Wikipedia lmowiki https://lmo.wikipedia.org/wiki/Pagina_principala MediaWiki 1.47.0-wmf.15 first-letter Media Special Ciciarada Utent Ciciarada Utent Wikipedia Ciciarada Wikipedia Archivi Ciciarada Archivi MediaWiki Ciciarada MediaWiki Modell Ciciarada Modell Jut Ciciarada Jut Categoria Ciciarada Categoria Portal Ciciarada Portal TimedText TimedText talk Mòdul Ciciarada Mòdul Evento Discussioni evento 0 123736 1334687 1322973 2026-08-18T23:45:41Z ~2026-45192-53 54535 1334687 wikitext text/x-wiki {{LOCC}} {{lengua|nomm=Ucitan|nomm natiif= Occitan, Lenga d'òc |Parnunzia_nativa= Occitan, Lenga d'òc |Oltri denuminazziun=- |familycolor=lawngreen |Statt={{FRA}}{{ESP}}{{ITA}}<br />[[Monaco]] |Resgjun=[[Europa]] |Parlaant= 1939,000|rank=??? |fameja=[[Lingov Indo-europee|Indo-Europea]]<br /> &nbsp;[[Lingov italegh|Italica]]<br /> &nbsp;&nbsp;[[Lingov romanz|Rumanza]]<br /> &nbsp;&nbsp;&nbsp;Italo-Western<br /> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Western<br /> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Gallo-Iberica<br /> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[Lingov gallo-romanz|Gallo-Romaanz]]<br /> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Ocitano-Romanz<br /> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ucitan<br /> |nazziun= [[Catalonia]] |regulaa= Conselh de la Lenga Occitana |iso1=oc|iso2=oci|sil= [http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=oci oci] }} [[Archivi:Besièrs17march2007.JPG|thumb|right|300px|Manifestaziun de 20000 persun per el dirit di Ucitan a [[Besièrs]] in [[2007]]]] L''''occitàn''' (pronunziat {{IPA|/uksitãn/}}, o '''lengua d'oc''', l'è una [[lenguf rumaanz|lengua rumanza]] che l'aparten a la famìglia occitanoromànica, con el catalàn e l'aragonés. El suù domini lenguistigh compren una region d'Europa del süd ciamada [[Ucitania|Occitània]]; che lo compren lo süd de la [[França|Frància]], mà anca in [[Itàlia]] in del [[Piemont|Piemunt]], el cumün calabrés de [[Guardia Piemontese|Guàrdia Piemontese]] (''La Gàrdia'') e la [[Val d'Aran]] ([[Catalunya|Catalugna]], Spagna) indue che l'è recugnussüü cumè lengua ofiziala regiunala ciamada ''[[aranés]]'' de l'an [[1990]]. <br />Se stima che d'una populazión de 14 o 15 miliòns d'occitàn, a hinn dumà intra 500 000 e 2 mijun quij ch'a hinn bun de parladors amb un livèl accetable, perchè a l'è una lengua che l'è duprada poch in società. L'occitàn al sumeja molt al [[catalàn|catalàn]], bensì alcuns storici li consideran cumè fasent part di un diasistema cun dinamigh diverse. == Storia == L'Ucitan el vegn del [[Latin]] vulgar parlaa in de la regiun che i Ruman ciamaven ''Provincia'', cugnussüda al dì d'incö cunt el nom de [[Pruvenza]]. El ciapa 'l sò nom de ''Lengua d'oc'', de la sò manera de dì de ''sì'', ''oc'', derivaa del latin ''hoc'' (= "propri quèst chì"). Quèsta definiziun l'aveva duprada, per esempi, el [[Dant Alighiee]], per fà pöö 'na distinziun del [[Franzes]] (''lengua d'oïl'', de ''hoc ille'' = "pròpri quèll lì") e de l'[[Italian]] (''lengua del sì'', de ''sic'' = "inscì"). In del [[Etaa de Mezz]] l'è stada vüna di lenguf püssee dupráa in del camp literari: pueta cumè Arnaut Daniel e Bernart de Ventadorn hann cuntribüii a creá, cunt i sò cumpuniment, la cultüra de l'[[Canzun (trubaduur)|Amur Curtes]], preduminanta per secuj in [[Europa]]. La cultüra Pruvenzala l'ha scuminciaa a burlà giò quand, in del XIII secul, che l'è stada fada una [[Crusada]] cuntra i eretich [[Albiges]], che viveven in de la püpart di cas in [[Pruvenza]] e che in de l'Amur Curtes aveven truvaa un leaa (e vün di argument principaj a l'era propi l'aversiun cuntra el matrimoni catolich). La Crusada l'ha batüü i eretich e l'ha faa föra gran part di òmen de cultüra de la [[França|Franza meridiunala]]. De stu mument chí (pü o manch el [[1230]]) i test Pruvenzaj hann scuminciaa e vegnì manch, e la cultüra curtesa la s'è spustada in [[Sicilia]], indue che'l regnava l'imperadur [[Federich II]], che l'era püssée liberal di olter munarca del temp. Semper el Dant Alighiee l'ha recugnussüü a la puesia murusa ucitana un'impurtanza tal in de la storia de la literatüra vulgar che in de la [[Divina Cumedia]] l'ha rendüü umagg a l'[[Arnaut Daniel]], quand che 'l rencuntra a la fin del [[Pürgatori]], cunt el fàgh parlà propi in Ucitan (ünich cas in tüta l'opera del pueta fiurentin che un persunagg el parla in de la propia lengua; e ünich cas de puesia ucitana in terzinn). {{quote|Tan m'abellis vostre cortes deman,<br /> qu'ieu no me puesc ni voill a vos cobrire.<br /> Ieu sui Arnaut, que plor e vau cantan;<br /> consiros vei la passada folor,<br /> e vei jausen lo joi qu'esper, denan.<br /> Ara vos prec, per aquella valor<br /> que vos guida al som de l'escalina<br /> sovenha vos a temps de ma dolor!|[[Divina Cumedia]], ''Pürgatori'', Cant XXVI, vv. 141-147}} Pö, cunt l'ünificaziun de la [[França|Franza]], i sò munarca (ad esempi el [[Lüis XII]]), hann pensaa che una manera de tegnì tüt tacaa el paes a l'era quela de duprà una lengua ünega, e dunca hann spingiüü a desvilüpà la lengua d'oïl, spezialment el dialett de la regiun de [[Paris]], che pö l'è diventaa el [[Frances]] mudern. De 'stu mument chì (a s'emm pü o manch in del XVI sécul) i dialett meridiunaj hann scumenzáa a vess dupráa de manch, fin al dí d'incö, ch'a hinn in de l'istessa cundiziun di lenguf minuritari in [[Italia]]. == Dialet de l'Ucitan == L'Ucitan el presenta una cuntinuidà lenguistiga. A bun cünt, per resun de categurizzaziun lenguistica, hin staa definii di dialet. Segund [[Jules Ronjat]], el guascun el custitüiss el sul dialet ciarament diferenziaa, menter i limit intra i alter dialet resten flüid. Föra da la classificaziun dialetala usüala, esisten anca alter metud de classificaziun scientifiga di parlà ucitan.<br /> Prima de tüt la ghe saria una classificaziun sura-dialetala, che la spartiria quela lengua chì in ses toch: * [[Guascun]] ** [[Dialet aranes]] ** [[Dialet bearnes]] * [[Dialet de la Lenguadoca]] * [[Dialet limusin]] * [[Dialet pruvenzal]] ** [[Dialet nizzard]] * [[Dialet alverniad]] * [[Dialet vivaro-alpin]] I ses dialet sarien pö classificaa in trii grüp suradialetai: * Guascun * [[Ucitan setentriunal]] ** Dialet alverniad ** Dialet limusin ** Dialet vivaro-alpin * [[Ucitan meridiunal]] ** Dialet de la Lenguadoca ** Dialet pruvenzal Inultra un quai lenguista (cumpagn de [[Pierre Bec]] o [[Domergue Sumien]]) el taca ai dialet de l'Ucitan anca el Catalan.<br /> Classificaziun del Pierre Bec: * [[Grüp arvernu-mediterani]] ** Dialet limusin ** Dialet alverniad ** Dialet vivaro-alpin ** Dialet pruvenzal * [[Ucitan central]] * Grüp aquitan-pirenee ** [[Dialet de la Lenguadoca meridunala]] ** Guascun ** Catalan == Esempi de lengua == === L'in ucitan === Devant de ma fenestra<br /> Lhi a un aucelon<br /> Tota la nueit chanta<br /> Chanta sa chanson<br /> Rit.: Se chanta, que chante<br /> Chanta pas per iu<br /> Chanta per m'amia<br /> Qu'es deluenh de iu<br /> Aquelas montanhas<br /> Que tant autas son<br /> M'empachon de veire<br /> mons amors ont son<br /> Rit. Baissatz-vos montanhas<br /> Planas levatz vos<br /> Perqué pòsque veire<br /> Mons amors ont son.<br /> Rit. [http://www.comune.chiomonte.to.it/occitania.asp] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111025034411/http://www.comune.chiomonte.to.it/occitania.asp |date=2011-10-25 }} === Deciaraziun di dirit de l'om, art. 1 === * '''Pruvenzal''': ''Totei lei personas naisson liuras e egalas en dignitat e en drech. Son dotadas de rason e de consciéncia e li cau (/fau) agir entre elei amb un esperit de frairesa''. ** '''Nizzard''': ''Toti li personas naisson liuri e egali en dignitat e en drech. Son dotadi de rason e de consciéncia e li cau agir entre eli emb un esperit de frairesa''. * '''Alverniad''': ''Totas las personas naisson liuras e egalas en dignitat e en dreit. Son dotadas de rason e de consciéncia e lor chau (/fau) agir entre elas amb un esperit de frairesa''. * '''Vivaro-alpin''': ''Totas las personas naisson liuras e egalas en dignitat e en drech. Son dotaas de rason e de consciéncia e lor chal agir entre elas amb un esperit de fraternitat''. * '''Guascun''': ''Totas las personas que naishen liuras e egaus en dignitat e en dreit. Que son dotadas de rason e de consciéncia e que'us cau agir enter eras dab un esperit de hrairessa''. * '''Limusin''': ''Totas las personas naisson liuras e egalas en dignitat e en drech. Son dotadas de rason e de consciéncia e lor chau (/fau) agir entre elas emb un esperit de frairesa''. * '''Lenguaducian''': ''Totas las personas naisson liuras e egalas en dignitat e en drech. Son dotadas de rason e de consciéncia e lor cal agir entre elas amb un esperit de frairesa''. === El Paternoster Ucitan === '''ATENZIUN''': i variant chì de sota hin minga scrit tücc cun l'istessa urtugrafia. * '''Versiun standard''': Paire nòstre que siès dins lo cèl,<br /> que ton nom se santifique,<br /> que ton rènhe nos avenga,<br /> que ta volontat se faga<br /> sus la tèrra coma dins lo cèl.<br /> Dona-nos nòstre pan de cada jorn,<br /> perdona-nos nòstres deutes<br /> coma nosautres perdonam als nòstres debitors<br /> e fai que tombèm pas dins la tentacion<br /> mas deliura-nos del mal. <br /> Amen. * '''Versiun de la [[Pruvenza]]''': Paire nòste, que siés dins lo cèu,<br /> que ton nom se santifique,<br /> que ton Rènhe nos avèngue<br /> que ta volontà se fague,<br /> sus la terra come dins lo cèu.<br /> Dona-nos vuèi nòste pan de cade jorn,<br /> perdona-nos nòstes dèutes,<br /> come nosautres perdonan als nòstes debitors.<br /> E fai que tombem pas dins la tentacion,<br /> Mais deiléura-nos dau mau.<br /> Amen. * '''Versiun [[Nizza|nizzarda]]''': Paire noastre que siatz en ciel,<br /> que lo voastre nom sigue sanctificat<br /> que lo vostre renho arribe,<br /> que la vostra volontat sigue facha,<br /> sus la terra coma au ciel.<br /> Donatz-nen ancuèi lo noastre pan de cada jorn,<br /> perdonatz-nen li noastri ofensas,<br /> coma perdonam en aquelos que n'an ofendut.<br /> Non nen laissetz sucombar à la tentacion,<br /> mas liberatz-nos dau mau,<br /> amen. * '''Versiun [[aranes]]a''': Nòstre paire qu'és al cél,<br /> ton nom sia sanctificat;<br /> ton rènhe benga.<br /> Ta bolontat sia facha<br /> en la terra coma al cél.<br /> Dona-nos agouéi nòstre ap dé cada jorn,<br /> e perdononos nòstras offensas<br /> coma nosautres perdonan en d'aquelis que nos au offensats<br /> e no nos endusuiesques pas en tentaciéon;<br /> mais deliora-nos del malin,<br /> amen. * '''Versiun vivar-alpina''' Paire Nòstre, que siés dins lo Ciel,<br /> que tio nom se santifique<br /> que tio Rénhe véne,<br /> que ta volontat sibi facha<br /> dins lo Ciel e sus la tèrra.<br /> Dona-nos, aura, lo pan de tuchi lhi jorns<br /> e pardona-nos i nòstri peccats<br /> coma nosautri ilh pardonèm an aquilh que nos fan de mal.<br /> E pòuça-nos pas a la tentacion,<br /> mas delibera-nos dal mal.<br /> amen. === La parabula del Fiö trasun in d'un quai dialet del Votcent === ==== In Italia ==== * '''Dialet de [[Valdieri]]''': Un òme a l'avìa doi fils. Lo pus jòve a dit a son père: "Pà, donetz-me la mia part d'ariditat qu'a me ven!". Son père i a donat lo que y partochava. Dontrai jòrnes après, rabalhat tut achò qu'a l'avìa, a se n'es partit e al se n'es annat ant pais da luenh, e aquì a l'a flimbat lo fèt sò con de femnes de mond. * '''Dialet de [[Vinadio]]''': En òme avìa doi enfants. E lo pus jòve da quils-lì a dich a son paire: "Paire, donatz-me la part de ben que me tuòcha!" e lo paire lor o a partit. En pau de temp après, quand agut lo que lei venìa, lo pus jòve enfant es partit e se n'es annat via luành, e a mangiat tut lo qu'avìa ensema las chòrnias. * '''Dialet de [[Castelmagno]]''': Un òme avìa doi filhs. E lo pus jòves d'aquistis a dich a son paire: "Paire, doneme la part de la ròba que me tocca!" e el a fach tra lor les parts de les sostances. E passat quarque jorn, butat tut ensèm, lo filh pus picòt se n'es annat le de pais luenh, e ici l'a consumat lo fach sio en des porqueries. * '''Dialet de [[Elva]]''': Un òme avìa doi fils. Lo menor deis doi ha dich a son paire: "Paire, donatz-me la part deis benis qu'apparten a mi!" e lo paire i a partit. E gàire après lo fil pus jòve, dòp d'aver cuìt tut arer soa ròba, se n'es annat ant un pais ben da lùenh. E arrubat eilài, una desbaùcha après a un'àuta, a l'a minjat tant qu'al n'a agut. * '''Dialet de [[Acceglio]]''': Un òme avìa doi effants. E lo pus jòve a dicc al paire: "Paire, donatz-me ma part d'ereditat!" e el i a donat son tòc. E a quarque jòrn après l'effant jòve, fach sus bagòt, es partit de son pais, se n'es annat ent un pais da lùenh e aquì l'ha fach anat tot quant qu'a l'avìa fasent la librònha. * '''Dialet de [[Oncino]]''': Un paire avìa doi fils. Lo pius jòve de costis a dich al paire: "Paire, donatz-me la part deis bens que me vien!" e il paire a fach a lor la divion deis bens. D'aquì a dontrès jòrn lo pius jòve a randornat tut, es annat far viatge da lùen pais ove a dissipat les sies bens, menant una marìa vita- * '''Dialet de [[Sampeyre]]''': Un òme a l'a agut doi filhs. Lo pus jòve a l'a dich a son pare: "Pare, donatz-me ma part, lo que me pò venir!" e a i a failh leis parts. E d'asì a doi o tres jòrn tuchis ansema, lo filh pus jòve a l'es partit per pais lùenh, e aquà a l'ha malhat son patrimòni vivent puttanament. * '''Dialet de [[Fenestrelle]]''': Un òme avìa dos garçons. E le plus jove ha dit: "Papà, doneme la porcion da bens que me revèin!" e le paire lor a divisat son ben. Pauque de jors après le plus jove garçon a agut rebatat tota sa porcion e se n'es annat viatgiar dins un pais ben lùenh, dont l'a dissipat tot son ben, vivent dins luss, excès e la debàucha. * '''Dialet de [[Giaglione]]''': Un òmen avèt dues bots. E lo pis joven a deut a son pare: "Mon pare, donatz-me mon dret!" e lo pare o l'òt partajat-los son bein. Jontrai jòrs après que lo pis joven o l'òt aieut tota sa porcion, o l'es allassenen lòin lòin, e dedins de pais estrantger: e iziè o l'òt argueirat tut seu qu'o l'aveit da deibochar. * '''Dialet de [[Oulx]]''': Un òme avìa dos eifants. Le pus jove di ellos dit a son paire: "Paire, doname la portsion de bens que me reven!" e iè los a partajat le ben. Quoques jors après, aiènt tot rebattat, le pus jove garçon partit par l'eitrantgir, par un pais eilonhat, e ilhì o l'a dissipat son ben en vivent luxuriosment. ==== In Francia ==== * '''Dialet de [[Le Buis]]''': Un ome avìe dos enfants. Lo pus joine d'els diguèt o pere: "Beilatz-me la porcion de vuàste ben que me reven!" e lo pere partaje seis beins èumb éu. Quauqueis jors après, aquest enfant cadet, aguent ramassat totes seis richessas, s'in annèt dins un pais bien lùenh, onte dissipèt tot son ben coma un galavàr. * '''Dialet de [[Nyons]]''': Un òme avìe dos garçons. Donte lo pus joine diguèt a son pere: "Mon pere, donatz-me lo ben que me dèut venir per ma part!" e lo faguèt lo partagi de son ben. Pau de jor après lo pus joine, emportant emb éu tot se qu'avìe, se n'annèt voiagiar dins un pais eiloniat, sonte despensèt tot son ben en deibauchas. * '''Dialet de [[Valence]]''': On òme aguèt dos garçons. E lo plus jeune diguèt a son pere: "Pere, belatz-me la part de bien que me revin!" e lo pere lor divisèt son bien. E quoques jors après, s'assembleront tots e lo garçon plus jeune partiguèt per un pais estranger, aquì dissipèt son bien in fasant movesa via. * '''Dialet de [[Cadenet]]''': Un certèn òme avìe dos enfants. E lo plus joine d'els diguèt au pere: "Pere, donatz-me la porcièn de vuèste ben que me revien!" e lei partage son ben. Dins quoqueis jors d'aquì, aguent tot acampat, lo plus jone fiéu parte per annar a voiagear dins un pais eloanhat, e aquì i aguèt léu mangeat son ben en vivent dins las debauchas. * '''Dialet d'[[Avignun]]''': Un òme avìe dos garçons. Lo pus zoine diguèt a son pere: "Mon pere, donatz-me lo ben que me dèut revenir per ma part!" e lo pere partaze son ben entre leis. Quauque zorn après, prenent amb éu tot ce qu'avìe, s'en annèt voiazar dins un peis elonhat, vonte despensèt son ben en debauze. * '''Dialet de [[Castellane]]''': Un òme avìe dos enfants, deis quaus lo pus joine diguèt a son pera: "Mon pera, donatz-mei lo ben que mei dèut revenir a ma part!" e il fèt lo partagi de son ben. Pau de jorns après, lo pus joine, emportant emb éu tot ce qu'avìe, s'en annèt voiagiar en un peis eloanhat, onte despensèt en debòche. * '''Dialet de [[Seyne]]''': Un òme avìe dos enfants, dont lo pus jove dis a son pere: "Donatz-me la part do ben que dèut me revenir!" e lo pere fasèt lo partagi de son ben. Pau de jorns après, lo pus jove d'aquéus dos enfants, aient amassat tot ce qu'avìe, s'en annèt dins un pais fuèrt esluenhat, onte dissipèt tot son ben en excès e en desbauches. * '''Dialet del [[Dipartiment de Var|Var]]''': On òme avìe dos enfants. Lo plus pichon diguèt a son paire: "Mon paire, donatz-mei ce que reven de vuàstre ben!" Lo paire faguèt lo partage de tot ce que possedava. Pau de jorns après, lo pichon vendèt tot ce que son paire lei avìe desamparat e s'en annèt dins un pais fuèrça luènch, onte dissipèt tot son ben en debàucha. * '''Dialet de [[Marsiglia]]''': Un òmo avìe dos enfants. Lo plus joine diguèt a son pero: "Mon pero, donatz-mei ce que dèut me revenir de vuèstre ben!" e lo pero faguèt lo partagi de son ben. Quòqueis jors après, lo plus joine deis dos enfants, aguent amassat tot ce qu'avìe, s'en annèt dins un peis estrantger fuèssa luèn, donte dissipèt tot son ben en excès e en debòchas. * '''Dialet de Marsiglia (''quarter de Saint-Jean'')''': Un òme avìe dos enfants. Lo plus joven diguèt a son paire: "Mon paire, donatz-mei ma part de vuèstre ben!" e lo paire partissèt son ben. Dins quòqueis jorns, lo plus joven recampèt tot ce que lei venìe e s'in annèt dins d'un peis estrantgier fuèssa lùen; aquita mangèt tot son ben dins leis plesirs e las debàuchas. * '''Dialet de [[Le Vigan]]''': Un pere avìe dos garçons. Lo pus jove diguèt a son pere: "Mon pere, donatz-mei la part que mei ven de vòst bé!" e lo pere la lei donnèt. E di quauques jorns après, avedre tot ramassat, partiguèt per annar corir lùen de son pais, e mangèt dins tot sòrt de debàuchas. * '''Dialet d'[[Alès]]''': On òme avìe dos enfants. Lo pus joine diguèt a son pera: "Mon pera, donatz-mei ço que mei dèut revenir de vòst bé!" e lo pera lu faguèt lo partage de son bé. Pau de jorns après, lo pus joine d'aquels dos enfants, en avent acampat tot ço qu'avìe, s'en annèt dins un peis ainenat, onte escampilhèt lo son bé en desbauchas. * '''Dialet d'[[Uzès]]''': Un òme avìe dos enfants. Lo pus joine diguèt a son pera: "Mon pera, bailatz-me la part dau ben que me dèut revenir!" e lo pero iéus partiguèt lo ben. Quauques jorns après, lo cadet acampèt tot ce qu'avìe e s'en annèt fòrt lieùn au peis estranguier, onte manguèt son ben in menant marida vita. * '''Dialet de [[Nîmes]]''': On òme avìe dos garçons. E lo cadet diguèt a son pera: "Mon pera, beilatz-me la part que dèut me revenir de vòste ben!" e lo pero partagèt son ben. Quauqueos jorns après lo cadet, après avedre ramassat tot ce qu'avìe, s'en annèt ben lhieun dins l'estranguier peis, onte mangèt tot son ben en vivent dis la debàucha. * '''Dialet de [[Nizza]]''': On òme avìa dois enfants. E lo plus jòve d'ellos diguèt au paire: "Paire, donatz-mei la part deis bens que mei tocca!" e lei divisèt lis sieus sostanças. E pau de jorns après l'enfant mendre, mes ansèm tot sieu que lei venìa, s'en annèt en un pais ben lùenh, e aquì dissipèt tot lo sieu en vivent da libertin. === Una nuvela del Bucasc === '''Atenziun: i urtugrafii di versiun uriginai (föra che per l'ültim esempi), hin staa tüt müdaa in quela classiga ucitana''' ==== Dialet de Bollena ==== Dio adonca que als temps del prim rei de Chipri, après que Jofrèi de Bolhon aguèt conquistat Tèrra Santa, arribèt qu'ona bella frema de Gascònha se n'annèt en pelerinatge au San Sepulcre, e que au sio retor, arrivau en Chipri, foguèt insultau villanament da quarques òmes scelerats. D'aquel fach, ella non cessava mai de sei laumentar, e pensèt ben per sei consolar d'anar sei plagner dal rei, ma carcun lhei diguèt que seria stat inutil, perquè menava tant una maria vita que non solament non vendicava leis affronts fachos als autres, ma supportava amb viltat aquels qu'eran fachos a el mesme. Talament que aquel que l'avìa amb el, podìa sfogar la sio rabbia e lei faire onta e vergònha. En sentent aquò la frema, desperadu de la vendetta, sei proponèt de voler far cessar l'ontosa condicion, en laquel lo rei sei trovava. Sei presentèt en plorant davant d'el e lei diguèt: "Mon signor, io non vei sio vengut trovar per vendicar l'injúria que m'es estau facha, vei sio vingut trovar per que m'ensegnès en pau coma fetz per supportar aquelas que vei fan e per emparar da vos a supportar l'injúria facha a io; e sietz tant buòn a leis supportar, que v'asseguro que vos donerìa volentier a portar la mio!".<br /> Lo rei, que fin alora era stat on pigràs, coma se sei resvelhèissa da on suòn, commencèt a vendicar severament l'injúria facha a aquella frema, e diventet terrible persecutor de tots aquels que sei permettesson de far on insult a la sio corona.<br /> [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n644/mode/2up ibidem, pag. 624] ==== Dialet de Nizza ==== Dio donca que ais temps dau premier rei de Chipri, après la conquìsta facha de la Tèrra Santa da Gottifré de Bolhon, arrivèt que ona nòbla frema de Gasconha annèt en pelegrinatge au Sepulcre, dedont en retornant, arrivada que foguèt a Chipri, siguèt da quauques òmes scelerats villanament outragiada. E sei lamentant d'acquò sença minga de consolacion, ella pensèt de s'en anar planher dau rei; ma lei foghet dich per quaucun que aurìa perdut la fatiga, perquè éu era d'ona vita tant libertina e tant pau de buòn que, non pas de vendicar lis ontas deis autres amb justìcia, ansi on nùmero infinti d'aquellis fachos en éu, amb ona viltat desonoranta, nen sopportava; talament que quossigue que auguesse quauque resentiment, l'esfogava en li faguent quauque onta o despièch vergonhós. Sentent acquò la frema, desperada per la vendetta, per sei consolar on pau de la siéu pena, pensèt de voler puènhe la viltat d'aquéu rei; e anant si pluerant davant d'éu, diguèt: "Miéu sinhor, iéu non veni a la tiéu presença per vendetta qu'aspèri de l'injúria que m'es estada facha ma, per soddisfacion d'aquesta injúria, tei pregui que mei muòstres come tu sòffres aquellis que iéu senti quei tei son fachos, a fin que leis emparant da tu, iéu pòsqui amb pasiença soportar la miéva; la quala, Diéu sau, se lo podèissi faire, volontier tei donerei, perquè tu lis sabes tant ben portar!".<br /> Lo rei, que fin allora era stat long e pigre, coma se sei revilhèisse dau suòn, en commençant da l'injúria commessa vers aquella frema, la quala vendiquèt severament, devenguèt on persecutor saverissimo de cadun que faguesse, d'allora en avant, qauqua rem còntra l'onor de le siéu corona.<br /> [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n644/mode/2up ibidem, pag. 624-625] ==== Dialet de Sospello ==== ''Sospello (Sospel in frances) l'è un paes del paes mentunasch, e la sua parlada l'è un poo de transiziun tra l'Ucitan e 'l Ligür: dunca el gh'ha carateristigh de tüt dò i lenguv''<br /> <br /> Donque digo que als temps do premier rei de Chipro, après fach a conquista da Tèrra Santa da Goffredo de Bolhon, es capitat qu'una grand sinhora de Gascònha annèt en pelegrinatge au Sepulcre e en tornant d'ailà, arrivaia en Chipro, s'en annèt vèire de tots els colors da certos òmes sellerats; e siccoma en annèt patir tant, que non vorìa sentir de consolacion, pensèt d'anat s'en laumentàr dau rei; ma i venguèt dich da carcun qu'aurìa perdut a sio pena, perqu'el era tant minchon e tant buàn a pau que d'amb una viltat pròpi degna d'ògni vitupéri soportava mila enjúrias fachas en el, autre que vendicar d'amb justìcia aquellas fachas als autres. Au ponch que quionque avìa una bila, l'esfogava en li fasent quarque onta o quarque marìa figura. A frema, en sentent aquò, perdent ògni sperança de vendetta, per se consolar en quarque manera do sio tuàrt, annèt pensart de lavar un pau a testa en aquel gusàs d'un rei; e annaia en piorant, diguèt: "Mio sinhor, io non vengo a tio presença per vendetta, que io aspère de l'enjúria que m'an fach ma, per n'aver una soddisfacion, te prego que me muàstres un pau coma fas a soffrir aquellas que sento que te fan a tu, a fin que, emparant da tu, io puàrga sopportat en pasiença a mio, que se poguessa, Dio o sau, se non a te donerìa a tu, ja qu'es sabes sopportar si ben!".<br /> O rei, fin allora tant carònha e buàn a ren, coma se se foguessa reviat da un suàn, en commençant dau tuàrt fach en aquesta frema, que annèt vendicar amb rigor, deventèt persecutor sever de cadaún que d'allora en la faguessa quarqua ren cuàntra l'onor da sio corona.<br /> [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n644/mode/2up ibidem, pag. 625-626] ==== Ucitan standard (tradüziun de [[Frédéric Mistral]]) ==== I tèms dóu proumié rèi de Cipre, après la counquisto de la Terro Santo pèr Jaufret de Bouioun, se trovo qu'uno noblo damo de Gascougno anè 'n pelerinage au Sant Sepucre; e 'm acò 'n s'entournant, coume arribavo in Cipre, fuguè brutamen óutrajado pèr quàuqui scelerat. E d'acò descounsoulado e adoulentido, se pensè d'ana reclama au rèi, mai ie fuguè di pèr quaucun que farié 'no cambo lasso, pèr-ço-qu'acò 'ro un rèi de tant pau de causo e tant pau de d'ounour que riscavo gaire de venja coume se dèu lis escorno dis autre, dóu moumen qu'em'uno bassesso vituperablo n'avalavo tant-e-pièi-mai que i'èron facho à-n-éu, bèn tant que tóuti aquéli que reçaupien quauqe grèuge, lou bevien emé sa vergougno. D'ausi acò, la damo, desesperant d'èstre venjado, pèr avé quauque soulas de sa nouiso, tirè lou plan de pougne la quietivié d'aquéu rèi. E 'm acò s'anè plagne davans éu e ie diguè: "Moun segne, ié noun vène en ta presènço pèr venjanço qu'espère de l'injùri que m'an fa; mai, pèr ma satisfacioun, ensigno-me, te prègue, coume fas tu pèr soufri à ço que te dison, lis injùri que te fan, pèr fin qu'à toun escolo iéu posque supourta la miéuno emé paciènci, laqualo, Diéu lou saup, voulontié te dounariéu, s'èro poussible, d'abord que tu lis suportes tant bèn".<br /> Lou rèi, que jusqu'alor èro esta pigre e pataras, se revihè coume d'un som, e coumençant pèr lou grèuge d'aquelo damo, que venjè aspramen, éu devenguè d'aqui persecutour mai-que-mai rege de tóuti aquéli que desenant coumeteguèron quaucarèn contro l'ounour de sa courouno. [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n732/mode/2up ibidem, pag. 712] VERSIUN IN URTUGRAFIA CLASSIGA:<br /> Ai temps dau promier rei de Chipre, après la conquista de la Tèrra Santa per Jaufré de Bolhon, se tròba qu’una nòbla dama de Gasconha anèt en pelerinatge au Sant Sepucre; amb aquò en s’entornant, come arribava en Chipre, fuguèt brutament otratjada per quauquei scelerats. E d’aquò desconsolada e adolentida, se pensèt d’anar reclamar au rei, mai ié fuguèt dich per quauqu’un que fariá una camba lassa, per çò qu’aquò èra un rei de tan pauc de causas e tan pauc d’onor que riscava gaire de venjar come se deu leis escòrnas deis autres, dau moment qu’amb una bassesa vituperabla n’avalava tant e puèi mai que i èran fachas an eu, ben tant que toteis aquelei que reçaupián quauque grèuge, lo bevián amb sa vergonha. D’ausir aquò, la dama, desesperant d’èstre venjada, per aver quauque solaç de sa noisa, tirèt lo plan de pónher la quietiviá d’aqueu rei. Amb aquò s’anèt plànher davant eu e ié diguèt: “Monsénher, ieu non vene en ta presénça per venjança qu’espère de l’injúria que m’an fach; mai, per ma satisfaccion, ensenha-me, te prègue, come fas tu per sofrir a çò que te dison, leis injúrias que te fan, per fin qu’a ton escòla ieu pòsque suportar la mieuna amb paciéncia, la quala, Dieu lo saup, volontiers te donariáu, s’èra possible, d’abòrd que tu lei supòrtes tan ben”.<br /> Lo rei, que jusca alòr èra estat pigre e pataràs, se revelhèt come d’un sòm, e començant per lo grèuge d’aquela dama, que vengèt asprament, eu devenguèt d’aquí persecutor mai que mai rege de toteis aquelei que desenant cometeguèron quauquarren còntra l’onor de sa corona. ==Esempi de paroll compagn intra i vari lengov romanz de ponent== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- style="background-color:#ABCDEF; font-weight:normal;" | [[Lengua latina|Latin]] || [[Lengua lombarda|Lombard]] || [[Lengua piemontesa|Piemontes]] || [[Lengua vallona|Valon]] || [[Lengua veneta|Veneto]] || [[Lengua leonesa|Liones]] || [[Lengua occitana|Occitan]] || [[Lengua siciliana|Sicilian]] || [[Lengua italiana|Italian]] || [[Lengua ligur|Ligur]] |- | factum || fat || fàit || fwait || fato || feichu || fach || fattu || fatto || fæto |- | filius || fiö || fieul || fî || fiòło || fiyu || filh || figghiu || figlio || fìggio |- | planum || pian || piàn || plin || pian || chanu || plan || chianu || piano || ciàn |- | noctem || nòt || neuit || nute || note || nueiche || nuèit || notti || notte || néutte |- | oculus || öcc || euj || ouy || òcio || gueyu || uelh || occhiu || occhio || öggio |- | pessulāre || serà || saré || clôre || serar || pechare || barrar || serrari || chiudere || serâ |- | vetulus || vegg || vèj || vî || vècio || vieyu || vièlh || vecchiu || vecchio || vêgio |} {{Lengov romanze}} == Funt == [http://www.christusrex.org/www1/pater/JPN-occitan.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080511172141/http://www.christusrex.org/www1/pater/JPN-occitan.html |date=2008-05-11 }} == Vus curelaa == * [[Canzun (trubaduur)]] * [[E l'aura fai son vir]] * [[Guascun]] * [[Pèire Bec]] * [[Frederic Mistral]] * [[Joan Francés Blanc]] <br /> == Ligam estern == * [http://www.revistadoc.org/ revistadoc.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071104155425/http://www.revistadoc.org/ |date=2007-11-04 }} * [http://www.occitan-oc.org/ occitan-oc.org] * [http://www.cesdomeo.it/ Centro de studi de documentazion parlada de Giaglione] * [http://www.ostaldoccitania.net/ Ostal d'Occitània de Tolosa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110106193621/http://ostaldoccitania.net/ |date=2011-01-06 }} * [http://www.chambradoc.it/chanbradocHome.page Chanbra d'Oc] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080919213443/http://www.chambradoc.it/chanbradocHome.page |date=2008-09-19 }} * [http://www.ousitaniovivo.com/ Ousitanio Vivo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120121033138/http://www.ousitaniovivo.com/ |date=2012-01-21 }} * [http://www.lexilogos.com/occitan_langue_dictionnaires.htm Diziunari ucitan] * [http://www.ieo-oc.org/ Istitüt de stüdi ucitan] * [https://la-biaca.org/ La Biaça de l'IEO Lem.: Collectatges fachs dins l'espaci occitan lemosin] * [http://arrilemosin.free.fr/ Arri! : Collectiu Occitan lemosin. Activitat : cartas, lexics, sensibilisacion e eveniments autorn de la linga occitana, en Lemosin.] * [http://c-oc.org/calandreta/mp/ Scör assuciativ bilenguv ucitann] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110727203801/http://c-oc.org/calandreta/mp/ |date=2011-07-27 }} * [http://www.locirdoc.fr/E_loblog/CirdocAccueil.php Centre Inter-Régional de Développement de l'Occitan] * [http://www.ieo12.org/node/40 Diccionari general occitan de Cantalausa] * [http://ccocpaisnissart.chez-alice.fr/ccocpn/AlpesMaritimes.htm Pour une signalisation bilingue dans toutes les communes des Alpes-Maritimes] * [http://issuu.com/costantino_t/docs/vern_gramm_presentaz_def?mode=embed&layout=http%3A%2F%2Fskin.issuu.com%2Fv%2Flight%2Flayout.xml&showFlipBtn=true Diziunari del dialet de Vernante] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121229035913/http://issuu.com/costantino_t/docs/vern_gramm_presentaz_def?mode=embed&layout=http%3A%2F%2Fskin.issuu.com%2Fv%2Flight%2Flayout.xml&showFlipBtn=true |date=2012-12-29 }} * [http://www.ostaubearnes.fr/ L'Ostau Bearnés] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110930161137/http://www.ostaubearnes.fr/ |date=2011-09-30 }} * [http://www.orbilat.com/Languages/Occitan/Grammar/index.html Gramatiga de l'Ucitan] * [http://www.laportadoc.eu/ laportadoc.eu] * [http://www.apertium.org/?id=translatetext Sit indue se pò vultà del Catalan a l'Ucitan] * [http://www.espaci-occitan.org/ Spazzi ucitan] * [http://www.loudalfin.it/ Lou Dalfin (sit ufizial)] * [http://olivetta.it/proverbi_occitani.htm Pruverbi ucitan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100827200904/http://www.olivetta.it/proverbi_occitani.htm |date=2010-08-27 }} * [http://www.occitania.it/ Occitania.it] * [http://www.comune.guardiapiemontese.cs.it/index.php?option=com_content&view=article&id=59&Itemid=84&lang=ca L'Ucitan in del sit del cumün de Guardia Piemontese] * [http://occitanet.free.fr/oc/index.html occitanet.free.fr] * [http://gianni.vacca.perso.sfr.fr/guilhemix/CLO0.html Conselh de la Lenga Occitana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721021159/http://gianni.vacca.perso.sfr.fr/guilhemix/CLO0.html |date=2011-07-21 }} * [http://www.marraire.com/ marraire.com] === Vegg diziunari === * [http://locongres.org/ Web-Diccionaris pluri-dialectes Oc-Fr, Fr-Oc, Oc-Oc] * [http://books.google.it/books?id=wCrqzvLYr9gC&printsec=frontcover&dq=dictionnaire+provençal&hl=it&ei=B2u6TrLNBYrDswavtJS4Bg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=3&ved=0CDgQ6AEwAjgK#v=onepage&q=dictionnaire%20provençal&f=false Sauveur André Pellas, Dictionnaire provençal et françois, 1723] * [http://books.google.it/books?id=MxCNNbmA4CoC&pg=PR7&dq=dictionnaire+provençal&hl=it&ei=9mm6TuOQGoeLswaawqifBg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=9&sqi=2&ved=0CFgQ6AEwCA#v=onepage&q=dictionnaire%20provençal&f=false Claude-François Achard, ''Dictionnaire de la Provence et du Venaissin'', vol. 1785] * [http://books.google.it/books?id=llkVAAAAYAAJ&printsec=frontcover&dq=dictionnaire+provençal&hl=it&ei=9mm6TuOQGoeLswaawqifBg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=7&sqi=2&ved=0CEwQ6AEwBg#v=onepage&q&f=false Étienne Garcin, ''Nouveau dictionnaire provençal-français'', vol. 1, 1841] * [http://books.google.it/books?id=_XkNAAAAQAAJ&printsec=frontcover&dq=dictionnaire+provençal&hl=it&ei=9mm6TuOQGoeLswaawqifBg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&sqi=2&ved=0CDAQ6AEwAA#v=onepage&q&f=false Simon Jude Honorat, ''Dictionnaire provençal-français'', 1847] [[Categoria:Lengua ocitana]] nezjibluebq8piz16qdzy60onrxxe7y 0 126681 1334686 1295909 2026-08-18T15:55:42Z Martin Macha 2111 30394 /* */ 1334686 wikitext text/x-wiki {{LOCC}} {{sbozz}} {{f}} {{stat}} '''Santa Lüzia''' (''Saint Lucia'' in [[ingles]]) a l'è un paes di [[America caraibica|Caraib]], che l'è furmaa dumà de l'isula de Santa Lüzia. La capital a l'è [[Castries]].<br /> La gh'ha una süperfiss de 617 km² e una pupulaziun de pressapoch 184.100 abitant. == Storia == Santa Lüzia a l'è stada un pussediment del [[Regn Ünì]] del [[1814]] fina al [[1979]], quand che l'è vegnüda indipendenta. == Urganizaziun pulitiga == Santa Lüzia a l'è un regn del [[Commonwealth di Nazion|Commonwealth]].<br /> El re a l'è el [[Carl III del Regn Unid|Carl III]].<br /> El prim minister a l'è el [[Philip J. Pierre]] (del [[2021]]). ==Alter proget== {{Interproget}} {{America del Nord}} [[Categoria:America caraibica]] [[Categoria:Santa Lüzia]] 7hzycqe7w250nbbwtpwhixw4nl7fg8d 0 152631 1334692 1197318 2026-08-19T05:28:37Z InternetArchiveBot 32808 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1334692 wikitext text/x-wiki <br><!-- '''Prez-vers-Noréaz''' --><br>{{LOCC}}{{coor title dm|46|47|N|7|1|E}} {{Livell aministrativ |siglaStat = CHE |numerLivell = 3 |nom = Prez-vers-Noréaz |Livell2 = [[Sarine (distret)|Sarine]] |Livell1 = [[Canton Friburgo|Friburgo]] |linkStema = Prez-vers-Noréaz-coat of arms.svg |linkBandera = |pajinaStema = |pajinaBandera = |linkSœmeanza = {{#if:2012-10-11 Distrikto Sarino (Foto Dietrich Michael Weidmann) 198.JPG|File:2012-10-11 Distrikto Sarino (Foto Dietrich Michael Weidmann) 198.JPG|}} }} '''Prez-vers-Noréaz''' a l'è un cumün [[Svizzera|svizzer]] del distret de [[Sarine (distret)|Sarine]] (in [[tudesch]]: Saane), in del [[Canton Friburgo]]. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 5.71 km² e in del {{Pop svizzera YM|CH-FR}} al gh'eva una popolazion de {{Pop svizzera NC|CH-FR|2221}} abitant. El cumün de Prez-vers-Noréaz al se tröva a una altitüden de 646 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de [[Avry]], [[Corserey]], [[La Brillaz]], [[Montagny (FR)|Montagny]], [[Noréaz (FR)|Noréaz]]. == Riferiment == <references/> == Ligam de föra == * [http://www.prez-vers-noreaz.ch Sit ufizial] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110310064701/http://www.prez-vers-noreaz.ch/ |date=2011-03-10 }} {{fr icon}} {{commonscat}} {{Cumün del Distret de Sarine}} jwdqsra0djg9qkcj3yjhlsol75i9gu3 0 221981 1334688 1296996 2026-08-19T01:41:19Z InternetArchiveBot 32808 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1334688 wikitext text/x-wiki {{MILCLASS}} {{sbozz|grafia=MILCLASS}} L''''età del consens''' a l'è l'età minima che la legg de 'n Stat la domanda ai sgent per fà [[sess]]. La media in del mond a l'è de 16 agn, cont di pont in tra i 12 e i 18 agn, cont di Stat che gh'hann di differenz intern. == Riferiment == *[https://www.avert.org/sex-stis/consent Avert] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015200317/http://www.avert.org/age-of-consent.htm |date=2015-10-15 }} == Vos corelaa == *[[Sessualità di fiolitt]] *[[Sessualità di adolescent]] [[Categoria:Sess]] 5374o6eutqrlkf6jtgb19yrlz1wnmht 0 269845 1334689 1334612 2026-08-19T01:50:43Z InternetArchiveBot 32808 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1334689 wikitext text/x-wiki {{O|date=Sgiugn 2024}} {{MILCLASS}} [[Archivi:Filippo_Biagioli_autoritratto_digitale_senza_motivo.jpg|miniatura|Filippo Biagioli.]] El '''Filippo Biagioli''', conossuu anca cont el nòmm de ''Analphabeta'' ([[Pistoia]], 9 de febrar del 1975) l'è on artista e scultor italian. == Biografia == Serravallin d'adozion, el comencia a pitturà in del 1997, in del cors d'ona longa convalescenza dopo on infortuni per via d'ona s'centrada. El Biagioli a l'ha taccaa a dedicass a l'arte [[Pitura|grafica]], ai fumètt e ai [[tatuagg]], di quai l'ha tacad a studià per sò cunt el significad ritual. L'inconter (1999) e l'amicizia che l'è vegnuda in seguit con l’artista pistoies [[Romolo Romano]]<ref>[http://www.p-ars.com/page14/page115/page115.html] id Filippo Biagioli 2011</ref> hann spingiuu el Biagioli a slargà i sò ricerch artistich, a passà inscì d'ona pitura de figura a voeuna pussee simbolica; el scriv quèst in del sò liber "''Arte sul fiume''".<ref>[https://genova.reteluna.it/it/l-avvincente-storia-artistica-internazionale-dell-artista-toscano-filippo-biagioli-AtKcp.html] L'avvincente storia artistica internazionale dell'artista toscano Filippo Biagioli</ref> In del 2006 el studia [[dissegn|dissègn]], [[scultura]], [[calligrafia]] e [[fotografia]]. El taca a firmà i sò òper con l'abbreviazion di sò iniziai, FPP. A l'é ancasì conossud con el pseudònim de "analfabeta", ispiraa de l'Art Analfabeta del [[Jean-Michel Basquiat]], e da l'[[Art Brut]] del [[Jean Dubuffet]].<ref>[https://www.exibart.com/evento-arte/filippo-biagioli-radiografia-di-un-analphabeta/] Filippo Biagioli – Radiografia di un Analphabeta</ref> Oltra a studià i stil del [[Pablo Picasso|Picasso]], el l'è fasnaa de l'Arte Africana, che 'l sò l'aspet [[Esoterismo|esoterich]] e ritual el fasna.^[1] (2007). Poeu 'l se dedica a la scultura e a la tessidura, a ispiràss ai bandere africane [[Asafo (etnia)|Asafo]] ([[Ghana]]). A drovà vari tipi de lavorazion artistica, i sò òper a hinn sia pittòregh che dedicaa a l'arte tribal e ritual<ref>[https://sanzabl01a.wordpress.com/2013/10/29/namji-nuchu-gioo-hina-nagashi-the-importance-of-dolls-in-ritual-arts/] Namji, Nuchu, Gio’o, Hina Nagashi, The Importance Of Dolls In Ritual Arts</ref>. Dal 2014 el ghe lavora adree a di progètt senza fin de lucro e a sostègn de la lòtta a la disabilità. == Opera in musei e collezion == L'Archivi Ofizzi Diritt Biblioteca Apostolica Vaticana de Città del Vaticann, la Biblioteca del dipartiment Immagini British Museum di Londra, la Biblioteca Fondazion Musei Turin de Turin, l'Archivi Museo del Prado de Madrid, la Bibliteca del Museo Palazz Nazional de Taipei, la Biblioteca Bei Arti de Milan, la Biblioteca del Gabinètt di Dissègn e di Stampe di Ofizzi de Firenze<ref>[http://216.147.215.202/F/JI16KHCJRLC3A5MMJ5I5S7A1BMG13REYR8U7MD55PNIXJ8SINF-27207?func=find-b&request=filippo+biagioli&find_code=WRD&adjacent=N&local_base=IRS01&x=0&y=0&filter_code_4=WFM&filter_request_4=&filter_code_2=WYR&filter_request_2=&filter_code_3=WYR&filter_request_3=] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250224183536/http://216.147.215.202/F/JI16KHCJRLC3A5MMJ5I5S7A1BMG13REYR8U7MD55PNIXJ8SINF-27207?func=find-b&request=filippo+biagioli&find_code=WRD&adjacent=N&local_base=IRS01&x=0&y=0&filter_code_4=WFM&filter_request_4=&filter_code_2=WYR&filter_request_2=&filter_code_3=WYR&filter_request_3= |date=2025-02-24 }} Gallerie degli Uffizi</ref>, la Biblioteca de la [[Tate]] Library Gallery di Londra<ref>[https://library.tate.org.uk/client/en_GB/default/search/detailnonmodal/ent:$002f$002fSD_ILS$002f0$002fSD_ILS:348809/ada?qu=Biagioli&d=ent%3A%2F%2FSD_ILS%2F0%2FSD_ILS%3A348809%7EILS%7E0&te=ILS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240402170904/https://library.tate.org.uk/client/en_GB/default/search/detailnonmodal/ent:$002f$002fSD_ILS$002f0$002fSD_ILS:348809/ada?qu=Biagioli&d=ent://SD_ILS/0/SD_ILS:348809~ILS~0&te=ILS |date=2024-04-02 }} Trattato di demonologia : summa verborum, numeri, temporis et spatii = Essay on demonology</ref>, la MUSPAC Museo Sperimental per l'Arte Contemporanea de l'Aquila, la Biblioteca de l'[[Academia de Brera|Accademia de Brera]] de Milan<ref>[https://brera.biblioteche.it/opac/detail/view/brera:catalog:40752] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240422212151/https://brera.biblioteche.it/opac/detail/view/brera:catalog:40752 |date=2024-04-22 }} Trattato di demonologia</ref>, la Biblioteca dell’Academia di Bei Arti di Firenza, la Biblioteca del Cener o d'Arte Reina di Madrid<ref>[https://catalogo.museoreinasofia.es/ABSYSINTERNET/abnetcl.exe/O7051/ID5c7f7a40/NT1] Tipo de documento Trattato di demonología : summa, berborum, numeri, temporis et spatti </ref>, custodissen ona copia scrivuda a man del "''Trattato di demonologia, Summa verborum, numeri, temporis et spatii''” , tiraa in 24 esemplar. A restà in de l'argoment di liber faa a man in còpia unica, la [[Biblioteca dii Girolamini|Biblioteca e Complèss monumental dei Girolamini]] a Napoli, la gh'ha almen on liber faa dent in d'ona armandola a drovà i poesii de la Francesca de Masi. L' Hovhanness Toumanian Museum di Yerevan in [[Armenia]], el gh'ha on volumm dedicaa ai fiab del scrittor nazional [[Toumanian]]<ref>[https://mediamax.am/am/news/special-report/42095/] Տոսկանացի Ֆիլիպոն ստեղծել է Թումանյանի հեքիաթների ձեռագործ գիրքը</ref>; inveci el Museo de la Canapa de Sant’Anatolia de Narco el gh'ha on liber faa a man tut de canapa, intitolad "<nowiki>''</nowiki>Leggendario della Valnerina<nowiki>''</nowiki>" (leggendari de la Valnerina)<ref>[https://www.museodellacanapa.it/leggende-su-canapa/] Leggende su Canapa - Il Leggendario della Valnerina di Filippo Biagioli</ref>. La Biblioteca de la [[Peggy Guggenheim Collection]] la gh'ha on liber fad a man de lègn e palpee che 'l cunta su a travers d'ona favola del Biagioli l'importanza de l'Arte Tribal<ref>[https://opac.sbn.it/risultati-ricerca-avanzata/-/opac-adv/index/5/ITICCUVEA1316467?fieldstruct%5B1%5D=ricerca.parole_tutte%3A4%3D6&fieldvalue%5B1%5D=filippo+biagioli&fieldaccess%5B1%5D=Keywords%3A1016&struct%3A1001=ricerca.parole_almeno_una%3A%40or%40] The child with the dust blanket : [fable about the primary art] / by Filippo Biagioli</ref>. La Cappèlla de la  Mader de Misericòrdia a Varavo, [[Onzo]], la gh<nowiki>'ha el "''Libro delle Divozioni''</nowiki> (Liber di divozzion) de la [[Madònna de la Misericordia]]" dedicaa a la Madònna de la Misericordia. Interèss di òper che gh'hann denter metall, el Museo Arte Contemporanea città de Kapan in Armenia, el gh'ha in la soa collezion una Spada e on Coròna dedicada a la [[Vergine Maria|Vergin Maria]]. La [[Gesa de San Steven (Serravalle Pisoiese)|gesa de San Steven]] a [[Serravalle Pistoiese]] la custodiss ona Cros de lègn e pèlter, in del Font Battesimal, dedicada a la Passion del Crist e a la fin el Museo de la 500 de Garlenda (Savona) el gh'ha semper in mostra ona fiancada d' ona Fiat 500 de fèrr e stòffa.<ref>[https://www.lastampa.it/savona/2017/09/09/news/una-fiancata-di-fiat-500diventa-un-opera-d-artedonata-al-club-da-biagioli-1.34417156/] Una fiancata di Fiat 500diventa un’opera d’artedonata al Club da Biagioli</ref> [[Archivi:D015cab l'omm ch'el vardava rapi' tucc i belez de Milan 24x47,5 2019 tecnica mista su 2 tele.jpg|manzína|miniatura|"L'omm ch'el vardava rapi' tucc i belez de Milan" pittura Filippo Biagioli]] El Museo Civich Fabbrica de Seda Monti de [[La Badia (LC)|la Badia]], el gh'ha on ricam seda in su seda, che 'l figura la Leggenda de la Grigna, inveci el Museo MOCA de [[Montecatini Terme]] l'è proprietari d'ona stòffa ricamada che la rappresenta la Gesa de l'Assunta e d'ona fotografia graffidada che la figura una strada de la città<ref>[https://www.mocamontecatini.it/artisti-2/] Artisti</ref>. El Museo de San Valeri a Occimiano (Alessandria) el gh'ha ona stòffa con su ricamad el volt del Sant omònim<ref>[https://www.ilmonferrato.it/notizia/PTMYdFp5ZEagI2GcKkMQSA/museo-d-arte-dedicato-a-san-valerio] Museo d’arte dedicato a San Valerio</ref>. A la fin, el [[Museo d'arte contemporanea (Roma)|Museo d'Art Contemporanea e del 900]] de [[Monsummano Terme]], el gh'ha trè òper molto grand de l'artista<ref>Filippo Biagioli https://www.macn.it/it/collezione/biagioli-filippo/</ref>. E 'l Museo di Lum di Casale Monferrato, el mètt in mostra in la soa collezion de òper dedicada ai Chanukkia, voeuna del Biagioli, fada de lama d'òr e lègn.<ref>[https://www.casalebraica.org/lume/193] 193 - Filippo Biagioli</ref> Di opèr pubblich compagn di murales, se poden trovà a: [[Arnasco]] (Savona), [[Conzano]] (Alessandria), [[Montecatini Terme]] (Pistoia), [[Chiesina Uzzanese|Chiesa Uzzanese]] (Pistoia). == Spettacol principai == ** Italia, personale, 2023, [[Larciano|Larcian]]<nowiki/>o (Pistoia), Galleria CUM VENIO - personale "Retrospettiva 25 anni lungo il fiume" ** Italia, collettiva, 2023, Prato - Museo di San Domenico - collettiva "''El misionero musico''" ** Italia, collettiva, 2023, [[Cosio di Arroscia|Cosio di Arroscia]] (Imperio), Sala consiliare comune di Cosio di Arroscia ''- "CoBra "Alechinsky, Appel, Corneille, Jorn, Biagioli e Arte Tribale"''" ** Italia, personale, 2022, Montecatini Terme (Pistoia), Fabiani Arte - Antologia "Tele fatte a mano di inizio e fine carriera" ** Italia, collettiva, 2020, Roma, [[Galleria Naziunale d'Arte Moderna e Contemporanea|GAM Galleria Arte Moderna]] - "#domaniarte" ** Polònia, collettiva, 2019, Wroclaw, Galleria Macondo - "''PrintCard Wrolclaw''" ** Italia, collettiva, 2019, Monsummano Terme (Pistoia), MACn Museo Arte Contemporanea e del '900 – "Alla fine ai miei occhi eri destinata" ** Italia, collettiva, 2019, Eboli (Salerno), Museo MOA - "''Gerda Taro, arte, guerra e ribellione''" ** Italia, collettiva, 2019, Montecatini Terme (Pistoia), [[Montecatini Contemporary Art|MO.CA Museo d'Arte Contemporanea]] - "The Best, il meglio della collezione civica" ** Italia, collettiva, 2018, Mombercelli (Asti), Museo Civico d'Arte Moderna e Contemporanea - "Presepi e altri" ** Italia,collettiva, 2018, Monsummano Terme (Pistoia), MACn Museo Arte Contemporanea e del '900 - "''Anime Animus Anima''" ** Italia, collettiva, 2017, Casale Monferrato (AL), Museo dei Lumi - "''Candelabri Chanukkhia''" ** Germania, collettiva, 2017, Berlino, Institute fur alles Mogliche - "Usb shuffle show" ** Italia, personale, 2016, Sarzana (SP), Primitive Art Gallery - "''Me, i, myself''" ** Italia, personale, 2016, Serravalle Pistoiese (PT), Cappella della Compagnia del SS. Sacramento - "Dalla Terra degli Spiriti alla Terra delle Origini, Arte Tribale a Serravalle" ** Italia, personale, 2016, Vercelli, Galleria ViadeiMercati - "''Filippo Biagioli tra stupore e innovazione''" ** Inghilterra, personale, 2014, Coventry, Warwick University - "''Ritual from life to death: performances, art and society''" ** Nepal, collettiva, 2014, Kathmandu, Blu Curio Gallery - "''Dialogo su Arte Tribale Himalayana e Arte Tribale Europea''" ** Giappone, personale, 2012, Osaka, "''Komorebi Hall''" (workshop by Nroom Artspace) ** Giappone, personale 2012, Tokyo, Nroom Artspace - "''Japoneses Experience''" ** Italia, personale, 2012, Genova, Palazzo Imperiale - "Stoffe e plastiche" ** Italia, personale, 2009, Savona, Fortezza Priamar - "''La materia dei sogni''" ** Italia, personale, 2008, Imperia, Galleria ViadeiMercati - "''Radiografia di un analphabeta''” == Òper letterari == * ''"L'imbarcazione come tema nell'Arte Rituale / The boat as a theme in the Ritual Art''^[1]", ann 2022 * "''In Ottempera Degnis, in Ottempera Matris^[''^2]", ann 2022 * "''Arte sul fiume''", 2017 * ''"Criba Millennium^[''^3]", ann 2015 * "''Criba Nöia''", 2014 * "''Criba la Notte Kan'd"Ema”'', anno 2013 * "''Mediacaotica''", ann 2012 * "''Filippo Biagioli Japanese eXperience''", ann 2012 * "''Criba il Divoratore di Affetti^[''^4]" , ann 2012 * "''L'Analphabeta, micro rivista di studi analfabetici''", anni 2009-2012 * "''Tecla, la Favola del Male''^[5]", (Filippo Biagioli e Andrea Mattiello), ann 2011 * "''Capitolo Zero: La caduta delle nubi''", 2008 * "''Demoni e Dei''", 2000 == Note == <references /> [[Categoria:Pitor italian]] [[Categoria:Nassud in del 1975]] m8w4s91avs7a775nmc0is0lgb3107jd 0 279197 1334690 1328755 2026-08-19T02:23:04Z InternetArchiveBot 32808 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1334690 wikitext text/x-wiki {{NOLMIL}} {{SBOZZ}} [[File:Gianmarco Mazzi XIX.jpg|thumb|El Mazzi]] El '''Gianmarco Mazzi''' ([[Verona]], 1 de luj 1960) a l'è un politegh e imprenditor italian, minister del turismo del [[governo Meloni]] del 3 avril 2026, a sostituì la [[Daniela Santanchè]]. == Riferiment == *[https://cultura.gov.it/biografia-mazzi Biografia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260516173828/https://cultura.gov.it/biografia-mazzi |date=2026-05-16 }} == Alter proget == {{Interproget}} {{DEFAULTSORT:Mazzi, Gianmarco}} [[Categoria:Nassud in del 1960]] [[Categoria:Politegh italian]] [[Categoria:Imprenditor italian]] 564rfou838jxger1shm8vzoozol9s5d 0 279650 1334691 1334556 2026-08-19T03:12:20Z InternetArchiveBot 32808 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1334691 wikitext text/x-wiki {{NOLMIL}} {{SBOZZNOL}} {{Livell aministrativ |siglaStat = ESP |numerLivell = 1 }} '''La Rioja''' a l'è una comunità autonoma e provincia de la [[Spagna]], con capital [[Logroño]]: la confina con la [[Navarra]], i [[Comunità autonoma di Paes Basch|Paes Basch]], l'[[Aragona]] e la [[Casteja e Leon]]. L'è la comunità autonoma che ghe viv men de sgent e la segonda pussee piscinina, dopo di [[Isole Balear]]. == Ligam de foeura == *[https://web.larioja.org/ Sit oficial] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200402174231/https://web.larioja.org/ |date=2020-04-02 }} == Alter proget == {{Interproget}} {{Comunità autonome de la Spagna}} [[Categoria:Comunità autonome de la Spagna]] c8otf84sdrio6yb52qy7ygkpvpiwzpm 3 279675 1334685 1334683 2026-08-18T15:08:20Z Sciking 7100 /* */ 1334685 wikitext text/x-wiki {{Bloch|LTA di traduzzion automateghe (bloch global)|per semper}} <br style="clear:both;"/> <div style="width:96%; align=left; padding:1em 2%;"> Ciao '''{{PAGENAME}}''', benvegnud in su la [[Wikipedia]] in [[lengua lombarda]], l'enciclopedia in Lombard a contegnud liber! <br/> Bon lavorà e bon divertiment de part de tucc i wikipedista.</div> <div style="width:96%; align=left; padding:1em 2%; background: #f7f8ff; border: 1px dotted gray"> Per scomincià la to colaborazzion dàgh un'oggiada, prima de tut, al '''[[Wikipedia:Cuma redatá una pagina|jut]]''' e anca a la pagina d'[[Wikipedia:Benvegnüü, nuvei rivaa|istruzzion]]. <br /> Regordes che: * '''se dev mia cargà material protegiud da [[Wikipedia:Drecc da còpia (copyright)|Dirit da cobia (copyright)]]''' * Besogna [[Wikipedia:Come marcà el dialet e l'ortografia che se dopera|scriver i articoi cont una grafia acetada]]: per el lombard in general a gh'è la [[Noeuva Ortografia Lombarda]] e la [[Scriver Lombard]], per i variant locai gh'è di alter grafie, de solet quej storeghe, per pussee de informazzion te consiliom de toeu contat cont un [[Special:Statìstegh|aministrador]] :Se te conosset un'ortografia local o te doperet un dizzionari scrivud cont un'ortografia local e te voeulet trasformà i parolle in Noeuva Ortografia Lombarda te podet vardà anca i [[:wiktionary:lmo:Category:Manual_de_trasformazzion_ortografica|manual de trasformazzion ortografica]] del [[wiktionary:lmo:|wikizzionari]] * I articoi i gh'hann de mantegnì un '''pont da vista neutral'''. * La lengua lombarda la gh'ha diverse variant locai o dialet: se te voeulet segnà el to dialet in su la pagina de la toa utenza a gh'è 'l modell [[Template:babellmo|babellmo]], per fàgh savé ai alter utent i lengov che te conosset dopera inveci el modell [[Wikipedia:Babel|#babel]]. Per firmà i to intervent in di pagine da discussion [[Jut:Come firmà i intervent|dopera la sequenza da quatar carater]] <nowiki>~~~~</nowiki> <small>Can't speak Lombard? Check out our [[Wikipedia:Imbasciada|Embassy]]!</small><br> '''<small>[[:en:b:Lombard|Learning Lombard (EN)]]</small> • <small>[[:it:b:Lombardo|Imparare il lombardo (IT)]]</small> • <small>[[:wikt:Categoria:Gramatega lombarda|Imprender el lombard (LMO)]]</small> </div>--[[User:Sciking|Sciking]] ^{([[User talk:Sciking|parla con mi]])} 23:30, 17 avo 2026 (CEST) == Dialet == Scusem, che dialet te parlet? A me par 'na grafia un poo insì... --[[User:Sciking|Sciking]] ^{([[User talk:Sciking|parla con mi]])} 23:30, 17 avo 2026 (CEST) :Te i hoo miss in sandbox, te i troeuvet in di sota-pagine de la toa utenza. -- [[User:Sciking|Sciking]] ^{([[User talk:Sciking|parla con mi]])} 23:40, 17 avo 2026 (CEST) 8h76gmudeqcsldnarz35qiq3w5c0g7z 0 279678 1334693 2026-08-19T09:10:28Z Sciking 7100 Creada pagina con "{{NOLMIL}} {{SBOZZ}} La '''metropolitana de Belgrad''' (serb: ''Београдски метро''/''Beogradski metro'') a l'è un sistema de straport ferroviari urban progetad per la cità de [[Belgrad]], che l'è una roba che in cità se ne parla del 1923 e gh'è stad di proget pussee seri in tra i agn '70 e '80, che però inn finid in negot, per quella reson chi in la coltura popolar de la cità quell del spetà che fann su la metropolitana a l'è un meme comun. A Bel..." 1334693 wikitext text/x-wiki {{NOLMIL}} {{SBOZZ}} La '''metropolitana de Belgrad''' (serb: ''Београдски метро''/''Beogradski metro'') a l'è un sistema de straport ferroviari urban progetad per la cità de [[Belgrad]], che l'è una roba che in cità se ne parla del 1923 e gh'è stad di proget pussee seri in tra i agn '70 e '80, che però inn finid in negot, per quella reson chi in la coltura popolar de la cità quell del spetà che fann su la metropolitana a l'è un meme comun. A Belgrad gh'è tant de trafegh, e gh'è domà el servizzi [[BG Voz]], che l'è un [[treno suburban]], la metropolitana la deveria sbassà l'infess de veicoi in di strade citadin: al moment se pensa de fà do linie che se incrosen a [[Belgrad su l'Aqua]] e 'l Stat el farà 2 miliard e mez de debit per pagàlla. == Riferiment == *[https://www.serbianmonitor.com/per-la-metropolitana-di-belgrado-la-serbia-prevede-di-indebitarsi-per-25-miliardi-di-euro-nel-2026/ Per la metropolitana di Belgrado, la Serbia prevede di indebitarsi per 2,5 miliardi di euro nel 2026] 1si113g1aebd41vvqtl6yaa5tis3ws0 1334694 1334693 2026-08-19T09:10:46Z Sciking 7100 added [[Category:Straport in Serbia]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1334694 wikitext text/x-wiki {{NOLMIL}} {{SBOZZ}} La '''metropolitana de Belgrad''' (serb: ''Београдски метро''/''Beogradski metro'') a l'è un sistema de straport ferroviari urban progetad per la cità de [[Belgrad]], che l'è una roba che in cità se ne parla del 1923 e gh'è stad di proget pussee seri in tra i agn '70 e '80, che però inn finid in negot, per quella reson chi in la coltura popolar de la cità quell del spetà che fann su la metropolitana a l'è un meme comun. A Belgrad gh'è tant de trafegh, e gh'è domà el servizzi [[BG Voz]], che l'è un [[treno suburban]], la metropolitana la deveria sbassà l'infess de veicoi in di strade citadin: al moment se pensa de fà do linie che se incrosen a [[Belgrad su l'Aqua]] e 'l Stat el farà 2 miliard e mez de debit per pagàlla. == Riferiment == *[https://www.serbianmonitor.com/per-la-metropolitana-di-belgrado-la-serbia-prevede-di-indebitarsi-per-25-miliardi-di-euro-nel-2026/ Per la metropolitana di Belgrado, la Serbia prevede di indebitarsi per 2,5 miliardi di euro nel 2026] [[Categoria:Straport in Serbia]] 92fl9yuawtb0sk68tyn8a4a1mnnyxmz 1334695 1334694 2026-08-19T09:11:23Z Sciking 7100 /* Riferiment */ 1334695 wikitext text/x-wiki {{NOLMIL}} {{SBOZZ}} La '''metropolitana de Belgrad''' (serb: ''Београдски метро''/''Beogradski metro'') a l'è un sistema de straport ferroviari urban progetad per la cità de [[Belgrad]], che l'è una roba che in cità se ne parla del 1923 e gh'è stad di proget pussee seri in tra i agn '70 e '80, che però inn finid in negot, per quella reson chi in la coltura popolar de la cità quell del spetà che fann su la metropolitana a l'è un meme comun. A Belgrad gh'è tant de trafegh, e gh'è domà el servizzi [[BG Voz]], che l'è un [[treno suburban]], la metropolitana la deveria sbassà l'infess de veicoi in di strade citadin: al moment se pensa de fà do linie che se incrosen a [[Belgrad su l'Aqua]] e 'l Stat el farà 2 miliard e mez de debit per pagàlla. == Riferiment == *[https://www.serbianmonitor.com/per-la-metropolitana-di-belgrado-la-serbia-prevede-di-indebitarsi-per-25-miliardi-di-euro-nel-2026/ Per la metropolitana di Belgrado, la Serbia prevede di indebitarsi per 2,5 miliardi di euro nel 2026] == Alter proget == {{Interproget}} [[Categoria:Straport in Serbia]] b89bzqe9azrs05bxlllkho7cq52qqhk