], [[Rüssia]]
* [[Archivi:Flag of Russia.svg|border|20px]] [[San Pederburgh]], [[Rüssia]]
* [[Archivi:Flag of Russia.svg|border|20px]] [[Stavropol]], [[Rüssia]]
* [[Archivi:Flag of Russia.svg|border|20px]] [[Volgograd]], [[Rüssia]]
* [[Archivi:Flag of France.svg|border|20px]] [[Lion]], [[Francia]]
* [[Archivi:Flag of France.svg|border|20px]] [[Marseja]], [[Francia]]
* [[Archivi:Flag of France.svg|border|20px]] [[Paris]], [[Francia]]
* [[Archivi:Flag of Italy.svg|border|20px]] [[Carara]], [[Italia]]
* [[Archivi:Flag of Italy.svg|border|20px]] [[Firenz]], [[Italia]]
* [[Archivi:Flag of Ukraine.svg|border|20px]] [[Kyiv]], [[Ücraina]]
* [[Archivi:Flag of Ukraine.svg|border|20px]] [[Odessa]], [[Ücraina]]
* [[Archivi:Flag of the United States.svg|border|20px]] [[Los Angeles]], [[Stat Ünii d'America]]
* [[Archivi:Flag of the United States.svg|border|20px]] [[Cambridge (Massachusetts)]], [[Stat Ünii d'America]]
| width="33%" valign="top" |
<ol start=>
* [[Archivi:Flag of Argentina.svg|border|20px]] [[Buenos Aires]], [[Argentina]]
* [[Archivi:Flag of Brazil.svg|border|20px]] [[São Paulo]] , [[Brasil]]
* [[Archivi:Flag of Canada.svg|border|20px]] [[Montreal]], [[Canada]]
* [[Archivi:Flag of Greece.svg|border|20px]] [[Atene]], [[Grecia]]
* [[Archivi:Flag of Slovakia.svg|border|20px]] [[Bratislava]], [[Sluvachia]]
* [[Archivi:Flag of Moldova.svg|border|20px]] [[Chişinău]],[[Muldavia]]
* [[Archivi:Flag of Belarus.svg|border|20px]] [[Minsk]], [[Bielurüssia]]
* [[Archivi:Flag of Montenegro.svg|border|20px]] [[Podgorica]], [[Muntnegher]]
* [[Archivi:Flag of Georgia.svg|border|20px]] [[Tbilisi]], [[Georgia]]
* [[Archivi:Flag of Lebanon.svg|border|20px]] [[Beirut]], [[Liban]]
* [[Archivi:Flag of the United Arab Republic.svg|border|20px]] [[Damasch]], [[Siria]]
* [[Archivi:Flag of Iran.svg|border|20px]] [[Esfahān]], [[Iran]]
* [[Archivi:Flag of Madagascar.svg|border|20px]] [[Antananarivo]], [[Madagascar]]
</ol>
|}
== Ligam de föra ==
[[Archivi:Yerewan with Ararat.jpg|thumb|right|200px|Panurama cunt el [[munt]] [[Ararat]]]]
* [http://www.yerevan.am/ Sit istitüziunal]
{{Capitaj de l'Asia}}
[[Categoria:Capitaj de l'Asia]]
[[Categoria:Cità de l'Armenia]]
8wv0nmit09wdjzziorr6ylneg1d2ou0
Giorg Scerbanenco
0
130688
1330109
1306366
2026-06-20T09:21:12Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-Kiev +Kyiv)
1330109
wikitext
text/x-wiki
{{LUDLUD}}
'''Giorg Scerbanenco''' ([[Kyiv]], [[Ücraina]], [[29 07|29 de lüi]] [[1911]] – [[Milan]], [[29 10|29 de utùber]] [[1969]]) in realtá el se ciameva '''Vladimir Giorgio Šerbanenko''', l'è stai un scritùr de liber giáld, nassüd in Ucraina, ma natüralisád Italian. El feva part de la tersa generasiòn de la [[Linea lumbarda]].
== Biugrafia ==
Nassüd a [[Kyiv]], quant che l'era amá [[Rüssia]] Imperial, el [[29 07|29 de lüi]] [[1911]] da pader Ucraino e mader Italiana, l'é rivád cun la famiglia in [[Italia]] quant el g'aveva 16 ann, prima a [[Ruma]] e pö a [[Milan]].
L'ha fai tanti mesté, per prublemi de sáld: l'uperari, l'autista dele crùs rùse, el curegeva i erùr d'i girunái. El s'é semper cunsiderád un scritùr de '''Lengua Italiana''', e el ghe resteva mal quant la cunsideréven un Rùss.
El prim rumanz giáld l'é stai ''Sei giorni di preavviso'', del [[1940]], ma el sücess l'é riváa püsée tardi, cun la serie del ''Düca Lamberti'' un dutùr radiáa da l'Albo perché l'eva praticád l'eutanasia insü i sò pasiént.
L'é mort impruisamént a [[Milan]] in del [[1969]].
== Curiusitáa ==
I g'hann dedicá el püsée impurtant Premi italian de la Literatüra gialda: el ''Premi Scerbanenco''.
== Bibliugrafia ==
* Rumanz de la serie ''Duca Lamberti''
**[[1966]] ''Venere privata (Garzanti)''
**[[1966]] ''Traditori di tutti (Garzanti)''
**[[1968]] ''I ragazzi del massacro''
**[[1969]] ''I milanesi ammazzano al sabato (Garzanti)''
* Rumanz de la serie "Nöu Messico"
**[[1948]] ''Il grande incanto (Rizzoli)''
**[[1949]] ''La mia ragazza di Magdalena (Rizzoli)''
**[[1949]] ''Luna messicana (Rizzoli)''
**[[1951]] ''Innamorati (Rizzoli) (Dopu cun "Rossa" (Sellerio)''
* Alter rumanz
**[[1935]] ''Gli uomini in grigio''
**[[1938]] ''Il terzo amore (Rizzoli)''
**[[1939]] ''Il paese senza cielo (Aliberti editore)''
**[[1940]] ''Sei giorni di preavviso (Mondadori)''
**[[1941]] ''La bambola cieca (Mondadori)''
**[[1941]] ''Nessuno è colpevole (Mondadori)''
**[[1941]] ''L'amore torna sempre (Sacse)''
**[[1941]] ''Oltre la felicità (Sacse)''
**[[1941]] ''Quattro cuori nel buio (Sacse)''
**[[1942]] ''È passata un'illusione (Sacse)''
**[[1942]] ''Il cane che parla (Mondadori)''
**[[1942]] ''Cinema delle ragazze''
**[[1942]] ''Fine del mondo''
**[[1942]] ''Infedeli innamorati''
**[[1942]] ''L'antro dei filosofi (Mondadori)''
**[[1943]] ''Cinque in bicicletta (Mondadori)''
**[[1943]] ''Il bosco dell'inquietudine''
**[[1943]] ''Si vive bene in due'' (Mondadori)
**[[1943]] ''La notte è buia''
**[[1942]] ''L'isola degli idealisti''
**[[1942]] ''Viaggio in persia''
**[[1944]] ''Tecla e Rosellina (Sellerio [[2007]])''
**[[1944]] ''Il mestiere di uomo (Aragno [[2006]])''
**[[1944]] ''Annalisa e il passaggio a livello (Sellerio 2007)''
**[[1944]] ''Il cavallo venduto (Rizzoli)''
**[[1944]] ''Lupa in convento (Theoria)''
**[[1945]] ''Johanna della foresta (Rizzoli)''
**[[1945]] ''Le spie non devono amare (Garzanti)''
**[[1945]] ''Luna di miele (Baldini & Castoldi)''
**[[1945]] ''Non rimanere soli (B.Gnocchi)''
**[[1947]] ''Ogni donna è ferita (Rizzoli)''
**[[1948]] ''Quando ameremo un angelo (Rizzoli)''
**[[1949]] ''La sposa del falco (Rizzoli)''
**[[1949]] ''Luna messicana (Rizzoli)''
**[[1950]] ''Al mare con la ragazza (Garzanti)''
**[[1950]] ''Anime senza cielo (Rizzoli)''
**[[1952]] ''I giorni contati (Rizzoli)''
**[[1952]] ''Il fiume verde'' (Rizzoli)
**[[1952]] ''Il nostro volo è breve'' (Rizzoli)
**[[1953]] ''Amata fino all'alba (Rizzoli)''
**[[1953]] ''Appuntamento a Trieste (Rizzoli)''
**[[1953]] ''Uomini e colombe'' (Rizzoli)
**[[1954]] ''Desidero soltanto'' (Rizzoli)
**[[1954]] ''La mano nuda (Rizzoli)''
**[[1955]] ''Mio adorato nessuno (Rizzoli)''
**[[1956]] ''I diecimila angeli (Rizzoli)''
**[[1956]] ''La ragazza dell'addio (Rizzoli)''
**[[1956]] ''Via dei poveri amori (Rizzoli)''
**[[1957]] ''Cristina che non visse (Rizzoli)''
**[[1958]] ''Elsa e l'ultimo uomo (Rizzoli)''
**[[1958]] ''Europa molto amore (Garzanti)'', a puntate sü Annabella (1961)
**[[1958]] ''Il tramonto è domani (Rizzoli)''
**[[1959]] ''Noi due e nient'altro (Rizzoli)''
**[[1961]] ''Viaggio di nozze in grigio (Rizzoli)''
**[[1963]] ''La sabbia non ricorda (Rizzoli)''
**[[1967]] ''L'anaconda (La Tribuna)''
**[[1970]] ''Al servizio di chi mi vuole (Longanesi)''
**[[1970]] ''Le principesse di Acapulco (Garzanti)''
**[[1971]] ''Ladro contro assassino (Garzanti)''
**[[1974]] ''Né sempre né mai (Sonzogno)''
**[[1975]] ''Dove il sole non sorge mai (Garzanti)''
**[[1985]] ''Romanzo rosa (Rizzoli)''
== Ligamm de föra ==
* [http://www.garzantilibri.it/autori_main.php?page=schedaautore&CPID=522 Scheda e bibliugrafia parsiál sü garzantilibri.it] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071006063441/http://www.garzantilibri.it/autori_main.php?page=schedaautore&CPID=522 |date=2007-10-06 }}
* [http://www.giorgioscerbanenco.it/ Sitt minga üficial]
{{DEFAULTSORT:Scerbanenco, Giorg}}
[[Categoria:Nassud in Ucraina]]
[[Categoria:Leterad italian]]
[[Categoria:Nassud in del 1911]]
[[Categoria:Mort in del 1969]]
pb57rck1gvwx3gpf6dfo9wpiihrevqa
Quercus
0
131149
1330086
1299643
2026-06-20T00:04:34Z
InternetArchiveBot
32808
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1330086
wikitext
text/x-wiki
{{BREMOD}}
{{Taxobox
| color = lightgreen
| name = '''Quercus''' ''[[Carl von Linné|L.]], [[1753]] ''
| nom_popolar_occ = rogur
| nom_popolar_or = rùer
| image = Illustration_Quercus_robur0.jpg
| image_width = 240px
| image_caption = <center>'Na ilüstrasiù de ''Quercus robur''
| regnum = [[Plantae]]
| divisio = [[Magnoliophyta]]
| classis = [[Magnoliopsida]]
| ordo = [[Fagales]]
| familia = [[Fagaceae]]
| genus = ''[[Quercus]]''
| species =
| binomial =
| binomial_authority = [[Carl von Linné|L.]], [[1753]]
}}
El '''Quercus''' l'è 'l zèner de la famìa botànica de le [[Fagaceae]] 'ndóche gh'è dét le piànte che s'è üs ciamà ''rùer'' (in [[Bergamàsch]] ''róer'' - ''rùer'' - ''lùer''; en Lombàrt Ucidentàl: ''rùgura'').
Chèsto zèner l'è uriginàre del emisfér nòrt, e gh'è dét piànte che fa crödà le [[fòia|fòie]] 'n [[envéren]] e piànte che le fòie i a té sö. Le spéci de chèsto zèner se le tróa de le latitùdegn frède 'nfìna a l'Asia tropicàl e 'n America.
Endèl'[[Itàlia]] setentriunàl le spéci che i è piö fàcii de troà i è
la ''[[Quercus pubescens|Q. pubescens]]'',
la ''[[Quercus robur|Q. robur]]'',
la ''[[Quercus petraea|Q. petraea]]'',
la ''[[Quercus cerris|Q. cerris]]''.
Se tróa però apò a dèle spéci ezòtiche, doperàde come ornamentài e che adès i è dré a natüralizàs
la ''[[Quercus ilex|Q. ilex]]'',
la ''[[Quercus rubra|Q. rubra]]'' ('mpó natüralisada),
e la ''[[Quercus palustris|Q. palustris]]'' ('mpó natüralisada).
<gallery>
Image:Rieseneiche 1.JPG|
Image:Alte Eiche Sababurg.JPG|<center>''Na rùer madüra
Image:Jung-Eiche.jpg|<center>''Na rùer zùina
Image:eiche_winter.jpg|<center>''La rùer 'n [[envéren]]
Image:XN oak acorn 400.jpg|<center>''La giànda
Image:Quercus robur JPG (a).jpg|<center>''Na rùer che g'ha de piö de mìla agn Eiche (Liernu, [[Bèlgio]])
Image:Quercus robur JPG (d2).jpg|
Image:Eiche_Buchberg.jpg|
Image:B%C3%BChleiche_Plochingen-Stumpenhof.jpg|
</gallery>
== Descrisiù ==
[[Archivi:Quercus_robur.jpg|thumb|left|<center>''Le fòie e le [[Gianda (frut)|giànde]] de 'na rùer'']]
Endèl zèner ''Quercus'' gh'è dét divèrse spéci de piànte che vé sö spontànee 'n [[Itàlia]]. De spès el portamènt l'è de [[àlber]] gràncc ma gh'è apò a dèle spéci che g'ha portamènt de boscài (arbüstif). Le fòie, altèrne, de spès i è lobàde, a ólte capetàde e söndèna stèsa piànta se pöl troà fùrme de [[fòia]] diferènte, per vìa de la diferènsa che gh'è 'ntra le fòie zùine e chèle piö ècie.
Le piànte del zèner ''Quercus'' i è monòiche, (sö la stèsa piànta gh'è tat i fiùr mascc come i fiùr fèmina). I fiùr mascc i è reünìcc en [[amènt|amèncc]] de culùr zalt, chèi fèmina i è de culùr vért.
El fröt l'è 'na [[Gianda (frut)|giànda]], furmàda de 'na cùpola de scàie töt entùren a la bàze de la nus.
== Sistemàtica ==
En chèsto zèner gh'è dét presapóc 400 spéci. Le vé clasificàde en du sotazèner (''Quercus'' e ''Cyclobalanopsis''). El sotazèner Quercus l'è ac dividìt en sesiù: ''Quercus'', ''Mesobalanus'', ''Cerris'', ''Protobalanus'' e ''Erythrobalanus'' (ciamàt apò ''Lobatae''). Le spéci che se tróa piö facilmènt endèl'Itàlia del nòrt de sòlit le aparté al sotazèner ''Quercus'', sesiù ''Quercus''.
== Colegamèncc estèrni ==
{{commonscat|Quercus|Quercus}}
* [http://flora.huh.harvard.edu:8080/flora/browse.do?flora_id=1&taxon_id=127839 Flora of North America - Quercus]
* [http://flora.huh.harvard.edu:8080/flora/browse.do?flora_id=2&taxon_id=127839 Flora of China - Quercus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040602001535/http://flora.huh.harvard.edu:8080/flora/browse.do?flora_id=2&taxon_id=127839 |date=2004-06-02 }}
* [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=108828 ''Flora of China'' - ''Cyclobalanopsis'']
* [http://americanredoak.info/ Americanredoak.info] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180830051811/http://www.americanredoak.info/ |date=2018-08-30 }}
* [http://www.zonaverde.net/quercusrobur.htm Quercus robur]
* [http://www.ucm.es/info/cif/book/addenda/addenda2_10.htm ADDENDA, flora de Spàgna y Portogàl]
* [http://flora.huh.harvard.edu:8080/flora/browse.do?flora_id=1&taxon_id=127839 Flora of North America - Quercus] (en [[idioma inglés|inglés]])
* [http://flora.huh.harvard.edu:8080/flora/browse.do?flora_id=2&taxon_id=127839 Flora of China - Quercus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040602001535/http://flora.huh.harvard.edu:8080/flora/browse.do?flora_id=2&taxon_id=127839 |date=2004-06-02 }} (en [[idioma inglés|inglés]])
* [http://flora.huh.harvard.edu:8080/flora/browse.do?flora_id=2&taxon_id=108828 Flora of China - Cyclobalanopsis] (en [[idioma inglés|inglés]])
* [http://www.chilebosque.cl/tree/nobli.html Foti de ''Nothofagus obliqua'', el rùer del Cile e de l'Argentina]
* [http://www.deby.bialowieza.pl/ang/index.php5 Rùer del bosch de Bialowieza] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080506151257/http://www.deby.bialowieza.pl/ang/index.php5 |date=2008-05-06 }} (inglés)
[[Categoria:Botànica]]
[[Categoria:Fagaceae]]
6wxnh9nsft6wcjr4w466502wrwy3ufo
Òlga de Kyiv
0
136307
1330093
1298944
2026-06-20T09:14:35Z
Sciking
7100
Sciking l'ha trasformad la pagina "[[Òlga de Kiev]]" in "[[Òlga de Kiyv]]"
1298944
wikitext
text/x-wiki
{{MILCLASS}}
{{sbozz|grafia=MILCLASS}}
{{f|grafia=MILCLASS}}
[[Archivi:Ольга княгиня.jpg|thumb|On'icona de l'Òlga]]
L''''Òlga de Kiev''' ([[russ]] e [[ucrain]]: ''Ol'ga/Ольга ''; [[nors antich]]: ''Helga''; [[Pskov]], [[879]] - [[Kiev]], [[11 07|11 luj]] [[969]]) l'è stada on member de l'aristocrazia variaga del [[Rus' de Kiev]], miee de l'[[Igor' de Kiev|Igor']], fioeu del [[Rurik]].
Dòpo la mòrt del marì l'ha governaa el [[Rus']] come [[reggent]] ([[945]]-[[963]]), in nòmm del sò bagaj [[Svjatoslav I de Kiev|Svjatoslav I]]. L'ha dedicaa on mucc de temp in del cercà vendetta per el mazzament del marìi a òpera di [[Derevljan]] e l'ha ottegnuu infin quell che la voreva cont el massacher de ona bòna part de quij chì.
Lee l'è stada la prima, tra i sovran de Kiev, a convertìss al [[Cristianesim]] in del [[957]] dòpo on pellegrinagg a [[Costantinòpol]], indove l'ha ciappaa el nòmm de ''Elena''. El sò battesim l'è staa celebraa del [[Patriarca de Costantinòpol]] [[Polieucte de Costantinòpol|Polieucte]], menter el sò padrin l'è staa l'imperador [[Costantin VII]].
Quand che l'è tornada a [[Kiev]] l'ha faa de tutt per riessì a convertì i abitant del Rus' a la soa religion noeuva, anca se l'ha minga poduu fàll cont el sò fioeu.
La venerazion per l'Òlga l'è scominciada sòtta el ò nevod, el [[Vladimir I de Kiev|Vladimir I]], che in del [[996]] l'ha spostada in d'ona gesa noeuva che l'aveva faa sù lu. La festa l'è stada fissada el 11 de [[luj]], data confermada in del [[1574]] del Concili Russ.
L'è venerada come santa di ges [[Gesa cattòlica|cattòlica]] e [[Gesa ortodòssa|ortodòssa]].
== Alter progett ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Sant catolegh|O]]
[[Categoria:Gran Princip de Kiev|O]]
[[Categoria:Nassud in del 879]]
[[Categoria:Mort in del 969]]
[[Categoria:Sant ortodoss|O]]
qwnu0snzeazg7huddwx1hiycynx67vl
1330095
1330093
2026-06-20T09:14:48Z
Sciking
7100
1330095
wikitext
text/x-wiki
{{MILCLASS}}
{{sbozz|grafia=MILCLASS}}
{{f|grafia=MILCLASS}}
[[Archivi:Ольга княгиня.jpg|thumb|On'icona de l'Òlga]]
L''''Òlga de Kyiv''' ([[russ]] e [[ucrain]]: ''Ol'ga/Ольга ''; [[nors antich]]: ''Helga''; [[Pskov]], [[879]] - [[Kiev]], [[11 07|11 luj]] [[969]]) l'è stada on member de l'aristocrazia variaga del [[Rus' de Kiev]], miee de l'[[Igor' de Kiev|Igor']], fioeu del [[Rurik]].
Dòpo la mòrt del marì l'ha governaa el [[Rus']] come [[reggent]] ([[945]]-[[963]]), in nòmm del sò bagaj [[Svjatoslav I de Kiev|Svjatoslav I]]. L'ha dedicaa on mucc de temp in del cercà vendetta per el mazzament del marìi a òpera di [[Derevljan]] e l'ha ottegnuu infin quell che la voreva cont el massacher de ona bòna part de quij chì.
Lee l'è stada la prima, tra i sovran de Kiev, a convertìss al [[Cristianesim]] in del [[957]] dòpo on pellegrinagg a [[Costantinòpol]], indove l'ha ciappaa el nòmm de ''Elena''. El sò battesim l'è staa celebraa del [[Patriarca de Costantinòpol]] [[Polieucte de Costantinòpol|Polieucte]], menter el sò padrin l'è staa l'imperador [[Costantin VII]].
Quand che l'è tornada a [[Kiev]] l'ha faa de tutt per riessì a convertì i abitant del Rus' a la soa religion noeuva, anca se l'ha minga poduu fàll cont el sò fioeu.
La venerazion per l'Òlga l'è scominciada sòtta el ò nevod, el [[Vladimir I de Kiev|Vladimir I]], che in del [[996]] l'ha spostada in d'ona gesa noeuva che l'aveva faa sù lu. La festa l'è stada fissada el 11 de [[luj]], data confermada in del [[1574]] del Concili Russ.
L'è venerada come santa di ges [[Gesa cattòlica|cattòlica]] e [[Gesa ortodòssa|ortodòssa]].
== Alter progett ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Sant catolegh|O]]
[[Categoria:Gran Princip de Kiev|O]]
[[Categoria:Nassud in del 879]]
[[Categoria:Mort in del 969]]
[[Categoria:Sant ortodoss|O]]
a29t72rc2eoin53ka9abhh2t68dypol
1330138
1330095
2026-06-20T10:52:24Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-Kiev +Kyiv)
1330138
wikitext
text/x-wiki
{{MILCLASS}}
{{sbozz|grafia=MILCLASS}}
{{f|grafia=MILCLASS}}
[[Archivi:Ольга княгиня.jpg|thumb|On'icona de l'Òlga]]
L''''Òlga de Kyiv''' ([[russ]] e [[ucrain]]: ''Ol'ga/Ольга ''; [[nors antich]]: ''Helga''; [[Pskov]], [[879]] - [[Kyiv]], [[11 07|11 luj]] [[969]]) l'è stada on member de l'aristocrazia variaga del [[Rus' de Kyiv]], miee de l'[[Igor' de Kyiv|Igor']], fioeu del [[Rurik]].
Dòpo la mòrt del marì l'ha governaa el [[Rus']] come [[reggent]] ([[945]]-[[963]]), in nòmm del sò bagaj [[Svjatoslav I de Kyiv|Svjatoslav I]]. L'ha dedicaa on mucc de temp in del cercà vendetta per el mazzament del marìi a òpera di [[Derevljan]] e l'ha ottegnuu infin quell che la voreva cont el massacher de ona bòna part de quij chì.
Lee l'è stada la prima, tra i sovran de Kyiv, a convertìss al [[Cristianesim]] in del [[957]] dòpo on pellegrinagg a [[Costantinòpol]], indove l'ha ciappaa el nòmm de ''Elena''. El sò battesim l'è staa celebraa del [[Patriarca de Costantinòpol]] [[Polieucte de Costantinòpol|Polieucte]], menter el sò padrin l'è staa l'imperador [[Costantin VII]].
Quand che l'è tornada a [[Kyiv]] l'ha faa de tutt per riessì a convertì i abitant del Rus' a la soa religion noeuva, anca se l'ha minga poduu fàll cont el sò fioeu.
La venerazion per l'Òlga l'è scominciada sòtta el ò nevod, el [[Vladimir I de Kyiv|Vladimir I]], che in del [[996]] l'ha spostada in d'ona gesa noeuva che l'aveva faa sù lu. La festa l'è stada fissada el 11 de [[luj]], data confermada in del [[1574]] del Concili Russ.
L'è venerada come santa di ges [[Gesa cattòlica|cattòlica]] e [[Gesa ortodòssa|ortodòssa]].
== Alter progett ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Sant catolegh|O]]
[[Categoria:Gran Princip de Kyiv|O]]
[[Categoria:Nassud in del 879]]
[[Categoria:Mort in del 969]]
[[Categoria:Sant ortodoss|O]]
mth4pwu6ejni4fso18i6k7s36f5nuiy
1330139
1330138
2026-06-20T10:52:35Z
Sciking
7100
Sciking l'ha trasformad la pagina "[[Òlga de Kiyv]]" in "[[Òlga de Kyiv]]"
1330138
wikitext
text/x-wiki
{{MILCLASS}}
{{sbozz|grafia=MILCLASS}}
{{f|grafia=MILCLASS}}
[[Archivi:Ольга княгиня.jpg|thumb|On'icona de l'Òlga]]
L''''Òlga de Kyiv''' ([[russ]] e [[ucrain]]: ''Ol'ga/Ольга ''; [[nors antich]]: ''Helga''; [[Pskov]], [[879]] - [[Kyiv]], [[11 07|11 luj]] [[969]]) l'è stada on member de l'aristocrazia variaga del [[Rus' de Kyiv]], miee de l'[[Igor' de Kyiv|Igor']], fioeu del [[Rurik]].
Dòpo la mòrt del marì l'ha governaa el [[Rus']] come [[reggent]] ([[945]]-[[963]]), in nòmm del sò bagaj [[Svjatoslav I de Kyiv|Svjatoslav I]]. L'ha dedicaa on mucc de temp in del cercà vendetta per el mazzament del marìi a òpera di [[Derevljan]] e l'ha ottegnuu infin quell che la voreva cont el massacher de ona bòna part de quij chì.
Lee l'è stada la prima, tra i sovran de Kyiv, a convertìss al [[Cristianesim]] in del [[957]] dòpo on pellegrinagg a [[Costantinòpol]], indove l'ha ciappaa el nòmm de ''Elena''. El sò battesim l'è staa celebraa del [[Patriarca de Costantinòpol]] [[Polieucte de Costantinòpol|Polieucte]], menter el sò padrin l'è staa l'imperador [[Costantin VII]].
Quand che l'è tornada a [[Kyiv]] l'ha faa de tutt per riessì a convertì i abitant del Rus' a la soa religion noeuva, anca se l'ha minga poduu fàll cont el sò fioeu.
La venerazion per l'Òlga l'è scominciada sòtta el ò nevod, el [[Vladimir I de Kyiv|Vladimir I]], che in del [[996]] l'ha spostada in d'ona gesa noeuva che l'aveva faa sù lu. La festa l'è stada fissada el 11 de [[luj]], data confermada in del [[1574]] del Concili Russ.
L'è venerada come santa di ges [[Gesa cattòlica|cattòlica]] e [[Gesa ortodòssa|ortodòssa]].
== Alter progett ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Sant catolegh|O]]
[[Categoria:Gran Princip de Kyiv|O]]
[[Categoria:Nassud in del 879]]
[[Categoria:Mort in del 969]]
[[Categoria:Sant ortodoss|O]]
mth4pwu6ejni4fso18i6k7s36f5nuiy
Categoria:Gran princip de Kyiv
14
136502
1330172
1190468
2026-06-20T11:04:54Z
ScikingBot
16563
ScikingBot l'hà trasformad la pagina "[[Categoria:Gran Princip de Kiev]]" in "[[Categoria:Gran princip de Kyiv]]" senza lassà una redirezzion.: Bot: Sostituzione di Gran Princip de Kiev con [[:Categoria:Gran princip de Kyiv|Gran princip de Kyiv]]
1190468
wikitext
text/x-wiki
[[Categoria:Storia medieval]]
[[Categoria:Ucraina]]
[[Categoria:Russia]]
8lk8k36gbkabdmq7ownpuqv958pqgpq
Courtedoux
0
149417
1330088
1197439
2026-06-20T03:41:02Z
SpinnerLaserzthe2nd
32437
([[c:GR|GR]]) [[File:Courtedoux-Blazono.png]] → [[File:CHE Courtedoux COA.svg]]
1330088
wikitext
text/x-wiki
<br><!-- '''Courtedoux''' --><br>{{LOCC}}{{coor title dm|47|25|N|07|02|E}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = CHE
|numerLivell = 3
|nom = Courtedoux
|Livell2 = [[Porrentruy (distret)|Porrentruy]]
|Livell1 = [[Canton Giüra|Giüra]]
|linkStema = CHE Courtedoux COA.svg
|linkBandera =
|pajinaStema =
|pajinaBandera =
|linkSœmeanza = {{#if:|File:|}}
}}
'''Courtedoux''' a l'è un cumün [[Svizzera|sgüisser]] del distret de [[Porrentruy (distret)|Porrentruy]], in del [[Cantun Giüra]]. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 8.13 km² e in del {{Pop svizzera YM|CH-JU}} el gh'eva una pupulassiun de {{Pop svizzera NC|CH-JU|6785}} abitant.
El cumün de Courtedoux el se tröa a una altitüden de 470 meter sura 'l nivel del mar e l'è tacaa ai cumün de [[Porrentruy]], [[Bressaucourt]], [[Chevenez]], [[Bure (JU)|Bure]].
== Riferiment ==
<references/>
== Ligam de föra ==
* {{HDS|2988}}
{{Commons|Category:Courtedoux|Courtedoux}}
{{Cumün del Distret de Porrentruy}}
[[Categoria:Cumün del Canton Giüra]]
ooxc417nurkf8tmirpyekheeasfmueb
Udessa
0
150889
1330108
1088913
2026-06-20T09:20:41Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-Kiev +Kyiv)
1330108
wikitext
text/x-wiki
{{LOCC}}
[[Archivi:Flag of Odessa, Ukraine.svg|thumb|La bandera de la cità]]
'''Udessa''' (Одеса/''Odesa'' in [[ücrain]]; Одесса/''Odessa'' in [[rüss]] e in de la püpart di lenguv del [[mund]]; ''Odesa'' in [[rümen]]; ''Οδησσός/Odēssós'' in [[grech]]; ''Ades'' in del [[tatar de Crimea]]; '''אדעס''' in [[yiddish]]) a l'è una cità de l'Ücraina meridiunala. L'è 'l port sül [[Mar Negher]] püssee impurtant del Paes. La cünta 1.010.298 abitant, e l'è la quarta cità püsse granda de l'Ücraina. Inultra l'è 'l caplögh de l'[[Oblast' de Odessa|oblast' umonima]].
La lengua püssee parlada l'è 'l Rüss, cume in de la magiur part de l'Ücraina urientala e meridiunala.
== Storia ==
El teritori de Udessa (31 km püssee a [[nord]] de l'estüari del [[Nister]]) un temp l'era abitaa dai [[Dach]] e dai [[Scita]]: chì l'è stada fundada una culonia greca ciamada ''Udess'' (Odēssós). Questa tera traversada de un mücc de pupulaziun migrant giamò a partì dal III secul, dopu vess stada per un poo de temp sota l'inflüenza pulaca l'è finida, in del [[1241]], in di man di Tatar de l'[[Haçi-Bey]]. In del [[1529]] la zona l'è stada cunquistada dai Utuman, che l'han tegnüda fina a la [[Guera rüssu-türca]] del [[1787]]-[[1791]].<br />
In del [[1794]] i Rüss han fundaa ufizialment la cità de Udessa, che l'è diventada ben prest el port püssee impurtant del Mar Negher (e port franch in del periud [[1819]]-[[1879]]), cul vegnì una cità rica e cosmupulita, punt de incunter tra i cultür asiatigh e urupei. L'è stada bumbardada de brüt düranta la [[Guera de Crimea]] ([[1853]]-[[1856]]), ma l'è turnada cress ben prest, tantu che giamò in del [[1866]] l'è stada culegada cui treni a [[Kyiv]], [[Char'kov]] e [[Iaṣi]].
Düranta la revulüziun del [[1905]], anca la cità la s'è rebelada al pudè di zar, e in quest l'è stada sustegnüda da l'equipagg de la [[Curazzada Potëmkin]], anca se pö la cusa l'è finida in d'un massacher, regurdaa dal famus film del [[Sergej Ejzenštejn]]. La revulüziun del [[1917]] l'ha vist anmò la cità prutagunista, vist che l'è stada el center del cumitaa revulüziunari ücrain e l'è stada ucupada da Frances, Cumünista e Anticumünista. L'[[Üniun Suvietiga]] l'è riessida a ciapala de növ dumà in del [[1920]].
Düranta la [[II guera mundiala]], in de l'[[agust]] del [[1941]], Udessa l'è stada ucupada dai [[Rumania|Rumen]], leaa de la [[Germania nazista]]. El general [[Nicolae Macici]], insema al növ guvernadur de la cità, el [[Gheorghe Alexianu]] (numinaa dal ditadur rumen in persona, el [[Ion Antonescu]]), l'ha urdinaa 'me vendeta de un atach di partisan, un massacher: inscì, in de la not del [[22 08|22 agust]], hin staa cupaa püssee de 25.000 personn (la magiur part giüdee). Alter 280.000 hin staa depurtaa: in 'stu möd hin mort 115.000 Giüdee e 15.000 zingher. L'[[Armada Russa]] l'ha recunquistaa Udessa in del [[1944]]. I Giüdee che eren restaa viv (703) hin migraa per la püpart in Israel, menter la cità l'è turnada a l'impurtanza che la gh'aveva prima de la guera. La fa part de l'Ücraina dal [[1991]].
== Personn nassüü a Udessa ==
* [[Aleksandr Osipovič Drankov]] ([[1886]]-[[1949]]), regista suvietigh, forsi l'è nassüü chì.
* [[Nicolas De Corsi]] ([[1882]]-[[1956]]), pitur italian.
* [[Emil Grigor'evič Gilels]] ([[1916]]-[[1985]]), pianista ücrain.
* [[Leone Ginzburg]] ([[1909]]-[[1944]]), leteraa antifascista ücrainu-talian.
== Gemelagg ==
* [[Archivi:Flag of the United States.svg|20px]] [[Baltimora]], [[Stat Ünii]].
* [[Archivi:Flag of Moldova.svg|20px]] [[Kišiniv]], [[Muldavia]].
* [[Archivi:Flag of Italy.svg|20px]] [[Genuva]], [[Italia]].
* [[Archivi:Flag of Russia.svg|20px]] [[Groznyj]], [[Rüssia]].
* [[Archivi:Flag of Poland.svg|20px]] [[Łódź]], [[Pulonia]].
* [[Archivi:Flag of France.svg|20px]] [[Marseja]], [[Francia]].
* [[Archivi:Flag of Belarus.svg|20px]] [[Minsk]], [[Bielurüssia]].
[[Categoria:Cità de l'Ucraina]]
dq0cdcl9kwwge8ybvmtw72tn5bd7vkp
Pfäfers
0
153738
1330085
1312379
2026-06-19T20:49:49Z
InternetArchiveBot
32808
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1330085
wikitext
text/x-wiki
<br><!-- '''Pfäfers''' --><br>{{LOCC}}{{coor title dm|46|59|N|9|30|E}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = CHE
|numerLivell = 3
|nom = Pfäfers
|Livell2 = [[Sarganserland (distret)|Sarganserland]]
|Livell1 = [[Canton San Gal|San Gal]]
|linkStema = Pfäfers-blazon.svg
|linkBandera =
|pajinaStema =
|pajinaBandera =
|linkSœmeanza = {{#if:Pfaefers-01.jpg|File:Pfaefers-01.jpg|}}
}}
'''Pfäfers''' a l'è un cumün [[Svizzera|svizzer]] del distret eletural (''Wahlkreis'') de [[Sarganserland (distret)|Sarganserland]], in del [[Canton San Gal]]. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 128.53 km² e in del {{Pop svizzera YM|CH-SG}} al gh'eva una popolazion de {{Pop svizzera NC|CH-SG|3294}} abitant.
El cumün de Pfäfers al se tröva a una altitüden de 840 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de [[Bad Ragaz]], [[Elm (Svizzera)|Elm]] (GL), [[Felsberg (Svizzera)|Felsberg]] (GR), [[Flims]] (GR), [[Haldenstein]] (GR), [[Mastrils]] (GR), [[Mels]], [[Tamins]] (GR), [[Trin]] (GR), [[Untervaz]] (GR). La popolaziun l'è in magioranza de lengua [[Todesch|todesca]].
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:<ref name=HDS>{{HDS|1355|Pfäfers}}</ref>
{| class="wikitable"
|-
! ann
! popolazion
|-
| 1831
| 1,634
|-
| 1850
| 1,315
|-
| 1900
| 1,510
|-
| 1950
| 1,900
|-
| 2000
| 1,754
|-
|}
<gallery>
File:Wartenstein Pfäfers3.jpg|Rest del Castel de Wartenstein
File:Pfaefers Kloster.jpg|L'abazia de Pfäfers
</gallery>
== Riferiment ==
<references/>
== Ligam de föra ==
* [http://www.pfaefers.ch Website of the Local Authority of Pfäfers]
* [http://mitglied.lycos.de/Ortsgemeinde/ Website of the Fraction of Pfäfers]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050906234425/http://mitglied.lycos.de/Ortsgemeinde/ |date=2005-09-06 }}
* [http://www.vaettis.ch Website of the Fraction of Vättis]
* [http://www.klinik-valens.ch Website of the Clinic Valens]
* [http://www.psychiatrie-sued.ch Website of the Clinic Pfäfers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071026202037/http://www.psychiatrie-sued.ch/ |date=2007-10-26 }}
* {{Nuttall}}
{{commonscat}}
{{Cumün del Distret de Sarganserland}}
sjpg871g2356hc8rc0vdmyz4iwmil5q
Brėst
0
166137
1330111
1301259
2026-06-20T10:11:10Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-Kiev +Kyiv)
1330111
wikitext
text/x-wiki
{{MILCLASS}}
[[Archivi:Coat of Arms of Brest, Belarus.svg|thumb|El stemma de la città]]
[[Archivi:Brest Kirche.jpg|thumb|On geson ortodoss]]
'''Brėst''' (anca conossuda 'me ''Beras'ce''; Брэст o Берасьце in [[abecee cirilligh]]; ''Brześć nad Bugiem'' in [[polacch]]; Брест/''Brest'' o Брест-Литовск/''Brest Litovsk'' in [[russ]]; ''Brestas'' o ''Lietuvos Brasta'' in [[lituan]]; ''בריסק''/''Brisk'' in [[yiddish]]; Берестя/''Berestja'' in [[ucrain]]) l'è ona città de la [[Bielorussia]] [[sud|meridional]], cont ona popolazion de circa 300.000 abitant.
== Geografia ==
Brest la se troeuva in del [[voblast' de Brėst|voblast' omonim]], minga lontan del confin con la [[Polonia]].<br />
La città l'è traversada in sul fiumm [[Bug Occidental|Bug]], che le divid de la città polacca de [[Terespol]].
== Storia ==
La città l'è stada fondada di [[Slav]] e l'è voeuna di città pussee vegg de la Bielorussia. L'è stada nominada per la primma voeulta (cont el nomm de ''Berest'e'') in d'ona croniga del [[1019]], in de la qual se dis che quei de [[Kyiv]] l'hann tolta via ai Polacch. I Russ e i Polacch se l'hinn combattuda per on bell poo de temp, fina a quand hinn rivaa i [[Mongol (popol)|Mongol]] in del [[1241]], che l'hann trada giò. L'è stada recostruida domà in del [[1275]]; poeu l'ha faa part del [[Granducaa de Lituania]] (de quest el vegn el nomm ''Brest-Litovsk'', che 'l voeur dì "Brest Lituana").<br />
In del [[1390]] l'ha ciappaa i [[Diritt de Mageburgh]], che ghe daven on poo de autonomia rispett al poder central. El sò circondari l'è staa brusaa in [[Ordin Teutònich|Cavalier Teutonigh]] in del [[1379]], inscì 'me l'è success anca in del [[1500]] (però quella voeulta lì hinn staa i [[Tater de Crimea]]).<br />
L'è semper partegnuda a l'area polacca e lituana, de la qual l'è stada ona città bella importanta.<br />
L'è stada conquistada di [[Svezia|Svedes]] in del [[1657]] e in del [[1706]]; in del [[1794]] l'è stada teater de ona [[battalia de Brest (1794)|battalia]] tra i Polacch e i Russ del [[Aleksandr Vasil'evič Suvorov|Suvorov]]. L'ann dopo l'è finida denter al domini russ, che in del Vottcent hann costruii ona granda fortezza.
In del [[1915]] l'è stada occupada di [[Germania|Todesch]]; in del [[1918]] a Brest l'è stada fada la [[Pas de Brest-Litovsk]], che l'ha viduu sortì foeura de la [[Prima Guerra Mondial]] la noeuva [[Russia bolscevica]].<br />
In del [[1919]] l'è passada a la [[Polonia]], cosa confermada in del [[Trattaa de Riga]] del [[1921]].<br />
In del [[1939]] l'è stada conquistada di Todesch ([[battalia de Brest (1939)|battalia de Brest]]) comandaa de l'[[Heinz Guderian]], per poeu passà al domini sovietigh. In del period de occupazion sovietiga ([[1939]]-[[1941]]) on fracch de Polacch hinn staa deportaa in [[Kazakistan]].<br />
El [[22 06|22 de giugn]] 1941 hinn tornaa i Todesch, che aveven deciaraa guerra a l'[[URSS]]; la città l'è crodada dopo ses dì de battalia. Sotta i Todesch, i [[Giudee]] de Brest hinn staa coppaa quasi tucc (e lor eren la granda maggioranza de la popolazion: 21.000 sora 50.000 in del 1931). L'[[Armada Rossa]] l'è tornada e l'ha liberaa la città el [[28 07|28 de luj]] [[1944]]. Restada sotta l'URSS, Brest l'ha vist andàssen via la soa popolazion polacca, dopo 1000 ann de storia, tant che adess ormai de Polacch ghe n'è quasi pù.
== Personn nassuu a Brest ==
* [[Menachem Begin]], primm minister d'[[Israel]] quell de ses.
== Gemellagg ==
* [[Archivi:Flag of Germany.svg|20px]] [[Germania]]:
** [[Baienfurt]].
** [[Baindt]].
** [[Berg Schussental]].
** [[Ravensburg]].
** [[Weingarten]].
* [[Archivi:Flag of Poland.svg|20px]] [[Polonia]]:
** [[Lublin]].
** [[Siedlce]].
** [[Terespol]].
** [[Biała Podlaska]].
* [[Archivi:Flag of Ukraine.svg|20px]] [[Ucraina]]:
** [[Luc'k]].
** [[Odessa]].
** [[Ivano-Frankivsk]].
* [[Archivi:Flag of Bulgaria.svg|20px]] [[Pleven]], [[Bulgaria]].
* [[Archivi:Flag of Russia.svg|20px]] [[Russia]]:
** [[Mosca]].
** [[Orël]].
** [[Nižnij Tagil]].
** [[Astrachan']].
** [[Kovrov]].
** [[Tjumen']].
** [[Petrozavodsk]].
** [[San Pederburgh]].
* [[Archivi:Flag of Romania.svg|20px]] [[Botoşani]], [[Romania]].
* [[Archivi:Flag of the Netherlands.svg|20px]] [[Coevorden]], [[Paes Bass]].
* [[Archivi:Flag of the People's Republic of China.svg|20px]] [[Xiaogan]], [[Cina]].
* [[Archivi:Flag of France.svg|20px]] [[Port-sur-Saône]], [[Francia]].
* [[Archivi:Flag of the United Arab Republic.svg|20px]] [[Alepp]], [[Siria]].
[[Categoria:Cità de la Bielorussia]]
29t6yhobytcprvhgaqnq8g46q05e8ro
2012
0
171140
1330151
1323982
2026-06-20T10:59:53Z
Sciking
7100
1330151
wikitext
text/x-wiki
{{NODIAL}}
== 'Se l'è sücess ==
* In del 2012, cunt el titul de [[Düü Testimoni Scomod]], l'è surtii la versiun in [[Lumbard]], cürada dal [[TEPSI]] (Teater Pupular de la Svizzera Taliana) del cinema de rid ''Someone like it hot'' (A quaivün el ghe pias cald) con [[Marilyn Monroe]], [[Jack Lemmon]] e [[Tony Curtis]] e diregiüü del [[Billy Wilder]] in del [[1959]].
=== Genar ===
[[Archivi:Collision of Costa Concordia 27.jpg|right|thumb|300px|La ''Costa Concordia'' sbièza e pogiàda zó sö l'ìzola del Giglio]]
* [[01 01|1 de genar]]: abuliziun de la pena de mort in [[Letonia]].
* [[13 01|13 de zenér]]: la và a fónt, dòpo ès fìnìda sö öna sèca apröf a l'[[ìzola del Giglio]] ([[pruìnsa de Grosseto]]), la ''Costa Concordia'', naf de crocéra de la ''Costa Crociere''. I mör 30 persùne.
* [[16 01|16 de genar]]: la finiss la cundana del giurnalista ed ex cap de [[Lotta Continua]] [[Adriano Sofri]], che l'era in presun perchè ritegnüü el mandant de quei che aveven cupaa el cumissari [[Luigi Calabresi]] in del [[1972]].
* [[22 01|22 de genar]]: in [[Cruazia]] la gent la scerniss cunt un [[referendum]], cunt el 67,7% di SÌ, d'entrà in la ÜE.
* [[23 01|23 de genar]]: in [[Libia]], di suldaa fedei al vegg regim de [[Muammar Gheddafi|Gheddafi]] cunquisten la cità de [[Bani Walid]] e pö tachen anca [[Bengasi]].
* [[24 01|24 de genar]]: l'[[Üniun Eurupea]] la fa un [[embargu]] cuntra l'[[Iran]], cul dì che la cumprarà pü el sò [[petroli]] fina a quand l'Iran l'andarà dree a lavurà l'[[ürani]], perchè se cred che ghe sia sota l'ubietiv de fà sü una [[bumba atomiga]].
* [[25 01|25 de zenér]]: [[teremòt]] a l'1 de nòcc a söl [[Lach de Gàrda]] verunés de mangnitùdo 4.2 e a i 9 de matìna di bànde de [[Brescello]] 'n [[pruìnsa de Règgio Emìlia]] de magnitùdo 4.9: töi dù i teremòcc i è stài sentiìcc ciàr e nècc pò ach in [[Lumbardéa]].
* [[27 01|27 de zenér]]: [[teremòt]] a i 3 e 53 del dòpo mesdé in del [[Frignàno]] de mangnitùdo 5.4; ol teremòt l'è stàcc sentìt ciàr e nèt pò ach in [[Lumbardéa]].
* [[28 01|28 de zenér]]: ol frècc e la nif che i rìa da la [[Siberia]] e che i è dré a tormentà 'l èst Eüròpa, sura de töt l'[[Ücraìna]] 'ndóe i è piö de 60 barbù che i mör de frècc, 'l rìa pò 'n [[Val Padàna]], sura de töt in [[Piemùt]] e 'n [[Ligüria]] e sö la fì del mis pò ach in [[Emilia-Rumagna]]; pò 'n [[Lumbardéa]] 'l tàca a fiocà a la fì del mis, ma n'a é mia zó tròpa cóme di ótre bànde, menimà i mìnime i è stèse e i rìa a méno 10/12 pò in di sità.
* [[31 12|31 de genar]]: in [[Senegal]], dopu che la Curt Custitüziunal la gh'ha dit de sì a la terza candidadüra del President [[Abdoulaye Wade]] (anca se la növa Custitüziun la dis che 'l massim di mandaa hin düü) e intant la refüdaa quela del cantant [[Yossou N'Dour]], tanta gent la se inrabiss e la ven giò in strada a prutestà. In di dì seguent la mör anca de la gent düranta i scunter, tant che gh'è chi che gh'ha paüra che la s'ciopa una guera civil.
=== Febrar ===
[[Archivi:Frècc e nif a Bèrghem 2012.JPG|right|thumb|300px|La fontàna de Piàsa Dànte a [[Bèrghem]] töta öna candéla de giàs ol 3 de fevrér del 2012]]
* [[01 02|1 de fevrér]]: in [[Egìto]] a [[Pórt Said]], a la fì de la partìda, i tifùs de la squàdra de fùbal de la sità i è saltài dèt in del cap e i è 'ndàcc sóta la cürva di tifùs de l'ótra squàdra, chèla del [[El Cairo|Cairo]], per picài: l'è finìda con 74 mórcc e piö de 1.000 ferìcc. Sömèa che la polisìa l'àbie lasàt fà.
* [[04 02|4 de fevrér]]:
** 'L và 'nàcc ol frècc récord sö töta l'[[Eüròpa]], in [[Ücraìna]] i mórcc de frècc i pàsa urmài i 100, 'n [[Polònia]] i è piö de 20, ma ghe n'è pò ach in [[Germània]] e 'n [[Aüstria]] e ach a [[Milà]] s'cónta ü barbù mórt de frècc in de la nòcc tra 'l 2 e 'l 3 de [[fevrér]].
** A [[Homs]], in [[Siria]], düranta una repressiun vurüda del guvernu de Assad, vegnen cupaa 337 personn, anca se 'l president el smentiss e 'l dis che a cupài hinn staa i ribei.
* [[06 01|6 de febrar]]: la regina [[Elisabeta II del Regn Ünii]] la festegia i sò 60 agn de regn.
* [[07 02|7 de fevrér]]:
** Ol TAS, ol tribunàl arbitràl del ispòrt de [[Losanna]], dòpo 'l apèl de l'UCI, Üniù Ciclistica Internasionàla, e del WADA, l'agensìa mondiàla anti doping, l'à decidìt de squalificà per dù agn ol coridùr de bìci [[Spàgna|spagnöl]] [[Alberto Contador]] che i gh'éra troàt in còrp del clenbuterolo ol [[21 07|21 de löi]] del [[2010]]. La squalìfica de dù agn la part a turnà 'ndrè dal [[05 08|5 de Agóst]] del [[2010]], isé i è scancelàde töte i sò vitòrie egnìde dòpo e 'l pèrt ol Tour del 2010 che 'l và al [[Andy Schleck]] e 'l Gir del 2011 che 'l pàsa al [[Michele Scarponi]] che i éra riàcc segóncc.
** [[Mohammed Nasheed]], prim minister di [[Maldiv]], el se dimet dopu i pressiun de part de l'upusiziun e de la pulizia, che tra l'alter l'ha ucüpaa la televisiun e la radiu de Stat.
* [[12 02|12 de fevrér]]: ol parlamènt [[Grécia|gréch]] 'l dis de sé al pià del goèrno per mia fà falì ol paìs e a [[Aténe]] 'l is-còpa fò ü quarantòt: i manifestàncc i se pìca co i polisiòcc e i dà föch a 45 palàs.
* [[13 02|13 de fevrér]]: in del procès a la [[Eternit]], ol tribünàl de [[Türì]] l'à condanàt a 16 agn de galéra 'l [[Sguìsera|sguìser]] Stephan Schmidheiny e 'l [[Bèlgio|bèlga]] Jean Louis Marie Ghislain de Cartier de Marchienne che i èra dù 'mportàncc dirigèncc de la dìta. I avrès fài negót per tègn de cónt la salüt di operàre e i avrès iscondìt che 'l [[amiànt]] l'è cancerògen tat che i mórcc per l'amiànt de la Eternit i sarès 2.191 e i malàcc 665, operàre de la dìta, ma ach zèt che la stàa de cà in di paìs intùren a i fàbriche: pròpe per chèsto i è stài condanàcc per omisiù dolùza de caütéle cóntra i 'ncidèncc söl laurà e dizàster dolùs. La decisiù del tribünàl de Türì la gh'avrès de fà giurisprudènsa, dezà che l'è la prìma sö chèsto argomènt e la pöderès dàga 'l là a tàte ótre càüze stèse in töt ol [[mónt]] sùra de töt in chi pàis 'ndóe l'amiànt l'è amò dovràt al dè de 'ncö.
* [[14 02|14 de fevrér]]: ol goèrno Monti 'l dis de nò a la candidadüra de Roma a i zöch olìmpech del [[2020]], de fati per ol goèrno l'è mia 'l momènt de spènt di gran sólcc, ma gh'è piötòst de tègn in ùrden i cóncc de stàto.
* [[17 02|17 de febrar]]: dimissiun del president tudesch [[Christian Wullf]], dopu che l'era 'gnüü föra un scandul per un prestit che l'aveva ricevüü; el vint de febrar la cancelera [[Angela Merkel]] (che l'eva sustegnüü de brüt l'eleziun del Wulff) l'aceta che 'l növ president tudesch el sia el [[Joachim Gauck]], un ex pastur prutestant che ghe pias anca a l'upusiziun.
* [[22 02|22 de fevrér]]: disàster feruviàr in [[Argentìna]] a [[Buenos Aires]] i mórcc i è 50 i ferìcc piö de 700 e de chès-ce 200 i è metìcc pròpe mal.
* [[25 02|25 de febrar]]: [[Ali Abdullah Saleh]], el president del [[Yemen]], dopu i prutest pupular ch'eren scuminciaa in del 2011, el se dimet de la sua carega. El növ president del paes, numinaa düü dì dopu, l'è 'l sò segund, [[Abd Rabbuh Mansur Al-Hadi]].
=== Marz ===
* [[02 03|2 de marz]]: in Iran a gh'è i eleziun del Parlament: già che i prugressista poden minga tö part a la cumpetiziun, a la fin di cünt l'è una sfida tra cunservadur. El vincc la faziun de [[Alì Khamenei]], che inscì el bat el president [[Mahmud Ahmadinejad]].
* [[04 03|4 de mars]]: in [[Rùsia]] a i elesiù presidensiàle 'l vèns ol [[Vladimir Putin]] a la prìma turnàda e 'l diènta presidènt per la tèrsa ólta. Per i contràre ghe sarès istàcc di 'mbroiàde 'n del vóto.
* [[14 03|14 de mars]]:in [[Sguìsera]] öna coriéra la se s-cèntra cóntra 'l mür d'öna galerìa, i mör 22 s-cècc [[Bèlgio|bèlgi]] e 6 ótre persùne che i éra drè a turnàa a cà dòpo öna vacànsa sö la nif.
* [[18 03|18 de marz]]: [[Joachim Gauck]] el vegn el növ president de la [[Germania]], cunt una vutaziun de 991 preferenz (sura 1240) a l'[[Assemblea Federala Tudesca]].
* [[19 03|19 de marz]]: a [[Tulusa]], in [[Francia]], un om el riva denanz a una scöla giüdea e 'l taca a sparà. Mören un prufessur (un rabin), i sò düü fiö e un alter bagai. La pistola la saria l'istessa che un quai dì prima l'aveva cupaa trii suldaa frances de urigin magrebina. Düü dì dopu el salta föra che l'om che l'ha faa 'stu massacher l'è vün che 'l dis de lavurà per [[al Qaida]], e che 'l dis che l'ha faa quei rob chì per vendicà i fiulit palestines.
* [[22 03|22 de mars]]:
** a [[Tulùza]], 'n [[Frànsa]], dòpo piö de 30 ùre de asédio 'l mör ol Mohamed Merah, che l'avrès confesàt ciàr e nèt a ü giornalésta de ès istài lü a copà fò quach dé prìma di s-cetì ebrèi e ü sò profesùr, e prìma amò trì soldàcc francés uriginàre del [[Magrèb]]. Sèmper al giornalésta l'avrès dicc de ès ü militàn de [[Al Qaeda]], ma sùra de töt che ghe dispiazìa de ìn mia copài fò amò de piö.
** Cólp de stat di militàr in [[Mali]].
** Ol [[Giorgio Squinzi]] l'è 'l nöf presidènt de [[Confindustria]], dòpo ì batìt 'l [[Alberto Bombassei]].
* [[25 03|25 de marz]]: i eleziun in [[Senegal]], scuminciaa a [[febrar]] cun viulenz e acüs d'imbröj, finissen cun la vitoria al balutasg del cap de l'upusiziun [[Macky Sall]], giamò prim minister ([[2004]]-[[2007]]) del vegg president [[Abdoulaye Wade]].
* [[26 03|26 de mars]]: ol minìster de la diféza de la [[Sguìsera]], [[Ueli Maurer]], 'l dis che se la [[Lumbardéa]] la dientès ü cantù sguìser ''per nóter 'l sarès mia ü probéma''.
=== April ===
* [[01 04|1 de april]]: ai eleziun del Parlament in [[Birmania]], el premi Nobel per la Pas [[Aung San Suu Kyi]] la vegn elegiüda, dopu vess stada ai arest dumiciliar per quindes agn per urden de la ditadüra del sò paes.
* [[02 04|2 de april]]:
** A [[Oakland, California|Oakland]], in [[California]], un om de quarant'agn el va dent a una scöla cristiana e 'l taca a sparà. Mören almanch cinch personn, menter gh'è una mota de ferii.
** Dimissiun del president üngheres [[Pál Schmitt]]: l'era saltaa föra che l'aveva cupiaa squasi tüta la sua tesi de laurea.
* [[05 04|5 de avrìl]]: 'l [[Ümbèrto Bòsi]] dòpo piö de 22 agn a càpo de la [[Léga Nòrd]] 'l se dimèt da Segretàre Federàl e pò l'à spiegàt che 'l s'è dimetìt "per ol bé de la Lega". Pò l'à fài saì che 'l molà mia la polìtica e gnà la Léga. Al sò pòst, a càpo de la Léga i vé 'ncargàcc per ol momènt ol [[Roberto Maroni]], ol [[Roberto Calderoli]] e la [[Manuela Dal Lago]]. Póch dé dòpo 'l se dimèt pò 'l sò s-cèt [[Renzo Bossi|Renzo]], consigliér regiunàl in [[Lombardéa]], sospetàt de ì dovràt per lü di sólcc del partìt.
* [[06 04|6 de april]]: in [[Mali]] i ribei [[tuareg]] deciaren l'indipendenza de la regiun de l'[[Azawad]], in del nord del paes.
* [[08 04|8 de avrìl]]: In del nòrt de la [[Nigéria]] ön aütobómba metìda da di terorìs-cc islàmech la cópa 20 cristià fò de öna céza dòpo la Mèsa de Pasqua.
* [[10 04|10 de april]]: el candidaa ai primari repüblicann [[Rick Santorum]] el lassa perd la cumpetiziun per stàgh vesin a la sua tusa, che l'è malada de brüt.
* [[11 04|11 de april]]: teremot in [[Indunesia]] (arent a l'isula de [[Sümatra]]), del gradu 8,6 de la [[scala Richter]].
* [[12 04|12 de april]]:
** El segund di düü italian rapii in [[India]], el piemuntes [[Paolo Bosusco]], el ven liberaa di sò rapidur.
** La mediaziun de l'[[UNÜ]] la pröva a fermà la [[guera civil siriana|guera civil]] in [[Siria]], ma senza trop sücess.
** Golpe in [[Guinea-Bissau]].
* [[14 04|14 de avrìl]]: a [[Pescara]] 'l mör ol zögadùr de fùbal bergamàsch [[Piermario Morosini]], pròpe 'ntat che l'è dré a zögà öna partìda de série B co la maièta del Liorno.
* [[20 04|20 de avrìl]]: 'l bùrla zó ün aèreo 'n [[Pakistan]], i mör in 118.
* [[26 04|26 de april]]: el vegg president de la [[Libera]], [[Charles Taylor]], l'è recugnussüü culpevul de vündes gener de crimen de guera e cuntra l'ümanità.
* [[27 04|27 de april]]:
** abuliziun de la pena de mort in [[Connecticut]], [[Stat Ünii]].
** in [[Ücraìna]] a [[Dnipropetrovs'k]], sità 'ndóe l'è nasìda la [[Julija Tymošenko]], i s-ciòpa 4 bómbe che i fà 27 ferìcc.
** in [[Nigéria]] i terorìsti islàmech i cópa almànch 16 catòlech in d'öna céza de [[Kano]],
** in d'ü segónt atentàt sèmper in [[Nigéria]] i terorìsti i sbàra 'n d'öna céza de [[Maiduguri]] e i vé copàcc 5 catòlech, ol prét e 4 persùne che i scoltàa la Mèsa,
** in [[Kénya]] in d'ün óter atentàt öna granàda bötàda in d'öna céza de [[Nairobi]] la cópa 'l prét e la fà dés ferìcc.
* [[30 04|30 de avrìl]]: la Tur de la Libertà de [[New York]], che l'è dré a ègn sö al pòst del [[World Trade Center]], la diènta 'l palàs piö ólt de la sità, ach se l'è gnamò finìda.
=== Magg ===
[[02 05|2 de Mas]]: a [[New York]] in d'öna àsta de Sotheby's l'è 'ndàcia endìda öna di quàter còpie del quàder "Ol cridùr" del pitùr [[Norvégia|norvegés]] [[Edvard Munch]] e l'è stàcia pagàda 119,92 miliù de [[Dolar statünidens|dòlari]], isé l'è dientàta l'òpera d'art piö pagàda al mónt.
[[03 05|3 de Mas]]:
** a [[Romà]] 'n del dòpo mesdé ün imprenditùr armàt de s-ciòp, che 'l ghe rìa mia a pagà di cartèle, 'l se sèra dét in di öfése de [[Equitalia]] e 'l ciàpa 'n ostàgio 15 persùne, 'l ne làsa 'ndà söbet 14 e pò a sìra 'l làsa 'ndà pò a'l öltìma e 'l se fà ciapà da i carabiniér.
** a [[Bèrghem]] 'l vé presentàt ol vocabulàre de [[Latì]] - [[Bergamàsch]] - [[Italià]] del [[Gioàn Batìsta Angelì]], finìt de scrif in del [[1740]] e mia stampàt prìma, l'è 'l piö ècc vocabulàre de [[Lumbàrt]] de la stòria.
** [[János Áder]] el vegn el növ president de l'[[Üngheria]], dopu i dimissiun del [[Pál Schmitt]].
* [[06 05|6 de magg]]:
** In [[Giapun]] desmeten de duperà el [[energia nüclear|nüclear]] cume energia.
** [[François Hollande]], dopu avè batüü [[Nicolas Sarkozy]] al balutagg, el vegn el növ president frances, el prim del [[Partii Sucialista (Francia)|Partii Sucialista]] (e, in general, de la sinistra) a partì del [[1995]].
** In [[Grecia]] i eleziun del Parlament porten minga a un quader bel precis, perchè nissün partii el gh'ha la magiuranza. El president [[Károlos Papoúlias]] el ghe da al cunservadur [[Antónēs Samarás]] l'incaregh de fà sü un guvernu növ. Dunca tachen sü in cunsültaziun tra i partii, per truvà un acordi.
** A [[Trièst]] la [[Juventus]] la èns per 2 a 0 söl Cagliari e dezà che 'l [[Mìlan]] 'l pèrt per 4 a 2 con [[Inter]], la èns ol Campiunàt de fùbal de Serie A.
* [[07 05|7 de magg]]:
** in [[Serbia]] van al balutagg per i eleziun presidenziai el president eurupeista [[Boris Tadić]] e 'l cunservadur [[Tomislav Nikolić]]. El prim a l'è un poo püssee in vantagg respet a l'alter.
** a i elesiù cümünàle i vèns o i è denàcc in di balotàgi per lo piö i candidàcc del ''centrosinistra'', i ciàpa tàce vóti ach i òm del [[Beppe Grillo]] che i và al balotàgio a [[Parma]] e i ghe rìa a mèt sö 'l sò prim sìndech a [[Sarego]]; mal ol Pdl e mal la Lega che la se sàlva però a [[Verùna]] 'ndóe 'l [[Flavio Tosi]] l'è söbet sìndech.
** A [[Genuva]] ghe sparen ai gamb a un dirigent de l'[[Ansaldo]], el sciur Roberto Adinolfi. Un quai dì dopu el salta föra un grüp de anarchegh che, cunt una letera, disen de vess staa lur a fà quel lavurà chì, e de vess staa cuntent de fàl.
* [[08 05|8 de magg]]: in Grecia, Antónēs Samarás el rinüncia a l'incaregh de fà sü un guvernu, dopu el rebelot di eleziun de düü dì prima. La bala la passa a [[Aléxēs Tsípras]], cap de la [[Cualiziun de la Sinistra Radical]], el segund partii del paes.
* [[09 05|9 de Mas]]: a [[Bùcarest]] 'l [[Atletico de Madrid]] 'l vèns per 3 a 0 la finàl de [[Europa League]] contra 'l [[Athletic Club de Bilbao]] con dò gòai del [[Radamel Falcao]] e 'l tèrs del [[Diego Ribas da Cunha]].
* [[11 05|11 de magg]]: dopu che anca Tsípras e 'l cap del Partii Sucialista [[Euággelos Benizélos]] hin minga riessii a fà sü un guvernu cunt un nümer grand assee de gent che le sustegna in Parlament, la Grecia a l'è per forza custringiüda a turnà a vutà, a giügn.
* [[16 05|16 de magg]]: a [[L'Aja]] el scumincia el prucess a [[Ratko Mladić]].
* [[17 05|17 de magg]]: in [[Molise]] vegnen mandaa a muntun i eleziun regiunai del [[2011]].
* [[19 05|19 de magg]]:
** a [[Brindisi]] la s'ciopa una bumba denanz a una scola, che la cupa una tusa de sedes agn e ne feriss un'altra. Se pensa che la sia stada la mafia püjesa.
** a [[Mònaco de Baviéra]] 'l Chelsea 'l vèns a i rigóri la finàl de la [[Còpa di Campiù]] contra 'l Bayern de Monaco.
* [[20 05|20 de Mas]]:
** [[teremòt|Teremòcc]] in de la nòcc tra [[Mòdena]] e [[Feràra]] che i se sènt bé ach a [[Milà]] e 'n [[Lumbardéa]], ü a l'öna e ü quàrt de nòcc de 4.1 gràdi e ü apéna pasàt i quàter de 5.9 gràdi. I mör sèt persùne, de chèste 5 in [[Pruìnsa de Feràra]], öna a [[Bondeno]], ün operàre maruchì che l'è restàt sóta 'l capanù 'ndóe 'l lauràa e quàter a [[Sant'Agostino (FE)|Sant'Agostino]], amò trì operàre, pò a lùr restài sóta 'l tècc di fàbriche 'ndóe i éra de tùrno, e öna ègia de 103 agn, menimà 'n [[Pruìnsa de Bològna]] a Sant Albèrt de [[San Pietro in Casale]] l'è mórta de pùra öna sciùra todèsca de 37 agn.
** Al balutagg in [[Serbia]] el vincc el cap di naziunalista [[Tomislav Nikolić]].
* [[21 05|21 de magg]]: a [[San'a]], in [[Yemen]], la s'ciopa una bumba che la cupa 96 suldaa.
* [[23 05|23 de magg]]: prim eleziun demucrategh in [[Egit]] dopu la fin del regim del Mubarak.
* [[29 05|29 de Mas]]: amò ü fórt teremòt in [[pruìnsa de Mòdena]], 5.8 gràdi Richter, con 17 mórcc söbet che i prim de zögn i diènta 20 per trè dòne ferìde che i ghe la fà mia. Tàce de chès-ce mórcc i è amò tùrna operàre che i lauràa 'n di capanù, ma gh'è ach ol preòst de Rovereto, frasiù de [[Novi di Modena]] menimà l'è adóma ferìt chèl de [[Carpi]]. I ferìcc i è 350 e i è piö de 8.000 i persùne fò de cà che i và a zontàs a i 7.500 che i èra zamò 'n di tènde dòpo 'l teremòt del 20. Tra i ferìcc ghe n'è 10 ach in [[Lumbardéa]], 'n [[pruìnsa de Mantoa]].
* [[30 05|30 de magg]]: l'ex president de la [[Liberia]] [[Charles Taylor]] el ven cundanaa del tribünal de l'Aja a 50 agn de presun per i sò crimen de guera.
=== Giügn ===
* [[01 06|Prim de giügn]] - [[03 06|3 de giügn]]: per el VII Incunter Internaziunal di Famili, el papa [[Benedet XVI]] el vegn a Milan. L'è 'l terz papa in tüta la storia de la Gesa che 'l vegn a visità la cità lumbarda, dopu [[Martin V]] e [[Giuvann Paul II]].
* [[02 06|2 de giügn]]: Hosni Mubarak, giamò president de l'Egit, el ven cundanaa a passà tüt el rest de la sua vita in presun per via di sò urdin ai suldaa de sparàgh adoss ai gent che prutestava l'an passaa cuntra el sò regim.
* [[03 06|3 de zögn]]
** in [[Nigeria]] in d'ün atentàt di terurIsti de Boko Aram cóntra öna céza i mör almànch 12 fedéi;
** in [[Nigeria]] 'l bùrla zó ün aèreo e i mör 153 persùne;
** ai 9 e 20 de sìra ü fórt teremòt, 5.1 Richter, 'l colpés amò l'Emilia e la Lumbardéa.
* [[08 06|8 de giügn]]: el taca el [[campiunaa eurupee de fulber]], giügaa tra [[Pulonia]] e [[Ücraina]].
* [[10 06|10 de zögn]]: i terurìs-cc islàmech i fà dù atentàcc cóntra i céze di cristià e per i cristià 'n [[Nigéria]] l'è la segónda dümìnica de sanch de fìla. In del prim atentàt a [[Biu Town]] i terurìs-cc i sbàra sö i fedéi e i cópa almànch 5 persùne, [[Jos]] ü terurìst 'l s'è fà saltà 'n ària fò de la céza e pò di óter i và 'n céza a sbàra, tra bómba e balòtole i cópa 4 persùne. In di dù atentàcc i mör 9 persùne e de chès-ce tàte i è dòne e s-cècc.
*[[13 06|13 de giügn]]: l'ex president tünisin [[Ben Alì]] l'è cundanaa a passà tüt el rest de la sua vita in presun per i sò urdin de sparàgh ai gent che prutestava in de l'an prima. Però lü al mument l'è in [[Arabia]], dunca i cundann servissen a nagot.
* [[17 06|17 de zögn]]:
** i terurés-cc islàmech per la tèrsa dümìnica de fìla i fà di atentàcc cóntra di cèze 'n del nòrt de la [[Nigéria]]. In de la sità de [[Zaria]], 'n del istàt de [[Kaduna]], ü terorést 'l se fà saltà 'n ària fò d'öna céza evangèlica, i mör tri fedéi, di óter terorés-cc i tìra di bómbe cóntra la catedràl catòlega de la sità e i cópa 4 is-cetì che i zögàa fò de la céza, i terorés-cc i vé fermàcc e copàcc da la zét rabiùza. Pò a Kaduna trè céze i vé ciapàde de mìra, amò di mórcc, ma sta ólta i cristià per fàghela pagà a i müsulmà i fèrma 'l tràfech sö l'autostràda per [[Abuja]] e i pàsa de màchina 'n màchiana a sircà i müsulmà per copài;
** a i elesiù 'n [[Grécia]] 'l vèns ol partìt de Nöa Democrasìa e piö 'n generàl i paìs che i è per l'eüro;
** in [[Frànsa]] al balotàgio i vèns i socialìsti che desperlùr i pasà 'l 50%; la pèrt i elesiù la [[Ségolène Royal]], menimà i rià 'n parlamènt di depütàcc del [[Front National]].
=== Lüj ===
* [[01 07|prim del löi]]:
**in [[Kenya]] di terorés-cc islàmech i tìra di granàde in dò céze cristiàne e i cópa 17 fedèi che i pregàa;
**ol [[Roberto Maroni]] 'l diènta 'l segretàre federàl de la [[Lega Nord]];
**a [[Kiev]] la Spàgna la èns 4 a 0 cóntra l'Italia e la diènta, per la segónda ólta de fìla, campiùna d'Eüròpa.
*[[04 07|4 de lüj]]: i scienziaa del CERN de Ginevra ghe disen al mund intregh d'avè truvaa el [[busun de Higgs]], ciamaa anca de la gent ''la partesela de Diu''.
[[06 07|6 de löi]]: in [[Nigéria]] in del istàt del [[Plateau]] sentinér de terorés-cc islàmech i à tacàt i paìs cristià de Kakuruk, Kuzen, Ngyo, Kogoduk, Ruk, Dogo, Kufang, Kpapkpiduk, Kai e adóma in de la céza de Matsai i è stài troàcc 50 cadàer brüzàcc. I terorés-cc i è turnàcc al füneràl d'öna quach de chès-ce mórcc, i à sbaràt sö la zét e i à copàt amò 20 persùne e tra chès-ce i à copàt ol Gyang Dantong, ü senadùr cristià.
*[[20 07|20 de lüj]]: in d'un cine de [[Denver]], el dì che 'l surtiva föra el növ film de [[Batman]], un om vestii cume vün di cativ de la pelicula el riva cun 'na pistola e 'l cupa dudes personn.
*[[24 07|24 de lüj]]: el [[Diocesi de Vigevan|vescuv de Vigeven]] [[Vincenzo Di Mauro]] el da i dimissiun per resun de salüd. El sò post el vegn ciapaa, per el periud de regenza, del [[Dionigi Tettamanzi]] (giamò [[arcivescuv de Milan]], fina al [[2011]]).
* [[27 07|27 de lüj]]: tachen i [[Ulimpiad]] a [[Lundra]].
* [[31 07|31 de lüj]]: dopu tanti pulemegh inturna al bilansc de la regiun [[Sicilia]], el president [[Raffaele Lombardo]] el ghe da i dimissiun.
=== Agust ===
*[[06 08|6 de Óst]]:
**in [[Nigéria]] a [[Otite]] di terorés-cc islàmech i và dét in d'öna céza, i sèra fò i pórte per fà scapà nisü e i se mèt a sbarà sö i fedéi che i scólta la Mèsa de la sira: i ne cópa 19 e tànce i è i ferìcc.
**el ''rover'' de la NASA ciamaa "Curiosity", spedii in del spazzi el 26 de nuvember del 2011, el riva finalment sü Mart, senza che ghe sia di gross prublema.
**el salta föra che 'l marciadur italian (tirules) [[Alex Schwazer]] l'è staa becaa, ai esam antidoping del [[30 07|30 de lüj]], a ciapà de l'[[EPO]] per cur mej. Per quest el CONI le scascia via e 'l ghe impediss de segütà a cur.
*[[12 08|12 de agust]]: finissen i Ulimpiad de Lundra.
*[[17 08|17 de agust]]: i cantant rüss [[Nadežda Tolokonnikova]], [[Ekaterina Samucevič]] e [[Marija Alëchina]], member del grüp punk feminista [[Pussy Riot]], vegnen cundanaa a dü agn de presun per 'vè interot una messa a la [[Catedral de Crist Salvadur (Musca)|Catedral de Crist Salvadur]] (a [[Musca (Rüssia)|Musca]]) cul cantà una preghiera cuntra el president de la [[Rüssia]] [[Vladimir Putin]]. El mund de la müsega internaziunal e quel di dirit üman el s'era s'ceraa cuntra el prucess, ma l'è servii a nagot.
===Setember===
*[[11 09|11 de setèmber]]: in [[Lìbia]] a [[Bengasi]] 'l vè copàt l'ambasciadùr di [[Stacc Ünicc]] [[Chris Stevens]], ü diplomàtech e dù Marines che i mör sofegàcc dal föm dòpo che di manifestàncc islàmech i gh'à dài föch al consolàt. I manifestàncc i protestàa cóntra 'l film ''Innocence of Muslims'' che 'l sarès, a sènt lur, blasfémo e che l'è stài giràt in di [[Stacc Ünicc]]. Ol cadàer del ambasciadùr l'è pò stài portàt in gir in di stràde compàgn d'ü troféo da i manifestàncc islàmech.
*[[23 09|23 de setèmber]]: in [[Nigéria]] ün atentadùr islàmech 'l se fà saltà 'n ària sö l'ös de öna céza catòlega de San Gioàn, a [[Wunti]]: i mórcc i è trì e tra chès-ce öna dòna e ü s-cetì.
*[[24 09|24 de setember]]: la [[Renata Polverini]], presidenta del Lazzi, la se dimet dopu ch'hin sultaa föra di scandul ligaa ai spes esageraa de un quai member de la sua magiuranza e dopu i pulemegh che n'hin vegnii föra anca a nivel naziunal.
*[[30 09|30 de setèmber]]: in [[Kénya]] a [[Nairobi]] di terorés-cc islàmech i tìra di granàde cóntra öna céza 'ndóe se tegnìa öna Mèsa per s-cetì tra i 6 e i 10 agn: 'l mör ü s-cetì e 3 i vé ferìcc.
=== Utuber ===
[[archivi:Hugo Chávez crop.jpg|right|100px|thumb|Ol presidènt Hugo Chávez]] [[archivi:Henrique Capriles Radonski from Margarita island.jpg|right|thumb|100px|Ol candidàt Henrique Capriles]]
*[[01 10|1 de utuber]]: ai eleziun ministrativ in [[Georgia]] el vincc (e 'l vegn prim minister) el sciur [[Bidzina Ivanišvili]], un miliunari cunsideraa amis di Rüss (al cuntrari del president [[Micheil Saakašvili|Saakašvili]], che cuntra de lur gh'ha faa anca una guera, in del [[2008]]). El sò vice a l'è l'ex giügadur de balun [[K'achaber K'aladze]].
*[[4 de utuber]]: scunter al cunfin tra [[Türchia]] e [[Siria]], in del cuntest de la [[guera civil siriana|guera civil]] che gh'è in del paes arabu (la Türchia la sustegna i ribei). I scunter següten anca in di dì dopu.
*[[07 10|7 de utùer]]: - in [[Venesuéla]] 'l [[Hugo Chávez]] 'l vèns i elesiù col 54,4% e 'l diènta per la quàrta ólta 'l presidènt del paìs, però i sò opozìdùr, güidàcc dal [[Henrique Capriles Radonski]], i pórta a cà ol rizultàt piö bù de sèmper.
*[[11 de utuber]]: el papa el derviss l'[[An de la Fed]].
*[[14 10|14 de utùer]]:
**in del [[dezèrt]] del [[New Mexico]] 'l tùrna a mèt pé sö la tèra ol [[Felix Baumgartner]] dòpo ès dientàt ol prim òm che 'l gh'è rìat a rómp ol mür del suòno. Per riàga l'è saltàt zó da ü balù aerostàtech riàt fìna 'n de la troposféra a piö de 39.000 [[méter]], isè l'à stabilìt ach ol nöf récord de sàlto col paracadüte.
**a [[Kaduna]], in [[Nigeria]], öna bànda de làder e de delinquèncc la à dét in d'öna moschéa del pòst e la cópa fò piö de 20 persùne. De dré gh'è mia di rezù ligàde a la religiù, menimà 'l sömèa che i làder i völès vedicàs per cóme l'éra 'ndàcia a finì öna quach dè prìma, quàndo i è 'ndàcc in d'ü paìs del pòst per robà, ma la zét la s'è rioltàda e i à casài vià.
*[[14 10|14 de utùer]]: ol Papa Benedet XVI 'l proclàma 7 nöf sancc, tra chè-ce la gh'è la [[Kateri Tekakwitha]], la prìma sànta pelirósa de la céza catòlega.
*[[26 de utuber]]: l'ex prim minister [[Silvio Berlüscun]] el vegna cundanaa in prim gradu a quatr'agn per frode fiscal.
*[[28 de utuber]]: ai eleziun regiunai [[Sicilia|siciliann]] el vincc el candidaa del [[centru-sinistra]] [[Rosario Crocetta]] ma, per la prima völta in la sua storia, el [[Muviment 5 Stel]] l'è 'l prim partii, cun püssee del 18%. L'astensiun l'è del 53%.
*[[29 10|29 de utùer]]:
**söl circuìto de [[Phillip Island]] ol [[Jorge Lorenzo]] 'l dientà campiù del mónt de la [[Moto Gp]] per la seónda ólta.
**a [[Nöa York]] 'l rìa la tempèsta Sandy che 'l làsa 5 milù de cà sènsa lüce, i se fèrma töcc i traspòrcc püblich, sùra de töt ol metró. Seràde fò töte i scöle, i müzèi, la sède del Onu, la bórsa de [[Wall Street]]. I sità de Moonachie, Little Ferry e Carlstadt in del [[New Jersey]] i è fìnide sotàqua e töcc i abitàncc i à dözìt lasà i sò cà dòpo che l'è egnìt fò 'l fiöm Hudson e gh'è pùra per öna centràl nücleàr. Ol presidènt [[Barak Obama]] l'à diciaràt dizastràcc i stacc de Nöa York e del Nöf Jersey. In töcc i [[Stacc Ünicc]] i mórcc i è piö de 50.
*[[31 de utuber]]: el guvernu italian el dis de sì al taj di Pruvincc, che inscì passaran de 86 a 51, a partì del 2014. In [[Lumbardia]] sparissen i pruvincc de [[Provincia de Comm|Com]] e [[Provincia de Vares|Vares]] (tacaa insema), quela de [[Provincia de Lecch|Lech]] (tacada a [[Provincia de Sondri|quela de Sundri]]), [[Provincia de Monscia|Munscia]] (che la turna a [[Milan]], che la vegn una [[cità metrupulitana]]), [[Provincia de Lod|Lod]], [[Provincia de Cremona|Cremona]] e [[Provincia de Mantova|Mantuva]] (tacaa insema).
===Nuvember===
*[[4 de nuvember]]: el vegn elegiüü el növ papa de la [[Gesa Copta]] (quel de 118), el vescuv [[Tawadros II]].
*[[6 de nuvember]]: ai eleziun presidenziai di [[Stat Ünii]] el vegn cunfermaa per alter quatr'agn el demucrategh [[Barack Obama]], che 'l vincc cuntra el sò sfidant repüblican [[Mitt Romney]]: el resültaa l'è de 303 vut eleturai cuntra 206.
*[[9 de nuvember]]: [[Justin Welby]], vescuv de [[Durham]], l'è ciamaa el növ [[arcivescuv de Canterbury]], e dunca el vegna el növ cap spiritüal de la [[Gesa Anglicana]].
*[[14 de nuvember]]: el Cungress quel de 18 del [[Partii Cumünista Cines]] el scerniss el sücessur del segretari [[Hu Jintao]], ciuè 'l sciur [[Xi Jinping]].
*[[25 de nuvember]]:
**In [[Italia]] se fa el prim turnu di eleziun primari per scernì el candidaa del [[centru-sinistra]] ai eleziun pulitegh de la primavera del [[2013]]: passen el segretari del [[Partii Demucrategh]] [[Pierluigi Bersani]] (44%) e 'l sò aversari püssee impurtant, el sindegh de Fiurenza [[Matteo Renzi]] (36%). I alter sfidant a hin: [[Nichi Vendola]], guvernadur de la [[Püja]] e cap del partii de sinistra [[SEL]] (15%), [[Laura Puppato]], cunsijera regiunal del PD in del [[Venetu]] (3%) e [[Bruno Tabacci]], assessur del bilansc a [[Milan]] e representant de l'[[API]] (1,2%). El balutagg l'è staa faa el [[2 de dicember]].
**In [[Catalogna]] i eleziun ministrativ fan vincc i partii autunumista.
*[[29 de nuvember]]: l'[[UNÜ]], cunt una resulüziun vutada de 138 stat sü 193 (9 cuntari, 41 astegnüü), la recugnuss la [[Palestina]] 'me stat usservadur. [[Israel]] l'è minga tant cuntent, e cun lü gnanca i [[Stat Ünii]].
=== Dicember ===
* [[02 12|2 de dezèmber]]: ol [[Pierluigi Bersani]] 'l vèns ol balotàgio di primàrie con piö del 60% e 'l diènta isé 'l candidàt del cèntro sinìstra a i elesiù del [[2013]].
* [[21 12|21 de dicember]]: segund un poo de gent quela data chì la curespund a la [[fin del mund]], in sü la bas de analisi de un calendari di [[Maya]].
== Chi gh'è nassüü ==
*[[24 de genar]]: [[Atena de Danimarca]].
*[[23 de febrar]]: [[Estelle de Svezia]].
== Chi gh'è mort ==
* [[15 01|15 de genar]]: [[Carlo Fruttero]], scritur italian.
* [[21 01|21 de genar]]: [[Etta James]], cantanta [[blues]] americana.
* [[24 01|24 de genar]]: [[Theo Angelopoulos]], regista [[cine]]matugrafich grech.
* [[24 01|24 de genar]]: [[Cecu Ferrari]], pueta, atur teatral e scritur lumbard.
* [[29 01|29 de genar]]: [[Oscar Luigi Scalfaro]], magistràt, polìtich e Presidènt de la Repüblica Italiàna, chèl di 9, dal [[1992]] al [[1999]].
* [[03 02|03 de fevrér]]: [[Ben Gazzara]], atùr [[Stacc Ünìcc|americà]] de famèa siciliàna.
* [[11 02|11 de fevrér]]: [[Guido Fanti]], òm polìtech bulognés del Partìt Comünìsta Italià, sìndech de [[Bològna]], presidènt de la regiù [[Emilia-Romagna]], depütàt, eüroparlamentàr e vìce presidènt del Parlamènt Eüropéo, prim òm polìtech a dovrà 'l concèt de [[Padania]] zamò in di agn '70.
* [[11 02|11 de febrar]]: [[Whitney Houston]], cantanta americana.
* [[20 02|20 de febrar]]: [[Renato Dulbecco]], dutur italian (natüralizaa 'merican), [[Premi Nobel de la Medesina]] in del [[1975]].
* [[01 03|1 de marz]]: [[Lucio Dalla]], cantant italian.
* [[08 03|08 de mars]]: [[Domenico Sella]], profesùr a la University of Wisconsin de Madison, fòrse 'l piö grant espèrt de la stòria econòmega lumbàrda del sécol XVII.
* [[10 03|10 de mars]]: [[Jean Giraud]], dizegnadùr de fümècc [[Frànsa|francès]], che 'l se firmàa col nòm d'art ''Mœbius''.
* [[17 03|17 de marz]]:
** [[Ivan Mykolajovyč Dem'janjuk]] (mej cugnussüü mej 'me ''John Demjanjuk''), criminal de guera ücrain.
** [[Shenouda III de Lissandria]] (nassüü ''Nazīr Jayyid Rūfāʾīl''), papa quel de 117 de la [[Gesa Copta]].
* [[21 03|21 de marz]]: [[Tonino Guerra]], pueta rumagnö.
* [[24 03|24 de marz]]: [[Vigor Bovolenta]], giügadur de palavolo italian.
* [[25 03|25 de marz]]: [[Antonio Tabucchi]], scritur italian.
* [[01 04|1 de avrìl]]: [[Giorgio Chinaglia]], ex zogadùr de fùbal de la [[Società Sportiva Lazio]].
* [[09 04|9 de avrìl]]: [[Maria Mafai]], piö cognusìda col nòm de [[Miriam Mafai]], giurnalésta, scritùra e politica che l'à fài nàs ol giurnàl ''[[La Repubblica]]''.
* [[14 04|14 de avrìl]]: [[Piermario Morosini]], zögadùr de fùbal bergamàsch che 'l se sènt mal pròpe 'ntat che l'è dré a zögà öna partìda de série B.
* [[17 05|17 de magg]]: [[Donna Summer]], cantanta americana.
* [[20 05|20 de magg]]:
** [[Abdelbaset al-Megrahi]], terurista libigh, aütur de l'[[atentaa de Lockerbie]] in del [[1988]].
** [[Robin Gibb]], cantant britanigh e member di [[Bee Gees]].
* [[06 06|6 de giügn]]: [[Ray Bradbury]], scritur de fantascienza american.
* [[03 07|3 de lüj]]: [[Sergio Pininfarina]], imprenditur italian.
*[[08 07|8 de lüj]]: [[Ernest Borgnine]], atur american de urigin italiana (piemuntesa), Oscar in del [[1956]].
*[[16 07|16 de lüj]]: [[Jon Lord]], müsicista ingles, giamò member di [[Deep Purple]].
*[[22 07|22 de löi]]:
**[[Cesarino Monti]], sindèch de [[Lasàt]] e senatùr de la [[Lega Nord]];
**[[Romano Battaglia]], gioranlìsta, scritùr e 'nventùr de ''la Versiliana''.
*[[23 07|23 de löi]]:
**[[Luigi Lazzaroni]], imprenditùr de la famèa di Lazzaroni di amarècc de [[Saròn]];
**[[Oswaldo Payà]], òm polìtech e opozidùr del regìme de Castro a [[Cùba]];
*[[24 07|24 de lüj]]:
**[[Sally Ride]], strunauta americana, la prima dona americana a 'ndà in del spazzi.
**[[John Atta Mills]], president del [[Ghana]].
*[[01 08|1 de agust]]: [[Gore Vidal]], scritur american.
*[[10 08|10 de agust]]: [[Carlo Rambaldi]], artista italian, che l'ha faa i disegn de [[E.T]]., l'extraterester del film del [[Steven Spielberg]].
*[[18 08|18 de agust]]: [[Scott McKenzie]], cantant american.
*[[19 08|19 de agust]]: [[Tony Scott]], regista ingles.
*[[25 08|25 de agust]]: [[Neil Armstrong]], strunauta american, el prim om a met i pee in sü la [[Lüna]].
*[[31 08|31 de agust]]: [[Carlo Maria Martini]], [[arcivescuv de Milan]] del [[1979]] al [[2002]].
* [[29_09|29 de setèmber]]: [[Hebe Camargo]], cantanta e atùra brasigliàna
*[[1 de utuber]]:
**[[Shlomo Venezia]], giüdee italian suravivüü al camp de stermini nazista de [[Auschwitz-Birkenau]], induve l'era staa custringiüü a tö part a un ''[[sonderkommando]]''.
**[[Eric Hobsbawm]], storegh e scritur ingles.
*[[15 de utuber]]: [[Norodom Sihanouk]], re de [[Cambogia]] del [[1941]] al [[1955]], e pö del [[1993]] al [[2004]], president in del [[1975]] e prim minister per un muntun de völt (des) intra el [[1945]] e 'l [[1961]].
*[[1 de nuvember]]: [[Gae Aulenti]], architeta italiana.
*[[2 de nuvember]]: [[Pino Rauti]], pulitegh italian, espunent de la destra "estrema", giamò segretari del MSI tra el [[1990]] e 'l [[1991]] e pö cap de vari partii dopu la separaziun de [[Lianza Naziunal]].
*[[5 de dicember]]: [[Oscar Niemeyer]], architet brasilian.
{{calendariXXI}}
[[Categoria:Secol XXI]]
1v4qc0gz6fxp8ikzyc7giyzbux70ws9
1054
0
171658
1330141
1258275
2026-06-20T10:52:48Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-Kiev +Kyiv)
1330141
wikitext
text/x-wiki
{{NOL|dial=OR}}
{{SBOZZNOL}}
El '''1054''' a l'è 'n ann del secol XI.
== Cossa gh'è sucedud ==
*[[Scisma d'Oriènt]]: division tra la [[Gesa catolega]] e la [[Gesa ortodossa]].
== Chi l'è che l'è nassud==
*[[Berengrari Raimond II]], [[cont de Barcelona]].
*[[Bernold de Costamza]], storìch todèsch (m. [[1100]]).
*[[Jimena Díaz]], moér del [[Cid Campeador]] (m. [[1106]]).
*[[Raimond Berengrari II]], cont de [[Barcelona]] e sgiomell de Berengrari Raimund II (m. [[1082]]).
*[[Al-Hariri]], leterad àrabo.
*[[09 04|9 de april]]: [[Giudita Maria de Baviera]].
== Chi l'è che gh'è mort ==
*[[Folch Bertrand I de Provenza]].
*[[Peder II de Ast]], vescov.
*[[20 02|2 de fevrer]]: [[Jaroslav de Kyiv]] (n. [[978]])
*[[19 04|19 de avril]]: [[Papa Leon IX]] (n. [[1002]]).
*[[01 09|1 de setember]]: [[García III Sánchez de Navarra]].
*[[24 09|24 de setember]] - [[Reichenau]]: [[Ermàn de Reichenau]], fraa benedetin autor de la [[Salve Regina]] e de l'[[Alma Redemptoris Mater]].
== Alter progecc ==
{{Interproget}}
{{calendariXI}}
ha5eufhd7vkewbc7plcxqwhkug9qdsg
Vicebsk
0
175179
1330135
1301268
2026-06-20T10:50:57Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-Kiev +Kyiv)
1330135
wikitext
text/x-wiki
{{MILCLASS}}
[[File:Flag of Viciebsk, Belarus.svg|thumb|La bandera de la città]]
'''Vicebsk''' (Віцебск in [[abecee cirilligh]]; ''Vitebsk''/Витебск in [[russ]]; ''Vitebsk''/'''וויטעבסק''' in [[yiddish]]) l'è ona città de la [[Bielorussia]] del [[nord]] cont ona popolazion de circa 347.000 abitant.
==Geografia==
La città la se troeuva in del nord del Paes, minga lontan del confin con la [[Russia]] e con la [[Lettonia]]. L'è 'l capploeugh de la [[voblasc' de Vicebsk|voblasc']] con l'istess nomm e l'è la quarta città del Paes per numer de gent che ghe viv.
==Storia==
Vicebsk la ciappaa el sò nomm del fiumm [[Vic'ba]], che 'l passa lì arent, prima de buttàss dent a la [[Dvina occidental]]. El primm document che ne parla de la città a l'è del [[1021]], ma el par che la soa fondazion la poda vess portada al [[974]], quand che la [[Olga de Kyiv]] l'aveva ordinaa de fà sù ona città là indove prima el viveva el popol di [[Kriviči]].
Vicebsk la s'è sviluppada perchè la se trovava in sù la strada tra el [[Mar Baltigh]] e 'l [[Mar Negher]]. In del [[1320]] l'è entrada a fà part de la [[Lituania]], in del [[1659]] del [[regn lituan-polacch]]. L'era la capital de on [[voivodad de Vicebsk|voivodad]]. In del [[1697]] la ciappaa i [[diritt de Brandeburgh]], che ghe daven a lee on bell poo de libertà comunai. Rivaa el [[1772]], l'è passada sotta a la [[Russia]]: anca in quella occasion chì l'è stada el cappoloeugh de ona [[Governadorad de Vicebsk|provincia]].
In quell temp la popolazion [[giudee|giudea]] l'è cressuda de bon: al princippi del XX secol la metà di gent che viveven a Vicebsk l'era giudea: tra quei gent là podom cuntà el pittor [[Marc Chagall]] (''Mark Zacharovič Šagalov'').<br>
L'ha segutaa la storia de la Russia fina a la fin de l'[[URSS]]: in del [[1991]] l'è passada in la [[Bielorussia]]. Tra el [[1941]]-[[1944]] l'è stada occupada di todesch, che hann coppaa quasi tucc i giudee che viveva in del [[ghetto]].
==Gemellagg==
*[[File:Flag of Russia.svg|20px]] [[Gelendžik]], [[Russia]].
*[[File:Flag of Poland.svg|20px]] [[Zielona Góra]], [[Polonia]].
*[[File:Flag of Germany.svg|20px]] [[Germania]]:
**[[Nienburg (Bassa Sassonia)|Nienburg]]
**[[Francofort sù l'Oder]]
*[[File:Flag of the People's Republic of China.svg|20px]] [[Harbin]], [[Cina]].
[[Categoria:Cità de la Bielorussia]]
l4yb9i56qe2wgbyhb10r6shb2w5khpj
Rūta Meilutytė
0
184782
1330089
1312561
2026-06-20T03:42:16Z
InternetArchiveBot
32808
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1330089
wikitext
text/x-wiki
{{O|date=Avril 2024}}
{{LUDLUD}}
[[Archivi:Rūta Meilutytė portrait.jpg|Right|thumb|220px|Rūta Meilutytė.]]
[[Archivi:Lithuanian swimming squad at 2012 Olympic Games.jpg|Right|thumb|290px|Rūta cui sò cumpagn de squadra litüana de nöd a ''Londra [[2012]]''.]]
'''Rūta Meilutytė''', ([[Kaunas]], [[Lituania]], [[19 03|19 de màrs]] [[1997]]) l'è un'atleta litüana giùna a sè: apena a 15 ann l'ha vensüd la medàja d'or a le ''Ulimpiadi de [[Londra]] [[2012]]'' in d'la categuria ''100 méter a rana''.
== Biugrafia ==
Nasüda in [[Litüania]] in del [[1997]], l'ha pèrs la sò mama quant la gh'eva apena quatr'ann: tüti quei che la cunùsen, i dìsun che la ricorda pròpi la mama, in del fìsich e in d'la vuluntà<ref>[http://i-swimmer.ru/foto/lithuania/meilutyte/meilutyte.htm In rüss] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121220171534/http://i-swimmer.ru/foto/lithuania/meilutyte/meilutyte.htm |date=2012-12-20 }}</ref><ref>[http://www.lithuaniatribune.com/2012/07/31/ruta-meilutyte-who-grew-up-without-mother-is-accompanied-on-her-road-to-victories-by-her-father/ In inglés]</ref>.
La s'è trasferida a Plymouth, in [[Inghiltèra]] in del [[2008]] per alenàss in del [[nudà]]. Al ''Festival ulìmpica d'la giuentü d'Europa'' del [[2011]] la vens la medàja d'or in d'i ''100 méter a rana'', vüna d'argènt a 50 meter ''stil lìber'' e vüna de brùns a 100 meter ''stil lìber''.
== Curiusità ==
Anca se l'è, praticament, un po' püsè d'una fiulina, la g'ha di pé cul nümer 43 de scàrp.<ref>[http://london2012.lrytas.lt/-13436221781341597635-be-motinos-u%C5%BEaugusi%C4%85-plaukik%C4%99-pergali%C5%B3-keliu-lydi-t%C4%97vas.htm In litüàn] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120801233116/http://london2012.lrytas.lt/-13436221781341597635-be-motinos-u%C5%BEaugusi%C4%85-plaukik%C4%99-pergali%C5%B3-keliu-lydi-t%C4%97vas.htm |date=2012-08-01 }}</ref>.
== Decurasiòn ==
[[Image:LTU Order for Merits to Lithuania - Grand Cross BAR.svg|left|50px]] ''Gran Crùs del'Ùrdin al Mèrit dla Litüania''. [[10_08|10 d'agùst]] [[2012]]
== Ligàmm de fora ==
* [https://web.archive.org/web/20121030004945/http://www.london2012.com/athlete/meilutyte-ruta-1065297/ Scheda in sü london2012.com]
* [http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/me/ruta-meilutyte-1.html Scheda in sü sports-reference.com]
== Riferiment ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Meilutyte, Ruta}}
[[Categoria:Nassud in Lituania]]
[[Categoria:Sportiv lituan]]
[[Categoria:Nassud in del 1997]]
lly2bbwo64l5yj2y0x7s1428nj9nju6
Rabia Kazan
0
199934
1330087
1264600
2026-06-20T00:05:12Z
InternetArchiveBot
32808
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1330087
wikitext
text/x-wiki
{{LUDLUD}}
'''Rabia Özden Kazan''', (cunusüda apena cume ''Rabia Kazan'', [[Malatya]], [[25_08|25 d'agùst]] [[1976]]) l'è una [[giurnalista]] e [[scritur]]a [[Türchia|türca]].<ref>[http://www.hurriyet.com.tr/gundem/19797500.asp ''Hürriyet: Rabia'nın büyük değişimi'']</ref>
L'ha cumenciàd a laurà da giùna, in del [[1996]] a ''Turkish Flash TV''. L'ha intervistàd [[Mehmet Ali Ağca]],<ref>[http://yenisafak.com.tr/Gundem/Default.aspx?t=17.02.2008&i=100339 ''Ağca'nın eski nişanlısı Roma'da evlendi''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121023142852/http://yenisafak.com.tr/Gundem/Default.aspx?t=17.02.2008&i=100339 |date=2012-10-23 }}</ref> el türc che g'ha sparàd<ref>[http://www.milliyet.com.tr/default.aspx?aType=HaberDetay&ArticleID=1052985 ''Ağca’nın eski nişanlısı başını açtı'']</ref> al [[papa]] [[Giuànn Pàul II]] in del [[1981]].
L'ha fundàd la rivista ''Haber Revizyon'' e in del [[2007]] l'ha scrìtt ''Tahran Melekleri'' ('I àngiui de [[Teheran]])<ref>[http://blog.libero.it/taniarocha/6873134.html?ssonc=1773759845 ''Rabia Kazan racconta la schiavitù delle donne''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141018220625/http://blog.libero.it/taniarocha/6873134.html?ssonc=1773759845 |date=2014-10-18 }}</ref> in due la parla d'la ''Mut'a'' ([[arab]] متعة), el spusalìsi purisòri, che el saress cume legalisà la prostitüsiòn.
L'è spusada dal [[2008]] cul pulìtic e aucàt Giacinto Licursi; in del [[2012]] l'ha decìs de tiràss via el vèl, e l'è stàia minaciàda de mòrt.<ref>[http://beforeitsnews.com/opinion-conservative/2013/05/death-threats-for-turkish-author-rabia-kazan-for-removing-her-veil-2634632.html ''Death threats for Turkish author Rabia Kazan for removing her veil'']</ref><ref>[https://themuslimissue.wordpress.com/2013/05/10/bestselling-turkish-writer-is-receiving-death-threats-after-she-took-her-veil-off/ ''Bestselling Turkish writer is receiving death threats after she took her veil off''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141230111250/http://themuslimissue.wordpress.com/2013/05/10/bestselling-turkish-writer-is-receiving-death-threats-after-she-took-her-veil-off/ |date=2014-12-30 }}</ref> L'è anca stàia vulutària a la WFUNA (World Federation of United Nations Associations).
== Riferimént ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Kazan, Rabia}}
[[Categoria:Nassud in del 1976|Kazan]]
[[Categoria:Giornalista turch|Kazan]]
[[Categoria:Nassud in Turchia|Kazan]]
4x4iz5uln0bcfkx53vqzq9h4q2kz92y
Szczerbiec
0
212112
1330099
1313322
2026-06-20T09:17:28Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-Kiev +Kyiv)
1330099
wikitext
text/x-wiki
{{SL}}
[[Archivi:Szczerbiec.PNG|miniatura|upright=0.7|Documentazion pitorega de la Szczerbiec ind el 1764.]]
La [[Szczerbiec]] (prononça [[Lengua polacca|polaca]]: ''[ˈʂt͡ʂɛr.bʲɛt͡s]'')<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Help:IPA_for_Polish IPA per ol polac]</ref> l'è la [[spada]] cerimoniala dovrada ind le incoronazion de la plu part dei [[Regn de Polonia|Re Polac]] dal [[1340]] a'l [[1764]]. L'è conservada e esponida ind el [[Castell del Wavel]] a [[Cracovia]] come l'uneg restait dei joiei de la Corona Polaca Medievala.<ref name=wavel>[http://wawel.krakow.pl/en/index.php?op=21 Ol sit del Castell del Wavel (en)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170202060000/http://www.wawel.krakow.pl/en/index.php?op=21 |date=2017-02-02 }}</ref>
== Etimolojia ==
[[Archivi:Bacciarelli - Chrobry.jpeg|miniatura|right|upright=0.7|[[Boleslav I ol Corajos|Boleslav I]] con la Szczerbiec (sqeiada).]]
Ol so nom al vegn dal polac ''szczerba'' (sqeia, bux, capeta).<ref>[https://pl.wiktionary.org/wiki/szczerba pl.wiktionary.org/wiki/szczerba]</ref> In lombard s'pœl render-l come '''Spada Sqeiada'''. Segond la lejenda ol re polac [[Boleslav I ol Corajos]] l'havress sqeiada ind el sbater jo la Porta Dora de [[Kyiv]] ind el [[1018]] (la porta però l'è staita fabregada adoma ind el [[1037]]). In realtaa, ol nom de la spada al vegn de l'intai ind la lama, qe l'è probabel qe al sies stait cread per portar dei [[reliquia|reliquie]], come l'era comun ind el [[Medioev]].
== Storia ==
La Szczerbiec l'è staita fabregada ind la prima metaa del [[XIII secul|secol XIII]], fors in [[Renania]]. A'l prencepe l'era proprietaa del princep Boleslav (fors [[Boleslav I de Masovia]] o [[Boleslav ol Devot]]) come l'indeçava l'iscrizion (qe la g'è plu) su l'impugnadura. L'è probabel qe a'l temp la fœss dovrada come simbol del poder judiaziare (''gladius iustitiae'').<ref name=wavel/><br />
[[Archivi:Szczerbiec Wawel crop.jpg|miniatura|La Szczerbiec a'l dé de incœ.]]
Ind el [[1320]] l'è staita dovrada de [[Ladislav I de Polonia]] come spada de incoronazion ind la [[Catedral del Wavel]]. Despò l'è staita tegnida ind el [[Castell del Wavel]] insema a i olter joiei de la corona polaca, e l'è staita dovrada ind le incoronazion de la plu part dei Re Polac fina a'l [[1764]].<ref name=wavel/><br />
Ind el [[1795]] ol castell l'è saqejad dei [[Prussia|prussian]], e la spada la passa de man plu volte ind el [[XIX secul|XIX secol]], fina a vesser comprada de l'[[Hermitage]] de [[San Pedersborg|San Pedersburg]] ind el [[1884]].<ref name=wavel/> L'[[Union Sovietega]] la darà indree a la Polonia ind el [[1928]]. Ind la [[Segonda Guerra Mondial]], la Szczerbiec l'è portada a'l segur in [[Canada]], e la torna a'l Wavel adoma ind el [[1959]].
== Descrizion ==
[[Archivi:Szczerbiec diagram.svg|miniatura|I misure de la spada]]
La spada l'è caraterizada de un'elsa d'arjent, quarciada jo con dei piastre d'or, qe i è decorade con dei formule majege, 118 simboi cristian e dei motiv floreai. Prope sota la guardia g'è una streita crena ind la lama, con tacad un picen scud d'arjent cond el [[stema dei Piast]]. Qest a l'è probabel qe al sies l'ultem rest del [[fœder]], cread ind el [[1340]] e perdid intra ol [[1819]] e ol [[1874]]. La lama l'è de [[Oakeshott typology|tipo Oakeshott]] XII. I misure principale i è:
*Longeza totala: 98,4 cm
*Longeza lama: 82 cm
*Largeza massema lama: 5 cm
{| class="wikitable"
|+ Decorazion e inscrizion de l'elsa<ref>Biborski, Marcin; Stępiński, Janusz; Żabiński, Grzegorz (2011), [http://gladius.revistas.csic.es/index.php/gladius/article/view/239/245 "Szczerbiec (the Jagged Sword) – the Coronation Sword of the Kings of Poland"], Gladius, Madrid Departamento de Publicaciones del CSIC (XXXI): 93–148, [[doi]]:[https://dx.doi.org/10.3989/gladius.2011.0006 10.3989/gladius.2011.0006], [[ISSN]] [https://www.worldcat.org/issn/0436-029X 0436-029X]</ref>
|-
!width="5%"| !!width="30%" colspan=2 | Dreit !!width="17.5%"| Banda streita !!width="30%" colspan=2 | Rovers !!width="17.5%"| Banda streita
|-
! rowspan=2 | Pomell
| colspan=2 | [[File:Szczerbiec pommel obverse.PNG|90px|center|]] '''Cercc ind el mez:''' Letera T stilizada (opur T sora una C) intra i letere alfa e omega con sora dei crox, e sota tut una crox dent una rœsa con 12 foie
| rowspan=2 | Motiv romboidal
| colspan=2 valign=top | [[File:Szczerbiec pommel reverse.PNG|95px|center|]] '''Cercc ind el mez:''' Boscal de vita
| rowspan=2 | Motiv romboidal
|-
| colspan=2 | '''Anell estern smussad:''' inscrizion:<br />''+ REC. FIGVRA. TALET. AD AMOREM. REGVM. ET. PRINCIPVM. IRAS IUDICV. M''
| colspan=2 | '''Anell estern smussad:''' Foie de vita
|-
! rowspan=3 | Impognadura
| rowspan=3 | [[File:Szczerbiec grip obverse.PNG|60px|center|]]
| style="height: 66px;" | '''Sora:''' Lion alad de San Marc, inscrizion:<br />''MARCVS''
| rowspan=3 | inscrizion:<br />''LIST E. EST. GLAUD… h.BOLEZLAI ‘DVC…''<br />(perdid e sostituid con un motiv romboidal)
| rowspan=3 | [[File:Szczerbiec grip reverse.PNG|62px|center|]]
| '''Sora:''' Agola de San Joann, inscrizion:<br />''IhOANNES''
| rowspan=3 | inscrizion:<br />''CVM. QVO. EI DNS. OS. AVXIL ETVR. ADUS. PARTES. AMEN''<br />(perdid e sostituid cond un spessor de cera)
|-
| style="height: 65px;" | '''Mez:''' Bœv alad de San Luca, inscrizion:<br />''LVCAS''
| '''Mez:''' Anjol de San Matee, inscrizion:<br />''MMThCVS''
|-
| '''Sota:''' Agnell de Dé
| '''Sota:''' Agnell de Dé
|-
! rowspan=3 | Guardia
| [[File:Szczerbiec crossguard St Mark.PNG|60px|]]
| '''Estremitaa sinistra:''' Lion alad de San Marc
| rowspan=3 | Motiv triangolar
| [[File:Szczerbiec crossguard St Matthew.PNG|60px|]]
| '''Estremitaa sinistra:''' Anjol de San Matee
| rowspan=3 | Motiv triangolar
|-
| colspan=2 | [[File:Szczerbiec crossguard reverse.PNG|250px|center|]] '''Mez:''' inscrizion:<br />''QVICVMQVE hEC + NOMI[N]A DEII SECVM TVLERI[T] NVLLVM PERICVL[VM] CN EI OMNINO NOC[E]BIT''
| colspan=2 | [[File:Szczerbiec crossguard obverse.PNG|250px|center|]] '''Mez:''' inscrizion:<br />''CON. CITOMON.. EEVE SEDALAI. EBREbEL''<br />Sota una decorazion de foie de vida
|-
| [[File:Szczerbiec crossguard St Luke.PNG|60px|Winged ox of Saint Luke]]
| '''Estremitaa dreita:'''<br />Bœv alad de San Luca
| [[File:Szczerbiec crossguard St John.PNG|60px|Eagle of Saint John]]
| '''Estremitaa dreita:''' Agola de San Joann
|}
== Bibliografia ==
* {{pl}} [[Marek Żukow-Karczewski]], [http://mbc.malopolska.pl/dlibra/docmetadata?id=12429&from=publication&tab=1 ''Klejnoty i insygnia koronacyjne w dawnej Polsce. Prawdy i legendy'' (Crown jewels and insignia in the former Poland. Truth and legend), "Życie Literackie", No. 32, 1987, p. 5.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170510063808/http://mbc.malopolska.pl/dlibra/docmetadata?id=12429&from=publication&tab=1 |date=2017-05-10 }}
== Riferiments ==
<references/>
== Olter projets ==
{{commons-inline}}
[[Categoria:Storia de la Polonia]][[Categoria:Regalie]][[Categoria:Storia medieval]]
[[Categoria:Spade]]
oostbye4v6kvmoakro7tggp6ppx0agp
Boleslav I de Masovia
0
212115
1330084
970696
2026-06-19T20:38:40Z
Redaktor GLAM
46613
Higher resolution version of image
1330084
wikitext
text/x-wiki
{{SL}}
{{sbozz}}
[[Archivi:Boleslaw I of Masovia seal (16839068).png|miniatura|Sijill de Boleslav I de Masovia]]
[[Boleslav I de Masovia]] (in [[Lengua polacca|polac]]: '''''Bolesław I Mazowiecki'''''; [[1208]] - circa [[25 02|25 de febrer]] [[1248]]), l'è stait un princep polac member de la [[dinastia Piast]], Duca de [[Sandomierz]] (adoma una part, 1229-1232), Duca de [[Dobrzyń nad Wisłą|Dobrzyń]] (1233-1247) e Duca de tœta la [[Masovia]] intra ol 1247 e ol 1248.
L'era ol segond s'ciet de [[Conrad I de Masovia]] e [[Agafia de Rus]]. L'è probabel qe al sies stait ciamad insé in onor del so bisnono [[Boleslav III ol Bocacorta]]. A la mort del so fradell major Przemysł ind el [[1228]] l'è diventad ol plu vegg dei fiœi de la so famea.
[[Categoria:Dinastia Piast]]
4nedo4x9tity2glrq66498u2yyyl9im
Boleslav I ol Corajos
0
212176
1330097
1276271
2026-06-20T09:16:55Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-Kiev +Kyiv)
1330097
wikitext
text/x-wiki
{{SL}}
[[Archivi:Bacciarelli - Chrobry.jpeg|miniatura|Boleslav I ol Corajos con la [[Szczerbiec]]]]
'''Boleslav I ol Corajos''' ([[Lengua ceca|cec]]: ''Boleslav Chrabrý''; [[Lengua polacca|polac]]: ''Bolesław I Chrobry'' {{Link audio|Pl-Bolesław-I-Chrobry.ogg|polac}}; [[967]] - [[17 06|17 de jœgn]] [[1025]]), cognossid anc (de rar) come '''Boleslav I ol Grand''' ([[polac]]: ''Bolesław I Wielki''), member de la [[dinastia Piast|famea Piast]], l'è stait [[Duca de Polonia]] intra ol [[992]] e ol 1025, e ol prim [[Re de Polonia]] ind el 1025. L'è stait po a' [[Duca de Boemia]] come '''Boleslav IV''' ([[1002]] - [[1003]]).
L'era ol s'ciet de [[Miecislav I de Polonia]] e [[Dobrawa de Boemia]].
== I prim agn (992 - 999) ==
Ol [[Miecislav I de Polonia]], qe l'è mort ind el 992, l'hiva spartid ol ducat intra i so fiœi, ma ol Boleslav l'è rivad a descaçar vià l'ultema moier de Miecislav, [[Oda de Haldensleben]], e ol so mez fradell, e l'ha reunid insé la [[Polonia]] intra ol 992 e ol [[995]].
L'ha sostegnid i missionare [[Adalbert de Praga|Adalbert]], Vescov de Praga, e [[Bruno de Querfurt]], ind la so œvra de cristianizazion de la [[Prussia]]. Ind el menter, l'ha conquistad la [[Slesia]] e la [[Pomerania]], e i citaa de [[Danzica]] e [[Cracovia]]. Ind el [[999]] l'ha conquistad anc la [[Moravia]], e ind el [[1000]] la [[Slovaqia]].
== Ol congress de Gniezno e i conseguenze (1000 - 1002) ==
{{varda anca|Congress de Gniezno}}
[[Archivi:Maurycy.jpg|miniatura|left|upright=0.25|La copia de la [[Sacra Lanza]]]]
Ol martire de l'Adalbert ind el [[997]] e la so canonizazion ind el [[999]] i è stait dovrads del Boleslav per aumentar l'autonomia de la Polonia dal [[Sacr Roman Imper]].
L'imperador [[Oton III]], qe l'era stait amix e student de l'Adalbert, ind el ann [[1000]] l'è indait in pelegrinaj a [[Gniezno]], sœ la so tomba. In qesta ocasion al s'è incontrad col Boleslav in qell qe l'è ciamad de i storeg ol [[Congress de Gniezno]]. L'imperador l'ha dait a'l Boleslav ol titol de ''Frater et cooperator Imperii'' e l'ha cread l'[[Arcivescovad de Gniezno]], indipendent de qell de [[Arcivescovad de Magdeburg|Magdeburg]], qe l'hera provad a met sota la so autoritaa i ciexe polaqe. De plu, l'ha donad a'l duca polac anc una copia de la [[Sacra Lanza]]. Ol Boleslav, per recambiar, l'ha dait a Oton un braç de l'Adalbert come [[reliquia]].
Despos de qeste concession, i sarà creade i [[diocesi]] de [[Cracovia]], [[Breslavia]] e [[Kołobrzeg]], e ol Boleslav al desmeterà de pagar un tribut al Sacr Roman Imper.
== L'espansion (1002 - 1019) ==
[[Archivi:Polska 992 - 1025.png|miniatura|La Polonia sota Boleslav I]]
Dop de la mort de l'[[Oton III]] ind el [[1002]] (a l'età de apena 22 agn), ol Boleslav al conquista i territore de [[Meissen]] e de la [[Lusazia]], ind el tentativ de ciapar plu terre possibel intant qe i g'era i lote per la sucession. Donca al conquista e se far ciamar duca de [[Boemia]] e de [[Moravia]] ind el [[1003]]-[[1004]]. I guerre con l'Imper i feness ind el [[1018]], con la [[pax de Bautzen]]: l'imperador [[Enric II]] al recognoss a'l Boleslav ol possess de Meissen e de la Lusazia, come vassall (adoma de nom) de l'Imper.
Ind el [[1018]], ol Boleslav al decid de intervegnir ind la [[intervent de Boleslav I ind la crisi de sucession de Kyiv|crisi de sucession]] de la [[Rus' de Kyiv]] per aiœtar ol jender [[Svjatopolk I de Kyiv|Svjatopolk I]]. Conquistada la capital (segond la lejenda, l'havress botad jo la [[Porta d'Or de Kyiv|Porta d'Or]] con la [[Szczerbiec]], qe la se saress sqejada per qest), al met ol so jender sœl tronn, e al jonta a la Polonia la rejon de la [[Rutenia Rossa]].
== I ultem agn (1019 - 1025) ==
Despos de la mort de l'Enric ind el [[1024]], ol Boleslav al sfrœta ol period de incerteza ind el Imper per far-s incoronar Re de Polonia, col suport del [[Papa]] [[ioannes XIX|Joann XIX]], ind el [[1025]].
== Influenza ==
Ol Boleslav l'è considerad ol fondador de la Polonia, e l'è stait ol prim sovran batezad a la nassida. La so figura l'è analoga a qella del so contemporane [[Stefan I d'Ungeria|Stefan I]] per l'[[Ungaria]].
== Riferiments ==
* {{it}} Treccani [http://www.treccani.it/enciclopedia/boleslao-i-il-coraggioso-re-di-polonia/ 1][http://www.treccani.it/enciclopedia/boleslao-chrobry-il-grande_%28Enciclopedia-Italiana%29/ 2]
[[Categoria:Storia de la Polonia]][[Categoria:Dinastia Piast]]
fg1sq1m7a4zdgeocljb9kss96hnnlgg
Rutenia Rossa
0
212245
1330098
1313221
2026-06-20T09:17:18Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-Kiev +Kyiv)
1330098
wikitext
text/x-wiki
{{SL}}
{{SBOZZ}}
{{F}}
{| class=sinottico style="text-align: center;"
|- class="sinottico_testata"
!colspan=2|Rutenia Rossa
|-
|[[File:POL województwo ruskie COA.svg|senza_cornice|80px]]
|[[File:POL województwo bełskie IRP COA.svg|senza_cornice|80px|]]
|-
| [[Vovoidat de Rutenia]] || [[Vovoidat de Bełz]]
|-
|colspan=2|[[File:Grody czerwienskie.png|senza_cornice|250px]]
|}
La [[Rutenia Rossa]], anc '''Russia Rossa''' ([[latin]]: ''Ruthenia Rubra'' o ''Russia Rubra''; [[ucrain]]: ''Червона Русь'', [[polac]]: ''Ruś Czerwona'', [[Lengua rüssa|russ]]: ''Червоная Русь'') l'è una rejon storega medioevala qe al dé d'incœ la corrispond a un territore intra ol sud-est de la [[Polonia]] e l'ovest de l'[[Ucraina]].
L'è staita citada la prima volta ind el [[1321]] ind una cronaca polaqa.
Al prencepe part de la [[Rus' de Kyiv]], dopo la so fin l'è staita contendida intra ol [[Regn de Polonia]], ol [[Granducat de Lituania]], ol [[Regn d'Ungeria]] e ol [[Regn de Rutenia]]. Dopo i [[guerre de Galizia-Vovoidonia]], conquistada da [[Casimir III ol Grand]], l'è staita part de la Polonia, dividida intra ol [[Vovoidat de Rutenia]], ol [[Vovoidat de Bełz]].
[[Categoria:Polonia]]
[[Categoria:Ucraina]]
h4tt1c8oikwl0ogh0v1di6xeilmga33
Tatra T3
0
215334
1330133
1298635
2026-06-20T10:50:05Z
Sciking
7100
/* Galleria di foto */
1330133
wikitext
text/x-wiki
{{MILCLASS}}
{{Sbozz|grafia=MILCLASS}}
{{F|grafia=MILCLASS}}
{{Infobox treno/Jeneric
|Nom=Tatra T3
|Tipo=[[Tram]]
|Imajin=Tram Tatra T3 Praha 6102.jpg
|Didascalia=Tatra T3 a Praga
}}
{{Infobox treno/Daits costruzion
|Ann_Projetazion=
|Ann_Ordinazion=
|Ann_Costruzion=1960-1989
|Agn_de_Esercizi=1960-
|Quantitaa_Produxida=14 113
|Costruidor=[[ČKD Tatra]]
}}
{{Infobox treno/Daits
|Tipo_element=
|Dimension= <!-- Alternativ a Lungeza=, Largeza= e Alteza= -->
|Lungeza=14 000 mm
|Largeza=2 500 mm
|Alteza=3 050 mm
|Capacitaa=23 settaa, 87 in pee
|Pian_del_Ferr=
|Scartament=Standard, metrich e largh
|Pass_intra_carrei=
|Pass_di_carrei=
|Pass_rijid=
|Massa_in_servizi=
|Massa_aderenta=
|Massa_a_vœd=16 t
}}
{{Infobox treno/Motrix
|Classificazion=
|Diameter_Rœda= <!-- Parameter de mìa dovrar, mantegnid per compatibilitaa -->
|Diameter_rœde=
|Diameter_rœde_motrix=
|Diameter_rœde_portador=
|Distribuzion=
|Tipo_trasmission=
|Raport_de_trasmission=
|Potenza_Massema= <!-- Parameter de mìa dovrar, mantegnid per compatibilitaa -->
|Potenza_oraria=
|Potenza_Continuativa=
|Potenza_installada=
|Potenza_de_taradura=
|Sforz_Trazion_Massem=
|Sforz_Aviament=
|Velocitaa_Massema=65 km/h
|Tipo_motor=TE 022
|Cilinder=
|Diameter Cilinder=
|Corsa Cilinder=
|Pression massema=
|Superfix caldera=
|Alimentazion=De linia aerea, 600/750 V
|Autonomia=
}}
{{Infobox treno/Fin
|Daits_ciapads_da=
}}
El '''Tatra T3''' a l'è on tram cech tipich di tucc i città del [[Blocch Sovietich]]. In di agn de la soa produzion a l'è staa venduu in Europa central e oriental, e incoeu a l'è retegnuu vun di tram pussee affidabil di red de l'Europa de l'Est.
== Variant ==
El Tatra T3 el gh'ha di variant desviluppaa per i different territori che 'l doperaven:
*T3: Evoluzion del [[Tatra T2]] pussee fazil de fà su, a l'è desviluppaa per la Cecoslovacchia
*T3SU: Per l'[[Union Sovietega]] e desviluppaa per vess doperaa in servizzi de [[metrotranvia]], con men port e pussee cadregh. N'hinn staa faa su 11'368
**T3SUCS: Tram sovietich recompraa in Cecoslovacchia e readattaa
*T3D: Version per la [[Germania]], pussee lenta ma bona de 'vègh di vettur de trainà
*T3YU: Version per la Jugoslavia, bona de trainà di vettur
*T3R: Version per la Romania cont el support ai 750 V de la red romena, n'hinn staa faa 50
*T3RF: Quatter tram faa su per di città de la Russia: Du hinn rivaa in Russia, i alter hinn staa venduu a Brno
=== Renoeuvament ===
Tanc città 'me Mosca, Praga e Bratislava, grazia a la volta esperienza di sò dependent in sul T3, han preferii renoeuvà 'sti tram che crompàn di alter.
Se va di renoeuvament estetich a di renoeuvament pussee important comé la modifega di motor e de l'elettronega finna a l'introduzion del [[pianal rebassaa]].
Esempi de modifich, revamping e recostruzion a hinn:
*[[Tatra T3R.PV]]
*[[Tatra T3R.PLF]]
*[[Tatra T3R.SLF]]
*[[Škoda 01T]] e [[Škoda 02T]]
*[[VarioLF]]
*[[Tatra T3M]]
*[[Tatra T3R]]
*[[Tatra T3G]]
*[[Tatra T3R.E]]
*[[Tatra T3R.P]]
*[[Tatra K3R-NT]]
*[[Tatra T3AS]]
*[[Tatra T3Mod]]
*[[Tatra T3AS]]
*[[Tatra T3S]]
*[[Tatra K3R-NT]]
*[[Tatra KT3]]
== Galleria di foto ==
<div style="text-align:center">
<gallery>
File:Tatra T3 - watering machine in Moscow.jpg|Lavagg di strad in tram
File:Osijek Tram.jpg|Vegg T3
File:Tatra T3R.PV tram in Bratislava.jpg|Tram taccaa a Bratislava
File:Chemnitz T3D StraNa.jpg|Tram a Chemnitz
File:Brno, Česká, Tramvaj T3P.jpg|Tram [[Tatra T3P]] renoeuvaa a Brno
File:T3DC Oboronnaya.jpg|Tram todesch in Russia
File:Riga tram.jpg|Tram de Riga
File:Tram in Volgograd.jpg|Tram in servizzi metrotranviari a Volgograd
File:Tatra T3 Plzen.jpg|Tram de Plzen
File:Straßenbahn Solowagen.png|Schema del tram
File:Tram Kiev.jpg|T3 a Kyiv
File:MTTA tram in Moscow.jpg|Tram a Mosca
File:7303-Smidkeho-Ruzinovska-Veschel.JPG|Tram modernizzaa de Bratislava ([[Tatra T3AS]])
</gallery>
</div>
== Vos correlaa ==
*[[Tatra T2]]
{{TatraTram}}
[[Categoria:Tram de Praga]]
[[Categoria:Tatra T3| ]]
j84ev5uxk5wils1bcxehkqdh30vf50c
10 Volte Meglio
0
216973
1330110
1322871
2026-06-20T09:22:32Z
Sciking
7100
1330110
wikitext
text/x-wiki
{{MILCLASS}}
{{atualizar}}
{{Partid politeg
|color = orange
|nom = 10 Volte Meglio
|nom2 = 10 voeult mej
|nom3 =
|nom4 =
|nom5 =
|logo =
|guida = Enrico Maria Bozza
|segretare =
|president =
|vicesegretare =
|vicepresident =
|coordinador =
|portavox =
|stat = {{ITA}}
|sede =
|fondazion = Dicember 2017
|partid asorbid =
|desligazion =
|asorbid da =
|partid = <!-- adoma ind i template di sota-partids (ad esempe, ol moviment jovanil) -->
|ideolojia =[[Liberism]]<br> [[Liberalism]]
|internazional = <!-- partid internazional de riferiment (se 'l g'è) -->
|collocazion = Center
|coalizion =
|partid europeo =
|grup parlamentar europeo =
|assemblea1 =
|cadrege1 = {{Cadrege|numer|total|color|an}}
|assemblea2 =
|cadrege2 =
|assemblea3 =
|cadrege3 =
|assemblea4 =
|cadrege4 =
|jornal =
|joven = <!-- partid jovanil (se 'l g'è) -->
|inscrivids =
|an inscrivids = <!-- an del dato de le iscrizion -->
|pcolor = Naranz
|sit = http://www.diecivoltemeglio.it
}}
'''10 Volte Meglio''' a l'è on partii politegh italian, present ai [[elezion politegh italian del 2018]] e fondaa de l'Andrea Dusi in del dicember 2017.
== Storia ==
El partii a l'è fondaa in del dicember 2017 de l'imprenditor veneto Andrea Dusi per corr in di elezion del 2018. El partii a l'è on poo ispiraa a [[Ciudadanos]], cioè contrari al governo present ma mìnga [[popolista]], invers donca a [[Podemos]] o al [[Moviment 5 Stell]]. El motto scernuu del partii a l'è "l'Italia la merita de vèss 10 voeult mej".
== Idej ==
El partii el mira assee ai giovin elettor e 'l insubiss on pian de [[privatizzazion]] e [[liberalizzazion]], soratutt in di oeuver saraa che gh'è al Sud. A l'è insubid de cavà via l'obbligh de [[partita IVA]] per quej che fatturen men de 80 mila Euro e de fà di zon senza tass per i impres innovativ. L'obietiv a l'è de fà pussee pòst de lavorà anca grazia al [[turism]].
L'è insubid anca de volzà i controll in sui coloss de l'Internet 'me [[Facebook]] e [[Google]] e de tassài in Italia.
El programma el dà ona forta importanza a l'istruzion, e 'l voeur mett finna di primm agn de scoeura el bilinguism e i materij informatich. Anca la sanità a l'è fortement considerada, cont la proposta de fà on'Italia leader in l'[[OMS]] e cont on programma per ridù i differenz in tra i sanità regionai.
== Riferiment ==
*[http://www.ninjamarketing.it/2017/12/16/andrea-dusi-10-volte-meglio-intervista/ Ho incontrato Andrea Dusi, il 40enne che vuole correre da solo alle prossime elezioni] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180220000411/http://www.ninjamarketing.it/2017/12/16/andrea-dusi-10-volte-meglio-intervista/ |date=2018-02-20 }}
*[http://www.diecivoltemeglio.com/programma Programma - 10 volte meglio] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180215004828/http://www.diecivoltemeglio.com/programma |date=2018-02-15 }}
*[https://www.election-day.net/10voltemeglio/ 10 volte meglio - Election Day]
[[Categoria:Partid politegh italian de center]]
jcea935uv3qpxmo0ghkkeos3u8wkkqk
Tatra T3R.PV
0
217283
1330134
1298636
2026-06-20T10:50:13Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-Kiev +Kyiv)
1330134
wikitext
text/x-wiki
{{MILCLASS}}
{{Sbozz|grafia=MILCLASS}}
{{F|grafia=MILCLASS}}
{{Infobox treno/Jeneric
|Nom=Tatra T3R.PV
|Tipo=[[Tram]]
|Imajin=File:Tram T3R.P Brno.jpg
|Didascalia=Tram in Piazza Libertà a Praga
}}
{{Infobox treno/Daits costruzion
|Ann_Projetazion=1999
|Ann_Ordinazion=
|Ann_Costruzion=1999-Incoeu
|Agn_de_Esercizi=
|Quantitaa_Produxida=591
|Costruidor=[[Alstom]]
}}
{{Infobox treno/Daits
|Tipo_element=
|Dimension= <!-- Alternativ a Lungeza=, Largeza= e Alteza= -->
|Lungeza=14 000 mm
|Largeza=2 500 mm
|Alteza=3 050 mm
|Capacitaa=24 settaa, 86 in pee
|Pian_del_Ferr=
|Scartament=[[scartament standard|1 435 mm]]
|Pass_intra_carrei=
|Pass_di_carrei=
|Pass_rijid=
|Massa_in_servizi=
|Massa_aderenta=
|Massa_a_vœd=16 250 kg
}}
{{Infobox treno/Motrix
|Classificazion=
|Diameter_rœde=
|Diameter_rœde_motrix=
|Diameter_rœde_portador=
|Distribuzion=
|Tipo_trasmission=
|Raport_de_trasmission=
|Potenza_oraria=
|Potenza_Continuativa=4×40 kW
|Potenza_installada=
|Potenza_de_taradura=
|Sforz_Trazion_Massem=
|Sforz_Aviament=
|Velocitaa_Massema=65 km/h
|Tipo_motor=TV Progess
|Cilinder=
|Diameter Cilinder=
|Corsa Cilinder=
|Pression massema=
|Superfix caldera=
|Alimentazion=
|Autonomia=
}}
{{Infobox treno/Fin
|Daits_ciapads_da=
}}
El '''Tatra T3R.PV''' a l'è on tram de la [[Tatra]], modernizzazion del classich [[Tatra T3]].
== Storia ==
Dopo del croll de la [[ČKD]] i tramvij cecch e slovacch gh'han avuu de trovà 'n altra azienda per modernizzà i so tram. A l'è scernuda la Alstom e 'l primm tram a vess modernizzaa inscì a l'è on Tatra T3SUCS, numer 1016 de Ostrava, doperaa per l'omologa. Dal 2000 di aziend di straport han faa anca di modernizzazion indeperlor, senza el support di aziend estern.
== Modernizzazion ==
Esternament el cambi a l'è staa assee marginal e hinn per la pupart staa remodernizzaa i interni de la vittura, e i sistema di informazion ai passegee a hinn staa faa pussee moderni cont di schermi a matris de [[LED]].
El motor a l'è staa completament cambiaa e modernizzaa, vist che quej de prima eren per la pupart danegiaa, e la vita del tram a l'è stada slongada de almen 15 agn.
== Utent ==
'Sto tram a l'è doperaa de:
*[[Cechia]]
**[[Red di tram de Brno|Brno]] (modernizzaa 14 vettur)
**[[Red di tram de Olomouc|Olomouc]] (modernizzaa 24 tram)
**[[Red di tram de Ostrava|Ostrava]] (modernizzaa 44 vettur)
**[[Red di tram de Plzeň|Plzeň]] (recostruii 34 tram)
**[[Red di tram de Praga|Praga]]:
***Recostruida 'na vettura
***315 tram modernizzaa
*[[Slovacchia]]
**[[Red di tram de Bratislava|Bratislava]] (recostruii 15 vettur)
*[[Ucraina]]
**[[Red di tram de Doněck|Doněck]] (modernizzaa 2 tram)
**[[Red di tram de Krivoj Rog|Krivoj Rog]] (modernizzaa 21 tram)
**[[Red di tram de Kyiv|Kyiv]] (modernizzaa 9 vittur)
**[[Red di tram de Odessa]] (modernizzaa 113 tram)
== Galleria di foto ==
<div style="text-align:center">
<gallery>
File:Tatra T3R.PV tram in Bratislava.jpg|Tram in composizion dobbia a Bratislava
File:Tatra T3R.P v Plzni - 91.jpg|Tram a Plzeň
File:Praha, Anděl, Řídící pult tramvaje T3P.png|[[Gabina de guida]]
File:T3P interiér.jpg|Interni del tram
</gallery>
</div>
{{TatraTram}}
[[Categoria:Tatra T3|R.PV]]
b7nppgpnopyklai3bkbo2j0qifq640i
Tatra T2
0
217705
1330132
1303510
2026-06-20T10:49:40Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-Kiev +Kyiv)
1330132
wikitext
text/x-wiki
{{MILCLASS}}
{{Sbozz|grafia=MILCLASS}}
{{Infobox treno/Jeneric
|Nom=Tatra T2
|Tipo=[[Tram]]
|Imajin=Plzeň, Náměstí Republiky, Tatra T2 cropped.jpg
|Didascalia=Tatra T2 a Plzeň
}}
{{Infobox treno/Daits costruzion
|Ann_Projetazion=1955
|Ann_Ordinazion=
|Ann_Costruzion=1957-1972
|Agn_de_Esercizi=1958-2006 (dò vittur [[Tatra T2R]] a hinn anmò in servizzi)
|Quantitaa_Produxida=771
|Costruidor=[[ČKD Tatra]]
}}
{{Infobox treno/Daits
|Tipo_element=
|Dimension= <!-- Alternativ a Lungeza=, Largeza= e Alteza= -->
|Lungeza=14 000 mm
|Largeza=2 500 mm
|Alteza=3 050 mm
|Capacitaa=25 settaa, 75 in pee
|Pian_del_Ferr=
|Scartament=[[scartament standard|1'435 mm]], [[scartament metrich|1'000 mm]] e [[scartament russ|1'524 mm]]
|Pass_intra_carrei=
|Pass_di_carrei=
|Pass_rijid=
|Massa_in_servizi=
|Massa_aderenta=
|Massa_a_vœd=17,5 t
}}
{{Infobox treno/Motrix
|Classificazion=
|Diameter_Rœda= <!-- Parameter de mìa dovrar, mantegnid per compatibilitaa -->
|Diameter_rœde=
|Diameter_rœde_motrix=
|Diameter_rœde_portador=
|Distribuzion=
|Tipo_trasmission=
|Raport_de_trasmission=
|Potenza_Massema= <!-- Parameter de mìa dovrar, mantegnid per compatibilitaa -->
|Potenza_oraria=
|Potenza_Continuativa=
|Potenza_installada=
|Potenza_de_taradura=
|Sforz_Trazion_Massem=
|Sforz_Aviament=
|Velocitaa_Massema=65 km/h
|Tipo_motor=TM 22/22
|Cilinder=
|Diameter Cilinder=
|Corsa Cilinder=
|Pression massema=
|Superfix caldera=
|Alimentazion=De linia aerea, 600V
|Autonomia=
}}
{{Infobox treno/Fin
|Daits_ciapads_da=
}}
El '''Tatra T2''' a l'è on tram faa su de la [[ČKD Tatra]] e ispiraa ai [[tram PCC]] american faa su in tra el 1955 e 'l 1962 'me evoluzion del precedent [[Tatra T1]], de che l'è staa pussee durabil. In del 1958 a hinn staa mittuu in servizzi in su tucc i red cecoslovacch, foeura de Praga, indova eren consideraa tropp largh, e [[Jablonec nad Nisou]], per di discussion in sul scartament.
== Variant ==
I variant del Tatra T2 eren:
*T2SU: Varianta per l'URSS, senza la porta intermedia, sostituida cont pussee post a settà. El sistema sovietich el prevedeva che 'l se saliva de la porta dedree e 'l se pagava per poeu sortì de quella denanz, per evità che vun el pagass no. I ultim a hinn staa cavaa via del servizzi in di agn '80
*T2R: Di revamping modernizzaa cont di modifegh al sistema elettrich: Incoeu hinn doperaa soratutt 'me tram de servizzi e a [[Liberec]] du hinn doperaa in del servizzi comun
== Produzion ==
{| class="wikitable"
|-
!
! Città
! Ann
! T2
! T2SU
! Total
|-
| {{flagicon|Slovakia}}
| [[Bratislava]]
| 1959–62
| 66
| -
| 66
|-
| {{flagicon|Czech Republic}}
| [[Brno]]
| 1958–62
| 94
| -
| 94
|-
| {{flagicon|Slovakia}}
| [[Košice]]
| 1958–62
| 31
| -
| 31
|-
| {{flagicon|Czech Republic}}
| [[Liberec]]
| 1960–61
| 14
| -
| 14
|-
| {{flagicon|Czech Republic}}
| [[Most (Distrett de Most)|Most]]
| 1961–62
| 36
| -
| 36
|-
| {{flagicon|Czech Republic}}
| [[Olomouc]]
| 1960–61
| 4
| -
| 4
|-
| {{flagicon|Czech Republic}}
| [[Ostrava]]
| 1958–62
| 100
| -
| 100
|-
| {{flagicon|Czech Republic}}
| [[Plzeň]]
| 1960–62
| 26
| -
| 26
|-
| {{flagicon|Czech Republic}}
| [[Praga]]
| 1955
| 2
| -
| 2
|-
| {{flagicon|Czech Republic}}
| [[Ústí nad Labem]]
| 1960–62
| 18
| -
| 18
|-
| {{flagicon|Russia}}
| [[Samara]]
| 1958–62
| -
| 43
| 43
|-
| {{flagicon|Ukraine}}
| [[Kyiv]]
| 1960–62
| -
| 50
| 50
|-
| {{flagicon|Russia}}
| [[San Pederburgh]]
| 1959
| -
| 2
| 2
|-
| {{flagicon|Russia}}
| [[Mosca]]
| 1959–62
| -
| 180
| 180
|-
| {{flagicon|Russia}}
| [[Rostov sul Don]]
| 1958–59
| -
| 40
| 40
|-
| {{flagicon|Russia}}
| [[Yekaterinburg]]
| 1958–62
| -
| 65
| 65
|-
|
|
| '''Total'''
| '''391'''
| '''380'''
| '''771'''
|}
== Galleria di foto ==
<gallery>
File:Tatra T2R v Pisárkách.jpg|Tram de servizzi de Brno
File:Ostrava - Flickr - Infodad (24).jpg|Tram de Ostrava
File:T2 praha2 (cropped).JPG|T2 storich de Praga
File:Brno, Křenová, Tatra T2R, rok 1992 (1).jpg|T2 modernizzaa de Brno
File:Tatra T-2.jpg|T2 de Mosca
File:Vůz P.JPG|Tatra T2R
File:Plzeň, Vozovna Slovany, tramvaj T2, kabina řidiče.JPG|[[Gabina de guida]] del T2R
File:Tatra T2 215 H1 Jesenskeho ul.jpg|T2 storich de Bratislava
</gallery>
== Riferiment ==
*[http://www.strassenbahnen-online.de/tatra/t2 Tatra-Straßenbahnen vom Typ T2]
*[https://trainspo.com/model/5379/ Tatra T2]
*[http://www.kmk.krakow.pl/artykul_tramwaj_pcc_3_eng.html the most popular tram in the world - PCC, part 3: Czechoslovakia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180715042614/http://www.kmk.krakow.pl/artykul_tramwaj_pcc_3_eng.html |date=2018-07-15 }}
*[https://www.tram-bus.cz/mhd-praha/tramvaje/vozy/tatra-t2/ Tatra T2]
== Alter progett ==
{{Interprogett}}
== Vos corelaa ==
*[[Tatra T2R]]
{{TatraTram}}
[[Categoria:Tram de la Tatra|T2]]
pu6ky6w2cndt1pxh3abtf8k44pa4rcd
Palazz Viscont (Tarent)
0
220601
1330080
1155378
2026-06-19T13:56:19Z
InternetArchiveBot
32808
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1330080
wikitext
text/x-wiki
{{MILCLASS}}
{{Sbozz|grafia=MILCLASS}}
[[File:Palazzo Visconti di Taranto.png|thumb|L'ingress del Palazz]]
El '''Palazz Viscont''' a l'è 'n palazz de [[Tarent]] faa su de 'n ram local de la familia di [[Viscont (familia)|Viscont]]. In del 1616 el capo di Viscont de Tarent el decid de dàll ai gesuita per educà i giovin, ma in del 1673 l'è saraa e doperaa domà 'me dimora.
Al dì d'incoeu a l'è doperaa de 'n istitut de coltura de l'[[Università Cattolega del Sacher Coeur]] de Milan, l'[[Istitut Superior di Scienz Religios]] e 'l Center Missionari Diocesan.
== Riferiment ==
*[https://www.iltarantino.it/turismo/palazzo-visconti-di-taranto/ Palazzo Visconti di Taranto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190504032908/https://www.iltarantino.it/turismo/palazzo-visconti-di-taranto/ |date=2019-05-04 }}
[[Categoria:Costruzzion di Vescont]]
[[Categoria:Palazz de Tarent|Viscont]]
s4r73yxbcz9ru57l75rzrkjwr2cyz7w
Franzesch I Sforza de Carevasg
0
221829
1330074
1316130
2026-06-19T12:53:32Z
Sciking
7100
/* Riferiment */
1330074
wikitext
text/x-wiki
{{MILCLASS}}
{{sbozz|grafia=MILCLASS}}
El '''Franzesch I Sforza de Carevasg''' (... - 1576) a l'è staa on nòbel milanes, [[marches de Carevasg]] del 1553 al 1576.
== Biografia ==
Fioeu del [[Muzio I Sforza de Carevasg|Muzio I]] e de la [[Faustina Sforza de Santa Fiora]] e donca nevod del primm marches [[Giovann Paol I Sforza|Giovann Paol]]. El pader el moeur in battalia in del 1553 e 'l Franzesch, infant, el deventa marches sotta la reggenza de la mader. Deventaa grand, el se marida con la Costanza Colonna, fioeula del [[Marcantonio Colonna]], per procura e cont ona clausola de rispett finna ai 15 agn, degià che la Costanza la gh'eva domà 12 agn. Maltrattada in principi, tant de scappà in d'on convent juttada del [[Carlo Borromee]], cont el temp troeuven la pas e gh'han ses fioeui: El [[Muzio II Sforza de Carevasg|Muzio II]] el va in sul trono a la mort in del 1576 e 'l Fabrizzi che 'l deventa general e intim consiliee del Re de Spagna.
== Roeul in la vitta del Carevasg ==
A l'è staa testimon del matrimoni di sgent del [[Michelàngel Merisi]], dii Carevasg, e la sò miee l'ha protegiuu e sostegnuu finanziariament el pittor.
== Riferiment ==
*[https://www.artesplorando.it/2017/02/caravaggio-non-solo-lartista-dannato.html Caravaggio, non solo l'artista dannato]
== Vos corelaa ==
*[[Fabrizzi Sforza de Carevasg]]
{{DEFAULTSORT:Sforza, Franzesch}}
[[Categoria:Sforza|Franzesch]]
[[Categoria:Marches de Carevasg|Franzesch I]]
[[Categoria:Mort in del 1576]]
[[Categoria:Nassiment minga cognossud]]
[[Categoria:Nobil lombard]]
6ra9pss3xltwle0hnh6t9off1vpcgd8
UEFA Champions League 2017-2018
0
222348
1330100
1093981
2026-06-20T09:18:10Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-Kiev +Kyiv)
1330100
wikitext
text/x-wiki
{{SL}}
{{SBOZZ}}
{{Competizion sportiva - Edizion
|nom = UEFA Champions League 2017-2018
|nom ofiçal =
|competizion = [[UEFA Champions League]]
|sport = [[Folber]]
|edizion = 63
|jestor = [[UEFA]]
|data de principi = [[12 09|12 de setember]] [[2017]]
|data de fin = [[26 05|26 de magg]] [[2018]]
|nazion = {{flagicon|Union Europea}} [[Europa]]
|participants = 32 squader
|formula = 8 [[Jiron a l'italiana|Jironi a l'italiana]] A/V da 4 squader + [[Tornee a eliminazion dirigiuda|Eliminazion dirigiuda]] A/V + Final a partida uniga
|vinjidor = [[File:Coppa Campioni.svg|18px]] [[File:White background HEX-FEFB58 border HEX-3F479E diagonal stripe.svg|20px]] [[Real Madrid]] (13)
|segond = [[File:600px Rosso con grifone Bianco scudato e fiamme.png|20px]] [[Liverpool FC|Liverpool]]
|semi-finalist = [[File:Bianco e Blu a scacchi bordati di Rosso.svg|20px]] [[FC Munegh de Baviera|Munegh de Baviera]]<br /> [[File:600px horizontal bisection HEX-FBB902 HEX-99092C.svg|20px]] [[AS Roma|Roma]]
|volta =
|promozion =
|retrocession =
|meiar medaiad =
|meiar nazion =
|meiar jogador = {{flagicon|Croazia}} [[Luka Modrić]]
|meiar tacànt ={{flagicon|Portugal}} [[Cristiano Ronaldo]] (15)
|meiar portee = {{flagicon|Costa Rica}} [[Keylor Navas]]
|pussee mete =
|atualizad =
|numer gar =
|inconter disputai = 125
|gol = 401
|punte =
|publegh =
|figura = Kyiv NSC Olimpiyskyi 5.jpg
|didascalia = El [[Stadi Olimpic (Kyiv)|Stadi Olimpic]] de [[Kyiv]], lœg de la final
|edizion indree = [[UEFA Champions League 2016-2017|2016-2017]]
|edizion dop = [[UEFA Champions League 2018-2019|2018-2019]]
}}
L''''UEFA Champions League 2017-2018''' ('''Coppa di Campion d'Europa 2017-2018''' in [[lengua lombarda|lombard]]) l'è staita quella del 63 edizion de [[Coppa di Campion|qest tornee qí]] de [[folber]] [[Europa|europee]] per club, jestid de l'[[Union of European Football Associations|UEFA]].
La squadra che l'ha vinjuda l'è staita el [[Real Madrid]], che l'ha batud in final el [[Liverpool FC|Liverpool]] per 3 a 1 a [[Kyiv]].
== Ligam de fœra ==
* [https://it.uefa.com Sit Web de l'UEFA (in italian)]
[[Categoria:UEFA Champions League|17]]
babnycdhow5q7fap0ktzm0vyfbgnyvd
Strada europea E95
0
223788
1330131
1163342
2026-06-20T10:48:46Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-Kiev +Kyiv)
1330131
wikitext
text/x-wiki
{{MILCLASS}}
{{sbozz|grafia=MILCLASS}}
[[File:E95 route.svg|thumb|Mappa de la strada]]
La '''Strada europea E95''' a l'è 'na [[strada europea]] che la quatta [[Rüssia]], [[Bielurüssia]], [[Ücraina]] e [[Türchia]] . La conliga [[San Pederburgh]], Puškin, Gatčina, Luga, Pskov, Ostrov, Opočka, Pustoška, Nevel', Haradok, [[Vicebsk]], Orša, [[Mahilëŭ]], Homel', Černihiv, Brovary, [[Kyiv]], Vasyl'kiv, Bila Cerkva, Žaškiv, Uman', Blahovichtchenske, Liubashivka, Petrovirivka, Znamianka, [[Udessa]], Samsun, distrett de Kavak, distrett de Havza, Kayadüzü e distrett de Merzifon e l'è longa 2527 km.
== Riferiment ==
*[http://www.unece.org/fileadmin/DAM/trans/conventn/ECE-TRANS-SC1-384e.pdf Trattaa di Strad europee]
{{Strad europee}}
[[Categoria:Strade europee|95]]
jexb9fuvpm7zs6qrlrln5a9n3h89j2i
Strada europea E101
0
223789
1330128
1163126
2026-06-20T10:47:59Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-Kiev +Kyiv)
1330128
wikitext
text/x-wiki
{{MILCLASS}}
{{sbozz|grafia=MILCLASS}}
[[File:E101 route.svg|thumb|Mappa de la strada]]
La '''Strada europea E101''' a l'è 'na [[strada europea]] che la quatta [[Rüssia]] e [[Ücraina]] . La conliga [[Musca (Rüssia)|Musca]], Kaluga, Brjansk, Hluchiv e [[Kyiv]] e l'è longa 854 km.
== Riferiment ==
*[http://www.unece.org/fileadmin/DAM/trans/conventn/ECE-TRANS-SC1-384e.pdf Trattaa di Strad europee]
{{Strad europee}}
[[Categoria:Strade europee|101]]
8xydu2jh19uv6nyspb5w97ggpiyunua
Strada europea E373
0
223913
1330129
1163188
2026-06-20T10:48:26Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-Kiev +Kyiv)
1330129
wikitext
text/x-wiki
{{MILCLASS}}
{{sbozz|grafia=MILCLASS}}
[[File:POL janow chelmskie 002.JPG|thumb|Foto de la strada]]
La '''Strada europea E373''' a l'è 'na [[strada europea]] in [[Polònia|Pulònia]] e [[Ücraina]] . La conliga [[Lüblin]] e [[Kyiv]] e l'è longa 590 km.
== Riferiment ==
*[http://www.unece.org/fileadmin/DAM/trans/conventn/ECE-TRANS-SC1-384e.pdf Trattaa di Strad europee]
{{Strad europee}}
[[Categoria:Strade europee|373]]
kw6h7iaew96g4i6oxm42y8veyz0nt0b
Strada europea E93
0
224041
1330130
1163337
2026-06-20T10:48:36Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-Kiev +Kyiv)
1330130
wikitext
text/x-wiki
{{MILCLASS}}
{{sbozz|grafia=MILCLASS}}
[[File:Tabliczka E93.svg|thumb|Stemma de la strada]]
La '''Strada europea E93''' a l'è stada 'na [[strada europea]] che la conligava [[Mosca (Russia)|Mosca]] al confin con l'[[Ucraina]]. In principi, quand che gh'era ancora la [[cortina de ferr]], a l'era 'n conligament in tra [[Bruck an der Mur]] a [[Lubiana]] e [[Triest]] via [[Maribor]], cont el croll del [[blocch oriental]] la red a l'è stada rivista e l'è deventada 'n conligament in tra Mosca e [[Kyiv]], in su l'[[strada principal A142 (Russia)|strada principal A142]] e l'[[ausotrada M2 (Russia)|ausotrada M2]].
L'è stada poeu tolta via e reclassificada per la pupart in la [[strada europea E95]], con di tocch in sui [[strada europea E391|E391]] e [[strada europea E105|E105]].
== Riferiment ==
*[http://www.unece.org/fileadmin/DAM/trans/conventn/ECE-TRANS-SC1-384e.pdf Trattaa di Strad europee]
{{Strad europee}}
[[Categoria:Strade europee|93]]
sgr6k52hd1gd85eec4ql2spt7cxny63
Satèllit meteorològich
0
224396
1330090
1240409
2026-06-20T06:38:49Z
InternetArchiveBot
32808
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1330090
wikitext
text/x-wiki
{{MILCLASS}}
[[Archivi:GOES_8_Spac0255.jpg|drita|miniatura|300x300px|[[GOES|GOES-8]], on Satèllit meteorològich di Stat Unìi del servizzi meteorològich satellitàr]]
El '''satèllit meteorològich''' a l’è on tipo de [[Satèllit artificial|satèllit]] ch’a l’è doperàa primma de tutt de controllà el [[temp meteorològich]] e ‘l [[clima]] de la [[Tèrra]]. I satèllit pòden 'vègh ‘na [[òrbita polar]], in su tutt el pianètta [[Terra|Tèrra]] in manera asincrona, oppùr vèss [[Geostazionario|geostazionari]], semper ind la stèssa posizion sora l’[[equator]].<ref>[[NESDIS]]. [http://www.nesdis.noaa.gov/satellites.html Satellites.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080704195947/http://www.nesdis.noaa.gov/satellites.html |date=2008-07-04 }} Retrieved on July 4, 2008.</ref>
I [[Satèllit artificial|satèllit]] meteorològich veden minga domà i [[nivol]] ma anca i lus di città, i foeugh, i effèct de l’[[Inquinament atomsferegh|inquinament atmosferegh]], i [[Auròra|auròr]], i [[Tempèsta de sabbia|tempèst de sabbia]] e polvere, la copertura de [[nev]] e di [[giazzee]], i [[corrent di oceani]], i [[fluss ed energia]] etc. Di alter informazion su l’ambient hinn catàa su per mèzz di satèllit meteorològich. Per esempi, I immagin del satèllit meteorològich hànn ajùtàa in del control dii nivol fàa de scendra volcanica del [[Mont Sant’Elena]] e del [[Mont Etna]]. <ref>[[NOAA]]. [http://www.spaceref.com/news/viewpr.html?pid=15216 NOAA Satellites, Scientists Monitor Mt. St. Helens for Possible Eruption.] {{Webarchive|url=https://archive.is/20120910225555/http://www.spaceref.com/news/viewpr.html?pid=15216 |date=2012-09-10 }} Retrieved on July 4, 2008.</ref> Hinn stàa rilevàa anca i fumèri di [[incendi boschiv]] in di Stat Unìi compagn, per esempi, de quèj ch’hinn succedùu in di Stat American de l’[[Utah]] e del [[Colorado]].
[[El Niño]] e i sò effètt in sul temp meteorològich hinn controllàa tucc i dì per via di immàgin satellitar. El [[bus de l’ozòno]] in su l’Antartide a l’è rilevàa per mèzz di immàgin satellitar. Tucc insèma, i satèllit meteorològich miss in òrbita di [[Stat Ünì d'America|Stat Unìi]], de l’[[Europa]], l’[[India]], la [[Cina]], la [[Russia]] e ‘l [[Giappon]] i fornissen di osservazion continuv del temp meteorològich terrèster.
== Stòria ==
[[Archivi:TIROS-1-Earth.png|drita|miniatura|La primma immagin a la television de la [[Terra|Tèrravista]] dal spazzi del satèllit meteorològich TIROS-1 in del 1960]]
[[Archivi:ESSA-9_satellite_photo_mosaic.PNG|link=Special:FilePath/ESSA-9_satellite_photo_mosaic.PNG|miniatura|On mosaich de fotografij di [[Stat Unìi]] del satèllit meteorològich [[ESSA-9]], fàd el 26 de giugn del 1969]]
Fin del 1946, a gh’era giamò l’idea di cineprés in òrbita de vardà el temp meteorològich, de già che la quattadura di osservazion a l’era scarsa e ‘l'uso di cinepres i sui [[Razzo|razzi]] per vardàa i [[Nivola|nivol]] a l’era costós. In del 1928 a l’è stàa creàa i primm esemplàr del TIROS e del Vanguard (sviluppàa del còrp de l’armada statunitèns che ‘l se occupava di segnàj).<ref name="first">{{cite book|title=Weather From Above: America's Meteorological Satellites|author=Janice Hill|pages=4–7|year=1991|publisher=Smithsonian Institution|isbn=978-0-87474-394-4}}</ref> El primm satèllit meteorològich, el [[Vanguard 2]], al'è stàa slnzàa el 17 de frbbrar del 1959.<ref>{{cite web|url=https://history.nasa.gov/SP-4202/chap12.html|title=VANGUARD - A HISTORY, CHAPTER 12, SUCCESS - AND AFTER|publisher=NASA|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080509055523/https://history.nasa.gov/SP-4202/chap12.html|archivedate=2008-05-09}}</ref> A l’era stàa progettàa per misuràa la quattadura e ‘l spessor, di nivol, ma per via del sò ass de girament minga bon e la soa òrbita ellittica l’è riessìi minga a catà su ona gròssa quantità de dati ùtil. I satèllit Explorer VI e VII contegniven anca di esperiment meteorològich. <ref name="first" />
El primm satèllit meteorològich ch ’el gh’hà avùu succèss a l’è stàa el [[TIROS-1]], mandà in òrbita de la NASA el 1 de l’April del 1960.<ref name="apupi">{{cite news|title=U.S. Launches Camera Weather Satellite|work=[[The Fresno Bee]]|publisher=[[Associated Press|AP]] and [[United Press International|UPI]]|pages=1a, 4a|date=April 1, 1960}}</ref> El TIROS l’hà fàa el sò mestée per 78 dì e ‘l ne gh’hà avùu pussée de succèss del Vanguard 2. El TIROS l’hà dervìi la strada al [[programa nimbus]], che la soa tecnologia a l’è on'ereditàa de la pupàrt di satèllit de la NASA e de la NOAA per el [[telerilevament]] de la Tèrra slanzàa fin a quèj temp là. A comenzà cont el satèllit Nimbus 3 in del 1969, i informazion de la [[temperadura]] travèrs la [[troposfera]] de l’[[Atlàntech|Atlantich]] occidentàl e la pupàrt de l’[[Océano Pacìfich|Oceano Pacifich]] hànn comenzà a vèss catàa su di satèllit, e quèst l’hà concedùu on significatìv miglioramént in di [[prevision meteorològich]]. <ref>{{cite journal|journal=[[Mariners Weather Log]]|title=SIRS and the Improved Marine Weather Forecast|author=National Environmental Satellite Center|publisher=Environmental Science Services Administration|pages=12–15|volume=14|number=1|date=January 1970}}</ref>
I satèllit polar in òrbita ESSA e NOAA gh’hinn andàa adrée a quèll’esempi in di ultim ann 1960 e in di ann adrée. Hinn vegnùu poeu i satèllit [[Òrbita geostazionaria|geostazionari]], che i primm de lor hinn stàa quèj de la i serie ATS e SMS in di ùltimm ann 1960 e in di primm ann 1970, e peou dòpo quèj di serie GOES di ann 1970 e i ann adrée. I satèllit polar in òrbita [[QuikScat]] e [[Tropical Rainfall Measuring Mission|TRMM]] hànn comenzàa a fornìi di informazion sui [[vent]] in su la superfice di [[Ocean|oceani]] del 1970 a ‘ndà innanz, per mèzz de imagin fàd cont i [[microond]] compagn di quèj che s’ottegnen cont i Radar, e quèst l’hà miglioràa in manera significativa la stima de la fòrza di [[uragan]], el sò infolcìss e 'l rilevament de la sò posizion in del cors di ann 2000 e 2010.
== Osservazion ==
I osservazion hinn tipicament fàd per mèzz de vari 'canàa del [[spèttro elèttromagnetich]], in particolar, quèj in del [[spèttro visibel]] e in quèll [[infraross]].
Sti chì hinn i canàa pussée doprà:<ref name="EUMETSAT - MSG Spectrum">[http://www.eumetsat.int/groups/ops/documents/document/pdf_ten_052562_msg1_spctrsp.pdf EUMETSAT – MSG Spectrum] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071128071452/http://www.eumetsat.int/groups/ops/documents/document/pdf_ten_052562_msg1_spctrsp.pdf|date=November 28, 2007}} (PDF)</ref><ref name="EUMETSAT - MFG PL">[http://www.eumetsat.int/Home/Main/What_We_Do/Satellites/Meteosat_First_Generation/Space_Segment/SP_1119958330356?l=en EUMETSAT – MFG Payload] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120310114022/http://www.eumetsat.int/Home/Main/What_We_Do/Satellites/Meteosat_First_Generation/Space_Segment/SP_1119958330356?l=en |date=March 10, 2012 }}</ref>
* ''Visibel e infraross visin:'' 0.6–1.6μm per rilevà la quattadura nivolosa in del cors del dì
* ''Infraross:'' 3.9–7.3μm ([[vapor de acqua]]), 8.7–13.4μm (immagin tèrmich)
=== Spèttro visìbel (0,6-0,8 μm) ===
I immagin fàd su di satèllit meteorològich cont la [[lus]] visìbel in del cors di or del dì hinn facil de vèss intepretàd anca de ona persòna comùn; i [[Nivola|nivol]], i sistèma de nivol ‘me [[Front meteorològich|front]], i [[uragan]], i [[lagh]],i bosch, i [[montagn]], i [[giazzee]], i [[foeugh]] se veden sùbit. A se pòden capì anca i [[vent]] de com’è che se spòsten i nìvol in divèrsi fòtografìj vuna adrée a l’altra.<ref>A. F. Hasler, K. Palaniappan, C. Kambhammetu, P. Black, E. Uhlhorn, and D. Chesters. [http://ams.allenpress.com/archive/1520-0477/79/11/pdf/i1520-0477-79-11-2483.pdf High-Resolution Wind Fields within the Inner Core and Eye of a Mature Tropical Cyclone from GOES 1-min Images.] Retrieved on 2008-07-04.</ref>
Ind el spèttro visìbel in nivol hinn bianch oppur gris ciar, quèj pussée bianch hinn i pussée spèss, i superfici quàttàa de acqua hinn negher.<ref>{{cite book|url=https://books.google.it/books/about/Temporali_e_tornado.html?id=1FdW_gPWR-wC&redir_esc=y|title=Temporali e e Tornado |author=Gabriele Formentini|author2=Alberto Gobbi|author3=Andrea Griffa|author4=Pierluigi Randi|pages=175|date=2009|isbn=978-88-483-0992-9|publisher=Alpha Test|language =italian }}</ref>
=== Spèttro infraross (1-30 μm) ===
I immagin [[Termografia|tèrmica]] (o [[infraross]]), rilevàa di sensor ciamàa [[radiometer]] a scansión, hinn util per on analìsta pratìch del mestée in del determinà l’altèzza e ‘l tipo di [[Nivola|nivol]], in del calcolà la [[temperadura]] de la superfice de la Tèrra e de l’[[acqua]] e in del reconóss di alter caratteristich di [[Ocean|oceani]]. I immagin di satèllit a l’[[infraross]] a pòden vèss dopràa per i [[uragan]] cont on [[Oeugg (ciclon)|oeugg]] visìbel, ind la [[tècnica Dvorak]], indoe la differenza intra la [[temperadura]] de l’oeugg e quèlla de la sommitàa frèggia di [[Nivola|nìvol]] che gh’è intorna pòden vèss doprà per stimànn la soa intensità (la sommitàa frèggia di nìvol, de sòlit l’insegna ona potenza maggiora de l’uragan).<ref>[[Chris Landsea]]. [http://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/H1.html Subject: H1) What is the Dvorak technique and how is it used?] Retrieved on January 3, 2009.</ref> I immagin a l’[[infraross]] fànn vedè i vòrtes in di [[Ocean|oceani]] e i [[corrent di oceani]] compagn de la [[corrent del gòlfo]] ch’a l’è impotanta per la navigazion. I [[pescador]] e i agricoltor hinn voeuren conoss i [[Temperadura|temperadur]] de l’aria e de l’acqua al fin de protég i sò cultùr de la [[brina]] o catà pussée pess catà su de mar. El pò vèss controllàa anca el fenòmen de [[El Niño]]. Cont el doperà di tècnich di color digitàl, i [[Camera tèrmografica|immagin tèrmich]] gris de la camera tèrmografica pòden vèss traformàa in di color de indoe a l'è pussée facil comprend i informazion ch’interèssen.
Ind l'infraross i nivol de giazz hinn molto scur, quèj de acqua bianch o gris ciar, la nev al soeul l'è scura. <ref>{{cite book|url=https://books.google.it/books/about/Temporali_e_tornado.html?id=1FdW_gPWR-wC&redir_esc=y|title=Temporali e e Tornado |author=Gabriele Formentini|author2=Alberto Gobbi|author3=Andrea Griffa|author4=Pierluigi Randi|pages=175|date=2009|isbn=978-88-483-0992-9|publisher=Alpha Test|language =italian }}</ref>
Ind la banda de assorbiment del [[vapor de acqua]] i zòn de alta [[umidità]] relativa paren bianch, quèj de bassa hinn [[scur]]; i [[corrent verticaj in di temporaj|corrent ascedent]] hinn ciar, quèj discendent hinn scur.<ref>{{cite book|url=https://books.google.it/books/about/Temporali_e_tornado.html?id=1FdW_gPWR-wC&redir_esc=y|title=Temporali e e Tornado |author=Gabriele Formentini|author2=Alberto Gobbi|author3=Andrea Griffa|author4=Pierluigi Randi|pages=177-178|date=2009|isbn=978-88-483-0992-9|publisher=Alpha Test|language =italian }}</ref>
===Per esempi i canàa de spèttro del radiòmeter SEVIRI====<ref>{{cite book|url=https://books.google.it/books/about/Temporali_e_tornado.html?id=1FdW_gPWR-wC&redir_esc=y|title=Temporali e e Tornado |author=Gabriele Formentini|author2=Alberto Gobbi|author3=Andrea Griffa|author4=Pierluigi Randi|pages=173|date=2009|isbn=978-88-483-0992-9|publisher=Alpha Test|language =italian }}</ref>
{| class="wikitable"
!Canàa!!banda spettràl!!Aplicazion principaj
|-
|1||Visibel 0,6μm||Recognizion de [[Nivola|nivol]] e [[aerosòl]]
|-
|2||Visibel 0,6-0,8μm||Recognizion de [[Nivola|nivol]] e [[aerosòl]]
|-
|3||Infraross visin 1,6μm||Distinzion tra [[nev]] e [[nivol]] e tra nivol de giazz e de acqua.
|-
|4||Infraross 3,9μm||Recognizion de [[Nivola|nivol]] bass e de la [[scighera]] in del cors de la nòtt, misura de la [[temperadura]] de la superfice e rilevament di [[incendi|foeugh]].
|-
|5||WV 6,2μm||Misura del [[vapor de acqua]] de la media [[troposfera]] e recognizion di mòti atmosferegh, stima di altèzz di nivol.
|-
|6|| WV 7,3μm || Misura del [[vapor de acqua]] de la media [[troposfera]] e recognizion di mòti atmosferegh, stima di altèzz di nivol.
|-
|7|| Infraross 8,7μm || Informazion sui [[cirro|cirri]] e distinzion tra [[nev]] e [[nivol]] e tra nivol de giazz e de acqua.
|-
|8|| Infraross 9,7μm || Rilevazion de la concentrazion de [[ozòno]] ind la bassa [[troposfera]], contròl de l’ozòno e di so variazion.
|-
|9|| Infraross 10,8μm || Misura de la temperadura di nivol e de la superfice, studi di vent e de l’[[instabilità atmosferega]].
|-
|10|| Infraross 12,0μm || Misura de la temperadura di nivol e de la superfice, studi di vent e de l’[[instabilità atmosferega]].
|-
|11|| Infraross 13,4μm || Stima de l’[[instabilità atmosferega]].
|-
|12|| Visibel de alta risoluzion || Come canàa 1 e 2 con risoluzion maggiora.
|-
|}
==Error possibil ind l'interpretazion di immagin==
* '''Indeboliment''' de la radiazion caosàa de on mèzz miss intra el el satèllit e i struttur de rilevà;
*'''Contrast cont el sfond''' in canàa infraross (quand che i nivol gh'hànn ona [[temperadura]] arenta a quèlla de la superfice diventen difficil de vèss distint;
*'''Contaminazion''' de la radiazion che la ven di zòn sòta la [[nivola]];
*'''Spostament''' (erorr in del determinazion de la posizion de on [[nivola]] se la se troeuva lonta ne la vertical de on satèllit;
*'''Curvadura terrèster''' (effètt de la curvadura terrèster in su la risoluzion de l'immagin);
*'''Interferenza del segnàl''' trasmiss in Terra del satèllit;
*'''Angol de vista''' (quand che la scansion la se slontana de la vertical del satèllit, el satèllit el tend a vedè la part de fianch di nivol e minga quèlla se sora.<ref>{{cite book|url=https://books.google.it/books/about/Temporali_e_tornado.html?id=1FdW_gPWR-wC&redir_esc=y|title=Temporali e e Tornado |author=Gabriele Formentini|author2=Alberto Gobbi|author3=Andrea Griffa|author4=Pierluigi Randi|pages=174|date=2009|isbn=978-88-483-0992-9|publisher=Alpha Test|language =italian }}</ref>
== Tipi ==
[[Archivi:Himawari-8_true-color_2015-01-25_0230Z.png|miniatura|La primma immagin PNG con i color vèr del satèllit geostazionari [[Himawari 8]] ]]
Ògni satèllit meteorològich a l’è stàa designàa per vèss dopràa in dò different tipi de òrbita: [[òrbita geostazionaria]] e [[òrbita polar]].
=== Geostazionaria ===
I òrbit di satèllit meteorològich geostazionari hinn sora l’[[equator]] a on’[[altèzza]] de 35,880 km. Per via de sti [[Òrbita|òrbit]] chì, lor rèsten stazionari rispètt al [[girament terrèster]] e donca pòden trasmètt e registràa i immagin de tutta l’[[Atmosfera|atmosfera terrèstra]] de continuv per mèzz de [[Spèttro visìbel|lus visibel]] e cont i sensor di ragg [[infraross]]. I media ind la presentazion di notizzi del meteo mètten denter i fofografìi o i sequènz de immagin di satèllit geostazionari. Quèj chiì hinn anca disponìbil in sul sito di prevision del temp de l’agenzia [[Stat Unìi|statuniténsa]] [[NOAA]].<ref>{{cite web|url=http://forecast.weather.gov/MapClick.php?lat=32.810361684869015&lon=-96.73736572265625&site=fwd&smap=1&marine=1&unit=0&lg=en|title=National Weather Service|first=US Department of Commerce, NOAA, National Weather|last=Service}}</ref>
A ghe n’è divèrsi de satèllit meteorològich geostazionari. La [[Geostationary Operational Environmental Satellite|serie GOES]] ghe n’hà trii che laoren: el [[GOES 15|GOES-15]], el [[GOES-16]] e ‘l [[GOES-17]]. El GOES-16 e ‘l -17 rèsten stazionari sora i oceani [[Atlàntech|Atlantich]] e [[Pacìfech|Pacifich]].<ref>{{Cite journal|last=Tollefson|first=Jeff|date=2 March 2018|title=Latest US weather satellite highlights forecasting challenges|journal=Nature|volume=555|issue=7695|pages=154|doi=10.1038/d41586-018-02630-w|bibcode=2018Natur.555..154T|doi-access=free}}</ref> GOES-15 will be retired in early July 2019.<ref>{{Cite web|url=https://www.goes-r.gov/users/transitionToOperations17.html|title=GOES-17 Transition to Operations │ GOES-R Series|website=www.goes-r.gov|access-date=2019-05-26}}</ref>
La noeuva generazion di satèllit meteorològich de la [[Russia]] [[Elektro-L]] [[Elektro-L No.1|No.1]] la laora a la latitudin de 76°E sora l’[[Ocean Indian|Oceano Indiàn]]. I giapponés i gh’hann el [[MTSAT]]-2 piazzàa sora el medio [[Pacìfech|Pacifich]] al 145°E e ‘l [[Himawari 8]] al 140°E. I [[Europa|Europei]] ne gh’hànn quatter ch’hinn ‘drée a lavorà: el [[Meteosat]]-8 (3.5°W), el Meteosat-9 (0°) sora l’[[Océano Atlàntic|Oceano Atlantic]] e ‘l Meteosat-6 (63°E) e ‘lMeteosat-7 (57.5°E) sora l’[[Ocean Indian|Oceano Indian]]. La Cina al dì d’incoeu la gh’ha attiv i so trii satèllit geostazionari [[Fengyun]] (风云) (FY-2E at 86.5°E, FY-2F at 123.5°E, and FY-2G at 105°E) .<ref>{{cite web|url=http://www.nsmc.cma.gov.cn/NSMC/Channels/100003.html|website=National Satellite Meteorological Center of CMA|language=Chinese|archive-url=https://web.archive.org/web/20150828041011/http://www.nsmc.cma.gov.cn/NSMC/Channels/100003.html|archive-date=August 28, 2015|url-status=dead|trans-title=Satellite Operation|title=卫星运行}}</ref> L’[[India]] ancasì la gh’hà i so ciamàa [[INSAT]] che se porten adrée di istrument per fin meteorològich.
=== Quèj che gh’hànn 'n'órbita polàr ===
[[Archivi:Parabolic-antenna-LEO.jpg|drita|miniatura|242x242px|Antèna parabòlica controllada cia [[compiuter]] de andàgh adrèe al mòto di satèllit meteorològich [[Òrbita terrester bassa|LEO]] ]]
I [[Satèllit artificial|satèllit]] che gh’hann on’ òrbita polar giren intorna de la Tèrra a ona altèzza tipica de 850 km adrée a on tragìtt de nòrd a sud o vicevèrsa girand semper sora i [[Pòlo geografegh|pòlo]]. I satèllit che gh’hann ona òrbita polar giren in manera sincrona cont el mòto del [[sol]], e donca a hinn bònn de osservàa ògni sit in su la [[Tera|Tèrra]] e veden l’istèss pòst do vòlt ògni dì cont i stèss condizion de inluminazion de già che ghe passen semper a l’istèssa [[ora solar]]. I satèllit meteorològich che gh’hann on’ òrbita polàr gh’hann ‘na [[risoluzion]] maggiora de quèj geostazionari perchè góren pussée arent a la [[Terra|Tèrra]].
I [[Stat Unii]] gh’hann la serie [[NOAA]] de satèllit polar in òrbita, al moment el NOAA-15, el NOAA-18 e ‘l NOAA-19 ([[Polar Operational Environmental Satellites|POES]]) e ’l NOAA-20 ([[Joint Polar Satellite System|JPSS]]). L’Euròpa la gh’ha ‘me satèllit el [[Metop]]-A e ‘l[[Metop]]-B esercìd de l’[[EUMETSAT]]. La Russia la gh’ha el [[Meteor (satèllit)|Meteor]] e la serie de satèllit RESURS . La China la gh’ha i [[Fengyun|FY]]-3A, 3B e ‘l 3C. Anca l’India la gh’ha i so.
==== DMSP ====
[[Archivi:SatelliteAntenna-137MHz.jpg|manzína|miniatura|[[Antèna a dipòl incrusaa]] de ricev la [[freguenza]] di 137 MHz [[Òrbita terrèster bassa|LEO]] trasmìss di satèllit meteorològich]]
El satèllit del [[Dipertiment de la Difesa di Stat Unii d’America]] ([[Defense Meteorological Satellite Program|DMSP]]) l’è bon de vedè di oggètt al soel che gh’hann almanc la misura de na petroliéra. De sorapù, infra tucc i satèllit meteorològich in òrbita, domà el DMSP al’è bon de vedè de nòtt. I fòto pussée grandios hinn pròppi quèj fàd cont el sensor de vedè de nòtt; se veden i lus di città, i [[Vulcano|vulcani]], i [[Incendi|foeugh]], i [[fulmen]], i [[Meteora|meteor]], i depòsit de petròli che brusen, insci come i [[Aurora boreal|auròra boreàl]] e [[Aurora austral|quèj austràl]].
In del’istèss temp, l’utilzzazion de l’energia e la crescita di città la pò vèss controllada sia per i città grand che per quèj piscinìtt, pòden vèss controllà anca i luss di [[Autostrada|autostràd]]. I astrònom pòden conóss l’[[inquinament sberlusent]]. Del' [[Oscurament de New York del 1977]] n'è stada fada ‘na fotografia di satèllit del DMPS. De là del contròl di lus de la città, quèj fotogtrafij chì hinn important in del salvà di vit umàn per via de la rilevazion e del controll di [[Incendi|foeugh]]. I satèllit veden minga domà i foeugh in del cors del dì e de la nòtt, ma i scanner tèrmich e a ragg [[infraross]] che gh’è in sui satèllit meteorològich rileven i sorgent potenziaj de foeugh in su la superfice terrèstra quand che el foeugh l'è 'drèe a bramà. Quand che el foeugh el ven rilevàa, el satèllit meteorològich medèmm dà di imformazion important sui [[vent]] che pòden spantegàll. De sorapù i immagin di nivul hinn util de savè qund’è che ‘l pioverà.
Vuna infra i foto pussèe drammatich a l'è qulla che la fa vedè l’[[incendi del petròli del Kuwait]] che l’[[Armada de l’Iraq]] che l’era ‘drèe a scapà l’hà comenzà el 23 del frbbrar del 1991. I fotografij de nòtt del foeugh in Kuwait hànn fà vesè di grand ciasmi, pussèe de quèj di grand area di città. El foeugh l’hà mangia foeura di million de gallon de [[petròli]]; l’ultìmm l’è stàa smorzàa el 6 del november del 1991.
== Alter utilizzazion ==
[[Archivi:NOAA_Shares_First_Infrared_Imagery_from_GOES-17_(43904870711).gif|miniatura|immagin a l’infroross de temporaj sora el center di [[Stat Unii]] d’America vist del satèllit [[GOES-17]] ]]
El rilevament de la quattadura de [[nev]], e po’ vèss util per i idròlogh, de controllà el [[mant nevos]] per el fluss minim vitàl ai [[bascì idrografich]]. I infornazion sul mant de nev pòden anca vèss catà su di astronàv.
A sepò rilevà anca la posizion de l’inquinament atmosferic naturàl o caousàa di òmen. I immagin in del [[Spèttro visibe|spèttro visibel]] e quèll [[infraross]] fànn vedè i àerj indoe gh'è i effètt de l’inquinament in su la [[Tèrra|Terra]]. pòden vèss rilevàa anca l’inquinament caosàa di [[reoplan]] e di [[Razzo|razzi]] e i [[Scia de condensa|scij de condensa]]. I informazion sui corrent di [[Ocean|oceani]] e sui i [[vent]] di strat de bass catà su per mèzz di fòto spaziàj pòden ajutà in del prevedè i pèrdit de petròli e i sò spostament. Quasi ògni estàa, la sabbia e la polver del [[Desèrt del Sahara]] intravèrsen i region arent a l’[[equator]] de l’[[Océano Atlàntich|Oceano Atlantich]]. I fotografij del satèllit GOES-EAST ghe fànn vedè, traccià e prevedè ai meteoròlogh quèj [[Boriana|tempest]] de sabbia chì. De sorapù, de là de la sbassada de la visibilità e di problema caosàa a la respirazion, i [[tempèst de sabbia]] pòden inibì la formazion di [[uragan]] de già che cambien el bilanc de la [[radiazion solar]] in sui tròpich. Di alter [[tempèst de sabbia]] in Asia e che soratutt in [[Cina]] succeden despèss, hinn fàcil de vèss reconossùu e osservàa.
In àrej solitari del mond con domà pòch osservator del sit, i foeugh pòden andà foeura del contròl per divèrsi dì o anca settiman e mangià foeura million de èttari inannz che i autoritàa i sìen avvertìi. I satèllit meteorològich pòden donca vèss assosènn ùtil in quèj situazion chì. In del cors de la nòtt pòden anca vèss vedùu i foeugh de [[Metano|gas]] e de [[petròli]]. El profil de [[temperadura]] de l’[[Atmosfera terrèstra|atmosfera]] a l’è stàa rilevà di satèllit meteorològich fin del 1969.<ref>{{cite journal|url=http://docs.lib.noaa.gov/rescue/journals/essa_world/QC851U461969jul.pdf|title=The Breakthrough Team|author=Ann K. Cook|journal=ESSA World|date=July 1969|publisher=Environmental Satellite Services Administration|pages=28–31|accessdate=2012-04-21}}</ref>
== Vos correlaa ==
* [[Satèllit per el telerilevament]]
* [[Òrbita geostazionaria]]
* [[Òrbita terrèster bassa]]
* [[Telerilevament]]
== Riferiment ==
{{reflist}}
== Ligamm de foeura ==
* {{cite book|author=Ralph E. Taggard|title=Weather satellite handbook (5th edition)|isbn=978-0-87259-448-7|publisher=[[American Radio Relay League]]|location=Newington, CT|year=1994}}
* [http://cimss.ssec.wisc.edu/ Cooperative Institute for Meteorological Satellite Studies]
* [http://profhorn.meteor.wisc.edu/wxwise/museum/a1main.html Dr. Verner Suomi ("father of the geostationary satellite") biography]
** [http://profhorn.meteor.wisc.edu/wxwise/museum/a3/a3example1.html Interpreting Satellite Images – Suomi Virtual Museum]
* [http://www.stuffintheair.com/image-satellite-weather.html Physical Characteristics of Geostationary and Polar-Orbiting weather satellites]
** [http://www.economics.noaa.gov/?goal=weather&file=obs/satellite/poes/ NOAA Economics & Social Benefits of POES] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110725192902/http://www.economics.noaa.gov/?goal=weather&file=obs/satellite/poes/ |date=2011-07-25 }}
; Dati
* [http://www.intellicast.com/IcastPage/LoadPage.aspx?loc=usa&seg=LocalWeather&prodgrp=SatelliteImagery&product=World&prodnav=none&pid=none Near realtime composite of satellite image of the Earth] by ''Intellicast''
* [https://web.archive.org/web/20100201214135/http://internationalweatherarchive.org/satellite.aspx International weather satellite viewer] Online geostationary weather satellite viewer with 2 months of archived data.
* [http://visibleearth.nasa.gov/view_rec.php?vev1id=5826 Earth at night] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050326090647/http://visibleearth.nasa.gov/view_rec.php?vev1id=5826 |date=2005-03-26 }} by NASA
* [http://www.eumetsat.int EUMETSAT – the European Organisation for the Exploitation of Meteorological Satellites]
* [http://cloudsgate2.larc.nasa.gov/index.html NASA Langley Cloud and Radiation Research] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121022093735/http://cloudsgate2.larc.nasa.gov/index.html |date=2012-10-22 }} Near real-time and archived satellite imagery and cloud products.
* ISCCP Global ISCCP B1 Browse System (GIBBS) http://www.ncdc.noaa.gov/gibbs/
==== Politega del governa [[USA]] ====
* [https://purl.fdlp.gov/GPO/gpo44765 Geostationary Weather Satellites: Progress Made, but Weaknesses in Scheduling, Contingency Planning, and Communicating with Users Need To Be Addressed: Report to the Committee on Science, Space, and Technology, House of Representatives] [[Government Accountability Office]]
* [https://purl.fdlp.gov/GPO/gpo44768 Polar Weather Satellites: NOAA Identified Ways to Mitigate Data Gaps, but Contingency Plans and Schedules Require Further Attention: Report to the Committee on Science, Space, and Technology, House of Representatives] [[Government Accountability Office]]
[[Categoria:Meteorologia]]
[[Categoria:Telerilevament]]
[[Categoria:Istrument de misura]]
t4y00abkur0innqemzvvu61t8gnhyej
Oblast de Zaporižžja
0
232436
1330167
1297823
2026-06-20T11:02:22Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-oblast' di +oblast de)
1330167
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{sbozznol}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = UKR
|numerLivell = 1
}}
L''''Oblast de Zaporižžja''' (Запорізька область in ucrain) a l'è un [[oblast de l'Ucraina]] con caploeugh Zaporižžja, in pè del 10 genar 1939. El so governator a l'è Grigoiriy Samardak e 'l confina con [[Oblast de Cherson|oblast de Cherson]], [[Oblast de Dnipropetrovs'k|oblast de Dnipropetrovs'k]] e [[Oblast de Donec'k|oblast de Donec'k]].
El gh'ha 1723171 abitant e l'è grand 27180 chilometer quadrad. In del 2022, dopo de l'[[Invasion russa de l'Ucraina]], la ministrazzion filo-russa che la controlla la pupart de l'Oblast, foeura che la zona vesina al capoloeugh, l'ha nonziad un referendum, retegnud de la comunità internazzionala e di autorità ucraine una farsa, e l'ha firmad un tratad de annession el 30 de setember del 2022, a fà su l'[[Oblast de Zaporisgia (Russia)|Oblast russ de Zaporisgia]].
== Partizzion ==
L'è partid in Yakymivka Raion, Berdiansk Raion, Vasylivka Raion, Velyka Bilozerka Raion, Vesele Raion, Vilniansk Raion, Huliaipole Raion, Zaporizhzhia Raion, Kamianka-Dniprovska Raion, Melitopol Raion, Mykhailivka Raion, Novomykolaivka Raion, Orikhiv Raion, Polohy Raion, Pryazovske Raion, Prymorsk Raion, Rozivka Raion, Tokmak Raion e Chernihivka Raion
== Riferiment ==
*[http://www.zoda.gov.ua Sit ofizzial]
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Oblast de l'Ucraina|Zaporižžja]]
d29lzg20jn4fuqa2nrs38yc8gc3e2bt
Oblast de Žytomyr
0
232438
1330126
1201532
2026-06-20T10:44:01Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-Kiev +Kyiv)
1330126
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{sbozznol}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = UKR
|numerLivell = 1
}}
L''''Oblast de Žytomyr''' (''Житомирська область'' in ucrain) a l'è un [[oblast de l'Ucraina]] con caploeugh Žytomyr, in pè del 22 settember 1937. El so governator a l'è Vitaliy Bunechko e 'l confina con [[Oblast de Rivne|oblast' di Rivne]], [[Oblast de Chmel'nyc'kyj|oblast' di Chmel'nyc'kyj]], [[Oblast de Vinnycja|oblast' di Vinnycja]], [[Oblast de Kyiv|oblast' di Kyiv]] e Regione di Homel'.
El gh'ha 1231239 abitant e l'è grand 29832 chilometer quadrad.
== Riferiment ==
*[http://zt.gov.ua/ Sit ofizzial]
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Oblast de l'Ucraina|Žytomyr]]
rjelddjhpt2vyzo8kedhxe9ilsiw1dl
1330171
1330126
2026-06-20T11:03:02Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-oblast' di +oblast de)
1330171
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{sbozznol}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = UKR
|numerLivell = 1
}}
L''''Oblast de Žytomyr''' (''Житомирська область'' in ucrain) a l'è un [[oblast de l'Ucraina]] con caploeugh Žytomyr, in pè del 22 settember 1937. El so governator a l'è Vitaliy Bunechko e 'l confina con [[Oblast de Rivne|oblast de Rivne]], [[Oblast de Chmel'nyc'kyj|oblast de Chmel'nyc'kyj]], [[Oblast de Vinnycja|oblast de Vinnycja]], [[Oblast de Kyiv|oblast de Kyiv]] e Regione di Homel'.
El gh'ha 1231239 abitant e l'è grand 29832 chilometer quadrad.
== Riferiment ==
*[http://zt.gov.ua/ Sit ofizzial]
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Oblast de l'Ucraina|Žytomyr]]
43eq2ela708hoa93varki8wi1hn3var
Oblast de Volinia
0
232439
1330166
1297822
2026-06-20T11:02:12Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-oblast' di +oblast de)
1330166
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{sbozznol}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = UKR
|numerLivell = 1
}}
L''''Oblast de Volinia''' (Волинська область in ucrain) a l'è un [[oblast de l'Ucraina]] con caploeugh [[Luc'k]], in pè del 4 dicember 1939. El so governator a l'è Yuriy Pohuliaiko e 'l confina con Regione di Brėst, [[Oblast de Rivne|oblast de Rivne]], [[Oblast de Leopoli|oblast de Leopoli]] e [[Lubelskie]].
El gh'ha 1038457 abitant e l'è grand 20143 chilometer quadrad.
== Partizzion ==
L'è partid in distret de Horochiv, distret de Ivanyči, distret de Kamin'-Kašyrs'kyj, distret de Kiverci, distret de Kovel', distret de Ljuboml', distret de Lokači, distret de Luc'k, distret de Ljubešiv, Manevic'kyj rajon, distret de Ratne, distret de Rožyšče, distret de Šac'k, distret de Stara Vyživka, distret de Turijs'k e distret de Volodymyr-Volyns'kyj
== Riferiment ==
*[http://www.voladm.gov.ua Sit ofizzial]
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Oblast de l'Ucraina|Volinia]]
puwvg2oexxoyn9829hktzw4gyebmmft
Oblast de Vinnycja
0
232440
1330120
1297821
2026-06-20T10:42:08Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-Kiev +Kyiv)
1330120
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{sbozznol}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = UKR
|numerLivell = 1
}}
L''''Oblast de Vinnycja''' (Вінницька область in ucrain) a l'è un [[oblast de l'Ucraina]] con caploeugh Vinnycja, in pè del 27 febrar 1932. El so governator a l'è Vladyslav Skalsky e 'l confina con [[Oblast de Chmel'nyc'kyj|oblast' di Chmel'nyc'kyj]], [[Oblast de Žytomyr|oblast' di Žytomyr]], [[Oblast de Kirovohrad|oblast' di Kirovohrad]], [[Oblast de Odessa|oblast' di Odessa]], distret de Ocnița, distret de Dondușeni, distret de Soroca, distret de Camenca, [[Oblast de Černivci|oblast' di Černivci]], [[Oblast de Kyiv|oblast' di Kyiv]] e [[Oblast de Černihiv|oblast' di Černihiv]].
El gh'ha 1575808 abitant e l'è grand 26513 chilometer quadrad.
== Partizzion ==
L'è partid in distret de Teplyk, distret de Pohrebyšče, distret de Bar, distret de Vinnycja, distret de Beršad', distret de Hajsyn, distret de Žmerynka, distret de Illinci, distret de Kalynivka, distret de Kozjatyn, distret de Kryžopil', Lypovets Raion, distret de Lityn, distret de Mohyliv-Podil's'kyj, distret de Murovani Kurylovec'kyj, distret de Nemyriv, distret de Orativ, distret de Piščanka, distret de Tyvriv, distret de Tomašpil', distret de Trostjanec', distret de Tul'čyn, distret de Chmil'nyk, distret de Černivci, distret de Čečel'nyk, distret de Šarhorod e distret de Jampil'
== Riferiment ==
*[http://www.vin.gov.ua Sit ofizzial]
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Oblast de l'Ucraina|Vinnycja]]
roitvoxiqkzit4l3f7y4idssypmyfpv
1330165
1330120
2026-06-20T11:02:02Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-oblast' di +oblast de)
1330165
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{sbozznol}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = UKR
|numerLivell = 1
}}
L''''Oblast de Vinnycja''' (Вінницька область in ucrain) a l'è un [[oblast de l'Ucraina]] con caploeugh Vinnycja, in pè del 27 febrar 1932. El so governator a l'è Vladyslav Skalsky e 'l confina con [[Oblast de Chmel'nyc'kyj|oblast de Chmel'nyc'kyj]], [[Oblast de Žytomyr|oblast de Žytomyr]], [[Oblast de Kirovohrad|oblast de Kirovohrad]], [[Oblast de Odessa|oblast de Odessa]], distret de Ocnița, distret de Dondușeni, distret de Soroca, distret de Camenca, [[Oblast de Černivci|oblast de Černivci]], [[Oblast de Kyiv|oblast de Kyiv]] e [[Oblast de Černihiv|oblast de Černihiv]].
El gh'ha 1575808 abitant e l'è grand 26513 chilometer quadrad.
== Partizzion ==
L'è partid in distret de Teplyk, distret de Pohrebyšče, distret de Bar, distret de Vinnycja, distret de Beršad', distret de Hajsyn, distret de Žmerynka, distret de Illinci, distret de Kalynivka, distret de Kozjatyn, distret de Kryžopil', Lypovets Raion, distret de Lityn, distret de Mohyliv-Podil's'kyj, distret de Murovani Kurylovec'kyj, distret de Nemyriv, distret de Orativ, distret de Piščanka, distret de Tyvriv, distret de Tomašpil', distret de Trostjanec', distret de Tul'čyn, distret de Chmil'nyk, distret de Černivci, distret de Čečel'nyk, distret de Šarhorod e distret de Jampil'
== Riferiment ==
*[http://www.vin.gov.ua Sit ofizzial]
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Oblast de l'Ucraina|Vinnycja]]
jnk74z5zr6i416ybkcbafa4h81c48qv
Oblast de Ternopil'
0
232441
1330163
1297819
2026-06-20T11:01:42Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-oblast' di +oblast de)
1330163
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{sbozznol}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = UKR
|numerLivell = 1
}}
L''''Oblast de Ternopil'''' (Тернопольская область in ucrain) a l'è un [[oblast de l'Ucraina]] con caploeugh Ternopil', in pè del 4 dicember 1939. El so governator a l'è Volodymyr Trush e 'l confina con [[Oblast de Leopoli|oblast de Leopoli]], [[Oblast de Ivano-Frankivs'k|oblast de Ivano-Frankivs'k]], [[Oblast de Chmel'nyc'kyj|oblast de Chmel'nyc'kyj]], [[Oblast de Černivci|oblast de Černivci]] e [[Oblast de Rivne|oblast de Rivne]].
El gh'ha 1052312 abitant e l'è grand 13823 chilometer quadrad.
== Riferiment ==
*[http://www.oda.te.gov.ua Sit ofizzial]
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Oblast de l'Ucraina|Ternopil']]
e4rnocym07ynfjku00vo86dldsuemnl
Oblast de Sumy
0
232442
1330162
1040811
2026-06-20T11:01:32Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-oblast' di +oblast de)
1330162
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{sbozznol}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = UKR
|numerLivell = 1
}}
L''''Oblast de Sumy''' (Сумська область in ucrain) a l'è un [[oblast de l'Ucraina]] con caploeugh Sumy, in pè del 10 genar 1939. El so governator a l'è Mykola Klochko e 'l confina con [[Oblast de Černihiv|oblast de Černihiv]], [[Oblast de Poltava|oblast de Poltava]], [[Oblast de Charkiv|oblast de Charkiv]], oblast de Belgorod, oblast de Kursk e oblast de Brjansk.
El gh'ha 1094284 abitant e l'è grand 23834 chilometer quadrad.
== Riferiment ==
*[http://sm.gov.ua/ Sit ofizzial]
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Oblast de l'Ucraina|Sumy]]
szfhecah5m0rjb5mtep09c9m8blpxmj
Oblast de Rivne
0
232443
1330161
1265583
2026-06-20T11:01:22Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-oblast' di +oblast de)
1330161
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{sbozznol}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = UKR
|numerLivell = 1
}}
L''''Oblast de Rivne''' (Рівненська область in ucrain) a l'è un [[oblast de l'Ucraina]] con caploeugh Rivne, in pè del 4 dicember 1939. El so governator a l'è [[Vitaliy Koval]] e 'l confina con [[Oblast de Volinia|oblast de Volinia]], [[Oblast de Žytomyr|oblast de Žytomyr]], [[Oblast de Leopoli|oblast de Leopoli]], [[Oblast de Ternopil'|oblast de Ternopil']], [[Oblast de Chmel'nyc'kyj|oblast de Chmel'nyc'kyj]], Regione di Homel' e Regione di Brėst.
El gh'ha 1160647 abitant e l'è grand 20047 chilometer quadrad.
== Partizzion ==
L'è partid in distret de Volodymyrec', distret de Berezne, distret de Hošča, distret de Demydivka, distret de Dubno, distret de Dubrovycja, distret de Zarične, distret de Zdolbuniv, distret de Korec', distret de Kostopil', distret de Mlyniv, distret de Ostroh, distret de Rivne, distret de Radyvyliv, distret de Sarny e distret de Rokytne
== Riferiment ==
*[http://www.rv.gov.ua/sitenew/main/ua Sit ofizzial] {{Webarchive|grafia=NOL|url=https://web.archive.org/web/20091224003953/http://www.rv.gov.ua/sitenew/main/ua/ |date=2009-12-24 }}
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Oblast de l'Ucraina|Rivne]]
p1fg4lkpm3nh2v79yjzmw5wxe4wxwtj
Oblast de Odessa
0
232444
1330159
1330073
2026-06-20T11:01:02Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-oblast' di +oblast de)
1330159
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{sbozznol}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = UKR
|numerLivell = 1
}}
L''''Oblast de Odessa''' (Одеська область in ucrain) a l'è un [[oblast de l'Ucraina]] con caploeugh [[Udessa]], in pè del 9 febrar 1932. El so governator a l'è Maksym Stepanov e 'l confina con [[Oblast de Vinnycja|oblast de Vinnycja]], [[Oblast de Kirovohrad|oblast de Kirovohrad]], [[Oblast de Mykolaïv|oblast de Mykolaïv]], distret de Tulcea, distret de Cahul, Gagauzia, distret de Taraclia, distret de Basarabeasca, distret de Cimișlia, distret de Căușeni, distret de Ștefan Vodă e Transnistria.
El gh'ha 2368107 abitant e l'è grand 33310 chilometer quadrad.
== Partizzion ==
L'è partid in Berezivka Raion, Bilhorod-Dnistrovskyi Raion, Bolhrad Raion, Izmail Raion, Odessa Raion e Rajon di Podilsk
== Riferiment ==
*[http://www.odessa.gov.ua Sit ofizzial]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080827224132/http://www.odessa.gov.ua/ |date=2008-08-27 }}
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Oblast de l'Ucraina|Odessa]]
ils00haqn0tnh7pzoxdjczyzhxkdoln
Oblast de Poltava
0
232445
1330119
1276819
2026-06-20T10:41:58Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-Kiev +Kyiv)
1330119
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{sbozznol}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = UKR
|numerLivell = 1
}}
L''''Oblast de Poltava''' (Полтавська область in ucrain) a l'è un [[oblast de l'Ucraina]] con caploeugh Poltava, in pè del 22 settember 1937. El so governator a l'è Valeriy Holovko e 'l confina con [[Oblast de Černihiv|oblast' di Černihiv]], [[Oblast de Sumy|oblast' di Sumy]], [[Oblast de Kyiv|oblast' di Kyiv]], [[Oblast de Čerkasy|oblast' di Čerkasy]], [[Oblast de Kirovohrad|oblast' di Kirovohrad]], [[Oblast de Dnipropetrovs'k|oblast' di Dnipropetrovs'k]] e [[Oblast de Charkiv|oblast' di Charkiv]].
El gh'ha 1413829 abitant e l'è grand 28748 chilometer quadrad.
== Partizzion ==
L'è partid in Hadiach Raion, Kremenchuk Raion, Lokhvytsia Raion, Hrebinka Raion, Dykanka Raion, Kobeliaky Raion, Myrhorod Raion, Chornukhy Raion, Chutove Raion, Shyshaky Raion, Khorol Raion, Reshetylivka Raion, Semenivka Raion, Pyriatyn Raion, Poltava Raion, Novi Sanzhary Raion, Orzhytsia Raion, Lubny Raion, Mashivka Raion, Kotelva Raion, Kozelshchyna Raion, Zinkiv Raion, Karlivka Raion, Rajon di Hlobyne e Velyka Bahachka Raion
== Riferiment ==
*[http://www.adm-pl.gov.ua/ Sit ofizzial] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210120113926/http://www.adm-pl.gov.ua/ |date=2021-01-20 }}
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Oblast de l'Ucraina|Poltava]]
fhbmmqaovulwuqq7sy9j2dqbncekrgg
1330160
1330119
2026-06-20T11:01:12Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-oblast' di +oblast de)
1330160
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{sbozznol}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = UKR
|numerLivell = 1
}}
L''''Oblast de Poltava''' (Полтавська область in ucrain) a l'è un [[oblast de l'Ucraina]] con caploeugh Poltava, in pè del 22 settember 1937. El so governator a l'è Valeriy Holovko e 'l confina con [[Oblast de Černihiv|oblast de Černihiv]], [[Oblast de Sumy|oblast de Sumy]], [[Oblast de Kyiv|oblast de Kyiv]], [[Oblast de Čerkasy|oblast de Čerkasy]], [[Oblast de Kirovohrad|oblast de Kirovohrad]], [[Oblast de Dnipropetrovs'k|oblast de Dnipropetrovs'k]] e [[Oblast de Charkiv|oblast de Charkiv]].
El gh'ha 1413829 abitant e l'è grand 28748 chilometer quadrad.
== Partizzion ==
L'è partid in Hadiach Raion, Kremenchuk Raion, Lokhvytsia Raion, Hrebinka Raion, Dykanka Raion, Kobeliaky Raion, Myrhorod Raion, Chornukhy Raion, Chutove Raion, Shyshaky Raion, Khorol Raion, Reshetylivka Raion, Semenivka Raion, Pyriatyn Raion, Poltava Raion, Novi Sanzhary Raion, Orzhytsia Raion, Lubny Raion, Mashivka Raion, Kotelva Raion, Kozelshchyna Raion, Zinkiv Raion, Karlivka Raion, Rajon di Hlobyne e Velyka Bahachka Raion
== Riferiment ==
*[http://www.adm-pl.gov.ua/ Sit ofizzial] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210120113926/http://www.adm-pl.gov.ua/ |date=2021-01-20 }}
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Oblast de l'Ucraina|Poltava]]
9ov9tqb9m7hluhskxfcydy0fywqyc0a
Oblast de Mykolaïv
0
232446
1330158
1040807
2026-06-20T11:00:52Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-oblast' di +oblast de)
1330158
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{sbozznol}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = UKR
|numerLivell = 1
}}
L''''Oblast de Mykolaïv''' (Миколаївська область in ucrain) a l'è un [[oblast de l'Ucraina]] con caploeugh [[Mykolaïv]], in pè del 22 settember 1937. El so governator a l'è [[Vitaliy Kim]] e 'l confina con [[Oblast de Odessa|oblast de Odessa]], [[Oblast de Kirovohrad|oblast de Kirovohrad]], [[Oblast de Dnipropetrovs'k|oblast de Dnipropetrovs'k]] e [[Oblast de Cherson|oblast de Cherson]].
El gh'ha 1141324 abitant e l'è grand 24598 chilometer quadrad.
== Riferiment ==
*[http://www.mk.gov.ua/ Sit ofizzial]
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Oblast de l'Ucraina|Mykolaïv]]
3cd2khnecrpmwc8ziiq1urox2fyeq2f
Oblast de Luhans'k
0
232447
1330157
1040806
2026-06-20T11:00:42Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-oblast' di +oblast de)
1330157
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{sbozznol}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = UKR
|numerLivell = 1
}}
L''''Oblast de Luhans'k''' (Луганская область in ucrain) a l'è un [[oblast de l'Ucraina]] con caploeugh Luhans'k e Sjevjerodonec'k, in pè del 3 giugn 1938. El so governator a l'è Serhiy Haidai e 'l confina con [[Oblast de Charkiv|oblast de Charkiv]], [[Oblast de Donec'k|oblast de Donec'k]], oblast de Belgorod, oblast de Voronež e oblast de Rostov.
El gh'ha 2167802 abitant e l'è grand 26684 chilometer quadrad. Al dì d'incoeu a l'è per la pupart controllad de l'autoproclamada [[Republega Popolara de Luhans'k]], a causa de la [[guerra del Donbass]].
== Partizzion ==
L'è partid in Antratsyt Raion, Bilovodsk Raion, Bilokurakyne Raion, Sorokyne Raion, Kreminna Raion, Lutuhyne Raion, Markivka Raion, Milove Raion, Novoaidar Raion, Novopskov Raion, Perevalsk Raion, Popasna Raion, Svatove Raion, Sverdlovsk Raion, Slovianoserbsk Raion, Stanytsia-Luhanska Raion, Starobilsk Raion e Troitske Raion
== Riferiment ==
*[http://www.loga.gov.ua/ Sit ofizzial]
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Oblast de l'Ucraina|Luhans'k]]
a49ijxmtwk1qv6jgum5gxbdh845126v
Oblast de Leopoli
0
232448
1330156
1297817
2026-06-20T11:00:32Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-oblast' di +oblast de)
1330156
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{sbozznol}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = UKR
|numerLivell = 1
}}
L''''Oblast de Leopoli''' ( in ucrain) a l'è un [[oblast de l'Ucraina]] con caploeugh [[Leopul]], in pè del 4 dicember 1939. El so governator a l'è Oleh Synyutka e 'l confina con [[Oblast de Volinia|oblast de Volinia]], [[Oblast de Rivne|oblast de Rivne]], [[Oblast de Ternopil'|oblast de Ternopil']], [[Oblast de Ivano-Frankivs'k|oblast de Ivano-Frankivs'k]], [[Oblast de Transcarpazzia|oblast de Transcarpazia]] e [[Podkarpackie]].
El gh'ha 2529608 abitant e l'è grand 21833 chilometer quadrad.
== Riferiment ==
*[http://www.loda.gov.ua Sit ofizzial] {{Webarchive|grafia=NOL|url=https://web.archive.org/web/20160513182530/http://www.loda.gov.ua/ |date=2016-05-13 }}
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Oblast de l'Ucraina|Leopoli]]
lznsck6fqc5th2jmo7jfih8b24zjelz
Oblast de Kirovohrad
0
232449
1330153
1040804
2026-06-20T11:00:12Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-oblast' di +oblast de)
1330153
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{sbozznol}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = UKR
|numerLivell = 1
}}
L''''Oblast de Kirovohrad''' (Кіровоградська область in ucrain) a l'è un [[oblast de l'Ucraina]] con caploeugh Kropyvnyc'kyj, in pè del 10 genar 1939. El so governator a l'è Serhiy Kuzmenko e 'l confina con [[Oblast de Vinnycja|oblast de Vinnycja]], [[Oblast de Poltava|oblast de Poltava]], [[Oblast de Odessa|oblast de Odessa]], [[Oblast de Mykolaïv|oblast de Mykolaïv]], [[Oblast de Čerkasy|oblast de Čerkasy]] e [[Oblast de Dnipropetrovs'k|oblast de Dnipropetrovs'k]].
El gh'ha 956250 abitant e l'è grand 24588 chilometer quadrad.
== Partizzion ==
L'è partid in Novomyrhorod Raion, Mala Vyska Raion, Dobrovelychkivka Raion, Oleksandriia Raion, Oleksandrivka Raion, Bobrynets Raion, Blahovishchenske Raion, Haivoron Raion, Holovanivsk Raion, Dolynska Raion, Znamianka Raion, Kropyvnytskyi Raion, Kompaniivka Raion, Novhorodka Raion, Novoarkhanhelsk Raion, Novoukrainka Raion, Vilshanka Raion, Onufriivka Raion, Petrove Raion, Svitlovodsk Raion e Ustynivka Raion
== Riferiment ==
*[http://www.kr-admin.gov.ua Sit ofizzial]
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Oblast de l'Ucraina|Kirovohrad]]
526veubs0j3nafxpl4awxywofmvgxag
Oblast de Ivano-Frankivs'k
0
232450
1330152
1265579
2026-06-20T11:00:02Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-oblast' di +oblast de)
1330152
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{sbozznol}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = UKR
|numerLivell = 1
}}
L''''Oblast de Ivano-Frankivs'k''' ( in ucrain) a l'è un [[oblast de l'Ucraina]] con caploeugh Ivano-Frankivs'k, in pè del 4 dicember 1939. El so governator a l'è Andriy Boychuk e 'l confina con [[Oblast de Transcarpazzia|oblast de Transcarpazia]], [[Oblast de Leopoli|oblast de Leopoli]], distret de Maramureș, [[Oblast de Černihiv|oblast de Černihiv]], [[Oblast de Ternopil'|oblast de Ternopil']] e [[Oblast de Černivci|oblast de Černivci]].
El gh'ha 1377496 abitant e l'è grand 13900 chilometer quadrad.
== Riferiment ==
*[http://www.if.gov.ua/ Sit ofizzial] {{Webarchive|grafia=NOL|url=https://web.archive.org/web/20210216012652/http://www.if.gov.ua/ |date=2021-02-16 }}
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Oblast de l'Ucraina|Ivano-Frankivs'k]]
mninm6bvkyks1zrtjplk82zjjiwa03p
Oblast de Kyiv
0
232451
1330118
1265580
2026-06-20T10:41:02Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-Kiev +Kyiv)
1330118
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{sbozznol}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = UKR
|numerLivell = 1
}}
L''''Oblast de Kyiv''' ( in ucrain) a l'è un [[oblast de l'Ucraina]] con caploeugh [[Kyiv]], in pè del 9 febrar 1932. El so governator a l'è Vasyl Volodin e 'l confina con [[Oblast de Žytomyr|oblast' di Žytomyr]], [[Oblast de Vinnycja|oblast' di Vinnycja]], [[Oblast de Čerkasy|oblast' di Čerkasy]], [[Oblast de Poltava|oblast' di Poltava]], [[Oblast de Černihiv|oblast' di Černihiv]], Regione di Homel' e [[Kyiv]].
El gh'ha 1754284 abitant e l'è grand 28131 chilometer quadrad.
== Partizzion ==
L'è partid in Bila Tserkva Raion, Baryshivka Raion, Bohuslav Raion, Boryspil Raion, Borodianka Raion, Brovary Raion, Fastiv Raion, distret de Ivankiv, Kaharlyk Raion, Kyiv-Sviatoshyn Raion, Makariv Raion, Myronivka Raion, Obukhiv Raion, Pereiaslav-Khmelnytskyi Raion, Poliske Raion, Rokytne Raion, Kyiv Oblast, Skvyra Raion, Stavyshche Raion, Tarashcha Raion, Tetiiv Raion, Vasylkiv Raion, Volodarka Raion, Vyshhorod Raion, Yahotyn Raion e Zgurivka Raion
== Riferiment ==
*[http://www.kor.gov.ua Sit ofizzial] {{Webarchive|grafia=NOL|url=https://web.archive.org/web/20220327050800/https://kor.gov.ua/ |date=2022-03-27 }}
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Oblast de l'Ucraina|Kyiv]]
l9tktz09zeg9kxr1ag4uv0bl5jy2s0u
1330121
1330118
2026-06-20T10:42:17Z
Sciking
7100
Sciking l'ha trasformad la pagina "[[Oblast de Kiev]]" in "[[Oblast de Kiyv]]"
1330118
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{sbozznol}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = UKR
|numerLivell = 1
}}
L''''Oblast de Kyiv''' ( in ucrain) a l'è un [[oblast de l'Ucraina]] con caploeugh [[Kyiv]], in pè del 9 febrar 1932. El so governator a l'è Vasyl Volodin e 'l confina con [[Oblast de Žytomyr|oblast' di Žytomyr]], [[Oblast de Vinnycja|oblast' di Vinnycja]], [[Oblast de Čerkasy|oblast' di Čerkasy]], [[Oblast de Poltava|oblast' di Poltava]], [[Oblast de Černihiv|oblast' di Černihiv]], Regione di Homel' e [[Kyiv]].
El gh'ha 1754284 abitant e l'è grand 28131 chilometer quadrad.
== Partizzion ==
L'è partid in Bila Tserkva Raion, Baryshivka Raion, Bohuslav Raion, Boryspil Raion, Borodianka Raion, Brovary Raion, Fastiv Raion, distret de Ivankiv, Kaharlyk Raion, Kyiv-Sviatoshyn Raion, Makariv Raion, Myronivka Raion, Obukhiv Raion, Pereiaslav-Khmelnytskyi Raion, Poliske Raion, Rokytne Raion, Kyiv Oblast, Skvyra Raion, Stavyshche Raion, Tarashcha Raion, Tetiiv Raion, Vasylkiv Raion, Volodarka Raion, Vyshhorod Raion, Yahotyn Raion e Zgurivka Raion
== Riferiment ==
*[http://www.kor.gov.ua Sit ofizzial] {{Webarchive|grafia=NOL|url=https://web.archive.org/web/20220327050800/https://kor.gov.ua/ |date=2022-03-27 }}
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Oblast de l'Ucraina|Kyiv]]
l9tktz09zeg9kxr1ag4uv0bl5jy2s0u
1330124
1330121
2026-06-20T10:43:38Z
Sciking
7100
1330124
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{sbozznol}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = UKR
|numerLivell = 1
}}
L''''Oblast de Kyiv''' (''Київська область'' in ucrain) a l'è un [[oblast de l'Ucraina]] con caploeugh [[Kyiv]], in pè del 9 febrar 1932. El so governator a l'è Vasyl Volodin e 'l confina con [[Oblast de Žytomyr|oblast' di Žytomyr]], [[Oblast de Vinnycja|oblast' di Vinnycja]], [[Oblast de Čerkasy|oblast' di Čerkasy]], [[Oblast de Poltava|oblast' di Poltava]], [[Oblast de Černihiv|oblast' di Černihiv]], Regione di Homel' e [[Kyiv]].
El gh'ha 1754284 abitant e l'è grand 28131 chilometer quadrad.
== Partizzion ==
L'è partid in Bila Tserkva Raion, Baryshivka Raion, Bohuslav Raion, Boryspil Raion, Borodianka Raion, Brovary Raion, Fastiv Raion, distret de Ivankiv, Kaharlyk Raion, Kyiv-Sviatoshyn Raion, Makariv Raion, Myronivka Raion, Obukhiv Raion, Pereiaslav-Khmelnytskyi Raion, Poliske Raion, Rokytne Raion, Kyiv Oblast, Skvyra Raion, Stavyshche Raion, Tarashcha Raion, Tetiiv Raion, Vasylkiv Raion, Volodarka Raion, Vyshhorod Raion, Yahotyn Raion e Zgurivka Raion
== Riferiment ==
*[http://www.kor.gov.ua Sit ofizzial] {{Webarchive|grafia=NOL|url=https://web.archive.org/web/20220327050800/https://kor.gov.ua/ |date=2022-03-27 }}
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Oblast de l'Ucraina|Kyiv]]
1od03w61h1qif7j9dx8umf7hikc8d89
1330142
1330124
2026-06-20T10:56:46Z
Sciking
7100
1330142
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{sbozznol}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = UKR
|numerLivell = 1
}}
L''''Oblast de Kyiv''' (''Київська область'' in ucrain) a l'è un [[oblast de l'Ucraina]] con caploeugh [[Kyiv]], in pè del 9 febrar 1932. El so governator a l'è Vasyl Volodin e 'l confina con [[Oblast de Žytomyr|oblast' di Žytomyr]], [[Oblast de Vinnycja|oblast' di Vinnycja]], [[Oblast de Čerkasy|oblast' di Čerkasy]], [[Oblast de Poltava|oblast' di Poltava]], [[Oblast de Černihiv|oblast' di Černihiv]], [[region de Homel']] e [[Kyiv]].
El gh'ha 1754284 abitant e l'è grand 28131 chilometer quadrad.
== Partizzion ==
L'è partid in Bila Tserkva Raion, Baryshivka Raion, Bohuslav Raion, Boryspil Raion, Borodianka Raion, Brovary Raion, Fastiv Raion, distret de Ivankiv, Kaharlyk Raion, Kyiv-Sviatoshyn Raion, Makariv Raion, Myronivka Raion, Obukhiv Raion, Pereiaslav-Khmelnytskyi Raion, Poliske Raion, Rokytne Raion, Kyiv Oblast, Skvyra Raion, Stavyshche Raion, Tarashcha Raion, Tetiiv Raion, Vasylkiv Raion, Volodarka Raion, Vyshhorod Raion, Yahotyn Raion e Zgurivka Raion
== Riferiment ==
*[http://www.kor.gov.ua Sit ofizzial] {{Webarchive|grafia=NOL|url=https://web.archive.org/web/20220327050800/https://kor.gov.ua/ |date=2022-03-27 }}
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Oblast de l'Ucraina|Kyiv]]
3o2az7v6ltm3zjosokxu9db32w88wna
1330155
1330142
2026-06-20T11:00:22Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-oblast' di +oblast de)
1330155
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{sbozznol}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = UKR
|numerLivell = 1
}}
L''''Oblast de Kyiv''' (''Київська область'' in ucrain) a l'è un [[oblast de l'Ucraina]] con caploeugh [[Kyiv]], in pè del 9 febrar 1932. El so governator a l'è Vasyl Volodin e 'l confina con [[Oblast de Žytomyr|oblast de Žytomyr]], [[Oblast de Vinnycja|oblast de Vinnycja]], [[Oblast de Čerkasy|oblast de Čerkasy]], [[Oblast de Poltava|oblast de Poltava]], [[Oblast de Černihiv|oblast de Černihiv]], [[region de Homel']] e [[Kyiv]].
El gh'ha 1754284 abitant e l'è grand 28131 chilometer quadrad.
== Partizzion ==
L'è partid in Bila Tserkva Raion, Baryshivka Raion, Bohuslav Raion, Boryspil Raion, Borodianka Raion, Brovary Raion, Fastiv Raion, distret de Ivankiv, Kaharlyk Raion, Kyiv-Sviatoshyn Raion, Makariv Raion, Myronivka Raion, Obukhiv Raion, Pereiaslav-Khmelnytskyi Raion, Poliske Raion, Rokytne Raion, Kyiv Oblast, Skvyra Raion, Stavyshche Raion, Tarashcha Raion, Tetiiv Raion, Vasylkiv Raion, Volodarka Raion, Vyshhorod Raion, Yahotyn Raion e Zgurivka Raion
== Riferiment ==
*[http://www.kor.gov.ua Sit ofizzial] {{Webarchive|grafia=NOL|url=https://web.archive.org/web/20220327050800/https://kor.gov.ua/ |date=2022-03-27 }}
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Oblast de l'Ucraina|Kyiv]]
iw585vd39xtjd3v3corrdwxm8cvy5gx
Oblast de Donec'k
0
232452
1330150
1040801
2026-06-20T10:59:52Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-oblast' di +oblast de)
1330150
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{sbozznol}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = UKR
|numerLivell = 1
}}
L''''Oblast de Donec'k''' (Донецька область in ucrain) a l'è un [[oblast de l'Ucraina]] con caploeugh Donec'k [[de jure]] e Kramators'k de facto, in pè del 2 luj 1932. El so governator a l'è Andriy Shyshatskyi e Pavlo Zhebrivskyi e 'l confina con [[Oblast de Zaporižžja|oblast de Zaporižžja]], [[Oblast de Dnipropetrovs'k|oblast de Dnipropetrovs'k]], [[Oblast de Charkiv|oblast de Charkiv]], [[Oblast de Luhans'k|oblast de Luhans'k]] e oblast de Rostov.
El gh'ha 4200461 abitant e l'è grand 26517 chilometer quadrad. A causa de la [[guerra del Donbass]] a l'è per la pupart controllad de la [[Republega Popolara de Donec'k]].
== Riferiment ==
*[http://dn.gov.ua/ Sit ofizzial]
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Oblast de l'Ucraina|Donec'k]]
052wrtnmzrlsof5cnz4opru3qxl09fx
Oblast de Dnipropetrovs'k
0
232453
1330149
1297814
2026-06-20T10:59:42Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-oblast' di +oblast de)
1330149
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{sbozznol}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = UKR
|numerLivell = 1
}}
L''''Oblast de Dnipropetrovs'k''' (Дніпропетровська о́бласть in ucrain) a l'è un [[oblast de l'Ucraina]] con caploeugh Dnipro, in pè del 9 febrar 1932. El so governator a l'è Valentin Reznichenko e 'l confina con [[Oblast de Poltava|oblast de Poltava]], [[Oblast de Charkiv|oblast de Charkiv]], [[Oblast de Donec'k|oblast de Donec'k]], [[Oblast de Zaporižžja|oblast de Zaporižžja]], [[Oblast de Cherson|oblast de Cherson]], [[Oblast de Kirovohrad|oblast de Kirovohrad]] e [[Oblast de Mykolaïv|oblast de Mykolaïv]].
El gh'ha 3231140 abitant e l'è grand 31914 chilometer quadrad.
== Riferiment ==
*[https://oblrada.dp.gov.ua/ e http://www.adm.dp.gov.ua/ Sit ofizzial]
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Oblast de l'Ucraina|Dnipropetrovs'k]]
mdcerql9brwmnetewwnx54nn9w4pgk0
Oblast de Chmel'nyc'kyj
0
232454
1330147
1040799
2026-06-20T10:59:32Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-oblast' di +oblast de)
1330147
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{sbozznol}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = UKR
|numerLivell = 1
}}
L''''Oblast de Chmel'nyc'kyj''' (Хмельницкая область in ucrain) a l'è un [[oblast de l'Ucraina]] con caploeugh Chmel'nyc'kyj, in pè del 22 settember 1937. El so governator a l'è Serhiy Hamaliy e 'l confina con [[Oblast de Ternopil'|oblast de Ternopil']], [[Oblast de Rivne|oblast de Rivne]], [[Oblast de Žytomyr|oblast de Žytomyr]], [[Oblast de Vinnycja|oblast de Vinnycja]] e [[Oblast de Černivci|oblast de Černivci]].
El gh'ha 1274409 abitant e l'è grand 20629 chilometer quadrad.
== Riferiment ==
*[http://www.oblrada.km.ua/ Sit ofizzial]
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Oblast de l'Ucraina|Chmel'nyc'kyj]]
qezghbd51a6va8nlkfrjlcw1wiyw08s
Oblast de Cherson
0
232455
1330146
1265578
2026-06-20T10:59:22Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-oblast' di +oblast de)
1330146
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{sbozznol}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = UKR
|numerLivell = 1
}}
L''''Oblast de Cherson''' (Херсонська область in ucrain) a l'è un [[oblast de l'Ucraina]] con caploeugh [[Cherson]], in pè del 30 marz 1944. El so governator a l'è Serhiy Kozyr e 'l confina con [[Oblast de Mykolaïv|oblast de Mykolaïv]], [[Oblast de Dnipropetrovs'k|oblast de Dnipropetrovs'k]], [[Oblast de Zaporižžja|oblast de Zaporižžja]] e [[Repubblega Utonoma de Crimeja|Repubblega de Crimeja]].
El gh'ha 1046981 abitant e l'è grand 28461 chilometer quadrad. In del 2022, dopo de l'[[Invasion russa de l'Ucraina]], la ministrazzion filo-russa che la controlla la pupart de l'Oblast l'ha nonziad un referendum, retegnud de la comunità internazzionala e di autorità ucraine una farsa, e l'ha firmad un tratad de annession el 30 de setember del 2022, a fà su l'[[Oblast de Cherson (Russia)|Oblast russ de Cherson]].
== Riferiment ==
*[http://www.oda.kherson.ua Sit ofizzial] {{Webarchive|grafia=NOL|url=https://web.archive.org/web/20050307164243/http://www.oda.kherson.ua/ |date=2005-03-07 }}
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Oblast de l'Ucraina|Cherson]]
cs1nvsoa5abylmnlcnxuky66etc5wqn
Oblast de Charkiv
0
232456
1330145
1297813
2026-06-20T10:59:12Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-oblast' di +oblast de)
1330145
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{sbozznol}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = UKR
|numerLivell = 1
}}
L''''Oblast de Charkiv''' (Харківська область in ucrain) a l'è un [[oblast de l'Ucraina]] con caploeugh Charkiv, in pè del 9 febrar 1932. El so governator a l'è Oleksiy Kucher e 'l confina con [[Oblast de Sumy|oblast de Sumy]], [[Oblast de Poltava|oblast de Poltava]], [[Oblast de Dnipropetrovs'k|oblast de Dnipropetrovs'k]], [[Oblast de Donec'k|oblast de Donec'k]], [[Oblast de Luhans'k|oblast de Luhans'k]] e oblast de Belgorod.
El gh'ha 2694007 abitant e l'è grand 31415 chilometer quadrad.
== Riferiment ==
*[https://kharkivoda.gov.ua/ Sit ofizzial]
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Oblast de l'Ucraina|Charkiv]]
107o2r6z0u9os3x56oo1j7mgodtkvih
Oblast de Černivci
0
232457
1330170
1297825
2026-06-20T11:02:52Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-oblast' di +oblast de)
1330170
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{sbozznol}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = UKR
|numerLivell = 1
}}
L''''Oblast de Černivci''' (Чернівецька область in ucrain) a l'è un [[oblast de l'Ucraina]] con caploeugh [[Černivci]], in pè del 7 agost 1940. El so governator a l'è Oleksandr Fyshchuk e 'l confina con [[Oblast de Ivano-Frankivs'k|oblast de Ivano-Frankivs'k]], [[Oblast de Ternopil'|oblast de Ternopil']], [[Oblast de Chmel'nyc'kyj|oblast de Chmel'nyc'kyj]], [[Oblast de Vinnycja|oblast de Vinnycja]], Distreto de Suceava, distret de Botoșani, distret de Briceni e distret de Ocnița.
El gh'ha 906600 abitant e l'è grand 8097 chilometer quadrad.
== Partizzion ==
L'è partid in distret de Putyla, distret de Vyžnycja, distret de Herca, distret de Zastavna, distret de Hlyboka, distret de Kicman', distret de Kel'menci, distret de Novoselicja, Sokyriany Raion, distret de Storožynec' e distret de Chotyn
== Riferiment ==
*[http://www.bukoda.gov.ua Sit ofizzial]
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Oblast de l'Ucraina|Černivci]]
ovo9ytskjf9n1j4fojjwsc0x2cubvcz
Oblast de Černihiv
0
232458
1330125
1297824
2026-06-20T10:43:51Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-Kiev +Kyiv)
1330125
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{sbozznol}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = UKR
|numerLivell = 1
}}
L''''Oblast de Černihiv''' (Чернігівська область in ucrain) a l'è un [[oblast de l'Ucraina]] con caploeugh Černihiv, in pè del 15 ottober 1932. El so governator a l'è Valeriy Kulich e Andrii Prokopenko e 'l confina con [[Oblast de Kyiv|oblast' di Kyiv]], [[Oblast de Poltava|oblast' di Poltava]], [[Oblast de Sumy|oblast' di Sumy]], oblast' di Brjansk e Regione di Homel'.
El gh'ha 1020078 abitant e l'è grand 31865 chilometer quadrad.
== Partizzion ==
L'è partid in distret de Bachmač, distret de Bobrovycja, distret de Borzna, distret de Varva, distret de Horodnja, distret de Ičnja, distret de Kozelec', distret de Korop, distret de Korjukivka, distret de Kulykivka, distret de Mena, distret de Nižyn, distret de Novhorod-Sivers'kyj, distret de Nosivka, distret de Pryluky, distret de Ripky, distret de Semenivka, distret de Snovs'k, distret de Sosnycja, distret de Sribne, distret de Talalaïvka e distret de Černihiv
== Riferiment ==
*[http://chernihiv-oblrada.gov.ua/ Sit ofizzial] {{Webarchive|grafia=NOL|url=https://web.archive.org/web/20110903163625/http://www.chernihiv-oblrada.gov.ua/ |date=2011-09-03 }}
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Oblast de l'Ucraina|Černihiv]]
78zjvbhwl2b5o9f2lwly5j36gin0tak
1330169
1330125
2026-06-20T11:02:42Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-oblast' di +oblast de)
1330169
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{sbozznol}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = UKR
|numerLivell = 1
}}
L''''Oblast de Černihiv''' (Чернігівська область in ucrain) a l'è un [[oblast de l'Ucraina]] con caploeugh Černihiv, in pè del 15 ottober 1932. El so governator a l'è Valeriy Kulich e Andrii Prokopenko e 'l confina con [[Oblast de Kyiv|oblast de Kyiv]], [[Oblast de Poltava|oblast de Poltava]], [[Oblast de Sumy|oblast de Sumy]], oblast de Brjansk e Regione di Homel'.
El gh'ha 1020078 abitant e l'è grand 31865 chilometer quadrad.
== Partizzion ==
L'è partid in distret de Bachmač, distret de Bobrovycja, distret de Borzna, distret de Varva, distret de Horodnja, distret de Ičnja, distret de Kozelec', distret de Korop, distret de Korjukivka, distret de Kulykivka, distret de Mena, distret de Nižyn, distret de Novhorod-Sivers'kyj, distret de Nosivka, distret de Pryluky, distret de Ripky, distret de Semenivka, distret de Snovs'k, distret de Sosnycja, distret de Sribne, distret de Talalaïvka e distret de Černihiv
== Riferiment ==
*[http://chernihiv-oblrada.gov.ua/ Sit ofizzial] {{Webarchive|grafia=NOL|url=https://web.archive.org/web/20110903163625/http://www.chernihiv-oblrada.gov.ua/ |date=2011-09-03 }}
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Oblast de l'Ucraina|Černihiv]]
2f8y7tawgk6278rci6e9k6ts8t1d6mm
Oblast de Čerkasy
0
232459
1330123
1265584
2026-06-20T10:43:14Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-Kiev +Kyiv)
1330123
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{sbozznol}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = UKR
|numerLivell = 1
}}L''''Oblast de Čerkasy''' (Черкаська область in ucrain) a l'è un [[oblast de l'Ucraina]] con caploeugh Čerkasy, in pè del 7 genar 1954. El so governator a l'è Oleksandr Skičko e 'l confina con [[Oblast de Poltava|oblast' di Poltava]], [[Oblast de Kyiv|oblast' di Kyiv]] e [[Oblast de Kirovohrad|oblast' di Kirovohrad]].
El gh'ha 1220363 abitant e l'è grand 20900 chilometer quadrad.
== Riferiment ==
*[http://www.oda.ck.ua Sit ofizzial] {{Webarchive|grafia=NOL|url=https://web.archive.org/web/20150209055001/http://www.oda.ck.ua/ |date=2015-02-09 }}
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Oblast de l'Ucraina|Čerkasy]]
ejfu67rjrjvxgxuh1e4rqtq09z01svt
1330168
1330123
2026-06-20T11:02:32Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-oblast' di +oblast de)
1330168
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{sbozznol}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = UKR
|numerLivell = 1
}}L''''Oblast de Čerkasy''' (Черкаська область in ucrain) a l'è un [[oblast de l'Ucraina]] con caploeugh Čerkasy, in pè del 7 genar 1954. El so governator a l'è Oleksandr Skičko e 'l confina con [[Oblast de Poltava|oblast de Poltava]], [[Oblast de Kyiv|oblast de Kyiv]] e [[Oblast de Kirovohrad|oblast de Kirovohrad]].
El gh'ha 1220363 abitant e l'è grand 20900 chilometer quadrad.
== Riferiment ==
*[http://www.oda.ck.ua Sit ofizzial] {{Webarchive|grafia=NOL|url=https://web.archive.org/web/20150209055001/http://www.oda.ck.ua/ |date=2015-02-09 }}
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Oblast de l'Ucraina|Čerkasy]]
awc5pycyi45svp7n9d8es9vuig2ko2x
Oblast de Transcarpazzia
0
232460
1330164
1315200
2026-06-20T11:01:52Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-oblast' di +oblast de)
1330164
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{sbozznol}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = UKR
|numerLivell = 1
}}
L''''Oblast de Transcarpazzia''' (Закарпатська область in ucrain) a l'è un [[oblast de l'Ucraina]] con caploeugh Užhorod, in pè del 22 genar 1946. El so governator a l'è Hennadiy Moskal e 'l confina con [[Oblast de Leopoli|oblast de Leopoli]], [[Oblast de Ivano-Frankivs'k|oblast de Ivano-Frankivs'k]], regione di Prešov e regione di Košice.
El gh'ha 1258155 abitant e l'è grand 12777 chilometer quadrad.
Fina al 1946 l'era part de la [[Cecoslovachia]], che poeu l'ha dad via la zona a la [[RSS Ucraina]]. In del 1991 i so citadin [[referendum del 1991 in Transcarpazzia|hann votad per havégh pussee de autonomia]] in del Stat ucrain, ma el governo central l'ha fad nagot.
== Riferiment ==
*[http://www.carpathia.gov.ua/ e http://zakarpat-rada.gov.ua/ Sit ofizzial] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210215131024/http://www.carpathia.gov.ua/ |date=2021-02-15 }}
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Oblast de l'Ucraina|Transcarpazzia]]
430frcpw69zkuzqfbun34dhnlbea7yz
Euromaidan
0
232550
1330117
1297001
2026-06-20T10:24:16Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-Kiev +Kyiv)
1330117
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{SBOZZNOL}}
[[File:Hrushevsky street. Euromaidan 2014 in Kyiv. 22.01.2014.tif|thumb|Manifestant con la [[bandera de l'Ucraina]] in la piazza che la brusa]]
L''''Euromaidan''' a l'è stad un rebellot capitad in [[Ucraina]] in tra la nocc del 21 e del 22 de november e 'l 23 de fevrer del 2014, dovud a la scerna del president filo-russ [[Viktor Janukovyč]] de sospender un acord de liber scambi con l'[[Union europea]] in favor de collaborà pussee con la [[Russia]]. Scominciad 'me una protesta piscinina, dopo del 30 de november e la violenza de la [[polizzia]] la s'è slargada fiss e la gh'ha havud el so apis el 21 de fevrer, quand che dopo che di [[cechit]] hann sbarad contra la folla el Janukovyč a l'è scapad via del Pajes, in l'inscì ciamada [[revoluzzion ucraina del 2014]]. I event de Euromaidan hann portad poeu anca a la [[crisi de Crimeja]] e a la [[guerra del Donbass]].
== Riferiment ==
*[https://www.britannica.com/place/Ukraine/The-Maidan-protest-movement Britannica]
== Alter proget ==
{{Interproget}}
== Vos corelade ==
*[[Revoluzzion naranza]]
*[[Rivoeulta de Kyiv]]
[[Categoria:Storia ucraina]]
mejbm5dv9gr6b00mgt7uztn5ylqq28w
Wikipedia:Te 'l savevet che
4
234001
1330173
1329755
2026-06-20T11:06:23Z
Sciking
7100
/* De meter */
1330173
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
'''Te 'l savevet che''' a l'è una rubrica de la [[Wikipedia in lombard]] che la sta in la pagina principala. El so obietiv a l'è de mostrà di vos che inn interessant de lensger e insegnen di robe che inn no assee comun ai utent. Nassuda 'me evoluzzion del "Parlem un poo de nunch", gestida de la comunità e partida in del 2016 a l'è partida in la Vedrina, gestida de la comunità, e in del "Te 'l savevet che...", gestid de 'n quaj ministrador, soratut del [[User:Sciking|Sciking]]. Del luj 2021 anca la comunità de la Wikipedia la gh'havarà la soa vos in la rubrica del "Te 'l savevet che..."
== Regole ==
=== Carateristeghe ===
Una vos de la rubrica "Te 'l savevet che..." la gh'ha:
#De vesser curiosa, o ben parlà de un tema interessant o poch cognossud, o ben vesser scrivuda propi ben, ma podé no entrà in vedrina
#De vesser inscì longa de permeter de havégh una interuzzion del test e havégh del contegnud interessant dopo
#De vesser minga controversa, de ligàss no a di noeuve de cronega che poden vessél e de havégh no de potenzial de fà reclam a 'n quajvun
A l'è ben che:
#La gh'habia di font
#La gh'habia di imagin
#La sibia assee longa, inscì de dà 'na bona letura e 'na bona impression de la Wikipedia lombarda
=== Come insubì una vos ===
I ministrador poden, se troeuven una vos che pensen che la sibia bona, sgiontàlla a la lista senza nissuna burocrazzia. Se 'n alter utent l'è minga d'acordi, se po dervì una discussion e se catarà foeura el de fàss cont el consens.
I utent comun, inveci, gh'hann de insubìlla in la pagina, che la podarà vesser aprovada de 'n ministrador o per consens.
=== Come sgiontà una vos ===
A mità de ogni mes, o anca prima se gh'è propi tancc de vos de meter, un ministrador el darà 'n oggiada ai vos che inn in la lista e scernissarà di vos in bas a 'sti criteri chi:
*Havégh un bon equilibri in tra i vos cont i imagin e senza
*Havégh un bon equilibri in tra i vari dialet e grafie
*Havégh un bon equilibri in tra i vari argoment che inn tratad
I vos vann sgiontade in di sotapagine del [[Template:Savevet]] e poeu besogna sgiontà in di pagine de discussion el template {{tl|Telsavevet}} con scrivud el period de permanenza, che l'è de un mes (foeura che in di cas de ecezzion sgiamò vist). Una pagina la po minga tornà in la rubrica se l'è passad no un ann de la soa presenza, ma a l'è possibel che la comunità la faga 'n ecezzion.
== De meter ==
#[[Massimilian Sforza]]
#[[Cupid]]
#[[Isabella d’Aragona]]
#[[Biancafioca]]
#[[Engelbert Dollfuss]]
#[[Sgiannin e Ghita]]
#[[Isabella d’Est]]
#[[Gesa de Santa Maria a la Scala (Milan)]]
#[[Bataia de Maclode]]
#[[Linkin Park]]
#[[Regn d'Italia (Sacr Roman Imper)]]
#[[Gian Giacom Trivolz]]
#[[Yanez (singol)]]
#[[Bataia de Pavia (1525)]]
#[[Epitafi]]
#[[Goteg lombard]]
#[[Monester de San Benedet (Milan)]]
#[[Adelchi]]
#[[Anna Frank]]
#[[Bartolomee Sachella]]
#[[Benito Mussolini]]
#[[Cross-site scripting]]
#[[Divinitaa inrabient]]
#[[Domenico Barbaja]]
#[[Emili Caldara]]
#[[Filioque]]
#[[Geoffrey Chaucer]]
#[[Imper Otoman]]
#[[Mathatron]]
#[[Pòrta Sère]]
#[[Santuari de San Patrizzi]]
#[[Silene elisabethae]]
#[[Tortei cremasc]]
#[[Turàs da Crèma]]
#[[Varietà de la lengua lombarda]]
#[[Amor sagrad e Amor profan]]
#[[Malga Longa]]
#[[Santuari de la Madona Pellegrina (Baregg)]]
#[[Musee civegh de Pavia]]
#[[Viola culminis]]
#[[Vitis vinifera]]
#[[Coefficent de rendiment]]
#[[Storegh ribell]]
#[[Strachitunt]]
#[[Louis Pasteur]]
#[[Sgian]]
#[[Peder II del Brasil]]
#[[Memorial de la Shoah (Milan)]]
#[[Giuditta e Oloferen]]
#[[Nocturnes (Debussy)]]
#[[Robert Cantieni]]
#[[Metropolitana de Milan]]
#[[Religion romana]]
#[[Tórshavn]]
#[[Luca Pertusaa (1637-1718)]]
#[[La bella e la bestia]]
#[[Elettrotreno FS ETR.700]]
#[[Klagenfurt am Wörthersee]]
#[[Rampœusgen]]
#[[Dellino Farmer]]
#[[Sumer (popol)]]
#[[3D Pinball: Space Cadet]]
#[[AeroPress]]
#[[Albert de Gandin]]
#[[Alboin]]
#[[Basilega de San Michel Magior]]
#[[Bernard Zenal]]
#[[Carlo Torrighelli]]
#[[Cresma]]
#[[Castell de Meregnan]]
#[[Enrico Caffi]]
#[[Gaitan Strambi]]
#[[Gesa de Santa Valeria (Seregn)]]
#[[Gesa de San Paol Apostol (Milan)]]
#[[Gesa de la Barona]]
#[[Gervas e Protas]]
#[[Gamba de legn]]
#[[Galvan Fiama]]
#[[Heartbleed]]
#[[Gioconda (tram)]]
#[[Luciano Lutring]]
#[[Musee civegh de storia natural de Milan]]
#[[Montagna de San Sir]]
#[[Milizia urbana (Milan)]]
#[[Orden sacher]]
#[[Orazzion]]
#[[Pietro Cociancich]]
#[[Peder Verr]]
#[[Paol de Tars]]
#[[Tregua de Parabiaa]]
#[[Tino Roncaj]]
#[[Varon Milanes]]
#[[Rivoeulte in Vall Camonega]]
#[[Ded Moroz]]
#[[Tit Flavi Domizian]]
#[[Giovann Antoni Cotta]]
#[[Lissander Manzon]]
#[[Giorgio Gaber]]
#[[Castell]]
#[[Musee d'art de Charkiv]]
== Candidade ==
{{...}}
== Vos che gh'è stade ==
*[[:Categuria:Articoi che inn stad in la rubrica "Te 'l savevet che.."|Articoi che inn stad in la rubrica "Te 'l savevet che.."]]
*[[:Categuria:Articoi che inn stad in la rubrica "Parlem un poo de nunch.."|Articoi che inn stad in la rubrica "Parlem un poo de nunch.."]]
== Vos corelade ==
*[[Wikipedia:Parlum un poo de nün]]
*[[Wikipedia:Parlóm en pó de nóter]]
[[Categoria:Vonciàss i man]]
17aay64vpj8o8nplukv36yax2wiwfdc
Scioch de Nedal
0
239002
1330091
1300941
2026-06-20T07:14:14Z
InternetArchiveBot
32808
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1330091
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{SBOZZNOL}}
[[File:Chambers Yule Log.png|thumb|Representazzion de la tradizzion]]
El '''scioch de Nedal''' a l'è una tradizzion de Denedal spantegada in origin de la [[Scandinavia]] fina ai [[Penin]], ma che incoeu la s'è perduda in d'una fraca de canton. In pratega, el resgior el meteva a brusà in del [[camin]] un scioch de legn la nocc prima de Nedal e l'era lassad a brusà fina a la [[pasqueta]].
In [[Lombardia]] el [[resgior (familia)|resgior]] el schisciava in sul scioch del [[zenever]] e ghe meteva su di monede intant che 'l diseva 'n orazzion in del nom de la [[Santissima Trinità|Trinità]], poeu se tacava a bever vin a volonté e quell che vanzava el se meteva in sul scioch: gh'era anca l'usanza de tajà trii [[panaton]] e de tegnì un toch per l'ann dopo per reson curative.
== Riferiment ==
*[https://www.romagnaatavola.it/it/il-ceppo-di-natale-una-tradizione-da-continuare-anche-a-tavola/ Il ceppo di Natale: una tradizione da continuare… anche a tavola!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211128135623/https://www.romagnaatavola.it/it/il-ceppo-di-natale-una-tradizione-da-continuare-anche-a-tavola/ |date=2021-11-28 }}
== Alter proget ==
{{Interproget}}
== Vos corelade ==
*[[Tió de Nadal]]
*[[Zuccu]]
*[[Trochet de Nedal]]
[[Categoria:Tradizzion de Nedal]]
[[Categoria:Tradizzion lombarde]]
o4uh9350pf8x7yutxq5njyjpdguxlih
Oblast de l'Ucraina
0
239635
1330143
1315199
2026-06-20T10:57:35Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-Kiev +Kyiv)
1330143
wikitext
text/x-wiki
{{NOL|dial=BERG}}
{{SBOZZNOL}}
I '''Oblast de l'Ucraina''' i è i division de prim nivell de l'[[Ucraina]] e i è 24. Desgià che a l'è un [[Stat unitare]], i so competenze no i è inscè tante e i è determinade de la lesg ucraina.
Ogne Oblast a l'è partid in [[Rajon de l'Ucraina|Rajon]], che i è i distrecc, e l'è guidad de 'n governator nomnad del [[President de l'Ucraina]]. La [[Crimea]], che adess l'è governada de la [[Russia]], a l'è inveci una repoeublega autonoma, e i cità de [[Kyiv]] e [[Sevastopol]] - anch lee part de la Russia - i gh'ha un status special.
==Lista==
{| class="wikitable sortable"
! Mapa
! Bandera
! Region
! Denominazzion brev
! Caploeugh
! Popolazzion<br />(2012)
! Superfiss<br />(km<sup>2</sup>)
|-
| [[File:Cherkasy in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Cherkasy Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Čerkasy]]<br />Черкаська область<br />''Čerkas'ka oblast'''
| Черкащина<br />''Čerkaščyna''
| [[Čerkasy]]
| {{formatnum:1277303}}
| {{formatnum:20916}}
|-
| [[File:Chernihiv in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Chernihiv Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Černihiv]]<br />Чернігівська область<br />''Černihivs'ka oblast'''
| Чернігівщина<br />''Černihivščyna''
| [[Černihiv]]
| {{formatnum:1088509}}
| {{formatnum:31903}}
|-
| [[File:Chernivtsi in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Chernivtsi Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Černivci]]<br />Чернівецька область<br />''Černivec'ka oblast'''
| Чернівеччина<br />''Černiveččyna''
| [[Černivci]]
| {{formatnum:905264}}
| {{formatnum:8096}}
|-
| [[File:Kharkiv in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Kharkiv Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Charkiv]]<br />Харківська область<br />''Charkivs'ka oblast'''
| Харківщина<br />''Charkivščyna'',<br />o Слобожанщина<br />''Slobožanščyna''
| [[Charkiv]]
| {{formatnum:2742180}}
| {{formatnum:31418}}
|-
| [[File:Kherson in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Kherson Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Cherson]]<br />Херсонська область<br />''Chersons'ka oblast'''
| Херсонщина<br />''Chersonščyna''
| [[Cherson (Ucraina)|Cherson]]
| {{formatnum:1083367}}
| {{formatnum:28461}}
|-
| [[File:Khmelnytskyi in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Khmelnytskyi Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Chmel'nyc'kyj]]<br />Хмельницька область<br />''Chmel'nyc'ka oblast'''
| Хмельниччина<br />''Chmel'nyččyna''
| [[Chmel'nyc'kyj]]
| {{formatnum:1320171}}
| {{formatnum:20629}}
|-
| [[File:Dnipropetrovsk in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Dnipropetrovsk Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Dnipropetrovs'k]]<br />Дніпропетровська область<br />''Dnipropetrovs'ka oblast'''
| Дніпропетровщина<br />''Dnipropetrovščyna''
| [[Dnipro]]
| {{formatnum:3320299}}
| {{formatnum:31923}}
|-
| [[File:Donetsk in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Donetsk Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Donec'k]]<br />Донецька область<br />''Donec'ka oblast'''
| Донеччина<br />''Doneččyna''
| [[Donec'k]]
| {{formatnum:4403178}}
| {{formatnum:26517}}
|-
| [[File:Map of Ivano-Frankivsk in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Ivano-Frankivsk Oblast2.svg|40}}
| [[Oblast de Ivano-Frankivs'k]]<br />Івано-Франківська область<br />''Ivano-Frankivs'ka oblast'''
| Івано-Франківщина<br />''Ivano-Frankivščyna''
| [[Ivano-Frankivs'k]]
| {{formatnum:1380128}}
| {{formatnum:13927}}
|-
| [[File:Kyiv (oblast) in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Kyiv Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Kyiv]]<br />Київська область<br />''Kyïvs'ka oblast'''
| Київщина<br />''Kyïvščyna''
| [[Kyiv]]
| {{formatnum:1719558}}
| {{formatnum:28121}}
|-
| [[File:Kirovohrad in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Kirovohrad Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Kirovohrad]]<br />Кіровоградська область<br />''Kirovohrads'ka oblast'''
| Кіровоградщина<br />''Kirovohradščyna''
| [[Kropyvnyc'kyj]]
| {{formatnum:1002420}}
| {{formatnum:24588}}
|-
| [[File:Lviv in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Lviv Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Leopoli]]<br />Львівська область<br />''L'vivs'ka oblast'''
| Львівщина<br />''L'vivščyna''
| [[Leopoli]]
| {{formatnum:2540938}}
| {{formatnum:21831}}
|-
| [[File:Luhansk in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Luhansk Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Luhans'k]]<br />Луганська область<br />''Luhans'ka oblast'''
| Луганщина, Лугань<br />''Luhanščyna'', ''Luhan<nowiki>'</nowiki>''
| [[Luhans'k]]
| {{formatnum:2272676}}
| {{formatnum:26683}}
|-
| [[File:Mykolaiv in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Mykolaiv Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Mykolaïv]]<br />Миколаївська область<br />''Mykolaïvs'ka oblast'''
| Миколаївщина<br />''Mykolaïvščyna''
| [[Mykolaïv]]
| {{formatnum:1178223}}
| {{formatnum:24585}}
|-
| [[File:Odessa in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Odesa Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Odessa]]<br />Одеська область<br />''Odes'ka oblast'''
| Одещина<br />''Odeščyna''
| [[Odessa]]
| {{formatnum:2388297}}
| {{formatnum:33313}}
|-
| [[File:Poltava in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Poltava Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Poltava]]<br />Полтавська область<br />''Poltavs'ka oblast'''
| Полтавщина<br />''Poltavščyna''
| [[Poltava]]
| {{formatnum:1477195}}
| {{formatnum:28750}}
|-
| [[File:Rivne in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Rivne Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Rivne]]<br />Рівненська область<br />''Rivnens'ka oblast'''
| Рівненщина<br />''Rivnenščyna''
| [[Rivne]]
| {{formatnum:1154256}}
| {{formatnum:20051}}
|-
| [[File:Sumy in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Sumy Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Sumy]]<br />Сумська область<br />''Sums'ka oblast'''
| Сумщина<br />''Sumščyna''
| [[Sumy]]
| {{formatnum:1152333}}
| {{formatnum:23832}}
|-
| [[File:Ternopil in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Ternopil Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Ternopil']]<br />Тернопільська область<br />''Ternopil's'ka oblast'''
| Тернопільщина<br />''Ternopil'ščyna''
| [[Ternopil']]
| {{formatnum:1080431}}
| {{formatnum:13824}}
|-
| [[File:Zakarpattia in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Transcarpathian Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de la Transcarpazzia]]<br />Закарпатська область<br />''Zakarpats'ka oblast'''
| Закарпаття<br />''Zakarpattja''
| [[Užhorod]]
| {{formatnum:1250759}}
| {{formatnum:12753}}
|-
| [[File:Vinnytsia in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Vinnytsia Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Vinnycja]]<br />Вінницька область<br />''Vinnyc'ka oblast'''
| Вінниччина<br />''Vinnyččyna''
| [[Vinnycja]]
| {{formatnum:1634187}}
| {{formatnum:26492}}
|-
| [[File:Volyn in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Volhynian Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Volinia]]<br />Волинська область<br />''Volyns'ka oblast'''
| Волинь<br />''Volyn'''
| [[Luc'k]]
| {{formatnum:1038598}}
| {{formatnum:20144}}
|-
| [[File:Zaporizhia in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Zaporizhia Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Zaporižžja]]<br />Запорізька область<br />''Zaporiz'ka oblast'''
| Запоріжчина<br />''Zaporižčyna''
| [[Zaporižžja]]
| {{formatnum:1791668}}
| {{formatnum:27183}}
|-
| [[File:Zhytomyr in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Zhytomyr Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Žytomyr]]<br />Житомирська область<br />''Žytomyrs'ka oblast'''
| Житомирщина<br />''Žytomyrščyna''
| [[Žytomyr]]
| {{formatnum:1273199}}
| {{formatnum:29827}}
|-
| [[File:Kyiv (city) in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Kyiv.svg|40}}
| [[Kyiv]]<br />Київ<br />''Kiïv''
| -
| -
| {{formatnum:2814258}}
| {{formatnum:836}}
|-
| [[File:Sevastopol in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Sevastopol.svg|40}}
| [[Sevastopol]]<br />Севастополь<br />''Sevastopol<nowiki>'</nowiki>''
| -
| -
| {{formatnum:381234}}
| {{formatnum:864}}
|-
| [[File:Crimea in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Crimea.svg|40}}
| [[Republega autonoma de Crimea]]<br />Автономна Республіка Крим<br />''Avtonomna Respublika Krym''
| -
| [[Sinferopol]]
| {{formatnum:1963008}}
| {{formatnum:26080}}
|-
|}
== Riferiment ==
*[http://www.statoids.com/uua.html Region de l'Ucraina]
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Oblast de l'Ucraina| ]]
mkkzuyxi1d7zjh6enyo21wva3yca7an
1330144
1330143
2026-06-20T10:58:11Z
Sciking
7100
1330144
wikitext
text/x-wiki
{{NOL|dial=BERG}}
{{SBOZZNOL}}
I '''Oblast de l'Ucraina''' i è i division de prim nivell de l'[[Ucraina]] e i è 24. Desgià che a l'è un [[Stat unitare]], i so competenze no i è inscè tante e i è determinade de la lesg ucraina.
Ogne Oblast a l'è partid in [[Rajon de l'Ucraina|Rajon]], che i è i distrecc, e l'è guidad de 'n governator nomnad del [[President de l'Ucraina]]. La [[Crimea]], che adess l'è governada de la [[Russia]], a l'è inveci una repoeublega autonoma, e i cità de [[Kyiv]] e [[Sevastopol]] - anch lee part de la Russia - i gh'ha un status special.
==Lista==
{| class="wikitable sortable"
! Mapa
! Bandera
! Region
! Denominazzion brev
! Caploeugh
! Popolazzion<br />(2012)
! Superfiss<br />(km<sup>2</sup>)
|-
| [[File:Cherkasy in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Cherkasy Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Čerkasy]]<br />Черкаська область<br />''Čerkas'ka oblast'''
| Черкащина<br />''Čerkaščyna''
| [[Čerkasy]]
| {{formatnum:1277303}}
| {{formatnum:20916}}
|-
| [[File:Chernihiv in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Chernihiv Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Černihiv]]<br />Чернігівська область<br />''Černihivs'ka oblast'''
| Чернігівщина<br />''Černihivščyna''
| [[Černihiv]]
| {{formatnum:1088509}}
| {{formatnum:31903}}
|-
| [[File:Chernivtsi in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Chernivtsi Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Černivci]]<br />Чернівецька область<br />''Černivec'ka oblast'''
| Чернівеччина<br />''Černiveččyna''
| [[Černivci]]
| {{formatnum:905264}}
| {{formatnum:8096}}
|-
| [[File:Kharkiv in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Kharkiv Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Charkiv]]<br />Харківська область<br />''Charkivs'ka oblast'''
| Харківщина<br />''Charkivščyna'',<br />o Слобожанщина<br />''Slobožanščyna''
| [[Charkiv]]
| {{formatnum:2742180}}
| {{formatnum:31418}}
|-
| [[File:Kherson in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Kherson Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Cherson]]<br />Херсонська область<br />''Chersons'ka oblast'''
| Херсонщина<br />''Chersonščyna''
| [[Cherson (Ucraina)|Cherson]]
| {{formatnum:1083367}}
| {{formatnum:28461}}
|-
| [[File:Khmelnytskyi in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Khmelnytskyi Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Chmel'nyc'kyj]]<br />Хмельницька область<br />''Chmel'nyc'ka oblast'''
| Хмельниччина<br />''Chmel'nyččyna''
| [[Chmel'nyc'kyj]]
| {{formatnum:1320171}}
| {{formatnum:20629}}
|-
| [[File:Dnipropetrovsk in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Dnipropetrovsk Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Dnipropetrovs'k]]<br />Дніпропетровська область<br />''Dnipropetrovs'ka oblast'''
| Дніпропетровщина<br />''Dnipropetrovščyna''
| [[Dnipro]]
| {{formatnum:3320299}}
| {{formatnum:31923}}
|-
| [[File:Donetsk in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Donetsk Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Donec'k]]<br />Донецька область<br />''Donec'ka oblast'''
| Донеччина<br />''Doneččyna''
| [[Donec'k]]
| {{formatnum:4403178}}
| {{formatnum:26517}}
|-
| [[File:Map of Ivano-Frankivsk in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Ivano-Frankivsk Oblast2.svg|40}}
| [[Oblast de Ivano-Frankivs'k]]<br />Івано-Франківська область<br />''Ivano-Frankivs'ka oblast'''
| Івано-Франківщина<br />''Ivano-Frankivščyna''
| [[Ivano-Frankivs'k]]
| {{formatnum:1380128}}
| {{formatnum:13927}}
|-
| [[File:Kyiv (oblast) in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Kyiv Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Kyiv]]<br />Київська область<br />''Kyïvs'ka oblast'''
| Київщина<br />''Kyïvščyna''
| [[Kyiv]]
| {{formatnum:1719558}}
| {{formatnum:28121}}
|-
| [[File:Kirovohrad in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Kirovohrad Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Kirovohrad]]<br />Кіровоградська область<br />''Kirovohrads'ka oblast'''
| Кіровоградщина<br />''Kirovohradščyna''
| [[Kropyvnyc'kyj]]
| {{formatnum:1002420}}
| {{formatnum:24588}}
|-
| [[File:Lviv in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Lviv Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Leopoli]]<br />Львівська область<br />''L'vivs'ka oblast'''
| Львівщина<br />''L'vivščyna''
| [[Leopoli]]
| {{formatnum:2540938}}
| {{formatnum:21831}}
|-
| [[File:Luhansk in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Luhansk Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Luhans'k]]<br />Луганська область<br />''Luhans'ka oblast'''
| Луганщина, Лугань<br />''Luhanščyna'', ''Luhan<nowiki>'</nowiki>''
| [[Luhans'k]]
| {{formatnum:2272676}}
| {{formatnum:26683}}
|-
| [[File:Mykolaiv in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Mykolaiv Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Mykolaïv]]<br />Миколаївська область<br />''Mykolaïvs'ka oblast'''
| Миколаївщина<br />''Mykolaïvščyna''
| [[Mykolaïv]]
| {{formatnum:1178223}}
| {{formatnum:24585}}
|-
| [[File:Odessa in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Odesa Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Odessa]]<br />Одеська область<br />''Odes'ka oblast'''
| Одещина<br />''Odeščyna''
| [[Odessa]]
| {{formatnum:2388297}}
| {{formatnum:33313}}
|-
| [[File:Poltava in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Poltava Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Poltava]]<br />Полтавська область<br />''Poltavs'ka oblast'''
| Полтавщина<br />''Poltavščyna''
| [[Poltava]]
| {{formatnum:1477195}}
| {{formatnum:28750}}
|-
| [[File:Rivne in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Rivne Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Rivne]]<br />Рівненська область<br />''Rivnens'ka oblast'''
| Рівненщина<br />''Rivnenščyna''
| [[Rivne]]
| {{formatnum:1154256}}
| {{formatnum:20051}}
|-
| [[File:Sumy in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Sumy Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Sumy]]<br />Сумська область<br />''Sums'ka oblast'''
| Сумщина<br />''Sumščyna''
| [[Sumy]]
| {{formatnum:1152333}}
| {{formatnum:23832}}
|-
| [[File:Ternopil in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Ternopil Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Ternopil']]<br />Тернопільська область<br />''Ternopil's'ka oblast'''
| Тернопільщина<br />''Ternopil'ščyna''
| [[Ternopil']]
| {{formatnum:1080431}}
| {{formatnum:13824}}
|-
| [[File:Zakarpattia in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Transcarpathian Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de la Transcarpazzia]]<br />Закарпатська область<br />''Zakarpats'ka oblast'''
| Закарпаття<br />''Zakarpattja''
| [[Užhorod]]
| {{formatnum:1250759}}
| {{formatnum:12753}}
|-
| [[File:Vinnytsia in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Vinnytsia Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Vinnycja]]<br />Вінницька область<br />''Vinnyc'ka oblast'''
| Вінниччина<br />''Vinnyččyna''
| [[Vinnycja]]
| {{formatnum:1634187}}
| {{formatnum:26492}}
|-
| [[File:Volyn in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Volhynian Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Volinia]]<br />Волинська область<br />''Volyns'ka oblast'''
| Волинь<br />''Volyn'''
| [[Luc'k]]
| {{formatnum:1038598}}
| {{formatnum:20144}}
|-
| [[File:Zaporizhia in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Zaporizhia Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Zaporižžja]]<br />Запорізька область<br />''Zaporiz'ka oblast'''
| Запоріжчина<br />''Zaporižčyna''
| [[Zaporižžja]]
| {{formatnum:1791668}}
| {{formatnum:27183}}
|-
| [[File:Zhytomyr in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Zhytomyr Oblast.svg|40}}
| [[Oblast de Žytomyr]]<br />Житомирська область<br />''Žytomyrs'ka oblast'''
| Житомирщина<br />''Žytomyrščyna''
| [[Žytomyr]]
| {{formatnum:1273199}}
| {{formatnum:29827}}
|-
| [[File:Kiev (city) in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Kiev.svg|40}}
| [[Kyiv]]<br />Київ<br />''Kiïv''
| -
| -
| {{formatnum:2814258}}
| {{formatnum:836}}
|-
| [[File:Sevastopol in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Sevastopol.svg|40}}
| [[Sevastopol]]<br />Севастополь<br />''Sevastopol<nowiki>'</nowiki>''
| -
| -
| {{formatnum:381234}}
| {{formatnum:864}}
|-
| [[File:Crimea in Ukraine.svg|120px]]
| {{simbolo|Flag of Crimea.svg|40}}
| [[Republega autonoma de Crimea]]<br />Автономна Республіка Крим<br />''Avtonomna Respublika Krym''
| -
| [[Sinferopol]]
| {{formatnum:1963008}}
| {{formatnum:26080}}
|-
|}
== Riferiment ==
*[http://www.statoids.com/uua.html Region de l'Ucraina]
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Oblast de l'Ucraina| ]]
dyb343pospl5xk44cvvnvcvqzeq9vzs
Dnipro
0
239730
1330116
1263110
2026-06-20T10:23:35Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-Kiev +Kyiv)
1330116
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{SBOZZNOL}}
{{Livell aministrativ
|siglaStat = UKR
|numerLivell = 3
|stat = {{UKR}}
|Livell1 = [[Oblast de Dnipropetrovs'k]]
|Livell2 = [[Distret de Dnipro]]
}}
'''Dnipro''' (ucrain: Дніпро; russo: Днепр ), fina al 2016 '''Dnipropetrovs'k''' (ucrain:Дніпропетровськ; russo: Днепропетровск ) a l’è la terza [[cità de l'Ucraina|cità]] pussee abitada de l'[[Ucraina]], [[cap-loeugh]] de l'[[Oblast de Dnipropetrovs'k]] e important [[port fluvial]] del paes.
== Geografia fisica ==
=== Territori ===
La cità l’è sistemada in sui rive del fium [[Dnepr]] in la part oriental del paes a sud de la capital [[Kyiv]].
=== Clima ===
Second la [[classificazzion di clima del Köppen]], el clima de Dnipro el parten al grup ciamad ''Csa''<ref name=Peel>{{Cita pubblicazione|autore1=Peel, M. C. |autore2=Finlayson B. L. |autore3=McMahon, T. A. |anno=2007 |titolo= Updated world map of the Köppen–Geiger climate classification |rivista=Hydrol. Earth Syst. Sci. |volume=11 |pp=1633-1644 |doi=10.5194/hess-11-1633-2007 |url=http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.pdf | issn = 1027-5606}}</ref>: clima temperad di latitudin de mez con la stasgion estiva succia e calda e on inverna fresch e piovos. Dnipro el gh’ha on [[clima mediterrani]] [[clima continental|continental]]<ref name=Levinson>{{Cita pubblicazione|autore1=Levinson, D. H. |autore2=Lawrimore, J. H.|anno=2008 |titolo= STATE OF THE CLIMATE |rivista=Bulletin of the American Meteorological Society |volume=89 |p=181 |url=http://www.cpc.ncep.noaa.gov/products/people/yxue/pub/18.pdf}}</ref><ref name="Igor Fedorovich Buksha">{{Cita pubblicazione|autore=Buksha I. F.|anno=2010 |titolo= Study of climate change impact on forest ecosystems |url=http://www.fao.org/docrep/014/k9589e/k9589e16.pdf}}</ref>; i temperadure a inn fresche, cont ona media annual de 10,6 °C, inveci i inverni a inn fregg (0 °C - 4 °C); el sgel a l’è sossenn frequent (74 dì de sgel a l’ann in media). La nev la ven sgiò a Dnipro in media 41 dì a l’ann, ma di gran nevicade a inn rare. L'estad al’è arida e calda, sgeneralment scotenta e despess l’è minga rar che a bofi el sciroch che, anca se de rar, el fa impenà i temperadure massime de là di 38 °C (record storich di 40,9 °C) ma con di tass de umidità che poden andà anca sota el 15%<ref name="Climate change in Ukraine: Review of publications and researches">{{Cita web |url=http://www.fao.org/fileadmin/user_upload/Europe/documents/Events_2009/CC_workshop/ukraine_en.pdf |titolo=Climate change in Ukraine: Review of publications and researches |editore=Supreme Council (“Verhovna Rada”) considers new law “On climate changes in Ukraine”. |accesso=21 gennaio 2009 |dataarchivio=25 aprile 2016 |urlarchivio=https://web.archive.org/web/20160425214840/http://www.fao.org/fileadmin/user_upload/Europe/documents/Events_2009/CC_workshop/ukraine_en.pdf |urlmorto=sì }}</ref>.
{{ClimaAnnuale
|nome=Dnipro<ref name="pogoda">{{Cita web |url=http://www.meteoprog.ua/ua/climate/Dnipropetrovsk/ |titolo=Climatological Information for Dnipro |accesso=1º novembre 2015 |editore=Guide to Climate of the USSR |urlarchivio=https://web.archive.org/web/20160305135027/http://www.meteoprog.ua/ua/climate/Dnipropetrovsk |dataarchivio=5 marzo 2016 |urlmorto=sì }}</ref><!--<ref name="Guide to Climate of the USSR">(книга|({{книга|заглавие=Справочник по климату СССР. Выпуск 10. Украинская ССР. Часть 1. Солнечная радиация, радиационный баланс и солнечное сияние|ответственный=Отв. редактор В.И.Гришко|место=Л.|издательство=Гидрометиздат|год=1966}}).</ref>-->
|tempmax01= −1.0
|tempmax02= 0.6
|tempmax03= 7.8
|tempmax04= 16.9
|tempmax05= 25.4
|tempmax06= 27.8
|tempmax07= 30.1
|tempmax08= 29.9
|tempmax09= 23.3
|tempmax10= 14.4
|tempmax11= 7.3
|tempmax12= 0.6
|tempmin01= −4.9
|tempmin02= −5.7
|tempmin03= −1.0
|tempmin04= 5.8
|tempmin05= 13.1
|tempmin06= 15.9
|tempmin07= 17.4
|tempmin08= 16.9
|tempmin09= 11.8
|tempmin10= 4.7
|tempmin11= 1.6
|tempmin12= −3.6
|pioggia01= 76
|pioggia02= 56
|pioggia03= 52
|pioggia04= 46
|pioggia05= 34
|pioggia06= 30
|pioggia07= 26
|pioggia08= 22
|pioggia09= 25
|pioggia10= 28
|pioggia11= 72
|pioggia12= 102
|giornipioggia01= 13
|giornipioggia02= 12
|giornipioggia03= 12
|giornipioggia04= 11
|giornipioggia05= 9
|giornipioggia06= 6
|giornipioggia07= 5
|giornipioggia08= 4
|giornipioggia09= 5
|giornipioggia10= 8
|giornipioggia11= 12
|giornipioggia12= 13
|oresoleggiamento01= 185
|oresoleggiamento02= 207
|oresoleggiamento03= 269
|oresoleggiamento04= 309
|oresoleggiamento05= 325
|oresoleggiamento06= 311
|oresoleggiamento07= 313
|oresoleggiamento08= 287
|oresoleggiamento09= 271
|oresoleggiamento10= 247
|oresoleggiamento11= 173
|oresoleggiamento12= 160
}}
== Storia ==
I prim insediament in de la zona a inn de 150.000 ann indree; a gh’inn stad di scoperte de quii temp là in su l’isola Monastyrs'kyj. La popolazzion de la zona l’è cressuda de poeu de la [[Glaciazzion Würm|darera glaciazzion]] e in tra el 3500 e ‘l 2700 inanz del Crist a ghe s’inn stabilide i prim popolazzion de coltivador. In del [[prim secol]] a inn rivade in de la zona i prime tribù [[slav|slave]]. I rocce de l'isola Monastyrs'kyj ilustren e confermen el prim viagg di tribù adree al fium Dnepr vers el mar Negher. Sora quest'isola chì in del [[nono secol]] l’è stad tirad in pee on monaster d’on monegh bizantin (el nom d’incoeu de l'isola el significa ''del monaster''), el monaster l’ha resistid fina al [[1240]] e in seguit l’è stad distrut di [[tatar]]. El fium Dnepr per on longh temp l'è stad on confin in fra la popolazzion, in sui sò rive a gh’inn stade di batalie freguente in tra i nomadi asiatich e slav. ‘Sta situazzion chì l’è andada adree fina al [[secol quell di quindes]] quand che l’è vegnuda a voltra on'altra forza, i [[cosach]] che vegniven del la zona de [[Zaporižžja]] ("de là di rapide"), ona provincia a sud de [[Prydniprovye]].
La storia de la zità de Dnipro la gh’ha havud l’inviada de poeu de l’espansion de l'[[Impero Russo]] in di territori de l’Ucraina d’incoeu de poeu del [[tratad de Küçük Kaynarca]] del [[1774]]. On prim insediament de nom '''Ekaterinoslav''', ("la gloria de la Caterina") a onor e gloria de la [[Caterina II]], l’è stad tirad in pee in del [[1777]] arent a la confluenza in del Dnepr del fium Samara per volontà del governator de Azov Vasilij Cherthov su comandà del Prenzip [[Grigorij Aleksandrovič Potëmkin]], governator de la [[Noeuva Russia]]. ‘Sto paes chì, ciamad incoeu [[Novomoskovs'k]], però l’ha minga riessid a swvilupàss per via de la soa posizzion esposta ai inondazzion primaveril. On at ofizzial de la Caterina II del 20 de sgener del [[1784]] l’ha sanzionad la nascita de la noeuva '''Ekaterinoslav''', sistemada in su la sponda destra del Dnepr, apress a l'antigh insediament cosach di ''Polovytsia''. El 20 de masg del [[1787]] el noeuv insediament l’è stad proclamad cap-loeugh del viceream che ‘l gh’ha l’istess nom. Poeu per volontà del Potëmkin a inn stad ciamad di famos architet russi per podé dotà Ekaterinoslav de infrastruture e costruzzion. La mort del Prenzip e de la Caterina II, insema al s’ciopà d’ona [[Guerra russo-turca (1787-1792)|noeuv conflit coi Otomani]] e la scarsità de manodopera i hann fad però andà a fond el futur ambizzios de la cità.
In del [[1794]] i hann dervid a Ekaterinoslav la prima manifatura de tessidura. Del [[1797]] al [[1802]] la cità l’è stada ribatezada Novorossyisk per volontà del zar [[Paolo I de Russia|Paolo I]] e proclamada capital del [[governatorad de la Noeuva Russia]]. Del 1820 al 1925 l’è stad cap-loeugh de la [[Gubernija di Ekaterinoslav]]. Per tuta la prima metà del secol quell di desnoeuv la cità l’è restada on center agro-industrial de grandezza modesta. La scoperta de di gran vene de carbon a [[Juzovka]], de ferr a [[Kryvyj Rih]] e de [[manganes]] a [[Nikopol']] l’ha ruzad a costruì ona ferrovia per conligà i sit minerari. Ekaterinoslav l’è diventad el pont de passagg sora ‘l Dnepr de la noeuva trata ferroviaria, averta al transit in del [[1884]], e de conseguenza la soa importanza strategica l’è cressuda in manera enorme. De center piscinin de provincia la zità l’è diventada in poch decenni un grand center industrial e comercial con di noeuv quarter operari nassud a la periferia de la zità. In del [[1897]] l’è stada inaugurada la rete tranviaria eletrica urbana.
In del cors de la [[rivoluzzion russa del 1905|rivoluzzion del 1905]] che l'è vegnuda de poeu de la [[Guerra russo-giaponesa|guerra perduda contra el Giapon]] anca a Ekaterinoslav a gh’inn stad di conflit fort che i hann provocad di desene de vitim. Del 21 al [[23 de otober]] de l’istess ann la zità l’è stada teater d’un [[pogrom]] violentissim indove che 66 ebrei a inn mort<ref name=":0">[https://www.yadvashem.org/untoldstories/database/index.asp?cid=283 Yad Vashem-Dnepropetrovsk]</ref>. In del [[1917]], de poeu del sciopà de la [[rivoluzzion di fevrer]], i Bolscevichi i hann cercad per nagot de ciapà la zità. Con la ratifica del [[tratad de Brest-Litovsk]] del [[1918]] Ekaterinoslav l’è stada assegnada al territori de la [[Republica Popolar Ucraina]] apena nassuda. El 5 de april de l’istess ann la zità l’è stada ocupada di trupe di [[Imperi centrai]] in jut a l'[[etman]] [[Pavlo Skoropads'kyj]]. Adree a tut el cors de la guerra d'indipendenza ucraina Ekaterinoslav l’è stada conquistada pussee volte di vari fazzion che a eren 'dree a scombates, compagn di trupe anarchiche del [[Nestor Machno]] o de l'[[armada di Volontari]] del general [[Denikin]]. In questa situazzion chì volubil e convulsa comè a gh’inn stad di noeuv violent atach e sachegg, compid tant de l'Armada Rossa ‘me de quella Bianca olter che de bande locai, contra la comunità ebraica local che la gh’ha havud de pianger di centene de mort<ref name=":0" />. Nel [[1919]] i Bolscevichi i hann ciapad a la definitiva el controll de la zità. In del [[1926]] l’ha ciapad el nom de '''Dnepropetrovsk''', da la combinazzion del fium [[Dnepr]] (''Dnipro'' in ucrain) cont el cognomm del cap sovietich [[Grigorij Ivanovič Petrovskij|Grigorij Petrovskij]].<ref name="rename">{{Cita web|url=https://www.unian.info/politics/1349753-dniprodzerzhynsk-renamed-kamianske.html|titolo=Dnipropetrovsk renamed Dnipro|data=19 maggio 2016|accesso=18 luglio 2017|lingua=en|editore=[[UNIAN]]}}</ref> L’è stada ocupada di trupe naziste el 17 de agost in del cors de l'[[operazzione Barbarossa]]. Nonostant che on frach di 80.000 ebrei ressident de Dnepropetrovsk i havessen riessid a lassà la zità inanz del rivà di nazista, inveci tanti alter a inn restad dominad di ocupant. A la fin del setember del 1941 on prim grup de 179 ebrei l’è stad massacrad de l'Einsatzkommando 5 de l'[[Einsatzgruppen|Einsatzgruppe C]]<ref name=":0" />. In tra el 13 e ‘l 14 de otober del [[1941]] 11.000 ebrei a inn stad sassinad lì adree a la zità. <ref name=":0" /><ref>[http://www.yivoencyclopedia.org/article.aspx/Dnipropetrovsk Yivo Encyclopedia-Dnipropetrovsk]</ref>. A la fin de l'ann a gh’è stad di alter massacher, tant che in del [[1942]] a se cuntaven domà 700 ebrei, in seguit mazzad<ref name=":0" />. L’è stada liberada dell'Armada Rossa el 25 de otober del [[1943]].
El 19 de masg del 2016 el [[Verchovna Rada|parlament ucrain]] l’ha decidud de cambiàgh el nom a la zità in Dnipro, come part del process de descomunistizazzion.<ref name="rename" />
== Monument e loeugh d'interess ==
* [[Catedral de la Trasfigurazzion (Dnipro)|Catedral de la Trasfigurazzion]]
* Sinagoga de la Roeusa d'Or
== Cultura ==
=== Istruzzion ===
==== Musei ====
* Museo de Storia "Dmytro Javornyc'kyj"
* Museo d'Arte
* Museo de la Tecnologia
* Museo de la Pitura Ucraina
* Museo Ebraich
* Museo de la Moneda
* Museo de la Guerra
==== Università ====
* Università Nazzional Oles' Hončar, tirada in pee in del [[1918]], è spartida in vint facoltà.
* Politecnegh de Dnipro
* Università Statal de Medesina
* Academia de Metallurgia de l'Ucraina
== Carateristeghe ==
Dnipropetrovs'k in temp sovietich a l’era vun di center-ciav de la produzzion de [[armi nuclear]] e del svilup del [[Programa spazzial sovietich|programa spazzial de l'Union Sovietica]]. Per questa reson chì a l’è stad impossibil de andà in la zità per on mucc de temp, de fat fina ai [[ann 1990|ann novanta]] l'acess a l’era permetud domà con un permess adat del governa.
=== Onorificenze ===
{{Onorificenze
|immagine = Order of Lenin.svg
|nome_onorificenza = Ordin del Lenin
|collegamento_onorificenza = Ordin del Lenin
|data = 20 de masg del 1976<ref>{{Cita libro|titolo=Освобождение городов: Справочник по освобождению городов в период Великой Отечественной войны 1941—1945|autore=M. L. Dudarenko|autore2=J. G. Perečnev|autore3=V. T. Eliseev|città=Mosca|editore=Воениздат|anno=1985}}</ref>
}}
== Economia ==
A l’è sed d’on'azienda che la se ocupa de produzzion (e progetazzion) mecanica e spazzial (Южмаш, ''Južmaš'').
== Infrastrutture e trasporti ==
{{Varda anca|Metropolitana de Dnipro|Red tranviaria de Dnipro|Aeroport internazzional de Dnipropetrovsk}}
=== Mobilità Metropolitana ===
Del 1995 la zità l’è servida d’ona [[Metropolitana de Dnipro|metropolitana]] cont ona linea de 7,1 km.
=== Aeroport ===
L'Aeroport internazzional de Dnipropetrovsk]] ([[IATA]]: '''DNK''') l’è sistemad a 15 km a sud-est del center di Dnipro e la conliga l'Ucraina central con quaivuna di zità principai de l'Europa central e oriental.
=== Tram e ferrovia ===
La soa [[stazzion de Dnipro|stazzion del treno]] a l'è vuna di grop pussee important per el straport in Ucraina, e gh'è anca ona [[red di tram de Dnipro|red di tram]].
== Aministrazzion ==
=== Gemellagg ===
* {{Bandiera|USA}} '''[[Lexington (Massachusetts)|Lexington]]''', [[Massachusetts]], [[Stat Unid]]
* {{Bandiera|ROU}} '''[[Ploiești]]''', [[Romania]]
* {{Bandiera|CHN}} '''[[Xi'an]]''', [[Cina]]
* {{Bandiera|ISR}} '''[[Herzliya]]''', [[Israell]]
* {{Bandiera|POL}} '''[[Wałbrzych]]''', [[Polonia]]
== Sport ==
=== Folber ===
La squadra principal de la zità l’era el [[Futbol'nyj Klub Dnipro|Dnipro]], che in del 2014-2015 l’ha disputad la final de la [[UEFA Europa League 2014-2015]] e l’ha perdud contra el [[Sevilla Fútbol Club|Siviglia]] col pontesg de 2-3. A la fin si sò atività, per via del deficit economich sucess in tra el 2016 e el 2019, El “Folber Dnipro-1”, nassud domà in el 2017, ma partecipant a la [[Prem"jer-liha]] sgiàmò in del 2019-2020, el subentra come squadra principal de la zità
In del [[2008]] l’ha dervid la noeuva [[Dnipro Arena]], on stadi modern cont ona tegnuda de pussee de 31,000 spetador che l’è andada a rimpiazzà el vegg impiant [[stadi Meteor|Meteor]].
=== Balla-canester ===
La squadra principal de la zità l’è ‘l [[Basketbol'nij klub Dnipro Dnipropetrovs'k|BK Dnipro]]. L’ha partecipad a la [[Ukrajina Super-Liha|Super-Liha]] e l’ha vinciud la stasgion 2015-2016. Il BK Dnipro l’ha vinciud la [[Copa d'Ucraina di balla-canester maschile|Coppa d'Ucraina]] in del 2011.
== Note ==
<references/>
== Vos correlade ==
* [[Ucraina]]
* [[Metropolitana de Dnipro]]
* [[Pont Merefa-Kherson]]
== Ligam de foeura ==
*[{{Wikidata|P856}} Sit ofizzial]
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Cità de l'Ucraina]]
2q0cuap6nasaw4osj7lh3d7mggmiqwj
Rajon de l'Ucraina
0
239772
1330127
1291002
2026-06-20T10:45:03Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-Kiev +Kyiv)
1330127
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{SBOZZNOL}}
[[File:Raions of Ukraine (after Oct. 2020).svg|thumb|I Rajon dopo del 2020]].
I '''Rajon de l'Ucraina''' (de solet voltad in ''distret'') inn la division de segond nivell de l'[[Ucraina]], sota i [[Oblast de l'Ucraina|Oblast]]. In del Pajes gh'è i Rajon del 1922, 'me part di reforme de l'[[Union sovietega]], in del 2020 la [[Rada Suprema]] la aproeuva una reforma di autonomie local che la met insema i 490 Rajon de prima, insema ai cità de importanza regional, per fà su 136 noeuv distret, in del menter la pupart di competenze l'è passada ai [[Hromada]], o ben i comun. Des de 'sti noeuv distret inn però in del territori de la [[Crimeja]], sota el controll de la [[Russia]].
== Lista ==
In grisin inn marcad i distret che inn ocupad de la Russia o di forze separatista.
{| class='wikitable sortable'
! Distret
! Caploeugh
! Oblast
! Superfiss<br>(km²)
! Popolazzion<br>(in di milla)
! Numer di comun
|-
| [[Distret de Vinnycja]]
| [[Vinnycja]]
| [[Oblast de Vinnycja]]
| 6888,9
| 657,6
| 16
|-
| [[Distret de Hajsyn]]
| [[Hajsyn]]
| [[Oblast de Vinnycja]]
| 5674,8
| 243,3
| 14
|-
| [[Distret de Žmerynka]]
| [[Žmerynka]]
| [[Oblast de Vinnycja]]
| 3150,6
| 165,8
| 8
|-
| [[Distret de Mohyliv-Podil's'kyj]]
| [[Mohyliv-Podil's'kyj]]
| [[Oblast de Vinnycja]]
| 3220,5
| 146,9
| 7
|-
| [[Distret de Tul'čyn]]
| [[Tul'čyn]]
| [[Oblast de Vinnycja]]
| 3858,4
| 157,2
| 9
|-
| [[Distret de Chmil'nyk]]
| [[Chmil'nyk]]
| [[Oblast de Vinnycja]]
| 3701,1
| 188,3
| 9
|-
| [[Distret de Volodymyr-Volyns'kyj]]
| [[Volodymyr-Volyns'kyj]]
| [[Oblast de Volinia]]
| 2558,2
| 174,7
| 11
|-
| [[Distret de Kamin'-Kašyrs'kyj]]
| [[Kamin'-Kašyrs'kyj]]
| [[Oblast de Volinia]]
| 4693,4
| 132,4
| 5
|-
| [[Distret de Kovel']]
| [[Kovel']]
| [[Oblast de Volinia]]
| 7647,9
| 271
| 23
|-
| [[Distret de Luc'k]]
| [[Luc'k]]
| [[Oblast de Volinia]]
| 5247,8
| 457,3
| 15
|-
| [[Distret de Dnipro]]
| [[Dnipro]]
| [[Oblast de Dnipropetrovs'k]]
| 5605,7
| 1179,3
| 17
|-
| [[Distret de Kam"jans'ke]]
| [[Kam"jans'ke]]
| [[Oblast de Dnipropetrovs'k]]
| 4821,2
| 439
| 12
|-
| [[Distret de Kryvyj Rih]]
| [[Kryvyj Rih]]
| [[Oblast de Dnipropetrovs'k]]
| 5717,4
| 772,3
| 15
|-
| [[Distret de Nikopol']]
| [[Nikopol']]
| [[Oblast de Dnipropetrovs'k]]
| 3240,4
| 262,6
| 8
|-
| [[Distret de Novomoskovs'k]]
| [[Novomoskovs'k]]
| [[Oblast de Dnipropetrovs'k]]
| 3482,9
| 171,7
| 8
|-
| [[Distret de Pavlohrad]]
| [[Pavlohrad]]
| [[Oblast de Dnipropetrovs'k]]
| 2420,9
| 173,3
| 7
|-
| [[Distret de Synel'nykove]]
| [[Synel'nykove]]
| [[Oblast de Dnipropetrovs'k]]
| 6616,6
| 208,3
| 19
|-
| [[Distret de Bachmut]]
| [[Bachmut]]
| [[Oblast de Donec'k]]
| 1747,6
| 211,4
| 7
|-
| [[Distret de Volnovacha]]
| [[Volnovacha]]
| [[Oblast de Donec'k]]
| 4449,1
| 146
| 8
|- bgcolor=lightgray
| [[Distret de Horlivka]]
| [[Horlivka]]
| [[Oblast de Donec'k]]
| 2468,4
| 690,6
| 9
|- bgcolor=lightgray
| [[Distret de Donec'k]]
| [[Donec'k]]
| [[Oblast de Donec'k]]
| 2895,1
| 1503,4
|6
|- bgcolor=lightgray
| [[Distret de Kal'mius'ke]]
| [[Kal'mius'ke]]
| [[Oblast de Donec'k]]
| 3132,6
| 122,6
| 5
|-
| [[Distret de Kramators'k]]
| [[Kramators'k]]
| [[Oblast de Donec'k]]
| 5186,3
| 568
| 12
|-
| [[Distret de Mariupol']]
| [[Mariupol']]
| [[Oblast de Donec'k]]
| 2623,8
| 521,1
| 5
|-
| [[Distret de Pokrovs'k]]
| [[Pokrovs'k]]
| [[Oblast de Donec'k]]
| 4020
| 402,7
| 14
|-
| [[Distret de Berdyčiv]]
| [[Berdyčiv]]
| [[Oblast de Žytomyr]]
| 3014,1
| 163,6
| 10
|-
| [[Distret de Žytomyr]]
| [[Žytomyr]]
| [[Oblast de Žytomyr]]
| 10505,8
| 622,7
| 31
|-
| [[Distret de Korosten']]
| [[Korosten']]
| [[Oblast de Žytomyr]]
| 11066,8
| 262,1
|13
|-
| [[Distret de Novohrad-Volyns'kyj]]
| [[Novohrad-Volyns'kyj]]
| [[Oblast de Žytomyr]]
| 5242,6
| 171,7
| 12
|-
| [[Distret de Berehove]]
| [[Berehove]]
| [[Oblast de la Transcarpazzia]]
| 1458,7
| 209,2
| 10
|-
| [[Distret de Mukačevo]]
| [[Mukačevo]]
| [[Oblast de la Transcarpazzia]]
| 2054
| 254,6
| 13
|-
| [[Distret de Rachiv]]
| [[Rachiv]]
| [[Oblast de la Transcarpazzia]]
| 1845,2
| 82,8
| 4
|-
| [[Distret de Tjačiv]]
| [[Tjačiv]]
| [[Oblast de la Transcarpazzia]]
| 1869,5
| 185,3
| 10
|-
| [[Distret de Užhorod]]
| [[Užhorod]]
| [[Oblast de la Transcarpazzia]]
| 2359,5
| 255,8
| 14
|-
| [[Distret de Chust]]
| [[Chust (Ucraina)|Chust]]
| [[Oblast de la Transcarpazzia]]
| 3174,4
| 269,1
| 13
|-
| [[Distret de Berdjans'k]]
| [[Berdjans'k]]
| [[Oblast de Zaporižžja]]
| 4462
| 183,9
| 8
|-
| [[Distret de Vasylivka]]
| [[Vasylivka]]
| [[Oblast de Zaporižžja]]
| 4396,1
| 188,7
| 11
|-
| [[Distret de Zaporižžja]]
| [[Zaporižžja]]
| [[Oblast de Zaporižžja]]
| 4600,7
| 874,2
| 17
|-
| [[Distret de Melitopol']]
| [[Melitopol']]
| [[Oblast de Zaporižžja]]
| 6964,5
| 286,6
| 16
|-
| [[Distret de Polohy]]
| [[Polohy]]
| [[Oblast de Zaporižžja]]
| 6761,9
|172,5
| 15
|-
| [[Distret de Verchovyna]]
| [[Verchovyna]]
| [[Oblast de Ivano-Frankivs'k]]
| 3913,1
| 30,5
| 3
|-
| [[Distret de Ivano-Frankivs'k]]
| [[Ivano-Frankivs'k]]
| [[Oblast de Ivano-Frankivs'k]]
| 3913,1
| 560,1
| 20
|-
| [[Distret de Kaluš]]
| [[Kaluš]]
| [[Oblast de Ivano-Frankivs'k]]
| 3555
| 286,5
| 13
|-
| [[Distret de Kolomyja]]
| [[Kolomyja]]
| [[Oblast de Ivano-Frankivs'k]]
| 2484,5
| 279,8
| 13
|-
| [[Distret de Kosiv]]
| [[Kosiv]]
| [[Oblast de Ivano-Frankivs'k]]
| 853,7
| 85,7
| 5
|-
| [[Distret de Nadvirna]]
| [[Nadvirna]]
| [[Oblast de Ivano-Frankivs'k]]
| 1872
| 130,6
| 8
|-
| [[Distret de Bila Cerkva]]
| [[Bila Cerkva]]
| [[Oblast de Kyiv]]
| 6513,1
| 443,4
| 13
|-
| [[Distret de Boryspil']]
| [[Boryspil']]
| [[Oblast de Kyiv]]
| 3874,9
| 203,7
| 11
|-
| [[Distret de Brovary]]
| [[Brovary]]
| [[Oblast de Kyiv]]
| 2883,1
| 240,7
| 8
|-
| [[Distret de Buča]]
| [[Buča (comune)|Buča]]
| [[Oblast de Kyiv]]
| 1544,3
| 339,5
| 12
|-
| [[Distret de Vyšhorod]]
| [[Vyšhorod]]
| [[Oblast de Kyiv]]
| 6913,4
| 130,1
| 7
|-
| [[Distret de Obuchiv]]
| [[Obuchiv]]
| [[Oblast de Kyiv]]
| 3526,3
| 229,8
| 9
|-
| [[Distret de Fastiv]]
| [[Fastiv]]
| [[Oblast de Kyiv]]
| 2886,7
| 180,9
| 9
|-
| [[Distret de Holovanivs'k]]
| [[Holovanivs'k]]
| [[Oblast de Kirovohrad]]
| 4244,3
| 124,9
| 10
|-
| [[Distret de Kropyvnyc'kyj]]
| [[Kropyvnyc'kyj]]
| [[Oblast de Kirovohrad]]
| 9716,9
| 448,1
| 17
|-
| [[Distret de Novoukraïnka]]
| [[Novoukraïnka]]
| [[Oblast de Kirovohrad]]
| 5198,9
| 142,7
| 13
|-
| [[Distret de Oleksandrija]]
| [[Oleksandrija]]
| [[Oblast de Kirovohrad]]
| 5409,7
| 229,8
| 9
|- bgcolor=lightgray
| [[Distret de Alčevs'k]]
| [[Alčevs'k]]
| [[Oblast de Luhans'k]]
| 2006,1
| 442,8
| 3
|- bgcolor=lightgray
| [[Distret de Dovžans'k]]
| [[Dovžans'k]]
| [[Oblast de Luhans'k]]
| 2139
| 207,7
| 2
|- bgcolor=lightgray
| [[Distret de Luhans'k]]
| [[Luhans'k]]
| [[Oblast de Luhans'k]]
| 2147,4
| 535,2
| 3
|- bgcolor=lightgray
| [[Distret de Roven'ky]]
| [[Roven'ky]]
| [[Oblast de Luhans'k]]
| 2087,6
| 296,8
| 3
|-
| [[Distret de Svatove]]
| [[Svatove]]
| [[Oblast de Luhans'k]]
| 5329,1
| 80,9
| 7
|-
| [[Distret de Sjevjerodonec'k]]
| [[Sjevjerodonec'k]]
| [[Oblast de Luhans'k]]
| 2685,7
|375,8
| 6
|-
| [[Distret de Starobil's'k]]
| [[Starobil's'k]]
| [[Oblast de Luhans'k]]
| 6930,6
| 129,2
| 8
|-
| [[Distret de Ščastja]]
| [[Novoajdar]]
| [[Oblast de Luhans'k]]
| 3380,4
| 81,2
| 5
|-
| [[Distret de Drohobyč]]
| [[Drohobyč]]
| [[Oblast de Leopoli]]
| 1496,9
| 239
| 5
|-
| [[Distret de Zoločiv]]
| [[Zoločiv (Oblast de Leopoli)|Zoločiv]]
| [[Oblast de Leopoli]]
| 2913,4
| 163,3
| 7
|-
| [[Distret de Leopoli]]
| [[Leopoli]]
| [[Oblast de Leopoli]]
| 4968,5
| 1150,4
| 23
|-
| [[Distret de Sambir]]
| [[Sambir]]
| [[Oblast de Leopoli]]
| 3250,4
| 227,7
| 11
|-
| [[Distret de Stryj]]
| [[Stryj]]
| [[Oblast de Leopoli]]
| 3840,5
| 327,7
| 14
|-
| [[Distret de Červonohrad]]
| [[Červonohrad]]
| [[Oblast de Leopoli]]
| 2971,6
| 233
| 7
|-
| [[Distret de Javoriv]]
| [[Javoriv]]
| [[Oblast de Leopoli]]
| 2378,4
| 180,9
| 6
|-
| [[Distret de Baštanka]]
| [[Baštanka]]
| [[Oblast de Mykolaïv]]
| 6714,9
| 140,5
| 12
|-
| [[Distret de Voznesens'k]]
| [[Voznesens'k]]
| [[Oblast de Mykolaïv]]
| 6081
| 182,5
| 13
|-
| [[Distret de Mykolaïv]]
| [[Mykolaïv]]
| [[Oblast de Mykolaïv]]
| 7433,7
| 656,3
| 19
|-
| [[Distret de Pervomajs'k]]
| [[Pervomajs'k (Oblast de Mykolaïv)|Pervomajs'k]]
| [[Oblast de Mykolaïv]]
| 3797,2
| 151,8
| 8
|-
| [[Distret de Berezivka]]
| [[Berezivka]]
| [[Oblast de Odessa]]
| 5551,6
| 109,4
| 16
|-
| [[Distret de Bilhorod-Dnistrovs'kyj]]
| [[Bilhorod-Dnistrovs'kyj]]
| [[Oblast de Odessa]]
| 5220,6
| 201,4
| 16
|-
| [[Distret de Bolhrad]]
| [[Bolhrad]]
| [[Oblast de Odessa]]
| 4559,4
| 154,5
| 10
|-
| [[Distret de Izmaïl]]
| [[Izmaïl]]
| [[Oblast de Odessa]]
| 3434,4
| 206,2
| 6
|-
| [[Distret de Odessa]]
| [[Odessa]]
| [[Oblast de Odessa]]
| 3922,8
| 1375,9
| 22
|-
| [[Distret de Podil's'k]]
| [[Podil's'k]]
| [[Oblast de Odessa]]
| 7063,6
| 229,9
| 12
|-
| [[Distret de Rozdil'na]]
| [[Rozdil'na]]
| [[Oblast de Odessa]]
| 3564,4
| 104,2
| 9
|-
| [[Distret de Kremenčuk]]
| [[Kremenčuk]]
| [[Oblast de Poltava]]
| 6105,8
| 399,4
| 12
|-
| [[Distret de Lubny]]
| [[Lubny]]
| [[Oblast de Poltava]]
| 5476,9
| 192,6
| 7
|-
| [[Distret de Myrhorod]]
| [[Myrhorod]]
| [[Oblast de Poltava]]
| 6287,4
| 207,9
| 17
|-
| [[Distret de Poltava]]
| [[Poltava]]
| [[Oblast de Poltava]]
| 10849,6
| 600,5
| 24
|-
| [[Distret de Varaš]]
| [[Varaš]]
| [[Oblast de Rivne]]
| 3327,2
| 139
| 8
|-
| [[Distret de Dubno]]
| [[Dubno]]
| [[Oblast de Rivne]]
| 3294,6
| 170,4
| 19
|-
| [[Distret de Rivne]]
| [[Rivne]]
| [[Oblast de Rivne]]
| 7218
| 634,9
| 26
|-
| [[Distret de Sarny]]
| [[Sarny]]
| [[Oblast de Rivne]]
| 6219
| 213
| 11
|-
| [[Distret de Konotop]]
| [[Konotop]]
| [[Oblast de Sumy]]
| 5190,6
| 204,2
| 8
|-
| [[Distret de Ochtyrka]]
| [[Ochtyrka]]
| [[Oblast de Sumy]]
| 3196,6
| 125,6
| 9
|-
| [[Distret de Romny]]
| [[Romny]]
| [[Oblast de Sumy]]
| 3882,7
| 113,7
| 8
|-
| [[Distret de Sumy]]
| [[Sumy]]
| [[Oblast de Sumy]]
| 6499,4
| 449,4
| 16
|-
| [[Distret de Šostka]]
| [[Šostka]]
| [[Oblast de Sumy]]
| 5072,3
| 188,5
| 10
|-
| [[Distret de Kremenec']]
| [[Kremenec']]
| [[Oblast de Ternopil']]
| 2635,7
| 144,7
| 8
|-
| [[Distret de Ternopil']]
| [[Ternopil']]
| [[Oblast de Ternopil']]
| 6162,3
| 567
| 25
|-
| [[Distret de Čortkiv]]
| [[Čortkiv]]
| [[Oblast de Ternopil']]
| 5022
| 334,2
| 22
|-
| [[Distret de Bohoduchiv]]
| [[Bohoduchiv]]
| [[Oblast de Charkiv]]
| 4510,3
| 128,4
| 5
|-
| [[Distret de Izjum]]
| [[Izjum]]
| [[Oblast de Charkiv]]
| 5910,2
| 181,6
| 8
|-
| [[Distret de Krasnohrad]]
| [[Krasnohrad]]
| [[Oblast de Charkiv]]
| 4912,8
| 108,9
| 6
|-
| [[Distret de Kup"jans'k]]
| [[Kup"jans'k]]
| [[Oblast de Charkiv]]
| 4618,1
| 137,2
| 8
|-
| [[Distret de Lozova]]
| [[Lozova (Ucraina)|Lozova]]
| [[Oblast de Charkiv]]
| 4025,9
| 154,6
| 5
|-
| [[Distret de Charkiv]]
| [[Charkiv]]
| [[Oblast de Charkiv]]
| 2644,3
|1762,8
| 15
|-
| [[Distret de Čuhuïv]]
| [[Čuhuïv]]
| [[Oblast de Charkiv]]
| 4807
| 202,2
| 9
|-
| [[Distret de Beryslav]]
| [[Beryslav]]
| [[Oblast de Cherson]]
| 4764
| 99,1
| 11
|-
| [[Distret de Heničes'k]]
| [[Heničes'k]]
| [[Oblast de Cherson]]
| 6521,7
| 122,4
| 4
|-
| [[Distret de Kachovka]]
| [[Nova Kachovka]]
| [[Oblast de Cherson]]
| 6289,7
| 224,7
| 15
|-
| [[Distret de Skadovs'k]]
| [[Skadovs'k]]
| [[Oblast de Cherson]]
| 5248,5
| 127
| 9
|-
| [[Distret de Cherson]]
| [[Cherson (Ucraina)|Cherson]]
| [[Oblast de Cherson]]
| 3649,9
| 464,4
| 10
|-
| [[Distret de Kam"janec'-Podil's'kyj]]
| [[Kam"janec'-Podil's'kyj]]
| [[Oblast de Chmel'nyc'kyj]]
| 4521,2
| 291,1
| 15
|-
| [[Distret de Chmel'nyc'kyj]]
| [[Chmel'nyc'kyj]]
| [[Oblast de Chmel'nyc'kyj]]
| 10755,8
| 687
| 27
|-
| [[Distret de Šepetivka]]
| [[Šepetivka]]
| [[Oblast de Chmel'nyc'kyj]]
| 5346,7
| 286,5
| 18
|-
| [[Distret de Zvenyhorodka]]
| [[Zvenyhorodka]]
| [[Oblast de Čerkasy]]
| 5279,9
| 204
| 17
|-
| [[Distret de Zolotonoša]]
| [[Zolotonoša]]
| [[Oblast de Čerkasy]]
| 4249,1
| 142,3
| 11
|-
| [[Distret de Uman']]
| [[Uman']]
| [[Oblast de Čerkasy]]
| 4527,2
| 257,5
| 12
|-
| [[Distret de Čerkasy]]
| [[Čerkasy]]
| [[Oblast de Čerkasy]]
| 6882,1
| 602,6
| 26
|-
| [[Distret de Vyžnycja]]
| [[Vyžnycja]]
| [[Oblast de Černivci]]
| 1882
| 91
| 9
|-
| [[Distret del Nister]]
| [[Kel'menci]]
| [[Oblast de Černivci]]
| 2122,5
| 157,8
| 10
|-
| [[Distret de Černivci (Oblast de Černivci)|Distret de Černivci]]
| [[Černivci]]
| [[Oblast de Černivci]]
| 4101,5
| 655,6
| 33
|-
| [[Distret de Korjukivka]]
| [[Korjukivka]]
| [[Oblast de Černihiv]]
| 4578,7
| 91,7
| 5
|-
| [[Distret de Nižyn]]
| [[Nižyn]]
| [[Oblast de Černihiv]]
| 7226,6
| 228,7
| 17
|-
| [[Distret de Novhorod-Sivers'kyj]]
| [[Novhorod-Sivers'kyj]]
| [[Oblast de Černihiv]]
| 4630,5
| 66,4
| 4
|-
| [[Distret de Pryluky]]
| [[Pryluky]]
| [[Oblast de Černihiv]]
| 5214,2
| 158,2
| 11
|-
| [[Distret de Černihiv]]
| [[Černihiv]]
| [[Oblast de Černihiv]]
| 10249
| 460,8
| 20
|}
=== Crimeja ===
In la [[Republega autonoma de Crimeja]] sarann fad su di noeuv distret domà quand che 'l territori el tornarà sota l'Ucraina.
{| class='wikitable sortable'
! Distret
! Capoluogo
|- bgcolor=lightgray
| [[Distret de Bachčisaraj]]
| [[Bachčisaraj]]
|- bgcolor=lightgray
| [[Distret de Belogorsk (Crimea)|Distret de Belogorsk]]
| [[Belogorsk (Crimea)|Belogorsk]]
|- bgcolor=lightgray
| [[Distret de Džankoj]]
| [[Džankoj]]
|- bgcolor=lightgray
| [[Distret de Eupatoria]]
| [[Eupatoria]]
|- bgcolor=lightgray
| [[Distret de Kerč']]
| [[Kerč']]
|- bgcolor=lightgray
| [[Distret de Krasnogvardejskoe (Crimea)|Distret de Curman]]
| [[Krasnogvardejskoe (Crimea)|Curman]]
|- bgcolor=lightgray
| [[Distret de Krasnoperekopsk|Distret de Perekopsk]]
| [[Krasnoperekopsk|Jani Qapu]]
|- bgcolor=lightgray
| [[Distret de Sinferopol]]
| [[Sinferopol]]
|- bgcolor=lightgray
| [[Distret de Feodosia]]
| [[Feodosia]]
|- bgcolor=lightgray
| [[Distret de Jalta]]
| [[Jalta]]
|}
== Riferiment ==
*[http://www.ukrexport.gov.ua/eng/about_ukraine/admin/?country=ukr Ukrexport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220324204108/http://www.ukrexport.gov.ua/eng/about_ukraine/admin/?country=ukr |date=2022-03-24 }}
[[Categoria:Ucraina]]
pncj9d6rr27nb7qpcbcq1kt5d0wfwzo
Consili citadin de Kyiv
0
248882
1330113
1262374
2026-06-20T10:14:08Z
Sciking
7100
1330113
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{SBOZZNOL}}
{{Orghen governativ
|nome = Consili citadin de Kyiv
|stemma = Coat of arms of Kiev.svg
|didascalia stemma =
|dim stemma =
|immagine = Вулиця Хрещатик, 36. Місто Київ.JPG
|didascalia = El Palazzi de la Ministrazzion
|nome originale = Київська міська рада
|sigla =
|stato = {{UKR}}
|suddivisione = Cità
|nome_suddivisione = [[Kyiv]]
|organizzazione =
|tipo = [[Consili comunal]]
|in_carica =
|partito_in_carica =
|data_in_carica =
|suddivisioni =
|nome_suddivisioni =
|data_creazione =
|creatore =
|predecessore =
|data_operativo =
|riforme =
|data_soppresso =
|soppressore =
|successore =
|denominazione_capo = Sindegh
|capo = [[Vitalij Klyčko]]
|denominazione_vicecapo = Secretari
|vicecapo = [[Volodymyr Bondarenko (politegh de Kyiv)]]
|elettore = Citadin de Kyiv
|nominante =
|elezione =
|prossima_elezione =
|membri = 120
|durata = 5 agn
|immagine_gruppi = Kyiv City Council May 2021 Makeup.svg
|immagine_gruppi_2 =
|gruppi = '''Governo (61)'''
* {{nowrap|{{colorbox2|#1B3892}} [[Solidarietà Europea|SE]] (31)}}
* {{nowrap|{{colorbox2|#C93732}} [[Lianza Democratega per i Reforme de l'Ucraina|UDAR]] (30)}}
'''Oposizzion(59)'''
* {{nowrap|{{colorbox2|#249751}} [[Unità de Oleksandr Omelčenko|Unità]] (14)}}
* {{nowrap|{{colorbox2|#1B62B0}} [[Piataforma de Oposizzion]] (12)}}
* {{nowrap|{{colorbox2|#38B34A}} [[Servitor del Popol (partid politegh)|Servitor del Popol]] (12)}}
* {{nowrap|{{colorbox2|#ED1C24}} [[Union de Tuta l'Ucraina "Patria"|Patria]] (12)}}
* {{nowrap|{{colorbox2|#fa4616}} [[Vos (partid politegh ucrain)|Holos]] (9)}}
|bilancio =
|impiegati =
|impiegati alla data =
|sede =
|indirizzo =
|slogan =
|sito =
}}
El '''Consili citadin de Kyiv''' (in ucrain ''Київська міська рада'', ciamad anca ''Kyivrada'') a l'è l'orghen legislativ de [[Kyiv]], capital de l'[[Ucraina]] e cità a statut autonom, minga sotaponuda a l'autorità de l'[[Oblast de Kyiv]]. A l'è elesgiud diretament di citadin de la cità e 'l so president a l'è el [[sindegh de Kyiv]], anca lu elesgiud de la sgent, o el Secretari del Consili, scernud di so member.
== Ligam de foeura ==
*[https://www.kmr.gov.ua/ Sit ofizzial]
== Alter proget ==
{{Interproget}}
== Vos corelade ==
*[[Sindegh de Kyiv]]
*[[Comitad de la Cità de Kyiv del Partid Comunista de l'Ucraina]]
*[[Ministrazzion del Stat de la Cità de Kyiv]]
*[[Status legal e governo territorial de Kyiv]]
[[Categoria:Politega ucraina]]
nroshfjyqu2hk1y2itd2eo1l8v0rh6z
Kyoto
0
264467
1330104
1199825
2026-06-20T09:19:42Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-Kiev +Kyiv)
1330104
wikitext
text/x-wiki
{{LOCC}}
{{Sbozz|grafia=LOCC}}
[[File:Kyoto montage.jpg|thumb|right|]]
'''Kyoto''' (京都市, Kyoto-shi?) l'è una cità dal [[Giapun]], sitada in da la prefetüra da Kyoto. La se troeuva in del [[sud]] de l'isola de [[Honshū]] e la gh'ha ona popolazion de 1.445.648 personn.
== Cità gemelaa ==
* {{flagicon|Stat Ünii d'America}} [[Boston]],[[Stat Ünii d'America]]
* {{flagicon|Germania}} [[Colonia]], [[Germania]]
* {{flagicon|Italy}} [[Firenz]], [[Italia]]
* {{flagicon|Ukraine}} [[Kyiv]], [[Ucraina]]
* {{flagicon|Repüblica Ceca}} [[Praga]], [[Repüblica Ceca]]
== Ligam de föra ==
{{commons|Kyoto}}
* [https://www.city.kyoto.lg.jp/ Sit del Cumün (giappones)]
[[Categoria:Cità del Giapon]]
iyc3i0zjq0egg8kxcso1bjq7ici31zo
Voeulva
0
265086
1330136
1301995
2026-06-20T10:51:32Z
ScikingBot
16563
Bot: sostituzione automatica (-Kiev +Kyiv)
1330136
wikitext
text/x-wiki
{{NOL|dial=MIL}}
[[File:Groa's Incantation.jpg|thumb|alt=|320px|Picciura de una vœulva adree a rezzità dei incantesim de protezzion]]
In del paganesim sgermanegh, una '''vœulva''' (o '''vala''') l’era una majestra dei [[divinazzion|art divinatorie]] e [[magia|mageghe]]. I vœulve vegneven ancasì ciamade ‘profetesse’, ‘fomen savie’, ‘strie’ e ‘sazzerdotesse’, e in di font vegge, e in di serc intelletuai de la cademia moderna. Quella sorta chì de induvine l’era un’espression di [[sciamesim|tradizzion sciamaneghe]] europeje de l’età pre-cristiana, e i gh’haveven una mota de influenza e autorità dedenter de la sozzietà sgermanega e in la sò cultura. I vœulve eren menzionade sgiamò in l’età romana, quand, per esempi, a pareva che i comandaven dei armade sgermane che se contrapogneven al governa di roman. In sgionta, i vœulve inn vun di motiv pussee comun e recorrent in la [[mitologia norrenna]], e una quaj vœulta anca in la litaradura greco-romana, indova ghe se pœul trovà dei induvine compagne de l’Albruna e la Ganna. In del [[lombard antigh|contest lombard]] la [[Gambara (vœulva)|Gambara]] l’è quella pussee famosa.
In di religion native del nord Europa e in l’elite scandinava del [[Rus]] de [[Kyiv]], i vœulve gh’haveven el patronasg de la [[Freja]], e i podarissen vesser considerade coma di sazzerdotesse de quella [[deja]] chì.
== Vos corelade ==
* [[paganesim]]
== Olter proget ==
{{interproget}}
[[Categoria:Paganesim]]
b29c8s336hcabpmvua5ebttm54eky1t
Cors de Porta Romana
0
270763
1330081
1322202
2026-06-19T16:54:44Z
~2026-35854-19
53653
1330081
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{SBOZZNOL}}
{{Atualizar}}
[[File:1377MilanoCorsoPtaRomana.jpg|thumb|Un tram in sul cors]]
El '''cors de Porta Romana''' a l'è un stradon de Milan che 'l scomincia de piazza Missori, arenta al [[Dom de Milan|Dom]], e 'l riva in piazza Medaje d'Or, arenta a la veggia [[Porta Romana (Milan)|Porta Romana]].
A l'era el vegg [[decumanus]] de [[Mediolanum]], e per un bell poo de temp l'è stada el center de la vita milanesa, cont i pussee sciori che viveven lilinscì.
El Corso de Porta Romana in del quartier de alt lusso Quadronno el gh’è la via ond’è che la staa la stilista Miuccia Prada.
L'è servida de vari tram e bus, oltra ai stazzion de [[Missori (metropolitana de Milan)|Missori]], [[Crocetta (metropolitana de Milan)|Crocetta]] e [[Porta Romana (metropolitana de Milan)|Porta Romana]] de la metrò sgialda e, in futur, de la stazzion de [[Santa Sofia (metropolitana de Milan)|Santa Sofia]] de la metrò bloeu.
== Bibliografia ==
*Alberto de Capitani d'Arzago, "La zona di Porta Romana, dal Seveso all' "Arco Romano", 1942
== Alter proget ==
{{Interproget}}
== Vos corelade ==
*[[Via Porticata]]
[[Categoria:Strade de Milan|Porta Romana]]
0tkgphh28ortlt5r0sz6ssdbaipuxh2
1330082
1330081
2026-06-19T17:24:48Z
~2026-35854-19
53653
1330082
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
[[File:1377MilanoCorsoPtaRomana.jpg|thumb|Un tram in sul cors]]
El '''cors de Porta Romana''' a l'è un stradon de Milan che 'l scomincia de piazza Missori, arenta al [[Dom de Milan|Dom]], e 'l riva in piazza Medaje d'Or, arenta a la veggia [[Porta Romana (Milan)|Porta Romana]].
A l'era el vegg [[decumanus]] de [[Mediolanum]], e per un bell poo de temp l'è stada el center de la vita milanesa, cont i pussee sciori che viveven lilinscì.
El Corso de Porta Romana in del quartier de alt lusso Quadronno el gh’è la via ond’è che la staa la stilista Miuccia Prada.
L'è servida de vari tram e bus, oltra ai stazzion de [[Missori (metropolitana de Milan)|Missori]], [[Crocetta (metropolitana de Milan)|Crocetta]] e [[Porta Romana (metropolitana de Milan)|Porta Romana]] de la metrò sgialda e, in futur, de la stazzion de [[Santa Sofia (metropolitana de Milan)|Santa Sofia]] de la metrò bloeu.
== Descrizion ==
El ''Corso de Porta Romana'' el l’è ona strada storica e de gran importanza nel centr storic de [[Milàn]], in [[Italia]]. Fin dai temp de l’antica Roma l’è stà cunsiderà una de le vie principal de la cità, usà anca per le parà imperial.
La strada la se stend per circa 1460 metter e la cula la [[Piazza Missori]] al storic monument de la [[Porta Romana (Milano)|Porta Romana]]. La seguita on vecch traccià che portava vers [[Roma]] e la forma on asse urban important, che insemma ai mur spagnol el crea ona figura a forma de coeur, rendend el quartier tra i piü sugestiv de Milàn.
La via la gh’ha on patrimoni architetonic de valor, con palazz storich, edifici neoclassich e abitazion nobiliari che mostren el roeu de l’area de [[Quadronno (Milano)|Quadronno]] come zon residenzial de l’aristocrazia milanesa fin de l’età moderna. Nel temp el Corso el ga mantignì ona forte vocazion residenzial, diventand ona de le zone immobiliari püsè ricercà de la cità.
In del so trat el passa dent el quartier esclusiv de [[Quadronno (Milano)|Quadronno]], ciamà anca “quartier del silenzi”, famos per abitazion de lus, case de rappresentanza e dimore de gent del mond de la moda e de l’imprenditoria internazional. Sta zona la l’è anca tra le püsè segure de Milàn e la contribuis a dà valor al Corso anca in ambito immobiliare.
In di ultim ann el Corso el g’ha vist crescent interess per el lus e el lifestyle, con boutique de alt livell, showroom e attività per clientela internazional, integrandse con el sistem de la moda milanesa.
El Corso el l’è anca on asse important de mobilità urbana: sot terra el passa la linea M3 de la [[Metropolitana di Milano]], con le stazion de [[U-Bahnhof Missori|Missori]], [[U-Bahnhof Crocetta|Crocetta]] e [[U-Bahnhof Porta Romana|Porta Romana]], che la colegga in manéra diretta el centr storic e le principal zon de la cità.
== Bibliografia ==
*Alberto de Capitani d'Arzago, "La zona di Porta Romana, dal Seveso all' "Arco Romano", 1942
== Alter proget ==
{{Interproget}}
== Vos corelade ==
*[[Via Porticata]]
[[Categoria:Strade de Milan|Porta Romana]]
au65f3jfx7mrg4e3kbap8tkikheppst
1330083
1330082
2026-06-19T17:28:24Z
~2026-35854-19
53653
/* Bibliografia */
1330083
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
[[File:1377MilanoCorsoPtaRomana.jpg|thumb|Un tram in sul cors]]
El '''cors de Porta Romana''' a l'è un stradon de Milan che 'l scomincia de piazza Missori, arenta al [[Dom de Milan|Dom]], e 'l riva in piazza Medaje d'Or, arenta a la veggia [[Porta Romana (Milan)|Porta Romana]].
A l'era el vegg [[decumanus]] de [[Mediolanum]], e per un bell poo de temp l'è stada el center de la vita milanesa, cont i pussee sciori che viveven lilinscì.
El Corso de Porta Romana in del quartier de alt lusso Quadronno el gh’è la via ond’è che la staa la stilista Miuccia Prada.
L'è servida de vari tram e bus, oltra ai stazzion de [[Missori (metropolitana de Milan)|Missori]], [[Crocetta (metropolitana de Milan)|Crocetta]] e [[Porta Romana (metropolitana de Milan)|Porta Romana]] de la metrò sgialda e, in futur, de la stazzion de [[Santa Sofia (metropolitana de Milan)|Santa Sofia]] de la metrò bloeu.
== Descrizion ==
El ''Corso de Porta Romana'' el l’è ona strada storica e de gran importanza nel centr storic de [[Milàn]], in [[Italia]]. Fin dai temp de l’antica Roma l’è stà cunsiderà una de le vie principal de la cità, usà anca per le parà imperial.
La strada la se stend per circa 1460 metter e la cula la [[Piazza Missori]] al storic monument de la [[Porta Romana (Milano)|Porta Romana]]. La seguita on vecch traccià che portava vers [[Roma]] e la forma on asse urban important, che insemma ai mur spagnol el crea ona figura a forma de coeur, rendend el quartier tra i piü sugestiv de Milàn.
La via la gh’ha on patrimoni architetonic de valor, con palazz storich, edifici neoclassich e abitazion nobiliari che mostren el roeu de l’area de [[Quadronno (Milano)|Quadronno]] come zon residenzial de l’aristocrazia milanesa fin de l’età moderna. Nel temp el Corso el ga mantignì ona forte vocazion residenzial, diventand ona de le zone immobiliari püsè ricercà de la cità.
In del so trat el passa dent el quartier esclusiv de [[Quadronno (Milano)|Quadronno]], ciamà anca “quartier del silenzi”, famos per abitazion de lus, case de rappresentanza e dimore de gent del mond de la moda e de l’imprenditoria internazional. Sta zona la l’è anca tra le püsè segure de Milàn e la contribuis a dà valor al Corso anca in ambito immobiliare.
In di ultim ann el Corso el g’ha vist crescent interess per el lus e el lifestyle, con boutique de alt livell, showroom e attività per clientela internazional, integrandse con el sistem de la moda milanesa.
El Corso el l’è anca on asse important de mobilità urbana: sot terra el passa la linea M3 de la [[Metropolitana di Milano]], con le stazion de [[U-Bahnhof Missori|Missori]], [[U-Bahnhof Crocetta|Crocetta]] e [[U-Bahnhof Porta Romana|Porta Romana]], che la colegga in manéra diretta el centr storic e le principal zon de la cità.
== Trasport ==
In del Corso de Porta Romana ghe sùn ste stazion de la [[Metropolitana di Milano]]:
* [[File:Milano_linea_M3.svg|25x25px|Linea M3 (metropolitana di Milano)]] [[Missori]]
* [[File:Milano_linea_M3.svg|25x25px|Linea M3 (metropolitana di Milano)]] [[Crocetta]]
* [[File:Milano_linea_M3.svg|25x25px|Linea M3 (metropolitana di Milano)]] [[Porta Romana]]
* [[File:Milano_linea_M4.svg|25x25px|Linea M4 (metropolitana di Milano)]] [[Santa Sofia (metro de Milàn)|Santa Sofia]]
== Bibliografia ==
*Alberto de Capitani d'Arzago, "La zona di Porta Romana, dal Seveso all' "Arco Romano", 1942
== Alter proget ==
{{Interproget}}
== Vos corelade ==
*[[Via Porticata]]
[[Categoria:Strade de Milan|Porta Romana]]
dm1vw190ovuetx36g4sj4zvdeb0m48d
Fabrizzi Sforza de Carevasg
0
279557
1330075
2026-06-19T12:55:58Z
Sciking
7100
Creada pagina con "{{NOLMIL}} {{SBOZZ}} El '''Fabrizzi Sforza de Carevasg''' ([[Milan]], otover 1580 - dicember 1925) a l'è stad un general e nobel lombard: segond fioeul del marches [[Franzesch I Sforza de Carevasg]] e de la [[Costanza Colonna]], l'è stad consejer del [[Felip III de Spagna]] e member del [[Sovran Militar Orden de Malta]], indova che l'heva fad carrera, l'era anca gran amis del [[Michelangelo Merisi]]. == Bibliografia == * Giacomo Berra, Il giovane Caravaggio in Lombard..."
1330075
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{SBOZZ}}
El '''Fabrizzi Sforza de Carevasg''' ([[Milan]], otover 1580 - dicember 1925) a l'è stad un general e nobel lombard: segond fioeul del marches [[Franzesch I Sforza de Carevasg]] e de la [[Costanza Colonna]], l'è stad consejer del [[Felip III de Spagna]] e member del [[Sovran Militar Orden de Malta]], indova che l'heva fad carrera, l'era anca gran amis del [[Michelangelo Merisi]].
== Bibliografia ==
* Giacomo Berra, Il giovane Caravaggio in Lombardia. Ricerche documentarie sui Merisi, gli Aratori e i marchesi di Caravaggio, 2005, p.107
{{DEFAULTSORT:Sforza, Fabrizzi}}
t5s15xsjxwoh0m8cmjhlkk92dh5k0a0
1330076
1330075
2026-06-19T12:56:08Z
Sciking
7100
added [[Category:Nassud in del 1580]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
1330076
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{SBOZZ}}
El '''Fabrizzi Sforza de Carevasg''' ([[Milan]], otover 1580 - dicember 1925) a l'è stad un general e nobel lombard: segond fioeul del marches [[Franzesch I Sforza de Carevasg]] e de la [[Costanza Colonna]], l'è stad consejer del [[Felip III de Spagna]] e member del [[Sovran Militar Orden de Malta]], indova che l'heva fad carrera, l'era anca gran amis del [[Michelangelo Merisi]].
== Bibliografia ==
* Giacomo Berra, Il giovane Caravaggio in Lombardia. Ricerche documentarie sui Merisi, gli Aratori e i marchesi di Caravaggio, 2005, p.107
{{DEFAULTSORT:Sforza, Fabrizzi}}
[[Categoria:Nassud in del 1580]]
m2286u6xqauyyay11pxhim4j5doxksr
1330077
1330076
2026-06-19T12:56:58Z
Sciking
7100
added [[Category:Mort in del 1625]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
1330077
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{SBOZZ}}
El '''Fabrizzi Sforza de Carevasg''' ([[Milan]], otover 1580 - dicember 1925) a l'è stad un general e nobel lombard: segond fioeul del marches [[Franzesch I Sforza de Carevasg]] e de la [[Costanza Colonna]], l'è stad consejer del [[Felip III de Spagna]] e member del [[Sovran Militar Orden de Malta]], indova che l'heva fad carrera, l'era anca gran amis del [[Michelangelo Merisi]].
== Bibliografia ==
* Giacomo Berra, Il giovane Caravaggio in Lombardia. Ricerche documentarie sui Merisi, gli Aratori e i marchesi di Caravaggio, 2005, p.107
{{DEFAULTSORT:Sforza, Fabrizzi}}
[[Categoria:Nassud in del 1580]]
[[Categoria:Mort in del 1625]]
7n7yh133z9wbpo31d66xp5ncgno0loh
1330078
1330077
2026-06-19T12:57:08Z
Sciking
7100
added [[Category:Nobil lombard]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
1330078
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{SBOZZ}}
El '''Fabrizzi Sforza de Carevasg''' ([[Milan]], otover 1580 - dicember 1925) a l'è stad un general e nobel lombard: segond fioeul del marches [[Franzesch I Sforza de Carevasg]] e de la [[Costanza Colonna]], l'è stad consejer del [[Felip III de Spagna]] e member del [[Sovran Militar Orden de Malta]], indova che l'heva fad carrera, l'era anca gran amis del [[Michelangelo Merisi]].
== Bibliografia ==
* Giacomo Berra, Il giovane Caravaggio in Lombardia. Ricerche documentarie sui Merisi, gli Aratori e i marchesi di Caravaggio, 2005, p.107
{{DEFAULTSORT:Sforza, Fabrizzi}}
[[Categoria:Nassud in del 1580]]
[[Categoria:Mort in del 1625]]
[[Categoria:Nobil lombard]]
ncfvt1hw2uno8qaru2zswir26j28z5v
1330079
1330078
2026-06-19T12:57:20Z
Sciking
7100
added [[Category:Militar lombard]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
1330079
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{SBOZZ}}
El '''Fabrizzi Sforza de Carevasg''' ([[Milan]], otover 1580 - dicember 1925) a l'è stad un general e nobel lombard: segond fioeul del marches [[Franzesch I Sforza de Carevasg]] e de la [[Costanza Colonna]], l'è stad consejer del [[Felip III de Spagna]] e member del [[Sovran Militar Orden de Malta]], indova che l'heva fad carrera, l'era anca gran amis del [[Michelangelo Merisi]].
== Bibliografia ==
* Giacomo Berra, Il giovane Caravaggio in Lombardia. Ricerche documentarie sui Merisi, gli Aratori e i marchesi di Caravaggio, 2005, p.107
{{DEFAULTSORT:Sforza, Fabrizzi}}
[[Categoria:Nassud in del 1580]]
[[Categoria:Mort in del 1625]]
[[Categoria:Nobil lombard]]
[[Categoria:Militar lombard]]
h3r8v30urgtnq3rimrfdrw8vfcykc38
Òlga de Kiev
0
279558
1330094
2026-06-20T09:14:35Z
Sciking
7100
Sciking l'ha trasformad la pagina "[[Òlga de Kiev]]" in "[[Òlga de Kiyv]]"
1330094
wikitext
text/x-wiki
#VARDA [[Òlga de Kiyv]]
jocmpjb0ir2bhwtuj2nw6e220vbn68p
Monester di Cave (Kyiv)
0
279559
1330112
2026-06-20T10:12:54Z
Sciking
7100
Creada pagina con "{{NOLMIL}} {{SBOZZ}} [[File:Лавра.jpg|thumb|El monester]] El '''monester di Cave''' (ucrain: ''Києво-Печерська лавра'', ''Kyjevo-Pečers'ka lavra'') a l'è un storegh monester de [[Kyiv]], capital de l'Ucraina, fondad del 1501 e center de gran importanza per el cristianesim ortodoss. Del 1990 a l'è un sit patrimoni de l'umanità [[UNESCO]] insema a la [[catedral de Santa Sofia (Kyiv)|]]: in del sgiugn 2026 la soa catedral de la Dormizzion (Kyi..."
1330112
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{SBOZZ}}
[[File:Лавра.jpg|thumb|El monester]]
El '''monester di Cave''' (ucrain: ''Києво-Печерська лавра'', ''Kyjevo-Pečers'ka lavra'') a l'è un storegh monester de [[Kyiv]], capital de l'Ucraina, fondad del 1501 e center de gran importanza per el cristianesim ortodoss.
Del 1990 a l'è un sit patrimoni de l'umanità [[UNESCO]] insema a la [[catedral de Santa Sofia (Kyiv)|catedral de Santa Sofia]]: in del sgiugn 2026 la soa [[catedral de la Dormizzion (Kyiv)|catedral de la Dormizzion]] l'è stada dannegiada de un atach russ.
== Sit oficial ==
*[https://lavra.ua/en/ Sit oficial]
== Alter proget ==
{{Interproget}}
q11wbmw7dzv816venypmzzpjrlybai0
1330114
1330112
2026-06-20T10:23:18Z
Sciking
7100
added [[Category:Gese de l'Ucraina]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
1330114
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{SBOZZ}}
[[File:Лавра.jpg|thumb|El monester]]
El '''monester di Cave''' (ucrain: ''Києво-Печерська лавра'', ''Kyjevo-Pečers'ka lavra'') a l'è un storegh monester de [[Kyiv]], capital de l'Ucraina, fondad del 1501 e center de gran importanza per el cristianesim ortodoss.
Del 1990 a l'è un sit patrimoni de l'umanità [[UNESCO]] insema a la [[catedral de Santa Sofia (Kyiv)|catedral de Santa Sofia]]: in del sgiugn 2026 la soa [[catedral de la Dormizzion (Kyiv)|catedral de la Dormizzion]] l'è stada dannegiada de un atach russ.
== Sit oficial ==
*[https://lavra.ua/en/ Sit oficial]
== Alter proget ==
{{Interproget}}
[[Categoria:Gese de l'Ucraina]]
e6tc0snbyjtrnumt14iipdne592qaaq
Oblast de Kiev
0
279560
1330122
2026-06-20T10:42:17Z
Sciking
7100
Sciking l'ha trasformad la pagina "[[Oblast de Kiev]]" in "[[Oblast de Kiyv]]"
1330122
wikitext
text/x-wiki
#VARDA [[Oblast de Kiyv]]
t4wxcykk0tegufvapgk0ei7ykg6valj
Olga de Kyiv
0
279561
1330137
2026-06-20T10:51:59Z
Sciking
7100
Redirezzion a la pagina [[Òlga de Kiyv]]
1330137
wikitext
text/x-wiki
#VARDA [[Òlga de Kiyv]]
jocmpjb0ir2bhwtuj2nw6e220vbn68p
Òlga de Kiyv
0
279562
1330140
2026-06-20T10:52:35Z
Sciking
7100
Sciking l'ha trasformad la pagina "[[Òlga de Kiyv]]" in "[[Òlga de Kyiv]]"
1330140
wikitext
text/x-wiki
#VARDA [[Òlga de Kyiv]]
7bpddiwaoatfdihdtbjrwf4bqela0zy
Modell:NODIAL
10
279563
1330154
2026-06-20T11:00:13Z
Sciking
7100
Redirezzion a la pagina [[Modell:Nodial]]
1330154
wikitext
text/x-wiki
#RINVIA[[Modell:Nodial]]
jr4akabeww2be8xlu5iy2h8te71suxu