ປະເທດລາວ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="lo">
  <siteinfo>
    <sitename>ວິກິພີເດຍ</sitename>
    <dbname>lowiki</dbname>
    <base>https://lo.wikipedia.org/wiki/%E0%BB%9C%E0%BB%89%E0%BA%B2%E0%BA%AB%E0%BA%BC%E0%BA%B1%E0%BA%81</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.2</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">ສື່</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ພິເສດ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ສົນທະນາ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ຜູ້ໃຊ້</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ສົນທະນາຂອງຜູ້ໃຊ້</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ວິກິພີເດຍ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ສົນທະນາກ່ຽວກັບວິກິພີເດຍ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ຮູບ</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ສົນທະນາກ່ຽວກັບຮູບ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">ມີເດຍວິກິ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">ສົນທະນາກ່ຽວກັບມີເດຍວິກິ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ແມ່ແບບ</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ສົນທະນາກ່ຽວກັບແມ່ແບບ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ຊ່ວຍເຫຼືອ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ສົນທະນາກ່ຽວກັບຊ່ວຍເຫຼືອ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ໝວດ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ສົນທະນາກ່ຽວກັບໝວດ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ປະເທດລາວ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471</id>
    <revision>
      <id>127696</id>
      <parentid>127664</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T13:40:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RenWikiLA</username>
        <id>20337</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>127696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="162873" sha1="4irjy9cvlnmm77i7pmoms3c5jf8ypp7" xml:space="preserve">
{{Hatnote|&quot;ລາວ&quot; ປ່ຽນທາງມາບ່ອນນີ້ ສຳລັບຄວາມໝາຍອື່ນ ໄປເບິ່ງທີ່ [[ລາວ (ແກ້ຄວາມກຳກວມ)]]}}

{{ປ້າຍບົດຄວາມດີເດັ່ນ}}
{{ກ່ອງຂໍ້ມູນ ປະເທດ
| conventional_long_name = ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ
| common_name            = ລາວ
| native_name            = 
| image_flag             = Flag of Laos.svg
| image_coat             = Emblem_of_Laos_(2025-).svg
| symbol_type            = [[ເຄື່ອງໝາຍຊາດ]]
| national_motto         = &quot;ສັນຕິພາບ ເອກະລາດ ປະຊາທິປະໄຕ ເອກະພາບ ວັດທະນາຖາວອນ&quot;
| national_anthem        = &quot;[[ເພງຊາດລາວ]]&quot;&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;padding-top:0.5em;&quot;&gt;[[File:National Anthem of Laos.ogg|center]]&lt;/div&gt;
| image_map              = {{Switcher|[[ຮູບ:Laos (orthographic projection).svg|frameless]]|ສະແດງລູກໂລກ|[[ຮູບ:Location Laos ASEAN.svg|250px|upright=1.15|frameless]]|ສະແດງແຜນທີ່ອາຊຽນ|default=1}}
| map_caption            = {{map caption |location_color=ຂຽວ |region=[[ອາຊຽນ]] |region_color=ເທົາເຂັ້ມ |legend=Location Laos ASEAN.svg}}
| capital                = [[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
| coordinates            = {{Coord|17|58|N|102|36|E|type:city}}
| largest_city           = [[ວຽງຈັນ]]
| official_languages     = [[ພາສາລາວ]]
| recognised_languages   = 
| languages_type         = ພາສາທີ່ເວົ້າ
| languages              = {{hlist|[[ພາສາລາວ|ລາວ]]|[[ພາສາມົ້ງ|ມົ້ງ]]|[[ພາສາກຶມມຸ|ກຶມມຸ]]|[[ພາສາຝຣັ່ງ|ຝຣັ່ງ]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.studycountry.com/guide/LA-language.htm|title=The Languages spoken in Laos|website=Studycountry|access-date=16 September 2018}}&lt;/ref&gt;}}
| ethnic_groups          = {{unbulleted list 
 | 53.2% [[ລາວ (ຊົນເຜົ່າ)|ລາວ]]
 | 11% [[ເຜົ່າກຶມມຸ|ກຶມມຸ]]
 | 9.2% [[ຊາວມົ້ງ|ມົ້ງ]]
 | 3.4% [[ພາສາຜູ້ໄທ|ຜູ້ໄທ]]
 | 3.1% [[ກຸ່ມຊາດພັນໄທ-ກະໄດ|ໄທ]]
 | 2.5% ມະກອງ
 | 2.2% [[ຊາວກະຕາງ|ກະຕາງ]]
 | 2.0% [[ຊາວລື້|ລື້]]
 | 1.8% [[ອາຂ່າ]]
 | 11.6% ອື່ນໆ {{efn|ລວມ[[List of ethnic groups in Laos|ກຸ່ມຊົນເຜົ່າຂະໜາດນ້ອຍຫຼາຍກວ່າກຸ່ມຊົນເຜົ່າຂະໜາດຫຼາຍກວ່າ 100 ກຸ່ມ]]}}
 }}
| ethnic_groups_year     = 2015&lt;ref name=&quot;Census2015&quot;&gt;{{cite web|url=https://lao.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/PHC-ENG-FNAL-WEB_0.pdf|title=Results of Population and Housing Census 2015 |publisher=Lao Statistics Bureau |access-date=1 May 2020}}&lt;/ref&gt;
| demonym                = [[ລາວ (ຊົນເຜົ່າ)|ຊາວລາວ]]
| government_type        = ເປັນ[[ລັດເອກະພາບ|ລັດດ່ຽວ]] ປົກຄອງໂດຍ[[ລັດ​ພັກ​ດຽວ|ພັກດຽວ]] [[ລັດທິມາກ-ເລນິນ]] [[ສາທາລະນະລັດ]][[ສັງຄົມນິຍົມ]]
| leader_title1          = [[ເລຂາທິການໃຫຍ່ຄະນະບໍລິຫານງານສູນກາງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ|ເລຂາທິການໃຫຍ່]]&lt;br&gt;[[ປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ|ປະທານປະເທດ]]{{efn|ປະເທດລາວເປັນ[[ລັດດ່ຽວ]]ທີ່ເປັນ[[ລັດ​ກອມ​ມູນິດ]]ແບບ[[ລັດທິມາກ-ເລນິນ]] ຕຳແໜ່ງທີ່ຊົງອຳນາດຫຼາຍທີ່ສຸດແມ່ນ[[ເລຂາທິການໃຫຍ່ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ]] ບໍ່ແມ່ນ[[ປະທານປະເທດລາວ|ປະທານປະເທດ]] ເລຂາທິການໃຫຍ່ຄວບຄຸມ[[ກົມການເມືອງສູນກາງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ|ກົມການເມືອງ]] ແລະ [[ເລຂາທິການ ພັກປະຊາຊົນ ປະຕິວັດລາວ|ເລຂາທິການ]] ເຮັດໃຫ້ຜູ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງກາຍເປັນຜູ້ນຳລາວ''ໂດຍພຶດຕິໄນ''}}
| leader_name1           = [[ທອງລຸນ ສີສຸລິດ]]
| leader_title2          = [[ລາຍຊື່ນາຍົກລັດຖະມົນຕີລາວ|ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ]]
| leader_name2           = [[ສອນໄຊ ສີພັນດອນ]]
| leader_title3          = [[ຮອງປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ|ຮອງປະທານປະເທດ]]
| leader_name3           = [[ບຸນທອງ ຈິດມະນີ]]&lt;br&gt;[[ປານີ ຍາທໍ່ຕູ້]]
| leader_title4          = [[ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ (ປະເທດລາວ)|ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ]]
| leader_name4           = [[ໄຊສົມພອນ ພົມວິຫານ]]
| legislature            = [[ສະພາແຫ່ງຊາດ|ສະພາແຫ່ງຊາດ]]
| sovereignty_type      = [[ປະຫວັດສາດລາວ|ກໍ່ຕັ້ງ]]
| established_event1     = [[ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ]]
| established_date1      = 1354–1707
| established_event2     = [[ພຣະຣາຊອານາຈັກຫລວງພະບາງ|ອານາຈັກຫຼວງພະບາງ]], [[ອານາຈັກວຽງຈັນ|ອານາຈັກລ້ານຊ້າງວຽງຈັນ]] ແລະ [[ອານາຈັກຈຳປາສັກ|ອານາຈັກລ້ານຊ້າງຈຳປາສັກ​]]
| established_date2      = 1707–1778
| established_event3     = ອານາຈັກລ້ານຊ້າງຖືກປົກຄອງໂດຍ[[ອານາຈັກຣັດຕະນະໂກສິນ|ສະຫຍາມ]]​
| established_date3      = 1778–1893
| established_event4     = [[ອິນດູຈີນຝຣັ່ງ|ຕົກເປັນອານານິຄົມຝຣັ່ງ]]
| established_date4      = 1893–1953
| established_event5     = ຮວມລາຊະອານາຈັກ
| established_date5      = 11 ພຶດສະພາ 1947
| established_event6     = [[ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ|ປະກາດເອກະລາດ]]&lt;br /&gt;ຈາກ[[ອານາຈັກອານານິຄົມຝຣັ່ງ|ຝຣັ່ງ]]
| established_date6      = 22 ຕຸລາ 1953
| established_event7     = [[ສົງຄາມກາງເມືອງລາວ|ລົ້ມລ້າງກະສັດ]]
| established_date7      = 2 ທັນວາ 1975
| established_event8     = [[ລັດຖະທຳມະນູນ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ|ລັດຖະທຳມະນູນສະບັບປັດຈຸບັນ]]
| established_date8      = 14 ສິງຫາ 1991
| established_event9     = [[ວັນຊາດ]]
| established_date9      = 2 ທັນວາ
| area_km2               = 237,955
| area_rank              = ອັນດັບທີ 82 &lt;!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]]--&gt;
| area_sq_mi             = 91,428.991 &lt;!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--&gt;
| percent_water          = 2
| population_estimate    = 7,123,205
| population_census      = 6,492,228&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.geohive.com/cntry/laos.aspx|title=Laos|publisher=Lao Department of Statistics|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20161113204058/http://www.geohive.com/cntry/laos.aspx|archive-date=13 November 2016}}&lt;/ref&gt;
| population_estimate_year = 2019
| population_estimate_rank = ອັນດັບທີ 105
| population_census_year = 2015
| population_density_km2 = 26.7
| population_density_sq_mi = &lt;!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--&gt;
| population_density_rank = ອັນດັບທີ 151
| GDP_PPP                = {{increase}} 74.309&amp;nbsp;ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2022&quot;&gt;{{cite web |url = https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/April/weo-report?c=544,&amp;s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&amp;sy=2021&amp;ey=2022&amp;ssm=0&amp;scsm=1&amp;scc=0&amp;ssd=1&amp;ssc=0&amp;sic=0&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1|title = World Economic Outlook Database, April 2023 |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |access-date=12 April 2023 }}&lt;/ref&gt; &lt;!--Do not edit!--&gt;
| GDP_PPP_year           = 2023
| GDP_PPP_rank           = ອັນດັບທີ 106
| GDP_PPP_per_capita     = {{increase}} 9,800 ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2023&quot; /&gt;
| GDP_PPP_per_capita_rank = ອັນດັບທີ 125
| GDP_nominal            = {{Decrease}} 17.347&amp;nbsp;ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2023&quot; /&gt;
| GDP_nominal_year       = 2023
| GDP_nominal_rank       = ອັນດັບທີ 145
| GDP_nominal_per_capita = {{Decrease}} 2,319 ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2023&quot; /&gt;
| GDP_nominal_per_capita_rank = ອັນດັບທີ 152
| Gini                   = 36.4 &lt;!--number only--&gt;
| Gini_year              = 2012
| Gini_change            = &lt;!--increase/decrease/staedy--&gt;
| Gini_ref               = &lt;ref name=&quot;wb-gini&quot;&gt;{{cite web|url=http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/|title=Gini Index|publisher=World Bank|access-date=2 March 2011}}&lt;/ref&gt;
| Gini_rank              = 
| HDI                    = 0.617 &lt;!--number only--&gt;
| HDI_year               = 2023 &lt;!--Please use the year in which the HDI data refers to and not the publication year--&gt;
| HDI_change             = decrease &lt;!--increase/decrease/steady--&gt;
| HDI_ref                = &lt;ref name=&quot;HDI&quot;&gt;{{cite web|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|title=Human Development Report 2025|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=2025|access-date=14 May 2025}}&lt;/ref&gt;
| HDI_rank               = ອັນດັບທີ 147
| currency               = [[ເງີນກີບລາວ|ກີບ]] (₭)
| currency_code          = LAK
| time_zone              = [[ເວລາໃນປະເທດລາວ]]
| utc_offset             = +7
| date_format            = ວວ/ດດ/ປປປປ
| drives_on              = ຂວາ
| calling_code           = [[+856]]
| iso3166code            = LA
| cctld                  = [[.la]]
| religion               = {{unbulleted list 
 | 66.0% [[ພຸດທະສາສະໜາ|ພຸດ]]{{efn|ລັດ ເຄົາລົບ ແລະ ປົກປ້ອງການເຄື່ອນໄຫວອັນຖືກກົດໝາຍ ຂອງພຸດທະສາສະນິກະຊົນ ແລະ ສາສະນິກະຊົນອື່ນ, ປຸກລະດົມສົ່ງເສີມພຣະພິກຂຸສົງ-ສາມະເນນ, ນັກບວດ, ນັກສອນສາສະໜາ ໃຫ້ເຂົ້າຮ່ວມໃນການເຄື່ອນໄຫວທີ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ປະເທດຊາດ ແລະ ປະຊາຊົນ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=ລັດຖະທຳມະນູນ ແຫ່ງ ສປປລາວ ສະບັບປັບປຸງປີ 2025|url=https://constituteproject.org/constitution/Laos_2003.pdf?lang=lo|website=na.gov.la|access-date=03 August 2025|quote=ມາດຕາ 9 (ປັບປຸງ) ລັດ ເຄົາລົບ ແລະ ປົກປ້ອງການເຄື່ອນໄຫວອັນຖືກກົດໝາຍ ຂອງພຸດທະສາສະນິກະຊົນ ແລະ ສາສະນິກະຊົນອື່ນ, ປຸກລະດົມສົ່ງເສີມພຣະພິກຂຸສົງ-ສາມະເນນ, ນັກບວດ, ນັກສອນສາສະໜາ ໃຫ້ເຂົ້າຮ່ວມໃນການເຄື່ອນໄຫວທີ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ປະເທດຊາດ ແລະ ປະຊາຊົນ.}}&lt;/ref&gt;}}
 | 30.7% [[ສາສະໜາຜີ]]
 | 1.5% [[ສາສະໜາຄຣິດໃນປະເທດລາວ|ຄຣິດ]] 
 | 1.8% [[ສາສະໜາໃນປະເທດລາວ|ອື່ນໆ]] / [[ການບໍ່ມີສາສະໜາ|ບໍ່ມີ]]&lt;ref name=&quot;assets.pewresearch.org&quot;&gt;{{Cite web |last= |first= |date=2012-12-18 |title=Table: Religious Composition by Country |url=https://assets.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/11/2012/12/globalReligion-tables.pdf |access-date=2026-01-06 |website=Pew Research Center |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
}}
|footnotes={{notelist}}}}
'''ປະເທດລາວ''' ຫຼື ຊື່ຢ່າງເປັນທາງການຄື '''ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ''' (ຫຍໍ້ວ່າ: ສ.ປ.ປ.ລາວ)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ສ.ປ.ປ ລາວ |url=https://na.gov.la/%E0%BA%AA-%E0%BA%9B-%E0%BA%9B-%E0%BA%A5%E0%BA%B2%E0%BA%A7/ |access-date=2026-01-06 |website=The National Assembly of Lao PDR |language=lo}}&lt;/ref&gt; ແມ່ນປະເທດດຽວທີ່[[ປະເທດທີ່ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລ|ບໍ່ມີຊາຍແດນອອກສູ່ທະເລ]]ຢູ່ໃນ[[ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້]] ມີເນື້ອທີ່ທັງໝົດ 236,800 ຕາລາງກິໂລແມັດ ໂດຍທາງພາກເໜືອມີຊາຍແດນຕິດກັບ[[ປະເທດຈີນ]] ທິດໃຕ້ຕິດກັບ[[ປະເທດກຳປູເຈຍ]] ທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບ[[ປະເທດຫວຽດນາມ]] ທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບ[[ປະເທດໄທ]] ແລະ ທິດຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອຕິດກັບ[[ປະເທດມຽນມາ]]&lt;ref&gt;{{cite web |date= |title=สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว |url=https://www.nia.go.th/media/almanac/2022/01/Lao_2022.pdf |access-date=2026-01-06 |website=NIA |language=th}}&lt;/ref&gt;

ຫຼັງຈາກຊ່ວງເວລາແຫ່ງຄວາມຂັດແຍ້ງພາຍໃນ[[ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ]] ດິນແດນລາວຈຶ່ງໄດ້ແຕກແຍກອອກແມ່ນສາມສ່ວນຄື [[ພຣະຣາຊອານາຈັກຫລວງພະບາງ|ຫຼວງພະບາງ]], [[ອານາຈັກວຽງຈັນ|ວຽງຈັນ]] ແລະ[[ອານາຈັກຈຳປາສັກ|ຈຳປາສັກ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Laos - Under foreign rule|url=https://www.britannica.com/place/Laos|website=Encyclopedia Britannica|language=en}}&lt;/ref&gt; ກ່ອນຈະຕົກແມ່ນເມືອງໃນແອກປົກຄອງຂອງ[[ອານາຈັກຣັດຕະນະໂກສິນ|ສະຫຍາມ]]ໃນປີ ຄ.ສ. 1778 ຍາວນານນັບສະຕະວັດຈົນເມື່ອ[[ສົງຄາມຝຣັ່ງ-ສະຫຍາມ (1893)|ວິກິດການຝຣັ່ງ-ສະຫຍາມ]]ໃນປີ ຄ.ສ. 1893 ເຮັດໃຫ້ດິນແດນລາວທັ້ງໝົດຢູ່ພາຍໃຕ້ອານານິຄົມຂອງ[[ປະເທດຝຣັ່ງ|ຝຣັ່ງ]]ແລະຮວມຕົວກັນເປັນປະເທດໃນປີ ຄ.ສ. 1949&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Laos History|url=https://www.asia-discovery.com/Laos/travel-guide/history.htm|website=www.asia-discovery.com|access-date=2021-07-07|archive-date=2021-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210416141857/https://www.asia-discovery.com/Laos/travel-guide/history.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ຫຼັງຈາກການຍຶດຄອງຂອງ[[ປະເທດຍີ່ປຸ່ນ|ຍີ່ປຸ່ນ]] ກໍຖືກຝຣັ່ງຍຶດຄອງອີກຫົນຈົນກະທັ່ງໄດ້ຮັບ[[ເອກະລາດ]]ໃນປີ ຄ.ສ. 1953.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2018-01-09|title=Laos profile - timeline|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15355605|access-date=2021-07-07}}&lt;/ref&gt; ພາຍຫຼັງ[[ສົງຄາມຫວຽດນາມ]]ຈົບລົງໃນປີ ຄ.ສ. 1975 ຂະບວນການນັກສຶກສາ 21 ອົງກອນຈຶ່ງຫັນໄປຮ່ວມມືກັບ &quot;[[ກຸ່ມປະເທດລາວ]]&quot; ຂະບວນການປະຕິວັດກອມມູນິດທີ່ໄດ້ຄອງອຳນາດຢ່າງເດັດຂາດແລະສົງຄາມກາງເມືອງໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ ປະກອບກັບກະແສຮຽກຮ້ອງຂອງປະຊາຊົນ ແລະ ນັກສຶກສາໄດ້ມີການລົງມະຕິລົ້ມລ້າງກະສັດຢ່າງສົມບູນ ຕໍ່ມາ[[ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທະນາ]]ຖືກເຊີນເຂົ້າຄ່າຍກັກກັນໃນວຽງໄຊແລະເສຍຊີວິດຢ່າງລຶກລັບ{{Citation needed}} ມີການປ່ຽນແປງການປົກຄອງມາເປັນລະບອບສັງຄົມນິຍົມກອມມູນິດແລະສ້າງຕັ້ງປະເທດເປັນ &quot;ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ&quot; ຊຶ່ງໃນຊ່ວງທຳອິດ ລາວຕ້ອງພຶ່ງພາຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອທາງເສດຖະກິດຈາກສະຫະພາບໂຊວຽດຈົນກະທັ່ງລົ່ມສະຫຼາຍໃນປີ ຄ.ສ. 1991.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.timelinesdb.com/listevents.php?subjid=129&amp;title=Laos |access-date=2024-03-12 |archive-date=2024-11-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241129180418/http://www.timelinesdb.com/listevents.php?subjid=129&amp;title=Laos |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ປະເທດລາວມີສ່ວນຮ່ວມໃນ[[ຂໍ້ຕົກລົງການຄ້າອາຊີປາຊີຟິກ]], ການປະຊຸມສຸດຍອດ[[ອາຊຽນ]], ການປະຊຸມ[[ອາຊີຕາເວັນອອກ]] ແລະ ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມແມ່ນສະມາຊິກ[[ອົງການການຄ້າໂລກ]]ຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 1997 ກ່ອນຈະໄດ້ຮັບການຕອບຮັບໃນປີ ຄ.ສ. 2013. ໂດຍລາວເປັນປະເທດທີ່ສາມາດຜະລິດໄຟຟ້າໄດ້ດ້ວຍຕົນເອງ&lt;ref&gt;{{Cite news |last= |first= |date=2020-09-04 |title=Chinese firm to run Lao electric grid |url=https://www.bangkokpost.com/business/general/1980027/chinese-firm-to-run-lao-electric-grid |access-date=2026-01-06 |work=Bangkok Post |language=en}}&lt;/ref&gt; ຊຶ່ງການສ້າງເຂື່ອນເພື່ອຜະລິດພະລັງງານໄຟຟ້າຈາກພະລັງງານນ້ຳແລະສົ່ງຂາຍໄປຍັງປະເທດເພື່ອນບ້ານຢ່າງ[[ປະເທດໄທ|ໄທ]] [[ປະເທດຈີນ|ຈີນ]] ແລະ[[ປະເທດຫວຽດນາມ|ຫວຽດນາມ]]. ໃນດ້ານເທັກໂນໂລຢີ ລາວໄດ້ເປີດໃຫ້ບໍລິການ 4G ແມ່ນປະເທດທີສອງຂອງອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ຕໍ່ຈາກ[[ປະເທດສິງກະໂປ|ສິງກະໂປ]] ມາຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 2012.{{efn|ບໍລິການລາວໂທລະຄົມໄດ້ເປີດນຳໃຊ້ໃນເດືອນພະຈິກ ປີ2012 ແຕ່ບາງແຫລ່ງກໍບອກວ່າເປັນພຽງການທົດລອງ

&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Reporters |first=Online |date=2012-10-29 |title=Laos to launch 4G |url=https://www.bangkokpost.com/life/tech/318681/laos-to-launch-4g |access-date=2026-01-06 |work=Bangkok Post |language=en}}&lt;/ref&gt;

4G ອາດຈະນຳເປີດໃຫ້ທຸກຄົນນຳໃຊ້ໄດ້ໃນເດືອນມິຖຸນາ 2015 ໂດຍຢູນິເທວ:

&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Unitel launches 4G service in Laos |url=https://international.viettel.vn/news-detail/unitel-launches-4g-service-in-laos |access-date=2026-01-06 |website=international.viettel.vn }}{{Dead link|date=ເມສາ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;}} ເສັ້ນ[[ທາງລົດໄຟວຽງຈັນ-ບໍ່ເຕັນ]] ໄດ້ເປີດໃຫ້ບໍລິການໃນປີ 2021.&lt;ref&gt;[https://www.prachachat.net/economy/news-814220 รถไฟจีน-ลาว เปิดให้บริการวันนี้ (3 ธ.ค.) ควรรู้อะไรบ้าง? ก่อนตกขบวน]&lt;/ref&gt;

== ທີ່ມາຂອງຄຳວ່າ &quot;ລາວ&quot; ==
ຄຳວ່າ &quot;ລາວ&quot; ທີ່ໝາຍເຖິງປະເທດລາວນັ້ນ ແມ່ນມີມູນເຫດດັ່ງນີ້:{{sfn|ມະຫາ ສີລາ ວີຣະວົງສ໌|pp=7-9}}

# ຄຳວ່າລາວ ກຳເນີດເກີດຂຶ້ນມາພ້ອມໆກັບການກຳເນີດຂຶ້ນຂອງສັງຄົມລາວ ຫຼື ກຳເນີດເກີດຂຶ້ນພ້ອມໆກັບການກຳເນີດຄົນລາວ.
# ຄຳວ່າລາວ ອາດມາຈາກ[[ພາສາປາລີ]] ລາວ ເຊິ່ງໝາຍເຖິງໝາກນ້ຳເຕົ້າ.
# ຄຳວ່າລາວ ອາດມາຈາກການເອີ້ນຊົນເຜົ່າລາວ ເຊິ່ງເປັນຊົນເຜົ່າດັ່ງເດີມ ດຳລົງຊີວິດຢູ່ກ່ອນມີປະເທດລາວ
# ຄົນລາວ ກຳເນີດຈາກຊົນເຜົ່າໝຶ່ງຢູ່ແຂວງຢູນນ່ານ ເຊິ່ງມີນາມເດີມວ່າ ເກົ້າຫຼວງ (ມາຈາກຄຳວ່າ ເກົ້າຫຼົງ ເປັນມັງກອນ ຫຼື ນາກ ເກົ້າອົງ ຫຼື ຊາຍທັງເກົ້າ). ຕໍ່ມາໄດ້ຍ້າຍມາເລື້ອຍລົງມາທາງພາກໃຕ້ເລື້ອຍໆ ແລະ ຖືກເອີ້ນສັ່ນໆວ່າ ຫຼວງ ແລະ ສຸດທ້າຍກໍກາຍມາເປັນ ລາວ
# ແຕ່ກ່ອນ ຄົນທ້ອງຖິ່ນຈະຢູ່ຕາມລຳນ້ຳ, ສ່ວນຄົນລາວຍ້າຍແຕ່ພາກເໜືອມາຢູ່ ຈະອາໄສຢູ່ຕາມບ່ອນສູງກ່ວາ, ຄົນທ້ອງຖິ່ນເອີ້ນຄົນລາວທີ່ມາຢູ່ນີ້ ແມ່ນຄົນດາວ, ເພາະເວລາເບິ່ງຈາກລຸ່ມຂຶ້ນເທິງ ຈະຕິດພັນກັບດວງດາວຢູ່ທ້ອງຟ້າ
# ຄົນຈີນບາງພວກບາງໝູ່ໃນເຂດຢູນນານຂອງຈີນມັກອອກສຽງຕົວ &quot;ດ&quot;​ເປັນຕົວ&quot;ລ&quot;​ແລະອອກສຽງຕົວ &quot;ລ&quot;​ເປັນຕົວ &quot;ດ&quot;​ດ້ວຍເຫດນີ້ຈຶ່ງເອີ້ນພວກທີ່ຢູ່ທີ່ສູງອັນມີທ້ອງຟ້າດາວວະດິງສາພ້ຽນຈາກດາວກາຍເປັນລາວອັນພາໃຫ້ມີຄຳວ່າລາວ

ສ່ວນໃນພາສາອັງກິດ ຄຳວ່າລາວ ທີ່ໝາຍເຖິງປະເທດລາວ ສະກົດວ່າ &quot;Laos&quot; ແລະ ລາວທີ່ໝາຍເຖິງຄົນລາວ ໃຊ້ &quot;Lao&quot; ແລະ ບາງເທື່ອຈະມີການໃຊ້ຄຳວ່າ &quot;Laotian&quot; ເພື່ອໃຊ້ກ່າວເຖິງຊາວລາວທ້ອງຖິ່ນທີ່ອາໄສຢູ່ໃນລາວ.&lt;ref name=&quot;tripsavvy&quot;&gt;{{cite web|last1=Rodgers|first1=Greg|title=How to Say &quot;Laos&quot;|url=https://www.tripsavvy.com/how-to-say-laos-3976795|website=TripSavvy|access-date=18 March 2020|archive-date=3 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303055220/https://www.tripsavvy.com/how-to-say-laos-3976795|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fodors&quot;&gt;{{cite web|last1=Ragusa|first1=Nina|title=10 Things You Need to Know Before Visiting Laos|url=https://www.fodors.com/world/asia/laos/experiences/news/10-things-you-need-to-know-before-visiting-laos|website=Fodors|access-date=18 March 2020|date=4 April 2019|archive-date=23 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210323062406/https://www.fodors.com/world/asia/laos/experiences/news/10-things-you-need-to-know-before-visiting-laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Meaning of Laos in English|url=https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/laos|website=Cambridge Dictionary|access-date=7 October 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308104428/https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Laos – definition and synonyms|url=https://www.macmillandictionary.com/dictionary/british/laos|website=Macmillan Dictionary|access-date=7 October 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308155501/https://www.macmillandictionary.com/dictionary/british/laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Definition of Laos by Merriam-Webster|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/Laos|website=Merriam-Webster|access-date=27 March 2020|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308102619/https://www.merriam-webster.com/dictionary/Laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ພູມສັນຖານ ==
{{Main|ພູມສາດຂອງປະເທດລາວ}}[[ຮູບ:Mountains Mekong river and dwellings seen from Mount Phou Si at dusk in Luang Prabang Laos.jpg|left|thumb|[[ແມ່ນ້ຳຂອງ]]ທີ່ໄຫຼຜ່ານ[[ແຂວງຫຼວງພະບາງ]]]]
[[File:Koppen-Geiger_Map_LAO_present.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Koppen-Geiger_Map_LAO_present.svg|left|thumb|ແຜນທີ່ຈຳແນກພູມອາກາດເຄິບເປນ (Köppen) ຂອງປະເທດລາວ]]
ປະເທດລາວເປັນປະເທດດຽວທີ່[[ປະເທດທີ່ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລ|ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລ]]ໃນ[[ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້]] ຕັ້ງຢູ່ລະຫວ່າງ[[ເສັ້ນຂະໜານ]]ທີ 14° ແລະ 23° ເໜືອ, ແລະ[[ເສັ້ນແວງ]]ທີ 100° ແລະ 108° ຕາເວັນອອກ. ເຂດທີ່ປະກອບດ້ວຍປ່າສ່ວນຫຼາຍແມ່ນຕັ້ງຢູ່ພູເຂົາສ່ວນໃຫຍ່, ຈຸດທີ່ສູງທີ່ສຸດແມ່ນ[[ພູເບ້ຍ]]ຢູ່ທີ່ 2,818 ແມັດທີ່ມີທົ່ງພຽງແລະພູພຽງບາງສ່ວນ. [[ແມ່ນ້ຳຂອງ|ແມ່ນໍ້າຂອງ]]ເປັນສ່ວນໜຶ່ງໃນການແຍກຊາຍແດນທາງທິດຕາເວັນຕົກທີ່ຕິດກັບປະເທດໄທ, [[ສາຍພູຫຼວງ]]ເປັນທີ່ກັ້ນຊາຍແດນທາງທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບຫວຽດນາມ ແລະ [[ພູເຂົາງຫຼວງພະບາງ|ພູເຂົາຫຼວງພຣະບາງ]]ເປັນທີ່ກັ້ນຊາຍແດນທາງທິດຕາເວັນຕົກສ່ຽງເໜືອຕິດກັບເຂດເນີນສູງຂອງໄທ. ມີພູພຽງຢູ່ 2 ແຫ່ງຄື: ພູພຽງຊຽງຂວາງທາງທິດເໜືອ ແລະ [[ພູພຽງບໍລະເວນ]]ຢູ່ພາກໃຕ້ສຸດ.&lt;ref name=&quot;autogenerated3&quot;&gt;{{cite web|title=Nsc Lao Pdr|url=http://www.nsc.gov.la/Products/Populationcensus2005/PopulationCensus2005_chapter2.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120123082302/http://www.nsc.gov.la/Products/Populationcensus2005/PopulationCensus2005_chapter2.htm|archive-date=23 January 2012|publisher=Nsc.gov.la}}&lt;/ref&gt; ປະເທດລາວສາມາດຖືວ່າປະກອບດ້ວຍ 3 ພູມສັນຖານຄື: ພາກເໜືອ, ພາກກາງ, ແລະ ພາກໃຕ້. ປະເທດລາວມີດັດຊະນີຄວາມສົມບູນທາງດ້ານພູມສັນຖານປ່າໄມ້ປີ 2019 ຢູ່ທີ່ 5.59/10, ຢູ່ໃນອັນດັບທີ 98 ທົ່ວໂລກຈາກທັງໝົດ 172 ປະເທດ.&lt;ref name=&quot;FLII-Supplementary&quot;&gt;{{cite journal|last1=Grantham|first1=H. S.|display-authors=et al.|title=Anthropogenic modification of forests means only 40% of remaining forests have high ecosystem integrity|journal=Nature Communications|volume=11|issue=1|year=2020|article-number=5978|issn=2041-1723|doi=10.1038/s41467-020-19493-3|pmid=33293507|pmc=7723057|bibcode=2020NatCo..11.5978G}}&lt;/ref&gt;

ໃນປີ 1993, ລັດຖະບານລາວໄດ້ກຳນົດໃຫ້ 21% ຂອງເນື້ອທີ່ດິນແຫ່ງຊາດ ເພື່ອເປັນແຫຼ່ງອະນຸລັກຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໃສຂອງສັດ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://indochinatrek.com/laos/lao-guides.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20101110175658/http://indochinatrek.com/laos/lao-guides.html|archive-date=10 November 2010|title=Laos travel guides|publisher=Indochinatrek.com|access-date=23 January 2011}}&lt;/ref&gt;

=== ລັກສະນະພູມອາກາດ ===
ພູມອາກາດສ່ວນຫຼາຍແມ່ນມີຄວາມຮ້ອນຊຸ່ມ, ມີລົມມໍລະສຸມ ແຕ່ບໍ່ມີພາຍຸ, ມີລະດູຝົນແຕ່ເດືອນພຶດສະພາຫາເດືອນຕຸລາ, ຕໍ່ໄປແມ່ນມີລະດູແລ້ງແຕ່ເດືອນພະຈິກຫາເດືອນເມສາ. ຄົນທ້ອງຖິ່ນແມ່ນວ່າມີ 3 ລະດູຄື: ລະດູຝົນ, ລະດູໜາວ ແລະ ລະດູຮ້ອນ. ນອກຈາກນັ້ນ, ໃນໄລຍະສອງເດືອນສຸດທ້າຍຂອງລະດູແລ້ງສະພາບອາກາດຈະຮ້ອນກວ່າ 4 ເດືອນກ່ອນໜ້ານີ້.&lt;ref name=&quot;climate&quot;&gt;{{cite web|title=Laos – Climate|url=http://countrystudies.us/laos/45.htm|access-date=23 January 2011|publisher=Countrystudies.us|archive-date=20 May 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110520154327/http://countrystudies.us/laos/45.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ ແລະ ປ່າໄມ້ ===
ດ້ວຍພູມີປະເທດ ແລະ ພູມອາກາດທີ່ເປັນເຂດຮ້ອນຊຸ່ມ ມັນໄດ້ສ້າງເງື່ອນໄຂໃຫ້ ສປປ ລາວ ອຸດົມສົມບູນໄປດ້ວຍຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດນາໆຊະນິດ&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.worldbank.org/en/country/lao/publication/lao-biodiversity-a-priority-for-resilient-green-growth|title=Biodiversity|publisher=dicf.unepgrid.ch|access-date=4 May 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dicf.unepgrid.ch/lao-peoples-democratic-republic/biodiversity?|title=Lao Biodiversity : A Priority for Resilient Green Growth|date=17 July 2020|website=worldbank.org|access-date=4 May 2025}}&lt;/ref&gt;, ​ເຊິ່ງມີ[[ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດນ້ຳແອດ-ພູເລີຍ]] ທີ່ເປັນ​ບ່ອນ​ປ່າຫງວນສັດຊະນິດ​ທີ່​ໃກ້​ຈະ​ສູນ​ພັນ​ເຊັ່ນ​ທະນີ​ແກ້ມ​ຂາວ​ທາງ​ພາກ​ເໜືອ​ແລະ​ຊາ​ວລາ.&lt;ref name=&quot;Laos wildlife1&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.namet.org/wildlife|title=Laos wildlife|website=worldbank.org|access-date=4 May 2025}}&lt;/ref&gt; ປ່າ​ເຫຼົ່າ​ນີ້​ເປັນ​ບ່ອນ​ພັກ​ອາ​ໄສ​ຂອງ​ສັດ​ລ້ຽງ​ລູກ​ດ້ວຍ​ນົມ​ຫຼາຍ​ກວ່າ 50 ຊະ​ນິດ ແລະ​ນົກ​ເກືອບ 300 ຊະ​ນິດ, ພ້ອມ​ກັບ​ສັດ​ເລືອ​ຄານ ແລະ ສັດ​ນ້ຳ​ຈືດ.

=== ບັນຫາສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການທຳລາຍປ່າໃນລາວ ===
[[ຮູບ:Laos - Bolaven Plateau - Logging.JPG|left|thumb|ລົດຂົນກົກໄມ້ຢູ່ທີ່[[ພູພຽງບໍລະເວນ]]ລາວໃຕ້ ຊ່ວງປີ 2009]]
ສປປ ລາວ ຜະເຊີນກັບບັນຫາສິ່ງແວດລ້ອມທີ່ນັບມື້ນັບຮຸນແຮງຂຶ້ນ ເຊິ່ງບັນຫາການບຸກລຸກທຳລາຍປ່າໄມ້ຖືເປັນເລື່ອງທີ່ໜ້າເປັນຫ່ວງທີ່ສຸດ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.country-data.com/cgi-bin/query/r-7823.html|title=Laos Environmental problems &amp; Policy|publisher=United Nations Encyclopedia of the Nations|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt; ສາເຫດຫຼັກແມ່ນມາຈາກການຂະຫຍາຍຕົວຂອງການຂຸດຄົ້ນປ່າໄມ້ເພື່ອການຄ້າ, ແຜນການສ້າງເຂື່ອນໄຟຟ້ານ້ຳຕົກເພີ່ມຕື່ມ, ຄວາມຕ້ອງການສັດປ່າ ແລະ ເຄື່ອງປ່າຂອງດົງເພື່ອໄປເຮັດເປັນອາຫານ ແລະ ຢາພື້ນເມືອງຈາກຕ່າງປະເທດ, ລວມທັງການເພີ່ມຂຶ້ນຂອງປະຊາກອນ ເຊິ່ງລ້ວນແຕ່ສ້າງແຮງກົດດັນຕໍ່ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ.

[[ໂຄງການພັດທະນາສະຫະປະຊາຊາດ]] (UNDP) ໄດ້ເຕືອນວ່າ: &quot;ການປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການນຳໃຊ້ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດແບບຍືນຍົງໃນ ສປປ ລາວ ແມ່ນປັດໄຈສຳຄັນໃນການຫຼຸດຜ່ອນຄວາມທຸກຍາກ ແລະ ສ້າງການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດ.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.undplao.org/whatwedo/energy_env.php|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080311201841/http://www.undplao.org/whatwedo/energy_env.php|archivedate=11 March 2008|title=Energy &amp; Environment for Sustainable Development|publisher=United Nations Development Programme|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt;

ໃນເດືອນເມສາ ປີ 2011, ໜັງສືພິມ The Independent ໄດ້ລາຍງານວ່າ ລາວໄດ້ເລີ່ມລົງມືກໍ່ສ້າງ[[ເຂື່ອນໄຊຍະບູລີ]] ເຊິ່ງເປັນເຂື່ອນທີ່ມີຂໍ້ຂັດແຍ່ງກັນຫຼາຍຢູ່ເທິງ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ]] ໂດຍທີ່ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ຮັບການເຫັນດີຢ່າງເປັນທາງການ. ກຸ່ມນັກອະນຸລັກສິ່ງແວດລ້ອມກ່າວວ່າ ເຂື່ອນແຫ່ງນີ້ຈະສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ປະຊາຊົນກວ່າ 60 ລ້ານຄົນ, ຂະນະທີ່ກຳປູເຈຍ ແລະ ຫວຽດນາມ ຕ່າງກໍ່ສະແດງຄວາມກັງວົນຕໍ່ປະລິມານນ້ຳທີ່ຈະໄຫຼລົງສູ່ເຂດລຸ່ມແມ່ນ້ຳຂອງ ແລະ ໄດ້ຄັດຄ້ານໂຄງການນີ້ຢ່າງເປັນທາງການ. [[ຄະນະກຳມາທິການແມ່ນ້ຳຂອງ]] (MRC) ເຊິ່ງເປັນອົງກອນລະຫວ່າງລັດຖະບານ ເພື່ອສົ່ງເສີມການຄຸ້ມຄອງແມ່ນ້ຳຂອງຢ່າງຍືນຍົງ ໄດ້ອອກບົດສຶກສາເຕືອນວ່າ ຫາກເຂື່ອນໄຊຍະບູລີ ແລະ ໂຄງການອື່ນໆ ຖືກສ້າງຂຶ້ນ ມັນຈະ &quot;ທຳລາຍຄວາມອຸດົມສົມບູນ ແລະ ຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂອງແຫຼ່ງປາໃນແມ່ນ້ຳຂອງຢ່າງຮ້າຍແຮງ&quot;.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Buncombe |first=Andrew |date=20 April 2011 |title=Mekong ecology in the balance as Laos quietly begins work on dam |url=https://www.independent.co.uk/environment/green-living/mekong-ecology-in-the-balance-as-laos-quietly-begins-work-on-dam-2270082.html |accessdate=20 April 2011 |publisher=The Independent |location=London}}&lt;/ref&gt; ຝ່າຍຫວຽດນາມຍັງໄດ້ເຕືອນຕື່ມວ່າ ເຂື່ອນດັ່ງກ່າວຈະສົ່ງຜົນເສຍຕໍ່ເຂດດິນດອນຕອນລຸ່ມແມ່ນ້ຳຂອງ (Mekong Delta) ເຊິ່ງເປັນບ່ອນຢູ່ອາໄສຂອງຄົນເກືອບ 20 ລ້ານຄົນ ແລະ ເປັນແຫຼ່ງຜະລິດເຂົ້າກວ່າ 50% ລວມທັງອາຫານທະເລ ແລະ ໝາກໄມ້ກວ່າ 70% ຂອງຫວຽດນາມ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khampoua.wordpress.com/tag/laos-hydroelectric-project/|title=Vietnam worries about impacts from Laos hydroelectric project|publisher=Voices for the Laotian Who do not have Voices|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt; ທັງນີ້, ການສ້າງເຂື່ອນຈຳນວນຫຼາຍແມ່ນຍ້ອນລາວມີເປົ້າໝາຍທີ່ຈະກາຍເປັນ &quot;ໝໍ້ໄຟຂອງອາຊີ&quot; ໂດຍການສົ່ງອອກກະແສໄຟຟ້າໃຫ້ກັບປະເທດເພື່ອນບ້ານ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2018/09/laos-building-dams-negative-impacts-180911043821027.html|title=Laos to keep building dams despite negative impacts|website=www.aljazeera.com|access-date=2018-09-11}}&lt;/ref&gt;

ນອກຈາກນີ້, ການລັກລອບຕັດໄມ້ທຳລາຍປ່າຍັງເປັນບັນຫາໃຫຍ່. ກຸ່ມອະນຸລັກສິ່ງແວດລ້ອມປະເມີນວ່າ ມີໄມ້ທ່ອນຈຳນວນມະຫາສານຖືກຕັດ ແລະ ຂົນສົ່ງຈາກລາວໄປຫວຽດນາມໃນແຕ່ລະປີ ໂດຍຜ່ານການຮ່ວມມືລະຫວ່າງບໍລິສັດຕ່າງໆ ເຊິ່ງໄມ້ເຫຼົ່ານັ້ນສ່ວນໃຫຍ່ຖືກນຳໄປເຮັດເປັນເຟີນີເຈີເພື່ອສົ່ງອອກໄປຍັງປະເທດຕາເວັນຕົກ.&lt;ref&gt;Environmental Investigation Agency (26 September 2012) [http://eia-international.org/laos-forests-still-falling-to-connected-businesses &quot;Laos' forests still falling to 'connected' businesses&quot;]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.illegal-logging.info/item_single.php?it_id=2605&amp;it=news|archive-url=https://web.archive.org/web/20101204130032/http://illegal-logging.info/item_single.php?it_id=2605&amp;it=news|dead-url=yes|archive-date=4 December 2010|title=U.S. furniture demand drives illegal logging in Laos|publisher=illegal-logging.info|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;CleanBiz.Asia News (31 July 2011) &quot;Vietnam army accused of illegal timber trading in Laos&quot; http://www.cleanbiz.asia/news/vietnam-army-accused-illegal-timber-trading-laos#.VKmlVKLZqSo{{dead link|date=July 2017|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Radio Australia News (3 October 2012) [http://www.radioaustralia.net.au/international/radio/program/connect-asia/laos-failing-to-act-on-illegal-logging-says-environmental-agency/1024722 &quot;Laos failing to act on illegal logging, says environmental agency&quot;]&lt;/ref&gt;

ອີງຕາມການສຳຫຼວດຂອງລັດຖະບານໃນປີ 1992, ປ່າໄມ້ເຄີຍກວມເອົາເນື້ອທີ່ປະມານ 48% ຂອງປະເທດ, ແຕ່ໄດ້ຫຼຸດລົງເຫຼືອພຽງ 41% ໃນປີ 2002. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ເຈົ້າໜ້າທີ່ລາວໄດ້ຍອມຮັບວ່າ ໃນຄວາມເປັນຈິງ ເນື້ອທີ່ປ່າໄມ້ອາດຈະເຫຼືອບໍ່ເຖິງ 35% ເນື່ອງຈາກຜົນກະທົບຈາກໂຄງການພັດທະນາຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ການສ້າງເຂື່ອນ ແລະ ການລັກລອບຕັດໄມ້ທີ່ຍັງຄົງມີຢູ່.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.voanews.com/lao/news/a-52-2009-02-24-voa3-90694899.html|title=Illegal Logging Increasingly Prevalent in Laos|publisher=voanews.com|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt;

ໃນຊ່ວງຊຸມປີ 1980, ການທຳລາຍປ່າສ່ວນໃຫຍ່ເກີດຂຶ້ນຢູ່ເຂດພາກເໜືອ ເຊິ່ງມີເນື້ອທີ່ປ່າຖືກທຳລາຍປະມານ 300,000 ເຮັກຕາຕໍ່ປີ.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kim|first=Se Bin|last2=Alounsavath|first2=Oupakone|date=2015-03-13|title=Forest policy measures influence on the increase of forest cover in northern Laos|url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/21580103.2014.977358?src=recsys|journal=Forest Science and Technology|language=en|volume=11|issue=3|pages=166–171|doi=10.1080/21580103.2014.977358|issn=2158-0103}}&lt;/ref&gt; ບົດສຶກສາຢູ່ແຂວງສະຫວັນນະເຂດພົບວ່າ ກຸ່ມຄົນທີ່ເຂົ້າໄປຂຸດຄົ້ນຊັບພະຍາກອນປ່າໄມ້ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນປະຊາຊົນຜູ້ທຸກຍາກໃນເຂດຊົນນະບົດ. ຈາກການປຽບທຽບຂໍ້ມູນລະຫວ່າງກຸ່ມຄົນທຸກ ແລະ ຄົນລວຍ ເຫັນໄດ້ວ່າຄົນທຸກມີຄວາມສ່ຽງສູງຕໍ່ຜົນກະທົບດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມ, ສຸຂະພາບ ແລະ ເສດຖະກິດ ຍ້ອນຂາດຕົ້ນທຶນທາງດ້ານການສຶກສາ ແລະ ການເງິນ.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|last=Nguyen|first=Trung Thanh|last2=Do|first2=Truong Lam|last3=Grote|first3=Ulrike|date=2018-07-20|title=Natural resource extraction and household welfare in rural Laos|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/ldr.3056|journal=Land Degradation &amp; Development|language=en|volume=29|issue=9|pages=3029–3038|doi=10.1002/ldr.3056|issn=1085-3278}}&lt;/ref&gt; ຂະນະທີ່ຄົນທຸກຕ້ອງເພິ່ງພາເຄື່ອງປ່າຂອງດົງເພື່ອຄວາມຢູ່ລອດ ແລະ ຄວາມໝັ້ນຄົງທາງອາຫານ, ແຕ່ກຸ່ມຄົນທີ່ມີຖານະດີກວ່າພັດເນັ້ນການຂຸດຄົ້ນໄມ້ເພື່ອສ້າງລາຍຮັບໃຫ້ຕົນເອງ.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== ປະຫວັດສາດ ==
{{Main|ປະຫວັດສາດລາວ}}

=== ຍຸກປະຖົມບູຮານ ===
[[File:Pha That Luang, Vientiane, Laos.jpg|thumb|[[ທາດຫຼວງ|ພຣະທາດຫຼວງ]]ແຫ່ງ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]] ອັນເປັນສັນຍະລັກຂອງຊາດລາວ.]]
ໄດ້ມີການຂຸດຄົ້ນພົບກະໂຫຼກຫົວມະນຸດບູຮານໃນປີ 2009 ທີ່[[ຖໍ້າຜາລິງ]]ໃນ[[ສາຍພູຫຼວງ]]ທາງພາກເໜືອຂອງລາວ ໂດຍກະໂຫຼກຫົວດັ່ງກ່າວມີອາຍຸປະມານ 46 ພັນປິ ຈຶ່ງກາຍເປັນຊາກດຶກດຳບັນມະນຸດສະໄໜໃໝ່ທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດໃນພູມິພາກອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້.&lt;ref&gt;{{Cite journal|pmid = 22908291|pmc = 3437904|year = 2012|last1 = Demeter|first1 = F|display-authors=et al.|title = Anatomically modern human in Southeast Asia (Laos) by 46 ka|journal = Proceedings of the National Academy of Sciences|volume = 109|issue = 36|pages = 14375–14380|doi = 10.1073/pnas.1208104109|bibcode = 2012PNAS..10914375D|doi-access = free|issn = 0027-8424 }}&lt;/ref&gt; ຢູ່ພາກເໜືອມີການຄົ້ນພົບບູຮານວັດຖຸທີ່ເປັນຫີນເຊິ່ງສັນນິຖານວ່າຢູ່ໃນສະໄໜດຽວກັນກັບຊ່ວງປາຍ[[ສະໄໜໄພລສະໂຕຊີນ]].&lt;ref&gt;{{Cite journal|year = 2009|last1 = White|first1 = J.C.|title = Archaeological Investigations in northern Laos: New contributions to Southeast Asian prehistory|journal = Antiquity|volume = 83|issue = 319|last2 = Lewis|first2 = H.|last3 = Bouasisengpaseuth|first3 = B.|last4 = Marwick|first4 = B.|last5 = Arrell|first5 = K|url = http://antiquity.ac.uk/projgall/white/|access-date = 18 September 2016|archive-date = 10 October 2017|archive-url = https://web.archive.org/web/20171010191403/http://antiquity.ac.uk/projgall/white/|url-status = live}}&lt;/ref&gt; ຫຼັກຖານທາງບູຮານຄະດີໄດ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນເຖິງສະພາບສັງຄົມກະສິກຳທີ່ເລີ່ມພັດທະນາຂຶ້ນໃນຊ່ວງສະຫະສະວັດທີ IV ກ່ອນຄຣິສຕະການ.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Marwick|first1=Ben|last2=Bouasisengpaseuth|first2=Bounheung|chapter=History and Practice of Archaeology in Laos|editor1-last=Habu|editor1-first=Junko|editor2-last=Lape|editor2-first=Peter|editor3-last=Olsen|editor3-first=John|title=Handbook of East and Southeast Asian Archaeology|publisher=Springer|date=2017|chapter-url=https://osf.io/preprints/socarxiv/75zhc/|access-date=20 January 2018|archive-date=6 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190706125232/https://osf.io/preprints/socarxiv/75zhc/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ຫຼຸມສົບ ແລະ ສຸສານປ່າຊ້າຕ່າງໆບົ່ງບອກໄດ້ເຖິງສະພາບສັງຄົມທີ່ມີຄວາມຊັບຊ້ອຍຂຶ້ນ ມີການຄົ້ນພົບເຄື່ອງທອງແດງໃນຊ່ວງ 1500 ປີກ່ອນຄຣິສຕະການ ແລະ ເຄື່ອງມືເຫຼັກໃນຊ່ວງ 700 ປີກ່ອນຄຣິສຕະການ. ໃນສະໄໜປະຖົມບູຮານຂອງປະຫວັດສາດລາວໄດ້ມີການຕິດຕໍ່ກັບອາລິຍະທຳອື່ນໆນຳເຊັ່ນ: ອາລິຍະທຳຈີນ ແລະ ອິນເດຍເປັນຕົ້ນ. ອີງຕາມຫຼັກຖານທາງພາສາສາດ ແລະ ປະຫວັດສາດອື່ນໆ ໄດ້ບົ່ງຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ກຸ່ມຊົນເຜົ່າທີ່ເວົ້າພາສາ[[ກຸ່ມພາສາໄຕ]]ໄດ້ເຄີຍມີການອົບພະຍົບຈາກ[[ກວາງຊີ]]ມາຍັງດິນແດນທາງຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ ຫຼືກໍຄືດິນແດນໃນຍຸກສະໄໜໃໝ່ຂອງລາວ ແລະ ໄທໃນຊ່ວງລະຫວ່າງຄຣິສຕະສະຕະວັດທີ VIII ແລະ X ນັ້ນເອງ.&lt;ref name=&quot;PittayawatPittayaporn&quot;&gt;[http://www.manusya.journals.chula.ac.th/files/essay/Pittayawat%2047-68.pdf Pittayaporn, Pittayawat (2014). Layers of Chinese Loanwords in Proto-Southwestern Tai as Evidence for the Dating of the Spread of Southwestern Tai] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150627063518/http://www.manusya.journals.chula.ac.th/files/essay/Pittayawat%2047-68.pdf |date=27 June 2015 }}. ''MANUSYA: Journal of Humanities'', Special Issue No 20: 47–64.&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ===
{{Main|ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ}}
ປະເທດລາວມີປະຫວັດສາດຄວາມເປັນມາທີ່ຍາວນານມາແຕ່ສະຕະວັດທີ XIV ຫຼື ສະໄໜຂອງອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ເຊິ່ງສະຖາປະນາຂຶ້ນໂດຍ[[ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ]],&lt;ref name=&quot;Coedes&quot;&gt;{{cite book|last= Coedès|first= George|author-link= George Coedès|editor= Walter F. Vella|others= trans. Susan Brown Cowing|title= The Indianized States of Southeast Asia|year= 1968 |publisher= University of Hawaii Press |isbn = 978-0-8248-0368-1}}&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງຜູ້ເປັນບິດາໄດ້ເນລະເທດເພິ່ນມາຢູ່ທີ່[[ອານາຈັກຂະແມ]]ພ້ອມດ້ວຍຄອບຄົວ. ໂດຍໄລຍະເວລາຕໍ່ມາ ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມພ້ອມດ້ວຍທະຫານຂະແມໜຶ່ງໝື່ນນາຍ ໄດ້ເຂົ້າຍຶດທ້ອນໂຮມເອົາດິນແດນລາວຕາມແຄມ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ]]ຈົນໃນທ້າຍທີ່ສຸດກໍສາມາດຍຶດຄອງເອົາ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ|ເມືອງວຽງຈັນ]]ໄດ້ສຳເລັດ ນອກນີ້ພຣະເຈົ້າຟ້້າງຸ່ມແມ່ນໄດ້ສືບສາຍມາຈາກກະສັດລາວບູຮານທີ່ສືບເຊື້ອສາຍກັນມາແຕ່ດົນນານຈາກຂຸນບູຣົມ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Fa-Ngum|title=Fa Ngum|website=Encyclopædia Britannica|access-date=23 December 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308050252/https://www.britannica.com/biography/Fa-Ngum|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ພຣະອົງຍັງໄດ້ກະທຳການນຳເອົາພຸດທະສາສະໜາ[[ນິກາຍເຖຣະວາດ|ເຖຣະວາດ]]ເຂົ້າມາເຜີຍແຜ່ຈົນກາຍເປັນສາສະໜາປະຈຳອານາຈັກ. ແຕ່ໃນເວລາຕໍ່ມາໃນປີ 1373 ບັນດາເສນາອາມາດໃຫຍ່ກໍບໍ່ອາດສາມາດທົນຕໍ່ການປະພຶດຕົນທີ່ໂຫດຮ້າຍຂອງພຣະອົງໄດ້ ຈຶ່ງໄດ້ມີການຂັບໄລ່ພຣະອົງອອກຈາກວຽງຈັນ ແລະ ສະເດັດລີ້ໄພໄປຢູ່ທີ່ບໍລິເວນ[[ຈັງຫວັດນ່ານ]]ຂອງປະເທດໄທໃນປັດຈຸບັນ,&lt;ref&gt;{{cite web |url = http://www.history.com/topics/fa-ngum |archive-url = https://web.archive.org/web/20100308201136/http://www.history.com/topics/fa-ngum |archive-date = 8 March 2010 |title = Fa Ngum |publisher=History.com |access-date = 23 January 2011}}&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງເມື່ອພຣະອົງສະເດັດສະຫວັນນະຄົດ, ພຣະຣາຊບຸດຮອງອົງໃຫຍ່ຂອງພຣະອົງນາມວ່າ ທ້າວອຸ່ນເຮືອນ ໄດ້ສະເດັດຂຶ້ນຄອງຣາຊພາຍໃຕ້ນາມ&quot;[[ພຣະເຈົ້າສາມແສນໄທ]]&quot; ແລະ ໄດ້ຄອງຣາຊຍາວນານເຖິງ 43 ປີ. ນັບແຕ່ນັ້ນ, ອານາຈັກລ້ານຊ້າງໄດ້ກາຍເປັນສູນກາງທາງການຄ້າທີ່ສຳຄັນໃນຣັຊສມັຍຂອງພຣະເຈົ້າສາມແສນໄທ ແຕ່ພາຍຫຼັງການສະຫວັນນະຄົດຂອງພຣະອົງໃນປີ 1421, ເມືອງລ້ານຊ້າງກໍເລີ່ມເສື່ອມໂຊມລົງ ແລະ ເກີດຄວາມວຸ່ນວາຍທີ່ຈະຍືດຍາວໄປເປັນສະຕະວັດ.&lt;ref&gt;Sanda Simms, ch. 3, &quot;Through Chaos to a New Order&quot;, in ''The Kingdoms of Laos'' (London: Taylor &amp; Francis, 2013). {{ISBN|9781136863370}}&lt;/ref&gt;

ໃນປີ 1520 [[ພະເຈົ້າໂພທິສະລາດ|ພຣະຍາໂພທິສະຣາຊ]] ຂຶ້ນຄອງຣາຊ ແລະ ຊົງຍ້າຍຣາຊທານີຈາກເມືອງ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ຊຽງທອງ]]ມາທີ່ເມືອງວຽງຈັນເພື່ອຫຼີກລ່ຽງການຮຸກຮານຂອງພະມ້າ. ຕໍ່ມາແມ່ນ [[ເຈົ້າໄຊເສດຖາທິລາດ|ສົມເດັຈພຣະໄຊຍະເສດຖາທິຣາຊ]] ຂຶ້ນຄອງຣາຊໃນປີ 1548 ພາຍຫຼັງການສະຫວັນນະຄົດຂອງພຣະຣາຊບິດາຂອງພຣະອົງ, ໂດຍພຣະອົງໂປຣດເກົ້າໃຫ້ສ້າງ[[ທາດຫຼວງ|ພຣະທາດຫຼວງ]] ເຊິ່ງຕໍ່ມາໄດ້ກາຍເປັນໜຶ່ງໃນສັນຍະລັກຂອງຊາດລາວ. ພຣະໄຊຍະເສດຖາທິຣາຊສະເດັດສະຫວັນນະຄົດລະຫວ່າງທີ່ພຣະອົງຊົງເດີນທັບໄປຜາບກະບົດທີ່[[ປະເທດກຳປູເຈຍ|ກຳປູເຈຍ]] ເຮັດໃຫ້ອານາຈັກລ້ານຊ້າງເກີດຄວາມບໍ່ໝັ້ນຄົງຍາວນານກວ່າເຈັດສິບປີ ເຊິ່ງຂ້ອງກ່ຽວກັບການຮຸກຮານຂອງພະມ້າ ແລະ ສົງຄາມກາງເມືອງ.&lt;ref&gt;Sanda Simms, ch. 6, &quot;Seventy Years of Anarchy&quot;, in ''The Kingdoms of Laos'' (London: Taylor &amp; Francis, 2013). {{ISBN|9781136863370}}; see also P.C. Sinha, ed., ''Encyclopaedia of South East and Far East Asia'', vol. 3 (Anmol, 2006).&lt;/ref&gt;

ຕໍ່ມາໃນປີ 1637 ເມື່ອ[[ເຈົ້າສຸລິຍະວົງສາທຳມິກະລາດ|ພຣະເຈົ້າສຸຣິຍະວົງສາທັມມິກະຣາຊ]]ຂຶ້ນຄອງຣາຊ, ອານາຈັກລ້ານຊ້າງໄດ້ຂະຫຍາຍອານາເຂດ ແລະ ອິດທິພົນຂອງຕົນຢ່າງກວ້າງຂວາງ ເຮັດໃຫ້ຣັຊສະໄໝຂອງພຣະອົງຈຶ່ງຖືກຖືວ່າ ເປັນຍຸກທີ່ຮຸ່ງເຮືອງເຫຼືອງເຫຼື້ອມທີ່ສຸດຂອງປະເທດລາວ. ແຕ່ເມື່ອພຣະອົງສະເດັດສະຫວັນນະຄົດໂດຍໄຮ້ເຊິ່ງຣັຊທາຍາດສືບຣາຊສົມບັດ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ລ້ານຊ້າງແຕກອອກເປັນສາມອານາຈັກນັບແຕ່ປີ 1763 ຫາ 1769 ຈົນກອງທັບຂອງພະມ້າໄດ້ເຂົ້າຮຸກຮານທາງພາກເໜືອຂອງລາວ ແລະ ເຂົ້າຍຶດ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ຫຼວງພຣະບາງ]]ໄດ້ສຳເລັດ ໃນຂະນະທີ່[[ອານາຈັກຈຳປາສັກ]]ຕົກເປັນ[[ການມີອຳນາດເໜືອປະເທດອື່ນ|ປະເທສຣາຊ]]ພາຍໃຕ້ການປົກຄອງຂອງ[[ປະເທດໄທ|ສຍາມ]].&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Askew, Marc.|title=Vientiane : transformations of a Lao landscape|year=2010|orig-year= 2007|publisher=Routledge|others=Logan, William Stewart, 1942–, Long, Colin, 1966–|isbn=978-0-415-59662-6|location=London|oclc=68416667}}&lt;/ref&gt;

ໄລຍະຕໍ່ມາ ເຈົ້າອານຸວົງສ໌ໄດ້ຮັບການໂປຣດເກົ້າໃຫ້ເປັນພຣະມະຫາກະສັດແຫ່ງວຽງຈັນໂດຍສຍາມ. ພຣະອົງຊົງສະໜັບສະໜູນການຟື້ນຟູສິລະປະກຳ ແລະ ວັນນະຄະດີລາວ ແລະ ໄດ້ຟື້ນຟູຄວາມສຳພັນອັນດີກັບຫຼວງພຣະບາງ. ແຕ່ຕໍ່ມາຍ້ອນແຮງກົດດັນຈາກຫວຽດນາມ ແລະ ຄວາມຄຽດແຄ້ນຂອງປະຊາຊົນລາວໃນຕອນນັ້ນ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ພຣະອົງກະທຳ[[ກະບົດເຈົ້າອານຸວົງສ໌|ການກະບົດຂຶ້ນຕໍ່ຕ້ານສຍາມໃນປີ 1826]] ເພື່ອຍາດເອົາເອກະລາດ, ແຕ່ຢ່າງໃດກໍຕາມ ການກະບົດຄັ້ງນີ້ບໍ່ປະສົບຄວາມສຳເລັດ ແລະ ວຽງຈັນກໍຖືກທຳລາຍຢ່າງໝັກໝ່ວງ ສິ້ນສະພາບຄວາມເປັນເມືອງ ແລະ ຖືກປະຮ້າງນັບແຕ່ນັ້ນມາ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.asianewsnet.net/home/news.php?sec=3&amp;id=15718 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101126004328/http://www.asianewsnet.net/home/news.php?id=15718&amp;sec=3 |url-status=usurped |archive-date=26 November 2010 |title=Let's hope Laos hangs on to its identity |publisher=Asianewsnet.net |access-date=23 January 2011 }}&lt;/ref&gt; ສ່ວນເຈົ້າອານຸວົງສ໌ກໍຖືກຈັບຕົວໄປທີ່ກຣຸງເທພໃນຖານະນັກໂທດ ແລະ ຈັບຄັງຈົນໃນທ້າຍທີ່ສຸດກໍສິ້ນພຣະຊົນນະທີ່ບ່ອນນັ້ນ.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Imperial Wars 1815–1914 | series = Encyclopedia of Warfare Series |editor-last=Showalter | editor-first =  Dennis | editor-link = Dennis Showalter |date= 2013|isbn=978-1-78274-125-1|publisher = Amber Books | location=London|oclc=1152285624}}&lt;/ref&gt;

ຕໍ່ມາອີກໃນປີ 1876 ສຍາມໄດ້ມີການທັບທາງທະຫານໃນດິນແດນລາວ ເຊິ່ງຖືກອະທິບາຍໂດຍນັກສັງເກດການຊາວອັງກິດທີ່ອາໄສຢູ່ຫັ້ນວ່າ &quot;ເປັນການກວາດຕ້ອນຂ້າທາດຂຂະໜານໃຫຍ່&quot;.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20101012011239/http://kyotoreviewsea.org/slavery3.htm &quot;Slavery in Nineteenth-Century Northern Thailand: Archival Anecdotes and Village Voices&quot;]. ''The Kyoto Review of Southeast Asia''&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກຕົກເປັນຫົວເມືອງຂຶ້ນຝຣັ່ງເສດ (ຄ.ສ.1893–1953) ===
{{Main|ລາວໃນອາລັກຂາຂອງຝຣັ່ງ|ສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທີໜຶ່ງ}}
[[File:Local Lao in the French Colonial guard.png|thumb|ຫະຫານທ້ອງຖິ່ນລາວໃນຄ່າຍຂອງພວກລ່າເມືອງຂຶ້ນຝຣັ່ງ, {{circa| 1900}}]]

ໃນສະຕະວັດທີ XIX ຫຼວງພຣະບາງຖືກບຸກປຸ້ນສະດົມໂດຍກອງທັບທຸງດຳຈີນ.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Librios Semantic Environment |url = http://www.culturalprofiles.net/laos/Directories/Laos_Cultural_Profile/-1064.html |archive-url = https://web.archive.org/web/20070718125054/http://www.culturalprofiles.net/laos/Directories/Laos_Cultural_Profile/-1064.html |archive-date = 18 July 2007 |title = Laos: Laos under the French |publisher = Culturalprofiles.net |date=11 August 2006 |access-date = 23 January 2011}}&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງຝຣັ່ງເສດໄດ້ຊ່ວຍເຫຼືອ[[ເຈົ້າອຸ້ນຄຳ]]ເອົາໄວ້ ແລະ ທຳການໂຮມເອົາອານາຈັກຫຼວງພຣະບາງເຂົ້າເປັນສ່ວນໜຶ່ງໃນອາລັກຂາຂອງ[[ອິນດູຈີນຝຣັ່ງ]]. ຕໍ່ມາກໍໄດ້ໂຮມເອົາ[[ອານາຈັກຈຳປາສັກ]] ແລະ ດິນແດນຂອງອານາຈັກວຽງຈັນເຂົ້ານຳ ໂດຍມີ[[ເຈົ້າສີສະຫວ່າງວົງ|ເຈົ້າສີສວ່າງວົງສ໌]]ແຫ່ງອານາຈັກຫຼວງພຣະບາງເປັນຜູ້ປົກຄອງລາວທັງໝົດ ແລະ ໄດ້ມີການຍ້າຍຣາຊທານີມາຍັງເມືອງວຽງຈັນ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ວຽງຈັນໄດ້ກາຍເປັນເມືອງຫຼວງຂອງລາວອີກຄັ້ງ.&lt;ref&gt;Carine Hahn, ''Le Laos'', Karthala, 1999, pp. 69–72&lt;/ref&gt; 

ລາວສາມາດຜະລິດ[[ກົ່ວ]], ຢາງພາລາ ແລະ ກາເຟໄດ້ ແຕ່ບໍ່ເຄີຍໄດ້ຮັບສ່ວນແບ່ງກາຍ1%ຈັກເທື່ອຈາກການສົ່ງອອກຂອງອິນດູຈີນຝຣັ່ງ. ໃນຊຸມປີ 1940 ມີຊາວຝຣັ່ງອາໄສຢູ່ໃນລາວປະມານຫົກຮ້ອຍຄົນ.&lt;ref&gt;{{cite web |url = http://www.lonelyplanet.com/laos/history |title = History of Laos |website = Lonely Planet |date = 9 August 1960 |access-date = 23 January 2011 |archive-date = 25 February 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20210225100345/https://www.lonelyplanet.com/laos/history |url-status = dead }}&lt;/ref&gt; ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງຝຣັ່ງ ພວກເຂົາໄດ້ພາຊາວຫວຽດນາມມາຢູ່ລາວຈຳນວນໜຶ່ງ ເພື່ອແກ້ໄຂບັນຫາກຂາດແຄນແຮງງານພາຍໃນອິນດູຈີນຝຣັ່ງ.&lt;ref name=&quot;SørenIvarsson&quot;&gt;Ivarsson, Søren (2008). ''[https://books.google.com/books?id=FsXjlJF_fokC&amp;pg=PA102 Creating Laos: The Making of a Lao Space Between Indochina and Siam, 1860–1945] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230410140148/https://books.google.com/books?id=FsXjlJF_fokC&amp;pg=PA102 |date=10 April 2023 }}''. NIAS Press, p. 102. {{ISBN|978-8-776-94023-2}}.&lt;/ref&gt; ໃນປີ 1943 ປະຊາກອນຫວຽດໃນລາວເພີ່ມຂຶ້ນຫຼາຍເຖິງສີ່ໝື່ນກວ່າຄົນ ຈິ່ງໄດ້ກາຍເປັນປະຊາກອນສ່ວນໃຫຍ່ໃນບາງຕົວເມືອງໃຫຍ່ຂອງລາວ ແລະ ຍັງໄດ້ຮັບສິດໃນການເລືອກຕັ້ງເອົາຜູ່ນຳຂອງຕົນເອງອີກດ້ວຍ.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;&gt;Stuart-Fox, Martin (1997). ''[https://books.google.com/books?id=8VvvevRkX-EC&amp;dq=A+History+of+Laos&amp;pg=PA51 A History of Laos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230405045254/https://books.google.com/books?id=8VvvevRkX-EC&amp;dq=A+History+of+Laos&amp;pg=PA51 |date=5 April 2023 }}''. Cambridge University Press, p. 51. {{ISBN|978-0-521-59746-3}}.&lt;/ref&gt; ໂດຍມີສັດສ່ວນຂອງຊາວຫວຽດນາມທີ່ຢູ່ອາໄສໃນລາວ 53% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດຂອງວຽງຈັນ, 85% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດຂອງ[[ທ່າແຂກ]] ແລະ 62% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດຂອງ[[ເມືອງປາກເຊ|ປາກເຊ]]. ມີພຽງຕົວ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ເມືອງຫຼວງພຣະບາງ]]ເທົ່ານັ້ນທີ່ຄົນລາວຍັງຄົງມີສັດສ່ວນປະຊາກອນຫຼາຍກວ່າໝູ່.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;/&gt; ຈົນກະທັ່ງປີ 1945 ຝຣັ່ງເສດໄດ້ວາງແຜນຍ້າຍຊາວຫວຽດນາມໄປຕັ້ງຖິ່ນຖານໃນສາມພື້ນທີ່ອັນໄດ້ແກ່: ທົ່ງພຽງວຽງຈັນ, ພູມພາກ[[ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ|ສະຫວັນນະເຂດ]] ແລະ [[ພູພຽງບໍລະເວນ]] ແຕ່ແຜນດັ່ງກ່າວກໍຕ້ອງຍົກເລີກໄປຍ້ອນການຮຸກຮານຂອງຟາຊິດຍີ່ປຸ່ນ.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;/&gt; ບໍ່ຊັ້ນຄົນລາວຄົງຈະສິ້ນເສຍອຳນາດໃນການປົກຄອງຕົວເອງໄປແລ້ວ ອີງຕາມທີ່[[ມາຣ໌ຕິນ ສະຈວຣ໌ຕ-ຟອກຊ໌]]ໄດ້ກ່າວໄວ້.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;/&gt;

ລາວໃນຊ່ວງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງນັ້ນ, [[ວິຊີຝຣັ່ງ]], [[ປະເທດໄທ]], [[ຈັກກະວັດຍີ່ປຸ່ນ|ຈັກກະພັດຍີ່ປຸ່ນ]] ແລະ [[ຝຣັ່ງເສລີ|ຝຣັ່ງເສດເສລີ]]ໄດ້ຍາດແຍ່ງກັນຍຶດເອົາດິນແດນລາວ.&lt;ref&gt;Paul Lévy, ''Histoire du Laos'', PUF, 1974.&lt;/ref&gt; ໃນວັນທີ 9 ມີນາປີ 1945 ປະຊາຊົນລາວຈຳນວນໜຶ່ງລຸກຮືຂຶ້ນປະກາດເອກະລາດເພື່ອໃຫ້ລາວໄດ້ມີເອກະລາດອີກຄັ້ງ ໂດຍຍຶດເອົາເມືອງຫຼວງພຣະບາງເປັນເມືອງຫຼວງ. ແຕ່ຕໍ່ມາກອງທັບຍີ່ປຸ່ນສອງກອງພັນໄດ້ເຂົ້າຍຶດເອົາໄດ້ໃນວັນທີ 7 ເມສາ.&lt;ref name=&quot;A Country Study: Laos&quot;&gt;Savada, Andrea Matles (editor) (1994). &quot;Events in 1945&quot;. [http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/latoc.html ''A Country Study: Laos''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150721090309/http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/latoc.html |date=21 July 2015 }}. Federal Research Division, Library of Congress.&lt;/ref&gt; ຍີ່ປຸ່ນພະຍາຍາມບັງຄັບໃຫ້ພຣະເຈົ້າສີສວ່າງວົງສ໌ປະກາດເອກະລາດໃຫ້ກັບລາວ ແຕ່ເມື່ອມາຮອດວັນທີ 8 ເມສາ ພຣະອົງພັດປະກາດຢຸຸດຕິການເປັນປະເທດອາລັກຂາຂອງຝຣັ່ງແທນ. ຈາກນັ້ນ ພຣະອົງໄດ້ລັກສົ່ງ[[ເຈົ້າກິດາວົງ|ເຈົ້າຊາຍກິດາວົງສ໌]]ໃຫ້ໄປເປັນຜູ້ແທນລາວຕໍ່[[ພັນທະມິດຂອງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ II|ຝ່າຍສຳພັນທະມິດ]] ແລະ ສົ່ງ[[ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທະນາ|ເຈົ້າຊາຍສີສວ່າງ]]ໄປເປັນຜູ້ແທນຕໍ່ຝ່າຍຍີ່ປຸ່ນ.&lt;ref name=&quot;A Country Study: Laos&quot;/&gt; ບາດເມື່ອຍີ່ປຸ່ມພ່າຍແພ້ ປະຊາຊົນລາວພ້ອມທັງ[[ເຈົ້າເພັດຊະລາດ|ເຈົ້າຊາຍເພັຊຣາຊ]]ໄດ້ປະກາດເອກະລາດຂຶ້ນ, ແຕ່ໃນປີ 1946 ກອງທັບຝຣັ່ງໄດ້ບຸກເຂົ້າຍຶດລາວອີກຄັ້ງ ແລະ ໄດ້ມອບອຳນາດປົກຄອງຕົນເອງໃຫ້ກັບລາວຄືນ.&lt;ref name=&quot;britannica&quot; /&gt;

ໃນຊ່ວງ[[ສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທີໜຶ່ງ]], [[ພັກກອມມູນິດອິນດູຈີນ]]ໄດ້ຈັດຕັ້ງຂຶ້ນພ້ອມທັງສ້າງຕັ້ງກຸ່ມລາວອິສຣະຂຶ້ນ ເຊິ່ງເອີ້ນກັນວ່າ &quot;[[ກຸ່ມປະເທດລາວ]]&quot;. ກຸ່ມປະເທດລາວໄດ້ເລີ່ມຕໍ່ສູ້ຕ້ານກອງກຳລັງຝຣັ່ງ ໂດຍໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອຈາກກຸ່ມຂອງຫວຽດນາມ ຫຼື [[ຫວຽດມິນ]]. ໃນປີ 1950 ຝຣັ່ງເສດຖືກບີບບັງຄັບໃຫ້ຍອມມອບສະຖານະເຄິ່ງປົກຄອງຕົນເອງໃຫ້ກັບລາວໃນຖານະປະເທດບໍລິວານພາຍໃຕ້[[ສະຫະພາບຝຣັ່ງ]]. ແຕ່ເຖິງວ່າຈະເປັນດັ່ງນັ້ນ ຝຣັ່ງກໍຍັງຄົງກຳອຳນາດສູງສຸດໂດຍພຶດຕິໄນຄືເກົ່າ ຈົນມາຮອດວັນທີ 22 ຕຸລາປີ 1953 ລາວຈຶ່ງໄດ້ຮັບເອກະລາດອັນສົມບູນຄົບຖ້ວນທົ່ວທັງປະເທດໃນຖານະປະເທດທີ່ມີ[[ລະບອບລາຊາທິປະໄຕພາຍໃຕ້ລັດຖະທຳມະນູນ|ລະບອບປົກຄອງແບບປະຊາທິປະໄຕອັນມີພຣະມະຫາກະສັດເປັນປະມຸກ ແລະ ຢູ່ພາຍໃຕ້ຣັຖທັມມະນູນ]].&lt;ref name=bbc&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15355605|title=Laos profile|date=9 January 2018|access-date=26 April 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308064338/https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15355605|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;britannica&quot;&gt;{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/330219/Laos/52500/People?anchor=ref509292 |title=Laos – Overview |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |access-date=23 January 2011 |archive-date=11 May 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110511175031/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/330219/Laos/52500/People?anchor=ref509292 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກຫຼັງປະກາດເອກະລາດ ແລະ ສົງຄາມກາງເມືອງ (ຄ.ສ.1953–1975) ===
{{Main|ສົງຄາມກາງເມືອງລາວ}}
[[File:FrenchLaos1953.png|thumb|ນາຍພົນ[[ຣາອູນ ຊາລັນ]]ແຫ່ງຝຣັ່ງເສສກັບ[[ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທະນາ|ເຈົ້າສີສວ່າງວັທນາ]] ນະ ພຣະຣາຊວັງທີ່ເມືອງ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ຫຼວງພຣະບາງ]], ທີ4 ພຶດສະພາປີ 1953.]]
ສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທີໜຶ່ງໄດ້ປະທຸຂຶ້ນທົ່ວທັງພາກພື້ນອິນດູຈີນ ໂດຍແມ່ນຝຣັ່ງເສດທີ່ໄດ້ປະຊາໄຊໄປໃນເສິກສົງຄາມ ອັນນຳໄປສູ່ການລົງນາມໃນຂໍ້ຕົກລົງສັນຕິພາບສຳລັບສາມຊາດແຫຼມອິນດູຈີນນະທີ່[[ກອງ​ປະ​ຊຸມ​ເຈ​ນີ​ວາ​ 1954|ກອງປະຊຸມເຈນີວາປີ 1954]]. ໃນປີ 1960 [[ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ]]ໄດ້ປະສົບກັບການກໍ່ກະບັດຂຶ້ນຢ່າງລຽນຕໍ່ຂອງກອງກຳລັງ[[ກຸ່ມປະເທດລາວ|ປະເທດລາວ]] ເຊິ່ງໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜຸນຈາກ[[ສາທາລະນະ​ລັດ ປະຊາທິປະ​ໄຕ ຫວຽດນາມ|ຫວຽດນາມເໜືອ]] ແລະ [[ສະຫະພາບໂຊວຽດ]]ສູ້ຕ້ານກັບ[[ກອງທັບຣາຊອານາຈັກລາວ]]ຢ່າງບໍ່ພັກເຊົາ. ໂດຍໃນປີ 1962 ໄດ້ມີຄວາມພະຍາຍາມທີ່ຈະໂຮມສອງຝ່າຍເຂົ້າກັນ ຈັດຕັ້ງລັດຖະບານປະສົມເຊິ່ງນຳພາໂດຍ[[ເຈົ້າສຸວັນນະພູມາ]] ແຕ່ກໍບໍ່ປະສົບຜົນສຳເລັດ, ແລະ ຍັງເຮັດໃຫ້ສະຖານະການພິກຜັນກາຍເປັນຈຸດບົ້ງຊີ້ແຫ່ງການເລີ່ມຂຶ້ນຂອງ[[ສົງຄາມກາງເມືອງລາວ|ສົງຄາມກາງເມືອງ]]ລະຫວ່າງຝ່າຍຣາຊອານາຈັກລາວ ແລະ ປະເທດລາວ ເຊິ່ງໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອທາງທະຫານຈາກ[[ກອງທັບປະຊາຊົນຫວຽດນາມ]] ແລະ [[ຫວຽດກົງ]].&lt;ref name=&quot;bbc&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;britannica&quot; /&gt;

[[File:Muang Khoun - Laos - 01.JPG|thumb|right|ຊາກເປະເພຂອງ[[ເມືອງຄູນ]], ອະດີດເມືອງຫຼວງຂອງ[[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]. ຖືກທຳລາຍຈາກການຖິ້ມລະເບີດຂອງສະຫະລັດໃນຊຸມປີ1960.]]
ປະເທດລາວນັ້ນຖືເປັນປະເທດໜຶ່ງທີ່ມີຄວາມກ່ຽວຂ້ອງຢ່າງຫຼາຍກັບ[[ສົງຄາມຫວຽດນາມ]]ອັນຍ້ອນວ່າກອງທັບຫວຽດນາມເໜືອໄດ້[[ການຮຸກຮານລາວຂອງຫວຽດນາມເໜືອ|ເຂົ້າ ແລະ ຍຶດເອົາດິນແດນ]]ລາວບາງພາກສ່ວນມາຕັ້ງເປັນແຫຼ່ງກົບດານ ແລະ ເສັ້ນທາງລຳລຽງສະບຽງ ແລະ ກຳລັງພົນໄປສູ້ກັບ[[ປະເທດຫວຽດນາມໃຕ້|ຫວຽດນາມໃຕ້]]. ດ້ວຍເຫດນີ້ເອງ, ສະຫະລັດຈຶ່ງໄດ້ເຂົ້າມາແຊກແຊງລາວ ເພື່ອຕອບໂຕ້ກັບພວກຫວຽດນາມເໜືອໂດຍການເຂົ້າມາຖິ້ມລະເບີດຈຳນວນຫຼາຍ ໂຈມຕີໃສ່ກອງກຳລັງຫວຽມນາມເໜືອ, ສະໜັບສະໜຸນທັງກອງທັບຣາຊອານາຈັກລາວໂດຍກົງຢ່າງຈະແຈ້ງ ແລະ ກຳລັງຕ້ານອື່ນໆໃນທ້ອງຖິ່ນຕ່າງໆຢ່າງປິດລັບ, ພ້ອມທັງສະໜັບສະໜຸນໃຫ້ກອງທັບຫວຽດນາມໃຕ້ເຂົ້າສູ້ຢູ່ໃນລາວນຳດ້ວຍ.&lt;ref name=bbc /&gt;&lt;ref name=britannica /&gt;

[[ສະຫະລັດອາເມຣິກາ|ສະຫະລັດ]]ໄດ້ຖິ້ມລະເບິດທາງອາກາດໃສ່ກອງທັບຫວຽດນາມເໜືອ ແລະ [[ກຸ່ມປະເທດລາວ|ປະເທດລາວ]]ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ເພື່ອປົກປ້ອງບໍ່ໃຫ້ລັດຖະບານຣາຊອານາຈັກລາວພ່າຍແພ້ຕໍ່ກຳລັງປະເທດລາວ ແລະ ຕ້ານບໍ່ໃຫ້ຫວຽດນາມເໜືອນຳໃຊ້[[ເສັ້ນທາງໂຮ່ຈີມິນ]]ໄດ້.&lt;ref name=bbc /&gt; ໃນລະຫວ່າງປີ 1964-1973 ສະຫະລັດໄດ້ຖິ້ມລະເບີດໃນລາວຫຼາຍກວ່າ 2 ລ້ານໂຕນ ເຊິ່ງເກືອບຈະເທົ່າກັບລະເບີດທັງໝົດທີ່ສະຫະລັດໄດ້ຖິ້ມໃສ່ເອີຣົບ ແລະ ອາຊີໃນສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງຄິດເປັນປະມານ 2,1 ລ້ານໂຕນ, ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ລາວກາຍເປັນປະເທດທີ່ຖືກຖິ້ມລະເບີດໃສ່ຫຼາຍທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດເມື່ອທຽບກັບຂະໜາດປະຊາຊົນ. ''[[ເດິນິວຢອກທາມສ໌]]'' ໄດ້ລາຍງານໄວ້ວ່າ &quot;ເກືອບນຶ່ງໂຕນຕໍ່ນຶ່ງຄົນໃນລາວ&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web|author-link1=Ben Kiernan|last1=Kiernan|first1=Ben|last2=Owen|first2=Taylor|url=http://apjjf.org/2015/13/16/Ben-Kiernan/4313.html|title=Making More Enemies than We Kill? Calculating U.S. Bomb Tonnages Dropped on Laos and Cambodia, and Weighing Their Implications|work=The Asia-Pacific Journal|date=26 April 2015|access-date=18 September 2016|archive-date=1 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170301041322/http://apjjf.org/2015/13/16/Ben-Kiernan/4313.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ມີລະເບີດປະມານ 80 ລ້ານລູກທີ່ຍັງບໍ່ລະເບີດຢູ່ທົ່ວປະເທດຕັ້ງເໜືອຮອດໃຕ້ ເຮັດໃຫ້ເກີດໄພອັນຕະລາຍຈາກ[[ວັດຖຸລະເບີດທີ່ຍັງບໍ່ທັນແຕກ]] (Unexploded ordnance, ຫຍໍ້ວ່າ UXO) ເຊັ່ນ: [[ລະເບີດລູກວ່ານ|ລະເບີດວ່ານກະຈາຍ]] ແລະ ກັບລະເບີດ ຫຼື ຮຽກກັນວ່າ ບອມບີ້{{efn|Bombie ໝາຍເຖິງລະເບີດ ເຊິ່ງເປັນຊື່ຫຼິ້ນທີ່ຄົນລາວຕັ້ງໃຫ້ ແລະ ໃຊ້ກັນຢ່າງແຜ່ຫຼາຍ.}} ເຊິ່ງໄດ້ເຮັດໃຫ້ຄົນລາວໄດ້ຮັບບາດເຈັບ, ເສຍອົງຄາ ຫຼື ເສຍຊີວິດ50ຄົນຕໍ່ປີ.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Wright|first=Rebecca|url=http://www.cnn.com/2016/09/05/asia/united-states-laos-secret-war/|title='My friends were afraid of me': What 80 million unexploded US bombs did to Laos|work=[[CNN]]|date=6 September 2016|access-date=18 September 2016|archive-date=17 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190117203916/https://www.cnn.com/2016/09/05/asia/united-states-laos-secret-war/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ຍ້ອນຜົນກະທົບຈາກລະເບີດລູກວ່ານນີ້ເອງ, ລາວຈຶ່ງກາຍເປັນຜູ້ສະໜັບສະໜຸນໃນ[[ອະນຸສັນຍາວ່າດ້ວຍລະເບີດລູກວ່ານ|ອະນຸສັນຍາວ່າດ້ວຍການຫ້າມນຳໃຊ້ອາວຸດລະເບີດລູກວ່ານ]] ແລະ ເປັນເຈົ້າພາບໃນການຈັດຕັ້ງກອງປະຊຸມລະດັບປະເທດຄັ້ງທຳອິດຂອງອະນຸສັນຍາດັ່ງກ່າວໃນເດືອນພະຈິກປີ2010.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Disarmament|url=http://www.unog.ch/80256EE600585943/(httpPages)/B3F3E37A2838630FC125772E0050F4F7?OpenDocument|work=The United Nations Office at Geneva|publisher=United Nations|access-date=20 September 2013|date=November 2011|archive-date=21 September 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130921060643/http://www.unog.ch/80256EE600585943/(httpPages)/B3F3E37A2838630FC125772E0050F4F7?OpenDocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
[[File:Vientianne1973.jpg|thumb|ທະຫານປະເທດລາວທີ່ວຽງຈັນໃນປີ1973.]]
ມາຮອດປີ 1975, [[ກຸ່ມປະເທດລາວ|ປະເທດລາວ]]ສາມາດໂຄ່ນລົ້ມລັດຖະບານຣາຊອານາຈັກລາວໄດ້ສຳເລັດ ແລະ ບັງຄັບໃຫ້ເຈົ້າສີສວ່າງວັທນາ ສລະຣາຊບັນລັງໃນວັນທີ 2 ທັນວາປີ 1975 ເຊິ່ງຕໍ່ມາ ພຣະອົງກໍສະຫວັນນະຄົດໃນຄ່າຍສຳມະນາ. ໂດຍສົງຄາມກາງເມືອງຄັ້ງນີ້ໄດ້ພາກຊີວິດຄົນລາວໄປ 20000-62000 ກວ່າຄົນ.&lt;ref name=bbc /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Obermeyer|first1=Ziad|last2=Murray|first2=Christopher J. L.|last3=Gakidou|first3=Emmanuela|year=2008|title=Fifty years of violent war deaths from Vietnam to Bosnia: analysis of data from the world health survey programme|journal=[[BMJ]]|volume=336|issue=7659|pages=1482–1486|doi=10.1136/bmj.a137|pmid=18566045|pmc=2440905}} See Table 3.&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ (ຄ.ສ.1975~) ===
ເມື່ອວັນທີ 2 ທັນວາປີ 1975, ພາຍຫຼັງການຍຶດອຳນາດສຳເລັດ ລັດຖະບານປະເທດລາວພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງທ່ານ[[ໄກສອນ ພົມວິຫານ]]ໄດ້ປ່ຽນຊື່ປະເທດເປັນ &quot;ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ&quot; ແລະ ລົງນາມໃນຂໍ້ຕົກລົງໃຫ້ຫວຽດນາມມີສິດໃນກອງທັບ ແລະ ສາມາດແຕ່ງຕັ້ງຕຳແໜ່ງໃນການປົກຄອງປະເທດລາວໄດ້. ໂດຍຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງລາວ ແລະ [[ປະເທດຫວຽດນາມ|ຫວຽດນາມ]]ໄດ້ຮັບການຮັບຮອງຜ່ານສົນທິສັນຍາມິດຕະພາບໃນປີ 1977 ເຊິ່ງໄດ້ກາຍເປັນແນວທາງສຳຄັນຂອງນະໂຍບາຍການຕ່າງປະເທດຂອງລາວ ແລະ ເປັນຮາກຖານຂອງອິດທິພົນຂອງຫວຽດນາມໃນດ້ານການເມືອງ ແລະ ເສດຖະກິດຂອງລາວ.&lt;ref name=bbc /&gt;&lt;ref name=&quot;Martin Stuart-Fox&quot;&gt;Stuart-Fox, Martin (1980). ''[https://www.jstor.org/stable/27908403?seq=1#page_scan_tab_contents LAOS: The Vietnamese Connection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211013074847/https://www.jstor.org/stable/27908403?seq=1#page_scan_tab_contents |date=13 October 2021 }}''. In Suryadinata, L (Ed.), ''Southeast Asian Affairs'' (1980). Singapore: Institute of Southeast Asian Stuides, pg. 191.&lt;/ref&gt; ຕໍ່ມາໃນປີ 1979 ຫວຽດນາມໄດ້ຂໍໃຫ້ລາວທຳການຕັດຄວາມສຳພັນກັບ[[ປະເທດຈີນ|ສາທາລະນະລັດປະຊາຊົນຈີນ]], ສົ່ງຜົນໃຫ້ຈີນ, [[ສະຫະລັດອາເມຣິກາ|ສະຫະລັດ]] ແລະ ປະເທດອື່ນໆຕັດຄວາມສຳພັນທາງການຄ້າກັບລາວ.&lt;ref name=&quot;DamienKingsbury&quot;&gt;Kingsbury, Damien (2016). ''[https://books.google.com/books?id=8CQlDwAAQBAJ&amp;pg=PA50 Politics in Contemporary Southeast Asia: Authority, Democracy and Political Change] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230410140218/https://books.google.com/books?id=8CQlDwAAQBAJ&amp;pg=PA50 |date=10 April 2023 }}''. Taylor &amp; Francis;{{ISBN|978-1-317-49628-1}}, pg. 50.&lt;/ref&gt; ໃນປີດຽວກັນນີ້ ມີທະຫານຂອງຫວຽດນາມຫ້າໝື່ນນາຍ ແລະ ເຈົ້າໜ້າທີ່ຂັ້ນພົນລະເຮືອນປະມານຫົກພັນຄົນໃນລາວ, ແລະ ຍັງມີຄົນຫວຽດນາມເຮັດວຽກໂດຍກົງກັບກະຊວງຕ່າງໆປະມານພັນກວ່າຄົນໃນ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ|ວຽງຈັນ]].&lt;ref name=&quot;Savada&quot;&gt;Savada, Andrea M. (1995). ''[http://www.public-library.uk/dailyebook/Laos%20-%20a%20country%20study.pdf Laos: a country study] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180419183125/http://www.public-library.uk/dailyebook/Laos%20-%20a%20country%20study.pdf |date=19 April 2018 }}''. Federal Research Division, Library of Congress, p. 271. {{ISBN|0-8444-0832-8}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Prayaga&quot;&gt;Prayaga, M. (2005). ''[http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/103010/8/08_chapter-iv.pdf Renovation in Vietnam since 1988 a study in political, economic and social change] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180419122734/http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/103010/8/08_chapter-iv.pdf |date=19 April 2018 }} (PhD thesis)''. Sri Venkateswara University. Chapter IV: The Metamorphosed Foreign Relations, pg. 154.&lt;/ref&gt;

ເຖິງສົງຄາມກາງເມືອງຈະຈົບລົງແລ້ວ, [[ການ​ກະ​ບົດ​ໃນ​ປະ​ເທດ​ລາວ|ຄວາມຂັດແຍ້ງ]]ລະຫວ່າງກຸ່ມກະບົດມົ້ງກັບລັດຖະບານກໍຍັງຄົງດຳເນີນຕໍ່ໄປໃນບາງພື້ນທີ່ຂອງປະເທດເຊັ່ນ: ເຂດທະຫານປິດໄຊສົມບູນໃກ້[[ແຂວງວຽງຈັນ]] ແລະ [[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]. ໃນລະຫວ່າງປີ 1975-1996 [[ສະຫະລັດອາເມຣິກາ|ສະຫະລັດ]]ໄປອົບພະຍົບພາຊາວລາວປະມານ 250000 ກວ່າຄົນລີ້ໄພມາປະເທດໄທ, ລວມໄປເຖິງຄົນມົ້ງ 130000 ກວ່າຄົນ.&lt;ref&gt;[https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2770.htm Laos (04/09)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201024185208/https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2770.htm |date=24 October 2020 }}. U.S. Department of State.{{failed verification|date=January 2021}}&lt;/ref&gt;

ໃນວັນທີ 3 ທັນວາປີ 2021, ເສັ້ນທາງ[[ລົດໄຟລາວ-ຈີນ|ລົດໄຟວຽງຈັນ-ບໍ່ເຕັນ]] ໄລຍະທາງ 422 ກິໂລແມັດ ເຊິ່ງເປັນໂຄງການສຳຄັນພາຍໃຕ້ ''[[ຂໍ້ຕົກລົງໜຶ່ງແລວໜຶ່ງເສັ້ນທາງ]]'' ໄດ້ເປີດໃຫ້ບໍລິການຢ່າງເປັນທາງການ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Completed China-Laos Railway |url=https://www.aseanbriefing.com/news/the-completed-china-laos-railway/ |website=ASEAN Business News |language=en |date=21 December 2021 |access-date=18 May 2022 |archive-date=12 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220512130726/https://www.aseanbriefing.com/news/the-completed-china-laos-railway/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== ການເມືອງ ==
{{multiple image|align=right|image1=Thongloun_Sisoulith_in_Kazan_-_2024_(cropped_2).jpg|width1=126|caption1=&lt;center&gt;[[ທອງລຸນ ສີສຸລິດ]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;ເລຂາທິການໃຫຍ່ ແລະ ປະທານປະເທດ&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;|image2=Sonexay_Siphandone_2023.jpg|width2=115|caption2=&lt;center&gt;[[ສອນໄຊ ສີພັນດອນ]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;}}
ປະເທດລາວເປັນລັດພັກການເມືອງດຽວ ແລະແມ່ນໜຶ່ງໃນຫ້າລັດຂອງໂລກທີ່ຍັງຄົງຢູ່ພາຍໃຕ້[[ລັດທິຄອມມູນິດ|ລະບອບຄອມມູນິດ]]ຫຼັງຈາກການລົ່ມສະຫຼາຍຂອງລະບອບສັງຄົມນິຍົມໃນຊ່ວງປີ ຄ.ສ. 1989 ແລະປີ ຄ.ສ. 1991 ການເມືອງຂອງປະເທດຖືກຄອບງຳໂດຍໂຄງສ້າງຄູ່ຂອງພັກແລະອຳນາດລັດ ຮວມເຖີງເຈົ້າໜ້າທີ່ລັດທັງໝົດກໍ່ແມ່ນສະມາຊິກພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວເຊັ່ນກັນ ດ້ວຍເຫດນີ້ ທຳໃຫ້ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດມີອຳນາດໃນການປົກຄອງແບບບໍ່ຈຳກັດ ແລະຄວບຄຸມກິດຈະການຕ່າງໆ ທັງມວນໃນປະເທດ&lt;ref name=&quot;Croissant211&quot; /&gt; ອົງການນອກພາກລັດຟຣີດອມເຮ້າສ໌ (Freedom House) ໄດ້ຈັດໃຫ້ລະບົບການເມືອງຂອງປະເທດລາວວ່າມີລັກສະນະ &quot;ບໍ່ເສລີ&quot; ແລະໃຫ້ຄະແນນໃນລະດັບຕ່ຳຫຼາຍສຳຫຼັບຫານຄຸ້ມຄອງສິດທິທາງການເມືອງແລະສິດທິຂອງພົນລະເມືອງ&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://freedomhouse.org/report/freedom-world/2017/laos |title=Freedom in the World 2017 – Laos |publisher=[[Freedom House]] |language=ອັງກິດ |date=2018-01-02 |access-date=2024-03-12 |archive-date=2019-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190925200158/https://freedomhouse.org/report/freedom-world/2017/laos |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ປະມຸກລັດຂອງລາວ ຄື [[ປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ|ປະທານປະເທດ]] ຊຶ່ງຍັງດຳລົງຕຳແໜ່ງປະທານ[[ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັນລາວ]]ດ້ວຍ ໂດຍປະທານປະເທດແມ່ນຜູ້ແຕ່ງຕັ້ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ລັດທະມົນຕີ ຫົວໜ້າຜູ້ບໍລິຫານແຂວງ ແລະຫົວໜ້າຜູ້ບໍລິຫານເມືອງ ໂດຍການແຕ່ງຕັ້ງຕຳແໜ່ງທັງໝົດຕ້ອງຜ່ານການຍືນຍັນຈາກສະພາແຫ່ງຊາດ

=== ອຳນາດນິຕິບັນຍັດ ===
[[File:National Assembly of Laos (11888085666).jpg|thumb|[[ສະພາແຫ່ງຊາດ]]ໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
ຕາມລັດຖະທຳມະນູນ ໂຄງສ້າງສູງສຸດຂອງລັດລາວແລະສະພານິຕິບັນຍັດ ຄື [[ສະພາແຫ່ງຊາດ]] ແມ່ນສະພາດ່ຽວ ມີທັງໝົດ 132 ທີ່ນັ່ງ ຊຶ່ງຈະປ່ຽນແປງໃນທຸກໆ 5 ປີ ຜ່ານການເລືອກຕັ້ງທົ່ວໄປ ສະພາແຜ່ງຊາດຈະປະຊຸມປີລະສອງຫົນເປັນເວລາສອງສາມສັບປະດາ&lt;ref name=&quot;Croissant211&quot;&gt;{{cite book |author=Aurel Croissant |title=Die politischen Systeme Südostasiens: eine Einführung |publisher=Springer VS |place=Wiesbaden |year=2016 |ISBN=978-3-531-14349-1 |page=211}}&lt;/ref&gt; ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຄະນະກຳມະການປະຈຳຈະຕິດຕາມການດຳເນີນການຕາມການພິຈາລະນາ ຕີຄວາມລັດຖະທຳມະນູນ ແລະສະເໜີຜູ້ສະມັກຮັບຕຳແໜ່ງສຳຄັນ ໂດຍຄະນະກຳມະການປະຈຳປະກອບດ້ວຍ ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ ຮອງປະທານ ແລະຜູ້ແທນແປດຄົນ ຊຶ່ງຄະນະກຳມະການສະພາແຕ່ລະສ່ວນ ໜົ່ວຍງານພາຍໃນ ແລະສຳນັກງານຂອງທັ້ງ 18 ແຂວງ ກໍ່ຢູ່ພາຍໃຕ້ສະພາແຫ່ງຊາດດ້ວຍ&lt;ref name=&quot;Croissant212&quot;&gt;{{cite book|author=Aurel Croissant |title=Die politischen Systeme Südostasiens: eine Einführung |publisher=Springer VS |place=Wiesbaden |year=2016 |ISBN=978-3-531-14349-1 |page=212}}&lt;/ref&gt;

ໜ້າທີ່ຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ ຄື ການເລືອກປະທານປະເທດດ້ວຍສຽງຂ້າງມາກປະມານສອງເຖິງສາມ ເພື່ອແຕ່ງຕັ້ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີຕາມຄຳຮ້ອງຂໍຂອງປະທານປະເທດ ເຊ່ນດຽວກັບລັດຖະມົນຕີ ປະທານສານປະຊາຊົນສູງສຸດ ແລະໄອຍະການສູງສຸດ&lt;ref name=&quot;Croissant211&quot; /&gt; ຢ່າງໃດກໍ່ດີ ໃນທາງປະຕິບັດແລ້ວ ມີພຽງສະເພາະການຕັດສິນໃຈຂອງຄະນະກຳມະການກາງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດເທົ່ານັ້ນ ທີ່ໄດ້ຮັບການອະນຸມັດ&lt;ref name=&quot;Croissant212&quot; /&gt;

ອົງກອນມວນຊົນຍັງຄົງໄດ້ຮັບອະນຸຍາດໃຫ້ສົ່ງຮ່າງກົດໝາຍພາຍໃຕ້ເງື່ອນໄຂບາງປະການ ແຕ່ສະພາແຫ່ງຊາດເປັນຜູ້ຮັບຜິດຊອບໃນການອະນຸມັດການວາງແຜນເສດຖະກິດ ງົບປະມານ ແລະການປ່ຽນແປງໃນລັດຖະບານ

=== ຝ່າຍບໍລິຫານ ===
ອຳນາດບໍລິຫານຢູ່ທີ່ປະທານປະເທດແລະຄະນະລັດຖະມົນຕີ ໂດຍນາຍົກລັດຖະມົນຕີເປັນປະທານຄະນະລັດຖະມົນຕີ ແຕ່ມີອຳນາດການຕັດສິນໃຈພຽງເລັກນ້ອຍ ໃນທາງປະຕິບັດ ການຕັດສິນໃຈຂອງຄະນະກຳມະການກາງຂອງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດດຳເນີນການໂດຍຜູ້ບໍລິຫານ&lt;ref name=&quot;Croissant212&quot; /&gt;

ເຊ່ນດຽວກັບການບໍລິຫານງານຂອງແຂວງແລະເມືອງ ທີ່ມີໂຄງສ້າງເໝືອນກັນກັບລັດຖະບານກາງ ແຕ່ຕັວແທນເມືອງໄດ້ຮັບເລືອກຈາກປະຊາຊົນແລະແຕ່ງຕັ້ງຢ່າງເປັນທາງການໂດຍຫົວໜ້າຜູ້ບໍລິຫານແຂວງ

==ເສດຖະກິດຂອງລາວ ==
{{Main|ເສດຖະກິດລາວ}}
[[File:Rice_planting_near_Champasak_(Laos).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Rice_planting_near_Champasak_(Laos).jpg|thumb|ປະມານ 80% ຂອງປະຊາກອນລາວ ດຳລົງຊີວິດກະສິກຳແບບກຸ້ມກິນ]]
[[ຮູບ:Talatsao @ 2012.JPG|thumb|[[ຕະຫຼາດເຊົ້າ]] ປີ 2012]]
ເສດຖະກິດຂອງລາວແມ່ນອີງໃສ່ການລົງທຶນ ແລະ ການຄ້າກັບປະເທດເພື່ອນບ້ານເປັນຫຼັກ ເຊັ່ນ: ໄທ, ຫວຽດນາມ ແລະ ໂດຍສະເພາະແມ່ນ [[ປະເທດຈີນ|ສ.ປ ຈີນ]] ທີ່ມີບົດບາດສຳຄັນຫຼາຍໃນເຂດພາກເໜືອ. ນອກຈາກນີ້, [[ເມືອງປາກເຊ]]ກໍ່ເປັນອີກໜຶ່ງເຂດທີ່ມີການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດຢ່າງເຫັນໄດ້ຊັດຈາກການຄ້າຊາຍແດນກັບໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ. ໃນປີ 2009, ລັດຖະບານອາເມລິກາ ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງທ່ານ ໂອບາມາ ໄດ້ປະກາດຍົກເລີກຂໍ້ຫ້າມຕ່າງໆ ເພື່ອໃຫ້ບໍລິສັດຂອງລາວສາມາດຮັບການສະໜັບສະໜູນທາງດ້ານການເງິນຈາກທະນາຄານເພື່ອການສົ່ງອອກ ແລະ ນຳເຂົ້າຂອງສະຫະລັດ (US Export-Import Bank) ໄດ້.&lt;ref&gt;{{cite news |author=THOMAS FULLER |date=17 September 2009 |title=Communism and Capitalism Are Mixing in Laos |url=https://www.nytimes.com/2009/09/18/world/asia/18laos.html?pagewanted=all&amp;_r=0 |publisher=New York Times}}&lt;/ref&gt; ຕໍ່ມາໃນປີ 2011, [[ຕະຫຼາດຫຼັກຊັບລາວ]]ໄດ້ເລີ່ມເປີດການຊື້-ຂາຍຢ່າງເປັນທາງການ ແລະ ໃນປີ 2012 ລັດຖະບານກໍ່ໄດ້ສ້າງຕັ້ງ &quot;ສູນຂໍ້ມູນຂ່າວສານທາງດ້ານການຄ້າຂອງ ສປປ ລາວ&quot; (Laos Trade Portal) ເພື່ອເປັນແຫຼ່ງຂໍ້ມູນຮວບຮວມທຸກຢ່າງໃຫ້ແກ່ນັກທຸລະກິດໃນການນຳເຂົ້າ ແລະ ສົ່ງອອກສິນຄ້າ.

ໃນປີ 2016, ຈີນກາຍເປັນຜູ້ລົງທຶນຕ່າງປະເທດລາຍໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນລາວ ໂດຍມີມູນຄ່າການລົງທຶນສະສົມຕັ້ງແຕ່ປີ 1989 ສູງເຖິງ 5.395 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ. ຖັດລົງມາແມ່ນໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ ທີ່ເປັນຜູ້ລົງທຶນອັນດັບສອງ ແລະ ອັນດັບສາມຕາມລໍາດັບ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.atimes.com/article/china-top-foreign-investor-behind-laos-fast-growth/|title=Out of obscurity|last=Lowe|first=Sandra|date=10 December 2016|website=www.atimes.com|publisher=|access-date=14 December 2016|archive-date=13 ທັນວາ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161213224945/http://www.atimes.com/article/china-top-foreign-investor-behind-laos-fast-growth//|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ເຖິງວ່າຈະມີການພັດທະນາໃນຫຼາຍດ້ານ, ແຕ່ການກະສິກຳແບບກຸ້ມຕົນເອງຍັງຄົງກວມເອົາເຄິ່ງໜຶ່ງຂອງຜະລິດຕະພັນມວນລວມພາຍໃນ (GDP) ແລະ ເປັນແຫຼ່ງຮອງຮັບແຮງງານເຖິງ 80%. ປະເທດລາວມີເນື້ອທີ່ທີ່ສາມາດເຮັດການຜະລິດໄດ້ພຽງ 4.01% ແລະ ມີເນື້ອທີ່ປູກພືດຢືນຕົ້ນພຽງແຕ່ 0.34% ເທົ່ານັ້ນ &lt;ref&gt;[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2097.html Field Listing – Land use] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140326095031/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2097.html |date=2014-03-26 }}, ''CIA World Factbook''.&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງຖືວ່າຕໍ່າທີ່ສຸດໃນອະນຸພາກພື້ນແມ່ນ້ຳຂອງ.&lt;ref&gt;About Greater Mekong Subregion at [https://web.archive.org/web/20111117130328/http://beta.adb.org/countries/gms/main Asian Development Bank]&lt;/ref&gt; ການປູກເຂົ້າຍັງຄົງເປັນອາຊີບຫຼັກ ໂດຍກວມເອົາເນື້ອທີ່ທຳການຜະລິດເຖິງ 80% ແລະ ຄົວເຮືອນຊາວກະສິກອນປະມານ 77% ສາມາດຜະລິດເຂົ້າກຸ້ມກິນດ້ວຍຕົນເອງ.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20070628094304/http://www.irri.org/donors/SDC/pdfs/RiceFabricOf%20LifeInLaos.pdf Rice: The Fabric of Life in Laos]. Lao_IRRI Project&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Barclay, Adam and Shrestha, Samjhana (April–June 2006) [https://web.archive.org/web/20061012050925/http://www.irri.org/publications/today/pdfs/5-2/22-27.pdf &quot;Genuinely Lao&quot;], ''Rice Today''.&lt;/ref&gt;

ຍ້ອນການພັດທະນາແນວພັນເຂົ້າທີ່ດີຂຶ້ນ ແລະ ການປະຕິຮູບເສດຖະກິດ, ເຮັດໃຫ້ຜົນຜະລິດເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ຈົນສາມາດບັນລຸຄວາມສົມດຸນລະຫວ່າງການນຳເຂົ້າ ແລະ ສົ່ງອອກເຂົ້າໄດ້ເປັນຄັ້ງທຳອິດໃນປີ 1999. ນອກຈາກນີ້, ລາວຍັງເປັນປະເທດທີ່ມີສາຍພັນເຂົ້າຫຼາກຫຼາຍທີ່ສຸດໃນອະນຸພາກພື້ນ, ເຊິ່ງລັດຖະບານໄດ້ຮ່ວມມືກັບສະຖາບັນວິໄຈເຂົ້າສາກົນ (IRRI) ເພື່ອເກັບກຳຕົວຢ່າງແນວພັນເຂົ້າຫຼາຍພັນຊະນິດທີ່ມີຢູ່ໃນປະເທດ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.irri.org/publications/annual/pdfs/ar2000/Race.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070614081343/http://www.irri.org/publications/annual/pdfs/ar2000/Race.pdf|archivedate=14 June 2007|title=A Race Against Time|format=PDF|accessdate=27 June 2010}}&lt;/ref&gt;

ນອກຈາກການກະສິກຳແລ້ວ, ເສດຖະກິດລາວຍັງໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອເພື່ອການພັດທະນາຈາກອົງການສາກົນ ເຊັ່ນ: IMF ແລະ ADB ລວມທັງການລົງທຶນໂດຍກົງຈາກຕ່າງປະເທດໃນຂະແໜງອຸດສາຫະກຳ, ໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ແລະ ການຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ (ໂດຍສະເພາະແມ່ນທອງ ແລະ ຄຳ). ຂະແໜງການທ່ອງທ່ຽວກໍ່ກາຍເປັນອຸດສາຫະກຳທີ່ເຕີບໂຕໄວທີ່ສຸດໃນປະເທດ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ການພັດທະນາເສດຖະກິດຍັງຜະເຊີນກັບສິ່ງທ້າທາຍຈາກບັນຫາ &quot;ສະໝອງໄຫຼ&quot; ຫຼື ການຍ້າຍຖິ່ນຖານຂອງແຮງງານທີ່ມີທັກສະສູງໄປຕ່າງປະເທດ.&lt;ref&gt;{{cite book|author1=Özden, Çaḡlar|author2=Schiff, Maurice W.|title=International migration, remittances, and the brain drain|url=https://books.google.com/books?id=khtB0xgugD8C|year=2006|publisher=World Bank Publications|isbn=978-0-8213-6372-0}}&lt;/ref&gt;

ລາວເປັນປະເທດທີ່ອຸດົມສົມບູນໄປດ້ວຍຊັບພະຍາກອນແຮ່ທາດ ແລະ ມີທ່າແຮງມະຫາສານດ້ານພະລັງງານນ້ຳ. ລັດຖະບານໄດ້ສົ່ງເສີມການລົງທຶນເພື່ອຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ ເຊັ່ນ: [[ຖ່ານຫີນ]], [[ຄຳ]], [[ບົກຊິດ]], [[ກົ່ວ]] ແລະ [[ທອງຄຳ|ທອງ]]. ໃນດ້ານພະລັງງານ, ພື້ນທີ່ພູດອຍ ແລະ ແຫຼ່ງນ້ຳທີ່ອຸດົມສົມບູນເຮັດໃຫ້ລາວສາມາດຜະລິດ ແລະ ສົ່ງອອກໄຟຟ້າໄດ້ເປັນຈຳນວນຫຼາຍ, ໂດຍມີເປົ້າໝາຍສົ່ງອອກໃຫ້ໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ ເປັນຫຼັກ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.adb.org/Documents/TARs/LAO/40514-LAO-TAR.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110515093014/http://www.adb.org/Documents/TARs/LAO/40514-LAO-TAR.pdf|archivedate=15 May 2011|title=Preparing the Cumulative Impact Assessment for the Nam Ngum 3 Hydropower Project: Financed by the Japan Special Fund|format=PDF|accessdate=27 June 2010}}&lt;/ref&gt;

ຜະລິດຕະພັນຂອງລາວທີ່ທົ່ວໂລກຮູ້ຈັກດີທີ່ສຸດແມ່ນ &quot;[[ເບຍລາວ]]&quot; ເຊິ່ງມີການສົ່ງອອກໄປຫຼາຍປະເທດໃນທົ່ວໂລກ ເຊັ່ນ: [[ສະຫະລັດ]], [[ອັງກິດ]], [[ເຢຍລະມັນ]], [[ຍີ່ປຸ່ນ]], [[ເກົາຫຼີໃຕ້]] ລວມທັງປະເທດເພື່ອນບ້ານ. ສ່ວນຂະແໜງການຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ ກໍ່ເປັນອີກໜຶ່ງຂະແໜງການທີ່ດຶງດູດການລົງທຶນຈາກຕ່າງປະເທດໄດ້ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ແລະ ສ້າງລາຍຮັບທີ່ສຳຄັນໃຫ້ແກ່ປະເທດຊາດ ນັບຕັ້ງແຕ່ປີ 2003 ເປັນຕົ້ນມາ.

== ສັງຄົມ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
{{ຫຼ້າສະໄໝ}}

=== ປະຊາກອນ ===
ປະຈຸບັນ ປະຊາກອນລາວ ມີທັງໝົດ 7,588,447 ຄົນ (ຂໍ້ມູນປີ 2016ຂອງກະຊວງປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ), ໃນນີ້ ກຸ່ມຄົນທີ່ມີອາຍຸແຕ່ 0 ຫາ 14 ປີ ກວມອັດຕາສ່ວນເຖິງ 37.8%, ໝວດອາຍຸແຕ່ 15 ຫາ 59 ປີ ມີ 56.5% ແລະ ໝວດອາຍຸແຕ່ 60 ປີຂື້ນໄປ
ມີພຽງແຕ່ 6%. ກຸ່ມອາຍຸຕ່ຳຫາປານກາງກວມອັດຕາສ່ວນສູງຄືແນວນີ້ ບົ່ງບອກໃຫ້ຮູ້ວ່າປະຊາກອນລາວແມ່ນ ປະຊາກອນໜຸ່ມ ແລະ ສ່ວນວ່າກຸ່ມຄົນສູງອາຍຸ ມີພຽງແຕ່ 6% ນັ້ນ ສະແດງວ່າຄົນລາວມີອາຍຸຍືນສະເລ່ຍ
ຕ່ຳ 64 ປີ (ຊາຍ 66 ປີ ແລະ ຍິງ 63 ປີ).

==== ໂຄງສ້າງດ້ານເພດ ====
ຕາມຕົວເລກຂອງຈຳນວນປະຊາກອນລາວ ໃນປີ 2008 ເພດຍິງມີຈຳນວນຫຼາຍເຖິງ 3.007.339 ຄົນ ເຊິ່ງເທົ່າກັບ 50.11% ແລະ ເພດຊາຍ 2.993.041 ຄົນ ເທົ່າກັບ 49.81%

==== ໂຄງສ້າງດ້ານອາຊີບ ====
ກຸ່ມຄົນທີ່ຢູ່ໃນໄວອອກແຮງງານ ຫຼື ໄວກຳລັງແຮງງານ ແມ່ນກຸ່ມຄົນຜູ້ມີອາຍຸແຕ່ 15 ຫາ 60 ປີ ເຊ່ິງກວມເອົາອັດຕາເຖິງ 56.5% ຂອງພົນລະເມືອງລາວທັງໝົດ. ໃນຈຳນວນຜູ້ອອກແຮງງານທັງໝົດນັ້ນ, ເຫັນວ່າຜູ້ຜະລິດ
ໂດຍກົງ ກວມເອົາອັດຕາສ່ວນຫຼາຍກວ່າໝູ່ ເຊ່ິງໃນນັ້ນ ຊາວກະສິກອນມີ 85% ແລະ ກຳມະກອນ-ວິສາວະກອນ ມີ 9%. ສ່ວນທີ່ເຫຼືອນັ້ນແມ່ນຜູ້ຜະລິດໂດຍທາງອ້ອມ (ພະນັກງານບໍລິຫານ, ຜູ້ບໍລິການ, ສຶກສາ, ວັດທະນະທຳ, ສາທາລະນະສຸກ) ແລະ ພາກສ່ວນທີ່ບໍ່ມີອາຊີບແນ່ນອນ.

==== '''ໂຄງສ້າງດ້ານຊົນເຜົ່າ''' ====
* ໃນປັດຈຸບັນ ສປປ ລາວ ມີ 1 ຊົນຊາດ ຄື ຊາດລາວ, ມີ 50 ຊົນເຜົ່າ(ໃນກອງປະຊຸມສະໄໝສາມັນເທື່ອທີ່6 ຂອງສະພາແຫ່ງຊາດຊຸດທີ່8 ໄດ້ຮັບຮອງ ຊົນເຜົ່າບຣູ ເປັນທາງການ ຊຶ່ງໄດ້ຈຳນວນຊົນເຜົ່າໃນ ສປປ ລາວ ໄດ້ເພີ່ມຈາກ 49 ມາເປັນ 50 ເຜົ່າ ໃນປະຈຸບັນ) ແລະ ມີ 4 ໝວດພາສາ ມີດັ່ງນີ້:
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ລາວ-ໄຕ ຄື: [[ລາວ (ຊົນເຜົ່າ)|ລາວ]], ຜູ້ໄທ, ພວນ, ໄທດຳ, ໄທຂາວ, ລື້, ຍວນ, ແຊກ, ເມີ້ຍ, ກະດາບ, ຢັ້ງ, ໂຢ້ຍ, ຍໍ. ບັນດາຊົນເຜົ່າເຫຼົ່ານີ້ ສ່ວນຫຼາຍອາໄສຢູ່ຕາມເຂດລ້ອງແມ່ນ້ຳສາຍ.
ຕ່າງໆ. ເປັນຕົ້ນແມ່ນລ້ອງ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ​]] ໂດຍກວມເອົາ 55% ຂອງຈຳນວນພົນລະເມືອງທັງໝົດໃນທົ່ວປະເທດ.
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ມອນ-ຂະແມ: ປະກອບດ້ວຍເຜົ່າຂະມຸ(ກືມມຸ), ລະເມດ, ລະເວນ, ລະແວ, ສ່ວຍ, ມະກອງ, ປະໂກະ, ແຍະ, ຍະເຫີນ, ເຈັງ, ສະລັກ, ຕະໂອ້ຍ,ເມ່ືອງ (ມອນ), ຕຸມ, ສະລາງ, ຕີ, ສີລາ, ງວນ, ງີ້ວ ເຊິ່ງກວມອັດຕາສ່ວນ 27% ຂອງຈຳນວນປະຊາກອນທັງໝົດ ແລະ ອາໄສຢູ່ພູພຽງທາງພາກໃຕ້ ແລະ ຢູ່ລຽບສາຍພູຫຼວງເປັນສ່ວນຫຼາຍ.
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ມົ້ງ-ຢ້າວ: ເຜົ່າມົ້ງ (ຂາວ, ດຳ, ລາຍ, ແດງ), ຢ້າວ, ແລນແຕນ, ອາຂາ, ປີລູ, ໂອມາ, ເອີຢາ, ລູມາ. ເຊິ່ງອາໄສຢູ່ພູສູງທາງພາກເໜືອເປັນສ່ວນຫຼາຍ.
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ຈີນ-ຕິເບດ: ກໍ້, ກຸ່ຍ, ສີດາ, ພູນ້ອຍ,ມູເຊີ, ຮາຍີ, ໂລໂລ, ຫໍ້. ເຊິ່ງອາໄສຢູ່ບັນດາແຂວງພາກເໜືອ ໂດຍສະເພາະແມ່ນບັນດາແຂວງທີ່ມີຊາຍແດນຕິດກັບຈີນ ແລະ ມຽນມາ (ຜົ້ງສາລີ, ຫຼວງນ້ຳທາ, ອຸດົມໄຊ, ຫົວພັນ).
ນອກຈາກ 4 ໝວດພາສາດັ່ງກ່າວແລ້ວ ພົນລະເມືອງລາວຍັງປະກອບດ້ວຍຊາວຕ່າງດ້າວອີກຈຳນວນໜຶ່ງເຊັ່ນ: ຫວຽດນາມ,ຈີນ, ໄທ, ອິນເດຍ. ເປັນຕົ້ນ ເຊິ່ງສ່ວນຫຼາຍອາໄສຢູ່ຕາມຕົວເມືອງໃຫຍ່ ແລະ ມາຮອດ ປັດຈຸບັນ ຈຳນວນໜຶ່ງກໍໄດ້ປ່ຽນສັນຊາດ ເປັນພົນລະເມືອງລາວຢ່າງຖາວອນແລ້ວ.

=== ພາສາ ===
{{Main|ພາສາລາວ}}[[ຮູບ:Lao schoolbook with illustrated lao alphabet.jpg|thumb|right|ປື້ມຕົວອັກສອນລາວ]]
ພາສາລາວ{{spaces}}ແມ່ນພາສາທາງການຂອງ[[ສປປ ລາວ|ປະເທດສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ]] ເປັນພາສາແມ່ຂອງຊົນຊາດລາວ ແລະ ຊົນເຊື້ອສາຍອື່ນໃນປະເທດລາວ  ພາສາລາວມີວັນນະຍຸດ ມີຄວາມສຳພັນຄ້າຍຄຽງກັບພາສາພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອ( ອີສານ ) ຂອງ[[ປະເທດໄທ]] ລະບົບການຂຽນຈະໃຊ້ ຕົວອັກສອນລາວເຊິ່ງເປັນລະບົບອັກສອນສະຫຼະປະກອບ (ລະບົບການນຂຽນ ທີ່ປະກອບດ້ວຍສັນຍາລັກແທນພະຍັນຊະນະ ແລະ ຕິດຕາມດ້ວຍສະຫຼະທີ່ຈະຢູ່ທາງໜ້າ ທາງຫຼຼັງ ທາງເທິງ ທາງລຸ່ມ ຂອງພະຍັນຊະນະ)  ແລະ ມີຄວາມສຳພັນໃກ້ຊິດກັບພາສາໄທ. ພາສາລາວແມ່ນ ພາສາໃນກຸ່ມພາສາລາວ-ໄຕ ອັນເປັນກຸ່ມຍ່ອຍຂອງ[[ຕະກູນພາສາໄທ-ກະໄດ]]

==== ຄວາມເປັນມາຂອງພາສາລາວ ====
ພາສາລາວສືບຖອດມາຈາກ ພາສາໄຕ ຢູ່ພາກໃຕ້ຂອງ[[ປະເທດຈີນ]]ເຊິ່ງເປັນຈຸດດັ່ງເດີມຂອງຫຼາຍພາສາຕ່າງໆ ທີ່ຍັງໃຊ້ແລະເວົ້າຢູ່ໂດຍຫຼາຍຊົນເຜົ່າ. ເນື່ອງຈາກຖືກຄວາມກົດດັນຈາກການຂະຫຍາຍຕົວ ຂອງອານາຈັກຈີນ, ການບຸກລຸກຂອງ[[ຊາວມົງໂກນ]] ແລະ ການປູກຝັງທຳມາຫາກີນ, ຄົນໄຕໃດ້ຍົກຍ້າຍລົງມາພາກໃຕ້ ຕາມຮີມຝັ່ງ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ​]]. ການອົບພະຍົກຂອງ[[ຊາວໄຕ]]ກໍ່ໄດ້ມີກ່າວໄວ້ໃນຕຳນານຂອງເຈົ້າພະຍາ ຂຸນບູລົມລາຊາທິລາດ.
* [[ພາສາລາວ]]
* [[ອັກສອນລາວເດີມ]]
* [[ອັກສອນລາວບູຮານ]]

=== ສາສະໜາ ===
ຄົນລາວສ່ວນຫຼາຍນັບຖື [[ສາສະໜາພຸດ]] ນິກາຍຫິນະຍານ ເຊິ່ງເປັນສາສະໜາປະຈຳຊາດ (60% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດ) ຖັດຈາກ ສາສະໜາພຸດ ແມ່ນ ສາສະໜາ ບັນພະບູລຸດຂອງຊົນເຜົ່າມົ້ງ ຊຶ່ງກວມເອົາ ປະມານ 15% ໃນຂອບເຂດທົ່ວປະເທດ. ນອກຈາກນີ້ແລ້ວ ຍັງມີຊົນເຜົ່າກຸ່ມນ້ອຍອື່ນໆ ລວມທັງເຜົ່າລາວຈຳນວນໜຶ່ງ ນັບຖື[[ສາສະໜາຄິດ]] ແລະ ອິສະລາມ ແຕ່ວ່າ ກວມເອົາອັດຕາສ່ວນໜ້ອຍຫຼາຍ. ສຳລັບ [[ສາສະໜາຄິດ]]ແລ້ວ, ສ່ວນຫຼາຍ ຈະມີຜູ້ນັບຖືເປັນກຸ່ມຄົນຫວຽດນາມ ທີ່ອົບພະຍົບເຂົ້າຢູ່ລາວ ແຕ່ສະໄໝສົງຄາມ, ສ່ວນ[[ສາສະໜາອິສະລາມ]] ພົບວ່າມີການນັບຖືໃນໝູ່ຊົນເຜົ່າສ່ວນໜ້ອຍ (ຊົນເຜົ່າຫ້ໍ) ທີ່ອາໄສຕາມຊາຍແດນດ້ານຕິດກັບ[[ປະເທດມຽນມາ]] ແລະ ຊຸມຊົນ[[ມຸສະລິມ]]ທີ່ມີເສື້ອສາຍ ອາຊີໃຕ້ ແລະ ຈາມໃນ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
[[ສາສະໜາ]]: [[ສາສະໜາພຸດ]] [[ນິກາຍເຖລະວາດ]] 60%

=== ວັດທະນະທຳ ===
[[ພຸດທະສາສະໜາ]][[ນິກາຍເຖລະວາດ]] ນັບເປັນແບບແຜນຫຼັກຂອງວັດທະນະທຳລາວ ເຊິ່ງປາກົດໃຫ້ເຫັນທົ່ວປະເທດ ທັງໃນດ້ານພາສາ ແລະ ສິລະປະ, ວັນນະຄະດີ, ສິລະປະການສະແດງ ຯລຯ ສຳຫຼັບດົນຕີລາວນັ້ນ ຍັງຄົງມີອິດທິພົນຂອງ[[ແຄນ]] ເຊິ່ງເປັນເຄື່ອງດົນຕີປະຈຳຊາດ ວົງດົນຕີຂອງລາວແມ່ນວົງໝໍລຳ ມີ ໝໍລຳ ແລະ ໝໍແຄນ ທຳນອງການຂັບຈະແຕກຕ່າງກັນໄປຕາມທ້ອງຖິ່ນ ທາງພາກເໜືອເອິ້ນວ່າ ຂັບ ພາກໃຕ້ຈາກ ບໍລິຄຳໄຊລົງໄປເອິ້ນວ່າ ລຳ ເຊ່ັນ: ຂັບງຶ່ມວຽງຈັນ, ຂັບພວນຊຽງຂວາງ, ລຳສາລະວັນຂອງແຂວງສະລະວັນ, ລຳພູໄທ, ລຳຕັງຫວາຍ, ລຳຄອນສະຫວັນ, ລຳບ້ານຊອກຂອງແຂວງສະຫວັນນະເຂດ, ລໍາໂສມ, ລຳສີພັນດອນຂອງແຂວງຈຳປາສັກ, ລຳມະຫາໄຊຂອງແຂວງຄຳມ່ວນ, ຂັບທຸ້ມຂອງແຂວງຫຼວງພະບາງ, ຂັບລື້ຂອງຊາວລື້ ເປັນຕົ້ນ ການແຕ່ງກາຍທີ່ເປັນເອກະລັກຢ່າງໜຶ່ງຂອງຄົນລາວແມ່ນ ຜູ້ຍິງຈະນຸ່ງສິ້ນ,ເກົ້າຜົມ,ບ່ຽງແພ. ອາຫານຂອງຄົນລາວຈະກິນເຂົ້າໜຽວເປັນຫຼັກ ອາຫານທີ່ເປັນເອກະລັກແມ່ນ: ແຈ່ວ, ຕຳໝາກຮຸ່ງ, ປິ້ງໄກ່, ສົ້ມປາ ເປ້ນຕົ້ນ.

ອະລິຍະທຳເກົ່າແກ່ຂອງລາວນັ້ນ ມີປາກົດຈາກຫຼັກຖານດ້ານບູຮານຄະດີຍຸກຫີນ ຢູ່ [[ທົ່ງໄຫຫີນ]]{{spaces}}[[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]

=== '''ແຄນລາວ ມໍລະດົກໂລກ''' ===
ແຄນ ແມ່ນເຄື່ອງດົນຕີ ອຳມະຕະຂອງຊາວລາວ ເຊິ່ງເປັນສິ່ງຕິດພັນຢ່າງສະໜິດແໜ້ນກັບຊີວິດຂອງຄົນລາວ. ແຄນສາມາດກ່ອມອາລົມຄົນໃຫ້ມ່ວນ ແລະ ໃຫ້ຄວາມມ່ວນຊື່ນສຸກສັນໃນຍາມມີໄຊຊະນະ ແລະ ປະສົບຜົນສຳເລັດອັນ ແຄນຍັງກ່ອມຈິດໃຈໃຫ້ຄົນຄິດຮອດບ້ານເກົ່າເມືອງຫຼັງ ແລະ ເຮັກໃຫ້ຄິດຮອດບ້ານທີ່ເຄີຍພັກອາໄສ, ເຮັດໃຫ້ຄຶດຮອດອະດີດຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ເມື່ອໄດ້ຟັງສຽງແຄນລາວຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ລຳສັ້ນ, ລຳລ່ອງ ແລະ ອື່ນໆ. ແຄນເປັນເຄື່ອງດົນຕີປະເພດໃຊ້ປາກເປົ່າດ້ວຍວິທີສູບລົມເຂົ້າ-ອອກຕາມຈັງຫວະ ແລະ ທຳນອງ ຫຼື ລາຍທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ຢ່າງຄັກແນ່. 

ແຄນເຮັດດ້ວຍໄມ້ອໍ້ (ໄມ້ປາວ) ເຊິ່ງໄດ້ປະກອບດ້ວຍວັດຖຸ 4 ຢ່າງ ແມ່ນໄມ້ລູກແຄນ, ໄມ້ອໍ້ (ໄມ້ປາວ), ເຕົ້າແຄນ (ໄມ້ດູ່), ລີ້ນແຄນເຮັດດ້ວຍທອງ ຫຼື ເງີນສະເພາະຂີ້ສູດ ໃຊ້ໄວ້ຕິດຮູແຄນ. ແຄນມີ 4 ຊະນິດ ຄື: (1) ແຄນຫົກ ເປັນແຄນສຳ່ນ້ອຍເອີ້ນວ່າ ແຄນນ້ອຍ ຫຼື ແຄນສັ້ນ, ມີລູກແຄນຂ້າງລະ 3 ລູກ ມີ ສຽງນຳກັນ 5 ສຽງຄື ຟາ-ຊອນ-ລາ-ໂດ-ເຣ; (2) ແຄນເຈັດ ເປັນແຄນສຳ່ກາງມີລູກຂ້າງລະ 7 ລູກ, ແຄນສຳ່ກາງນິຍົມເປົ່າໃສ່ດົນຕີອື່ນໆ ມີສຽງນຳກັນ 7 ສຽງຄື: ໂດ-ເຣ-ມີ-ຟາ-ຊອນ-ລາ-ທີ; (3) ແຄນແປດ ເປັນແຄນສຳ່ກາງເຊິ່ງໃຫຍ່ກວ່າແຄນເຈັດໜ້ອຍໜຶ່ງ ໃຊ້ສຳລັບເປົ່າດ່ຽວໂດຍປະສົບປະສານກັບສຽງລຳ ແລະ ສຽງຂັບປະເພດຕ່າງໆ, ແຄນແປດເປັນແຄນທີ່ໝໍລຳນິຍົມຊົມໃຊ້ຫຼາຍກວ່າໝູ່; (4) ແຄນເກົ້າ ເປັນແຄນທີ່ມີລູກຂ້າງລະເກົ້າ ແຄນຊະນິດນີ້ແມ່ນແຄນທີ່ເພິ່ນນິຍົມຊົມໃຊ້ເປົ່າໃສ່ລຳໂສມ, ສີພັນດອນ, ລຳພື້ນເມືອງ, ລຳນິທານເກົ່າແກ່ ໃນປະຈຸບັນໝໍລຳບໍ່ມັກໃຊ້ກັນແລ້ວ ແຕ່ໃນບາງເຂດກໍມີການຂັບງັບບຸນປະເພນີດ້ວຍສຽງແຄນຢູ່. 

=== ອາຫານລາວ ===
[[ຮູບ:LaoFood LarbNeua.JPG|thumb|[[ລາບ]]ເປັນອາຫານລາວທີ່ມີຊື່ສຽງທົ່ວໂລກ.]]
{{see also|ອາຫານລາວ}}
[[ປາແດກ]], [[ຂ່າ]], [[ຫົວສີໄຄ]], [[ໝາກຂີ້ຫູດ]] ແມ່ນສ່ວນປະກອບທີ່ສຳຄັນໃນປຸງແຕ່ງອາຫານລາວ. ອາຫານລາວທີ່ມີຊື່ສຽງທີ່ສຸດແມ່ນ [[ລາບ]] ແລະ [[ຕຳໝາກຫຸ່ງ]]. ລາບ ເປັນອາຫານທີ່ມີການນຳ[[ຊີ້ນ]]ທີ່ຍັງດິບມາປະສົມເຂົ້າກັບ[[ເຄື່ອງເທດ]], ສ່ວນ ຕຳໝາກຫຸ່ງ ເປັນອາຫານທີ່ນຳ[[ໝາກຫຸ່ງ]] ມາຕຳລົງພ້ອມ[[ໝາກເຜັດ]] [[ຜັກທຽມ]] [[ໝາກເລັ່ນ]] [[ໝາກນາວ]] ແລະອື່ນໆ.

ອາຫານລາວໄດ້ມີການພັດທະນາມາດົນນານ ພ້ອມກັບການຂະຫຍັບຂະຫຍາຍຂອງ[[ຊົນຊາດລາວ]]ທີ່ໄດ້ຍ້າຍໄປກໍ່ຮ່າງສ້າງໂຕໃນທ້ອງຖິ່ນຕ່າງໆ ໃນ[[ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້]]. ອາຫານລາວມີອິດທິພົນຕໍ່ຊົນຊາດໃກ້ຄຽງ ເຊັ່ນ ໃນ[[ອາຫານໄທ]]ປັດຈຸບັນກໍໄດ້ມີອາຫານລາວເປັນສ່ວນປະກອບນຳ ເຊັ່ນ [[ລາບ]] ໂດຍມີການບໍລິໂພກໂດຍຄົນເຊື້ອສາຍລາວທີ່ຢູ່ໃນ[[ພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຂອງໄທ]] ແລະນອກຈາກນີ້ ລາບ ກໍໄດ້ມີການເຜີຍແພ່ໄປຮອດພາກກາງຂອງໄທ ເຊັ່ນ [[ບາງກອກ]] ຯລຯ ໂດຍມີການປຸງແຕ່ງທີ່ອາດຕ່າງຈາກລາບລາວແດ່. ໃນຂະນະດຽວກັນ ອາຫານລາວກໍໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກຊົນຊາດລ້ອມຮອບຄືກັນ. ລາວໄດ້ຮັບວິທີ[[ການຂົ້ວ]] ([[ພາສາຈີນກາງ|ຈີນກາງ]]: 炒 chǎo) ແລະ ອາຫານຈຳພວກເຂົ້າເສັ້ນເຊັ່ນ [[ເຝີ]] [[ເຂົ້າຊອຍ]] ຈາກ[[ຊາວຈີນ]] ແລະ [[ຊາວຫວຽດນາມ]] (ເຊິ່ງກໍໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກຊາວຈີນຄືກັນ). ນອກຈາກນີ້ [[ອາຫານຕາເວັນຕົກ]]ກໍໄດ້ມີສ່ວນຮ່ວມໃນພັດທະນາການຂອງອາຫານລາວຄືກັນ. [[ໝາກເຜັດ]]ເປັນສິ່ງນຶ່ງທີ່[[ຊາວປອກຕຸຍການ]]ໄດ້ນຳເຂົ້າມາໃນອະດີດ. ຕັ້ງແຕ່ປະເທດລາວເປັນຫົວເມືອງຂອງ[[ປະເທດຝະລັ່ງ|ຝະລັ່ງ]]ກໍໄດ້ມີການບໍລິໂພກ[[ເຂົ້າຈີ້]] [[ກະແລັມ]] [[ແວງ]] [[ເນີຍແຂງ]] ຯລຯ ແລະອາຫານຕາເວັນຕົກຫຼາຍຂຶ້ນ.

[[ເຄື່ອງດື່ມ]]ຫຼັກທີ່ນິຍົມຊົມຊື່ນໃນປະເທດລາວມັກຂຶ້ນຢູ່ກັບອາຍຸຂອງຜູ້ບໍລິໂພກ. ໄວລຸ້ນໜຸ່ມລາວນິຍົມດື່ມ[[ນ້ຳເຕົ້າຮູ້]]&lt;ref&gt;[https://www.bloggang.com%2Fviewdiary.php%3Fid%3Dtantailovegongtup%26group%3D18&amp;ei=-twQUua3EYmuyQGn64Aw&amp;usg=AFQjCNFUZwqPzQJeXqefqMBJlUs8f9LQ-g รวมทริปท่องเที่ยวเวียงจันทน์ ลาว - BlogGang.com]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.kroobannok.com%2Fblog%2F25029&amp;ei=-twQUua3EYmuyQGn64Aw&amp;usg=AFQjCNH8BBAgzYrShmTgqNasKZg2KRabDA &quot;คนลาว&quot; ....เรียบง่ายแต่มีความสุข]&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງເປັນເຄື່ອງດື່ມທີ່ຜະລິດຈາກໝາກຖົ່ວເຫຼືອງ. ສ່ວນເຄື່ອງດື່ມມຶນເມົາທີ່ຂຶ້ນຊື່ລືຊາໃນປະເທດແມ່ນ[[ເບຍລາວ]]&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2009/05/26/business/global/26beer.html Just Another Beer? Not to Those in Laos - NYTimes.com]&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງເປັນ[[ເບຍ]]ທີ່ຜະລິດໃນປະເທດລາວ.

== ການແບ່ງເຂດການປົກຄອງ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
{{ຫຼ້າສະໄໝ}}
{{main|ແຂວງຂອງປະເທດລາວ}}{{Clear}}
{| style=&quot;float:left;&quot;
|                                        &lt;big&gt;'''ຕາຕະລາງ​ຂໍ້ມູນ,​ແຂວງ,​ພົນລະເມືອງ​ລາວ ຄ.ສ.'''&lt;/big&gt;​ 2020

{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;text-align:left; font-size:100%;&quot;
|- style=&quot;font-size:100%; text-align:right;&quot;
!ແຜນທີ່
!ແຂວງ
!ເມືອງເອກ
!ເນື້່ອທີ່ &lt;br/ຕາລາງກິໂລແມັດ&gt;
!​ພົນລະເມືອງ ​(2015)
!ພົນລະເມືອງ (2018)&lt;ref name&quot;ກົມສະຖິຕິຄ.ສ2018&quot;&gt;{{Cite web |title=LAOSIS |url=https://laosis.lsb.gov.la/ |access-date=2026-01-06 |website=laosis.lsb.gov.la}}&lt;/ref&gt;
!ພົນລະເມືອງ​ (2020) ຄາດຄະເນ​
!ຄວາມໜາແໜ້ນຂອງພົນລະເມືອງ&lt;br /&gt;(ຄົນຕໍ່km2)​
|-
|---
| [[file:khammouane Province-Laos.svg|90px]]
| 01. [[ແຂວງຄໍາມ່ວນ]]
| [[ທ່າແຂກ]]​
|16,315 
|392,100
|420,950
|433,570 
|26.57
| LA-KH
|-
|---
| [[file:champasak Province-Laos.svg|90px]]
| 02. [[ແຂວງຈໍາປາສັກ]]
| [[ປາກເຊ]]
|15,415 
|694,000
|733,582
|752,688
|48.83
| LA- CH
|-
|---
| [[file:Salavan Province-Laos.svg|90px]]
| 03. [[ແຂວງສາລະວັນ]]
| [[ເມືອງສາລະວັນ]]
|10,691
|397,000
|426,991  
|442,200
|41.39
| LA-SL
|-
|---
| [[file:Savannakhet Province-Laos.svg|90px]]
| 04. [[ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ]]
| [[​ໄກສອນພົມວິຫານ]]
|21,774 
|969,700
|1,037,553  
|1,070,035
|49.14
| LA-SV
|-
|---
| [[file:Xiangkhouang Province-Laos.svg|90px]]
| 05. [[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]
| [[ໂພນສະຫວັນ]]​
|14,751
|244,100
|261,686
|267,172
|18.11
| LA-XI
|-
|----
| [[file:Sainyabuli Province-Laos.svg|90px]]
| 06. [[ແຂວງໄຊຍະບູລີ]]
| [[ໄຊຍະບູລີ]]
|16,389 
|381,300
|411,893 
|423,496
|25.84
| LA-XA
|-
|---
| [[file:Xaisomboun Province in Laos 2013.svg|90px]]
| 07. [[ແຂວງໄຊສົມບູນ]]
| [[ອະນຸວົງ]]
|8,551
|85,200	
|102,041
|107,926
|12.62
| LA-XS
|-
|---
| [[file:Sekong Province-Laos.svg|90px]]
| 08. [[ແຂວງເຊກອງ]]
| [[ເຊກອງ]]
|7,665
|113,200
|124,570
|129,398
|16.88
| LA-XE
|-
|----
| [[file:Bolikhamsai Province-Laos.svg|90px]]
| 09. [[ແຂວງບໍລິຄໍາໄຊ]]
| [[ປາກຊັນ]]
|14,863 
|237,700
|303,794 
|315,956
|21.19
| LA-BL
|-
|---
| [[file:Bokeo Province-Laos.svg|90px]]
| 10. [[ແຂວງບໍ່ແກ້ວ]]
| [[ຫ້ວຍຊາຍ]]​
|6,196
|179,300 
|196,641  
|203,468
|32.84
| LA-BK
|-
|---
| [[file:Phôngsali Province-Laos.svg|90px]]
| 11. [[ແຂວງຜົ້ງສາລີ]]
| [[ຜົ້ງສາລີ]]
|16,270 
|178,000
|189,777 
|193,145
|11.87
| LA-PH
|-
|---
| [[file:Laos Provinces Luang Namtha.svg|90px]]
| 12. [[ແຂວງຫຼວງນ້ຳທາ]]
| [[ຫຼວງນ້ຳທາ]]
|9,325
|175,700
|192,392
|199,090
|21.35
| LA-LM
|-
|---
| [[file:Luang Prabang Province-Laos.svg|90px]]
| 13. [[ແຂວງຫຼວງພະບາງ]]
| [[ຫຼວງພະບາງ]]
|16,875
|431,900
|459,189
|467,157
|27.68
| LA-LP
|-
|---
| [[file:Vientiane Province-Laos.svg|90px]]
| 14. [[ແຂວງວຽງຈັນ]]
| [[ໂພນໂຮງ]]​
|15,610
|419,100
|450,475
|462,142
|29.61
| LA-VI
|-
|---
| [[file:Houaphanh Province-Laos.svg|90px]]
| 15. [[ແຂວງຫົວພັນ]]
| [[ຊຳເໜືອ]]​
|16,500 
|289,400
|306,247  
|310,976
|18.85
| LA-HO
|-
|---
| [[file:Attapeu Province-Laos.svg|90px]]
| 16. [[ແຂວງອັດຕະປື]]
| [[ອັດຕະປື]]
|10,320 
|139,600
|153,656
|159,885
|15.49
| LA-AT
|-
|---
| [[file:Oudomxay Province-Laos.svg|90px]]
| 17. [[ແຂວງອຸດົມໄຊ]]
| [[ເມືອງໄຊ]]
|15,370
|307,600
|334,702 
|345,425
|22.47
| LA-OU
|-
|---
| [[file:Vientiane Prefecture-Laos.svg|90px]]
| 18. [[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
| [[ຈັນທະບູລີ]]
|3,920
|820,900
|906,859
|948,447
|242.0
| LA-VT
|}
|}
* '''ໂດຍແບ່ງອອກເປັນຍິງ ແລະ ຊາຍ'''
'''ຊາຍ:''' 3,622,​983ຄົນ&lt;ref Name=&quot;ຄາດຄະເນພົນລະເມືອງລາວປີ2020(ກົມສະຖິຕິສູນສະຖິຕິແຫ່ງຊາດ&quot;​)​&gt;{{Cite web |title=Lao Statistics Bureau Homepage |url=https://www.lsb.gov.la/ |access-date=2026-01-06 |language=lo}}&lt;/ref&gt;

'''ຍິງ:''' 3,608,​170ຄົນ&lt;ref Name=&quot;ຄາດຄະເນພົນລະເມືອງລາວປີ2020(ກົມສະຖິຕິສູນສະຖິຕິແຫ່ງຊາດ&quot;​)​ /&gt;

'''ລວມທັງໝົດ:''' 7,231,153ຄົນ&lt;ref Name=&quot;ຄາດຄະເນພົນລະເມືອງລາວປີ2020(ກົມສະຖິຕິສູນສະຖິຕິແຫ່ງຊາດ&quot;​)​ /&gt;

* '''ຈາກການສຳຫລວດສຳມະໂນຄົວ''',​

ໃນວັນທີ່ 27 ກຸມພາ ຄ.ສ. 2006 ໄດ້ມີການຍຸບ[[ເຂດພິເສດໄຊສົມບູນ]] ໝາຍເລກ 13 ໃນແຜນທີ່ ຢ່າງເປັນທາງການ ອີງຕາມດຳລັດນາຍົກລັດຖະມົນຕີທີ 10/ນຍ. ລົງວັນທີ່ 13 ມັງກອນ ຄ.ສ. 2006 ໂດຍເມືອງທ່າໂທມ ຖືກລວມເຂົ້າກັບ [[ແຂວງຊຽງຂວາງ]] ແລະ [[ເມືອງໄຊສົມບູນ]] ຖືກລວມເຂົ້າກັບ [[ແຂວງວຽງຈັນ]].

ຕໍ່ມາໃນວັນທີ 31 ທັນວາ ປີ2013 ໄດ້ຈັດຕັ້ງແຂວງໃໝ່ໃນບໍລິເວນທີ່ເຄີຍເປັນເຂດພິເສດໄຊສົມບູນ ກັບສອງໝູ່ບ້ານຈາກເມືອງວັງວຽງໃນແຂວງວຽງຈັນ ໂດຍໃສ່ຊື່ວ່າ &quot;ແຂວງໄຊສົມບູນ&quot; ມີ 5 ເມືອງໄດ້ແກ່ ເມືອງອານຸວົງ (ຊື່ເກົ່າ: ໄຊສົມບູນ), ເມືອງຫົ່ມ,ເມືອງທ່າໂທມ,ເມືອງລ້ອງຊານ, ເມືອງລອງແຈ້ງ.

== ວັນສຳຄັນ ==
[[ຮູບ:Laos-10-228 (8686967342).jpg|thumb|right|ວັນຊາດ 2 ທັນວາ]]
[[ຮູບ:Lao New Year costumes and water throwing.jpg|thumb|right|ວັນ[[ປີໃຫມ່ລາວ]]]]
ໃນປະເທດລາວມີວັນພັກລັດຖະການ, ເທດສະການ ແລະ ພິທີຕ່າງໆເຊັ່ນ:
{| class=wikitable
|+ '''ເທດສະການ ແລະ ວັນພັກລັດຖະການ'''
! ວັນທີ !! ຊື່ !! ໝາຍເຫດ
|-
| 1 ມັງກອນ || [[ບຸນປີໃໝ່ສາກົນ]]
| ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
|-
| 20 ມັງກອນ || [[ວັນສ້າງຕັ້ງກອງທັບ]]
|ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| ປາຍເດືອນມັງກອນ/ຕົ້ນເດືອນກຸມພາ || [[ວັນກຸດຈີນ]] ແລະ [[ກຸດຫວຽດ]] 
| ວັນຂື້ນປີໃໝ່ຂອງຄົນຈີນ ແລະ ຫວຽດນາມຕາມ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]] ປະເທດລາວຂ້ອນຂ້າງໃຫ້ຄວາມສຳຄັນກັບວັນນີ້ ເພາະວ່າລາວເຮົາມີຄວາມສຳພັນໃກ້ຊິດກັບຫວຽດນາມ ແລະ ຈີນ. ມີຄົນຫວຽດນາມ
ແລະ ຄົນຈີນ ຫຼາຍສົມຄວນເຂົ້າມາອາໃສຢູ່ໃນປະເທດລາວ
|-----
|-----
| ກຸມພາ || [[ມາຄະບູຊາ]] [[ບຸນວັດພູ]] ແລະ [[ບຸນພະທາດສີໂຄດຕະບອງ]]||  
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]
|-----
|-----
| ກຸມພາ || [[ບຸນເຂົ້າຈີ່]] ||  
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]] ເປັນບຸນທີ່ຈັດຂື້ນຫຼັງຈາກເກັບກ່ຽວສຳເລັດແລ້ວ
|-----
|-----
| ມີນາ || [[ບຸນພະເວດ]] ||  
| ນິຍົມກັນຈັດໃນເດືອນ 4 ຕາມ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]ຂອງລາວ 
|-----
| 8 ມີນາ || [[ວັນແມ່ຍິງສາກົນ]] || ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
|-----
| 22 ມີນາ || [[ວັນສ້າງຕັ້ງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ]] || ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| ເມສາ   ປະມານວັນທີ 14-16 || [[ບຸນປີໃໝ່ລາວ]] || ມື້ທຳອິດຂອງວັນປີໃໝ່ເອີ້ນວ່າ ວັນສັງຂານລ່ວງ ມື້ທີສອງເອີ້ນວ່າ ວັນເນົາ ມື້ທີ່ສາມເອີ້ນວ່າ ວັນສັງຂານຂື້ນ ບາງປີມີວັນເນົາ 2 ວັນ
ເຮັດໃຫ້ເລີ່ມບຸນວັນທີ 13-16 ກໍມີ ຫຼື ບາງປີກໍເລີ່ມ ວັນທີ 14-17 ກໍມີ ແລ້ວແຕ່ການຄຳນວນຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິຂອງລາວ ແລະ ເປັນວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| 1 ພຶດສະພາ || [[ວັນກຳມະກອນສາກົນ]]
| ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| ພຶດສະພາ || [[ວັນວິສາຂະບູຊາ]]
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]
|-----
| ພຶດສະພາ || [[ບຸນບັ້ງໄຟ]]
| || ມັກຈັດໃນເດືອນ 6 ຫຼືເດືອນ 7 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ ເປັນເທດສະການກ່ຽວກັບການຂໍຝົນ
|-----
|-----
| 1 ມິຖຸນາ || [[ວັນປູກຕົ້ນໄມ້ແຫ່ງຊາດ]] ແລະ [[ວັນເດັກນ້ອຍສາກົນ]]
| ເປັນວັນທີ່ລັດສົ່ງເສີມໃຫ້ປະຊາຊົນປູກຕົ້ນໄມ້
|-----
|-----
| ກໍລະກົດ || [[ບຸນອາສາລະຫະບູຊາ]]
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]
|-----
| ກໍລະກົດ || [[ບຸນເຂົ້າພັນສາ]]
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]] 
|-----
| ສິງຫາ || [[ບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນ]]
| ຈັດຂື້ນໃນວັນແຮມ 14 ຄ່ຳເດືອນ 9 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ ເປັນການລະນຶກເຖິງຜູ້ທີ່ລ່ວງລັບໄປແລ້ວ
|-----
|-----
| ກັນຍາ || [[ບຸນຫໍ່ເຂົ້າສະຫຼາກ]]
| ຈັດຂື້ນໃນວັນຂື້ນ 15 ຄ່ຳເດືອນ 10 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ
|-----
|-----
| 7 ຕຸລາ || [[ວັນຄູແຫ່ງຊາດ]]
| ເປັນວັນລະນຶກເຖິງຄຸນຂອງຄູ (ນາຍຄູຄຳ)
|-----
|-----
| ຕຸລາ || [[ບຸນອອກພັນສາ]]
| ສີ້ນສຸດລະດູຝົນ ມີການແຂ່ງເຮືອ ແລະ ໄຫຼເຮືອໄຟ (ມີທັງ ເຮືອໄຟໂຄກ ແລະ ເຮືອໄຟນ້ຳ)
|-----
| ພະຈິກ || [[ບຸນທາດຫຼວງ]] || 
| ເປັນນະມັດສະການພະທາດຫຼວງວຽງຈັນ
|-----
|-----
| ພະຈິກ || [[ບຸນທອດກະຖິນ]] || 
| ຈັດຂື້ນໃນເດືອນ 12 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ
|-----
| 2 ທັນວາ || [[ວັນຊາດ]] || 
| ເປັນວັນສະຖາປະນາ ສ.ປ.ປ ລາວ ແລະ ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| 31 ທັນວາ || ວັນສີ້ນປີ
|  || 
|}

== ການຄົມມະນາຄົມ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}{{ປັບພາສາ}}

ການ​ພັດທະນາ​ລະ ບົບ​ຄົມມະນາຄົມ-​ຂົນ​ສົ່ງ ​ເປັນ​ລະບົບ​ທັນ​ສະ​ໄຫມ​ນັ້ນ ຈະ​ເປັນ​ປັດ​​ໄຈ​ສຳຄັນ ​ແຫ່ງ​ການ​ຫັນປ່ຽນ ປະ​ເທດ​ລາວ ຈາກ​ການ​ເປັນ Land Lock ສູ່​ການ​ເປັນ Land Link ຫຼື ເຮັດ​ໃຫ້​ປະ​ເທດ​ລາວ​ເປັນ​ໃຈກາງ​ເຊື່ອມ​ໂຍງ ດ້ານ​ການ​ຄົມມະນາຄົມ-ຂົນ​ສົ່ງ,​ ການ​ຄ້າ,​ ການທ່ອງທ່ຽວ ​ແລະ ດ້ານ​ອື່ນໆອີກ ​ໃນ​ອະນຸ​ພາກພື້ນ. ສ່ວນ ​ແຜນການ​ ພັດທະນາ ຂະແໜງກະສິກຳ ໄປຕາມ ທິດຍົກສູງສະມັດຖະພາບ ແລະ ຄຸນນະພາບ ຂອງຜົນຜະລິດ, ສ້າງຄວາມໝັ້ນຄົງດ້ານສະບຽງອາຫານ ຈະ​ສົ່ງເສີມ​ການ​ ກະສິກຳ​ ອີນຊີ-ປອດ​ສານພິດ ​ແລະ ການ​ປູກ​ພືດ​ສີນ​ຄ້າ​ມູນ​ຄ່າ​ສູງ;​ ພ​້ອມກັນນັ້ນ ກໍ​ຈະປະຕິບັດຍຸດທະ ສາດດ້ານປ່າໄມ້ໃຫ້ເປັນຈິງ ໂດຍສະເພາະ ແມ່ນການເພີ່ມເນື້ອທີ່ປົກຫຸ້ມຂອງປ່າໄມ້ ໃຫ້ກວມເຖິງ 65% ຂອງ ເນື້ອທີ່ທົ່ວປະເທດ ໃນປີ 2015.

=== ເສັ້ນທາງບົກ ===
ປະເທດລາວມີທາງຫຼວງດ້ວຍກັນທັງໝົດ 52.201 ກິໂລແມ້ດ ໃນນັ້ນ, ທາງປູຢາງ ກວມເອົາ 18,326.5 ກິໂລແມັດ ແລະ ທີ່ເຫຼືອອີກ 27,089 ກິໂລແມ້ດ ແມ່ນເປັນທາງດີນແດງ ແລະ ປູຫີນອ່ອນ. ບັນດາເສັ້ນທາງທີ່ສຳຄັນຂອງ ສປປ ລາວເຮົາ ແມ່ນ ເສັ້ນທາງເລກທີ່ 13 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ແຕ່ເໜືອສຸດ ຮອດໃຕ້ສຸດ, ເລກທີ 9 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ແຂວງ ສະຫວັນນະເຂດ ໄປຫາ ຊາຍແດນ ລາວບ່າວ, ເລກທີ 12 ຈາກແຂວງຈຳມ່ວນ ໄປຫາ ຊາຍແດນລາວ-ຫວຽດນາມ, ແລະ ທາງເລກທີ່ 8 ຈາກບໍລິຄຳໄຊ ຫາຊາຍແດນ ລາວ-ຫວຽດນາມ. ນອກຈາກນີ້, ຍັງມີເສັ້ນທາງເລກທີ່ 11 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ ຈາກນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ລຽບຕາມແຄມແມ່ນ້ຳຂອງ ໄປຫາແຂວງໄຊຍະບູລີ ຊຶ່ງມີລວງຍາວທັງໝົດ ປະມານ 400 ກິໂລແມັດ, ຊຶ່ງໃນນີ້ 80% ແມ່ນໄດ້ປູຢາງມາດຕະຖານແລ້ວ, ສ່ວນທີ່ເຫຼືອ ແມ່ນຢູ່ໃນຂັ້ນຕອນ ກຳລັງປັບປຸງການກໍ່ສ້າງ. ນອກຈາກນີ້ແລ້ວ, ຍັງມີເສັ້ນທາງ ເລກທີ 11A ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ຈາກ ແຂວງໄຊຍະບູລີ ໄປຫາຊາຍແດນ ພູດູ່ ລາວ-ໄທ, ເສັ້ນທາງ ເລກທີ່ 7 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ ແຕ່ເມືອງພູຄູນ ຂອງແຂວງຫຼວງພະບາງ ໄປຫາ ແຂວງຊຽງຂວາງ ແລະ ເຊື່ອມຕໍ່ ໄປຫາ ດ່ານນ້ຳກັ່ນ ຊາຍແດນ ລາວ-ຫວຽດນາມ. 

==== ເສັ້ນທາງລົດໄຟ ====
[[File:2021-12-03 China-Laos-Eisenbahn.jpg|thumb|right|[[ລົດໄຟລາວ-ຈີນ]] (ຂະບວນລ້ານຊ້າງ)]]
[[File:Boten–Vientiane_railway_crossing_Vientiane–Boten_Expressway_-_Mapillary_(vwog4i1S3AEbshtZp5Gi49).jpg|thumb|ທາງລົດໄຟລາວ-ຈີນ]]
* ທາງ[[ລົດໄຟ]]ໃນປັດຈຸບັນ
ໃນປັດຈຸບັນປະເທດລາວເກືອບບໍ່ມີລະບົບລົດໄຟ ໃນປີ ຄ.ສ. 2007 ຈຶງໄດ້ມີການກໍ່ສ້າງລາງຕໍ່ຈາກເຄືອຂ່າຍລົດໄຟ[[ປະເທດໄທ]] ອອກໄປ 3.5 ກິໂລແມັດ ຂ້າມຂົວມິດຕະພາບລາວ — ໄທ ແຫ່ງທຳອິດ ເຂົ້າສູ່ປະເທດລາວ ແລະ ໄດ້ມີການສຳຫຼວດເພື່ອສ້າງຕໍ່ໄປອີກ 12 ກິໂລແມ້ດ ໄປຍັງວຽງຈັນ

ນອກຈາກນັ້ນ ປະເທດລາວ ກໍ່ຍັງບໍ່ມີການຄົມມະນາຄົມຕິດຕໍ່ກັບປະເທດອື່ນອີກທາງລົດໄຟ ເຖິງວ່າ ຈະມີຂໍ້ສະເໜີໃນການສ້າງລົດໄຟຕິດຕໍ່ກັບ[[ປະເທດຫວຽດນາມ]] ມາກ່ອນກໍ່ຕາມ ປະເທດເພື່ອນບ້ານຕ່າງໆ ໃຊ້ຮາງຂະໜາດ 1000 ມິນລິແມ້ດ ຮວມທັ້ງຮາງທີ່ໄປຮອດຍູນນານໃນ[[ປະເທດຈີນ]].
* ການກໍ່ສ້າງທາງລົດໄຟລາວ — ຈີນ
ໂຄງການກໍ່ສ້າງເສັ້ນທາງລົດໄຟລາວ — ຈີນ ອີງໃສ່ການພົວພັນລະຫວ່າງອາຊຽນ — ຈີນທີ່ນັບມື້ຂະຫຍາຍຕົວທັງໄດ້ຕົກລົງສ້າງເຂດການຄ້າເສລີອາຊຽນ — ຈີນນັບແຕ່ປີ 2010 ເປັນຕົ້ນໄປ. ການສ້າງເສັ້ນທາງລົດໄຟເຊື່ອມຕໍ່ກັບບັນດາປະເທດ[[ອາຊຽນ]], ສປ ຈີນ ໄດ້ເລືອກເອົາເສັ້ນທາງທີ່ຜ່ານປະເທດລາວທີ່ເຫັນວ່າມີໄລຍະທາງ ສັ້ນທີ່ສຸດໃນຈຳນວນ 3 ເສັ້ນທາງທີ່ໄດ້ປຶກສາຫາລືກັນໃນປີ 1996.

ເສັ້ນທາງລົດໄຟທີ່ຖືກເລືອກແມ່ນເປັນເສັ້ນຜ່ານກາງເລີ່ມແຕ່ສິງກະໂປ ຜ່ານມາເລເຊຍເຂົ້າ[[ບາງກອກ]] [[ປະເທດໄທ]] ແລ້ວຕໍ່ໃສ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນຂອງ ສປປ ລາວ ຂຶ້ນໄປຫາຊາຍແດນລາວ-ຈີນແລ້ວກ້າວສູ່ ຄຸນມິງລວມຄວາມຍາວ 3.640 ກິໂລແມັດ ແຕ່ດ້ວຍການຕົກລົງເຫັນດີຂອງການນຳສອງປະເທດເພື່ອຍົກລະດັບການພົວພັນລາວ — ຂຶ້ນເປັນຄູ່ຮ່ວມຍຸດທະສາດຮອບດ້ານ ຈະສ້າງເສັ້ນທາງເຊື່ອມຕໍ່ແຕ່ຊາຍແດນຈີນ — ລາວເຂົ້າຫາ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ແລະ ເຊື່ອມຕໍ່ກັບໄທກ່ອນ ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຈິ່ງຂະຫຍາຍຕໍ່ຈາກນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ລົງໄປທ່າແຂກຕໍ່ໃສ່ຊາຍແດນລາວ — ຫວຽດນາມ.

ໄລຍະທາງແຕ່ຈຸດຊາຍແດນລາວ — ຈີນ ເຖິງນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ມີລວງຍາວທັງຫມົດປະມານ 427ກິໂລແມັດ ໃນນັ້ນ ເສັ້ນທາງຕ້ອງຜ່ານອຸບມຸງໃນຄວາມຍາວ 190 ກວ່າກິໂລແມັດ ແລະ ໄດ້ສ້າງຂົວຍາວ 90 ກິໂລແມັດ ຫຼືສະເລ່ຍເສັ້ນທາງຜ່ານທັງອຸບມຸງ-ຂົວກວມເອົາ 2/3 ຂອງເສັ້ນທາງທັງຫມົດ ແລະ ຈະໄດ້ໃຊ້ທຶນສູງເຖິງ 7 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ ເພື່ອນໍາໃຊ້ເຂົ້າໃນການກໍ່ສ້າງຕາມແຜນ ຈະເລີ່ມລົງມືກໍ່ສ້າງໃນວັນທີ 25 ເມສາປີ 2011 ທີ່ຈະມາເຖິງ ໂດຍຈະໃຊ້ເວລາ 4 ປີໃຫ້ສໍາເລັດເພື່ອເປັນຂອງຂວັນຮັບຕ້ອນວັນສະຖາ ປະນາ ສປປ ລາວ ຄົບຮອບ 40 ປີ. ເພື່ອກໍ່ສ້າງເສັ້ນທາງສາຍສຳຄັນນີ້ ໃຫ້ສຳເລັດຕາມແຜນໄດ້ສ້າງຕັ້ງບໍລິສັດຮ່ວມທຶນລາວ — ຈີນໂດຍແບ່ງອັດຕາສ່ວນ ໃນການປະກອບຮຸ້ນຄື: ຝ່າຍຈີນປະກອບເປັນເງິນສົດ, ອຸປະກອນ ແລະ ຖືຮຸ້ນ 70%, ສ່ວນຝ່າຍລາວກໍ່ປະກອບເປັນເງິນສົດ, ວັດຖຸກໍ່ ສ້າງຈຳນວນຫນຶ່ງຖືຄອງຮຸ້ນ 30% ແລະ ຍັງສາມາດເພີ່ມຮຸ້ນໄດ້ຕາມການພັດທະນາເສດຖະກິດສັງຄົມ. ລາງລົດໄຟໃນສາຍນີ້ ແມ່ນເອົາຕາມມາດຕະຖານສາກົນທີ່ມີລວງກວ້າງ 1,435 ແມັດ, ແລ່ນດ້ວຍກະແສໄຟຟ້າສາ ມາດປ້ອງກັນການສັ່ນສະເທືອນຂອງແຜ່ນດິນໄຫວ ໃນລະດັບ 7 ລິກເຕີ.

ສຳລັບມາດຕະຖານຄວາມໄວແມ່ນກຳນົດ 200 ກິໂລແມັດຕໍ່ ຊົ່ວໂມງ (ສະເພາະລົດໄຟໂດຍສານ) ແລະ 120 ກິໂລແມັດຕໍ່ຊົ່ວໂມງ (ສຳລັບລົດໄຟຂົນສົ່ງສິນຄ້າ). ດ້ານການກໍ່ສ້າງແມ່ນອີງໃສ່ມາດ ຖານເຕັກນິກຂອງຈີນທີ່ໂລກຍອມຮັບແລ້ວ ແລະຈະມີດ້ວຍກັນ 5 ສະຖານີໃຫຍ່ຄື: ສະຖານີບໍ່ເຕັມ, ເມືອງໄຊ, ຫຼວງພະບາງ, ວັງວຽງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ພ້ອມນັ້ນ ກໍ່ຈະມີສະຖານີນ້ອຍອີກຈຳນວນຫນຶ່ງລວມ 21 ສະຖານີ. ຫຼັງຈາກເສັ້ນທາງສ້າງສຳເລັດຈະກາຍເປັນແຮງດັນອັນສຳຄັນຕໍ່ການຍູ້ການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດຂອງສປປ ລາວ ຫຼື ແມ່ນແຕ່ ເວລາກໍ່ສ້າງກໍ່ເປັນຜົນດີບໍ່ໜ້ອຍສຳລັບພະນັກງານວິຊາການ, ກຳມະກອນ ເພາະໂຄງການດັ່ງກ່າວ ຄາດຈະຕ້ອງການແຮງງານຫຼາຍ ເຖິງ 50 ພັນ ຄົນເຂົ້າຮ່ວມ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ ສາຍທາງເສັ້ນປະຫວັດສາດນີ້ ແມ່ນແນໃສ່ສ້າງເພື່ອຂົນສົ່ງສິນຄ້າເປັນຄວາມຫວັງໃຫຍ່ ແຕ່ປະຈຸບັນລາວຍັງມີສິນຄ້າບໍ່ຫຼາຍເທົ່າທີີ່ຄວນ ສະນັ້ນ ປະຊາຊົນລາວຕ້ອງເພີ່ມການຜະລິດໃຫ້ຫຼາຍຂຶ້ນ.

=== ເສັ້ນທາງນ້ຳ ===
ປະເທດລາວມີແມ່ນ້ຳທີ່ໃຊ້ໃນການຄົມມະນາຄົມໄດ້ 4,587 ກິໂລແມ້ດ ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນນ້ຳຂອງ ແລະ ສາຂາຂອງມັນທີ່ແຍກອອກໄປ ແລະ ອີກ 2,897 ກິໂລແມັດ ທີ່ບາງສ່ວນໃຊ້ໃນການຄົມມະນາຄົມໄດ້ ດ້ວຍເຮືອທີ່ເລິກໄປຈາກຜິວນ້ຳບໍ່ກາຍເຄິ່ງແມັດ.

=== ທາງອາກາດ ===
ປະເທດລາວມີສະໜາມບິນທັງໝົດ 52 ແຫ່ງເຊິ່ງມີຢູ່ພຽງ 9 ແຫ່ງເທົ່ານັ້ນທີ່ມີລັນເວລາດຍາງ ສ່ວນອີກ 43 ແຫ່ງບໍ່ມີ ແລະ ສະໜາມບິນທີ່ລາດຍາງ ສະໜາມບິນສາກົນວັດໄຕ, ສະໜາມບິນສາກົນປາກເຊ ແລະ ສະໜາມສາກົນຫຼວງພະບາງ ທີ່ມີລະຍະທາງຫຼາຍກ່ວາ 2,438 ແມັດ ສ່ວນທີ່ເຫຼືອມີລັນເວລາດຍາງ ສະໜາມບິນສີ່ແຫ່ງມີລັນເວຍາວ 1,524 — 2,437 ແມັດ ແລະ ສີ່ແຫ່ງທີ່ເຫຼືອມີລະຍະທາງລະຫວ່າງ 914 — 1,523 ແມ້ດ
ສະໜາມບິນທີ່ເຫຼືອບໍ່ມີລັນເວຍ໌ລາດຍາງມີຈຳນວນ 43 ແຫ່ງ ມີສະໜາມບິນພຽງແຫ່ງດຽວເທົ່ານັ້ນທີ່ມີຄວາມຍາວຫຼາຍກ່ວາ 1,524 ແມ້ດ; 17 ແຫ່ງມີຄວາມຍາວລະຫວ່າງ 914 — 1,523 ແມ້ດ ສ່ວນອີກ 25 ແຫ່ງສຸດທ້າຍມີຄວາມຍາວນ້ອຍກວ່າ 914 ແມ້ດ.

==== ສາຍການບິນ ====
* [[ການບິນລາວ|ລັດວິສາຫະກິດການບິນລາວ]]
* [[ລາວ ເຊັນໂທ ແອລາຍ]]
* [[ລາວເດີນອາກາດ]]

==== ສະໜາມບິນ ====
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນວັດໄຕ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນປາກເຊ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນຫຼວງພະບາງ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນສາມຫຼ່ຽມຄຳ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນເຊໂນ(ສະຫວັນນະເຂດ)]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນສະຫວັນນະເຂດ]]
*  [[ສະໜາມບິນບໍ່ແກ້ວ]]
*  [[ສະໜາມບິນຫຼວງນ້ຳທາ]]
*  [[ສະໜາມບິນອຸດົມໄຊ]] 
*  [[ສະໜາມບິນຊຽງຂວາງ]]
*  [[ສະໜາມບິນຫົວພັນ]]
*  [[ສະໜາມບິນໄຊຍະບູລີ]]
*  [[ສະໜາມບິນຜົ້ງສາລີ]]
*  [[ສະໜາມບິນອັດຕະປື]]

== ອັນດັບເວທີລະຫວ່າງປະເທດແລະໂລກ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ອົງກອນ
! ຫົວຂໍ້ສຳຫຼວດ
! ອັນດັບທີ
|-
| [[Heritage Foundation]]/&lt;br /&gt;''[[The Wall Street Journal]]''
| ດັດຊະນີເສລີພາບທາງດ້ານເສດຖະກິດ &lt;br /&gt; (Index of Economic Freedom)
| 149 ຈາກ 157
|-
| [[Reporters Without Borders|ອົງການສື່ໄຮ້ພົມແດນ]]
| ດັດຊະນີເສລີພາບສື່ໂລກ &lt;br /&gt; (Worldwide Press Freedom Index)
| 156 ຈາກ 167
|-
| [[Transparency International|ອົງການຄວາມໂປ່ງໃສນາໆຊາດ]]
| ດັດຊະນີການຮັບຮູ້ເຖິງການທຸດຈະລິດ &lt;br /&gt; (Corruption Perceptions Index)
| 163 ຈາກ 179
|-
| [[United Nations Development Programme|ອົງການສະຫະປະຊາຊາດເພື່ອການພັດທະນາ]]
| ດັດຊະນີພັດທະນາມະນຸດ &lt;br /&gt; (Human Development Index)
| 130 ຈາກ 177 
|-
|}
*ໝາຍເຫດ:ຂໍ້ມູນປະເທດໃນການຈັດລຽງທີ່ນີ້ແມ່ນຖືກຮອງຮັບເອົາ179ປະເທດທົ່ວໂລກ.​
== ເຫດການສຳຄັນ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
* [[ກອງປະຊຸມອາຊຽນ|ກອງປະຊຸມສຸດຍອດອາຊຽນ 2004 ແລະ 2016]]
* [[ກອງປະຊຸມອາເຊັມ]] 2012
* [[ມະຫະກຳກີລາແຫ່ງປະຊາຊາດອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້(ຊີເກມ)]] 2009
* [[ງານສະເຫຼີມສະຫຼອງວຽງຈັນ 450 ປີ]]
* [[ກອງປະຊຸມຝຣັ່ງໂກໂຟນີ]]
* [[ກອງປະຊຸມລະເບີດບົ່ມບີ]]

== ເພີ່ມເຕີມ ==
* [[ລັດຖະທຳມະນູນ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ]]

==ຂໍ້ຄວາມຂະຫຍາຍ==
{{notelist}}

== ອ້າງອີງ​ ==
{{ລາຍການອ້າງອີງ}}

== ບັນນານຸກົມ ==
*{{cite book|author-link=ສິລາ ວີຣະວົງສ໌|editor-last1=ສຸເນດ ບຸນຍາວົງ|editor-first1=|editor-last2=ດວງເດືອນ ໂພທິສານ|editor-first2=|title=(ພົງສາວະດານລາວ)ປວັດສາດລາວ ແຕ່ບູຮານເຖິງ 1946 (ຕົ້ນສະບັບ1958) (ພິມຄັ້ງທີ3 2001)|location=ສ.ປ.ປ. ລາວ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ|publisher=ຫໍສະໝຸດແຫ່ງຊາດ|author=ມະຫາ ສີລາ ວີຣະວົງສ໌}}

{{ອາຊຽນ}}
[[ໝວດ:ປະເທດໃນອາຊີ|ລ]]
[[ໝວດ:ປະເທດລາວ|*]]</text>
      <sha1>4irjy9cvlnmm77i7pmoms3c5jf8ypp7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ລາຍການປະກວດຄວາມງາມ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13672</id>
    <revision>
      <id>127697</id>
      <parentid>127671</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T15:21:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>The Miss GEE</username>
        <id>22326</id>
      </contributor>
      <comment>/* ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ */</comment>
      <origin>127697</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50490" sha1="6ytnc9jya3yioazddvs8srn0rie9w4k" xml:space="preserve">          ເປັນລາຍການປະກວດຄວາມງາມນານາຊາດຈາກທົ່ວໂລກ ປະກວດຄວາມງາມຄືການແຂ່ງຂັນທີ່ມີປະເພນີເນັ້ນການຕັດສິນແລະການຈັດອັນດັບຄຸນະລັກສະນະທາງກາຍະພາບຂອງຜູ້ເຂົ້າແຂ່ງຂັນ, ແມ້ວ່ການແຂ່ງຂັນບາງສ່ວນມີວິວັຖນາການໄປຍັງລວມບຸກຄະລິກກະພາບ, ສະຕິປັນຍາ, ປັນຍາ, ພອນສະຫວັນແລະຄໍາຕອບສໍາຫລັບຄໍາຖາມຂອງກໍາມະການເປັນເກນຕັດສິນ ຄໍານີ້ແທບຈະຫມາຍເຖິງເສພາະການແຂ່ງຂັນສໍາຫລັບຜູ້ຫຍິງແລະເດັກຍິງເຊັ່ນວຽກປະກວດຄວາມງາມລະດັບນານາຊາດຂອງ[[ໂກລໂບ້ວ ບິວຕີ້]] &lt;nowiki&gt;''ແກຣນສະແລັມບິວຕີ້ເພເຈ້ນ''&lt;/nowiki&gt; ແລະ[[ບິ໊ກໂຟ ອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ ບິວຕີ້ ເພເຈ້ນ|ບິ໊ກໂຟ ອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລບິວຕີ້ເພເຈ້ນ]] ເຫດການທີ່ຄ້າຍກັນສໍາຫລັບຜູ້ຊາຍຫລືເດັກຜູ້ຊາຍມັກຈະຖືກເອີ້ນໂດຍຊື່ອື່ນ ໆ ແລະມີແນວໂນ້ມທີ່ຈະມີການແຂ່ງຂັນເພາະກາຍ

== ລາຍການປະກວດນານາຊາດຂອງຜູ້ຫຍິງ ==

=== ການແຂ່ງຂັນສາກົນ ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size: 90%&quot; ;
|-
| colspan=&quot;4&quot; align=&quot;left&quot; |
;ການປະກວດລະດັບ&lt;u&gt;ເມເຈີ&lt;/u&gt;
ລາຍຊື່ການປະກວດລະດັບນານາຊາດ[[ໂກລໂບ້ວ ບິວຕີ້]] &lt;nowiki&gt;''ແກຣນສະແລັມບິວຕີ້ເພເຈ້ນ''&lt;/nowiki&gt; ແລະ[[ບິ໊ກໂຟ ອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ ບິວຕີ້ ເພເຈ້ນ|ບິ໊ກໂຟ ອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລບິວຕີ້ເພເຈ້ນ]]:
|-
!ພາສາລາວ
!ພາສາອັງກິດ
!ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
!ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
|-
|[[ມິສໂວຣ໌ວ|ມິສເວີລດ໌]]
|Miss World
|1951
|{{flag|ສະຫະລາຊະອານາຈັກ}}
|-
|[[ມິສຢູນີເວີຣສ|ມິສຢູນິເວີຊໍ]]
|Miss Universe
|1952
|{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}}
|-
|[[ມິສອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ|ມິສອິນເຕີເນຊັນແນລ]]
|Miss International
|1960
|{{flag|ຍີ່ປຸ່ນ}}
|-
|[[ມິສເອີຣສ|ມິສເອີຣ໌ທ]]
|Miss Earth
|2001
|{{flag|ຟິລິບປິນ}}
|-
|[[ມິສຊຸປຣາເນຊັນແນລ|ມິສຊູພຣາເນຊັນແນລ]]
|Miss Supranational
|2009
|{{flag|ໂປໂລຍ}}
|-
|[[ມິສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ]]
|Miss Grand International
|2013
|{{flag|ໄທ}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; align=&quot;left&quot; |
;'''ການປະກວດລະດັບ'''&lt;u&gt;ໄມເນີ&lt;/u&gt;
ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມລະດັບນານາຊາດ:
|-
!ພາສາລາວ
!ພາສາອັງກິດ
!ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
!ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
|-
|[[ມິສອິນເຕີຄອນຕິເນນຕອນ]]
|Miss Intercontinental
|1971
|{{flag|ປານາມາ}}
|-
|[[ມິສໂມເດວອັອຟເດິໂວຣ໌ວ]]
|Miss Model of the World
|1988
|{{flag|ຕຸຣກີ|name=ຕູຣາເຄຍ}}
|-
|[[ໂວຣ໌ວມິສຍູນິເວີຊິຕີ້]]
|World Miss University
|1986
|{{flag|ເກົາຫຼີໃຕ້}}
|-
|ມິສທົວຣິຊຶມເວີລດ໌ (ສະຫະລາຊະອານາຈັກ)
|Miss Tourism World
|1992
|{{flag|ສະຫະລາຊະອານາຈັກ}}
|-
|ມິສທົວຣິຊຶມຄວີນອອຟເດີເຢຍອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Miss Tourism Queen of the Year International
|1993
|{{flag|ມາເລເຊຍ}}
|-
|ທອບໂມເດວອອຟເດີເວີລດ໌
|Top Model of the World
|1993
|{{flag|ເຢຍລະມັນ}}
|-
|[[ມິສທົວລິຊຶມອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ|ມິສທົວລິຊຶມອິນເຕີເນຊັນແນລ]] (ມາເລເຊຍ)
|Miss Tourism International
|1994
|{{flag|ມາເລເຊຍ}}
|-
|ເດິມິສໂກຣບ
|The Miss Globe
|2004
|{{flag|ອານບານີ}}
|-
|ມິສອໍຣາອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Miss Aura International
|2006
|{{flag|ຕຸຣກີ|name=ຕູຣາເຄຍ}}
|-
|ມິສທົວຣິຊຶມເມໂທຣໂພລິແທນອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Miss Tourism Metropolitan International
|2007
|{{flag|ມາເລເຊຍ}}
|-
|ມິສເຟຣນຊິບອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Miss Friendship International
|2009
|{{flag|ຈີນ}}
|-
|ຊູເປີໂມເດວອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Supermodel International
|2011
|{{flag|ໄທ}}
|-
|ເຟສອອບບິວຕີ້ອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Face of Beauty International
|2012
|{{flag|ນິວຊີແລນດ໌}}
|-
|ມິສໂກລບອນ
|Miss Global
|2013
|{{flag|ໄທ}}
|-
|ມິສອີໂກ້ອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Miss Eco International
|2015
|{{flag|ອີຢິບ}}
|-
|ມິສທົວຣິຊຶມເວີລດ໌ (ຈີນ)
|Miss Tourism World
|2017
|{{flag|ຈີນ}}
|-
|ມິສເຟສອອບຮິວແມນນິຕີ້
|Miss Face of Humanity
|2018
|{{flag|ການາດາ}}
|-
|ມິສແພລເນັດອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Miss Planet International
|2019
|{{flag|ກຳປູເຈຍ}}
|-
|ມິສຊາມ
|Miss Charm
|2022
|{{flag|ຫວຽດນາມ}}
|-
|ມິສຄອສໂມ
|Miss Cosmo
|2024
|{{flag|ຫວຽດນາມ}}
|-
|ມິສເວວເນສເວີລດ໌
|Miss Wellness World
|2025
|{{flag|ໄທ}}
|-
|[[ເອັມຈີໄອ ອອນສຕາຣ໌]]
|MGI All Stars
|2026
|{{flag|ໄທ}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; align=&quot;left&quot; |
;'''ການປະກວດລະດັບ&lt;u&gt;ທະວີບ, ລະດັບພູມິພາກ, ລະດັບອະນຸພູມິພາກ, ແລະດ້ານວັດທະນະທໍາ&lt;/u&gt;'''
ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມຕໍ່ໄປນີ້ແມ່ນການປະກວດໃນລະດັບທະວີບ ແລະ ລະດັບພູມິພາກ:
|-
!ພາສາລາວ
!ພາສາອັງກິດ
!ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
!ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
|-
|ເຣນາໂດອິນເຕີເນຊັນແນລເດວກາເຟ
|Reinado Internacional del Café
|1957
|{{flag|ໂກໂລມບີ}}
|-
|[[ມິສເອເຊຍປາຊີຟິກອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ|ມິສເອເຊຍປາຊີຟິກອິນເຕີເນຊັນແນລ]]
|Miss Asia Pacific International
|1968
|{{flag|ຟິລິບປິນ}}
|-
|ມິສເອເຊຍອາເມຣິກາ
|Miss Asian America
|1985
|{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}}
|-
|ມິສເອເຊຍຢູເອສເອ
|Miss Asia USA
|1989
|{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}}
|-
|ເຣນາຮິສປາໂນອາເມຣິການາ
|Reina Hispanoamericana
|1991
|{{flag|ໂບລິເວຍ}}
|-
|ມິສຢູໂຣປຽນໂກລບອນ
|Miss European Global
|2000
|{{flag|ແບນຊິກ}}
|-
|ມິສໄຊນ່າເວີລດ໌
|Miss Chinese World
|2015
|{{flag|ມາເລເຊຍ}}
|-
|ມິສຊິສຢູໂຣບ
|Mrs. Europe
|2009
|{{flag|ບູນກາລີ}}
|-
|ມິສຢູໂຣບຄອນຕິເນັນຕອນ
|Miss Europe Continental
|2013
|{{flag|ອີຕາລີ}}
|-
|ມິສຢູໂຣບ (ເລບານອນ)
|Miss Europe
|2015
|{{flag|ເລບານອນ}}
|-
|ມິສຊາວທ໌ອີສເອເຊຍທົວຣິຊຶມແອມບາສຊາເດຣັສ
|Miss South East Asia Tourism Ambassadress
|2015
|{{flag|ມາເລເຊຍ}}
|-
|ເຣນາອິນເຕີເນຊັນແນລເດວກາເກາໂອ
|Reina Internacional del Cacao
|2019
|{{flag|ປານາມາ}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; align=&quot;left&quot; |
;'''ການປະກວດລະດັບນານາຊາດ&lt;u&gt;ສໍາລັບ&lt;/u&gt;&lt;u&gt;ວັຍຮຸ່ນ&lt;/u&gt;'''
ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມລະດັບວັຍຮຸ່ນ:
|-
!ພາສາລາວ
!ພາສາອັງກິດ
!ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
!ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
|-
|ມິສທີນອິນເຕີຄອນຕິເນນຕອນ
|Miss Teen Intercontinental
|1973
|{{flag|ເອກົວດໍ}}
|-
|ມິສທີນເນເຈີເວີລດ໌
|Miss Teenager World
|2000
|{{flag|ເອກົວດໍ}}
|-
|ມິສທີນເວີລດ໌
|Miss Teen World
|2001
|{{flag|ເອກົວດໍ}}
|-
|ມິສທີນເນເຈີຢູນິເວີຊໍ
|Miss Teenager Universal
|2001
|{{flag|ເປຣູ}}
|-
|ທີນຢູນິເວີຊໍ
|Teen Universe
|2012
|{{flag|ນິຄາລາກົວ}}
|-
|ມິສທີນເອີຣ໌ທ
|Miss Teen Earth
|2012
|{{flag|ເອກົວດໍ}}
|-
|ມິສທີນອິນເຕີເນຊັນແນລ (ເອກົວດໍ)
|Miss Teen International
|2014
|{{flag|ເອກົວດໍ}}
|-
|ມິສທີນອິນເຕີເນຊັນແນລ (ອິນເດຍ)
|Miss Teen International
|2018
|{{flag|ອິນເດຍ}}
|-
|ມິສທີນຊູພຣາເນຊັນແນລ
|Miss Teen Supranational
|2018
|{{flag|ເອກົວດໍ}}
|-
|ມິສອີໂກທີນອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Miss Eco Teen International
|2019
|{{flag|ອີຢິບ}}
|-
|ມິສທີນແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Miss Teen Grand International
|2023
|{{flag|ກຳປູເຈຍ}}
|-
|ມິນິພຣາວອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Mini Proud International  
|2024
|{{flag|ໄທ}}
|-
|
|
|
|{{flag|}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; align=&quot;left&quot; |
;'''ການປະກວດລະດັບນານາຊາດ&lt;u&gt;ສໍາລັບແມ່ຍິງທີ່ແຕ່ງງານແລ້ວ&lt;/u&gt;'''
ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມນານາຊາດສໍາລັບແມ່ຍິງທີ່ແຕ່ງງານແລ້ວ:
|-
!ພາສາລາວ
!ພາສາອັງກິດ
!ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
!ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
|-
|ມິສຊິສໂວຣ໌ວ
|Mrs. World
|1984
|{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}}
|-
|ມິສຊິສອິນເຕີເນຊັນແນລ (ສະຫະລັດອາເມລິກາ)
|Mrs. International
|1988
|{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}}
|-
|ມິສຊິສໂກຣບ
|Mrs. Globe
|1996
|{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}}
|-
|ມິສຊິສອິນເຕີເນຊັນແນລ (ສິງກະໂປ)
|Mrs. International
|2006
|{{flag|ສິງກະໂປ}}
|-
|ມິສຊິສຢູນິເວີຊໍ (ບູນກາລີ)
|Mrs. Universe
|2007
|{{flag|ບູນກາລີ}}
|-
|ມິສຊິສແນຊັນແນລຢູນິເວີຣ໌ສ
|Mrs National Universe
|2019
|{{flag|ໄທ}}
|-
|ມິສຊິສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Mrs Grand International
|2022
|{{flag|ມຽນມາ}}
|-
|ມິສຊິສຢູນິເວີຊໍ (ອົດສະຕຣາລີ)
|Mrs. Universe
|2022
|{{flag|ອົດສະຕຣາລີ}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; align=&quot;left&quot; |
;'''ການປະກວດລະດັບນານາຊາດ&lt;u&gt;ສໍາລັບ&lt;/u&gt;&lt;u&gt;ຜູ້ສູງອາຍຸ&lt;/u&gt;'''
ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມສໍາລັບແມ່ຍິງອາຍຸ 40 ປີຂຶ້ນໄປ:
|-
!ພາສາລາວ
!ພາສາອັງກິດ
!ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
!ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
|-
|ກຸ່ມການປະກວດນາງງາມຜູ້ສູງອາຍຸ
|Senior Pageants Group
|2015
|{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; align=&quot;left&quot; |
;'''ການປະກວດລະດັບນານາຊາດໃນ&lt;u&gt;ອະດີດ&lt;/u&gt;'''
|-
!ພາສາລາວ
!ພາສາອັງກິດ
!ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
!ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
|-
|ມິສໂກຣບອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Miss Globe International
|1925
|{{flag|ຕຸຣກີ|name=ຕູຣາເຄຍ}}
|-
|[[ອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລເພເຈ້ນອັອຟພູລທິຈູດ|ອິນເຕີເນຊັນແນລເພເຈ້ນອັອຟພູລທິຈູດ]]
|International Pageant of Pulchritude
|1926
|{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}}
|-
|ມິສຢູໂຣບ (ຝຣັ່ງ)
|Miss Europe
|1927
|{{flag|ຝຣັ່ງ}}
|-
|ອິນເຕີເນຊັນແນລມິສເອີຣົບ
|International Miss Europe
|1951
|{{flag|ຝຣັ່ງ}}
|-
|ອິນເຕີເນຊັນແນລທີນພຣິນເຊສ
|International Teen Princess
|1966
|{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}}
|-
|ມິສທີນອິນເຕີເນຊັນແນລ (ສະຫະລັດອາເມລິກາ)
|Miss Teen International
|1966
|{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}}
|-
|ມິສຊາມມິ່ງອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Miss Charming International
|1972
|{{flag|ໄທ}}
|-
|ມິສໂກຣບ
|Miss Globe
|1974
|{{flag|ການາດາ}}
|-
|ເຣນາມຸນດິອລເດລບານາໂນ
|Reina Mundial del Banano
|1985
|{{flag|ເອກົວດໍ}}
|-
|ມິສເອເຊຍເພເຈັນ
|Miss Asia Pageant
|1985
|{{flag|ຮົງກົງ}}
|-
|ມິສໄຊນ່າອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Miss Chinese International
|1988
|{{flag|ຮົງກົງ}}
|-
|ມິສອໍເນເຊິນສ໌
|Miss All Nations
|1989
|{{flag|ຈີນ}}
|-
|ມິສແອມບາສຊາເດີ
|Miss Ambassador
|1990
|{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}}
|-
|ມິສທົວລິຊຶມອິນເຕີເນຊັນແນລ (ສີລັງກາ)
|Miss Tourism International
|1992
|{{flag|ສີລັງກາ}}
|-
|ມິສທີນອິນເຕີເນຊັນແນລ (ຄອສຕາລີກາ)
|Miss Teen International
|1993
|{{flag|ຄອສຕາລີກາ}}
|-
|ມິສທົວຣິຊຶມຢູນິເວີຊໍ
|Miss Tourism Universe
|1995
|{{flag|ເລບານອນ}}
|-
|ມິສທົວລິຊຶມອິນເຕີເນຊັນແນລ (ມາເກົ໊າ)
|Miss Tourism International
|1996
|{{flag|ມາເກົ໊າ}}
|-
|ມິສທົວລິຊຶມອິນເຕີເນຊັນແນລ (ຢູເຄຣນ)
|Miss Tourism International
|1996
|{{flag|ຢູເຄຣນ}}
|-
|ມິສໂກຣບອນບິວຕີ້ຄວີນ
|Miss Global Beauty Queen
|1998
|{{flag|ເກົາຫຼີໃຕ້}}
|-
|ມິສທົວລິຊຶມອິນເຕີເນຊັນແນລ (ຕູຣາເຄຍ)
|Miss Tourism International
|2001
|{{flag|ຕຸຣກີ|name=ຕູຣາເຄຍ}}
|-
|ມິສທີນອິນເຕີເນຊັນແນລ (ສະຫະລັດອາເມລິກາ)
|Miss Teen International
|2022
|{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}}
|-
|ມິສເອີຣົບປຽນຢູນຽນ
|Miss European Union
|2006
|{{flag|ຮົງກາລີ}}
|-
|[[ມິສຍູໄນເຕັດຄອນຕິເນນ]]
|Miss United Continent
|2006
|{{flag|ເອກົວດໍ}}
|-
|ມິສອິນເຕີເນຊັນແນລ (ສະຫະລັດອາເມລິກາ)
|Ms. International
|2010
|{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}}
|-
|ມິສທົວລິຊຶມອິນເຕີເນຊັນແນລ (ຈີນ)
|Miss Tourism International
|2014
|{{flag|ຈີນ}}
|-
|ມິສເອເຊຍບິວຕີ້
|Miss Asia Beauty
|2017
|{{flag|ໄທ}}
|-
|ມິສຢູໂຣບ (ໂອຕຣິດ)
|Miss Europe
|2019
|{{flag|ໂອຕຣິດ}}
|-
|ມິສແລະມິສຊິສຊຳເມີໂກຣບອນຢູນິເວີຊໍ
|Miss &amp; Mrs Summer Global Universe
|2020
|{{flag|ໄທ}}
|}

=== ປະກວດລະດັບປະເທດໃນອາຊຽນ ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style= &quot;text-align:left; font-size: 9pt; line-height:22px;&quot; 
|-
! colspan=&quot;4&quot; |ອາຊຽນ
|-
| valign=&quot;top&quot; width=&quot;10%&quot; |
'''{{flag|ກຳປູເຈຍ}}'''

* ມິສທົວລິຊຶມອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລແຄມໂບເດຍ
*ມິສແກຣນແຄມໂບເດຍ
* ມິສແຄມໂບເດຍ

'''{{flag|ອິນໂດເນເຊຍ}}'''

* ປູເຕີລີອິນໂດເນເຊຍ
* ມິສອິນໂດເນເຊຍ
* ມິສເອີຣ໌ທອິນໂດເນເຊຍ
*ມິສແກຣນອິນໂດເນເຊຍ

'''{{flag|ລາວ}}'''

*[[ນາງສາວລາວ]]
*[[ມີສແກຣນລາວ]]
*[[ມິສຢູນີເວີຣສລາວ]]
*[[ມິສໂວຣ໌ວລາວ]]
*[[ມິສອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລລາວ]]
*[[ມິສທົວລິຊຶມຄວີນລາວ]]
*[[ມິສທີນ ແລະ ມິສເຕີທີນລາວ|ມິສທີນລາວ]]
*[[ມິສ ແລະ ມິສເຕີຊຸປຣາເນຊັນແນລລາວ|ມິສຊຸປຣາເນຊັນແນລລາວ]]
*[[ມິສເອີຣສລາວ]]
*[[ນາງສາວທ່ອງທ່ຽວລາວ]]
| valign=&quot;top&quot; width=&quot;10%&quot; |'''{{flag|ມາເລເຊຍ}}'''

* ມິສຢູນີເວີສມາເລເຊຍ
* ມິສໂວຣ໌ວມາເລເຊຍ
* ມິສທົວລິຊຶມມາເລເຊຍ
* ມິສອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລມາເລເຊຍ
* ມິສເອີຣ໌ທມາເລເຊຍ
*ມິສແກຣນມາເລເຊຍ

'''{{flag|ມຽນມາ}}'''

* ມິສຢູນີເວີສມຽນມາ
* ມິສໂວຣ໌ວມຽນມາ
* ມິສອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລມຽນມາ
*[[ມິສໂກເດັ້ນແລນມຽນມາ]]
* ມິສເອີຣ໌ທມຽນມາ
*ມິສແກຣນມຽນມາ
'''{{flag|ຟິລິບປິນ}}'''
* ບີນີບີນິງປີລີປີນັສ
* ມິສຟິລິບປິນເອີຣ໌ທ
* ມິສລີພັບລິກອັອຟເດິຟິລິບປິນ
* ມິສໂວຣ໌ວຟິລິບປິນ
*ມິສແກຣນຟິລິບປິນ&lt;ref&gt;[http://missosology.org/regional/philippines/12318-miss-grand-philippines-2014-kimberly-karlsson/ Miss Grand Philippines 2014]&lt;/ref&gt;
| valign=&quot;top&quot; width=&quot;10%&quot; |
'''{{flag|ສິງກະໂປ}}'''

* ມິສຢູນີເວີສສິງກະໂປ
* ມິສໂວຣ໌ວສິງກະໂປ
* ມິສເອີຣ໌ທສິງກະໂປ
* ມິສສິງກະໂປບິວຕີ້ເພເຈ້ນ
'''{{flag|ໄທ}}'''
*[[ມິສໄທແລນ]]
*[[ມິສທີນໄທແລນ]]
*[[ມິສຢູນີເວີຣສໄທແລນ]]
*[[ມິສໂວຣ໌ວໄທແລນ]]
*[[ມິສແກຣນໄທແລນ]]
*[[ມິສອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລໄທແລນ]]
*[[ມິສຊຸປຣາເນຊັນແນລໄທແລນ]]
*[[ມິສເອີຣ໌ທໄທແລນ]]
*[[ມິສທົວລິຊຶມຄວີນໄທແລນ]]
*[[ມິສໂມເດລໄທແລນ]]
*[[ມິສອອລເນຊັນໄທແລນ]]
*[[ມິສຊີສໄທແລນ]]
*[[ມິສຊີສຢູນີເວີຣສໄທແລນ]]
*[[ມິສຊີສໂນເບີລຄວີນໄທແລນ]]
*[[ມິສຊີສເອລິແກນໄທແລນ]]
| valign=&quot;top&quot; width=&quot;10%&quot; |
*[[ເຟດອັອຟບິວຕີ້ໄທແລນ]]
*[[ມິສໂກລໂບ້ວບິວຕີ້ຄວີນໄທແລນ]]
*[[ມິສທົວລິຊຶມໂວຣ໌ວໄທແລນ]]
*[[ມິສທົວລິຊຶມໄທແລນ]]
*[[ມິສໄທແລນໄຊນີສຄອສມອສ]]
*[[ມິສບິວຕີ້ຄວີນໄທແລນ]]
*[[ມິສບີຊອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລໄທແລນ]]
*[[ມິສສະຄູບາໄທແລນ]]
*[[ມິສໄທແລນອາຊຽນ]]
*[[ນາງສາວຖິ່ນໄທງາມ]]
*[[ມິສອອດ໊າຊ]]

'''{{flag|ຫວຽດນາມ}}'''

* ມິສຫວຽດນາມ
* ມິສຢູນີເວີສຫວຽດນາມ
* ມິສໂວຣ໌ວຫວຽດນາມ
* ມິສຫວຽດນາມໂວຣ໌ວ
|}

== ລາຍການປະກວດນານາຊາດຂອງຜູ້ຊາຍ ==

=== ການແຂ່ງຂັນສາກົນ ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size: 90%&quot; ;
|-
| colspan=&quot;4&quot; align=&quot;left&quot; |
;'''ການປະກວດລະດັບ'''&lt;u&gt;ເມເຈີ&lt;/u&gt;
ລາຍຊື່ການປະກວດລະດັບນານາຊາດ[[ໂກລໂບ້ວ ບິວຕີ້]] &lt;nowiki&gt;''ແກຣນສະແລັມບິວຕີ້ເພເຈ້ນ''&lt;/nowiki&gt; ແລະ[[ບິ໊ກໂຟ ອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ ບິວຕີ້ ເພເຈ້ນ|ບິ໊ກໂຟ ອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລບິວຕີ້ເພເຈ້ນ]]:
|-
!ພາສາລາວ
!ພາສາອັງກິດ
!ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
!ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
|-
|[[ແມນຮັນອິນເຕີເນຊັນແນລ]]
|Manhunt International
|1993
|{{flag|ອົດສະຕຣາລີ}}
|-
|[[ມິສເຕີເວີລດ໌]]
|Mister World
|1996
|{{flag|ສະຫະລາຊະອານາຈັກ}}
|-
|[[ມິສເຕີອິນເຕີເນຊັນແນລ]]
|Mister International
|1996
|{{flag|ໄທ}}
|-
|[[ມິສເຕີໂກລໂບ້ວ|ມິສເຕີໂກລບອນ]]
|[[ມິສເຕີໂກລໂບ້ວ|Mister Global]]
|2014
|{{flag|ໄທ}}
|-
|[[ມິສເຕີຊູພຣາເນຊັນແນລ]]
|Mister Supranational
|2016
|{{flag|ໂປໂລຍ}}
|-
|[[ແມນອັອຟເດິໂວຣ໌ວ]]
|Man of the World
|2016
|{{flag|ຟິລິບປິນ}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; align=&quot;left&quot; |
;'''ການປະກວດລະດັບ'''&lt;u&gt;ໄມເນີ&lt;/u&gt;
ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມລະດັບນານາຊາດ:
|-
!ພາສາລາວ
!ພາສາອັງກິດ
!ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
!ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
|-
|ມິສເຕີໂມເດວອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Mister Model International
|2013
|{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}}
|-
|ມິສເຕີທົວຣິຊຶມເວີລດ໌
|Miss Tourism World
|2016
|{{flag|ອິນໂດເນເຊຍ}}
|-
|ແມນອັອຟເດິເຢຍ
|Man of The Year
|2016
|{{flag|ອິນໂດເນເຊຍ}}
|-
|ມິສເຕີແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ (ບຣາຊິນ)
|Mister Grand International
|2016
|{{flag|ບຣາຊິລ}}
|-
|ມິສເຕີແນຊັນແນລຢູນິເວີຣ໌ສ
|Mister National Universe
|2017
|{{flag|ໄທ}}
|-
|ມິສເຕີແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Mister Grand International
|2017
|{{flag|ຟິລິບປິນ}}
|-
|ມິສເຕີເຟຣນດ໌ຊິບອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Mister Friendship International
|2021
|{{flag|ໄທ}}
|-
|ເວີລດ໌ຟິດເນສຊູເປີໂມເດວ
|World Fitness Supermodel 
|2022
|{{flag|ໄທ}}
|-
|ມິສເຕີຢູນິເວີຊໍ (ລັກເນົາ, ອິນເດຍ)
|Mister Universe 
|2022
|{{flag|ອິນເດຍ}}
|-
|ແມນຮອດສຕາຣ໌ອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Man Hot Star International
|2023
|{{flag|ໄທ}}
|-
|ມິສເຕີຢູນິເວີຊໍ (ສະຫະລັດອາເມລິກາ)
|Mister Universe 
|2024
|{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}}
|-
|ມິສເຕີເອີຣ໌ທອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Mister Earth International
|2024
|{{flag|ຊິລີ}}
|-
|ມິສເຕີຢູນິເວີຊໍ (ໄທ)
|Mister Universe
|2026
|{{flag|ໄທ}}
|-
|ມິສເຕີຢູນິເວີຊໍ (ອິນເດຍ)
|Mister Universe
|2026
|{{flag|ອິນເດຍ}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; align=&quot;left&quot; |
;'''ການປະກວດລະດັບ&lt;u&gt;ທະວີບ, ລະດັບພູມິພາກ, ລະດັບອະນຸພູມິພາກ, ແລະດ້ານວັດທະນະທໍາ&lt;/u&gt;'''
ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມຕໍ່ໄປນີ້ແມ່ນການປະກວດໃນລະດັບທະວີບ ແລະ ລະດັບພູມິພາກ:
|-
!ພາສາລາວ
!ພາສາອັງກິດ
!ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
!ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
|-
|ມິສເຕີເອເຊຍ
|Mr. Asia
|2005
|{{flag|ຮົງກົງ}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; align=&quot;left&quot; |
;'''ການປະກວດລະດັບນານາຊາດ&lt;u&gt;ສໍາລັບ&lt;/u&gt;&lt;u&gt;ວັຍຮຸ່ນ&lt;/u&gt;'''
ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມລະດັບວັຍຮຸ່ນ:
|-
!ພາສາລາວ
!ພາສາອັງກິດ
!ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
!ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
|-
|ມິສເຕີທີນເວີລດ໌
|Mister Teen World
|2003
|{{flag|ເອກົວດໍ}}
|-
|ມິສເຕີທີນແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Mister Teen Grand International
|2016
|{{flag|ບຣາຊິລ}}
|-
|ມິສເຕີທີນເອີຣ໌ທ
|Mister Teen Earth
|2024
|{{flag|ເອກົວດໍ}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; align=&quot;left&quot; |
;'''ການປະກວດລະດັບນານາຊາດໃນ&lt;u&gt;ອະດີດ&lt;/u&gt;'''
|-
!ພາສາລາວ
!ພາສາອັງກິດ
!ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
!ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
|-
|[[ມິສເຕີອິນເຕີຄອນຕິເນນຕອນ]]
|Mister Intercontinental
|1998
|{{flag|ເຢຍລະມັນ}}
|-
|ມິສເຕີອິນເຕີເນຊັນແນລ (ອິນເດຍ)
|Mr International
|1998
|{{flag|ອິນເດຍ}}
|-
|ມິສເຕີທົວຣິຊຶມອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Mr. Tourism International
|2001
|{{flag|ປານາມາ}}
|-
|ແມນຢູນິເວີຊໍໂມເດວ
|Men Universe Model
|2008
|{{flag|ສາທາລະນະລັດໂດມິນີກັນ}}
|-
|ມິສເຕີທົວຣິຊຶມ
|Mister Tourism
|2011
|{{flag|ໄທ}}
|-
|ມິສເຕີຢູນິເວີຣ໌ແຊວແອມບາສຊາເດີ
|Mister Universal Ambassador
|2015
|{{flag|ອິນໂດເນເຊຍ}}
|-
|ມິສເຕີໂກລບອນທີນ
|Mister Global Teen
|2015
|{{flag|ໄທ}}
|-
|ມິສເຕີໂມເດວເວີລດ໌ໄວດ໌
|Mister Model Worldwide
|2018
|{{flag|ອິນເດຍ}}
|-
|ມິສເຕີຢູໄນເຕັດເວີລດ໌
|Mister United World
|2018
|{{flag|ໄທ}}
|-
|ມິສເຕີໂມເດວອອຟເດີເວີລດ໌
|Mister Model of the World
|2018
|{{flag|ມຽນມາ}}
|-
|ມິສເຕີເວີກກິ້ງເມນອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Mister Working Men International
|2019
|{{flag|ໄທ}}
|-
|ມິສເຕີອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ (ຟິລິບປິນ) 
|Mister International
|2023
|{{flag|ຟິລິບປິນ}}
|-
|ມິສເຕີທົວຣິຊຶມອິນເຕີຄອນຕິເນນຕອນ
|Mister Tourism Intercontinental
|2024
|{{flag|ໄທ}}
|}

=== ປະກວດລະດັບປະເທດໃນອາຊຽນ ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style= &quot;text-align:left; font-size: 9pt; line-height:22px;&quot; 
|-
! colspan=&quot;3&quot; |ອາຊຽນ
|-
| valign=&quot;top&quot; width=&quot;10%&quot; |
'''{{flag|ກຳປູເຈຍ}}'''

* ແມນຮັນແຄມໂບເດຍ
*ມິສເຕີເອເຊຍແຄມໂບເດຍ

'''{{flag|ອິນໂດເນເຊຍ}}'''

* ມິສເຕີອິນໂດເນເຊຍ
* ມິສເຕີໂກລໂບ້ວອິນໂດເນເຊຍ
* ແມນຮັນອິນໂດເນເຊຍ
* ປູເຕີລ່າອິນໂດເນເຊຍ
* ມິສເຕີທີນອິນໂດເນເຊຍ

'''{{flag|ລາວ}}'''

* [[ມິສເຕີອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລລາວ]]
* [[ມິສເຕີໂມເດວລາວ]]
* [[ມິສ ແລະ ມິສເຕີຊຸປຣາເນຊັນແນລລາວ|ມິສເຕີຊຸປຣາເນຊັນແນລລາວ]]
* [[ມິສເຕີໂກລໂບ້ວລາວ]]
* [[ມິສເຕີລາວ]]
* [[ມິສເຕີຢູນີເວີຣສລາວ]]
* [[ມິສເຕີເຟຣນຊິບລາວ]]
* [[ມິສທີນ ແລະ ມິສເຕີທີນລາວ|ມິສເຕີທີນລາວ]]
| valign=&quot;top&quot; width=&quot;10%&quot; |
'''{{flag|ຟິລິບປິນ}}'''

* ມິສເຕີອັອຟປີລີປີນັສ
* ແມນຮັນອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລຟິລິບປິນ
* ມິສເຕີໂວຣ໌ວຟິລິບປິນ

'''{{flag|ໄທ}}'''

*[[ແມນຮັນໄທແລນ]]
*[[ມິສເຕີໂວຣ໌ວໄທແລນ]]
*[[ມິສເຕີໂກລໂບ້ວໄທແລນ]]
*[[ມິສເຕີອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລໄທແລນ]]
*[[ມິສເຕີຊຸປຣາເນຊັນແນລໄທແລນ]]
*[[ມິສເຕີເນຊັນແນລໄທແລນ]]
*[[ມິສເຕີສະຕາໄທແລນ]]
*[[ມິສເຕີທົວລິຊຶມໂວຣ໌ວໄທແລນ]]
*[[ມິສເຕີໂກລໂບ້ວທີນໄທແລນ]]
*[[ມິສເຕີຢູນີເວີຣສໄທແລນ]]
*[[ມິສເຕີຢູແກຣນນີເວີຣສໄທແລນ]]
*[[ມິສເຕີແລນສະເຄບໄທແລນ]]
*[[ແມນອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລໄທແລນ]]
| valign=&quot;top&quot; width=&quot;10%&quot; |
*[[ມິສເຕີອີໂຄອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລໄທແລນ]]
*[[ມິສເຕີຍູນິເວີແຊລແອມບາດຊາເດີໄທແລນ]]
*[[ມິສເຕີໄທແລນ]]
*[[ສຸພາບບຸລຸດໄທແລນ]]
*[[ພີດີເອັນໄທແລນແມນອັອຟເດິເຢຍ]]

'''{{flag|ຫວຽດນາມ}}'''

* ແມນຮັນຫວຽດນາມ
*ມິສເຕີຫວຽດນາມ
|-
! colspan=&quot;3&quot; |ອາເມຣິກາ
|-
|'''{{flag|ສະຫະລັດອາເມຣິກາ}}'''
* [[ມິສເຕີຢູເອສເອ]]&lt;ref&gt;[https://www.facebook.com/misterusaofficial/ Mister USA]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.instagram.com/themisterusa/ Mister USA]&lt;/ref&gt;
|
|
|}

== ລາຍການປະກວດນານາຊາດຈັດການປະກວດຮ່ວມກັນທັງເພດຊາຍ, ເພດຍິງ ແລະແອນຈີບີທີຄິວເອ+ ==

=== ການແຂ່ງຂັນສາກົນ ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size: 90%&quot; ;
|-
| colspan=&quot;4&quot; align=&quot;left&quot; |
;'''ການປະກວດລະດັບ'''&lt;u&gt;ນານາຊາດ&lt;/u&gt;
ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມລະດັບນານາຊາດ:
|-
!ພາສາລາວ
!ພາສາອັງກິດ
!ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
!ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
|-
|ອາຊີໂມເດວເຟສຕິວັລ
|Asia Model Festival
|2014
|{{flag|ເກົາຫຼີໃຕ້}}
|-
|ມິສເຕີແລະມິສຄັລເຈີເວີລດ໌
|Mister and Miss Culture World
|2017
|
|-
|ມິສເຕີແລະມິສແພລເນັດ
|Mister and Miss Planet
|2016
|{{flag|ຊອກຊີ}}
|-
|ມິສເຕີແລະມິສຄອນຕິເນນຕອນເວີລດ໌
|Mister Continental World&lt;hr&gt;Miss Continental World
|2018&lt;hr&gt;2022
|{{flag|ໄທ}}
|-
|ມິສແລະມິສເຕີ ຄອສໂມໂກລບຢູເຄ (ມິສແລະມິສເຕີ, ພຣີ-ທີນ)
|Ms &amp; Mr CosmoGlobe UK (Ms and Mr, Pre-Teen)
|2021
|{{flag|ສະຫະລາຊະອານາຈັກ}}
|-
|ມິສເຕີແລະມິສຣັນເວໂມເດວຢູນິເວີຊໍ
|Mister and Miss Runway Model Universe
|2022
|{{flag|ຟິລິບປິນ}}
|-
|ມິສເຕີແລະມິສຮິວແມນນິຕີອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Mister and Miss Humanity international
|2022
|{{flag|ຫວຽດນາມ}}
|-
|ໄອແອມໂມເດວເຊີດອິນເຕີເນຊັນແນລ
|I Am Model Search International
|2023
|{{flag|ມາເລເຊຍ}}
|-
|ຄິງແລະຄວີນອອຟວິນເນີມິສເຕີແລະມິສອິນເຕີເນຊັນແນລ
|King and Queen of Winner Mister and Miss international
|2023
|{{flag|ຫວຽດນາມ}}
|-
|ມິສແລະມິສເຕີເຊເລບຣິຕີອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Miss and Mister Celebrity International
|2023
|{{flag|ມາເລເຊຍ}}
|-
|ມິສເຕີແລະມິສຟິດເນສຊູເປີໂມເດວເວີລດ໌
|Mister Fitness Supermodel World&lt;hr&gt;Miss Fitness Supermodel World
|2023&lt;hr&gt;2024
|{{flag|ຫວຽດນາມ}}
|-
|ມິສເຕີແລະມິສຄັລເຈີໂກລບອນອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Mister Miss Culture Global International
|2023
|{{flag|ອິນໂດເນເຊຍ}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; align=&quot;left&quot; |
;'''ການປະກວດລະດັບ&lt;u&gt;ທະວີບ, ລະດັບພູມິພາກ, ລະດັບອະນຸພູມິພາກ, ແລະດ້ານວັດທະນະທໍາ&lt;/u&gt;'''
ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມຕໍ່ໄປນີ້ແມ່ນການປະກວດໃນລະດັບທະວີບ ແລະ ລະດັບພູມິພາກ:
|-
!ພາສາລາວ
!ພາສາອັງກິດ
!ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
!ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
|-
|ເອເຊຍແປຊີຟິກພຣິນຊ໌ແລະພຣິນເຊສ / ອິນເຕີເນຊັນແນລທີນອອຟເດີເຢຍແລະອິນເຕີເນຊັນແນລຄິດສ໌ອອຟເດີເຢຍ
|Asia Pacific Prince and Princess / International Teen of The Year and International Kids of The Year
|2011
|{{flag|ສິງກະໂປ}}
|-
|ມິສແລະມິດເຕີທີນເອເຊຍ
|Miss and Mister Teen Asian
|2011
|{{flag|ສິງກະໂປ}}
|-
|ມິສເຕີແລະມິສໂກລບອນອາຊຽນ
|Mister and Miss Global Asian
|2022
|{{flag|ມາເລເຊຍ}}
|-
|ມິສເຕີແລະມິສໄຊນ່າທາວໂກລບອນ
|Mr. and Ms. Chinatown Global
|2025
|{{flag|ຟິລິບປິນ}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; align=&quot;left&quot; |
;'''ການປະກວດລະດັບນານາຊາດ&lt;u&gt;ສໍາລັບ&lt;/u&gt;&lt;u&gt;ວັຍຮຸ່ນ&lt;/u&gt;'''
ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມລະດັບວັຍຮຸ່ນ:
|-
!ພາສາລາວ
!ພາສາອັງກິດ
!ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
!ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
|-
|ລິດເທິລມິສແລະລິດເທິລມິສເຕີຢູໄນເຕັດເວີລດ໌
|Little Miss and Little Mister United World
|2000
|{{flag|ອູແກຣນ}}
|-
|ລິດເທິລມິສແລະມິສເຕີຢູນິເວີຊໍ
|Little Miss and Mister Universe
|2005
|{{flag|ຊອກຊີ}}
|-
|ມິສເຕີທີນແລະພຣີທີນອິນເຕີເນຊັນແນລ / ມິສທີນແລະພຣີທີນອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Mister Teen and PreTeen International / Miss Teen and PreTeen International
|2011
|{{flag|ສິງກະໂປ}}
|-
|ມິສເຕີແລະມິສທີນອິນເຕີເນຊັນແນລ – ອິນເຕີເນຊັນແນລອອຟເດີເຢຍ – ອິນເຕີເນຊັນແນລຄິດສ໌ອອຟເດີເຢຍ – ອາຊີແປຊິຟິກພຣິນສ໌ແລະພຣິນເຊສອິນເຕີເນຊັນແນລ (ຈູເນຍ, ມິນິ, ລິດເທິລ, ພຣີທີນ, ທີນ)
|Mister and Miss Teen International - International Of The Year - International Kids Of The Year - Asia Pacific Prince and Princess International (Jr, Mini, Little, Pre-Teen, Teen)
|2011
|{{flag|ສິງກະໂປ}}
|-
|ຄິດສ໌ ສະຕາ ອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Kids Star International
|2012
|{{flag|ຈີນ}}
|-
|ເບສພຣິນເຊສແລະພຣິນສ໌ອອຟເດີເວີລດ໌
|Best Princess and Prince Of The World
|2012
|{{flag|ບູນກາລີ}}
|-
|ແອວບີເອັມເອສະຕາຄິດສ໌ໂມເດວ (ລັກຊູຣີແບຣນຄິດສ໌ໂມເດວອະວອດ)
|LBMA Star Kids Model (Luxury Brand Kids Model Awards)
|2015
|{{flag|ເກົາຫຼີໃຕ້}}
|-
|ຟິວເຈີແຟຊັນເຟຊສ໌ເວີລດ໌ຄິດສ໌
|Future Fashion Faces World Kids
|2015
|{{flag|ຕຸຣກີ|name=ຕູຣາເຄຍ}}
|-
|ພຣິນສ໌ ແລະ ພຣິນເຊສ ອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Prince and Princess International
|2016
|{{flag|ໄທ}}
|-
|ທັອບໄຊລໂມເດວອອຟເດີແພລເນັດ
|Top Child Model Of The Planet
|2017
|{{flag|ຊອກຊີ}}
|-
|ຢູນິເວີຊໍທີນແລະຄິດສ໌ເພຈເຈັນ
|Universal Teen and Kids Pageant
|2018
|{{flag|ອິນໂດເນເຊຍ}}
|-
|ລິດເທິລມິສແລະມິສເຕີແປຊິຟິກເວີລດ໌
|Little Miss and Mister Pacific World
|2021
|{{flag|ມຽນມາ}}
|-
|[[ຈູເນຍໄອດອລເວີລດ໌]]
|Junior Idol World
|2022
|{{flag|ໄທ}}
|-
|ແມັກໂມເດີນໂມເດວອິນເຕີເນຊັນແນລຄິດສ໌ແລະທີນເພຈເຈັນ
|Max Modern Model International Kids &amp; Teen Pageant
|2023
|{{flag|ໄທ}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; align=&quot;left&quot; |
;'''ການປະກວດລະດັບນານາຊາດໃນ&lt;u&gt;ອະດີດ&lt;/u&gt;'''
|-
!ພາສາລາວ
!ພາສາອັງກິດ
!ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
!ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
|-
|ເບສໂມເດວອອຟເດີເວີລດ໌
|Best Model of the World
|1990
|{{flag|ຕຸຣກີ|name=ຕູຣາເຄຍ}}
|-
|ພຣິນສ໌ແລະພຣິນເຊສອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Prince and Princess International
|2000
|{{flag|ສິງກະໂປ}}
|-
|ມິສເຕີອາຊຽນອິນເຕີເນຊັນແນລແລະມິສເຕີເອັສອີອາຊຽອິນເຕີເນຊັນແນລແລະອີລີດມິສເຕີອາຊຽນອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Mister Asian International and Mister SE Asia International and Elite Mister Asian International
|2012
|{{flag|ມຽນມາ}}
|-
|ມິສເຕີ ແລະ ມິສ ທົວຣິຊຶມ ແອມບາສຊາເດີ ຢູນິເວີຊໍ
|Mister and Miss Tourism Ambassador Universe
|2018
|{{flag|ມາເລເຊຍ}}
|-
|ມິສແລະມິສເຕີທົວຣິຊຶມແລະຄັລເຈີຢູນິເວີຊໍ
|Miss and Mister Tourism and Culture Universe
|2019
|{{flag|ມຽນມາ}}
|-
|ພຣິນສ໌ແລະພຣິນເຊສເວີລດ໌
|Prince and Princess World
|2021
|{{flag|ມາເລເຊຍ}}
|-
|ມິສແຟບບູລັສອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Miss Fabulous International
|2022
|{{flag|ໄທ}}
|-
|ມິສເຕີແລະມິສທີນອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Mister and Miss Teen International 
|2022
|{{flag|ຫວຽດນາມ}}
|}

== ລາຍການປະກວດນານາຊາດຂອງແອນຈີບີທີ, ແອນຈີບີທີຄິວ, ແອນຈີບີທີຄິວເອ+ ==

=== ການແຂ່ງຂັນສາກົນ ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size: 90%&quot; ;
| colspan=&quot;4&quot; align=&quot;left&quot; |
;'''ການປະກວດລະດັບ'''&lt;u&gt;ນານາຊາດ&lt;/u&gt;
ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມລະດັບນານາຊາດ:
|-
!ພາສາລາວ
!ພາສາອັງກິດ
!ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
!ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
|-
|[[ມິສອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລຄວີນ|ມິສອິນເຕີເນຊັນແນລຄວີນ]]
|Miss International Queen
|2004
|{{flag|ໄທ}}
|-
|ມິດເຕີເກເວີລດ໌
|Mister Gay World
|2009
|{{flag|ອີຕາລີ}}
|-
|ມິສແມງໂກ້ທຣີເລດີ້ບອຍ
|Miss Mango Tree Ladyboy
|2010
|{{flag|ອັງກິດ}}
|-
|ມິສສະຕາອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ
|Miss Star International
|2010
|{{flag|ແອສະປາຍ}}
|-
|ມິສມາດີກຣາອິນເຕີເນຊັນແນລຄວີນ
|Miss Mardi Gras International Queen
|2011
|{{flag|ອົດສະຕຣາລີ}}
|-
|ມິສທີເວີລດ໌
|Miss T World
|2017
|{{flag|ອີຕາລີ}}
|-
|ມິສທຣານສ໌ໂກລບ
|Miss Trans Global
|2020
|{{flag|ສະຫະລາຊະອານາຈັກ}}
|-
|ມິສເຕີແບຣ໌ອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Mister Bear International
|2024
|{{flag|ໄທ}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; align=&quot;left&quot; |
;'''ການປະກວດລະດັບ&lt;u&gt;ທະວີບ, ລະດັບພູມິພາກ, ລະດັບອະນຸພູມິພາກ, ແລະດ້ານວັດທະນະທໍາ&lt;/u&gt;'''
ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມຕໍ່ໄປນີ້ແມ່ນການປະກວດໃນລະດັບທະວີບ ແລະ ລະດັບພູມິພາກ:
|-
!ພາສາລາວ
!ພາສາອັງກິດ
!ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
!ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
|-
|ມິດເຕີເກຢຸໂຣບ
|Mister Gay Europe
|2005
|{{flag|ໂຮນລັງ}}
|-
|ມິສເກແລະທຣານເຊັກຊວນອອສເຕຣເລຍອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Miss Gay &amp; Transsexual Australia International
|2010
|{{flag|ອົດສະຕຣາລີ}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; align=&quot;left&quot; |
;'''ການປະກວດລະດັບນານາຊາດໃນ&lt;u&gt;ອະດີດ&lt;/u&gt;'''
|-
!ພາສາລາວ
!ພາສາອັງກິດ
!ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
!ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
|-
|ຄວີນອອຟເດີຢູນິເວີຊໍເພຈ້ນທ໌
|Queen of the Universe Pageant
|1991
|{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}}
|-
|ຊູເປີຊິເຣນາເວີລໄວດ໌
|Super Sireyna Worldwide
|1995
|{{flag|ຟິລິບປິນ}}
|-
|ອິນເຕີເນຊັນແນລມິດເຕີເກຄອມເພທິຊັນ
|International Mr Gay Competition
|2005
|{{flag|ການາດາ}}
|-
|ມິສແຟບບິວລັສອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Miss Fabulous International
|2022
|{{flag|ໄທ}}
|}
=== ປະກວດລະດັບປະເທດໃນອາຊຽນ ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style= &quot;text-align:left; font-size: 9pt; line-height:22px;&quot; 
|-
! colspan=&quot;3&quot; |ອາຊຽນ
|-
| valign=&quot;top&quot; width=&quot;10%&quot; |
'''{{flag|ຟິລິບປິນ}}'''

* ມິສເຕີເກໂວຣ໌ວຟິລິບປິນ
* ມິສເກຟິລິບປິນ
| valign=&quot;top&quot; width=&quot;10%&quot; |
'''{{flag|ໄທ}}'''

*[[ມິສທິຟຟານີ່ຢູນີເວີຣສ]]
*[[ມິສເຕີເກໂວຣ໌ວໄທແລນ]]
*[[ມິສທຣານສະຕາໄທແລນ]]
| valign=&quot;top&quot; width=&quot;10%&quot; |
*[[ມິສທຣານໄທແລນ]]
*[[ມິສຄວີນອັອຟຢູນີເວີຣສບິວຕີ້ໄທແລນ]]

'''{{flag|ຫວຽດນາມ}}'''

* ມິສອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລຄວີນຫວຽດນາມ
|}

== ລາຍການປະກວດນານາຊາດຂອງຄົນຫູໜວກ ==
ນີ້ແມ່ນລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມລະດັບນານາຊາດທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດສໍາລັບຜູ້ພິການທາງການໄດ້ຍິນ (ຄົນຫູໜວກ)

=== ການແຂ່ງຂັນສາກົນ ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size: 90%&quot; ;
| colspan=&quot;4&quot; align=&quot;left&quot; |
;'''ການປະກວດລະດັບ'''&lt;u&gt;ນານາຊາດ&lt;/u&gt;
ລາຍຊື່ການປະກວດນາງງາມລະດັບນານາຊາດ:
|-
!ພາສາລາວ
!ພາສາອັງກິດ
!ປີທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
!ປະເທດທີ່ກໍ່ຕັ້ງ
|-
|ມິສແລະມິດເຕີເດັບເວີລດ໌
|Miss and Mister Deaf World
|2001
|{{flag|ແຊັກ}}
|-
|ມິສແລະມິດເຕີເດັບອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Miss and Mister Deaf International
|2010
|{{flag|ສະຫະລັດອາເມລິກາ}}
|-
|ມິສແລະມິສເຕີມິສຊິສດີຟກາແລັກຊີ
|Miss and Mister Mrs Deaf Galaxy
|2018
|{{flag|ແອຟຣິກາໃຕ້}}
|-
|ມິສແລະມິດເຕີເດັບຢູນິເວີຊໍ
|Miss and Mister Deaf Universe
|2022
|{{flag|ໄທ}}
|-
|ມິສແລະມິສເຕີຊູພຣີມດີຟອິນເຕີເນຊັນແນລ
|Miss and Mister Supreme Deaf international
|2025
|{{flag|ໄທ}}
|}

== ເພີ່ມເຕີມ ==
{|
|-
| valign=&quot;top&quot; width=&quot;10%&quot; |
*[[ປະເທດລາວໃນການປະກວດນາງງາມທີ່ສໍາຄັນ]]
*[[ປະເທດລາວໃນການປະກວດຄວາມງາມຊາຍທີ່ສໍາຄັນ]]
* [[ມີສແກຣນສະແລັມ]]
* [[ໂກລໂບ້ວ ບິວຕີ້]]
| valign=&quot;top&quot; width=&quot;10%&quot; |
* [[ບິ໊ກໂຟ ອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ ບິວຕີ້ ເພເຈ້ນ]]
* [[ໄທມາສ ບິວຕີ້]]
* [[ລາຍຊື່ຕົວແທນປະເທດລາວໃນການປະກວດຄວາມງາມລະດັບນານາຊາດ]]
* [[ລາຍຊື່ຕົວແທນປະເທດລາວໃນການປະກວດຄວາມງາມຊາຍລະດັບນານາຊາດ]]
|}

== ອ້າງອີງ ==
&lt;references /&gt;
== ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ ==
{|
|-
| valign=&quot;top&quot; width=&quot;10%&quot; |
* [https://web.archive.org/web/20150924101252/http://www.pageantopolis.com/ Pageantopolis1]
*[https://web.archive.org/web/20100118171559/http://www.pageantopolis.com/ Pageantopolis2]
*[https://sites.google.com/view/pageantopolis-by-donaldwest/home?authuser=0#:~:text=Welcome%20to-,PAGEANTOPOLIS,-The%20bible%20of PAGEANTOPOLIS]
* [https://thepageantcrown.blogspot.com/ The Pageant Crown Ranking] 
| valign=&quot;top&quot; width=&quot;10%&quot; |
*[https://michaelralphmontejo.wordpress.com/ michaelralphmontejo]
*[http://www.foroelitebeauties.com/ Reinas de Belleza ❀ ELITE BEAUTIES]
*[https://indianandworldpageant.com/ Indian and World Pageant] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201029193937/https://indianandworldpageant.com/ |date=2020-10-29 }}

&lt;noinclude&gt;
[[ໝວດ:ການປະກວດຊາຍງາມ]]
[[ໝວດ:ການປະກວດນາງງາມ]]
[[ໝວດ:ການປະກວດແອນຈີບີທີ]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6ytnc9jya3yioazddvs8srn0rie9w4k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ປິກາຈູ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17253</id>
    <revision>
      <id>127705</id>
      <parentid>92328</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T00:49:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>127705</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4701" sha1="5wu52qvs4cvvqxzd8pg4jvw1tbx8nzv" xml:space="preserve">{{Infobox Pokémon
| name = ປິກາຈູ (Pikachu)
| image = Pikachu.png
| caption = ປິກາຈູ ຕົວລະຄອນມາສຄອດຂອງໂປເກມອນ
| number = 0025
| type = ໄຟຟ້າ (Electric)
| evolves_from = ພິຊູ (Pichu)
| evolves_to = ໄຣຈູ (Raichu)
| species = ໂປເກມອນໜູ (Mouse Pokémon)
}}

== ບົດນຳ ==
'''ປິກາຈູ''' (ຍີ່ປຸ່ນ: ピカチュウ; ອັງກິດ: Pikachu) ແມ່ນສິ່ງມີຊີວິດສົມມຸດ ຫຼື ທີ່ຮູ້ຈັກກັນໃນຊື່ [[ໂປເກມອນ]] (Pokémon) ສາຍພັນໜຶ່ງ ຈາກແຟຣນໄຊສ໌ລະດັບໂລກຂອງບໍລິສັດ [[Nintendo]], [[Game Freak]] ແລະ [[Creatures]]. ປິກາຈູປະກົດຕົວຄັ້ງທຳອິດໃນເກມ [[Pokémon Red and Green]] ໃນປີ 1996 ແລະ ຕໍ່ມາໄດ້ກາຍເປັນຕົວລະຄອນມາສຄອດ (Mascot) ທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດຂອງແຟຣນໄຊສ໌.

== ປະຫວັດ ແລະ ການອອກແບບ ==
ປິກາຈູຖືກອອກແບບໂດຍທ່ານ [[ເຄັນ ສຸງິໂມຣິ]] (Ken Sugimori) ແລະ [[ອາສຶໂກະ ນິຊິດາ]] (Atsuko Nishida). 

* '''ແຮງບັນດານໃຈ:''' ໃນເບື້ອງຕົ້ນ ອາສຶໂກະ ນິຊິດາ ໄດ້ອອກແບບໂດຍໄດ້ຮັບແຮງບັນດານໃຈມາຈາກ '''ໜູ''' ເນື່ອງຈາກຄວາມຕ້ອງການຕົວລະຄອນທີ່ມີຄວາມໜ້າຮັກ ແລະ ມີແກ້ມທີ່ສາມາດກັກເກັບໄຟຟ້າໄດ້.
* '''ທີ່ມາຂອງຊື່:''' ມາຈາກການປະສົມຄຳວ່າ ''Pika'' (ສຽງປະກາຍໄຟ) ແລະ ''Chu'' (ສຽງຮ້ອງຂອງໜູ).

== ລັກສະນະທາງຊີວະວິທະຍາ ==
ຕາມຂໍ້ມູນໃນ [[ໂປເກເດັກ]] (Pokédex), ປິກາຈູມີຄຸນລັກສະນະດັ່ງນີ້:

=== ຄວາມສາມາດພິເສດ ===
ປິກາຈູມີອະໄວຍະວະພິເສດຢູ່ທີ່ແກ້ມທັງສອງເບື້ອງ ເຊິ່ງເປັນວົງມົນສີແດງ ໃຊ້ສຳລັບ '''ຜະລິດ ແລະ ກັກເກັບກະແສໄຟຟ້າ'''. ມັນສາມາດປ່ອຍກະແສໄຟຟ້າທີ່ມີຄວາມຮຸນແຮງແຕກຕ່າງກັນອອກໄປ ເພື່ອໃຊ້ໃນການໂຈມຕີ ຫຼື ສື່ສານກັບປິກາຈູຕົວອື່ນໆ.

=== ການວິວັດທະນາການ ===
ປິກາຈູແມ່ນຮ່າງວິວັດທະນາການຂັ້ນທີສອງໃນສາຍຕະກູນຂອງມັນ:
# '''ພິຊູ (Pichu):''' ຮ່າງເດັກນ້ອຍ (Baby Pokémon).
# '''ປິກາຈູ (Pikachu):''' ວິວັດທະນາການມາຈາກພິຊູ ເມື່ອມີຄວາມຮັກ ແລະ ຄວາມສະນິດສົນສູງ.
# '''ໄຣຈູ (Raichu):''' ວິວັດທະນາການໂດຍການສຳຜັດກັບ [[ຫີນສາຍຟ້າ]] (Thunder Stone).

== ບົດບາດໃນສື່ ==
=== ໃນເກມສາຍຫຼັກ ===
ປິກາຈູປະກົດຕົວໃນເກມໂປເກມອນທຸກພາກ ໂດຍໃນພາກ ''Pokémon Yellow'' (1998), ປິກາຈູແມ່ນໂປເກມອນເລີ່ມຕົ້ນພຽງຕົວດຽວທີ່ຜູ້ເລ່ນສາມາດເລືອກໄດ້ ແລະ ມັນຈະຍ່າງຕາມຫຼັງຜູ້ເລ່ນຕະຫຼອດເວລາ.

=== ໃນອານິເມະ ===
ໃນສະບັບກາຕູນຊີຣີ, ປິກາຈູແມ່ນຄູ່ຫູຫຼັກຂອງ '''ຊາໂຕຊິ''' (Ash Ketchum). ມັນມີບຸກຄະລິກທີ່ໂດດເດັ່ນຄື ບໍ່ມັກເຂົ້າໄປຢູ່ໃນ ໂປເກບອນ (Poké Ball) ແລະ ມັກຢູ່ນອກບອນກັບຊາໂຕຊິສະເໝີ.

== ອ້າງອີງ ==
&lt;references /&gt;

[[ໝວດໝູ່:ໂປເກມອນ]]
[[ໝວດໝູ່:ຕົວລະຄອນເກມ]]</text>
      <sha1>5wu52qvs4cvvqxzd8pg4jvw1tbx8nzv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>127706</id>
      <parentid>127705</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T00:57:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <origin>127706</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4308" sha1="q5qkseb88egy9ye8g4qpk06imv62xlt" xml:space="preserve">'''ປິກາຈູ''' (ຍີ່ປຸ່ນ: ピカチュウ; ອັງກິດ: Pikachu) ແມ່ນສິ່ງມີຊີວິດສົມມຸດ ຫຼື ທີ່ຮູ້ຈັກກັນໃນຊື່ [[ໂປເກມອນ]] (Pokémon) ສາຍພັນໜຶ່ງ ຈາກແຟຣນໄຊສ໌ລະດັບໂລກຂອງບໍລິສັດ [[Nintendo]], [[Game Freak]] ແລະ [[Creatures]]. ປິກາຈູປະກົດຕົວຄັ້ງທຳອິດໃນເກມ [[Pokémon Red and Green]] ໃນປີ 1996 ແລະ ຕໍ່ມາໄດ້ກາຍເປັນຕົວລະຄອນມາສຄອດ (Mascot) ທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດຂອງແຟຣນໄຊສ໌.

== ປະຫວັດ ແລະ ການອອກແບບ ==
ປິກາຈູຖືກອອກແບບໂດຍທ່ານ [[ເຄັນ ສຸງິໂມຣິ]] (Ken Sugimori) ແລະ [[ອາສຶໂກະ ນິຊິດາ]] (Atsuko Nishida). 

* '''ແຮງບັນດານໃຈ:''' ໃນເບື້ອງຕົ້ນ ອາສຶໂກະ ນິຊິດາ ໄດ້ອອກແບບໂດຍໄດ້ຮັບແຮງບັນດານໃຈມາຈາກ '''ໜູ''' ເນື່ອງຈາກຄວາມຕ້ອງການຕົວລະຄອນທີ່ມີຄວາມໜ້າຮັກ ແລະ ມີແກ້ມທີ່ສາມາດກັກເກັບໄຟຟ້າໄດ້.
* '''ທີ່ມາຂອງຊື່:''' ມາຈາກການປະສົມຄຳວ່າ ''Pika'' (ສຽງປະກາຍໄຟ) ແລະ ''Chu'' (ສຽງຮ້ອງຂອງໜູ).

== ລັກສະນະທາງຊີວະວິທະຍາ ==
ຕາມຂໍ້ມູນໃນ [[ໂປເກເດັກ]] (Pokédex), ປິກາຈູມີຄຸນລັກສະນະດັ່ງນີ້:

=== ຄວາມສາມາດພິເສດ ===
ປິກາຈູມີອະໄວຍະວະພິເສດຢູ່ທີ່ແກ້ມທັງສອງເບື້ອງ ເຊິ່ງເປັນວົງມົນສີແດງ ໃຊ້ສຳລັບ '''ຜະລິດ ແລະ ກັກເກັບກະແສໄຟຟ້າ'''. ມັນສາມາດປ່ອຍກະແສໄຟຟ້າທີ່ມີຄວາມຮຸນແຮງແຕກຕ່າງກັນອອກໄປ ເພື່ອໃຊ້ໃນການໂຈມຕີ ຫຼື ສື່ສານກັບປິກາຈູຕົວອື່ນໆ.

=== ການວິວັດທະນາການ ===
ປິກາຈູແມ່ນຮ່າງວິວັດທະນາການຂັ້ນທີສອງໃນສາຍຕະກູນຂອງມັນ:
# '''ພິຊູ (Pichu):''' ຮ່າງເດັກນ້ອຍ (Baby Pokémon).
# '''ປິກາຈູ (Pikachu):''' ວິວັດທະນາການມາຈາກພິຊູ ເມື່ອມີຄວາມຮັກ ແລະ ຄວາມສະນິດສົນສູງ.
# '''ໄຣຈູ (Raichu):''' ວິວັດທະນາການໂດຍການສຳຜັດກັບ [[ຫີນສາຍຟ້າ]] (Thunder Stone).

== ບົດບາດໃນສື່ ==
=== ໃນເກມສາຍຫຼັກ ===
ປິກາຈູປະກົດຕົວໃນເກມໂປເກມອນທຸກພາກ ໂດຍໃນພາກ ''Pokémon Yellow'' (1998), ປິກາຈູແມ່ນໂປເກມອນເລີ່ມຕົ້ນພຽງຕົວດຽວທີ່ຜູ້ເລ່ນສາມາດເລືອກໄດ້ ແລະ ມັນຈະຍ່າງຕາມຫຼັງຜູ້ເລ່ນຕະຫຼອດເວລາ.

=== ໃນອານິເມະ ===
ໃນສະບັບກາຕູນຊີຣີ, ປິກາຈູແມ່ນຄູ່ຫູຫຼັກຂອງ '''ຊາໂຕຊິ''' (Ash Ketchum). ມັນມີບຸກຄະລິກທີ່ໂດດເດັ່ນຄື ບໍ່ມັກເຂົ້າໄປຢູ່ໃນ ໂປເກບອນ (Poké Ball) ແລະ ມັກຢູ່ນອກບອນກັບຊາໂຕຊິສະເໝີ.

== ອ້າງອີງ ==
&lt;references /&gt;

[[ໝວດໝູ່:ໂປເກມອນ]]
[[ໝວດໝູ່:ຕົວລະຄອນເກມ]]</text>
      <sha1>q5qkseb88egy9ye8g4qpk06imv62xlt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>127707</id>
      <parentid>127706</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T00:58:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NDG</username>
        <id>21653</id>
      </contributor>
      <comment>Requesting deletion ([[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]] v3.1b)</comment>
      <origin>127707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4442" sha1="37ewbfz9qw1mj0k95chy83c65dsx57c" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{delete|AAI slop, see first version &lt;small&gt;[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]&lt;/small&gt;}}&lt;/noinclude&gt;
'''ປິກາຈູ''' (ຍີ່ປຸ່ນ: ピカチュウ; ອັງກິດ: Pikachu) ແມ່ນສິ່ງມີຊີວິດສົມມຸດ ຫຼື ທີ່ຮູ້ຈັກກັນໃນຊື່ [[ໂປເກມອນ]] (Pokémon) ສາຍພັນໜຶ່ງ ຈາກແຟຣນໄຊສ໌ລະດັບໂລກຂອງບໍລິສັດ [[Nintendo]], [[Game Freak]] ແລະ [[Creatures]]. ປິກາຈູປະກົດຕົວຄັ້ງທຳອິດໃນເກມ [[Pokémon Red and Green]] ໃນປີ 1996 ແລະ ຕໍ່ມາໄດ້ກາຍເປັນຕົວລະຄອນມາສຄອດ (Mascot) ທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດຂອງແຟຣນໄຊສ໌.

== ປະຫວັດ ແລະ ການອອກແບບ ==
ປິກາຈູຖືກອອກແບບໂດຍທ່ານ [[ເຄັນ ສຸງິໂມຣິ]] (Ken Sugimori) ແລະ [[ອາສຶໂກະ ນິຊິດາ]] (Atsuko Nishida). 

* '''ແຮງບັນດານໃຈ:''' ໃນເບື້ອງຕົ້ນ ອາສຶໂກະ ນິຊິດາ ໄດ້ອອກແບບໂດຍໄດ້ຮັບແຮງບັນດານໃຈມາຈາກ '''ໜູ''' ເນື່ອງຈາກຄວາມຕ້ອງການຕົວລະຄອນທີ່ມີຄວາມໜ້າຮັກ ແລະ ມີແກ້ມທີ່ສາມາດກັກເກັບໄຟຟ້າໄດ້.
* '''ທີ່ມາຂອງຊື່:''' ມາຈາກການປະສົມຄຳວ່າ ''Pika'' (ສຽງປະກາຍໄຟ) ແລະ ''Chu'' (ສຽງຮ້ອງຂອງໜູ).

== ລັກສະນະທາງຊີວະວິທະຍາ ==
ຕາມຂໍ້ມູນໃນ [[ໂປເກເດັກ]] (Pokédex), ປິກາຈູມີຄຸນລັກສະນະດັ່ງນີ້:

=== ຄວາມສາມາດພິເສດ ===
ປິກາຈູມີອະໄວຍະວະພິເສດຢູ່ທີ່ແກ້ມທັງສອງເບື້ອງ ເຊິ່ງເປັນວົງມົນສີແດງ ໃຊ້ສຳລັບ '''ຜະລິດ ແລະ ກັກເກັບກະແສໄຟຟ້າ'''. ມັນສາມາດປ່ອຍກະແສໄຟຟ້າທີ່ມີຄວາມຮຸນແຮງແຕກຕ່າງກັນອອກໄປ ເພື່ອໃຊ້ໃນການໂຈມຕີ ຫຼື ສື່ສານກັບປິກາຈູຕົວອື່ນໆ.

=== ການວິວັດທະນາການ ===
ປິກາຈູແມ່ນຮ່າງວິວັດທະນາການຂັ້ນທີສອງໃນສາຍຕະກູນຂອງມັນ:
# '''ພິຊູ (Pichu):''' ຮ່າງເດັກນ້ອຍ (Baby Pokémon).
# '''ປິກາຈູ (Pikachu):''' ວິວັດທະນາການມາຈາກພິຊູ ເມື່ອມີຄວາມຮັກ ແລະ ຄວາມສະນິດສົນສູງ.
# '''ໄຣຈູ (Raichu):''' ວິວັດທະນາການໂດຍການສຳຜັດກັບ [[ຫີນສາຍຟ້າ]] (Thunder Stone).

== ບົດບາດໃນສື່ ==
=== ໃນເກມສາຍຫຼັກ ===
ປິກາຈູປະກົດຕົວໃນເກມໂປເກມອນທຸກພາກ ໂດຍໃນພາກ ''Pokémon Yellow'' (1998), ປິກາຈູແມ່ນໂປເກມອນເລີ່ມຕົ້ນພຽງຕົວດຽວທີ່ຜູ້ເລ່ນສາມາດເລືອກໄດ້ ແລະ ມັນຈະຍ່າງຕາມຫຼັງຜູ້ເລ່ນຕະຫຼອດເວລາ.

=== ໃນອານິເມະ ===
ໃນສະບັບກາຕູນຊີຣີ, ປິກາຈູແມ່ນຄູ່ຫູຫຼັກຂອງ '''ຊາໂຕຊິ''' (Ash Ketchum). ມັນມີບຸກຄະລິກທີ່ໂດດເດັ່ນຄື ບໍ່ມັກເຂົ້າໄປຢູ່ໃນ ໂປເກບອນ (Poké Ball) ແລະ ມັກຢູ່ນອກບອນກັບຊາໂຕຊິສະເໝີ.

== ອ້າງອີງ ==
&lt;references /&gt;

[[ໝວດໝູ່:ໂປເກມອນ]]
[[ໝວດໝູ່:ຕົວລະຄອນເກມ]]</text>
      <sha1>37ewbfz9qw1mj0k95chy83c65dsx57c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jean-Luc Sandoz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17692</id>
    <revision>
      <id>127695</id>
      <parentid>127599</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T12:32:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-29227-75</username>
        <id>23300</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>127695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39444" sha1="0c5p7ajzz309cgc8koxdhkwpe6lpqvl" xml:space="preserve">== ຊີວະປະຫວັດ ==

=== ເດັກນ້ອຍ, ການສ້າງຕັ້ງແລະການເລີ່ມຕົ້ນ ===
ມາຈາກຄອບຄົວຊາວກະສິກອນໃນເມືອງ Haut-Doubs, ລາວໄດ້ຜ່ານໃບປະກາດສະນີຍະບັດຂອງຊ່າງໄມ້ CAP, ຫຼັງຈາກນັ້ນເປັນຜູ້ຜະລິດຕູ້ BEP ກ່ອນທີ່ຈະເຂົ້າໂຮງຮຽນມັດທະຍົມ Bois de Mouchard ໃນປີ 1976 ບ່ອນທີ່ລາວໄດ້ຮັບ BTS ໃນການກໍ່ສ້າງໄມ້. &lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) Fordaq, [https://bois.fordaq.com/news/Jean-LucSandoz_constructionbois_60ans_69281.html &quot;Jean-Luc Sandoz, ທິດສະດີ ແລະການປະຕິບັດ&quot;], ໃນ [[:fr:Fordaq|Fordaq]], ສິງຫາ 2020.&lt;/ref&gt; , &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) Bernard Mougin, [https://www.linkedin.com/in/mougin-bernard-a45930b1/?originalSubdomain=fr &quot;Bois ໂຮງຮຽນມັດທະຍົມ, ນິສິດເກົ່າ&quot;], ໃນ [https://www.lycee-du-bois.com/ lycee-du-bois.com.]&lt;/ref&gt; .

ອະດີດນັກສຶກສາຂອງ ENSTIB – École Nationale Supérieure des Technologies et des Industries du Bois (ຫ້ອງຮຽນຂອງ 1983), ລາວໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນ thesis ລາວຢູ່ EPFL ໃນປີ 1985, ກ່ຽວກັບວິຊາຂອງ ultrasound ແລະການຕໍ່ຕ້ານກົນຈັກຂອງໄມ້, ພາຍໃຕ້ການຊີ້ນໍາຂອງອາຈານ Julius Natterer. , ຜູ້ທີ່ຫຼັງຈາກນັ້ນເປັນຫົວຫນ້າຂອງປະທານໄມ້ EPFL &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) [https://fr.calameo.com/read/005111039fef5073bf72a &quot;ການແຕ່ງຕັ້ງອາຈານໂດຍ Jean-Claude Badoux, ປະທານ EPFL&quot;], FLASH EPFL, ວັນທີ 5 ຕຸລາ 1993.&lt;/ref&gt; . ລາວໄດ້ຮັບປະລິນຍາເອກໃນປີ 1990 &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) [https://www.idref.fr/034927182 “Sandoz, Jean-Luc (1960-….)”], ໃນ idref.fr (ປຶກສາຫາລືໃນວັນທີ 28 ກໍລະກົດ 2021).&lt;/ref&gt; .

ວຽກງານນີ້ແມ່ນມີວິໄສທັດແລະໂຄງການວັດສະດຸໄມ້ເຂົ້າໄປໃນວິທີການຂອງ Eurocodes ໃນອະນາຄົດເຊິ່ງກາຍເປັນມາດຕະຖານເອີຣົບໃນຊຸມປີ 1990. &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) [https://www.leboisinternational.com/premiere-transformation/exploitation-forestiere/cbt-le-controle-non-destructif-du-bois-au-service-de-son-usage-efficient-701246.php “CBT: ການທົດສອບບໍ່ທຳລາຍໄມ້ເພື່ອການນຳໃຊ້ຢ່າງມີປະສິດທິພາບ”], ຢູ່ [https://www.leboisinternational.com/ www.leboisinternational.com] (ປຶກສາຫາລືໃນວັນທີ 20 ກໍລະກົດ 2022).&lt;/ref&gt; , &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) Joffrey Viguier, [https://hal.univ-lorraine.fr/tel-01754622/document “ການຈັດປະເພດກົນຈັກຂອງໄມ້ໂຄງສ້າງ. ການພິຈາລະນາເອກະລັກໃນແບບຈຳລອງຂອງພຶດຕິກຳກົນຈັກ, P.60”], ຢູ່[[:fr:Université_de_Lorraine|ມະຫາວິທະຍາໄລ Lorraine]], ວັນທີ 30 ມີນາ 2018.&lt;/ref&gt; , &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) O. Gagliardini, [http://pp.ige-grenoble.fr/pageperso/gagliaro/enseignement/polyBois.pdf &quot;ການກໍ່ສ້າງໄມ້ຕາມ Eurocode 5, p.111&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220828201850/http://pp.ige-grenoble.fr/pageperso/gagliaro/enseignement/polyBois.pdf |date=2022-08-28 }}, ຢູ່[[:fr:Université_Grenoble-Alpes|ມະຫາວິທະຍາໄລ Grenoble-Alpes]], ວັນທີ 27 ພຶດສະພາ 2021.&lt;/ref&gt; .

=== ອາຊີບ ===

==== ການສອນແລະການຄົ້ນຄວ້າ ====
ລາວຍັງສືບຕໍ່ຄົ້ນຄ້ວາແລະພັດທະນາຢູ່ IBOIS - ຫ້ອງທົດລອງຂອງການກໍ່ສ້າງໄມ້ຂອງ EPFL, ໃນສອງດ້ານທີ່ສໍາຄັນ, ຄືເຕັກໂນໂລຢີທີ່ບໍ່ທໍາລາຍເພື່ອວັດແທກຄຸນນະພາບກົນຈັກຂອງວັດສະດຸໄມ້ແລະການເພີ່ມປະສິດທິພາບຂອງໂຄງສ້າງໄມ້ເພື່ອເຮັດໃຫ້ພວກເຂົາສາມາດເຂົ້າເຖິງໄດ້ຫຼາຍຂຶ້ນໃນຂະແຫນງການຂະຫນາດໃຫຍ່ສໍາລັບ. ອາຄານຂະຫນາດໃຫຍ່ &lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) Jean-Luc Sandoz, [https://www.e-periodica.ch/cntmng?pid=bts-004:2002:128::268 “ໄມ້ໃນການກໍ່ສ້າງ”], ໃນ [https://www.e-periodica.ch/ e-periodica.ch], 2002.&lt;/ref&gt; ,  ,  , &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) [https://www.epflpress.org/auteur/840/jean-luc-sandoz “Jean-Luc Sandoz”] (ປຶກສາຫາລືໃນວັນທີ 17 ເມສາ 2022).&lt;/ref&gt; .

ໃນປີ 1993, ລາວໄດ້ຖືກແຕ່ງຕັ້ງເປັນສາດສະດາຈານໂດຍ Jean-Claude Badoux, ກັບ Julius Natterer ເພື່ອເສີມສ້າງການຄົ້ນຄວ້າແລະການສອນໃນພາກສະຫນາມຂອງໂຄງສ້າງໄມ້. ລາວຂຽນກັບຜູ້ຂຽນຮ່ວມຂອງລາວ &quot;Construction en Bois&quot;, ປະລິມານ 13 ຂອງສົນທິສັນຍາການລວບລວມວິສະວະກໍາໂຍທາຂອງ École polytechnique fédérale de Lausanne, ເຊິ່ງໄດ້ຈັດພີມມາໃນປີ 1996 ແລະອອກໃຫມ່ໃນ 2005, ຫຼັງຈາກນັ້ນ 2011.  , &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) Julius Natterer, Jean-Luc Sandoz ແລະ Martial Rey, [https://www.leslibraires.fr/livre/387069-traite-de-genie-civil-de-l-ecole-polytechnique--julius-natterer-jean-luc-sandoz-martial-rey---presses-polytechniques-et-universitaires-romandes “ສົນທິສັນຍາກ່ຽວກັບວິສະວະກໍາໂຍທາຈາກໂຮງຮຽນໂພລີເທກນິກລັດຖະບານກາງຂອງ Lausanne. 13 - ການກໍ່ສ້າງໄມ້. ວັດສະດຸ, ເຕັກໂນໂລຢີແລະຂະຫນາດ”], ວັນທີ 6 ມັງກອນ 2005.&lt;/ref&gt; , &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) Julius Natterer ແລະ Jean-Luc Sandoz, [https://www.epflpress.org/produit/64/9782880749491/construction-en-bois-tgc-volume-13 &quot;ການກໍ່ສ້າງໄມ້ (TGC ປະລິມານ 13) ວັດສະດຸ, ເຕັກໂນໂລຢີແລະຂະຫນາດ&quot;], ວັນທີ 17 ພະຈິກ 2011.&lt;/ref&gt; .

ກ່ຽວຂ້ອງກັບການສ້າງ Master post grad Wood ການກໍ່ສ້າງສໍາລັບນັກສຶກສາວິສະວະກໍາແລະສະຖາປັດຕະ, ເປີດຕົວໃນປີ 1988 ໂດຍ Julius Natterer ກັບ Roland Schweitzer, ລາວນໍາເອົາການຝຶກອົບຮົມນີ້ໄປສູ່ລະດັບສາກົນ. &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) Battiste Cesa, [https://www.letemps.ch/suisse/une-chaire-rayonnement-international “ເກົ້າອີ້ທີ່ມີອິດທິພົນສາກົນ”], ຢູ່ https://www.letemps.ch, Le Temps, ວັນທີ 27 ກໍລະກົດ, 2002.&lt;/ref&gt; , &lt;ref&gt;(ໃນ​ເຢຍ​ລະ​ມັນ​) db Deutsche Bauzeitung, [https://www.db-bauzeitung.de/wissen/technik/ingenieurportraet-julius-natterer/ «ຮູບຂອງວິສະວະກອນ, Julius Natterer»], sur db-bauzeitung.de, 2005.&lt;/ref&gt; , &lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) EPFL, [https://actu.epfl.ch/news/hommage-au-professeur-honoraire-julius-natterer/ “ການໃຫ້ກຽດແກ່ສາດສະດາຈານ Julius Natterer”], ໃນ EPFL (ປຶກສາຫາລືໃນວັນທີ 17 ເມສາ 2022).&lt;/ref&gt; .

==== ຜູ້ປະກອບການ ====
ໃນປີ 1999, Jean-Luc Sandoz ໄດ້ອອກຈາກໂລກທາງວິຊາການເພື່ອອຸທິດຕົນໃຫ້ກັບບໍລິສັດຂອງລາວ CBS, CBT, Ecotim ແລະ Lifteam ຂອງກຸ່ມ CBS-Lifteam &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Jonas Tophoven, «  » &lt;small&gt;[archive]&lt;/small&gt;, sur www.batirama.com, août 2020&lt;/ref&gt; . ແຕ່ລາວຍັງສືບຕໍ່ໃຫ້ກອງປະຊຸມແລະ webinars ທົ່ວໂລກ  . ຜູ້ຊ່ຽວຊານດ້ານຄວາມຊໍານານຂອງໂລກແລະການກໍ່ສ້າງໄມ້, ລາວຕັ້ງຢູ່ໃນ Lausanne ແລະປາຣີ&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) Jean-Bernard Litzler, [https://immobilier.lefigaro.fr/article/le-centre-spatial-de-kourou-accueille-un-immeuble-en-bois_112f9d84-0cbc-11ec-ab99-eaedc6e0ba3c/ &quot;ສູນອາວະກາດ Kourou ເປັນເຈົ້າພາບອາຄານໄມ້&quot;], ຢູ່ [https://www.lefigaro.fr/ Le Figaro], Le Figaro (ເຂົ້າເຖິງວັນທີ 11 ກັນຍາ 2021).&lt;/ref&gt; ,  ​.

ໃນ 2021, ກຸ່ມ CBS-Lifteam ຂອງລາວຈະຜ່ານຈຸດສໍາຄັນຂອງສາມສິບປີໃນຄວາມຊໍານານແລະການກໍ່ສ້າງໄມ້ &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) ໂຮງຮຽນເຕັກນິກ ແລະ ອຸດສາຫະກຳເຄື່ອງໄມ້ແຫ່ງຊາດ, [https://www.enstib.univ-lorraine.fr/fr/nos-anciens-ont-du-talent-zoom-sur-jean-luc-sandoz-promo-1983/ “Zoom on Jean-Luc Sandoz, Promo 1983”], ຢູ່ [https://www.enstib.univ-lorraine.fr/fr/ enstib.univ-lorraine.fr], ວັນທີ 8 ມິຖຸນາ 2021.&lt;/ref&gt; , &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) [https://www.brefeco.com/actualite/immobilier-dentreprise/cbs-cbt-lifteam-trente-ans-dinnovations-bois &quot;CBS-CBT Lifteam: ສາມສິບປີຂອງການປະດິດສ້າງໄມ້&quot;], ຢູ່ briefeco.com, ວັນທີ 6 ກໍລະກົດ 2021.&lt;/ref&gt; , &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) Virginie Speight, [https://hors-site.com/porter-la-voix-du-bois/ &quot;ປະຕິບັດສຽງຂອງໄມ້&quot;], ຢູ່ HORS SITE, ວັນທີ 7 ທັນວາ 2021 (ເຂົ້າເບິ່ງວັນທີ 8 ທັນວາ 2021).&lt;/ref&gt; . ກິດ​ຈະ​ກໍາ​ຂະ​ຫຍາຍ​ຈາກ​ວິ​ສະ​ວະ​ກໍາ (CBS-CBT​) ກັບ​ການ​ກໍ່​ສ້າງ​ໄມ້ (Lifteam​) ໂດຍ​ຜ່ານ​ການ prefabrication (Ecotim​) &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) [https://www.batirama.com/article/31101-l-industriel-du-bois-cbs-lifteam-s-attend-a-une-forte-reprise.html &quot;ຜູ້ຜະລິດໄມ້ CBS-Lifteam ຄາດວ່າຈະຟື້ນຕົວຢ່າງແຂງແຮງ&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221222075117/https://www.batirama.com/article/31101-l-industriel-du-bois-cbs-lifteam-s-attend-a-une-forte-reprise.html |date=2022-12-22 }}, sur batirama.com, ວັນທີ 7 ເມສາ 2020.&lt;/ref&gt; .

==== ກອງປະຊຸມ ====
Jean-Luc Sandoz ໃຫ້ການບັນຍາຍຢູ່ EPFL ຈົນກ່ວາການອອກບໍານານຂອງ Julius Natterer ໃນປີ 2004&lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) [https://bois.fordaq.com/news/LIFTEAM_ECOTIM_10ans_43694.html &quot;Lifteam ແລະ Ecotim ສະເຫຼີມສະຫຼອງຄົບຮອບສິບປີຂອງພວກເຂົາ&quot;], ວັນທີ 11 ກັນຍາ 2015.&lt;/ref&gt; ,  .

ລາວໄດ້ແຊກແຊງໂດຍສະເພາະຢູ່ ໃນສູນການສຶກສາຂັ້ນສູງໃນການກໍ່ສ້າງ &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) [https://www.chec.fr/index.php/enseignants/comments/jean-luc-sandoz &quot;ຄູສອນ CHEC&quot;], ຢູ່ -chec.fr.&lt;/ref&gt;, ໃນ ກອງປະຊຸມສາກົນຂອງການກໍ່ສ້າງໄມ້ ໃນເຢຍລະມັນແລະໃນປະເທດຝຣັ່ງ, ໃນເວທີປາໄສ Lignomad ໃນສະເປນ, ທີ່ Salon bois de Namur ໃນເບຢ້ຽມ, ໃນລະຫວ່າງກອງປະຊຸມ Symposium bois du. &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ສະ​ເປນ​) María Pilar Giraldo, [https://www.lignomad.com/lignomad-19 &quot;ການສົນທະນາຫຼັກ&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221222075117/https://www.lignomad.com/lignomad-19 |date=2022-12-22 }}, ຢູ່ https://www.lignomad.com , 2019.&lt;/ref&gt;,&lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) [https://www.oewb.be/sites/default/files/contribute/rfb_2017_-_orateurs_0.pdf &quot;ການນໍາສະເຫນີຂອງລໍາໂພງ&quot;], ໃນ https://www.oewb.be.&lt;/ref&gt;,&lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ອັງ​ກິດ) Elie Gould, [https://quebecwoodexport.com/en/ « ຜູ້ນຳສະເໜີ ແລະ ຜູ້ຄວບຄຸມຊ່ຽວຊານ »] , ຢູ່ https://quebecwoodexport.com , 2021.&lt;/ref&gt;,&lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) [https://www.leboisinternational.com/agenda/event/620b7eb99f37717dc24e56a2 “ກອງ​ປະ​ຊຸມ​ກ່ຽວ​ກັບ “ພາກ​ສ່ວນ​ນ້ອຍ: ກອບ​ໄມ້​ແລະ​ກອບ””] (ປຶກ​ສາ​ຫາ​ລື​ໃນ​ວັນ​ທີ 24 ເມ​ສາ 2022​).&lt;/ref&gt;.

==== ຄວາມຊໍານານຂອງອາຄານທີ່ເປັນສັນຍາລັກ ====

* ໃນ​ປີ 2002​, ທ່ານ​ໄດ້​ປະ​ຕິ​ບັດ​ຄວາມ​ຊໍາ​ນານ​ຂອງ​ໂຄງ​ສ້າງ​ໄມ້​ທັງ​ຫມົດ​ແລະ​ກອບ​ຂອງ ​ພະ​ລາ​ຊະ​ວັງ​ແຫ່ງ​ຄວາມ​ຍຸດ​ຕິ​ທໍາ​ໃນ Bucharest, ໃນ [[ປະເທດໂຣມາເນຍ|Romania]] &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) [https://www.leboisinternational.com/deuxieme-transformation/construction-bois/cbs-expertise-des-bois-anciens-et-preconisations-pour-leur-reemploi-702883.php &quot;CBS: ຄວາມຊໍານານໃນໄມ້ເກົ່າແລະຄໍາແນະນໍາສໍາລັບການນໍາໃຊ້ຄືນໃຫມ່&quot;], ຢູ່ [https://www.leboisinternational.com/ www.leboisinternational.com] (ປຶກສາຫາລືໃນວັນທີ 22 ກໍລະກົດ 2022).&lt;/ref&gt; ​.
* ໃນ​ປີ 2006-2007, ໃນ​ຖາ​ນະ​ເປັນ​ສ່ວນ​ຫນຶ່ງ​ຂອງ​ງານ​ກິ​ລາ​ໂອ​ລິມ​ປິກ ​ປັກ​ກິ່ງ​ປີ 2008 ໃນ [[ປະເທດຈີນ|​ປະ​ເທດ​ຈີນ]] ​, ລາວ​ໄດ້​ຖືກ​ຮຽກ​ຮ້ອງ​ໃຫ້​ດໍາ​ເນີນ​ການ​ຄວາມ​ຊໍາ​ນານ​ໂຄງ​ສ້າງ​ໄມ້​ຂອງ​ພະ​ລາ​ຊະ​ວັງ Emperor ໃນ​ນະ ​ຄອນ​ຕ້ອງ​ຫ້າມ &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) Le Moniteur, [https://www.lemoniteur.fr/article/des-experts-francais-au-chevet-de-la-cite-interdite.845024 “ຜູ້ຊ່ຽວຊານຝຣັ່ງຢູ່ຂ້າງຕຽງຂອງເມືອງຕ້ອງຫ້າມ”], ຢູ່ [https://www.lemoniteur.fr/ www.lemoniteur.fr], Le Moniteur, 2006.&lt;/ref&gt; ​.
* ໃນປີ 2020, ລາວໄດ້ຟື້ນຟູ ສາງຂອງຮ້ານຄ້າທົ່ວໄປຂອງປາຣີ ພ້ອມກັບອົງການ Calq ສໍາລັບກຸ່ມ Icade &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) [https://calq.fr/fr/projets/hotel-hilton-garden-inn-paris-la-villette-1254.html &quot;ການປັບໂຄງສ້າງແລະການຂະຫຍາຍສາງໃນອະດີດເປັນໂຮງແຮມສີ່ດາວ&quot;], ຢູ່ https://calq.fr, 2020.&lt;/ref&gt; , &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) Catherine Sabbah, [https://www.lesechos.fr/2005/02/icade-change-la-strategie-et-la-presidence-des-emgp-598698 &quot;Icade ປ່ຽນແປງຍຸດທະສາດແລະການເປັນປະທານຂອງ EMGP&quot;], ຢູ່ https://www.lesechos.fr, Les Échos, 2005.&lt;/ref&gt; .

==== ໂຄງສ້າງທີ່ເປັນສັນຍາລັກ ====

* ໃນ​ລະ​ຫວ່າງ​ການ ​ວາງ​ສະ​ແດງ​ແຫ່ງ​ຊາດ​ສະ​ວິດ​ເຊີ​ແລນ​ຂອງ​ປີ 2002 ​, ລາວ​ໄດ້​ອອກ​ແບບ​ແລະ​ການ​ກໍ່​ສ້າງ​ກັບ Batigroup ເວ​ທີ offshore ທີ່​ໄດ້​ຖືກ​ຈັດ​ໃສ່​ໃນ​ທະ​ເລ​ສາບ​ຂອງ Neuchâtel ແລະ Bienne ໄດ້​ຮັບ Pavilions ຂອງ​ການ​ວາງ​ສະ​ແດງ ephemeral &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) Christine Salvadé, [https://www.letemps.ch/suisse/devant-ile-bois-neuchatel-decouvre-gigantisme-dexpo02 &quot;ຢູ່ທາງຫນ້າຂອງເກາະໄມ້ຂອງມັນ, Neuchâtel ຄົ້ນພົບຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງ Expo.02&quot;], ໃນ Le Temps, ວັນທີ 26 ມີນາ 2000.&lt;/ref&gt; ,  . ເຮັດ​ດ້ວຍ​ໄມ້​ທ້ອງ​ຖິ່ນ, ໂຄງ​ປະ​ກອບ​ການ​ໄມ້​ທັງ​ຫມົດ​ໄດ້​ຖືກ​ຖອດ​ອອກ​ແລະ​ນໍາ​ໃຊ້​ຄືນ​ໃຫມ່​ຫຼັງ​ຈາກ​ໄລ​ຍະ​ການ​ວາງ​ສະ​ແດງ &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) [https://www.newsd.admin.ch/newsd/message/attachments/13806.pdf &quot;ປາມໄມ້ 21&quot;] [PDF] (ເຂົ້າ​ເຖິງ 17 ເມສາ 2022).&lt;/ref&gt; , &lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt; , &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) Emmanuel Caiille, [https://www.lemoniteur.fr/article/expo-02-territoires-de-l-imaginaire.199544 “Expo 02 ອານາເຂດຂອງຈິນຕະນາການ”], ຢູ່ Le Moniteur, ວັນທີ 26 ມິຖຸນາ 2002.&lt;/ref&gt;
* ໃນປີ 2017, ລາວໄດ້ຮ່ວມມືໃນການກໍ່ສ້າງ ສູນອາວະກາດ Guiana, ໂຄງການສັນຍາລັກທີ່ດໍາເນີນໂດຍການຮ່ວມມືກັບ JAG Architecture, ONF ແລະ FCBA ສໍາລັບລັກສະນະແລະການປະຕິບັດຂອງໄມ້ທ້ອງຖິ່ນຈາກ [[ປ່າດົງຕຶບໜາອາມາຊົນ|ປ່າ Amazon]] ສໍາລັບໂຄງສ້າງ 4 ລະດັບ.  , &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) Lattitude 5, ວາ​ລະ​ສານ​ຂໍ້​ມູນ​ຂ່າວ​ສານ​ສູນ​ວິ​ຊາ​ການ, ຍານ​ອາ​ວະ​ກາດ​ຂອງ​ເອີ​ຣົບ, n° 115, [https://fr.calameo.com/read/001500395c273e44407d5 &quot;ການ​ປະ​ເຊີນ​ຫນ້າ​ຂອງ​ອາ​ນາ​ຄົດ​ຂອງ​ສູນ​ວິ​ຊາ​ການ, ຫນ້າ 16 ຫາ 19&quot;], 2017.&lt;/ref&gt; ,  .
* ໃນປີ 2019, ລາວໄດ້ປະດັບທັງໝົດດ້ວຍໄມ້, ໃນຕູ້ ແລະ facades, ອາຄານ Vortex ທີ່ເຮັດໜ້າທີ່ເປັນບ້ານໂອລິມປິກສຳລັບງານ ກິລາໂອລິມປິກລະດູໜາວ Lausanne 2020 &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) Lionel Pittet, [https://www.letemps.ch/sport/lausanne-entrez-vortex &quot;ໃນ Lausanne, ເຂົ້າໄປໃນ Vortex&quot;], ໃນ Le Temps, ວັນທີ 16 ມັງກອນ 2022.&lt;/ref&gt; .
* ໃນ​ປີ 2021, ລາວ​ໄດ້​ສ້າງ​ຕັ້ງ​ຫໍ​ປະຊຸມ​ເປັນ​ສ່ວນ​ໜຶ່ງ​ຂອງ​ເວທີ​ປຶກ ສາ​ຫາລື​ການ​ກໍ່ສ້າງ​ໄມ້​ສາກົນ ​ຄັ້ງ 10, ຊຶ່ງ​ເປັນ​ຫ້ອງ​ເຕັມ​ທີ່​ຢູ່​ໃນ​ຫໍ​ປະຊຸມ Grand Palais &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) [https://www.cahiers-techniques-batiment.fr/article/le-bois-s-expose-au-grand-palais-ephemere.52559 &quot;ໄມ້ຖືກວາງສະແດງຢູ່ Grand Palais ທີ່ບໍ່ມີປະໂຫຍດ&quot;], ໃນ notebooks-techniques-batiment.fr, ວັນທີ 13 ກໍລະກົດ 2021.&lt;/ref&gt; , &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) JT, [https://bois.fordaq.com/news/10eForumInternationalBoisConstruction_Champ-de-Mars_73237.html &quot;ເວທີປາໄສການກໍ່ສ້າງໄມ້ສາກົນຄັ້ງທີ 10 ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ&quot;], ວັນທີ 20 ກໍລະກົດ 2021.&lt;/ref&gt; , &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) Jonas Tophoven, [https://www.batirama.com/article/42607-l-auditorium-ephemere-en-bois-du-10e-forum-bois-construction-cherche-preneur.html “ຫ້ອງປະຊຸມໄມ້ ephemeral ຂອງ Forum 10 ການກໍ່ສ້າງ Bois ກໍາລັງຊອກຫາຜູ້ຊື້!&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221222075116/https://www.batirama.com/article/42607-l-auditorium-ephemere-en-bois-du-10e-forum-bois-construction-cherche-preneur.html |date=2022-12-22 }} , ໃນ batirama.com, ວັນທີ 26 ກໍລະກົດ 2021.&lt;/ref&gt; .
&lt;gallery&gt;
ຮູບ:20020717 Expo Neuenburg 23.JPG|[[Exposition nationale suisse de 2002|Expo 02]] ການອອກແບບ-ສ້າງເວທີ offshore ໃນທະເລສາບ
ຮູບ:Titan Cnes JL. Sandoz.jpg|ຄຸນລັກສະນະຂອງໄມ້ທ້ອງຖິ່ນ - [[Centre spatial guyanais|ສູນເຕັກນິກອາວະກາດ]] ໃນ Kourou
ຮູບ:2020-01-09 Media Tour Youth Olympic Village Lausanne (2020 Winter Youth Olympics) by Martin Rulsch 78.jpg|Cladding ຂອງກ່ອງແລະ facade ໄມ້ທັງຫມົດ [[Bâtiment Vortex|ອາຄານ Vortex]]
ຮູບ:Auditorium Éphémère en CLT cintré.jpg|ຫໍປະຊຸມ CLT ໂຄ້ງ Ephemeral ອອກແບບໂດຍ Steven Ware ຂອງ ArtBuild.
&lt;/gallery&gt;

== ການກໍ່ສ້າງໄມ້ ==
Jean-Luc Sandoz ປະສົມປະສານໄມ້ເຂົ້າໄປໃນທຸກປະເພດຂອງໂຄງສ້າງ &lt;ref&gt;(ພາສາເຢຍລະມັນ) [https://fr.calameo.com/read/005111039892ee157530a &quot;ຜູ້ບຸກເບີກການກໍ່ສ້າງໄມ້ຝຣັ່ງ ອາຍຸ 60 ປີ&quot;], Holz-Zentralblatt, N°33, P. 598, 14 ສິງຫາ 2020.&lt;/ref&gt; ,  ,  , &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) ສູນຄວາມເປັນເລີດຂອງໄມ້, [https://www.youtube.com/watch?v=owrRhqwWfEk&amp;t=2s “Webinar ກ່ຽວກັບການກໍ່ສ້າງໄມ້ໃນທ້ອງຖິ່ນ”], ຢູ່ www.youtube.com, ມີນາ 2021.&lt;/ref&gt; ,  ​. ການຄິດໄລ່ທີ່ດໍາເນີນຢູ່ໃນຫ້ອງການອອກແບບໄມ້ຂອງຕົນແລະການສະແຫວງຫານະວັດກໍາຂອງມັນອະນຸຍາດໃຫ້ມັນໄດ້ຮັບບັນທຶກສໍາລັບຂອບເຂດ, ຄວາມສູງ, ແຕ່ຍັງປະສິດທິພາບຄວາມຮ້ອນແລະສຽງ. ວຽກງານຂອງລາວຫຼຸດລົງຢ່າງຫຼວງຫຼາຍຜົນກະທົບຂອງຄາບອນ, ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ໂຄງການຂອງລາວໄດ້ຮັບລາງວັນ &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) Milena Chessa ແລະ Adrien Pouthier, [https://www.lemoniteur.fr/article/premiere-uvre-2014-visite-de-logements-en-bois-a-montreuil.611494 “ວຽກທຳອິດ 2014: ຢ້ຽມຢາມເຮືອນໄມ້ໃນ Montreuil”], ຢູ່ &lt;nowiki&gt;https://www.lemoniteur.fr&lt;/nowiki&gt;, ວັນທີ 9 ເມສາ 2015.&lt;/ref&gt; , &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ອັງ​ກິດ) Adrian Welch, [https://www.e-architect.com/lyon/hacine-cherifi-gymnasium-in-lyon «ຜູ້ຊະນະຂອງ WAN Wood ໃນສະຖາປັດຕະຍະກໍາ 2015 ລາງວັນ»], ທີ່ https://www.e-architect.com (ເຂົ້າເບິ່ງວັນທີ 3 ພະຈິກ 2020).&lt;/ref&gt; , &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) [https://www.boursorama.com/bourse/actualites/nexity-le-palazzo-meridia-remporte-le-trophee-fibois-1fab6beff6a95c5ebb1a4cab6617cdfe &quot;Nexity: Palazzo Méridia ຊະນະ Fibois Trophy”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210517123059/https://www.boursorama.com/bourse/actualites/nexity-le-palazzo-meridia-remporte-le-trophee-fibois-1fab6beff6a95c5ebb1a4cab6617cdfe |date=2021-05-17 }}, ຢູ່ https://www.boursorama.com, ວັນທີ 13 ພະຈິກ 2020.&lt;/ref&gt; , &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) Sarah Ador, [https://www.sequencesbois.fr/trophees-sequences-bois-2020-laureat-qualite-spatiale-interview-a517.html “ລຳດັບໄມ້ລາງວັນ / ຜູ້ຊະນະຄຸນນະພາບດ້ານພື້ນທີ່”], ຢູ່ https://www.sequencesbois.fr, ວັນທີ 11 ກັນຍາ 2020.&lt;/ref&gt; , &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) [https://www.ekopolis.fr/sites/default/files/2016-10/Trophees-bois-2015-FBulle.pdf “ຊຸດຂ່າວຂອງ Ile-de-France Wood Trophies ປີ 2015”], ຢູ່ https://www.ekopolis.fr, 2015.&lt;/ref&gt; , &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) [https://www.batiactu.com/edito/le-prix-national-de-la-construction-bois-revele-se-39127.php &quot;ລາງວັນແຫ່ງຊາດສໍາລັບການກໍ່ສ້າງໄມ້ເປີດເຜີຍຜູ້ຊະນະຂອງຕົນ 2014&quot;], ຢູ່ https://www.batiactu.com, ວັນທີ 18 ກັນຍາ 2014.&lt;/ref&gt; , &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) [http://www.toa-archi.com/projets/enseignement/groupe-scolaire-aime-cesaire-91/ “ໂຮງຮຽນຂອງກຸ່ມໂຮງຮຽນພົນລະເມືອງ Aimé Césaire 91”], ຢູ່ http://www.toa-archi.com, 2015.&lt;/ref&gt; , &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) [https://batijournal.com/premiers-laureats-trophees-bois-ile-de-france/79459 “ຜູ້ຊະນະອັນດັບໜຶ່ງຂອງລາງວັນ Bois Ile-de-France”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210517112557/https://batijournal.com/premiers-laureats-trophees-bois-ile-de-france/79459 |date=2021-05-17 }}, ຢູ່ https://batijournal.com, 2014.&lt;/ref&gt; , &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) Yann Delanoë, [https://www.nicematin.com/economie/limmeuble-en-bois-le-plus-haut-de-france-le-palazzo-meridia-joyau-de-lecovallee-a-nice-vient-de-recevoir-un-nouveau-trophee-606255 &quot;ຕຶກໄມ້ທີ່ສູງທີ່ສຸດໃນປະເທດຝຣັ່ງ, Palazzo Méridia, ເຄື່ອງປະດັບຂອງ Ecovallée ໃນ Nice, ຫາກໍໄດ້ຮັບລາງວັນໃໝ່&quot;], ຢູ່ https://www.nicematin.com, ວັນທີ 21 ພະຈິກ 2020.&lt;/ref&gt; , &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) [https://actus.facadebois.com/2eme-prix-trophees-bois-idf-30-logements-sociaux-a-chanteloup-en-brie/ « ລາງວັນທີ 2 IDF Wood Trophies | 30 ໜ່ວຍພັກສັງຄົມໃນ Chanteloup-en-Brie”], ຢູ່ https://actus.facadebois.com, ວັນທີ 14 ມິຖຸນາ 2019.&lt;/ref&gt; ​.&lt;gallery&gt;
ຮູບ:Gymnase Hacine-Chérifi de Rillieux-la-Pape.jpg|alt=Gymnase bois Hacine-Chérifi prix World Architecture News en 2015  - Tectoniques Architecture|ຫ້ອງອອກກຳລັງກາຍໄມ້ Hacine-Chérifi ໄດ້ຮັບລາງວັນຂ່າວສະຖາປັດຕະຍະກຳໂລກໃນປີ 2015  &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) [https://www.lemoniteur.fr/article/le-gymnase-hacine-cherifi-prix-wan-2015.940659 “ຮາຊິນ-Chérifi gymnasium WAN 2015 ລາງວັນ”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210517124648/https://www.lemoniteur.fr/article/le-gymnase-hacine-cherifi-prix-wan-2015.940659 |date=2021-05-17 }}, ຢູ່ &lt;nowiki&gt;https://www.lemoniteur.fr&lt;/nowiki&gt;, ວັນທີ 4 ທັນວາ 2015&lt;/ref&gt; - ສະຖາປັດຕະຍະກຳ Tectoniques
ຮູບ:Ecole Charlie Chaplin de La Courneuve.jpg|ໂຮງຮຽນ Charlie Chaplin, ການນໍາໃຊ້ໄມ້ beech ຄັ້ງທໍາອິດໃນການກໍ່ສ້າງ, 2014 - SAM Architecture
ຮູບ:Gymnase de Donzère 2.jpg|alt=Halle de Donzère avec record de portée de 45m pour les poutres en treillis|Halle de Donzère ທີ່ມີຄວາມຍາວບັນທຶກ 45m ສໍາລັບ girders lattice
ຮູບ:Dschool enpc.jpg|alt=Bâtiment démonstrateur, le premier à énergie positive sur le Campus ENPC|ອາຄານສາທິດ, ພະລັງງານໃນທາງບວກຄັ້ງທໍາອິດໃນວິທະຍາເຂດ ENPC 
&lt;/gallery&gt;

== ເຮັດວຽກ ==

* &quot; ການກໍ່ສ້າງໄມ້, ວັດສະດຸ, ເຕັກໂນໂລຊີແລະຂະຫນາດ », ປະລິມານ 13 ຂອງ Collection Traité de Génie Civil of the École polytechnique fédérale de Lausanne &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) Julius Natterer, Jean-Luc Sandoz ແລະ Martial Rey, ການກໍ່ສ້າງໄມ້, Lausanne, [[:fr:Presses_polytechniques_et_universitaires_romandes|Polytechnic ແລະ University Presses Romandes]], 560 p. (ISBN [[:fr:Spécial:Ouvrages_de_référence/9782880749491|9782880749491]]).&lt;/ref&gt; .
* &quot;ປະຊາຊົນຂອງໄມ້&quot;, ຄໍານໍາ &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) Pascal Triboulot ແລະ Catherine Claude (ຊ່າງພາບ Michel Laurent), ຄົນຂອງໄມ້, Edictions du Signe, 352 p. (&lt;nowiki&gt;ISBN 978-7-246-84207-6&lt;/nowiki&gt;, [https://nouveautes-editeurs.bnf.fr/annonces.html?id_declaration=10000000773179&amp;titre_livre=Le_Peuple_du_Bois ອ່ານອອນໄລນ໌]{{Dead link|date=ຕຸລາ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}), ຫນ້າ. 5-6.&lt;/ref&gt; , &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) Jonas Tophoven, [https://bois.fordaq.com/news/Lepeupledubois_75835.html &quot;ປະຊາຊົນຂອງໄມ້&quot;], ໃນ Fordaq, 9 ເມສາ 2022.&lt;/ref&gt;

== ກຽດນິຍົມ ==

* ຫຼຽນຈາກສະ ຖາບັນສະຖາປັດຕະຍະກໍາ ໃນປະເພດຜູ້ຈັດການທຸລະກິດດ້ານວິຊາການໃນປີ 2016 &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) Milena Chessa, [https://www.lemoniteur.fr/article/le-logement-fil-rouge-des-prix-de-l-academie-d-architecture-2016.1230754 &quot;ທີ່ຢູ່ອາໄສ, ກະທູ້ທົ່ວໄປຂອງລາງວັນສະຖາປັດຕະຍະກໍາ 2016&quot;], ຢູ່ lemoniteur.fr, Le Moniteur, 16 ມິຖຸນາ 2016.&lt;/ref&gt; , &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) [https://fr.calameo.com/read/005111039973601adbb5d &quot;ລາຍການຫຼຽນຂອງສະຖາບັນສະຖາປັດຕະຍະກຳສາດ, ໜ້າ 12&quot;], 2019.&lt;/ref&gt; .
* ຜູ້ຊະນະການແຂ່ງຂັນ La Canopée ໃນປະເພດທຸລະກິດໃນ Nancy ໃນວັນທີ 4 ມີນາ 2020 &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) [https://concourslacanopée.fr/cbs-lifteam-le-palazzo-nice-meridia-limmeuble-de-bureaux-en-structure-bois-le-plus-haut-de-france Jean-Luc Sandoz - ຜູ້ຊະນະປະເພດທຸລະກິດໃນ Nancy ໃນວັນທີ 4 ມີນາ 2020] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210422172931/https://xn--concourslacanope-pqb.fr/cbs-lifteam-le-palazzo-nice-meridia-limmeuble-de-bureaux-en-structure-bois-le-plus-haut-de-france |date=2021-04-22 }}&lt;/ref&gt; .

== ຄໍາຫມັ້ນສັນຍາກັບ biosphere ໄດ້ ==
[[ຮູບ:L’hexagone_de_l’espoir.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/75/L%E2%80%99hexagone_de_l%E2%80%99espoir.png/220px-L%E2%80%99hexagone_de_l%E2%80%99espoir.png|thumb| ວິສະວະກຳຫຼາຍ, ວັດສະດຸໜ້ອຍ, ວຽກຫຼາຍ, ພະລັງງານເສຍໜ້ອຍ]]

=== ປັດຊະຍາ ===
ປັດຊະຍາຂອງລາວທີ່ຕັ້ງໄວ້ຕັ້ງແຕ່ເລີ່ມຕົ້ນການເຮັດວຽກຂອງລາວໄປສູ່ການພັດທະນາແບບຍືນຍົງທີ່ແທ້ຈິງແມ່ນຢູ່ໃນຄໍາຂວັນນີ້: &quot;ວິສະວະກໍາຫຼາຍ, ວັດສະດຸຫນ້ອຍ&quot;  ,  .

ລາວໄດ້ຖືກຍົກຂຶ້ນມາເປັນຕົວຢ່າງທີ່ຈະປະຕິບັດຕາມໂດຍຜູ້ຊ່ຽວຊານດ້ານວິທະຍາສາດຂອງສະຫະພັນສາກົນເພື່ອການອະນຸລັກທໍາມະຊາດ, ອົງການ NGO ທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນສະວິດເຊີແລນ, ເມື່ອລາວວາງລະບົບການກໍ່ສ້າງໃນໄມ້, ແທນທີ່ຈະເປັນໄມ້ທ້ອງຖິ່ນ, ແທນທີ່ຈະບໍ່ມີກາວ, ແທນທີ່ຈະຄິດໄລ່ໄດ້ດີ. , ນັ້ນແມ່ນການເພີ່ມປະສິດທິພາບຕາມຄຸນລັກສະນະສະເພາະຂອງອາຄານ, ນີ້ມີຈຸດປະສົງເພື່ອປະຫຍັດວັດສະດຸເພື່ອບໍ່ໃຫ້ສິ່ງເສດເຫຼືອ, ເຖິງແມ່ນວ່າມັນເປັນວັດສະດຸທີ່ມີຊີວະພາບແລະທົດແທນ.&lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) Francois LAMARRE, [https://www.lesechos.fr/2005/11/le-projet-puritain-de-lunion-pour-la-nature-623616 &quot;ໂຄງການ Puritan ຂອງສະຫະພັນເພື່ອທໍາມະຊາດ&quot;], ໃນ &lt;nowiki&gt;https://www.lesechos.fr&lt;/nowiki&gt;, Les Échos, ເດືອນພະຈິກ 25, 2005.&lt;/ref&gt; .

ໃນການບັນຍາຍຂອງລາວ, ລາວໄດ້ເວົ້າຄືນວ່າ &quot;ໄມ້ແມ່ນແນ່ນອນວ່າເປັນວັດສະດຸທີ່ສາມາດທົດແທນໄດ້ໃນອະນາຄົດ, ແຕ່ມັນບໍ່ຄວນຖືກສູນເສຍຫຼືແຊ່ນ້ໍາໃນຜະລິດຕະພັນທີ່ເປັນພິດ&quot;. ທ່ານ​ກ່າວ​ຕື່ມ​ວ່າ: “ມູນ​ຄ່າ​ເພີ່ມ, ສະໜອງ​ໃຫ້​ໃນ​ທົ່ວ​ຕ່ອງ​ໂສ້​ມູນ​ຄ່າ​ຂອງ​ອຸດສາ​ຫະກຳ​ໄມ້​ແຕ່​ຕົ້ນ​ຫາ​ລຸ່ມ, ​ເຮັດ​ໃຫ້​ສາມາດ​ຮັບປະກັນ​ວຽກ​ເຮັດ​ງານ​ທຳ ​ແລະ ການ​ປະກອບສ່ວນ​ຂອງ​ສັງຄົມ​ທີ່​ບໍ່​ສາມາດ​ຍົກ​ຍ້າຍ​ໄດ້”. &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) Didier Page, [https://loisirs.lagrue.ch/uploads/archives/2001/01.11.27/article1.htm &quot;ໄມ້, ວັດສະດຸຂອງອະນາຄົດ&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230219204611/https://loisirs.lagrue.ch/uploads/archives/2001/01.11.27/article1.htm |date=2023-02-19 }}, ໃນ La Gruyère, ວັນທີ 27 ພະຈິກ 2001&lt;/ref&gt; ,  .

=== ການຂຸດຄົ້ນປ່າໄມ້ຢ່າງສົມເຫດສົມຜົນ ===
ລາວສົ່ງເສີມການຂຸດຄົ້ນປ່າໄມ້ເພື່ອປົກປ້ອງພວກມັນແລະເພື່ອເຮັດໃຫ້ພວກມັນມີຄວາມຫມັ້ນຄົງທາງດ້ານນິເວດວິທະຍາຫຼາຍຂື້ນໃນການປະເຊີນຫນ້າກັບໂລກຮ້ອນ &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ຝຣັ່ງ) [http://www.mediaforest.net/article482-assemblee_generale-sysso-2005-mimizan.html &quot;15 ກັນຍາ 2005: ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຂອງ SYSSO ໃນ Mimizan&quot;]{{Dead link|date=ເມສາ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ໃນ mediaforest.net, ວັນທີ 19 ກັນຍາ 2005.&lt;/ref&gt; . ໃນຖານະເປັນຜູ້ຊ່ຽວຊານ, ລາວແຊກແຊງຢູ່ໃນ ສະຫະປະຊາຊາດ ກ່ຽວກັບວິຊາເຫຼົ່ານີ້ &lt;ref&gt;(ໃນ​ພາ​ສາ​ອັງ​ກິດ) Jean-Luc Sandoz, [https://unece.org/fileadmin/DAM/timber/docs/tc-sessions/tc-65/md/presentations/10Sandoz021007.pdf « ໄມ້ທີ່ມີປະສິດຕິພາບສູງສໍາລັບໂຄງສ້າງທີ່ມີຄວາມຍາວສູງ - UNECE »] [PDF], 9 ຕຸລາ 2007.&lt;/ref&gt; .

== ເອກະສານອ້າງອີງ ==
{{DEFAULTSORT:Sandoz, Jean-Luc}}&lt;references /&gt;ເບິ່ງເຊັ່ນດຽວກັນ
=== ການເຊື່ອມຕໍ່ພາຍນອກ ===

* {{Authority control}}

[https://scholar.google.com/citations?hl=fr&amp;user=5pLba6sAAAAJ Google Scholar]
* Ressources relatives à la recherche : 
** Google Scholar
** (en) Dimensions
** (en) ORCID  
* [https://cbs-cbt.com Site officiel]</text>
      <sha1>0c5p7ajzz309cgc8koxdhkwpe6lpqvl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ແມ່ແບບ:Country alias Wallis and Futuna</title>
    <ns>10</ns>
    <id>19307</id>
    <revision>
      <id>127698</id>
      <parentid>100605</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T17:47:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khomphoi28</username>
        <id>15846</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>127698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="hiq8c21r4945nwn41rbjfkhc5wx9vsm" xml:space="preserve">ວາລິດ ແລະ ຟູຕູນາ</text>
      <sha1>hiq8c21r4945nwn41rbjfkhc5wx9vsm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ແມ່ແບບ:Country shortname alias Wallis and Futuna</title>
    <ns>10</ns>
    <id>19308</id>
    <revision>
      <id>127699</id>
      <parentid>100606</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T17:52:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khomphoi28</username>
        <id>15846</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>127699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="hiq8c21r4945nwn41rbjfkhc5wx9vsm" xml:space="preserve">ວາລິດ ແລະ ຟູຕູນາ</text>
      <sha1>hiq8c21r4945nwn41rbjfkhc5wx9vsm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ແມ່ແບບ:Country alias New Caledonia</title>
    <ns>10</ns>
    <id>19312</id>
    <revision>
      <id>127700</id>
      <parentid>100612</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T17:55:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khomphoi28</username>
        <id>15846</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>127700</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="30n16gzrnid2oa63gqze8xkmc1ne01t" xml:space="preserve">ນູແວງກາເລໂດນີ</text>
      <sha1>30n16gzrnid2oa63gqze8xkmc1ne01t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ແມ່ແບບ:Country shortname alias New Caledonia</title>
    <ns>10</ns>
    <id>19313</id>
    <revision>
      <id>127701</id>
      <parentid>100613</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T17:55:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khomphoi28</username>
        <id>15846</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>127701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="30n16gzrnid2oa63gqze8xkmc1ne01t" xml:space="preserve">ນູແວງກາເລໂດນີ</text>
      <sha1>30n16gzrnid2oa63gqze8xkmc1ne01t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ແມ່ແບບ:Country alias French Guiana</title>
    <ns>10</ns>
    <id>19337</id>
    <revision>
      <id>127702</id>
      <parentid>100643</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T18:06:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khomphoi28</username>
        <id>15846</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>127702</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33" sha1="rxl2f85o4e7r9wugw37zmjc1yiy0uzo" xml:space="preserve">ກຸຍຢານຝຣັ່ງ</text>
      <sha1>rxl2f85o4e7r9wugw37zmjc1yiy0uzo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ແມ່ແບບ:Country shortname alias French Guiana</title>
    <ns>10</ns>
    <id>19338</id>
    <revision>
      <id>127703</id>
      <parentid>100644</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T18:06:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khomphoi28</username>
        <id>15846</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>127703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33" sha1="8j57ybqvpl998qhs0im0aiisukgso3j" xml:space="preserve">ກຸນຢານຝຣັ່ງ</text>
      <sha1>8j57ybqvpl998qhs0im0aiisukgso3j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ແມ່ແບບ:Country alias Greenland</title>
    <ns>10</ns>
    <id>19401</id>
    <revision>
      <id>127704</id>
      <parentid>100716</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T18:08:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khomphoi28</username>
        <id>15846</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>127704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27" sha1="34tb2wdios0dzj9rvtixepu53bw8bko" xml:space="preserve">ໂກຣແອນລັງ</text>
      <sha1>34tb2wdios0dzj9rvtixepu53bw8bko</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ສົນທະນາ:Jean-Luc Sandoz</title>
    <ns>1</ns>
    <id>24895</id>
    <revision>
      <id>127694</id>
      <parentid>127693</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T12:25:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-29227-75</username>
        <id>23300</id>
      </contributor>
      <comment>/* ຄັດຄ້ານການລຶບ */ new section</comment>
      <origin>127694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4430" sha1="9tu9bnhfbrgixhy0bc533xsq8fb92yd" xml:space="preserve">== ຄັດຄ້ານການລຶບ ==

ສາດສະດາຈານ Jean-Luc Sandoz ໄດ້ມີສ່ວນຮ່ວມຢ່າງຕັ້ງໜ້າໃນວຽກງານບູລະນະປະຕິສັງຂອນອາຄານມໍລະດົກທີ່ສ້າງດ້ວຍໄມ້ໃນທົ່ວທະວີບອາຊີ, ໂດຍສະເພາະການກວດກາແລະປະເມີນສະພາບໂຄງສ້າງໄມ້ຂອງພະລາຊະວັງຕ້ອງຫ້າມ ຢູ່ນະຄອນຫຼວງປັກກິ່ງ ປະເທດຈີນ, ເຊິ່ງເປັນກຸ່ມສິ່ງກໍ່ສ້າງດ້ວຍໄມ້ທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນໂລກ. ຄວາມຊ່ຽວຊານຂອງລາວທາງດ້ານເຕັກໂນໂລຊີກວດສອບໄມ້ແບບບໍ່ທຳລາຍ ໄດ້ຖືກນຳໃຊ້ໃນໂຄງການມໍລະດົກໂລກຫຼາຍແຫ່ງ.
ຂໍ້ມູນເຫຼົ່ານີ້ມີຄວາມສຳຄັນຫຼາຍສຳລັບນັກຄົ້ນຄວ້າ ແລະ ທຸກຄົນທີ່ເຮັດວຽກກ່ຽວກັບການຖ່າຍທອດມໍລະດົກວັດທະນະທຳ ແລະ ສະຖາປັດຕະຍະກຳ. ດ້ວຍເຫດນັ້ນ, ຂໍ້ມູນສາລານຸກົມທີ່ສຳຄັນຫຼັກນີ້ບໍ່ສາມາດຖືກລຶບອອກໄດ້, ເພາະວ່າມັນເປັນແຫຼ່ງຄວາມຮູ້ທີ່ຈຳເປັນສຳລັບການອະນຸລັກ ແລະ ການສຶກສາມໍລະດົກໄມ້ໃນອາຊີ.
ນີ້ແມ່ນແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອ້າງອີງສອງແຫຼ່ງ:

Inspection and evaluation of wood components of ancient buildings in the South-Three Courts of the Forbidden City – BioResources
De la flèche de Notre-Dame à la Cité interdite de Pékin, cette technologie franco-suisse ausculte le bois dans tous ses états – Le Figaro Immobilier

== ຄັດຄ້ານການລຶບ ==

ສາດສະດາຈານ Jean-Luc Sandoz ໄດ້ມີສ່ວນຮ່ວມຢ່າງຕັ້ງໜ້າໃນວຽກງານບູລະນະປະຕິສັງຂອນອາຄານມໍລະດົກທີ່ສ້າງດ້ວຍໄມ້ໃນທົ່ວທະວີບອາຊີ, ໂດຍສະເພາະການກວດກາແລະປະເມີນສະພາບໂຄງສ້າງໄມ້ຂອງພະລາຊະວັງຕ້ອງຫ້າມ ຢູ່ນະຄອນຫຼວງປັກກິ່ງ ປະເທດຈີນ, ເຊິ່ງເປັນກຸ່ມສິ່ງກໍ່ສ້າງດ້ວຍໄມ້ທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນໂລກ. ຄວາມຊ່ຽວຊານຂອງລາວທາງດ້ານເຕັກໂນໂລຊີກວດສອບໄມ້ແບບບໍ່ທຳລາຍ ໄດ້ຖືກນຳໃຊ້ໃນໂຄງການມໍລະດົກໂລກຫຼາຍແຫ່ງ.
ຂໍ້ມູນເຫຼົ່ານີ້ມີຄວາມສຳຄັນຫຼາຍສຳລັບນັກຄົ້ນຄວ້າ ແລະ ທຸກຄົນທີ່ເຮັດວຽກກ່ຽວກັບການຖ່າຍທອດມໍລະດົກວັດທະນະທຳ ແລະ ສະຖາປັດຕະຍະກຳ. ດ້ວຍເຫດນັ້ນ, ຂໍ້ມູນສາລານຸກົມທີ່ສຳຄັນຫຼັກນີ້ບໍ່ສາມາດຖືກລຶບອອກໄດ້, ເພາະວ່າມັນເປັນແຫຼ່ງຄວາມຮູ້ທີ່ຈຳເປັນສຳລັບການອະນຸລັກ ແລະ ການສຶກສາມໍລະດົກໄມ້ໃນອາຊີ.
ນີ້ແມ່ນແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອ້າງອີງສອງແຫຼ່ງ:

Inspection and evaluation of wood components of ancient buildings in the South-Three Courts of the Forbidden City – BioResources
De la flèche de Notre-Dame à la Cité interdite de Pékin, cette technologie franco-suisse ausculte le bois dans tous ses états – Le Figaro Immobilier</text>
      <sha1>9tu9bnhfbrgixhy0bc533xsq8fb92yd</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>