Wikipedia madwiki https://mad.wikipedia.org/wiki/Tan%C3%A8yan MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Mèḍia Spesial Pakanḍhâ'ân Pangangghuy Pakanḍhâ'ânna pangangghuy Wikipèḍia Pakanḍhâ'ânna Wikipèḍia Bhengkek Pakanḍhâ'ânna bhengkek MèḍiaWiki Pakanḍhâ'ânna MèḍiaWiki Cèṭa'an Pakanḍhâ'ânna cèṭa'an Bhântowan Pakanḍhâ'ânna bhântowan Bhângsa Pakanḍhâ'ânna bhângsa TimedText TimedText talk Modul Pembicaraan Modul Acara Pembicaraan Acara 0 19015 63890 63164 2026-04-24T12:15:10Z Bazaimarsyah 4162 63890 wikitext text/x-wiki [[Bhengkek:Woman reading the Quran during Ramadan in Cairo, Egypt.jpg|jmpl|Romadon è mèsir]] '''Romadon''' '''è Mesir''' ètantowaghi è awwâl bulân Pamarèntah Mesir lèbât Institut Fatwa Mesir bân kodhu ètoro'è sareng sadhâjâ penduduk Mesir. Sala sèttong bhângon ngormadhi muslim è Mesir dâ' bulân Romadon iyâ arèya ngadâ'aghi pasa Romadon ètoro'è sarèng tradisi maidaturrahman. Salaèn jârèya, pan-bârâmpan masjid è Mesir ngalakonè Abhâjâng [[Abhâjâng Tarawè|Tarawè]] bân Witir salama bulân Romadon sarèng pola 4-4-3 rokaat bân èsèlaè sarèng carama. È dhâlem 10 arè tarakhèr bhâkto bulân Romadon, orèng moslèm è Mesir umumna ngalakonè iktikaf salaèn è bâkto pandemi Covid-19 è Mesir polana bâdâ larangan dâri pamarènta Mesir. È [[Kairo]], sè aropaaghi ibukota Mesir, bhân-sabbhân penjuru kota bhâkal èpasang fanus kaangghuy èhias bân èterrangè è malem-malem budhi bulân Romadon kantos paraya'an [[Tellasan Pètra|tèllasen pèttra]]. == Penentuan bulân == Pamarènta Mesir, lèbât Lembaga Fatwa Mesir, nantoaghi bulân Romadon ngangghuy cara rukyat sabellunna awwâl Romadon. Èobservasi hilal èlakonè ḍâ' petto' kennengan sè mencar è Mesir.<ref>{{Cite book |last=Butar-Butar |first=Arwin Juli Rakhmadi |url=https://www.google.co.id/books/edition/Esai_Esai_Astronomi_Islam/G1ENEQAAQBAJ?hl=id&gbpv=1&dq=Ramadan+di+Mesir&pg=PA208&printsec=frontcover |title=Esai-Esai Astronomi Islam |date=2017-08-21 |publisher=UMSU Press |isbn=978-602-6997-02-9 |language=id}}</ref> Bâkto bulân Romadon è Mesir ètentowaghi lèbât kapotosan para [[Olama'|ulama]] Mesir. Hasèl kapotosânna kasebbhut saterrossa èpassra'aghi ka pamarènta Mesir kaangghuy ètoro'è sarèng sadhâjâna orèng moslèm è Mesir. È Mesir, taḍâ’ sèpadâ sè nantoaghi awwâl Romadon polana kapotosan ahèrra ètantowaghi sareng pamarènta Mesir.<ref>{{Cite book |last=Bashori |first=Muhammad Hadi |url=https://www.google.co.id/books/edition/Berpuasa_dan_Berlebaran_Bersama/RJjnDwAAQBAJ?hl=id&gbpv=1&dq=Puasa+Ramadhan+Mesir&pg=PR7&printsec=frontcover |title=Berpuasa dan Berlebaran Bersama |publisher=Pustaka Al-Kautsar |language=id}}</ref> Kapotosan Lembaga Fatwa Mesir aropa fatwa parkara awwâl Romadon aghâdhui kakowadhân hokom sè sèfat èikat. Sapa’a bâi è Mesir se ta'sènnèng kapotosan Pamarènta Mesir parkara awwâl Romadon bhâkal ènyata’agi alanggar hokom è Mesir. == Kegiatan umum == === Poasa Romadon === Poasa Romadon è Mesir èlaksana'aghi sarèng orèng  muslim è Mesir ghâbây sala sèttong bhângon ngormadhi ḍâ' bulân Romadon.<ref>{{Cite book |last=Al-Qaradhawi |first=Syaikh Dr Yusuf |url=https://www.google.co.id/books/edition/Otobiografi_Syaikh_Yusuf_Al_Qaradhawi/7W7JEAAAQBAJ?hl=id&gbpv=1&dq=Puasa+Ramadhan+Mesir&pg=PA17&printsec=frontcover |title=Otobiografi Syaikh Yusuf Al-Qaradhawi: Sang Pelita Umat |date=2023-02-23 |publisher=Pustaka Al-Kautsar |isbn=978-623-173-006-0 |language=id}}</ref> È ḍhâlem alangsongaghi poasa bulân Romadon è Mesir, Pamarènta Mesir ampon alaksanaaghi kabijaghân angurangè sampè' 2 jèm alako ghâbây karyawan muslim sè alako è kantor pamarènta khususa ḍa' è mosèm nimor.<ref>{{Cite web |date=2020-04-22 |title=Ramadan, Pemerintah Mesir Larang Buka Puasa Bersama |url=https://www.tempo.co/ramadhan/ramadan-pemerintah-mesir-larang-buka-puasa-bersama-629534 |access-date=2026-02-23 |website=Tempo |language=id}}</ref> È Mesir, bâdâ tradisi nyajiaghi kakanan ghâbây buka poasa gratis è bâkto Romadon sè èkennal mènangka maidaturrahman.<ref>{{Cite book |last=@FaktaAgama |url=https://www.google.co.id/books/edition/Islam_on_the_Spot/UAGVCgAAQBAJ?hl=id&gbpv=1&dq=Puasa+Ramadhan+Mesir&pg=PA143&printsec=frontcover |title=Islam on the Spot: 1.700++ Fakta-fakta Islam terunik, terpopuler, terfenomenal, dan ter… |date=2015-08-01 |publisher=WahyuQolbu |isbn=978-602-72703-8-1 |language=id}}</ref> Tradisi maidaturrahman ampon dhâddhi tradisi è Mesir è bâkto bulân Romadon sajjhek ajârân Islam molaè èlaksana'aghi è Mesir.<ref>{{Cite book |last=Muftisany |first=Hafidz |url=https://www.google.co.id/books/edition/Ensiklopedia_Islam/w5BaEAAAQBAJ?hl=id&gbpv=1&dq=maidaturrahman&pg=PA17&printsec=frontcover |title=Ensiklopedia Islam: Hakikat Besi Hingga Makna Nazar |date=2021-05-01 |publisher=Intera |language=id}}</ref> === Bejeng Tarawih === Sabâgiyân masjid è Mesir alaksana'aghi Bejeng taraweh è dhâlem bulân Romadon sabennya' rokaat 4-4-3.  Samarèna èmpa' rokaat sèttong bhâkal eyada'aghi cerama sakejjek bân èlanjutaghi sarèng èmpa' rokaat salastarèna bân carama polè. Salastarèna jiya, èmolaè alaksana'aghi Salat Witir.<ref>{{Cite book |last=Dalimunthe |first=Sehat Sultoni |url=https://www.google.co.id/books/edition/Menutur_agama_dari_atas_mimbar/ajAwEQAAQBAJ?hl=id&gbpv=1&dq=Ramadan+di+Mesir&pg=PA15&printsec=frontcover |title=Menutur agama dari atas mimbar |date=2017-07-11 |publisher=Deepublish |isbn=978-602-453-341-0 |language=id}}</ref> == Somber == [[Bhângsa:Romadon]] <references /> [[Bhângsa:Romadon è tèmor tènga]] offhq08dn59y8yugfl4rarw8uvstk2t 0 19084 63889 63186 2026-04-24T12:12:12Z Bazaimarsyah 4162 63889 wikitext text/x-wiki [[Bhengkek:Jerusalem-2013(2)-Aerial-Temple Mount-(south exposure).jpg|jmpl|Masjid aqsa]] '''Masjid Al-Aqsa''' (bhâsa Arab: المسجد الاقصى secara harfiah: "masjid sè palèng jhâu"), jhughân ekoca' Baitulmaqdis otabâ '''Bait Soccè''', bhâsa Ibrani בֵּית־הַמִּקְדָּשׁ&#x200E;, ''Beit HaMikdash'' ), '''Al Haram Asy Syarif''' ( bhâsa {{Lang-ar|الحرم الشريف}}, ''al-Ḥaram ash-Sharīf'', tana soccè Yerusalem sè moljâ" otabâ al-Haram al-QudsT asy-Syarif, "tana soccè Yerusalem sè moljâ"), ''Bukit Bait'' (Soccè) (bhâsa Ibrani:&#x200E; ''Har HaBáyit''), iyâ arèya nyamana sèttong ''kompleks'' salèber 144.000 meter persegi sè bâdâ è Kotta Lambhâ' Yerusalim, Palestina. ''Kompleks'' nèka dâdhi kennengngan sè soccè sarèng orèng Islam, Yahudi bân Kristen. Kennengngan ka’dinto segghut èposangè sarèng Jami’ Al-Aqsa otabâ Masjid Al-Qibli. Jami' Al-Aqsa iyâ arèya masjid congkop biru sè dâdhi bâgiyân dâri ''kompleks'' Masjidaqsa èbun lao', salaèn Masjidilaqsa dhibi' iyâ arèya nyama ḍâri kompleks kasèbhut, sè è ḍâlem bânnè coma èpadhâddhi ḍâri Jami' Al-Aqsa (gèddhung congkop biru) rua kadhibi', namong jhughân Congkop Shakhrah (gèddhung acongkop èmmas) bân bânnya' situs laènna. Ḍâlem sudut pandang orèng moslèm, Nabi Muhammad èangka' ka Sidratulmuntaha ḍâlem kadhâddhiân [[Isro' Mi'roj|Isro' Mi'raj]] ḍâri kennèngngan nèka saamponna sabèllunna èbâbâ ḍâri Masjidil Haram è Mekka. Masjidilaqsa jhughân dhâddhi kiblat orèng moslèm katoronan awwâl, èmolaè petto bèllâs bulân salastarèna hijrah kantos samarèna èpinda'aghi ka Ka'bâh è Masjidilharam. Sabâtara, manorot kapartajâ'ân Yahudi, kènnèngngan sè samangkèn dâdhi Masjidilaqsa jhughân èpartajâ dâdhi kènnèngngan manjhângnga Bait Soccè è jhâman lambâ'.<ref>{{Cite web |title=BBC - Science & Nature - Horizon |url=https://www.bbc.co.uk/sn/tvradio/programmes/horizon/solomon_qa.shtml |access-date=2026-03-08 |website=www.bbc.co.uk}}</ref> Manorot bèr-sombèr Yahudi, Bait Soccè sè awwâl èpadhâddhi sarèng Sulaiman (Solomon) pottrana Daud (Daud) ḍâ' taon 957 SM bân èancor sarèng Babilonia ḍâ' taon 586 SM. Bait Soccè kaḍuwâ' èpadhâddhi ḍâ' taon 516 SM bân èancor sarèng Kekaisaran Romawi ḍâ' taon 70 M. Orèng Yahudi bân ''Kristen'' jhughân partajâ jhâ' kadhâddhiyân [[Ibrahim]] (Abraham) sè bhâkal nyambèlli pottrana, Ishak, jhughân èlakonèi è kènnèngan panèka. Masjidilaqsa jhughân andi’ kaètan sèmma' sarèng para ''nabi'' bân ''tokoh'' Bani Israell sè jhughân esoccè’aghi bân èhormati ḍâlem tèllo' aghâma. È bâkto [[Dinasti Umayyah]], sadhâjâ khalifah marènta'aghi bânnya' ''pembangunan'' è kompleks Masjidilaqsa, sè samarèna ngasèlaghi bânnya' ''bangunan'' sè ghi' tahan kantos samangkèn, è antarana iyâ arèya Jami' Al-Aqsa bân Kubah Shakhrah.<ref>{{Cite book |url=https://doi.org/10.4324/9780429278013 |title=The Early Muslim Conquest of Syria |date=2019-09-23 |publisher=Routledge |isbn=978-0-429-27801-3 |editor-last=Hassanein |editor-first=Hamada}}</ref> Kubah Shakhrah dhibi' èpamarè ḍâ' taon 692 M, sè adhâddhiaghi mènangka sala sèttong ''bangunan'' Islam sè palèng towa è dhunnya. Bâkto kamènnangan orèng Kristen ḍâ' Perang Salib Awwâl ḍâ' taon 1099, sèngator Masjidilaqsa èyocol ḍâri asta orèng Islam. Jami' Al-Aqsha èobâ dhâddhi karaton bân ènyamaè ''Templum Solomonis'' otabâ Kuil Sulaiman (Salomo), è bâkto Kubah Shakhrah èobâ dâddhi gereja bân ènyamaè ''Templum Domini'' otabâ Kuil Tuhan.<ref>{{Cite book |last=Jeffery |first=George |url=https://books.google.co.ve/books?id=HPBQpYBXepoC&pg=PA132&dq=Templum+Domini+Jerusalem&hl=es&sa=X&ved=0ahUKEwiNl9mJ9-LQAhUBSiYKHWfYDsEQ6AEIKTAC#v=onepage&q=Templum%20Domini%20Jerusalem&f=false |title=A Brief Description of the Holy Sepulchre Jerusalem and Other Christian Churches in the Holy City: With Some Account of the Mediaeval Copies of the Holy Sepulchre Surviving in Europe |date=2010-10-31 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-108-01604-9 |language=en}}</ref> Masjidilaqsa dhâddhi sala sèttong sèmbol parlo è Yerusalem bân ghâmbâr Kubah Batu ècetak ḍâlem koin sè èpakaloar sarèng ''Kerajaan'' Kristen Yerusalem. Masjidilaqsa èpabâli ''fungsinya,'' akadhi aslèna saamponna orèng Islam ngèning ngala' alih kapamimpinan kompleks panèka ḍâ' jâman Shalahuddin Al-Ayyubi . Salastarèna jârèya, orèng Islam angalola Masjidilaqsa mènangka wakaf tadâ' rokngèrok kantos ''pendudukan'' Israel attas Yerusalem ḍâ' 1967.<ref>{{Cite web |title=Haram al-Sharif |url=http://archnet.org/library/sites/one-site.jsp?site_id=8180 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130928122654/http://archnet.org/library/sites/one-site.jsp?site_id=8180 |archive-date=2013-09-28 |access-date=2026-03-16 |website=www.archnet.org |url-status=dead }}</ref> == Sombher == <references /> [[Bhângsa:Masjid è yarussalem]] 5nes2vw9tfgkyk9uq4aoqorqv1dfvjb 0 19107 63888 63250 2026-04-24T12:08:22Z Bazaimarsyah 4162 63888 wikitext text/x-wiki [[Bhengkek:Membaca Alquran sembari menunggu salat Isya.jpg|jmpl|Iktikaf]] '''Iktikaf''' asalla ḍâri bhâsa ''Arab'' ''akafa'' sè artèna anèttap sèttong sè beccè'/jhubâ' sanajjân ta' è dhâlem masjid.<ref>{{Cite book |last=Al-Kubaisi |first=Ahmad Abdurrazaq |url=https://books.google.co.id/books?id=oy5xGIjqTScC&pg=PA23&dq=tata+cara+itikaf&hl=id&ei=fv0oTvXTJ8jyrQeYq9nSBg&sa=X&oi=book_result&ct=result#v=onepage&q=tata%20cara%20itikaf&f=false |title=Itikaf Penting Dan Perlu |date=1994 |publisher=Gema Insani |isbn=978-979-561-254-4 |language=id}}</ref> Cèpon istilah, iyâ arèya neng-neng abâ' beccè' sè saongghuna/hokom è ḍhâlem masjid kalabân sèfat tartento. Orèng sè teppa'na beriktikaf èsebbhut jhughân mu'takif. Rokon iktikaf bâḍâ èmpa' èngghi panèka niat, èsèp, è masjid, bân ''mu'takif''. ''Syarat mu'takif'' jèya Bâḍâ tello' Islam, ndi' akal, bân soccè ḍâri haid, nifas, bân junub.<ref>{{Cite web |title=Pengertian Iktikaf: Arti, Tujuan, Syarat, dan Manfaat |url=https://kalam.sindonews.com/read/1072969/68/pengertian-iktikaf-arti-tujuan-syarat-dan-manfaat-1681459479 |access-date=2026-03-26 |website=SINDOnews Internasional |language=id-ID}}</ref> == Cèm-macèm iktikaf == Iktikaf sè èsyariataghi bâḍâ ḍuwâ' macèm: iktikaf sonna bân wâjib. # Iktikaf sonna iyâ arèya iktikaf sè èlakoni kalabân saande'na sèmata-mata kaangghuy mabâli semma' bân ngarèp ḍâ' kasokanna Gustè Allah SWT. Sè, iktikaf 10 arè dibudi ḍâ' bulân Romadon.<ref>{{Cite web |title=CRCC: Center For Muslim-Jewish Engagement: Resources: Religious Texts |url=http://www.usc.edu/schools/college/crcc/engagement/resources/texts/muslim/hadith/bukhari/032.sbt.html#003.032.233 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090205232113/http://www.usc.edu/schools/college/crcc/engagement/resources/texts/muslim/hadith/bukhari/032.sbt.html#003.032.233 |archive-date=2009-02-05 |access-date=2026-03-26 |website=www.usc.edu}}</ref> # Iktikaf wâjib iiyâ arèya iktikaf karna bernazar, akadhi: “Mon Allah SWT maberes panyakèt abdina nika, abdina terro iktikaf". Nangeng, hokom iktikaf ollè bisa dâdhii haram manabi elampa’agi sarèng bini' otabâ ''hamba sahaya'' tade' izin. [[Hokom]] itikaf dhâddhi makro manabi èlakoni sarèng orèng bini' sè atèngka otabâ ngonjâng fitnah sanajân ampon èparèng izin.<ref>{{Cite web |last=Liputan6.com |date=2021-04-29 |title=Cara Iktikaf di Masjid dan Rumah, Lengkap Bacaan Niat dan Keutamaannya |url=https://www.liputan6.com/islami/read/4536763/cara-iktikaf-di-masjid-dan-rumah-lengkap-bacaan-niat-dan-keutamaannya |access-date=2026-03-26 |website=liputan6.com |language=id}}</ref> == Bâkto iktikaf == Itikaf wâjib tergantong ḍâ' bârâmpa abit bâkto sè ènazaraghi. Sabatara iktikaf sonna ta’ andi’ betessan bâkto tartento, bilè bei ḍâ' malâm otabâ peddhuk arè, bâktona ollè abit otabâ pandhâ'. Ya’la bin Umayyah adhâbu: “Saonggunna abdina nèng-nèng sèttong jâm è masjid ta' laèn coma ghâbây beriktikaf." == Kennengan iktikaf == Ḍâ' ka omomma, kènnèngan iktikaf anèmpati è masjid, nangèng bâḍâ sakonnèk bidhâ ḍâri pan-saponapan ulama, [[Imam hanafi]] nèkkanè jhâ' masjid sè èguna'aghi ghâbây iktikaf iyâ arèya masjid sè andi' khusus imam bân muadzin husus, bhâgus masjid sè eguna'aghi ghâbây bèjèng 5 bâkto otabâ enjâ’. Imam hanbali pamangghi jhâ' iktikaf ollè èlaksana'aghi karo è masjid sè biasana èghuna'aghi kaangghuy alaksana'aghi sholat rèng-bhârèng, èbhândhingaghi sarèng pamangghi Majelis tarjih jhâ' sè èghuna'aghi ghâbây sholat jumat panèka kènnèngngan sè palèng otama ghâbay beriktikaf, nanging iktikaf è masjid biasa jhughân ta' mabâttal iktikaf jèya dhibi', dâlem artè sè èangghèp sah.<ref>{{Cite web |last=ilham |date=2023-04-09 |title=I’tikaf: Pengertian, Waktu, Durasi, dan Tempat Pelaksanaannya |url=https://muhammadiyah.or.id/2023/04/itikaf-pengertian-waktu-durasi-dan-tempat-pelaksanaannya/ |access-date=2026-03-26 |website=Muhammadiyah |language=id}}</ref> == Nièt iktikaf == ''Adapun'' lafadz nièt iktikaf sè ollè amaca ghâbây ayakènnaghi atè, èngghi ka'dinto ''Nawaitu aan i'tikafa fi haadaal masjidi ma dunmtu fihi'' Artèna: Kaulâ nièt ghâbây iktikaf è ḍhâlem masjid nika sa'abit kaulâ bâḍâ è ḍhâlemna == Somber == <references /> [[Bhângsa:Romadon]] [[Bhângsa:Ibâdâ Islam]] 8ktty4by5jcl4mwd2x92kr6bc0wrsqu 0 19108 63885 63884 2026-04-24T11:59:32Z Bazaimarsyah 4162 63885 wikitext text/x-wiki '''Malèm Pètto Lèkor''' jhughân èsebhut '''lèkurân''' otabâ '''malèm salèkor''' iyâ arèya masyarakat Melaju aropa masang lampu tradisional (èsebbhut lampu colok otabâ lampu cangkok) bân jhughân ngangghuy obor. Kalakoan ka’dinto elakoni ampon malèm 21 Romadon sè èngghi ka’ dinto 10 arè dibudi Romadon. Bân ètambâi sèttong sabbân malèm kantos akhèr bulân Romadon kantos puncak è malèm 27 Romadon. Kalakoan nèka berhubungan sarèng malèm Lailatul Qadar sè ekaparcajeh deteng è pertello’ aher Romadonn.<ref name=":0">{{Cite web |last=Antika |first=Rindi |title=Mengenal Tradisi Malam Tujuh Likur Masyarakat Kepulauan Riau |url=https://www.detik.com/sumut/budaya/d-7119217/mengenal-tradisi-malam-tujuh-likur-masyarakat-kepulauan-riau |access-date=2026-03-28 |website=detiksumut |language=id-ID}}</ref> Salaèn jârèya, pamasangan lampu jhughân èserrèng sareng pesta sè èlaksanaaghi salanjhângnga dâri bengko ka bengko è dâlem saminggu. Kenduri biasana èlakoni salastarèna bhâjâng [[Tarawè]]. Molaè taon 2019, Pètto Lèkor bân Gerbang Lingga maso' dâlèm' Daftar Warisân Budhajâ Takbèndâ Indonesia. == Malèm Pètto Lèkor è sadhâjâ daerah Indonesia == * Kacamatan Moro, Kabupaten Karimun, Provinsi Kepulauan Riau: Masyarakat andi' kabiyasa'an kaangghuy ta'mokka' labâng bèngko bân jèndhela. Sakabhina jhughân ngodhi'aghi lampu sè tera'. Ḍâ' bâkto kenduri jhughân esadhiya’agi acèm-macèm kakanan akadhi jâjân wajik, jâjân bangkit, bân jâjân bahulu.<ref name=":0" /> * Daik Lingga, Kepulauan Riau (Kepri): Salaèn masang lampu jhughân alaksana'aghi ngèbèy ornamen labèng kalabân nuansa Islami. Cèm-macèm labeng gerbang ècèpta'aghi ghâbây amariaghi kalakoan rèya. Labèng gerbang ampon èsiapaghi sarèng ngangodhâdân sarèng jung-rojhung bârâmpan arè sabellunna. Salaèn nika jhughân alaksana’agi kalabân pamaènan meriam bambu è Lapangan Hang Tuah Daik Lingga. * Dhisa Mancung, Kecamatan Kelapa, Kabupaten Bangka Barat : Malèm 7 Lèkor jhughân dadhi bâgiyân ḍâri festival budhâjâ taonan. * Malaysia: Perayaan nika jhugâan elaksana'aghi sarèng etnis Melayu è Malaysia. Contona è Kota, Negeri Sembilan. Kaulè sadhâjana ngodhi’agi pelita è pènggirra jâlân mènangka bagiyân ka'angguy amerrik ghâmpang masyarakat ka masjid kaangguy nyarè Malèm Lailatul Qadr. Kaulè sadhâjana jhughân nyadhiya'aghi kakanan tradisional sacara areng-sareng akadhi aghâbây dudul, rendang, bubur lambuk bân lemang sè dâdhi menu wajib.<ref>{{Cite web |date=2022-05-01 |title=Malam tujuh likur: Kesinambungan tradisi dan tuntutan agama {{!}} Awani |url=https://www.astroawani.com/gaya-hidup/malam-tujuh-likur-kesinambungan-tradisi-dan-tuntutan-agama-359316 |access-date=2026-03-28 |website=www.astroawani.com |language=ms}}</ref> == Malèm Pètto Lèkor è Malaysia == [[Bhengkek:Pelia2.jpg|jmpl|Pelia]] Sala sèttong daera se gi’ meyara tradisi ka’dhinto iyâ arèya Dhisa Semerbok, Kota, Negeri Sembilan. Sabbhân taon, ḍâ' sapolo malèm dibudi Romadon, masyarakat satempat amasang pelita (lampu minyak tana) è satèrros jhâlân, è sekitar roma, bân è kènnèngngan omom. Amasang pelita panèka èmaksod ghâbây nera'aghi jhâlân ghâbây orèng sè molè ḍâri masjid sa'amponna alaksanaaghi ibâdâ malèm, tor aghâbây suasana sè lèbur mènangka bâgiyân ḍâri paraya'an Romadon.<ref>{{Cite web |date=2022-05-01 |title=Malam tujuh likur: Kesinambungan tradisi dan tuntutan agama {{!}} Awani |url=https://www.astroawani.com/gaya-hidup/malam-tujuh-likur-kesinambungan-tradisi-dan-tuntutan-agama-359316 |access-date=2026-03-28 |website=www.astroawani.com |language=ms}}</ref> == Somber == <references /> [[Bhângsa:Romadon]] 16yp4ry7f588f2t3y9x3coql17safwt 63886 63885 2026-04-24T12:00:11Z Bazaimarsyah 4162 63886 wikitext text/x-wiki '''Malèm Pètto Lèkor''' jhughân èsebhut '''lèkurân''' otabâ '''malèm salèkor''' iyâ arèya masyarakat Melaju aropa masang lampu tradisional (èsebbhut lampu colok otabâ lampu cangkok) bân jhughân ngangghuy obor. Kalakoan ka’dinto elakoni ampon malèm 21 Romadon sè èngghi ka’ dinto 10 arè dibudi Romadon. Bân ètambâi sèttong sabbân malèm kantos akhèr bulân Romadon kantos puncak è malèm 27 Romadon. Kalakoan nèka berhubungan sarèng malèm Lailatul Qadar sè ekaparcajeh deteng è pertello’ aher Romadonn.<ref name=":0">{{Cite web |last=Antika |first=Rindi |title=Mengenal Tradisi Malam Tujuh Likur Masyarakat Kepulauan Riau |url=https://www.detik.com/sumut/budaya/d-7119217/mengenal-tradisi-malam-tujuh-likur-masyarakat-kepulauan-riau |access-date=2026-03-28 |website=detiksumut |language=id-ID}}</ref> Salaèn jârèya, pamasangan lampu jhughân èserrèng sareng pesta sè èlaksanaaghi salanjhângnga dâri bengko ka bengko è dâlem saminggu. Kenduri biasana èlakoni salastarèna bhâjâng [[Tarawè]]. Molaè taon 2019, Pètto Lèkor bân Gerbang Lingga maso' dâlèm' Daftar Warisân Budhajâ Takbèndâ [[Inḍonèsia|Inḍonesia]]. == Malèm Pètto Lèkor è sadhâjâ daerah Indonesia == * Kacamatan Moro, Kabupaten Karimun, Provinsi Kepulauan Riau: Masyarakat andi' kabiyasa'an kaangghuy ta'mokka' labâng bèngko bân jèndhela. Sakabhina jhughân ngodhi'aghi lampu sè tera'. Ḍâ' bâkto kenduri jhughân esadhiya’agi acèm-macèm kakanan akadhi jâjân wajik, jâjân bangkit, bân jâjân bahulu.<ref name=":0" /> * Daik Lingga, Kepulauan Riau (Kepri): Salaèn masang lampu jhughân alaksana'aghi ngèbèy ornamen labèng kalabân nuansa Islami. Cèm-macèm labeng gerbang ècèpta'aghi ghâbây amariaghi kalakoan rèya. Labèng gerbang ampon èsiapaghi sarèng ngangodhâdân sarèng jung-rojhung bârâmpan arè sabellunna. Salaèn nika jhughân alaksana’agi kalabân pamaènan meriam bambu è Lapangan Hang Tuah Daik Lingga. * Dhisa Mancung, Kecamatan Kelapa, Kabupaten Bangka Barat : Malèm 7 Lèkor jhughân dadhi bâgiyân ḍâri festival budhâjâ taonan. * Malaysia: Perayaan nika jhugâan elaksana'aghi sarèng etnis Melayu è Malaysia. Contona è Kota, Negeri Sembilan. Kaulè sadhâjana ngodhi’agi pelita è pènggirra jâlân mènangka bagiyân ka'angguy amerrik ghâmpang masyarakat ka masjid kaangguy nyarè Malèm Lailatul Qadr. Kaulè sadhâjana jhughân nyadhiya'aghi kakanan tradisional sacara areng-sareng akadhi aghâbây dudul, rendang, bubur lambuk bân lemang sè dâdhi menu wajib.<ref>{{Cite web |date=2022-05-01 |title=Malam tujuh likur: Kesinambungan tradisi dan tuntutan agama {{!}} Awani |url=https://www.astroawani.com/gaya-hidup/malam-tujuh-likur-kesinambungan-tradisi-dan-tuntutan-agama-359316 |access-date=2026-03-28 |website=www.astroawani.com |language=ms}}</ref> == Malèm Pètto Lèkor è Malaysia == [[Bhengkek:Pelia2.jpg|jmpl|Pelia]] Sala sèttong daera se gi’ meyara tradisi ka’dhinto iyâ arèya Dhisa Semerbok, Kota, Negeri Sembilan. Sabbhân taon, ḍâ' sapolo malèm dibudi Romadon, masyarakat satempat amasang pelita (lampu minyak tana) è satèrros jhâlân, è sekitar roma, bân è kènnèngngan omom. Amasang pelita panèka èmaksod ghâbây nera'aghi jhâlân ghâbây orèng sè molè ḍâri masjid sa'amponna alaksanaaghi ibâdâ malèm, tor aghâbây suasana sè lèbur mènangka bâgiyân ḍâri paraya'an Romadon.<ref>{{Cite web |date=2022-05-01 |title=Malam tujuh likur: Kesinambungan tradisi dan tuntutan agama {{!}} Awani |url=https://www.astroawani.com/gaya-hidup/malam-tujuh-likur-kesinambungan-tradisi-dan-tuntutan-agama-359316 |access-date=2026-03-28 |website=www.astroawani.com |language=ms}}</ref> == Somber == <references /> [[Bhângsa:Romadon]] 7bjcr7dcxckx5jo7708d7d4kqsym70v 0 19128 63887 63267 2026-04-24T12:04:16Z Bazaimarsyah 4162 63887 wikitext text/x-wiki [[Bhengkek:Merlawu Situs Gunung Susuru.jpg|jmpl|Gunung susuru]] '''Tradisi Merlawu''' iyâ arèya ''tradisi warisan'' [[Buḍâjâ|bhuḍhâjâ]] sè èghâdhui sarèng masyarakat Dhisa Kertabumi è Kabupaten Ciamis, Provinsi [[Jhâbâ Bârâ'|Jhâbâ Bârâ]]' . Tradisi nèka iyâ arèya ziarah ka koburân bângatowa kaangghuy adu'a'aghi bân asokkor dâri hasèl panen. Tradisi panèka jhughân èkaèti sarèng munggahan (nyiapaghi nyambut bulân Romadon) bân ritual abersè'è bhâdân otabâ salèng nyapora'aghi, sè èpuncakghâ iyâ arèya acara ngakan bhârèng bân silaturahmi. È Dhisa Wanasigra, [[Kabupatèn Ciamis]], Merlawu èlaksana'aghi ḍâ' bulân Rabiul Awâl sarèng sajèrè ka koburânSyekh Padamatan. Upacara Adât Merlawu panèka aropa’aghi kalakoan masyarakat ka'angguy ngènga'è jasa sadhâjâ bâbâjâ.<ref name=":0">{{Cite web |title=Merlawu |url=https://visitciamis.id/listing/merlawu/ |access-date=2026-03-26 |website=Visit Ciamis |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Nugraha |first=Nova |title=Tradisi Merlawu Ciamis, Kearifan Lokal Yang Harus Dipelihara - RRI.co.id |url=https://rri.co.id/bandung/berita-lain/987443/tradisi-merlawu-ciamis-kearifan-lokal-yang-harus-dipelihara |access-date=2026-03-26 |website=rri.co.id - Portal berita terpercaya |language=en}}</ref> == Asal osol Merlawu == Merlawu panèka upacara tradisi sè èlaksanaaghi è pan-bârâmpan dhisa è Ciamis. Manorot bhâsâ, Merlawu asalla ḍâri ḍuwâ' oca'. Oca' "mer" sè artèna salèng/abâgi, bân "lawuh" sè artèna kakanan/lalawuhan.<ref>{{Cite web |last=Hermansyah |first=Dadang |title=Mengenal Lebih Dekat Tradisi Merlawu di Tatar Galuh Ciamis |url=https://www.detik.com/jabar/budaya/d-7535842/mengenal-lebih-dekat-tradisi-merlawu-di-tatar-galuh-ciamis |access-date=2026-03-26 |website=detikjabar |language=id-ID}}</ref> == Artè Merlawu == Tradisi Merlawu ollè èartèaghi akadhi tradisi mabèrsè bhâdân, polana ḍâ' arè jiya masyarakat sè hadir salèng nyo'on sapora'an sabèllun dâtèng bulân soccè romadon otabâ biasana èsèbhut sarèng acara munggahan. Monggu masyarakat islam Sunda, acara munggahan ka’dhinto bhângon wujud pènghormatan kaulâ sadhâjâ dhâlem nyambut dhâtèngnga bulân Romadon. Satèrrossa sarèng perkembangan jâman Munggahan è artèaghi akadhi kan-ngakan otabâ apol-kompol sarèng kaluarga tor se laènna, namong ḍâ' tradisi Merlawu sè èkaitaghi kalabân munggahan ka’dinto eguna'agi menangka ajang makowat ikatan silaturahmi tor sarèng bâkto kaangguy saleng nyapora è antara orèng Muslim khusussa sarèng sapopoan, kalaban maksod ghâbây nyoccè’è sokma ḍâri saḍhâjâ dusa manossa.<ref name=":0" /> Ḍâ' hal kasèbhut sè dâdhi tojjhuwân otama èlaksana'aghi tradisi Merlawu panèka adu'a bângatowana sè ampon adè' omor bân salèng sapora'an è antara sadhâjâna manossa khusussa masyarakat è Ḍhisa Kertabumi. Èarèp ghâbây nyoccè’è bhâdân ḍâri dusa sarèng sesama manussa, sè poko’na ghâbây asiapaghi bhâdân maso' bulân Romadon. Masyarakat sè sajârâ, salaèn ghâbây adoa'aghi jhughân anèyat nyoccè’è abâ’ bân maenga’ abâ' ḍâ' kamatèyan.<ref name=":0" /> == Merlawu è Dhisa Wanasigra == Tradisi Merlawu è Dhisa Wanasigra biasana èlaksana'aghi ḍâ' arè Kèmmis bân Juma'at ḍâ' bulân Rabiul Awâl. Salaèn andi' nilai budhâjâ, tradisi Merlawu jhughân sarat artè religius. Èlaksana'aghi ḍâ' bulân Maulud dâdhi momentum kaangguy ngènga'è kalahèran Kanjèng Nabi Muhammad SAW. Tradisi Merlawu jhughân iyâ arèya kalakoan sajârâ ḍâ' ka tokoh Wanasigra, èngghi panèka Syekh Padamatan sè ampon berjasa ka Dhisa Wanasigra.<ref>{{Cite web |last=Hermansyah |first=Dadang |title=Ungkapan Rasa Syukur Lewat Tradisi Merlawu di Situs Kabuyutan Gandoang |url=https://www.detik.com/jabar/budaya/d-6968171/ungkapan-rasa-syukur-lewat-tradisi-merlawu-di-situs-kabuyutan-gandoang |access-date=2026-03-26 |website=detikjabar |language=id-ID}}</ref> == Somber == <references /> [[Bhângsa:Budhâjâ Jâbâ Bârâ']] sp944d4v2i8v58a0j1xp9093gcd7rxt