विकिपिडिया
maiwiki
https://mai.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96_%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A4%BE
MediaWiki 1.47.0-wmf.7
first-letter
मेडिया
विशेष
वार्ता
प्रयोगकर्ता
प्रयोगकर्ता वार्ता
विकिपिडिया
विकिपिडिया वार्ता
फाइल
फाइल वार्ता
मेडियाविकि
मेडियाविकि वार्ता
आकृति
आकृति वार्ता
मद्दत
मद्दत वार्ता
श्रेणी
श्रेणी वार्ता
TimedText
TimedText talk
मोड्युल
मोड्युल वार्ता
Event
Event talk
मैथिली भाषा
0
1749
278501
277771
2026-06-19T04:34:07Z
InternetArchiveBot
10060
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278501
wikitext
text/x-wiki
{{Featured article}}
{{Infobox language
|name =मैथिली
|nativename =𑒧𑒻𑒟𑒱𑒪𑒲 • मैथिली
|image = {{Photomontage|position=center
| photo1a = Maithili in Devanagari and Tirhuta.png
| size = 250
| spacing = 2
| color =
| Bold = 100
| border = 3
| foot_montage = }}
|imagesize =
|imagecaption = [[देवनागरी लिपि]] आ [[तिरहुता लिपि]] मे लिखल '''मैथिली'''
|states = [[भारत]] आ [[नेपाल]]
|nation = {{IND|भारत}} भारतक संविधानक अष्टम अनुसूची <br />{{NEP|नेपाल}} अन्तरिम संविधान २००७ आ नेपालक संविधान २०१६
|region = [[भारत]]क उत्तरी [[बिहार]], [[नेपाल]]क [[तराई]] क्षेत्र
|speakers = {{sigfig|34.7|2}} मिलियन (लगभग ३.५ करोड)<!--rounded off to nearest 10M in E17-->
|date =
|ref =
|familycolor =Indo-European
|fam2=[[भारतीय-ईरानी भाषासभ|भारतीय-ईरानी]]
|fam3=[[भारतीय-आर्य भाषासभ|भारतीय-आर्य]]
|fam4=[[:en:List of Eastern Indo-Aryan languages|पूर्वी समूह]]
|script =[[देवनागरी लिपि|देवनागरी]]<br />[[तिरहुता लिपि|तिरहुता]]
|dia1 = केन्द्रीय (सोतीपुरा)
|dia4 = देहाती
|dia3 = पूर्वी कुर्था
|dia5 = जोलाहा
|dia6 = किसान
|dia7 = दक्षिणी नेपाल
|dia8 = ठेठिया
|dia2 = पश्चिमी
|iso2 =mai
|iso3 =mai
|glotto=mait1250
|glottorefname=मैथिली
}}
'''मैथिली''' ({{IPAc-en|ˈ|m|aɪ|t|ᵻ|l|i}};<ref>{{OED|Maithili}}</ref> ''Maithilī'' {{IPA-mai|ˈməi̯tʰɪli|}}) [[भारोपेली भाषा परिवार|भारोपेली भाषा]] छी जे मुख्य रूपमे [[भारत]]क उत्तरी [[बिहार]] आ [[नेपाल]]क पूर्वी क्षेत्रसभमे बाजल जाइत अछि। ई प्राचीन भाषा [[भारोपेली भाषा परिवार]] अन्तर्गत आवैत अछि आ भाषाशास्त्रक हिसाबसँ [[बङ्गाली भाषा|बङ्गाली]], [[आसामी भाषा|आसामी]], [[उडिया भाषा|उडिया]] आ [[नेपाली]]सँ एकर निकट सम्बन्ध अछि। ई भाषाक अपन [[तिरहुता लिपि]] अछि मुदा हाल एकर प्रयोग न्यून देखल जाइत अछि।<ref name=Yadava2013>Yadava, Y. P. (2013). Linguistic context and language endangerment in Nepal. Nepalese Linguistics 28: 262–274.</ref> हाल मैथिली भाषा [[देवनागरी लिपि|देवनागरी]]मा लिखल जाइत अछि।<ref name=e17>Lewis, M. P. (ed.) (2009). [http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=mai Maithili] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130922005007/http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=mai |date=2013-09-22 }} Ethnologue: Languages of the World. Sixteenth edition. Dallas, Texas: SIL International.</ref>
मैथिली भाषा भारतक संविधानक आठम अनुसूची आ नेपालक संविधानक अनुसूचीमे सम्मिलित आ साहित्य परिषदद्वारा मान्यता प्राप्त भाषा छी।
सन् २००२ मे मैथिली भाषाक [[भारतक संविधान]]क अष्टम धारामे समावेश कएल गेल, जहिसँ भाषाक शिक्षा, सरकारी निकाय आ अन्य आधिकारिक प्रयोजनमे प्रयोग कऽ सकैत अछि।<ref name=Singh2011>Singh, P., & Singh, A. N. (2011). Finding Mithila between India’s Centre and Periphery. ''Journal of Indian Law & Society'' 2: 147–181.</ref> सन् २०१५ मे मैथिली भाषाके [[नेपालक संविधान २०७२]]क भाग १, धारा ५ मे आधिकारिक भाषाक रूपमे राखल गेल अछि।<ref>Government of Nepal (2015). [http://constitution.org.np/userfiles/Preliminary-Draft-Constitution-EN.pdf Constitution of Nepal 2015] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304095818/http://constitution.org.np/userfiles/Preliminary-Draft-Constitution-EN.pdf |date=2016-03-04 }}</ref>
भारतक ई एक सभसँ पैघ भाषाक अन्तर्गत आवैत अछि तहिना नेपालक ई दोसर सभसँ बेसी बाजल जाइवाला भाषा छी।<ref name=Sah2013>Sah, K. K. (2013). Some perspectives on Maithili. ''Nepalese Linguistics'' 28: 179–188.</ref> सन् २००१ धरि ई भाषा लगभग ४ करोड ४७ लाख लोकसभद्वारा बाजल जाइत अछि जहिमे सँ नेपालमे मात्र २८ लाख आ भारतमे ३ करोड ४७ लाख लोक मातृभाषाक रुपमे ई भाषाक प्रयोग करैत अछि।<ref>{{cite web|title=विश्व भाषा|url=http://aboutworldlanguages.com/maithili|website=About World Language|accessdate=२ डिसेम्बर २०१४}}</ref>
==भौगोलिक अवस्था==
नेपालमे मैथिली [[तराई]]क जिलासभ [[धनुषा जिला|धनुषा]], [[सर्लाही जिला|सर्लाही]], [[महोत्तरी जिला|महोत्तरी]], [[सिराहा जिला|सिरहा]], [[सप्तरी जिला|सप्तरी]], [[सुनसरी जिला|सुनसरी]] आ [[मोरङ जिला|मोरङ]] मे बाजल जाइत अछि। ई भाषा विभिन्न जातिसभ आ समूहसभमे [[कायस्थ]], राजपुत, [[ब्राह्मण]], [[खत्वे]], [[चमार]], [[यादव]] आ [[तेली]] आ अन्य वर्गद्वारा बाजल जाइत अछि।<ref name=Yadava2013/> संविधानमे समावेश भेलाक बाद मैथिलीमे प्राथमिक शिक्षाक रूपमे विद्यालयसभमे प्रयोग कएल गेल अछि।<ref name=Sah2013/>
भारतक [[भारतीय साहित्य प्रतिष्ठान|साहित्य प्रतिष्ठान]]द्वारा मैथिलीके साहित्यिक भाषाक स्थान पण्डित [[जवाहरलाल नेहरु|जवाहर लाल नेहरू]]क समयसँ प्राप्त अछि। भारतमे मैथिली उत्तरी [[बिहार]]क [[मधुबनी जिला|मधुबनी]], [[दरभंगा जिला|दरभंगा]], [[समस्तीपुर जिला|समस्तीपुर]], [[बेगूसराय जिला|बेगूसराय]], [[सुपौल जिला|सुपौल]], [[पूर्णिया जिला|पूर्णिया]], [[मधेपुरा जिला|मधेपुरा]], [[कटिहार जिला|कटिहार]], [[अररिया जिला|अररिया]], [[किशनगंज जिला|किशनगंज]] आ [[सहरसा जिला|सहरसा]] जिलामे व्यापक रूपसँ बाजल जाइत अछि। मधुबनी आ दरभंगाक एकर प्रवेशद्वार मानल जाइत अछि। मातृभाषीसभ भारतक अन्य क्षेत्र जेना [[नयाँ दिल्ली]], [[मुम्बई]], [[पटना]] आ [[कोलकाता]] मे सेहो अछि।
==इतिहास==
प्राचीन मैथिलीक विकासक शुरूवात [[प्राकृतव्याकरण|प्राकृत]] आर [[उपनिषद्|अपभ्रंश]]क विकाससभसँ जुड़ल अछि। मैथिलीक इतिहास १४हम शताब्दीसँ जुड़ल अछि। सन् १५०७ सँ संरक्षण करि राखल '''वर्ण रत्नाकार''' नामक मैथिली गद्य पाठ मैथिली भाषासँ सम्बन्धित सभसँ पुरान दस्तावेज मानल जाइत अछि जे [[मिथिलाक्षर|मिथिलाक्षर लिपि]]मे लिखल अछि।<ref name=Yadav1979>{{cite book |last=Yadav |first=R. |year=1979 |chapter=Maithili language and Linguistics: Some Background Notes |url=http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/kailash/pdf/kailash_08_0102_04.pdf |title=Maithili Phonetics and Phonology |publisher=Doctoral Disseration, University of Kansas, Lawrence |access-date=2017-08-17 |archivedate=2017-05-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170517085054/http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/kailash/pdf/kailash_08_0102_04.pdf }}</ref><ref>Yadav, R. (1996). ''A Reference Grammar of Maithili''. Mouton de Gruyter, Berlin, New York.</ref>
मैथिली नाम कऽ उत्पति प्राचीन [[मिथिला (प्राचीन)|मिथिला]] राज्यसँ आएल अछि जकर राजा [[जनक]] छल्निह। राजा [[जनक]]क पुत्री आ राजा [[राम]]क पत्नी [[सीता]]क '''मैथिली''' नामसँ सेहो जानल जाइत अछि। मिथिलासँ समबन्धित विद्वानसभ अपन साहित्यिक काजक लेल संस्कृत भाषा आ आम लोकगीत ([[अवहट्ट]]) कऽ लेल मैथिली भाषाक प्रयोग करैत छल।
[[पाल वंश]]क पतनक बाद, [[बौद्ध धर्म]]क अनुपस्थितिमे कर्नाट राजक स्थापना भेल आ कर्नाट वंशक हरिसंहदेव (१२२६-१३२४) मैथिलीक संरक्षक भेल। ओहि समयमे मैथिल कवि [[ज्योतिरिश्वर ठाकुर]] (१२८०-१३४०) एकटा पूर्ण मैथिली गद्य पाठ '''वर्णरत्नाकार''' लिखल्निह, जकरा आधुनिक [[भारोपेली भाषा परिवार|हिन्द-आर्यन भाषा परिवार]] अन्तर्गतक सभसँ प्रारम्भिक दस्तावेज मानल जाइत अछि।<ref name="Maithili literature">{{Cite book |url=https://www.worldcat.org/oclc/48560711 |title=Reading Asia : new research in Asian studies |date=2001 |publisher=Curzon |isbn=0700713719 |location=Richmond, Surrey [England] |oclc=48560711}}</ref> सन् १३२४ मे, [[दिल्ली]]क सुल्तान गयासुद्दीन तुघलक मिथिला राज्यपर आक्रमण करि हरिसिंहदेवके पराजित केलक आ अपन पारिवारिक पुजारी ओइनवार वंशक मैथिल ब्राह्मण कामेश्वर झा कऽ मिथिला राज्य सौंपलक। मुदा ओहि कालखण्डमे कियो मैथिली साहित्य नै निर्माण कऽ सकलक। राजा [[शिव सिंह]] आ हुनकर रानी लाखिमा देवीक संरक्षणमे युग कवि [[विद्यापति]] (१३६०-१४५०) एक हजारसँ बेसी मैथिली अजर-अमर गीत निर्माण केल्हिन। हुनकाद्वारा निर्माण कएल गीतसभ [[राधा]] आ [[कृष्ण]]क राशलीला, [[शिव]] आ [[पार्वती]]क घरेलु जीवन आ संगे मोरङमे रहल आप्रवाशी मजदुर आ ओसभक परिवारपर आधारित छल। एकर संगे ओ विभिन्न सन्धिसभ संस्कृत भाषामे लिख्ने छल। विद्यापतिद्वारा निर्माण कएल गेल प्रेमगीतसभ बहुत कम समयमे सम्भ्रमित सन्त, कवि आ युवासभक दिल जितैमे सफल भेल छल। [[पश्चिम बङ्गाल|बङ्गाल]]क वैष्णव सम्प्रदायक सन्त चैतन्य महाप्रभु ई गीतसभक पाछा प्रेमक दिव्य प्रकाश देख एकरा ओहि समुदायक आधारगीत बनेनाए छल। [[रवीन्द्रनाथ ठाकुर]] उत्सुक भऽ ई गीतसभ अपन पदावली '''भानुसिंह ठाकुरेर'''मे अनुकरण केनए छल।<ref name="Jibansmriti85-86">{{cite book|last=Tagore|first=Rabindranath|title=Jibansmriti|publisher=Visva-Bharati|location=Kolkata|pages=85–86|chapter=Bhanusimher Kabita|language=बङ्गाली}}</ref><ref name="RabijibaniII10">{{cite book|last=Paul|first=Prashanta Kumar|title=Rabijibani |publisher=Ananda Publishers Private Limited |location=Kolkata|volume=II|pages=10|language=बङ्गाली}}</ref>आसाम, बङ्गाल आ उत्कलक धार्मिक साहित्यके अपन रचनासभसँ विद्यापति बहुतेक प्रभावित केनए छल।
मैथिली या तिरहुतियासँ सम्बन्धि अति प्रारम्भिक सन्दर्भ सन् १७७१ मे प्रकाशित '''अल्फाबेटम ब्राहमनिकम''' नामक पुस्तकमे कएल गेल अछि।<ref name="Tourutiana">{{cite book |url=https://books.google.com.np/books?id=1Djfl_uZqLAC&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q=Tourutiana&f=false|last=Ded. St. Borgiae Clementi|first=XIV. Praef. J. Chr. Amadutii|title=Alphabetum Brammhanicum Seu Indostanum Universitatis Kasi|publisher=Palala Press|pages=viii|language=ल्याटिन|isbn=9781173019655}}</ref>सन् १८०१ मे '''कोलब्रुक्स ऐसे अन द संस्कृत एन्ड प्राकृत ल्याङ्गवेज''' नामक पुस्तकमे मैथिलीके अलग बोलिक रुपमे वर्णन कएल गेल अछि।<ref name="Colebrooke's">{{cite book |url=https://books.google.com.np/books?id=DToCAAAAQAAJ&pg=PA1&dq=essay+on+the+Sanskrit+and+Prakrit+languages&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwinwf7uhd7VAhUKwLwKHbM6BjQQ6AEINzAD#v=onepage&q=Maithila&f=false|last=Thomas Colebrooke|first=Henry |title=Miscellaneous essays. With life of the author by his son sir T.E. Colebrooke, Volume 3|pages=26|language=अङ्ग्रेजी|isbn=9781145371071}}</ref>
१७हम शताब्दीके मध्यमे वैष्णव सन्तसभ, विद्यापति आ गोविन्ददासद्वारा बहुतेक मृदुभाषी गीतसभ लिखल गेल। मापति उपाध्याय '''पारिजातहरण''' नामक नाटक मैथिली भाषामे लिखने छल। व्यवसायिक समूह मुख्यतया दलितसभ जकरा किर्तनिया सेहो कहल जाइत अछि ई नाटकके गीतक रुपमे जनसमूहमे प्रस्तुत करैलेल आरम्भ केलक। लोचन (१५७५-१६६०) '''रगतरागिनी''' लिखलक जहिमे सङ्गीत विज्ञानक महत्वपूर्ण ग्रन्थ, रागसभक वर्णन, ताल आ मिथिलामे प्रचलित गीत सङ्ग्रहित छल।
१६ शताब्दीसँ १७ शताब्दीक बीचमे [[मल्ल (नेपाल)|मल्ल वंश]]क शासनकालमे मैथिलीक पहुँच वृहत भेलाक संगे पुरे [[नेपाल]]मे फैलल छल।<ref>{{cite web | url=https://books.google.co.uk/books?id=9sljAAAAMAAJ&q=malla+dynasty+maithili&dq=malla+dynasty+maithili&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwj-ra3n8JrSAhVDC8AKHa4dDGsQ6AEIHzAB | title=Medieval Indian literature: an anthology, Volume 3 | accessdate=19 February 2017 | pages=69}}</ref><ref>{{cite web | url=https://books.google.co.uk/books?id=n4FQMEiZcrIC&pg=PA243&dq=malla+dynasty+maithili&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwih_rGx8ZrSAhVsIcAKHYYsC3wQ6AEIKzAD#v=onepage&q=malla%20dynasty%20maithili&f=false | title=Nationalism and Ethnicity in a Hindu Kingdom: The Politics and Culture of ... | accessdate=19 February 2017 | pages=243}}</ref>
[[विद्यापति]] मैथिली भाषाक आदिकवि आर सर्वाधिक ज्ञात कवि छला। विद्यापति जी मैथिली अतिरिक्त संस्कृत तथा अवहट्ट शेहो रचना केनए अछि।
== अन्त्यमे, ==
‘संस्कृति’ शब्द ‘कृति’कँे आगा ‘सम्’ उपसर्ग लगेलाक बाद बनैत अछि। ‘संस्कृति’केँ अभिप्राय अछि, जकरा बनेबयमे आ आगा बढबयमे समाज’क सभ वर्ग’क योगदान बराबर होय, जहिमे सभकँे समान सहभागिता होय, ओकरा लेल आवश्यक अछि जे समाजमे सभ कियो बराबर होय आ प्रत्येककँे अपना पक्ष प्रस्तुत कएबाक लेल पूर्ण स्वतन्त्रता होए। व्यक्तिकँे चारित्रिक विविधता सभकँे सम्मान करैत संस्कृति सदस्य इकाई सभकँे मन, विचार, रीति–रिवाजकँे सामंजस्यीकरणकँे काम करैत अछि, ताकि आगंतुक पीढि सभ समाज’क आदर्श, रीति–रिवाज तथा ज्ञानानुभाव सभस“ लाभ उठा सकैह। मिथिला क्षेत्रमें पसरल विकृति आ विसंगिक हटेबाक हेतू सङ्कटमोचककेँ आभावक कारण मैथिली अपन मूल बाट सँ भटैक गेल। सभगोटाके एक साथ लकेँ आगा बढबाक अनिवार्यता अछि।
सन्दर्भ सामग्री :
# सत्य प्रकाश : प्रधान संपादक, दिसा, दि मेगा वार्षिकांक (वर्ष पुस्तक) २०१८, हिन्दी द्वितीय संस्करण,नयाँ दिल्ली(भारत), सन् २०१८)।
# महात्मा गांधी : सम्पूर्ण गान्धी वंशमय, प्रकाशक : प्रकाशन विभाग, सूचना और प्रसारण मन्त्रालय, भारतसरकार,भोल्युम २८, पृष्ठ ३६४, सन १९५८ )
# मधुमती : राजस्थान साहित्य अकादमी(संगम), भोल्युम २५, पृष्ठ ५८, सन् १९८६।
# डा.ललितेश मिश्र : पूर्व संकायाध्यक्ष, अङ्ग्रेजी विभाग, बीएन मंडल विश्वविद्यालय, स्रोत :जागरण डट कम, १२ सेम्टेम्बर २०१७।
# मोहन भारद्वाज :डाक–दृष्टि, मैथिली लोक रंग(मैलोरंग) दिल्ली भारत , २०१२
# डा.रामावतार यादव : मैथिलीक भाषिक वैविध्य : औपभाषिक ओ मानक स्वरुप,जिज्ञासा, वर्ष–४,अङ्क–६, १९९९ पृ.७५)
# हिन्दी साहित्यकोश भाग–१ :ज्ञानमंडल लिमिटेड, वाराणसी, १९८५,पृ.७४७
# वामन शिवराम आप्टे : संस्कृत–हिन्दी कोश, मोतीलाल बनारसीदास, दिल्ली, २००१,पृ.९१०
# डा.रामदयाल राकेश :नेपाल राजकीय प्रज्ञा–प्रतिष्ठान, कमलादी, काठमाडौँ,२०५६(प्रथम संस्करण),पृ.१२७–१३२)
# पोल आर ब्रास : ल्याङ्गवेज, रीलीजन एण्ड पोलिटिक्स इन नोर्थ इण्डिया, १९७४, पृ.६८)
# –दिनेश यादव :सयपत्री (बहुभाषिक अर्धवार्षिक पत्रिका), प्रकाशन : नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान, काठमाण्डू, शीर्षक : ‘मैथिली भाषा आ साहित्य :समस्य आ समाधान’ पूर्णाङ्क–३५–३६(संयुक्ताङ्क), २०७५,पृष्ठ –७६)
# श्यामसुन्दर यादव ‘पथिक’ : आङन, ‘ग्राम्य लोक–आस्थाक केन्द्र :गामक राजा डिहबार’, प्रकाशक :नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान, काठमाण्डू, २०७५, पृ.९३–९४
# दिनेश यादव :आङन, ‘भाषिक पत्रकारिताः चुनौति आ समाधान’, प्रकाशक :नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान, काठमाण्डू, २०७५, पृ.४०।
#
==सम्बन्धित पृष्ठ==
* [[मिथिला]]
* [[विद्यापति]]
* [[भारत]]
* [[नेपाल]]
* [[पाग]]
* पगडी वा मुरेठा
==सन्दर्भ सूची==
{{reflist|2}}
==बाह्य जडीसभ==
{{Commonscat|Maithili language|मैथिली भाषा}}
{{wikivoyage|Maithili phrasebook|मैथिली भाषा}}
* [http://www.lmp.ucla.edu/Profile.aspx?menu=004&LangID=199 युकला भाषा सामग्री परियोजना: मैथिली] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101230084755/http://www.lmp.ucla.edu/Profile.aspx?menu=004&LangID=199 |date=2010-12-30 }}
* [https://web.archive.org/web/20130320114235/http://www.ntm.org.in/languages/maithili/default_maithili.asp राष्ट्रिय अनुवाद मिसन मैथिली पन्ना]
* [http://www.videha.co.in/ विदेह मैथिली] {{ISSN|2229-547X}}
* [https://sites.google.com/a/videha.com/videha-pothi/ मैथिली पुस्तक] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126202422/https://sites.google.com/a/videha.com/videha-pothi/ |date=2021-01-26 }}
* [http://www.maithilisamachar.com/ मैथिली समाचार]
*मिथिला के लाल [[उदय मंडल]]
*[https://madheshinepali.blogspot.com/2020/01/ मधेशनामा]
==एहो सभ देखी==
{{Languages of India}}
{{Languages of Nepal}}
[[श्रेणी:नेपालक भाषासभ]]
[[श्रेणी:मिथिला]]
[[श्रेणी:भारतक भाषासभ]]
[[श्रेणी:भाषा]]
pnoe1tm6mhmciilykbld6y0wue8hl8x
स्टैमफोर्ड ब्रिज (स्टेडियम)
0
4450
278513
267899
2026-06-19T06:02:46Z
InternetArchiveBot
10060
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278513
wikitext
text/x-wiki
{{आधार}}
{{Infobox stadium
| stadium_name = स्टैमफोर्ड ब्रिज
| nickname = ब्रिज<ref>{{cite news
| date = 2011-01-14
| url = http://www.chelseafc.com/page/LatestNews/0,,10268~2266686,00.html
| title = Premier Talents Brings Brazilian Blue to the Bridge
| publisher = chelseafc.com
| accessdate = 2011-03-10
}}</ref><ref>{{cite news
| date = 2011-02-26
| url = http://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/manchester-united/8349515/Henry-Winter-Chelsea-v-Manchester-United-battle-has-lost-its-edge.html
| title = Chelsea v Manchester United battle has lost its edge
| publisher = Daily Telegraph
| accessdate = 2011-03-10
| location=London
| first=Henry
| last=Winter
}}</ref>
| image = [[File:Stamford Bridge Clear Skies.JPG|300px]]
| caption =
| fullname = स्टैमफोर्ड ब्रिज
| location = [[लण्डन]]<br />[[इंग्ल्याण्ड]]
| coordinates = {{Coord|51|28|54|N|0|11|28|W|type:landmark_region:GB_scale:2000|display=it}}
| built = १९७६
| opened = २८ अप्रैल १८७७<ref>[http://www.chelseafc.com/page/StadiumHistory/0,,10268,00.html Stadium History] chelseafc.com</ref>
| renovated =
| closed =
| demolished =
| owner = [[चेल्सी फुटबल क्लब]]
| operator = [[चेल्सी फुटबल क्लब]]
| surface = घास
| construction_cost =
| architect =
| former_names =
| tenants =
| seating_capacity = ४१,७९८<ref>{{cite web |url=http://www.premierleague.com/content/dam/premierleague/site-content/News/publications/handbooks/premier-league-handbook-2013-14.pdf |title=Premier League Handbook Season 2013/14 |format=PDF |accessdate=17 August 2013 |work=[[Premier League]] |archive-date=31 January 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160131132636/http://www.premierleague.com/content/dam/premierleague/site-content/News/publications/handbooks/premier-league-handbook-2013-14.pdf |dead-url=yes }}</ref>
| suites = ५१
| record_attendance =
| dimensions = १०३ x ६७ मीटर <br /> (११२.६ x ७३.२ गज)<ref name="chelseafc.com">[http://www.chelseafc.com/page/ClubInfo/0,,10268,00.html CLUB INFORMATION] chelseafc.com</ref>
|}}
'''स्टैमफोर्ड ब्रिज''', इ [[इंग्ल्याण्ड]] के [[लण्डन]] नगर, में स्थित एक फुटबल स्टेडियम छी। इ [[चेल्सी फुटबल क्लब]] कें घरेलू मैदान छी,<ref>http://int.soccerway.com/teams/england/chelsea-football-club/661/</ref> जे में ४१,७९८ लोकनि के बैसै के क्षमता अछि।<ref name="premierleague.com"<ref>{{cite web |url=http://www.premierleague.com/content/dam/premierleague/site-content/News/publications/handbooks/premier-league-handbook-2013-14.pdf |title=Premier League Handbook Season 2013/14 |format=PDF |accessdate=17 August 2013 |work=[[Premier League]] |archive-date=31 January 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160131132636/http://www.premierleague.com/content/dam/premierleague/site-content/News/publications/handbooks/premier-league-handbook-2013-14.pdf |dead-url=yes }}</ref>
{{-}}
==सन्दर्भ सामग्रीसभ==
{{reflist}}
==बाह्य जडीसभ==
{{कॉमन्स|Stamford Bridge|स्टैमफोर्ड ब्रिज (स्टेडियम)}}
* [http://www.chelseafc.com चेल्सी फुटबॉल क्लबक आधिकारिक साइट]
* [http://www.chelseafcforums.com चेल्सी फुटबॉल क्लबक फोरम] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190622164009/http://www.chelseafcforums.com/ |date=2019-06-22 }}
* [http://www.camvista.com/sports/football/chelsea01.php3 स्टैमफोर्ड ब्रिज वेबकैम पर] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140702050643/http://www.camvista.com/sports/football/chelsea01.php3 |date=2014-07-02 }}
* [http://www.footballstadiumtours.co.uk/football-stadium-tours/chelsea स्टैमफोर्ड ब्रिजक दौरा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100413114407/http://www.footballstadiumtours.co.uk/football-stadium-tours/chelsea |date=2010-04-13 }}
* [http://www.chelseastadiumtoursguide.com/ चेल्सी फुटबॉल क्लबक स्टेडियम टूर]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190719223902/https://www.chelseastadiumtoursguide.com/ |date=2019-07-19 }}
* [http://www.stadiumguide.com/stamfordbridge.htm स्टेडियमक गाइड]
* [http://www.football-match.de/london-chelsea/ स्टैमफोर्ड ब्रिज]
* [http://www.samsungfootball.co.uk स्टैमफोर्ड ब्रिज सेमसंग पर] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100306015131/http://www.samsungfootball.co.uk/ |date=2010-03-06 }}
* [http://sketchup.google.com/3dwarehouse/details?mid=aea1c7369a0dede9d74baae849fa7ef2 स्टैमफोर्ड ब्रिज 3D] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130527011756/http://sketchup.google.com/3dwarehouse/details?mid=aea1c7369a0dede9d74baae849fa7ef2 |date=2013-05-27 }}
[[श्रेणी:इंग्ल्याण्ड के फुटबल स्टेडियम]]
ikmucliakziocko4gepqi2s1eo80k4p
सेन्ट जेम्स पार्क
0
4711
278511
246248
2026-06-19T05:56:21Z
InternetArchiveBot
10060
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278511
wikitext
text/x-wiki
{{आधार}}
{{infobox stadium
| name = सेंट जेम्स पार्क
| image = [[File:St James Park.jpg|300px]]
| caption =
| nickname =
| fullname = सेंट जेम्स पार्क
| location = [[न्यूकैसल अपॉन टाइन]]<br />[[इंग्लैंड]]
| coordinates = {{Coord|54|58|32|N|1|37|18|W|type:landmark_region:GB_scale:2000|display=it}}
| opened = १८९२<ref name=officialsitestadiumpage>[http://www.nufc.premiumtv.co.uk/page/Stadium/0,,10278,00.html Newcastle United official site] Stadium Information page</ref>
| expanded =
| owner = [[न्यूकैसल युनाइटेड फुटबल क्लब|न्यूकैसल युनाइटेड]]
| surface = घास
| architect =
| tenants = [[न्यूकैसल युनाइटेड फुटबल क्लब|न्यूकैसल युनाइटेड]]
| seating_capacity = ५२,४०५<ref>{{cite web |url=http://www.premierleague.com/content/dam/premierleague/site-content/News/publications/handbooks/premier-league-handbook-2013-14.pdf |title=Premier League Handbook Season 2013/14 |format=PDF |accessdate=17 August 2013 |work=[[Premier League]] |archive-date=31 January 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160131132636/http://www.premierleague.com/content/dam/premierleague/site-content/News/publications/handbooks/premier-league-handbook-2013-14.pdf |dead-url=yes }}</ref>
| dimensions = ११५ × ७४.४ गज <br /> (१०५ × ६८ मीटर)
}}
'''सेंट जेम्स पार्क''', इ [[इंग्ल्याण्ड]] के [[न्यूकैसल अपॉन टाइन]] नगर, में स्थित एक फुटबल स्टेडियम छी। इ [[न्यूकैसल युनाइटेड फुटबल क्लब|न्यूकैसल युनाइटेड]] कें घरेलू मैदान छी, जे में ५२,४०५ लोकनि के बैसै के क्षमता अछि।<ref>{{cite web |url=http://www.premierleague.com/content/dam/premierleague/site-content/News/publications/handbooks/premier-league-handbook-2013-14.pdf |title=Premier League Handbook Season 2013/14 |format=PDF |accessdate=17 August 2013 |work=[[Premier League]] |archive-date=31 January 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160131132636/http://www.premierleague.com/content/dam/premierleague/site-content/News/publications/handbooks/premier-league-handbook-2013-14.pdf |dead-url=yes }}</ref>
{{-}}
==सन्दर्भ सामग्रीसभ==
{{reflist}}
==बाह्य जडीसभ==
{{कॉमन्स|St James' Park|सेंट जेम्स पार्क}}
*[http://www.nufc.co.uk/page/Club/History/SportsDirectArena सेंट जेम्स पार्क] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111113184643/http://www.nufc.co.uk/page/Club/History/SportsDirectArena |date=2011-11-13 }} NUFC.co.uk पर
*[http://www.london2012.com/games/venues/st-james-park.php लंदन ओलिंपिक स्टेडियमक सूची]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110713232040/http://www.london2012.com/games/venues/st-james-park.php |date=2011-07-13 }}
[[श्रेणी:इंग्ल्याण्ड के फुटबल स्टेडियम]]
rxm4o82bnqwp49qx9wjhydaz8nnbhzs
अंशुवर्मा
0
5871
278478
275739
2026-06-18T23:46:50Z
InternetArchiveBot
10060
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278478
wikitext
text/x-wiki
[[फाइल:Amshuverma.JPG|thumb|right|100px|अंशुवर्माके मुर्ति]]
'''अंशुवर्मा''' ({{en|Amshuverma}}) नेपालके लिच्छवीकालिन राजा छेल। यिनी [[नेपालके राष्ट्रिय विभूतिसभ]] मसे एक छि। यिनी लिच्छवी कालमे राजा भेला पे ओं ठकुरी बंशकs छेल। यिनी राजा [[शिवदेव प्रथम]]के ज्वाईं छ। यिनी वि.सं. ६६२ से ६७८ तक १६ वर्ष शासन कर्ने अछि। अंशुवर्मा [[शैव धर्म]] मानै छेल तर [[बुद्ध धर्म|बौद्ध धर्म]] प्रति बहुत श्रद्धा छेल। अंशुवर्मा समेत [[कैलाशकूट भवन]] निर्माण केने अछि। उन्कर [[शब्द विद्या]] नामकs ग्रन्थ सेहो रचना केने अछि। अंशुवर्माले [[तिब्बत]] आर [[भारत]]सँ सन्तुलनपूर्ण सम्बन्ध कायम केने अछि। अंशुवर्मा नेपालकs राष्ट्रिय विभूति छि।
धेरै सामाजिक सुधारका काम गरेका यिनको युगलाई लिच्छवीकालिन नेपालको स्वर्णयुग मानिन्छ। <ref>सामान्यज्ञान, भोजराज भूषाल, मोहनकृष्ण ओझा</ref>
== प्रारम्भिक जीवन ==
{{stub}}
== सन्दर्भ सामग्रीसभ ==
{{reflist}}
== बाह्य जडीसभ ==
* [http://bossnepal.com/king-amshuverma-initiator-trade-industry-nepal/ अंशुवर्माके बारेमs]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304082710/http://bossnepal.com/king-amshuverma-initiator-trade-industry-nepal/ |date=2016-03-04 }}
* [http://royalnepal.synthasite.com/the-lichhavi-dynasty.php अंशुवर्माके बारेमs]
* [http://www.worldlibrary.org/articles/amshuverma अंशुवर्माके बारेमs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190707144821/http://www.worldlibrary.org/articles/amshuverma |date=2019-07-07 }}
* [https://www.evi.com/q/facts_about__amshuverma अंशुवर्माके बारेमs]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{Persondata
| NAME = Amshuverma
| ALTERNATIVE NAMES =
| SHORT DESCRIPTION = Nepalese Emperor
| DATE OF BIRTH = 595
| PLACE OF BIRTH =
| DATE OF DEATH = 621
| PLACE OF DEATH =
}}
{{DEFAULTSORT:Amshuverma}}
== एहो सभ देखी==
* {{Commonscat-inline|Amshuverma|अंशुवर्मा}}
{{नेपालक राष्ट्रिय विभूतिसभ}}
[[श्रेणी:विकिथन-१ में बनाएल वा सुधारल लेखसभ]]
[[श्रेणी:जीवनी]]
3q7akleallfoqhl1mqng4cwsw0xvzik
सुनिता विलियम्स
0
5935
278510
269620
2026-06-19T05:54:50Z
InternetArchiveBot
10060
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278510
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox astronaut
| name = सुनिता विलियम्स <br>Sunita Williams</br>
| image = Sunita Williams.jpg
| type = [[नासा]] अन्तरिक्ष यात्री
| status = सक्रिय
| nationality = अमेरिकी
| birth_date = सन् १९६५, १९ सेप्टेम्बर
| birth_place = [[ओहायो]], संयुक्त राज्य अमेरिका
| occupation = बिमान चालक
| rank = [[:en:Captain (naval)|क्याप्टेन]], [[संयुक्त राज्य नेभी|यूएसएन]]
| selection = [[:en:List of astronauts by selection#1998|सन् १९९८, नासा समुह]]
| time = ३२१ दिन १७ घण्टा १५ मिनेट
| eva1 = ७
| eva2 = ५० घण्टा और ४० मिनेट
| mission = एसटिसी-११६, एक्सपिडिसन १४, एक्सपिडिसन १५, एसटिएस-११७, सोयुज टिएमए-०५एम, एक्सपिडिसन ३२,एक्सपिडिसन ३३
| insignia =[[File:STS-116 emblem.svg|35px|एसटिसी-११६]] [[File:ISS Expedition 14 Patch.svg|35px|आइएसएस एक्सपिडिसन १४]] [[File:ISS Expedition 15 patch.svg|35px|आइएसएस एक्सपिडिसन १५]] [[File:STS-117 patch new2.svg|35px|एसटिसी-११७]] [[File:ISS Expedition 32 Patch.svg|35px|एक्सपिडिसन ३२]] [[File:ISS Expedition 33 Patch.svg|35px|एक्सपिडिसन ३३]]
|Religion = हिन्दु
}}
'''सुनिता विलियम्स''' ({{en|Sunita Williams}}) के जन्म १९५ सेप्टेम्बर, १९६५ अमेरिकाके [[ओहायो]] राज्यमे भेल छेल। वो अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सी [[नासा]]क माध्यमसँ अन्तरिक्षमें जाए वाला भारतीय मूलक दोसर महिला छी ।<ref>{{cite web |url=http://www.spacefacts.de/bios/astronauts/english/williams_sunita.htm |title=Astronaut Biography: Sunita Williams |work=SpaceFacts.de |accessdate=फेब्रुअरी२८, २०१४}}</ref> वो भारतक [[गुजरात]] राज्यक [[अहमदाबाद]]सं सम्बन्ध अछ । वो एक महिला अन्तरिक्ष यात्रीके रूपमें १९५ दिनधरि अन्तरिक्षमें बैसे वाला विश्व किर्तिमान स्थापित केनेए अछि ।<ref>{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/williams-s.html|title=Sunita L. Williams (Commander, USN)|accessdate=फेब्रुअरी २८,२०१४ |publisher=[[NASA|National Aeronautics and Space Administration]]|author=[[नासा]]}}</ref> वोकर पिताजी अमेरिकामें डाक्टर पेशामें अछि ।<ref>{{cite news|url=http://www.washingtonpost.com/business/spacewalking-astronauts-conquer-stiff-bolt-install-key-power-unit-on-2nd-trip-outside/2012/09/05/d872ab40-f784-11e1-a93b-7185e3f88849_story.html|title=Spacewalking astronauts conquer stiff bolt, install key power unit on 2nd trip outside|accessdate=फेब्रुअरी २८,२०१४|agency=Associated Press}}</ref>
== प्रारम्भिक जीवन ==
सुनीता लिन पांड्या विलियम्स क जन्म १९ सितम्बर १९६५ म अमेरिकाक ओहियो राज्य म यूक्लिड नगर (स्थित क्लीवलैंड) म भेल छल। मैसाचुसेट्स स हाई स्कूल पास केलाक बाद [[१९८७]]] म वो संयुक्त राष्ट्र क नौसैनिक अकादमी स फिजिकल साइन्स म बीएस (स्नातक उपाधि) क परीक्षा उत्तीर्ण केलक । तत्पश्चात १९९५ म वो फ़्लोरिडा इंस्टिट्यूट ऑफ़ टैक्नोलॉजी स इंजीनियरिंग मैनेजमेंट म एम.एस. क उपाधि हासिल केलक। उन्कर पिता डॉ॰ दीपक एन. पांड्या एकटा तंत्रिका विज्ञानी (एम.डी) छि, जिनका संबंध भारत क गुजरात राज्य सं अछि। उनकर माता बॉनी जालोकर पांड्या स्लोवेनिया क छि। उनका एक बड़ा भाई जय थॉमस पांड्या और एक बड़ी बहन डायना एन, पांड्या अछि। जब वो एक वर्ष से भी कम उमेर छल तखन[[पिता]]१९५८ म अहमदाबाद सं अमेरिका क बोस्टन म बसोबास कएल। हालाँकि बच्चा अपन [[दादा]]-[[दादी]],बहुत [[चाचा]]-[[चाची]] आर चचेरे भाई-बहन क छो़ड़ क ज्यादा खुश नै छल ,मुदा[[परिवार]] पिता दीपक क हुंकर चिकित्सा पेशा स प्रोत्साहित भेल।<ref>[http://www.delo.si/novice/slovenija/sunita-williams-spet-v-svoji-pradomovini.html Sunita Williams in her maternal ancestors' homeland one more time], Delo, March 26, 2013</ref><ref>[http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-03-31/us-canada-news/38162229_1_sunita-williams-astronaut-gujarat-technical-university Sunita Williams to start her India trip from April 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130407123859/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-03-31/us-canada-news/38162229_1_sunita-williams-astronaut-gujarat-technical-university |date=2013-04-07 }},द टाइम्स ऑफ़ इण्डिया , March 31, 2013</ref>
== करियर ==
[[जून]] [[१९९८]] म उनका अमेरिका क अंतरिक्ष एजेंसी नासा म चयन भेल आर प्रशिक्षण शुरू केलक। सुनीता भारतीय मूल क दोसर महिला छि जे अमरीका क अंतरिक्ष मिशन पर गेल अछी । सुनीता विलियम्स [[सितंबर]] / [[अक्टूबर]] [[२००७]] म भारतक दौरा सेहो केनेए छल। जून,१९९८ स नासा स जुड़ल सुनीता अखन तक कुल ३० अलग-अलग अंतरिक्ष यानों म २७७० बेर उड़ान केनेए अछि। साथ ही सुनीता सोसाइटी ऑफ एक्सपेरिमेंटल टेस्ट पायलेट्स, सोसाइटी ऑफ फ्लाइट टेस्ट इंजीनियर्स आर अमेरिकी हैलिकॉप्टर एसोसिएशन जैसी संस्था सं सहो जुडल अछि ।<ref>{{cite web|url=http://www.space.com/missionlaunches/070208_exp14_eva4wrap.html|title=Orbital Champ: ISS Astronaut Sets New U.S. Spacewalk Record|trans-title=आईआईएस के अन्तरिक्ष यात्री ने अन्तरिक्ष में चलने का नया कीर्तिमान रचा।|accessdate=फरवरी 28, 2014 |publisher=Space.com|year=2007|author=Tariq Malik|language=अंग्रेज़ी}}</ref><ref>{{cite news| url=http://www.cnn.com/2009/SHOWBIZ/TV/04/14/colbert.nasa/index.html | work=CNN | title=Colbert eagerly awaits NASA decision - CNN.com |trans-title=कोल्बेर्ट नासा के निर्णय की बेसब्री से इंतजार कर रहे हैं। | date=April 14, 2009 | accessdate=फरवरी 28, 2014|language=अंग्रेज़ी}}</ref>
{{stub}}
{{-}}
==सन्दर्भ सामग्रीसभ==
{{reflist}}
==बाह्य जडीसभ==
==एहो सभ देखु==
* {{Commonscat-inline|Sunita Williams|सुनिता विलियम्स}}
[[श्रेणी:जीवनी]]
[[श्रेणी:विकिथन-१ में बनाएल वा सुधारल लेखसभ]]
[[श्रेणी:महिला अन्तरिक्ष यात्रीसभ]]
t26l7agvv6jxnn30xkb2a7fgidecs79
प्रयोगकर्ता वार्ता:Kandarpajit Kallol
3
9618
278475
278261
2026-06-18T14:31:13Z
MediaWiki message delivery
51
/* Thank you for being a part of Feminism and Folklore 2026 */ नव अनुभाग
278475
wikitext
text/x-wiki
{{आकृति:स्वागतम|realName=|name=Kandarpajit Kallol}}
-- [[प्रयोगकर्ता:मैथिली विकिपिडिया स्वागतम|मैथिली विकिपिडिया स्वागतम]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:मैथिली विकिपिडिया स्वागतम|talk]]) १९:२४, २० मार्च २०१६ (NPT)
== Congratulations to the Local Winners of Feminism and Folklore 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]
Dear {{PAGENAME}},
The Feminism and Folklore International Organizing Team is pleased to congratulate the Local Winners of '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]'''.
Local Winners are participants who achieved top rankings within their respective language communities through their valuable contributions to documenting folklore, women's history, culture, traditions, and related knowledge on Wikimedia projects in their local languages.
Your efforts have helped enrich Wikimedia content, preserve cultural heritage, and improve the representation of diverse communities and knowledge systems across the movement. We sincerely appreciate your dedication and contribution to the success of the campaign.
=== Appreciation Form ===
As a token of appreciation to receive prizes, all Local Winners are requested to complete the following form by '''22 June 2026'''.
'''Form link''' -
[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdGU7vkzANkB8P1k2X-NPwOwqBoTZafzgUZ-23wnVCeW2cj3g/viewform here]
; Deadline
: 22 June 2026
Please ensure that all information provided in the form is accurate and complete. This information will be used for the appreciation process.
=== Thank you ===
We extend our heartfelt thanks to all Local Winners for their outstanding contributions and continued support of free knowledge. Your work has strengthened local-language content and helped make knowledge about folklore and women more accessible to communities around the world.
Congratulations once again on your achievement.
—''Feminism and Folklore International Organizing Team''
</div>
--[[प्रयोगकर्ता:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:MediaWiki message delivery|वार्ता]]) २३:१०, ७ जुन २०२६ (+0545)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30649454 पर मौजूद सूची का प्रयोग करके User:Tiven2240@metawiki द्वारा भेजा गया संदेश -->
== Thank you for being a part of Feminism and Folklore 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]
Dear {{PAGENAME}},
Your contributions helped make this year's [[:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign a great success, and we are truly grateful for your time, knowledge, and dedication to documenting women's stories and folklore on Wikimedia projects.
As we reflect on this year's campaign and prepare for the next edition, we'd love to hear about your experience. Please take a few minutes to fill out our feedback form and share your thoughts and suggestions.
As a token of our appreciation, everyone who completes the form will receive a '''special digital postcard'''! in their email. This year marks '''''25 years of Wikipedia''''', and the postcard has been created to celebrate this milestone and to recognize the incredible efforts of participants like you who continue to enrich free knowledge for the world.
'''Form Link - [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdqFZN9IdWbAnZ_7DyG5bIsuq7KAkdsIxweC_TdPH9In-tthQ/viewform?usp=dialog here]'''
Please complete the feedback form by '''25 June 2026'''.
Thank you once again for making Feminism and Folklore 2026 a success. We hope to see you again in future campaigns!
Best regards,
Feminism and Folklore international Team.
--[[प्रयोगकर्ता:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:MediaWiki message delivery|वार्ता]]) २०:१६, १८ जुन २०२६ (+0545)
</div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30704478 पर मौजूद सूची का प्रयोग करके User:Tiven2240@metawiki द्वारा भेजा गया संदेश -->
ljf17sklkyajqmw90mqslccexi4294k
उदिता गोस्वामी
0
10106
278484
277723
2026-06-19T00:25:01Z
InternetArchiveBot
10060
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278484
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = उदिता गोस्वामी</br>Udita Goswami
| image = Udita_Goswami_at_the_Success_bash_of_'Aashiqui_2'_at_Escobar.jpg
| image_size =
| caption = उदिता गोस्वामी
| birth_date = {{birth date and age|1984|2|9|df=yes}}
| birth_place = [[गुवाहाटी]], [[असम]], भारत
| occupation = [[अभिनेत्री]], [[मोडल (लोग)|मोडल]]
| spouse = {{marriage|[[मोहित सूरी]]|2013}}
| children = १
| height = ५ फीट ७ इन्च (१.७० मि.)
| networth =
| website =
}}
'''उदिता गोस्वामी''' (जन्म ९ फरबरी १९८४)<ref name="birthday">{{Cite web|url=http://www.mid-day.com/entertainment/2011/feb/070211-informer-5.htm|title=Birthday time for Udita Goswami|author=The Hitlist Team|website=[[Mid Day]]|date=7 February 2011|access-date=3 December 2018|archive-date=8 July 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130708074708/http://www.mid-day.com/entertainment/2011/feb/070211-informer-5.htm|dead-url=yes}}</ref><ref>[http://www.mid-day.com/entertainment/2011/feb/070211-informer-5.htm "Birthday time for Udita Goswami"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130708074708/http://www.mid-day.com/entertainment/2011/feb/070211-informer-5.htm |date=2013-07-08 }}, Mid Day, 7 February 2011</ref> एक [[भारतीय]] [[अभिनेत्री]] छी, जे [[बलिउड|हिन्दी चलचित्र]] क्षेत्रमे अभिनय करैत अछि।
== प्रारम्भिक जीवनी ==
गोस्वामीक जन्म [[देहरादून]], [[उत्तराखण्ड]]मे भेल, हुनकर पिता बनारस (आब [[वाराणसी]]), [[उत्तर प्रदेश]]सँ अछि आ हुनकर माता [[शिलोङ]], [[मेघालय]]सँ अछि ।<ref>[http://oldbh.bollywoodhungama.com/features/2007/09/18/3048/index.html "'Emraan is like my brother' - Udita Goswami"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120423055122/http://oldbh.bollywoodhungama.com/features/2007/09/18/3048/index.html |date=2012-04-23 }}, बॉलीवुड हंगामा, 18 सितम्बर 2007</ref> ओ अपन बाल्यकाल [[काठमाडौं]], [[नेपाल]]मे बितौने छल ।
== करियर ==
ओ अहमद खानक सङ्गीत '''क्या खूब लगती हो''' कऽ रिमिक्स भिडियो सङ्गीतमे [[उपेन पटेल]]क संग काम केनए छल ।<ref>[http://www.indiafm.com/news/2005/7/19/5518/index.html "Udita and Upen team up"], भारत FM News Bureau, 19 जुलाई 2005</ref>
== व्यक्तिगत जीवन ==
ओ [[मोहित सूरी]]क संग ९ वर्षधरि तक सम्बन्धमे रहलाक बाद २९ जनवरी २०१३ के ओ दुनू विवाह करि लेलक ।<ref>{{cite web |url=http://ibnlive.in.com/news/mohit-suri-udita-goswami-marry-in-a-private-ceremony/369704-8-66.html |title=Mohit Suri, Udita Goswami marry in a private ceremony- Bollywood- Movies News-IBNLive |publisher=Ibnlive.in.com |date=2013-01-30 |accessdate=2013-07-07 |archive-date=2013-02-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130203115404/http://ibnlive.in.com/news/mohit-suri-udita-goswami-marry-in-a-private-ceremony/369704-8-66.html |dead-url=yes }}</ref>
==फिल्मोग्राफी==
==सन्दर्भ सामग्रीसभ==
{{reflist}}
==बाह्य जडीसभ==
{{Commons category|Udita Goswami|उदिता गोस्वामी}}
* {{IMDb name|id=1571396}}
==एहो सभ देखी==
[[श्रेणी:सन् १९८४ मे जन्म]]
[[श्रेणी:जीवित लोक]]
[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीसभ]]
[[श्रेणी:भारतीय महिला मोडलसभ]]
[[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीसभ]]
[[श्रेणी:नेपाली मूलक भारतीय लोक]]
mnieof6d424f54zdyiina5venhcqpyl
लियोनेल मेस्सी
0
11500
278503
273035
2026-06-19T05:05:08Z
InternetArchiveBot
10060
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278503
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography
| playername = लियोनेल मेस्सी
| image = 2015 UEFA Super Cup 64 crop.jpg
| caption =
| fullname = लियोनेल एन्ड्रेस मेस्सी
| dateofbirth = {{Birth date and age|1987|06|24}}
| cityofbirth = [[रोसारियो, सान्टा फे|रोसारियो]]
| countryofbirth = [[अर्जेन्टिना]]
| height = ५ फिट ७ इन्च <ref>{{cite web|url=http://www.celebheightweight.com/2015/01/lionel-messi-height-weight-age-measurements-net-worth/|title=Lionel Messi Height, Weight, Age, Measurements, Net Worth |publisher=Celebrity Measurements|date= |accessdate=2015-01-12}}</ref>
| position = [[अग्रपंक्ति (फुटबल)|अग्रपङ्ति]]/[[अग्रपंक्ति (फुटबल)#विङ्गर|विङ्गर]]
| currentclub = [[एफसी बार्सिलोना|बार्सिलोना]]
| clubnumber = १०
| youthyears1 = १९९५–२०००
| youthyears2 = २०००–२००४
| youthclubs1 = [[न्यूवेल्स ओल्ड ब्वाइज]]
| youthclubs2 = [[एफसी बार्सिलोना|बार्सिलोना]]
| years1 = २००४–२००५
| clubs1 = [[एफसी बार्सिलोना|बार्सिलोना]] ख
| caps1 = २२<!--LEAGUE APPS ONLY -->
| goals1 = ६<!--LEAGUE GOALS ONLY -->
| years2 = २००४–2021
| clubs2 = [[एफसी बार्सिलोना|बार्सिलोना]]
| caps2 = ३०९<!--LEAGUE APPS ONLY -->
| goals2 = २७८<!--LEAGUE GOALS ONLY -->
| nationalyears1 = २००५
| nationalyears2 = २००८
| nationalyears3 = २००५–2025
| nationalteam1 = [[अर्जेन्टिना राष्ट्रिय फुटबल टिम|अर्जेन्टिना]] यु-२०
| nationalteam2 = [[अर्जेन्टिना ओलम्पिक फुटबल टिम|अर्जेन्टिना यु-२३]]
| nationalteam3 = [[अर्जेन्टिना राष्ट्रिय फुटबल टिम|अर्जेन्टिना]]
| nationalcaps1 = १८
| nationalgoals1 = १४
| nationalcaps2 = ५
| nationalgoals2 = २
| nationalcaps3 = ९७
| nationalgoals3 = ४५
| medaltemplates = {{MedalCountry|{{ARG}}}}{{MedalSport|पुरुष [[फुटबल खेल|फुटबल]]}}{{MedalGold|[[२००८ बेइजिङ ओलम्पिक|२००८ बेइजिङ]]|[[२००८ बेइजिङ ओलम्पिक#पुरुष फुटबल प्रतियोगिता|समूह प्रतियोगिता]]}}
| pcupdate = २२:४८, २२ अप्रिल २०१५ (युटिसी(UTC))
| ntupdate = २२:४८, २२ अप्रिल २०१५ (युटिसी(UTC))
}}
'''लियोनेल एन्ड्रेस मेस्सी''' ( जन्म २४ जुन, १९८७) [[अर्जेन्टिना]]क [[फुटबल खेलाडी]] छी, जे हाल [[ला लिगा]] टिम [[फुटबल क्लब बार्सिलोना|बार्सिलोना]] आ [[अर्जेन्टिना राष्ट्रिय फुटबल टिम|अर्जेन्टिना]]क लेल खेलैत अछि । मेस्सी अपन पुस्ताक सर्वश्रेष्ठ [[फुटबल खेलाडी]]सभ मे सँ एक मानल जाएत अछि ।<ref>{{cite news | last = Broadbent | first = Rick | date = 2006-02-24 | url = http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/european_football/article734407.ece | title = Messi could be focal point for new generation | publisher = ''Times Online'' | accessdate = 2009-03-31 | archive-date = 2011-07-27 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110727181929/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/european_football/article734407.ece | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite news | last = Gordon | first = Phil | date = 2008-07-28 | url = http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/scotland/article4412665.ece | title = Lionel Messi proves a class apart | publisher = ''Times Online'' | accessdate = 2009-03-31 | archive-date = 2008-12-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081204081721/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/scotland/article4412665.ece | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite news | last = Williams | first = Richard | date = 2008-04-24 | url = http://www.guardian.co.uk/sport/blog/2008/apr/24/ronaldosspotofanguishmessi?commentpage=2 | title = Messi's dazzling footwork leaves an indelible mark | publisher = ''The Guardian'' | accessdate = 2009-03-31}}</ref> मेस्सी २१ वर्षक उमरमे [[फिफा बेलोन डी' ओर|बेलोन डी' ओर]] आ [[फिफा]] सर्वश्रेष्ठ [[फिफा बर्षक सर्वोत्कृष्ट खेलाडी|वर्ष खेलाडी]]क उपाधि प्राप्त करलक ।<ref>{{cite news | url = http://www.rsssf.com/miscellaneous/europa-poy.html | title = European Footballer of the Year ("Ballon d'Or") | publisher = RSSSF | accessdate = 2009-07-07}}</ref><ref name="Gala 2008">{{cite news | url = http://es.fifa.com/mm/document/classic/awards/99/15/28/resultsmenforfifa.combyplayer.pdf | title = FIFA World Player Gala 2008 | publisher = FIFA | accessdate = 2009-07-07 | archive-date = 2019-05-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190515125420/https://es.fifa.com/mm/document/classic/awards/99/15/28/resultsmenforfifa.combyplayer.pdf | dead-url = yes }}</ref><ref>{{cite news | url = http://www.fifa.com/mm/document/classic/awards/finalmenbyplayer_32209.pdf | title = FIFA World Player Gala 2007 | publisher = FIFA | accessdate = 2009-07-07}}</ref> हुनकर खेल शैली आ क्षमताक कारण सँ हुनका फुटबलक बादशाह कहि चिनहै वाला [[डिएगो म्याराडोना|म्याराडोना]] सँ तुलना होमए लागल, जेकरा ओ स्वयं अपन "उत्तराधिकारी" घोषित केलक ।<ref>{{cite news | last = Gardner | first = Neil | date = 2007-04-19 | url = http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/article1676692.ece | title = Is Messi the new Maradona? | publisher = ''Times Online'' | accessdate = 2009-03-31 | archive-date = 2011-06-29 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110629112333/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/article1676692.ece | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2006-02/25/content_523966.htm|title=Maradona proclaims Messi as his successor|author=Reuters|publisher=''China Daily''|date=2006-02-25|accessdate=2006-10-08}}</ref>
मेस्सी कम उमर सँ फुटबल खेलैलेल सुरु केलक आ शिघ्र बार्सिलोना हुनकर क्षमता पहिचान केलक । ओ सन् २००० मे [[रोसारियो]]मे अवस्थित [[नेवेल्स ओल्ड ब्वाइज]] युवा टिम छोडि अपन परिवारसंग युरोप आएल, कियाकि बार्सिलोना हुनकर विकास हार्मोनक कमीके लेल औषधउपचार करि देवाक प्रस्ताव राखने छल । सन् २००४-०५ सिजनमे पहिल बेर मैदानमे घुसैवाला ओ सब सँ
कम उमरमे लिग खेल खेलैवाला फुटबलरक [[ला लिगा कीर्तिमान]] तोडलक आ संगे सब सँ कम उमरमे लिग गोल स्कोर करनिहार खेलाडी बनल । मेस्सीक प्रथम आगमनमे ओ बार्सिलोनाके ला लिगा जिताबैमे सफल भेल आ सन् २००६ मे पुन: ओहि लिग आ [[युइयफए युरोपेली च्याम्पियनसिप]] जिताए जल्दीए प्रमुख सम्मान प्राप्त केलक । सन् २००६-०७ हुनकर सफलताक सिजन छल: [[एल क्लासिको]]मे एक ह्याट्रिक आ २६ लिग म्याचमे १४ गोल करैत, ओ नियमित रूप सँ खेल जितैवाला पहिल समूहमे ठाम बनेलक । सम्भवतः २००८-०९ क सिजन हुनकार सब सँ सफल सिजन छल, जहिमे मेस्सी ३८ गोल करैत लगातार तेसर विजय अभियानक अभिन्न अङ्ग बनल ।
मेस्सी, २००५ फिफा विश्व युवा च्याम्पियनसिपमे अन्तिम खेलमे २ गोल सहित कूल ६ गोल करि शीर्ष स्कोरर बनल । ओकर लगले, ओ अर्जेन्टिनाक अन्तर्राष्ट्रिय टिमक एक सदस्यक रूपमे स्थापित भेल । सन् २००६ मे, ओ अर्जेन्टिना सँ [[फुटबल विश्वकप|फिफा विश्वकप]]मे खेलैवाला सब सँ कम उमरक खेलाडी बनल आ अग्ला वर्ष ओ [[कोपा अमेरिका]] प्रतियोगितामे उप-विजेताक पदक जितैलेल सफल भेल । सन् २००८ मे, ओ [[अर्जेन्टिना ओलम्पिक फुटबल टिम]] सँ [[बेइजिङ]]मे भेल [[ओलम्पिक खेल|ओलम्पिक]] खेलमे अपन पहिल अन्तर्राष्ट्रिय सम्मान, [[ओलम्पिक खेल|ओलम्पिक]] स्वर्ण पदक जितलक ।
== प्रारम्भिक जीवन ==
मेस्सीक जन्म २४ जुन, १९८७ मे [[रोसारियो]], [[अर्जेन्टिना]]मे जर्ज मेस्सी (एक [[कारखाना]] [[मजदूर]]) आ सीलिया (उर्फ कुक्कीटिनी) (एक अंशकालिक सफाईकर्ता) दम्पतिक घरमे भएल छल ।<ref>{{cite web | url = http://www.pagina12.com.ar/diario/deportes/8-121094-2009-03-07.html | last = Veiga | first = Gustavo | publisher = ''Página/12'' | title = Los intereses de Messi | accessdate = 2009-05-31|language= Spanish}}</ref><ref name="mission">{{cite web | url = http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/european_football/article3779961.ece | publisher = ''Times Online'' | title = Lionel Messi on a mission | last = Hawkey | first = Ian | date = 2008-04-20 | accessdate = 2009-05-30 | archive-date = 2008-08-30 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080830020412/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/european_football/article3779961.ece | url-status = dead }}</ref> मेस्सीक पूर्वजक उद्गम [[इटाली|इटालियन]] सहर [[एङ्कोना]] सँ भेल, जते सँ सन् १८८३ मे हुनकर पूर्वज, एञ्जलो मेस्सी अर्जेन्टिनामे प्रवेश केनए छल ।<ref name="El origen de los Messi">{{cite web |url=http://www.aldia.cr/ad_ee/2006/febrero/24/ovacion11.html |title= El origen de los Messi está en Italia |accessdate=2009-07-07 | date=2006-02-24 | publisher=''Al Día'' | last = Aguilar | first = Alexander |language= Spanish}}</ref><ref name="Las raíces italianas de Leo Messi">{{cite web |url=http://hemeroteca.elmundodeportivo.es/preview/2005/10/07/pagina-5/722791/pdf.html |title= Las raíces italianas de Leo Messi |accessdate=2009-07-07 |date = 2005-10-07 |publisher=''El Mundo Deportivo''| last = Cubero | first = Cristina|language= Spanish}}</ref> हुनकर रडरिगो तथा मेसियस नाम केनिहार दुई भैया आ संगे मारिया सोल नाम करनिहार एक बहिन सेहो छल ।<ref>{{cite web | url = http://www.nbcolympics.com/athletes/athlete=1246/bio/ | publisher = NBC | title = Lionel Messi bio | accessdate = 2009-05-30 | archive-date = 2017-05-13 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170513153151/http://www.nbcolympics.com/athletes/athlete=1246/bio | dead-url = yes }}</ref> मेस्सी पाँच बर्षक उमर सँ अपन पिता जर्ज मेस्सी प्रशिक्षक रहल एक स्थानीय क्लब ग्रैन्डोलीक लेल फुटबल खेलैलेल आरम्भ केलक ।
== टिप्पणी ==
<references group="nb"></references>
== सन्दर्भ सामग्रीसभ ==
{{reflist|2}}
== बाह्य जडीसभ==
{{Commons category|Lionel Messi|लियोनेल मेस्सी}}
* [http://www.fcbarcelona.com/web/english/futbol/temporada_09-10/plantilla/jugadors/messi.html Lionel Messi biography]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110903171616/http://www.fcbarcelona.com/web/english/futbol/temporada_09-10/plantilla/jugadors/messi.html |date=2011-09-03 }} यफसी बार्सिलोना वेबसाइटमे
* [http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=229397/index.html Lionel Messi statistics] FIFA.com मे
{{Sister project links|wikt=no|s=no|v=Football (soccer)/Famous Soccer Players#Lionel Messi|b=no}}
* {{Official website|http://www.leomessi.com/}}
* [http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/staff/players/messi Profile] for [[FC Barcelona]]
* [http://www.lfp.es/en/player/liga-bbva/messi Profile] at the [[Liga de Fútbol Profesional]]
* {{FIFA player|229397}}
[[श्रेणी:जीवनी]]
[[श्रेणी:अर्जेन्टिनाक फुटबल खेलाडीसभ]]
[[श्रेणी:फुटबल]]
[[श्रेणी:फुटबल खेलाडी]]
[[श्रेणी:जीवित लोक]]
[[श्रेणी:२००६ फिफा विश्वकपक खेलाडीसभ]]
ie4avphwipp7ghpg451tw80delrvz7g
आमेर किला
0
12695
278483
277816
2026-06-19T00:14:30Z
InternetArchiveBot
10060
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278483
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Military Structure
|name = आमेर किला </br>Amer Fort
|image = [[File:Jaipur 03-2016 03 Amber Fort.jpg|border|300px| Front view of Amber Fort from the road]]
|caption = अगाडीक दृश्य
|partof = जयपुर
|location = [[आमेर (भारत)|आम्बेर]], [[राजस्थान]], [[भारत]]
|map_type = राजस्थान
|latitude = 26.9859
|longitude = 75.8507
|map_size = 300
|map_caption = भारत
|type = [[किला]] आ [[महल]]
|coordinates = {{Coord|26.9859|N|75.8507|E}}
|code =
|built = सन् १५९२
|builder = [[राजा मान सिंह]]
|materials = [[बलुवापत्थर|लाल बलुवापत्थर]] आ [[सङ्गमर्मर]]
|height =
|used =
|demolished =
|condition = बढिया
|open_to_public = हँ
|controlledby = [[राजस्थान सरकार]]
|garrison =
|current_commander =
|commanders =
|occupants =
|battles =
|events =
|footnotes = {{designation list | embed=yes
| designation1 = WHS
| designation1_partof = राजस्थानक पहाडी किलासभ
| designation1_date = २०१३ <small>(३६अम शत्र)</small>
| designation1_type = सांस्कृतिक
| designation1_criteria = ii, iii
| designation1_number = [http://whc.unesco.org/en/list/247 २४७]
| designation1_free1name = राष्ट्र
| designation1_free1value = भारत
| designation1_free2name = क्षेत्र
| designation1_free2value = [[एसियाक विश्व सम्पदा क्षेत्रसभक सूची|दक्षिण एसिया]]
}}
}}
'''आमेर किला''' ({{lang-en|Amer Fort}} या '''आम्बेर किला''') [[आमेर (भारत)|आमेर]] सहरमे अवस्थित अछि, जे {{Convert|4|km2}} मे फैलल अछि<ref name="Publishing2008">{{cite book|author=Outlook Publishing|title=Outlook|url=http://books.google.com/books?id=PTEEAAAAMBAJ&pg=PA39|accessdate=18 April 2011|date=1 December 2008|publisher=Outlook Publishing|pages=39–}}</ref> ई [[राजस्थान]] राज्यक [[जयपुर]] सहर सँ {{Convert|11|km}} क दूरीमे अछि । ई पहाडी इलाकामे अछि आ जयपुरक मुख्य पर्यटक आकर्षण छी ।<ref name="Mancini2009">{{cite book|last=Mancini|first=Marc|title=Selling Destinations: Geography for the Travel Professional|url=http://books.google.com/books?id=Kp6ceVRUg8UC&pg=PA539|accessdate=19 April 2011|date=1 February 2009|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-4283-2142-7|page=539}}</ref><ref name="Abram2003">{{cite book|last=Abram|first=David|title=Rough guide to India|url=http://books.google.com/books?id=kAMik_6LbwUC&pg=PA161|accessdate=19 April 2011|date=15 December 2003|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-84353-089-3|page=161}}</ref> आमेर सहर वास्तविकमे [[मीना]]सभद्वारा निर्माण कएल गेल छल<ref name="amer fort">{{cite web|url=http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=3&name=Jaigarh%20fort|title=amer(amber)|access-date=2016-08-29|archive-date=2018-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20180630105115/http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=3&name=Jaigarh|dead-url=yes}}</ref> आ बादमे राजा [[मान सिंह प्रथम]] (सन् १५५० दिसम्बर २१- सन् १६१४ जुलाई ६) द्वारा राज कएल गेल ।
==इतिहास==
==चित्र दीर्घा==
<gallery class="center" widths=160px heights=120px>
File:Amerpalace.jpg|आमेर किलाक प्यानोरोमिक दृश्य
File:Amber Palace Jaipur Pano.JPG|आमेर किलाक भोरमे लेल गेल दृश्य
File:Amer Fort dusk panorama.jpg|अनहारमे आमेर किला
File:Jaipur 03-2016 02 Amber Fort.jpg|राजमार्ग सँ लेल गेल आमेर किला आ तालक दृश्य
</gallery>
==सन्दर्भ सामग्रीसभ==
{{reflist}}
==बाह्य जडीसभ==
{{Commons category|Amber Fort|आमेर किला}}
* http://www.panoramio.com/user/4942042/tags/Amer%20
* http://indiaairport.com/tourism/jaipur/amer_fort.htm
* http://indiaouting.com/rajasthan/amber-fort/{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160731204054/http://indiaouting.com/rajasthan/amber-fort/ |date=2016-07-31 }}
==एहो सभ देखी==
{{Forts in Rajasthan}}
{{World Heritage Sites in India}}
[[श्रेणी:भारतक विश्व सम्पदा क्षेत्रसभ]]
b0aez2p5fu3k6jd7zyme1s5z6ggbg2m
लेडी गागा
0
13982
278504
194608
2026-06-19T05:05:38Z
InternetArchiveBot
10060
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278504
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox musical artist
|name = लेडी गागा
|Img =Lady Gaga interview 2016.jpg<!-- To avoid edit warring, please discuss on the talk page before changing the image -->
|caption =
|alt = Portrait of a young, pale-skinned Caucasian female with blond hair
|background = solo_singer
|birth_name = स्टेफनी जोआने एन्जेलिना जर्मनोट्टा
|birth_date = {{Birth date|1986|3|28|mf=y}}
|birth_place = New York, New York, U.S.
|instrument = Vocals, piano, keyboards
|genre = [[Pop music|Pop]], [[Dance music|dance]]
|occupation = Singer-songwriter, performance artist, record producer, dancer, businesswoman, activist
|years_active = 2005–present
|label = [[Def Jam Recordings|Def Jam]], [[Cherrytree Records|Cherrytree]], Streamline, [[Kon Live#Kon Live Distribution|Kon Live]], [[Interscope Records|Interscope]]
|website = {{URL|http://www.ladygaga.com/|LadyGaga.com}}
}}
'''स्टेफनी जोआने एन्जेलिना जर्मनोट्टा''' ({{IPAc-en|ˈ|s|t|ɛ|f|ə|n|iː|_|dʒ|ʌr|m|ə|ˈ|n|ɑː|t|ə}}; जन्म २८ मार्च १९८६) एक अमेरिकी [[गायिका]], [[अभिनेत्री]], [[उद्यमी]], गीत रचनाकार, व्यापारी तथा फ्यासन डिजाइनर छी।
== बाल्यकाल ==
== व्यक्तिगत जीवन ==
==सन्दर्भ सामग्रीसभ==
{{Reflist|30em}}
{{refbegin}}
*{{Cite book| last = Goodman| first= Elizabeth| year = 2010| title = Lady Gaga: Critical Mass Fashion| publisher=[[St. Martin's Press]]| isbn = 0-312-66840-6}}
*{{Cite book| editor = Gray, Richard J.| title = The Performance Identities of Lady Gaga : Critical Essays| year = 2012| publisher = [[McFarland & Company]]| location = Jefferson, N.C.| isbn = 0-7864-6830-0}}
*{{Cite book | last = Halberstam| first = J. Jack | title = Gaga Feminism : Sex, Gender, and the End of Normal| year = 2012| publisher = Beacon Press| location = [[Boston]]| isbn = 978-0-8070-1098-3}}
*{{Cite book| last = Herbert| first = Emily| year = 2010| title = [[Lady Gaga: Queen of Pop]]| publisher=[[John Blake Publishing]]| isbn = 978-1-84454-963-4}}
*{{Cite book| last = Morgan| first = Johnny| title = Gaga| year = 2010| publisher=[[Sterling Publishing]]| isbn = 1-4027-8059-1}}
*{{Cite book| last = Parvis| first = Sarah| title = Lady Gaga| year = 2010| publisher=[[Andrews McMeel Publishing]]| isbn = 0-7407-9795-6}}
*{{Cite book| last = Phoenix| first = Helia| year = 2010| title = Lady Gaga: Just Dance—The Biography| publisher=[[Orion Publishing Group]]| isbn = 978-1-4091-1567-0}}
*[http://bnreview.barnesandnoble.com/t5/Rock-Roll/Monster-Anthems/ba-p/5087 Monster Anthems] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121109212301/http://bnreview.barnesandnoble.com/t5/Rock-Roll/Monster-Anthems/ba-p/5087 |date=2012-11-09 }} (२०११) by [[Robert Christgau]]
{{refend}}
==बाहिरी कडीहरू==
{{Sister project links|wikt=no |commons=Lady Gaga |b=no |n=no |q=Lady Gaga |s=no |v=no |species=no| voy=no |display=Lady Gaga}}
* {{official website|www.ladygaga.com}}
* [http://www.littlemonsters.com/ LittleMonsters] – Official social network devoted to Lady Gaga fans
* {{IMDb name|3078932}}
==यी पनि हेर्नुहोस्==
{{Wikipedia books|Lady Gaga}}
*[[Honorific nicknames in popular music]]
*[[List of Billboard Social 50 number-one artists]]
*[[List of awards and nominations received by Lady Gaga]]
{{अमेरिकी व्यापारीसभ}}
{{हलिउड अभिनेत्रीसभ}}
{{Persondata
|NAME = Germanotta, Stefani Joanne Angelina
|ALTERNATIVE NAMES = Lady Gaga
|SHORT DESCRIPTION = American pop singer
|DATE OF BIRTH = March 28, 1986
|PLACE OF BIRTH = New York City, New York, U.S.
}}
{{Commonscat|Lady Gaga}}
[[श्रेणी:जीवनी]]
[[श्रेणी:अमेरिकी कलाकारसभ]]
[[श्रेणी:अमेरिकी गायिकासभ]]
[[श्रेणी:हलिउड अभिनेत्रीसभ]]
[[श्रेणी:अमेरिकी व्यापारीसभ]]
a2tw4ihilbelp8jgmt2yy6do6s2krkc
टेरेन्स होवार्ड
0
14348
278489
275603
2026-06-19T02:22:08Z
InternetArchiveBot
10060
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278489
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| image = Terrence Howard TIFF 2011.jpg
| caption = Howard at the [[2011 Toronto International Film Festival]]
| birth_name = Terrence Dashon Howard
| birth_date = १९६९ मार्च ११<ref name="ET Weekly" />
| birth_place = [[Chicago, Illinois]], U.S.
| occupation = Actor, singer-songwriter, record producer
| yearsactive = 1992–present
| spouse = Lori McCommas (1989–2003, 2005–2007)<br />Michelle Ghent (2010–2011)
}}
'''टेरेन्स होवार्ड''' एक [[अमेरिकी]] [[गायक]] तथा [[अभिनेता]] छी ।
== बाल्यकाल ==
==चलचित्र शुरुवात==
== व्यक्तिगत जीवन ==
=== विवहा ===
== प्रसिद्धि ==
==सन्दर्भ सामग्रीसभ==
{{Reflist|2|refs=
<ref name="ET Weekly">{{cite news|title=Monitor|newspaper=[[Entertainment Weekly]]|date=Mar 15, 2013|issue=1250|pages=23}}</ref>
}}
==बाहिरी कडीसभ==
{{Wikiquote}}
{{Commons category}}
;General
* {{IMDb name|5024}}
* {{IBDB name|474989}}
* [http://www.terrencehowardmusic.co.uk Terrence Howard UK music website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080915140337/http://www.terrencehowardmusic.co.uk/ |date=2008-09-15 }}
* [http://www.hyenaproductions.com/terrence-howard.aspx Artist of the Month: Terrence Howard at Hyena Productions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131009031758/http://www.hyenaproductions.com/terrence-howard.aspx |date=2013-10-09 }}
* [http://www.cat2008onbroadway.com All African-American production of Cat on a Hot Tin Roof website]
;Interviews
* [http://www.bluesandsoul.com/feature/325/howards_way/ Terrence Howard interview by Pete Lewis, 'Blues & Soul' September २००८]
* [http://www.bullz-eye.com/mguide/interviews/2005/terrence_howard.htm Howard interview, August २००५, Bullz-Eye.com]
* [http://www.newyorkmetro.com/nymetro/urban/seasons/summer/11940/ Howard interview, July २००५, New York Metro] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050731095646/http://www.newyorkmetro.com/nymetro/urban/seasons/summer/11940/ |date=2005-07-31 }}
* [http://movies.about.com/od/crash/a/crashth050105.htm Howard interview, May २००५, About.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131105174627/http://movies.about.com/od/crash/a/crashth050105.htm |date=2013-11-05 }}
* [http://www.pbs.org/kcet/tavissmiley/archive/200507/20050719.html Terrence Howard interview]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090608185408/http://www.pbs.org/kcet/tavissmiley/archive/200507/20050719.html |date=2009-06-08 }} on the [[Tavis Smiley]] show
* [http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=10320391 २००७ NPR interview], "Terrence Howard: 'I Would Be a Witness'"
* [http://film.guardian.co.uk/interview/interviewpages/0,,2280108,00.html, Stuart Husband, ''Damn right I'm difficult (Interview),'' The Observer, May १८, २००८]
{{Persondata <!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]]. -->
| NAME =Howard, Terrence
| ALTERNATIVE NAMES =
| SHORT DESCRIPTION = American actor
| DATE OF BIRTH =March 11, 1969
| PLACE OF BIRTH =[[Chicago, Illinois]], U.S.
| DATE OF DEATH =
| PLACE OF DEATH =
}}
{{हलिउड अभिनेतासभ}}
{{Commonscat|Terrence Howard}}
[[श्रेणी:हलिउड अभिनेतासभ]]
[[श्रेणी:अमेरिकी कलाकारसभ]]
[[श्रेणी:अमेरिकी गायकसभ]]
6uc6r4upepsestt8lxeirwp49oa5izt
फिल्मफेयर उत्कृष्ट नव महिला कलाकारक लेल पुरस्कार
0
14534
278498
245067
2026-06-19T03:46:22Z
InternetArchiveBot
10060
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278498
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox award
| name = [[फिल्मफेयर पुरस्कार|फिल्मफेयर]] उत्कृष्ट नव महिला कलाकारक लेल पुरस्कार
| description = नव महिला कलाकारद्वारा उत्कृष्ट अभिनय
| image = Sara Ali Khan graces Lokmat Most Stylish Awards 2018 (06) (cropped).jpg
| caption = २०१९ मे सम्मानित: [[सारा अली खान]]
| presenter = ''[[फिल्मफेयर]]''
| country = भारत
| year = [[जुही चावला]]<br>''[[कयामत से कयामत तक]]'' ([[३४अम फिल्मफेयर पुरस्कार|१९८९]])
| holder = [[सारा अली खान]]<br> ''[[केदारनाथ (चलचित्र)|केदारनाथ]]'' ([[६४अम फिल्मफेयर पुरस्कार|२०१९]])
| website = [http://filmfareawards.indiatimes.com/ फिल्मफेयर पुरस्कार]
}}
'''फिल्मफेयर उत्कृष्ट नव महिला कलाकारक लेल पुरस्कार''' [[फिल्मफेयर]]द्वारा वार्षिक रूपमे प्रदान कएल जाइत अछि । [[बलिउड|हिन्दी चलचित्र]]मे नव महिला कलाकारद्वारा उत्कृष्ट अभिनयके ई पुरस्कारद्वारा सम्मानित कएल जाइत अछि ।
सन् १९८९ मे ई पुरस्कारक नाम '''फिल्मफेयर लक्स न्यु फेस अफ द इअर पुरस्कार''' कहि राखल गेल । [[तबु]]के सन् १९९५ मे '''उत्कृष्ट नव महिला कलाकार'''क रूपमे विशेष पुरस्कार देल गेल । सन् १९९९ मे ई पुरस्कार [[प्रीति जिन्टा]]के देला बाद एकर नाम परिवर्तन करि '''फिल्मफेयर उत्कृष्ट नव महिला कलाकारक लेल पुरस्कार''' राखल गेल । पहिल बेर से शीर्षक जित्नेहार महिला कलाकार [[नन्दिता दास]] भेल । अन्तिम बेर ई शिर्षक [[भूमि पेडनेकर]] जितिलखिन ।<ref name="TOI: 60th Britannia Filmfare Awards 2014">{{cite news|first=TOI|title=60th Britannia Filmfare Awards 2014: Complete list of winners|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/60th-Britannia-Filmfare-Awards-2014-Complete-list-of-winners/articleshow/46080277.cms|accessdate=1 February 2015|date=February 1, 2015}}</ref>
==विजेतासभक सूची==
{{stub}}
==सन्दर्भ सामग्रीसभ==
{{reflist}}
==बाह्य लिङ्कसभ==
* [http://deep750.googlepages.com/FilmfareAwards.pdf फिल्मफेयर नामाङ्कन आ विजेतासभ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090612065210/http://deep750.googlepages.com/FilmfareAwards.pdf |date=2009-06-12 }}
* [http://filmfareawards.indiatimes.com/ आधिकारिक वेबसाइट]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204081322/http://filmfareawards.indiatimes.com/ |date=2012-02-04 }}
==एहो सभ देखी==
{{फिल्मफेयर उत्कृष्ट नव महिला कलाकारक लेल पुरस्कार}}
[[श्रेणी:फिल्मफेयर पुरस्कार]]
sc2zv80jhf01va58vudhqks3tke03uv
रिमा विश्वकर्मा
0
14910
278514
217525
2026-06-19T06:45:02Z
~2026-35559-48
17415
278514
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
|name = रीमा विश्वकर्मा<br>Rima Bishwokarma
|imagesize =
|caption =
|birthplace =
|birthname =
|othername =
|residence =
|spouse =
|occupation = अभिनेत्री, मोडल
|yearsactive =
|signature =
|birth_date = {{birth date and age|1989|8|5|df=y}}<ref name="rima-bishwokarma-bio-nettv4u">{{Cite web |title=Nepali Actress Rima Bishwokarma Biography |url=https://nettv4u.com/celebrity/nepali/actress/rima-bishwokarma |access-date=2021-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20250906011905/https://nettv4u.com/nettv4u.com/celebrity/nepali/actress/rima-bishwokarma |archive-date=2025-09-06 |website=NETTV4U |language=en}}</ref>
| party = राष्ट्रीय स्वतंत्र पार्टी
| father = बाबुराम विश्वकर्मा
| mother = कृष्ण देवी विश्वकर्मा
| spouse = {{marriage|रोबर्ट ल्वगुन विश्वकर्मा|2015|2017|reason=divorce}}<ref>{{Cite web |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/reema-bishwokarma-ditches-honeymoon-donates-money-to-help-film-artistes |title=Reema Bishwokarma ditches honeymoon, donates money to help film artistes |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260619005154/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/reema-bishwokarma-ditches-honeymoon-donates-money-to-help-film-artistes |archive-date=2026-06-19 |date=2015-10-04|website=myRepublica|language=en}}</ref>
}}
'''रीमा विश्वकर्मा''' नेपाली चलचित्र क्षेत्रक एक अभिनेत्री तथा मोडल छी।
==सुरुवाती जीवन==
ओकर जन्म ५ अगस्त १९८९ केँ नेपालक गुलरियामे भेल छल। हुनकर माय केर नाम कृष्णा देवी बिश्वकर्मा आ बाबूजी केर नाम बाबू राम बिश्वकर्मा अछि। 1997 मे ओ पनौती चलि गेली, जतय हुनकर पालन-पोषण भेल आ बचपन बितल। हुनकर अधिकांश स्कूली शिक्षा पनौती मे भेल। ओ निम्न-माध्यमिक शिक्षा लेल Siddhartha Vanasthali Institute, पनौती मे अध्ययन कयलनि, आ बाद मे Nava Ratna English Secondary School सँ एसएलसी (SLC) पूरा कयलनि।<ref>{{webarchive |title=Biography of Reema Bishwokarma|archive-date=2013-06-21|url=https://web.archive.org/web/20130621184634/http://medianp.tv/biography-of-reema-bishwokarma}}</ref>
==पेशागत जीवनी==
==अवार्ड==
==सन्दर्भ सामग्रीसभ==
==बाह्य जड़ीसभ==
[[श्रेणी:सन् १९८५ मे जन्म]]
[[श्रेणी:नेपाली चलचित्र अभिनेत्रीसभ]]
[[श्रेणी:जीवित लोक]]
[[श्रेणी:नेपाली महिला मोडलसभ]]
[[श्रेणी:नेपाली अभिनेत्रीसभ]]
{{stub}}
ts1a1403p00w2f7xkyoi9sarv770zuw
दिनाजपुर सदर उपजिला
0
17061
278494
274366
2026-06-19T02:48:40Z
InternetArchiveBot
10060
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278494
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| official_name = Dinajpur Sadar
| native_name = दिनाजपुर सदर उपजिला
| settlement_type = [[उपजिला (बंगलादेश)|उपजिला]]
| image_skyline =
| imagesize =
| image_alt =
| image_caption = Skyline of Dinajpur Sadar, Bangladesh
| pushpin_map = Bangladesh
| pushpin_label_position = right
| pushpin_map_caption = बंगलादेशक मानचित्रमे {{pagename}} जिलाक अवस्थिति
| latd=25
|latm={{#expr:.6333*60 round 1}}
|lats=
|latNS=N
| longd=88
|longm={{#expr:.6500*60 round 1}}
|longs=
|longEW=E
| coordinates_type = type:adm3rd
| coordinates_display = inline,title
| subdivision_type = [[देश]]
| subdivision_name = {{flag|बंगलादेश}}
| subdivision_type1 = [[विभाग (बंगलादेश)|विभाग]]
| subdivision_type2 = [[जिला (बंगलादेश)|जिला]]
| subdivision_type3 = <!-- Capital -->
| subdivision_name1 = [[रङ्गपुर विभाग]]
| subdivision_name2 = [[दिनाजपुर जिला ]]
| subdivision_name3 =
| leader_title = उपजिला परिषद्
| leader_name =
| leader_title1 = अधिकारी
| leader_name1 = [http://pmis.mopa.gov.bd/pmis/Forms/unolist.php सूची]<ref>{{Cite web |url=http://pmis.mopa.gov.bd/pmis/Forms/unolist.php |title=सभी उपज़िलो के निर्वाहि अधिकारियों की सूचि-जन प्रशासन मंत्रालय, बंगलादेश |access-date=2016-11-13 |archive-date=2016-11-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161113173417/http://pmis.mopa.gov.bd/pmis/Forms/unolist.php |dead-url=yes }}</ref>
| leader_title2 = थाना प्रभारी
| leader_name2 =
| area_total_km2 = 354.34
| area_metro_km2 =
| elevation_m = 37
| elevation_ft =
| population_total = 184159
| population_as_of = 2012
| population_footnotes = <ref>https://web.archive.org/web/20130502002905/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-29&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&pt=c&va=&srt=pnan World Gazetteer</ref>
| population_density_km2 = auto
| postal_code_type =
| postal_code =
| website =[http://dinajpurinfo.com/upazila/sadar Dinajpurinfo.com]
| footnotes =
| coordinates_region = BD
| timezone = [[बंगलादेश मानक समय]]
| utc_offset = +6
}}
'''{{PAGENAME}}''', [[बंगलादेश]]क एक [[उपजिला (बंगलादेश)|उपजिला]] छी,<ref>{{Cite web |url=http://bdaffairs.com/districts-upazilathana-of-bangladesh/ |title=उपज़िलों की सूची |access-date=2016-11-13 |archive-date=2016-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161023214428/http://bdaffairs.com/districts-upazilathana-of-bangladesh/ |dead-url=yes }}</ref> जे बंगलादेशमे तृतीय स्तरक प्रशासनिक अञ्चल होइत अछि (जिलाक अधीन) ।<ref>{{Cite web |url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Local_Government |title=बांग्लापीडिया-''लोकल गवर्नमेंट'' |access-date=2016-11-13 |archive-date=2016-11-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161106132758/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Local_Government |dead-url=yes }}</ref> ई [[रङ्गपुर विभाग]]क [[दिनाजपुर जिला]]क एक [[उपजिला (बंगलादेश)|उपजिला]] छी, जाहिमे, जिला सदर समेत, कुल १३ उपजिला अछि, आ मुख्यालय [[दिनाजपुर सदर उपजिला]] अछि । एतय मुख्यतः एक ग्रामीण क्षेत्र अछि, आ अधिकांश आबादी ग्रामीण इलाकासभमे बैसैत अछि ।
==जनसाङ्ख्यिकी==
एतयक आधिकारिक स्तरक भाषासभ [[बङ्गला भाषा]] आ [[अङ्ग्रेजी]] अछि । तथा [[बंगलादेश]]क कोनो भी अन्य क्षेत्र जका अछि, एहि ठामक प्रमुख मौखिक भाषा आ मातृभाषा [[बङ्गला भाषा|बङ्गला]] अछि । [[बङ्गला भाषा|बङ्गाली]] छोडि [[अङ्ग्रेजी]] भाषा सेहो बहुतो लोकसभद्वारा जानल आ समझल जाइत अछि, जबकि सांस्कृतिक आ ऐतिहासिक निकटता तथा भाषासभक समानताक कारण, बहुतो लोक सीमित मात्रामे [[हिन्दुस्तानी भाषा|हिन्दुस्तानी]] ([[हिन्दी]]/[[उर्दू]]) सेहो समझैमे सक्षम अछि ।<ref>[http://countrystudies.us/bangladesh/29.htm http://countrystudies.us/bangladesh/29.htm]</ref> एतय बहुसंख्यक धर्म, इस्लाम अछि, जबकि प्रमुख अल्पसङ्ख्यक धर्म, [[हिन्दू धर्म]] अछि । [[रङ्गपुर विभाग]]मे, जनसाङ्ख्यिकीक रूप सँ, [[इस्लाम]]क अनुयाई, आबादीक औसतन करीब ८८% अछि, जबकि शेष जनसङ्ख्या प्रमुखतः [[हिन्दू धर्म]]क अनुयाई अछि । ई मुख्यतः ग्रामीण क्षेत्र अछि, आ अधिकांश आबादी ग्रामीण इलाकासभमे रहैत अछि ।<ref>{{Cite web |url=http://hrcbmdfw.org/files/22/population_data/entry489.aspx |title=Archive copy |access-date=2016-11-13 |archive-date=2016-08-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160818162638/http://hrcbmdfw.org/files/22/population_data/entry489.aspx |dead-url=yes }}</ref>
==अवस्थिति==
{{pagename}} [[बंगलादेश]]क उत्तरी सीमान्तसभमे स्थित, [[रङ्गपुर विभाग]]क [[दिनाजपुर जिला]]मे स्थित अछि ।<ref>{{Cite web |url=http://lib.pmo.gov.bd/maps/images/ |title=आधिकारिक मानचित्र |access-date=2016-11-13 |archive-date=2016-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161101040612/http://lib.pmo.gov.bd/maps/images/ |dead-url=yes }}</ref>
==सन्दर्भ सामग्रीसभ==
{{reflist}}
==बाह्य जडीसभ==
*[http://m.downloadexcelfiles.com/sites/default/files/docs/upazilas_of_bangladesh-1568j.pdf उपजिलासभक सूची (पिडिएफ)] (अङ्ग्रेजी)
*[http://www.lged.gov.bd/DistrictArea2.aspx?Area=Upazilla&DistrictID=31 जिलानुसार उपजिलासभक सूची-''लोकल गवर्नमेन्ट इन्जिनियरिङ डिपार्टमेन्ट, बंगलादेश''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170101190926/http://www.lged.gov.bd/DistrictArea2.aspx?Area=Upazilla&DistrictID=31 |date=2017-01-01 }}
*[http://hrcbmdfw.org/CS20/Web/files/489/download.aspx http://hrcbmdfw.org/CS20/Web/files/489/download.aspx]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (पिडिएफ)
==एहो सभ देखी==
{{रङ्गपुर विभागक उपजिलासभ}}
[[श्रेणी:रङ्गपुर विभागक उपजिलासभ]]
qridqiag7ttad34j60h04mhczvls6mm
सीरिया
0
17158
278509
276981
2026-06-19T05:53:59Z
InternetArchiveBot
10060
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278509
wikitext
text/x-wiki
{{ज्ञानसन्दूक देश
|native_name = <span style="line-height:1.33em;">सीरियाई अरब गणराज्य</span>
|conventional_long_name = <span style="line-height:1.33em;"><big>{{lang|ar| جمهورية سوريا العربية }}</big><br />{{transl|ar|''Al-Jumhūriyyah al-ʿArabiyyah as-Sūriyyah''}}</span>
|common_name = सीरिया
|image_flag = Flag of Syria (2025-).svg
|image_coat = Emblem of Syria (2025–present).svg
|image_map = Syria in its region (claimed).svg
|national_anthem = ''[[Homat el Diyar]]''<small><br />''भूमि के पालक''</small>
|official_languages = [[अरबी भाषा|अरबी]]
|demonym = सीरियन
|capital = [[दमिश्क]]
|latd=33 |latm=30 |latNS=N |longd=36 |longm=18 |longEW=E
|largest_city = [[दमिश्क]]
|government_type = [[Presidential system|अध्यक्षीय]] [[गणतन्त्र]] आपातकाल कानून के अंतर्गत 1963 से
|leader_title1 = [[List of Presidents of Syria|राष्ट्रपति]]
|leader_name1 = [[बशर अल-असाद]]
|leader_title2 = [[List of Prime Ministers of Syria|प्रधानमंत्री]]
|leader_name2 = [[मोहम्मद नाजी अल-ओतारी]]
|area_rank = ८८अम
|area_magnitude = 1 E11
|area_km2 = 185180<!--DO NOT include the Golan Heights here-->
|area_sq_mi = 71479 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
|percent_water = 0.06
|population_estimate = 19,405,000
|population_estimate_rank = 55 वां
|population_estimate_year = 2007
|population_census =
|population_census_year =
|population_density = 103
|population_densitymi² = 267 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
|population_density_rank = 110 वां
|GDP_PPP = $87.09 बिलियन
|GDP_PPP_rank = 63 वां
|GDP_PPP_year = 2007
|GDP_PPP_per_capita = $4,488
|GDP_PPP_per_capita_rank = 111 वां
|GDP_nominal = $37.76 बिलियन
|GDP_nominal_rank = 73 वां
|GDP_nominal_year = 2007
|GDP_nominal_per_capita = $1,946
|GDP_nominal_per_capita_rank = ११४म्
|sovereignty_type = [[स्वतन्त्रता]]
|sovereignty_note = [[फ्रान्स]]
|established_event1 = प्रथम घोषणा
|established_date1 = सितम्बर १९३६<sup>१</sup>
|established_event2 = दोसर घोषणा
|established_date2 = १ जनवरी १९४४
|established_event3 = मान्यता
|established_date3 = 17 अप्रैल 1946
|HDI_year = 2013<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year-->
|HDI_change = decrease<!--increase/decrease/steady-->
|HDI = 0.658 <!--number only-->
|HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr14-summary-en.pdf |title=2014 Human Development Report Summary |date=2014 |accessdate=27 जुलाई 2014 |publisher=United Nations Development Programme | pages=21-25}}</ref>
|HDI_rank = 118वाँ
|currency = [[सीरियन पाउण्ड]]
|currency_code = SYP
|country_code =
|time_zone = [[Eastern European Time|EET]]
|utc_offset = +2
|time_zone_DST = [[Eastern European Summer Time|EEST]]
|utc_offset_DST = +3
|cctld = [[.sy]]
|calling_code = 963
|footnote1 = The [[Franco-Syrian Treaty of Independence (1936)]], not ratified by France.
}}
'''सीरिया''' ({{lang-ar|<big> '''سوريّة''' </big>}} ''{{transl|ar|DIN|Sūrriya}}'' or ''{{transl|ar|DIN|Sūrya}}''), आधिकारिक रूप सँ '''सीरियाई अरब गणतन्त्र''' (अरबी:<big> '''{{lang|ar|الجمهورية العربية السورية}}''' </big>), दक्षिण-पश्चिम [[एसिया]]क एक [[राष्ट्र]] छी। ई राष्ट्रक पश्चिममे [[लेबनान]] आ [[भूमध्यसागर]], दक्षिण-पश्चिममे [[इजरायल]], दक्षिणमे [[जोर्डन]], पूरबमे [[इराक]] तथा उत्तरमे [[टर्की]] अछि। इजरायल आ इराकक बीच स्थित होमएकें कारण ई मध्य-पूर्वक एक महत्वपूर्ण देश छी। एकर राजधानी [[दमास्कस]] अछि जे [[उमय्यद खिलाफत]] आ [[मामलुक साम्राज्य]]क राजधानी रहि चुकल अछि।
सन् [[१९४६]] अप्रैलमे [[फ्रान्स]] सँ स्वाधीनता प्राप्त केलाक बाद एहि ठामके शासनमे [[बाथ पार्टी]]क प्रभुत्व रहल अछि। सन् [[१९६३]] सँ एहि ठाम आपातकाल लागू अछि जकर कारण सन् [[१९७०]]कें बाद सँ एहि ठामक शासक [[असद परिवार]]क लोक होएत आबि रहल अछि।
== नाम ==
{{main|सीरियाक नाम}}
सीरिया नाम प्राचीन [[ग्रीक]]सं आएल अछि। प्राचीन कालमे [[यवन]] अही क्षेत्र कs सीरीयोइ कहैत छल।
<ref>सभसं पहिल [[Theodor Nöldeke]] द्वारा सन् 1881 में ; cf. {{cite web|last=Harper|first=Douglas|url=http://www.etymonline.com/index.php?term=Syria|title=Syria|work=Online Etymology Dictionary|month=November|year=2001|accessdate=2007-06-13}}.</ref>
== राजनीति ==
सीरियाक कार्यपालिकाके अङ्ग अछि - राष्ट्रपति, दू उपराष्ट्रपति, प्रधानमंत्री मंत्रीपरिषद। अही ठामक विधायिकामे एकमात्र सदन होइत अछि।
=== संविधान आर सरकार ===
[[सीरिया का संविधान]] [[१९७३]]म अपनाएल गेल छल जाहिमे बाथ पार्टीक नेतृत्व कs अधिकार मिलल अछि।
=== आपातकाल ===
सन् [[१९६३]]सं देशमे [[आपातकाल]] लागू अछि।
== इतिहास ==
{{main|सीरियाक इतिहास}}
=== एल्बी सभ्यता ===
<!-- Unsourced image removed: [[Image:Ebla clay tablet.jpg|thumb|130px|left|Clay tablet from Ebla's archive.]] -->
[[एल्बा]]के शहरक स्थापना सन् ३००० ईसापूर्वमे भेल छल। इस सभ्यता के अवशेष सन् [[1975]] में उत्तरी सीरिया में मिले थे। [[सुमेर]] तथा [[अक्कद]] से इसका व्यापारिक सम्पर्क था।<ref name=LibraryofCongress>{{cite web|title=Syria: A country Study - Ancient Syria|publisher=Library of Congress|date=Data as of April 1987|accessdate=2007-09-05|url=http://ancienthistory.about.com/library/bl/bl_syriaancient.htm|archive-date=2007-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20070302230111/http://ancienthistory.about.com/library/bl/bl_syriaancient.htm|dead-url=yes}}</ref> [[फ़राओ]] के उपहारों के यहाँ मिलने से यह भी स्पश्ट होता है कि मिस्र से भी इनके सम्बन्ध थे। सीमेटिक भाषाओं का सभसे पुराना अभिलेख भी यहीं मिला है। यद्यपि आधुनिक संधानों से पता चलता है कि यह पूर्वी सेमेचिक भाषा थी और अक्कदी भाषा के अधिक करीब थी।<ref>{{cite journal
|quotes =
|author=
|date=
|year=
|month=
|title = The Aramaic Language and Its Classification
|journal=[[Journal of Assyrian Academic Studies]]
|volume=Vol. 14
|issue=No. 1
|pages=
|publisher=
|location=
|issn =
|pmid =
|doi=
|bibcode =
|oclc =
|id=
|url=http://www.jaas.org/edocs/v14n1/e8.pdf
|language=
|format=
|accessdate=
|laysummary =
|laysource =
|laydate =
|quote=
}}</ref> एल्बा के साम्राज्य को ईसापूर्व 2260 में अक्कद के सारगोन ने तथा उसके बाद ईसपूर्व 1900 में हिट्टियों ने फ़तह किया।
=== प्राचीन काल ===
[[file:Syria bosra theater.jpg|thumb|left|[[बुसरा अल शाम]] में रोमन थियेटर.]]
[[चित्|thumbnail|right|120px|अरब फिलीप - सीरियाई नोट का विवरण]]
[[file:Damascus, Syria, The Umayyad Mosque, Islamic Architecture.jpg|thumbnail|left|उम्मयद मस्जिद, दमिश्क]]
ईसाइयलके इतिहासमे सीरिया बहुत महत्वपूर्ण अछि।{[http://www.studylight.org/desk/?l=en&query=Acts+9%3A1+-+6§ion=0&translation=web&oq=Acts%25209%3A1-6&new=1&nb=ac&ng=9&ncc=9 Acts 9:1-6 Paul's Encounter with Yahweh on the Road to Damascus]}
== विभाग ==
{{main|सीरियाके प्रान्त}}
=== बड़का नगर ===
[[दमिश्क]] - [[अलेप्पो]] - [[लताकिया]] - [[होम्स]] - [[हमा]]
=== छोटका नगर ===
[[अल-हसाख]] - [[दीर अज़-ज़ोर]] - [[अर-रक्का]] - [[इदलिब]] - [[डारा]] - [[अस-सुवयदा]] - [[तरतूस]].
=== शहर ===
[[अल कमीशली]] - [[नवा]] - [[अर-रास्तान]] - [[मयसफ़]] - [[सफ़िता]] - [[जाब्लेह]] - [[अथ-थवारा]] - [[दुमा]] - [[बनियास]] - [[अन-नब्क]]- [[कुसैर]] - [[मालौला]] - [[ज़बादानी]] - [[बुसरा अल शाम]] - [[जरामाना]] - [[अत-ताल]] - [[सलामिये]]- [[सैदान्या]] - [[अल-बाब]] - [[जिस्र अल-शुग़ुर]]
== भूगोल ==
[[file:SatSyria.jpg|thumbnail|Satellite image of Syria (border lines added).]]
[[file:Sy-map.png|thumbnail|left|360px|सीरिया का मानचित्र]]
== जनवृत्त ==
=== नस्ल ===
[[file:Syrian20fashions.jpg|thumbnail|तीन सीरियाई लोक, 1873.]]
=== धर्म ===
सीरिया की ९० प्रतिशत आबादी मुस्लिम अछि आर १० प्रतिशत ईसाई। सुन्नी मुस्लिम कुल जनसङ्ख्याके ७४ प्रतिशत अछि जबकि शिया क़रीब १३ प्रतिशत।
दमिश्कमे किछ यहूदी सेहो रहैत अछि।<ref>[http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/anti-semitism/syrianjews.html Syrian Jews<!-- Bot generated title -->]</ref>
=== भाषा ===
== अर्थव्यवस्था ==
{{main|Economy of Syria}}
=== विदेशी व्यापार ===
=== परिवहन ===
== सीरियाके सीमा विवाद ==
=== तुर्कीके साथ इस्कांदरन (हताय) प्रांतक विवाद ===
{{main|हताय प्रांत}}
=== गोलान पठार पर इसरायलक दावा ===
>
== संस्कृति ==
[[file:Valley of the Tombs, Towers 2, Palmyra, Syria.jpg|thumbnail|[[Palmyra]].]]
=== मेला आर त्यौहार ===
== सम्बन्धित विषय ==
* [[सीरिया के प्रान्त]]
* [[Arab diaspora]]
* [[Communications in Syria]]
* [[Foreign relations of Syria]]
* [[Great Syria]]
* [[Health in Syria]]
* [[History of Syria]]
* [[Human rights in Syria]]
* [[List of Syrians|List of prominent Syrian people]]
* [[Military of Syria]]
* [[Politics of Syria]]
* [[Religion in Syria]]
* [[Scouting in Syria]]
* [[Terrorism in Syria]]
* [[Transportation in Syria]]
== टीका ==
{{reflist|2}}
==सन्दर्भ सामग्रीसभ==
{{सन्दर्भसूची}}
* Boczek, Boleslaw Adam (2006). ''International Law: A Dictionary''. Scarecrow Press. ISBN 0-8108-5078-8
* Karoubi, Mohammad Taghi (2004). ''Just Or Unjust War?'' Ashgate Publishing, Ltd. ISBN 0-7546-2375-0
* {{cite book|title=Timeframe AD 1200-1300: The Mongol Conquests|publisher=Time-Life Books|date=1989|isbn=0-8094-6437-3}}
==बाह्य जडीसभ==
;सरकार
* [http://www.mofa.gov.sy सीरिया का विदेश मंत्रालय] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191016000230/http://www.mofa.gov.sy/ |date=2019-10-16 }}
* [http://www.baath-party.org/eng/news.asp सीरियाई बाथ पार्टी] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080321052213/http://www.baath-party.org/eng/news.asp |date=2008-03-21 }}
* [http://www.parliament.gov.sy/ सीरियाई संसद] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070202003401/http://www.parliament.gov.sy/ |date=2007-02-02 }}
; संस्कृति
* [http://cinemasy.com/ The Syrian National Film Organization] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081020024311/http://www.cinemasy.com/ |date=2008-10-20 }}
* [http://www.rtv.gov.sy/ Syrian General Organization of Radio and TV]
* [http://www.alassad-library.gov.sy/ Al Assad National Library] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080516072038/http://www.alassad-library.gov.sy/ |date=2008-05-16 }}
; अर्थव्यवस्था
* [http://www.banquecentrale.gov.sy/ Central Bank of Syria] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070217171921/http://www.banquecentrale.gov.sy/ |date=2007-02-17 }}
* [http://www.cbs-bank.com/en_index.php/ The Commercial Bank of Syria] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070126161641/http://www.cbs-bank.com/en_index.php/ |date=2007-01-26 }}
; समाचार
* [http://www.sana.org.sy SANA Syrian Arab News Agency] Government News Agency
* [http://www.champress.net/ Cham Press] A complete roundup of news about Syria (in Arabic & English)
* [http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-3285832,00.html Syria, a Presidential Republic Under Military Rule] [[Ynetnews]] (Israeli newspaper) article about Syria
; Syrian Cities, towns & Villages websites
* [http://www.mshtawy.com/ www.mshtawy.com] Mashta Al helou official town website)
{{एसियाक देशसभ}}
[[श्रेणी:देश]]
[[श्रेणी:सीरिया]]
[[श्रेणी:एसियाक देशसभ]]
fa6jcos45h2383qb522f6c0fj40zicw
कोयम्बटोर
0
17317
278486
269936
2026-06-19T01:11:27Z
InternetArchiveBot
10060
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278486
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = कोयम्बटोर
| native_name = கோயம்புத்தூர்
| native_name_lang = तमिल
| other_name = कोवाई</br>Coimbatore
| settlement_type = [[शहर]]
| image_skyline = Maruthamalai Rajagopuram.jpg
| image_alt =
| image_caption = मरुदामलाई मोरुगन मन्दिर
| nickname = '''[[दक्षिण भारत]]को म्यानचेस्टर'''
| map_alt = A map showing location of Coimbatore in India
| map_caption = तमिलनाडुक नक्सामे कोयम्बटोर
| pushpin_map = India Tamil Nadu
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption =
| latd = 11 | latm = 1| lats = 6| latNS = N
| longd = 76 | longm = 58| longs = 21| longEW = E
| coordinates_display = title
| subdivision_type = देश
| subdivision_name = {{flagicon|IND}} [[भारत]]
| subdivision_type1 = राज्य
| subdivision_name1 = [[तमिलनाडु]]
| subdivision_type2 = क्षेत्र
| subdivision_name2 = [[कोङ्गु नाडु]]
| established_title =
| established_date =
| founder =
| named_for =
| government_type = मेयर परिषद
| governing_body = कोयम्बटोर शहर नगर निगम
| area_footnotes =
| area_total_km2 = 246.75
| area_metro_footnotes =
| area_metro_km2 = 642.12
| area_rank = २
| elevation_m = 411.2
| population_total = 1,601,438<ref name="Smart"/>
| population_as_of = २०११
| population_metro_footnotes =
| population_metro = 2,136,916<ref name="CP"/>
| population_demonym = कोयम्बटोरियन
| population_blank1_title = मेट्रो क्रम
| population_blank1 = १६अम
| demographics_type1 = भाषासभ
| demographics1_title1 = आधिकारिक
| demographics1_info1 = [[तमिल भाषा|तमिल]] आ [[अंग्रेजी भाषा|अङ्ग्रेजी]]
| timezone1 = [[भारतीय मानक समय]]
| utc_offset1 = +५:३०
| postal_code_type = हुलाक कोड
| postal_code = ६४१xxx
| area_code_type = टेलिफोन कोड
| area_code = +९१-४२२
| registration_plate = TN 37 (दक्षिण), TN 38 (उत्तर), TN 66 (केन्द्रीय), TN 99 (पश्चिम)
| website = {{URL|https://www.ccmc.gov.in/|कोयम्बटोर नगर}}
| footnotes =
}}
'''कोयम्बटोर''', '''कोयम्बतुर''', '''कोयम्बटुर''' वा '''कोवाई''' {{IPA-ta|koːʋəj|}}क नामसँ प्रसिद्ध, [[तमिलनाडु]] राज्यक एक शहर छी । [[कर्नाटक]] आ [[तमिलनाडु]] राज्यक सिमानामे अवस्थित ई शहर मुख्य रूपसँ एकटा उद्योगिक नगरी छी । ई शहर सम्पूर्ण भारतसँ रेलवे, राजमार्ग आ वायु मार्गसँ व्यवस्थित तरिकासँ जुडल अछि अछि ।
कोयम्बटोर एकटा महत्वपूर्ण उद्योगिक शहर छी । [[दक्षिण भारत]]क म्यानचेस्टरक नामसँ प्रसिद्ध कोयम्बटोर एक प्रमुख कपडा उत्पादनक केन्द्र छी । [[नीलगिरी हिमाल]]क तराईमे अवस्थित ई शहर पुरे वर्ष अनुकुलित मौसमक महसुस कराबैत अछि । दक्षिणसँ नीलगिरीक यात्रा करैलेल आएल पर्यटकसभ कोयम्बटोर शहरके आधार शिविर जका प्रयोग करैत अछि । कपडा उत्पादन कारखानासभ वाहेक एतय कयन पर्यटकीय स्थलसभ अछि जतय भ्रमण करैलेल आएल पर्यटकसभ घुमि सकैत अछि । एतय रहल जैविक उद्यान, कृषि विश्वविद्यालय सङ्ग्रहालय आ भिओसी पार्क विशेष रूपसँ पर्यटकसभके आकर्षित करैत अछि । कोयम्बटोरमे बहुतेक हिन्दू मन्दिरसभ अछि जाहिकारण ई शहरक हिन्दू धर्मावलम्बी महत्वके थप करैत अछि । [[भारत]]क प्रधानमन्त्री [[नरेन्द्र मोदी]]क भारतमे १०० स्मार्ट सिटी बनाबैक निर्णय अन्तर्गत ई शहरके सेहो चुनल गेल अछि ।<ref>http://www.firstpost.com/business/why-only-98-cities-instead-of-100-announced-all-questions-answered-about-smart-cities-project-2410576.html</ref><ref name="Smart">{{cite web|url=http://www.smartcitieschallenge.in/city/coimbatore|title=Smart city challenge, Coimbatore|publisher=Government of India|access-date=15 December 2015|archive-date=7 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190107231612/https://www.bloomberg.org/press/releases/bloomberg-philanthropies-partners-with-the-government-on-india-to-encourage-smarter-urban-development-that-improves-peoples-lives/|dead-url=yes}}</ref>
==उत्पति==
कोयम्बटोरक नाम उत्पतिमे विभिन्न सिद्दान्तसभ विद्यमान अछि । ओहिमेसँ एक सिद्दान्त अनुसार '''कोयम्बटोर''' नाम '''कोवनपुथुर''' ('कोवानक नव शहर' सँ पृथक भऽ आएल अछि), कोवान वा कोयानक मुखिया '''कोयम्बटोर''' सँ विकसित भेल अछि।<ref name="hindu.com1">{{cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-propertyplus/coimbatore-turning-modern-yet-retaining-its-old-charm/article2114224.ece |title=Coimbatore: turning modern, yet retaining its old charm |newspaper=[[The Hindu]] |date=18 June 2011 |access-date=31 January 2013}}</ref>
==इतिहास==
==जनसङ्ख्या==
भारतक जनगणना सन् २०११ अनुसार कोयम्बटोर शहरक जनसङ्ख्या १६,०१,४३८ रहल अछि ।<ref name="CP">{{cite web|title=INDIA: Tamil Nādu|url=http://www.citypopulation.de/India-TamilNadu.html|publisher=citypopulation.de|accessdate=4 March 2016}}</ref><ref name="Smart"/> एतयक लिङ्ग अनुपात अनुसार १,००० पुरुषमे कूल ९९७ महिला आबैत अछि ।<ref name="dashboard">{{cite web|title=Census Info 2011 Final population totals|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/censusinfodashboard/index.html|publisher=Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|year=2013|access-date=26 January 2014}}</ref> ई [[चेन्नई]] बाद तमिलनाडु राज्यक सबसँ पैग शहर छी ।<ref name="ua_2011">{{cite web|title=Major Agglomerations|year=2011|url=http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_3_PR_UA_Citiees_1Lakh_and_Above.pdf|format=PDF|publisher=The Registrar General & Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India|access-date=31 May 2015}}</ref>
== प्रमुख आकर्षण ==
=== भिओसी पार्क ===
भिओसी पार्क कोयम्बटोरक प्रमुख आकर्षण छी ।
=== कृषि विश्वविद्यालय ===
{{main|तमिलनाडु कृषि विश्वविद्यालय}}
तमिलनाडु कृषि विश्वविद्यालय कोयम्बटोरक रोचक पर्यटक स्थलसभ मे सँ एक छी । रेलवे स्टेशनसँ पाँच किलोमिटरक दूरीमा अवस्थित ई विश्वविद्यालय [[एसिया]]क उत्कृष्ट कृषि विश्वविद्यालयसभमेसँ एक छी ।
=== पेरुर मन्दिर ===
पेरुर कोयम्बटोरसँ ६ किलोमिटरक दूरीमे अवस्थित एकटा छोट शहर छी । एकर मुख्य आकर्षण पेरुर मन्दिर छी जतय सात कोङ्गु शिवालयममेसँ एक अछि ।
==सन्दर्भ सामग्रीसभ==
{{reflist}}
==बाह्य लिङ्कसभ==
{{wiktionary|Coimbatore|कोयम्बटोर}}
{{Commonscat|Coimbatore|कोयम्बटोर}}
* {{Wikivoyage-inline|Coimbatore|कोयम्बटोर}}
* [https://www.ccmc.gov.in/ कोयम्बटोर नगर निगम परिषद]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240627161411/https://www.ccmc.gov.in/ |date=2024-06-27 }}
==एहो सभ देखी==
{{Million-plus cities in India}}
[[श्रेणी:भारतक महानगरसभ]]
lsa3bpo0zvo6yove8wb00krhsrb8hh5
डोल्पा विमानस्थल
0
21559
278490
244539
2026-06-19T02:32:16Z
InternetArchiveBot
10060
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278490
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Airport
| name = डोल्पा विमानस्थल</br>Dolpa Airport
| nativename =
| image =
| IATA = DOP
| ICAO = VNDP
| pushpin_map = Nepal
| pushpin_mapsize = 220
| pushpin_mark = Airplane_silhouette.svg
| pushpin_label = डोल्पा विमानस्थल
| pushpin_map_caption = नेपालक नाक्सामे विमानस्थल
| type = सार्वजनिक
| owner =
| operator =
| city-served = [[डोल्पा जिला|डोल्पा]], [[नेपाल]]
| location = <!--if different than above-->
| elevation-f = 8,200
| elevation-m = 2,499
| coordinates = {{coord|29|30|N|81|40|E|type:airport_region:NP|display=title}}
| website =
| metric-rwy = y
| r1-number = 15/33
| r1-length-m = 663
| r1-length-f = 1,533
| r1-surface = अलकत्रा
| footnotes = स्रोत:<ref name="GCM">{{GCM|VNDP|Dolpa, Nepal (VNDP / DOP)}}</ref><ref name="AG">[http://www.airportguide.com/airport/Nepal/Dolpa-VNDP-DOP/ Dolpa Airport (VNDP / DOP)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130318232925/http://airportguide.com/airport/Nepal/Dolpa-VNDP-DOP/ |date=2013-03-18 }} at AirportGuide.com</ref>
}}
'''डोल्पा विमानस्थल''' {{airport codes|BJU|VNBR}} [[नेपाल]]क [[डोल्पा जिला|डोल्पा]]मे अवस्थित एक विमानस्थल छी ।<ref name="GCM" />
==सुविधासभ==
ई विमानस्थल समुद्र सतहसँ {{convert|2499|ft|0}} उचाईमे अवस्थित अछि । एकर एकटा धावनमार्ग अछि जकर लम्बाई {{convert|1533|m|0}} अछि ।<ref name="GCM" />
==विमान आ गन्तव्य==
{{Airport-dest-list
| {{nowrap|[[नेपाल एयरलाइन्स]]}} | [[नेपालगञ्ज विमानस्थल|नेपालगञ्ज]]<ref>{{ cite web | url = http://www.nepalairlines.com.np/ajadomsch.htm | title = Schedule Effective from 15 May, 2010 to 30 October, 2010 | publisher = Nepal Airlines | accessdate = 7 June 2010}}</ref>
| [[तारा एयर]] | [[नेपालगञ्ज विमानस्थल|नेपालगञ्ज]], [[सुर्खेत विमानस्थल|सुर्खेत]] <ref>http://www.taraair.com/</ref>
}}
==सन्दर्भ सामग्रीसभ==
{{reflist}}
==बाह्य जडीसभ==
* {{ASN|DOP|DOP / VNDP}}
* [http://airportguide.com/airport/Nepal/Karnali/Dolpa-VNDP-DOP/ डोल्पा विमानस्थल जानकारी]
==एहो सभ देखी==
{{नेपालक विमानस्थलसभ}}
[[श्रेणी:नेपालक विमानस्थलसभ]]
qphiwe6p7u0gp81g5ytqdbu9nsx8k5u
गीता फोगाट
0
21988
278487
244198
2026-06-19T01:26:25Z
InternetArchiveBot
10060
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278487
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox sportsperson
| headercolor =
| name = गीता फोगाट</br>Geeta Phogat
| image = Geeta_Phogat_At_Khatron_Ke_Khiladi_Season_8.png
| caption =
| birth_name =
| fullname =
| nickname =
| native_name =
| native_name_lang =
| nationality = {{flagicon|India}} [[भारतीय लोग | भारतीय]]
| residence = [[हरियाणा]]
| birth_date = {{Birth date and age|1988|12|15|df=y}}
| birth_place = [[बलाली]] गाम, [[हरियाणा]], India<ref name=sr>[http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ph/geeta-phogat-1.html Geeta Phogat]. sports-reference.com</ref>
| death_date =
| death_place =
| height =
| weight = ५५ किलो
| country = भारत
| sport = [[कुश्ती]]
| spouse = [[पवन कुमार (पहलवान)|पवन कुमार]]
| event = [[फ्रीस्टाइल पहलवान]]
| collegeteam =
| universityteam =
| club =
| team =
| turnedpro =
| partner =
| former_partner =
| coach = [[महावीर सिंह फोगाट]]
| retired =
| coaching =
| worlds =
| regionals =
| nationals =
| olympics =
| highestranking =
| show-medals =
| updated = १४ सितम्बर २०१५
| medaltemplates = {{MedalCountry | {{IND}} }}
{{MedalCompetition|[[विश्व कुश्ती प्रतियोगिता]]}}
{{MedalBronze| [[२०१२ विश्व कुश्ती प्रतियोगिता|२०१२ स्ट्राथकोन काउन्टी]] |[[२०१२ विश्व कुश्ती प्रतियोगिता – महिला फ्रीस्टाइल कुश्ती ५५ किलो|५५ किलो]]}}
{{MedalCompetition|[[कमनवेल्थ खेल]]}}
{{MedalGold| [[२०१० कमनवेल्थ कुश्ती खेल|२०१० दिल्ली]] |[[२०१० कमनवेल्थ कुश्ती खेल – महिला फ्रीस्टाइल कुश्ती ५५ किलो|५५ किलो]]}}
{{MedalCompetition|[[एशियाली कुश्ती प्रतियोगिता]]}}
{{MedalBronze|[[२०१२ एशियाली कुश्ती प्रतियोगिता|२०१२ गुमी]]|५५ किलो}}
{{MedalBronze|[[२०१५ एशियाली कुश्ती प्रतियोगिता|२०१५ दोहा]]|५८ किलो}}
{{MedalCompetition|[[कमनवेल्थ खेल कुश्ती प्रतियोगिता]]}}
{{MedalGold|२००९ जालंधर<ref name="CWC 2009">{{cite news |title=Indian women win three gold in Commonwealth Wrestling |url=http://zeenews.india.com/home/indian-women-win-three-gold-in-commonwealth-wrestling_588887.html |accessdate=27 November 2016 |work=[[Zee News]] |agency=[[Press Trust of India|PTI]] |date=19 December 2009 |archiveurl=https://archive.ph/20161127143308/http://zeenews.india.com/home/indian-women-win-three-gold-in-commonwealth-wrestling_588887.html |archivedate=27 November 2016 |dead-url=no }}</ref> |५५ किलो}}
{{MedalGold|२०११ मेलबोर्न<ref>{{cite web|title=RESULTS – 2011 Championships|url=http://commonwealthwrestling.sharepoint.com/Pages/2011ChampionshipResults.aspx|website=commonwealthwrestling.sharepoint.com|publisher=Commonwealth Amateur Wrestling Association (CAWA)|accessdate=14 September 2015|archive-date=13 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160313041201/http://commonwealthwrestling.sharepoint.com/Pages/2011ChampionshipResults.aspx|dead-url=yes}}</ref> |५५ किलो}}
{{MedalSilver|२०१३ जोहानसबर्ग<ref>{{cite web|title=2013 – COMMONWEALTH WRESTLING CHAMPIONSHIPS|url=http://commonwealthwrestling.sharepoint.com/Pages/2013CommonwealthChampionships.aspx|website=commonwealthwrestling.sharepoint.com|publisher=Commonwealth Amateur Wrestling Association (CAWA)|accessdate=14 September 2015|archive-date=21 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160321120914/http://commonwealthwrestling.sharepoint.com/Pages/2013CommonwealthChampionships.aspx|dead-url=yes}}</ref> |59 kg}}
{{MedalCompetition|फिला एशियाली ओलम्पिक योग्यता टूर्नामेन्ट}}
{{MedalGold|2012 Astana<ref name="intoday1">{{cite news|title=Geeta clinches gold to qualify for Olympics|url=http://indiatoday.intoday.in/story/geeta-clinches-gold-to-qualify-for-olympics/1/182719.html|accessdate=7 March 2016|work=[[India Today]]|date=2 April 2012}}</ref> |55 kg}}
}}
'''गीता फोगट''' (जन्म १५ दिसम्बर १९८८) एक फ्रीस्टाइल पहलवान छी, जे [[कमनवेल्थ खेल]] मे कुश्ती मे भारत के पहिल स्वर्ण पदक जीतने छल, २०१० मे ओ पहिल बेर [[भारतीय महिला पहलवान|पहलवान]] [[ओलम्पिक]] के लेल क्वालीफाई करि लेने अछि। २३ दिसम्बर २०१६ मे प्रदर्शित भेल [[हिन्दी]] भाषी [[दंगल (चलचित्र)|दंगल चलचित्र]] एही पर आधारित अछि ,जाहिमे एकर भूमिका [[फातिमा सना शेख]] निभेने अछि जबकि [[आमिर खान]] इनकर पिता आ प्रशिक्षक [[महावीर सिंह फोगाट]] कऽ भूमिका निभेने अछि।
==निजी जीवन आ परिवार==
==व्यवसाय==
==२००९ कमनवेल्थ कुश्ती चैम्पियनशिप==
==२०१० कमनवेल्थ खेल==
==ओलंपिक २०१२==
==२०१२ विश्व कुश्ती चैंपियनशिप==
==२०१२ एशियाली कुश्ती चैंपियनशिप==
==२०१३ कमनवेल्थ कुश्ती चैंपियनशिप==
==२०१५==
==लोकप्रिय संस्कृति==
==अन्य खिताब==
==सन्दर्भ सामग्रीसभ==
{{reflist}}
==बाह्य जडीसभ==
*[http://sports.rediff.com/report/2010/oct/07/cwg-2010-delhi-wrestler-geeta-dedicates-gold-medal-to-dad.htm रेडिफ]
*[http://www.london2012.com/athlete/geeta-geeta-1084722/ लण्डन ओलम्पिक्स अफिसियल]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130402003752/http://www.london2012.com/athlete/geeta-geeta-1084722/ |date=2013-04-02 }}
==एहो सभ देखी==
n5ytt7jy86y2ohtrs84j73mt00mbsgc
अन्तर्राष्ट्रिय मातृभाषा दिवस
0
24735
278480
271511
2026-06-18T23:49:40Z
InternetArchiveBot
10060
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278480
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox holiday
|holiday_name = अन्तर्राष्ट्रिय मातृभाषा दिवस<br>International Mother Language Day
|type =
|image = Shaheed minar Roehl.jpg
|imagesize =
|caption = शहीद मीनार , ढाका मेडिकल कौलेज क्याम्पस, [[बंगलादेश|बङ्गलादेश]]मे स्थित शहीद स्मारक २१ फरवरी १९५२ पर बङ्गला (बङ्गाली) भाषाक लेल बलिदानक स्मृति ।
|official_name = अन्तर्राष्ट्रिय मातृभाषा दिवस
|nickname =
|observedby =
|litcolor =
|longtype =
|significance = भाषासभ आ सांस्कृतिक विविधता आ बहुभाषावादक बारेमे जागरूकताक बढ़ावा देबाक।
|begins =
|ends =
|date = २१ फरबरी
|scheduling = एहि दिन प्रत्येक वर्ष
|duration = १ दिन
|frequency = वार्षिक
|celebrations =
|observances =
|relatedto =
}}
'''अन्तर्राष्ट्रिय मातृभाषा दिवस''' [[२१ फरबरी]]क मनाएल जाइत अछि । [[१७ नवम्बर]], [[१९९९]]कें दिन [[युनेस्को]]द्वारा एकरा स्वीकृति देल गेल छल । इ दिवस मनेबाक उद्देश्य ई अछि कि विश्वमे भाषासभ तथा सांस्कृतिक विविधता आ [[बहुभाषिता]]कऽ बढ़ावा भेंट सकए ।
युनेस्कोद्वारा अन्तर्राष्ट्रिय मातृभाषा दिवसक घोषणासँ [[बङ्गलादेश]]क [[भाषा आन्दोलन दिवस]] (बङ्गला: ভাষা আন্দোলন দিবস / भाषा आन्दोलोन दिबॉश)कऽ अन्तर्राष्ट्रिय स्वीकृति मिलल, जे बङ्गलादेशमे सन् [[१९५२]]सँ मनाएल जाऽ रहल अछि । बङ्गलादेशमे एहि दिन एक राष्ट्रिय अवकाश होइत अछि । सन् [[२००८]]ऽक [[अन्तर्राष्ट्रिय भाषा वर्ष]] घोषित करैत, [[संयुक्त राष्ट्र महासभा]]द्वारा अन्तर्राष्ट्रिय मातृभाषा दिवसके महत्वके पुनः दोहराओल गेल अछि ।
==समय क्रम==
[[File:Int-mother-lang-day-monument.jpg|right|thumb|अन्तर्राष्ट्रिय मातृभाषा दिवस स्मारक, आशफिल्ड पार्क, [[सिड्नी]], [[अस्ट्रेलिया]], अनावरण समारोह , १९ फरबरी २००६]]
* '''२०००''' : अन्तर्राष्ट्रिय मातृभाषा दिवसक उद्घाटन उत्सव
* '''२००१''' : द्वितीय वार्षिक उत्सव
* '''२००२''' : [[भाषा विविधता]] : खतरामे ३००० भाषासभ (नारा : भाषासभक आकाशगङ्गामे, हरेक शब्द एक सितारा छी )
* '''२००३''' : चारिम वार्षिक उत्सव
* '''२००४''' : बच्चासभक जानऽके लेल शिक्षा
* '''२००५''' : [[ब्रेल]] तथा अन्य भाषासभमे 'साइन इन' करी
* '''२००६''' : भाषासभ आर साइबरस्पेस
* '''२००७''' : बहुभाषी शिक्षा
* '''२००८''' : [[अन्तर्राष्ट्रिय भाषा वर्ष]]
* '''२००९''' : दशम वार्षिक उत्सव
* '''२०१०''' : मैत्री संस्कृतिक लेल अन्तर्राष्ट्रिय वर्ष
* '''२०११''' : सूचना आर सञ्चार प्राविधिक
* '''२०१२''' : मातृभाषा शिक्षा आर समावेशी शिक्षा
* '''२०१३''' : मातृभाषामे शिक्षाके लेल पुस्तसभ
* '''२०१४''' : वैश्विक नागरिकताके लेल स्थानीय भाषासभ तथा विज्ञान पऽ बल
* '''२०१५''' : शिक्षाके माध्यमसँ शिक्षामे समावेश : भाषा महत्वपूर्ण अछि ([[पेरिस]]मे कार्यक्रम)
* '''२०१६''' : गुणवतापूर्ण शिक्षा, शिक्षणक भाषा तथा सीखिके परिणाम
* '''२०१७''' : बहुभाषी शिक्षाके माध्यमसँ टिकाउ भविष्यकऽ दिस
==अन्तर्राष्ट्रिय स्तर पर==
* लिङ्गुआपाक्स पुरस्कार, अन्तर्राष्ट्रिय मातृभाषा दिवसक अवसर पर प्रतिवर्ष प्रस्तुत कएल जाइत अछि।
* [[युनेस्को]] प्रत्येक अन्तर्राष्ट्रिय मातृभाषा दिवसकऽ लेल विषय सेट फरवरी २१ कें अगल बगल [[पेरिस]]मे अपन मुख्यालयके लेल सम्बन्धित घटनासभ रखैत अछि।
* सन् २००८ मे , अन्तर्राष्ट्रिय भाषा वर्ष औपचारिक रूपसँ अन्तर्राष्ट्रिय मातृभाषा दिवसके अवसर पर शुरू कएल गेल छल।
==एहो सभ देखी==
* [[मातृभाषा]]
* [[अन्तर्राष्ट्रिय भाषा वर्ष]]
* [[भाषाई साम्राज्यवाद]]
==बाह्य जडीसभ==
* [http://webworld.unesco.org/imld/ अन्तर्राष्ट्रिय मातृभाषा दिवसके लेल यूनेस्कोक जालघर] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070224005522/http://webworld.unesco.org/imld/ |date=2007-02-24 }}
* [http://www.unesco.org/culture/ich/index.php?pg=00139 खतराक सामना करि रहल विश्वक भाषासभक मानचित्र]
* [https://web.archive.org/web/20121119055015/http://www.un.org/Depts/dhl/language/ सन्राष्ट्र सूचना सन्साधन]
* [http://www.pmo.gov.bd/21february/imld_back.htm बांग्लादेश से आधिकारिक सम्बन्धित पृष्ठ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070520205804/http://www.pmo.gov.bd/21february/imld_back.htm |date=2007-05-20 }}
* [http://portal.unesco.org/education/en/ev.php-URL_ID=19644&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=201.html यूनेस्को शिक्षा] (पूर्वके आईएमएलडी अनुपालनसभक जानकारीके कड़िसभ समेत)
* [http://hindibaag.com/index.php/history/95-today_in_history/89-२०-फरवरी-अन्तर्राष्ट्रिय-मातृभाषा-दिवस २१ फरवरी - अन्तर्राष्ट्रिय मातृभाषा दिवस]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.deshbandhu.co.in/newsdetail/7047/9/193 मातृभाषाके लेल कि हम आधा रातिमे जागि सकैत छी?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307093705/http://deshbandhu.co.in/newsdetail/7047/9/193 |date=2016-03-07 }}
* [http://www.samaylive.com/editorial/305692/native-tongue-our-human-rights.html मातृभाषा हमर मानव अधिकार] (समय अलाइव)''''''
[[श्रेणी:भाषा]]
tvfd8meurdn6wvy5c22rcwu1yak97or
अनिता गोयल
0
25101
278479
243525
2026-06-18T23:49:04Z
InternetArchiveBot
10060
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278479
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox scientist
|name = अनिता गोयल</br>Anita Goel
|image = DrGoelHiResSmall2.jpg
|image_size = 200px
|birth_date =
|birth_place = [[मेसाच्युसेट्स]], [[संयुक्त राज्य अमेरिका]]
|death_date =
|death_place =
|residence = संयुक्त राज्य
|citizenship =
|nationality = अमेरिकी
|field = [[भौतिक शास्त्री]]<br>[[चिकित्सक]]
|work_institutions = [[हावर्ड विश्वविद्यालय]]
|alma_mater = [[हावर्ड विश्वविद्यालय]]<br>[[स्ट्यानफोर्ड विश्वविद्यालय]]
|doctoral_advisor =
|predoctoral_advisor = [[स्टिवन चु]]
|doctoral_students =
|known_for = [[आणविक मोटर्स]]<br>न्यानो प्रविधि
|author_abbrev_bot =
|author_abbrev_zoo =
|influences =
|influenced =
|prizes =
|religion =
|footnotes =
|signature =
}}
'''अनिता गोयल''' ({{Lang-en|Anita Goel}}) एक अमेरिकी [[भौतिक शास्त्री]] आ [[चिकित्सक]] छी । ओ विश्वव्यापी रुपसँ [[डिएनए]]मे व्याप्त न्यानो जीवभौतिकी जहिमे विशेष रुपसँ आणविक यान्त्रिक विषयक अध्ययनक लेल जानल जाइत अछि ।
==शिक्षा==
गोयल [[हावर्ड विश्वविद्यालय]]सँ विद्यावारिधि केनए अछि जतय ओ [[नोबेल पुरस्कार]] विजेता [[ड्युडली आर हर्सब्याच]]क रेखदेखमे छल । हुनकर शोधपत्रक शीर्षक '''मोटर इन्जाइम्स सहित डिएनएक एक छोट आणविक विन्दु''' रहल छल । ओ स्नातकक पढाई भौतिक शास्त्र विषय राखि [[स्ट्यानफोर्ड विश्वविद्यालय]]सँ केनए अछि जतय हुनकर रेखदेख [[नोबेल पुरस्कार]] विजेता [[स्टिवन चु]] केनए छल ।<ref>{{cite web|url=http://www.nanobiosym.com/our-team/chairman-and-ceo.html |title=Archived copy |accessdate=2014-09-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140904031551/http://www.nanobiosym.com:80/our-team/chairman-and-ceo.html |archivedate=2014-09-04 |df= }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.technologyreview.com/tr35/?year=2005 |title=2005 Young Innovators Under 35 |publisher=[[Technology Review]] | year=2005 | accessdate=August 15, 2011}}</ref><ref>[http://www.geneticsandhealth.com/2005/12/09/dr-anita-goel-studying-dna-using-physics/ Dr. Anita Goel - Studying DNA Using Physics</ref>
==सन्दर्भ सामग्रीसभ==
{{Reflist}}
==बाह्य जडीसभ==
{{commons category|Anita Goel|अनिता गोयल}}
* [http://www.nanobiosym.com/ Nanobiosym Website]
* [http://www.people.fas.harvard.edu/~goel/ Goel's Harvard homepage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170722123334/http://www.people.fas.harvard.edu/~goel/ |date=2017-07-22 }}
* [http://www.linkedin.com/in/anitagoel Goel's LinkedIn profile]
* [http://www.physicscentral.com/explore/people/goel.cfm Goel at physics central]
* [http://www.nanowerk.com/news/newsid=5389.php Goel at US Senate hearing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303195756/http://www.nanowerk.com/news/newsid=5389.php |date=2016-03-03 }}
* [http://www.nanobiosym.com/ Nanobiosym Website]
* [http://www.forbes.com/businesswire/feeds/businesswire/2008/04/21/businesswire20080421005480r1.html/ Forbes Article on Goel's Senate Testimony]
* [http://www.nature.com/nnano/journal/vaop/ncurrent/abs/nnano.2008.190.html Goel's scientific article on molecular motors published in Nature Nanotechnology]
* [http://web.mit.edu/invent/iow/goel.html/ Lemelson MIT Inventors Archive]
* [https://www.youtube.com/watch?v=ZOEnp7-LBus Nanobiosym Chairman and CEO Speaks on Future of Personalized Medicine & Mobile Health]
* [http://www.nanotech-now.com/news.cgi?story_id=42688 Nanobiosym CEO Dr. Anita Goel and Former UK PM Tony Blair Tackle Global Challenges at Novartis Forum]
{{DEFAULTSORT:Goel, Anita}}
[[श्रेणी:हावर्ड विश्वविद्यालयक पूर्व विद्यार्थीसभ]]
[[श्रेणी:भारतीय महिला वैज्ञानिकसभ]]
[[श्रेणी:महिला सम्पादनथन २०१७ मे बनाएल वा सुधारल लेखसभ]]
aw9h1x370hd835gnrw9nc8mqkj1ld7y
बलात्कार
0
25148
278499
264797
2026-06-19T03:50:20Z
InternetArchiveBot
10060
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278499
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox disease
|Name = बलात्कार
|Image = Tizian 094.jpg
|Caption =
|DiseasesDB =
|ICD10 =
|ICD9 = {{ICD9|E960.1}}
|ICDO =
|OMIM =
|MedlinePlus = 001955
|eMedicineSubj =
|eMedicineTopic =
|eMedicine_mult = {{eMedicine2|article|806120}}
|MeshID = D011902
|}}
{{महिला विरुद्धक हिंसासभ}}
'''[[बलात्कारसँ गर्भवती|बलात्कार]]''': मन्जुरी बिना दबाब, डर, धम्कि आ बल प्रयोग करि जबरजस्ति करल जाइबला यौनसम्पर्कके बलात्कार कहल जाइत अछि । ताहिना उमर नैपुगल ब्यक्तिक लोभ लालच,मञ्जुरी लकऽ या नैलकऽ कएल यौनक्रिडाक सहो बलात्कारक रूपमे बुझल जाइत अछि ।<ref name="malesrapingfemales">{{cite web|year=1998 |url=http://www.vaonline.org/vls6.html |title=Female Sex Offenders |publisher=Breaking the Silence |accessdate=2007-03-11 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070510022204/http://www.vaonline.org:80/vls6.html |archivedate=2007-05-10 |df= }}</ref>
==बाह्य जडीसभ==
{{Wikiquote|Rape}}
{{Commons category}}
* [http://devgan.in/ipc/?a=ipc&q=rape Indian Penal Code S.375 & S.376] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161108062020/http://devgan.in/ipc/?a=ipc&q=rape |date=2016-11-08 }} (Mobile Friendly)
* {{Dmoz|Society/Crime/Sex_Offenses/Rape}}
* [[सामुहिक बलात्कार]]
* [[हाडनाता करणी]]
* [[२०१२ दिल्ली सामुहिक बलात्कारक घटना]]
==सन्दर्भ सामग्रीसभ==
{{reflist}}
<ref name="LaFave">''Rape — Overview; Act and Mental State'', Wayne R. LaFave Professor of Law, University of Illinois, "Substantive Criminal Law" 752-756 (3d ed. 2000)</ref>
ref name="paulwalters">[[Navanethem Pillay]] is quoted by Professor Paul Walters in his presentation of her honorary [[doctorate of law]], [[Rhodes University]], April 2005 [https://web.archive.org/web/20081001193848/http://www.ru.ac.za/academic/graduation/addresses_and_citations/2005/Judge_Pillay_citation.doc Judge Navanethem Pillay. Introduction by Professor Paul Walters, Public Orator] (doc file)</ref>
<ref name="They raped every German female from eight to 80">{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/g2/story/0,3604,707835,00.html |title=They raped every German female from eight to 80 |work=The Guardian |accessdate=2008-01-01 |last= Beevor|first= Antony| location=London | date=2002-05-01 }}</ref>
<ref name="Ancient origins: Sexual violence in warfare, Part I">{{Cite journal|title=Ancient origins: Sexual violence in warfare, Part I|first=Elisabeth|last=Vikman|doi=10.1080/13648470500049826|journal=Anthropology & Medicine|volume=12|issue=1|date=April 2005|pages=21–31}}</ref>
<ref name="Denov">{{cite book|author=Myriam S. Denov|title=Perspectives on female sex offending: a culture of denial|url={{Google books |plainurl=yes |id=Pze8UEwpMVsC }} |accessdate=1 October 2011|year=2004|publisher=Ashgate Publishing, Ltd.|isbn=978-0-7546-3565-9}}</ref>
<ref name="Recovering from sexual assault">{{cite web |url=http://www.rainn.org/get-information/sexual-assault-recovery |title=Recovering from Sexual Assault |publisher=Rainn.org |accessdate=2010-12-31 |archive-date=2010-12-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101204101448/http://www.rainn.org/get-information/sexual-assault-recovery |dead-url=yes }}</ref>
<ref name="Sexual assault: key issues">{{Cite journal|author=Cybulska B |title=Sexual assault: key issues |journal=J R Soc Med |volume=100 |issue=7 |pages=321–4 |year=2007|pmid=17606752 |pmc=1905867 |doi=10.1258/jrsm.100.7.321}}</ref>
<ref name="Women in the Old Testament">{{Cite book|last=Nowell |first=Irene |title=Women in the Old Testament |url={{Google books |plainurl=yes |id=xQlzkEefX5MC }} |publisher=Liturgical Press |isbn=978-0-8146-2411-1 |page=69 |year=1997}}</ref>
<ref name="abc.net.au">{{cite web|title=Male rape victims left to suffer in silence|url=http://www.abc.net.au/worldtoday/stories/s244535.htm|date=February 9, 2001|accessdate=2007-05-30|publisher=abc.net.au}}</ref>
[[श्रेणी:अपराध]]
[[श्रेणी:महिला विरुद्धक हिंसासभ]]
[[श्रेणी:महिला सम्पादनथन २०१७ मे बनाएल वा सुधारल लेखसभ]]
mz55y6ifbky2za2dws1ymmt0sd54fc0
श्रेया धिताल
0
26056
278507
141420
2026-06-19T05:34:08Z
InternetArchiveBot
10060
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278507
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox sportsperson
| image =Shreya Dhital.jpg
| image_size =
| caption =
| birth_name =
| nationality =
| residence =
| birth_date = {{birth date|1995|4|12}}
| birth_place =
| height ={{height|m=1.63}}
| weight ={{convert|54|kg|lb|abbr=on}}
| country = {{NEP}}
| sport = पौडी
| event =[[महिला तर्फक १०० मिटर]]
| turnedpro =
| coach =
| worlds =
| regionals =
| nationals =
| olympics =
| highestranking =
| pb = १ मिनट १०.८० सेकेण्ड ([[सन् २०१२कऽ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक|२०१२]])
| medaltemplates =
| updated =
}}
'''श्रेया धिताल''' नेपाली राष्ट्रिय पौडी खेलाडी अछि। ओ सन् २०१२कऽ [[सन् २०१२क ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक|लण्डन ओलम्पिक]]मे नेपाल तर्फसँ भाग लेने छल।<ref name="">{{Cite web |url=http://www.london2012.com/athlete/dhital-shreya-1090596 |title=Shreya Dhital,www.london2012.com |access-date=2013-01-28 |archive-date=2012-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121030014305/http://www.london2012.com/athlete/dhital-shreya-1090596/ |dead-url=yes }}</ref> महिला तर्फक १०० मिटर फ्रि स्टाइलक प्रतिस्पर्धामे सहभागी ५० प्रतिस्पर्धीसभ मध्ये ४७सौं स्थानमे आयाव उक्त दुरी १ मिनट १०.८० सेकेण्डमे पुरा कैर ओ पौडीमे राष्ट्रिय किर्तिमान कायम केने अछि।
==सन्दर्भ सामग्रीसभ==
{{reflist}}
==बाह्य जडीसभ==
==एहो सभ देखी==
[[श्रेणी:जीवनी]]
[[श्रेणी:खेलाडी]]
[[श्रेणी:नेपाली ओलम्पियन]]
hz85x7pmgjwkd38kh0ybm8vfxwe8eew
लोस ग्लासिआरेस राष्ट्रिय निकुञ्ज
0
26599
278505
245838
2026-06-19T05:06:50Z
InternetArchiveBot
10060
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278505
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox protected area
| name = लोस ग्लासिआरेस राष्ट्रिय निकुञ्ज
| alt_name = Parque Nacional Los Glaciares
| iucn_category = II
| photo = Walkways close to Perito Moreno Glacier.jpg
| photo_alt = पेरिटो मोरेनो
| photo_caption = पोरेटो मेरिनो
| photo_width = 280
| location = [[सान्ता क्रुज प्रान्त (अर्जेन्टिना)|सान्ता क्रुज प्रान्त]], [[अर्जेन्टिना]]
| nearest_city = एल कालाफेट
| map = Argentina
| map_alt = Location within Argentina
| map_caption = अर्जेन्टिनामे रहल निकुञ्ज क्षेत्र
| map_width = 120
| relief = yes
| lat_d = 50
| lat_m = 0
| lat_s = 0
| lat_NS = S
| long_d = 73
| long_m = 14
| long_s = 58
| long_EW = W
| area = {{convert|726927|ha|km2 sqmi|abbr=on}}
| established = {{start date|1937|5|11}}
| visitation_num =
| visitation_year =
| governing_body = पार्क्स
| embedded1 = {{designation list | embed=yes
| designation1 = WHS
| designation1_offname = लोस ग्लासिआरेस
| designation1_type = प्राकृतिक
| designation1_criteria = vii, viii
| designation1_number = [http://whc.unesco.org/en/list/145 १४५]
| designation1_date = १९८१ {{small|(५अम [[विश्व सम्पदा समिति|शत्र]])}}
| designation1_free1name = राष्ट्र दल
| designation1_free1value = {{ARG}}
| designation1_free2name = क्षेत्र
| designation1_free2value = [[अमेरिकाक विश्व सम्पदा क्षेत्रसभक सूची|ल्याटिन अमेरिका आ क्यारिबियन]]
}}
}}
'''लोस ग्लासिआरेस राष्ट्रिय निकुञ्ज''' [[अर्जेन्टिना]]मे रहल राष्ट्रिय निकुञ्ज छी । ई निकुञ्ज ७२६९.२७ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफल ओकटने अछि । ई अर्जेन्टिनाक दोसर पैग राष्ट्रिय निकुञ्ज छी ।<ref name=whs>{{cite web|url=http://whc.unesco.org/en/list/145|title=Los Glaciares National Park|publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref><ref name=Park>[http://www.losglaciares.com/en/parque/ Los Glaciares National Park website]</ref>
==इतिहास==
==चित्रदीर्घा==
<gallery class="center">
File:SantaCruz-LosGlaciares-P2150249b.jpg
Image:Iceberg Argentino lake.jpg
Image:SantaCruz-CerroTorre-FitzRoyP2140126b-closeup.jpg
Image:SantaCruz-Spegazzini-CaidaAnimation.gif
Image:Lago Argentina from space.jpg
</gallery>
==सन्दर्भ सामग्रीसभ==
{{reflist}}
==बाह्य जडीसभ==
{{Commonscat|Los Glaciares National Park|लोस ग्लासिआरेस राष्ट्रिय निकुञ्ज}}
*{{official website|http://www.losglaciares.com/}}
:*[http://www.losglaciares.com/en/mapas/jpg/003.html Map of the Park]
*[http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/glaciare.html WCMC World Heritage]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070220131040/http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/glaciare.html |date=2007-02-20 }} (English)
*[http://www.britannica.com/eb/article-9048996/Los-Glaciares-National-Park Encyclopaedia Britannica, Los Glaciares National Park] (English)
*[http://www.moon.com/planner/argentina/mustsee/pn_glaciares.html Parque Nacional Los Glaciare] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081204145108/http://www.moon.com/planner/argentina/mustsee/pn_glaciares.html |date=2008-12-04 }} (English)
==एहो सभ देखी==
[[श्रेणी:अर्जेन्टिनाक विश्व सम्पदा क्षेत्रसभ]]
ivqnkqfutrk8a72lktcjrw1qafhv3g7
शहर
0
27161
278506
148200
2026-06-19T05:29:17Z
InternetArchiveBot
10060
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278506
wikitext
text/x-wiki
{{other uses}}
[[File:La Plata desde el aire.JPG|thumb|300px|[[ला प्लाटा]], अर्जेन्टिना<ref>Alain Garnier, "[http://lasur.epfl.ch/files/content/sites/lasur2/files/Images/stories/editions_du_lasur_pdf/AC/AC%20Vol%204%20No.1/GARNIER.pdf La Plata: la visionnaire trahie]{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}"; ''Architecture & Comportment'' 4(1), 1988, pp. 59–79.</ref>]]
एक '''शहर''' एक पैग आ स्थायी [[मानव उपनिवेश]] छी ।<ref name="Goodall">Goodall, B. (1987) ''The Penguin Dictionary of Human Geography''. London: Penguin.</ref><ref name="Kuper and Kuper">Kuper, A. and Kuper, J., eds (1996) ''The Social Science Encyclopedia''. 2nd edition. London: Routledge.</ref> '''शहर'''मे सामान्यतया [[आवास]], [[परिवहन]], [[स्वच्छता]], उपयोगिता, भूमि उपयोग आ सञ्चारक लेल व्यापक प्रणाली होइत अछि । शहरक जनघनत्व लोक आ व्यवसायक बीच अन्तरसम्बन्धित होइत अछि, जे कहियो काल ई प्रक्रियासँ दुनू पक्षके फायदा होइत अछि ।
ऐतिहासिक रूपसँ शहरवासीसभ समग्र रूपसँ मानवताक एक छोट अनुपात रहल अछि, मुदा वर्तमान समयमे, दुई शताब्दीक भितर अभूतपूर्व आ तेजीसँ भेल [[शहरीकरण]], [[विश्व जनसङ्ख्या]]क आधा आबादी शहरमे रहवाक तथ्याङ्क देखल गेल अछि । वर्तमान समयमे, शहर आमतौर पर पैग [[महानगर|महानगरीय क्षेत्रसभ]] आ शहरी इलाकसभक प्रमुख होइत अछि, जहिमे [[रोजगार]], [[मनोरञ्जन]] आ [[शिक्षा]]क लेल शहरक केन्द्रदिस यात्रा कएनिहार कयन यात्रीसभक निर्माण होइत अछि ।
[[पैग शहरसभक सूची|बेसी जनसङ्ख्या]] भेल वास्तविक शहर [[साङ्घाई]] छी तँ<ref>The Travel & Tourism Competitiveness Report 2007, Jennifer Blanke, World Economic Forum</ref>[[जनसङ्ख्याक आधारमे महानगरीय क्षेत्रसभक सूची|पैग महानगरीय क्षेत्रसभ]]मे [[वृहत टोक्यो क्षेत्र]] आ [[जकार्ता]] छी ।<ref>''Demographia World Urban Areas'' [http://demographia.com/db-worldua.pdf 13th Annual Edition], April 2017.</ref> [[फैयुम]],<ref>Nick Compton, "What is the oldest city in the world?", ''The Guardian'', 16 February 2015.</ref> [[दमास्कस]],<ref>{{cite book|last1=Ring|first1=Trudy|title=Middle East and Africa: International Dictionary of Historic Places|date=2014|page=204}}</ref> आ [[वाराणसी]]<ref>Jhimli Mukherjee Pandeyl, "Varanasi is as old as Indus valley civilization, finds IIT-KGP study", ''Times of India'' 25 February 2016.</ref> विश्वक [[सबसँ पुरान लगातार बैसल शहरसभक सूची|सबसँ पुरान लगातार बैसल शहरसभ]]मे सँ एक छी ।
==अर्थ==
==इतिहास==
==सन्दर्भ सामग्रीसभ==
{{reflist}}
==बाह्य जडीसभ==
==एहो सभ देखी==
{{Sister project links|commons=Category:Cities|wikt=city|s=Cities|display=शहर}}
* [http://esa.un.org/unpd/wup/index.htm विश्व शहरीकरण सम्भावना], संयुक्त राष्ट्र सङ्घ
[[श्रेणी:स्थान]]
cdgyc5nphxdspv3hceh1qcns5wqv8j7
पुरी जगन्नाध
0
27596
278496
244985
2026-06-19T03:39:15Z
InternetArchiveBot
10060
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278496
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = पुरी जगन्नाध<br/>Puri Jagannadh
| image = Puri Jagannadh, July 2019.jpg
| birth_name = पुरी जगन्नाध
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1966|9|28}}
| birth_place = [[कोथापल्ली]], [[आन्ध्र प्रदेश]], [[भारत]]<ref>{{cite web|url=http://www.cinegoer.com/puri1.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20070202012250/http://www.cinegoer.com/puri1.htm|archive-date=2 February 2007|title=CineGoer.com - Interview With Puri Jagannath|publisher=|accessdate=25 March 2017|dead-url=no}}</ref>
| death_date =
| death_place =
| othername = जगन
| yearsactive = २०००–वर्तमान
| occupation = निदेशक, निर्माता, पटकथा लेखक, अभिनेता, कथा-लेखक
| spouse = पुरी लवन्या
| children = पुरी आकाश<br>पुरी पवित्रा
| relatives = [[साइराम शंकर]] (भाए), गणेश (भाए)
| partner =
| parents =
| residence = [[हैदराबाद]], [[तेलङ्गाना]], भारत
| website = '''http://www.purijagan.com'''/
}}
'''पुरी जगन्नाध'''<ref>[https://web.archive.org/web/20130928093929/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-04-23/news-interviews/29465896_1_puri-jagannath-charmme-films Yes, I was in depression: Puri Jagannath – Times Of India]. Articles.timesofindia.indiatimes.com (23 April 2011). Retrieved on 15 February 2014.</ref> (जन्म २८ सितम्बर १९६६) एक [[भारतीय चलचित्र]] [[चलचित्र निर्देशक|निर्देशक]], पटकथा लेखक आ [[चलचित्र निर्माता|निर्माता]] छी, जे मुख्यतः [[तेलुगु सिनेमा]]मे काज करैत अछि ।
==सन्दर्भ सामग्रीसभ==
{{reflist}}
==बाह्य जडीसभ==
* {{IMDb name|id=0700872|name=पुरी जगन्नाध }}
* [http://purimovies.com/ * पुरी जगन्नाथ सिनेमा]
{{DEFAULTSORT:Jagannadh, Puri}}
[[श्रेणी:सन् १९६६ मे जन्म]]
[[श्रेणी:जीवित लोक]]
[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र निर्देशकसभ]]
[[श्रेणी:तेलुगु चलचित्र निर्देशकसभ]]
[[श्रेणी:कन्नड चलचित्र निर्देशकसभ]]
3suiprz929of9o8s2ovjh27uht0174m
आनन्द कृष्णन
0
28486
278481
267564
2026-06-19T00:12:37Z
InternetArchiveBot
10060
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278481
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| image =
| image_size =
| caption = तत्परानन्दम आनन्द कृष्णन
| ethnicity = [[श्रीलंकाली तमिल]]
| citizenship = मलेसिया
| birth_name = तत्परानन्दम आनन्द कृष्णन
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1938|4|1}}
| birth_place = [[क्वालालम्पुर]], [[ब्रिटिस माल्या]] (आधुनिक समय [[मलेसिया]])
| death_date =
| death_place =
| known_for =
| occupation = एकमात्र शेयरधारक एवम् अध्यक्ष, [[प्यानओसियन प्रबन्धन लिमिटेड]] <br/> अध्यक्ष, [[उसाहा तेगस|उसाहा तेगस एसडीएन बीएचडी]]]]
| salary =
| networth = {{gain}} $६.५ बिलियन (२०१७)<ref name=networth>{{cite web|title= Forbes List of Billionaires 2011 |author=|author2= |url=https://www.forbes.com/profile/ananda-krishnan/|publisher=[[Forbes]] |accessdate=20 February 2012}}</ref>
| spouse =
| children = ३
| website =
|religion = [[थेरेवाद बौद्ध धर्म]]
| footnotes =
}}
तत्परानन्दम आनन्द कृष्णन (जन्म १९३८) एक मलेशियाली व्यापारी आ परोपकारी छी। फोर्ब्सक सभसँ धनी लोकसभक वार्षिक सूचीके अनुसार, वर्तमानमे उनका ६.७ अरब अमेरिकी डलरक नेटवर्थ अछी, जे कि ओ मलेशियामे तेसर सभसँ धनी आ दुनियामे २१९ नम्बर पर आवैत अछी।
आनन्द कृष्णन सार्वजनिक प्रदर्शनके दूर करैत अछी आ अपन कद के व्यक्तिके लेल कम प्रोफाइल बनाए रखै के लेल जानल जाइत अछी।
ओ मनी लन्ड्रिङ के लेल भारतक केन्द्रीय जाँच ब्यूरोद्वारा चाहैत अछी। आ विवादास्पद १एमडीबी के वित्तपोषण के साथ शामिल छल।
==जीवनी==
==उद्यमिता==
==मल्टीमीडिया==
==सन्दर्भ सामग्रीसभ==
{{reflist}}
==बाह्य जडीसभ==
* [https://web.archive.org/web/20120615072504/http://www.theedgemalaysia.com/in-the-financial-daily/192103-usaha-tegas-group-impacting-lives.html "Usaha Tegas Group: Impacting lives"]
*[https://www.forbes.com/lists/2010/10/billionaires-2010_Ananda-Krishnan_YK1N.html Forbes List of Billionaires]
* [http://www.telegraph.co.uk/finance/markets/2790027/Malaysian-billionaire-Ananda-Krishnan-bails-out-Johnston-Press.html Malaysian billionaire Ananda Krishnan bails out Johnston Press]
* [https://web.archive.org/web/20080906162145/http://www.pr-inside.com/malaysia-and-singapore-asian-nations-of-r700593.htm Malaysia and Singapore: Asian Nations of Economic Success by Globalization]
* [http://business.timesonline.co.uk/tol/business/industry_sectors/leisure/article3867841.ece Malaysian Tycoon Ananda Krishnan reaps £120m from sale of Excel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110612074358/http://business.timesonline.co.uk/tol/business/industry_sectors/leisure/article3867841.ece |date=2011-06-12 }}
* [https://web.archive.org/web/20080919054657/http://sub.adoimagazine.com/blog/index.php/tag/ananda-krishnan/ WHEN TWO MEDIA TITANS CLASH]
* [https://web.archive.org/web/20081121051414/http://www.networkmalaysia.com/subtitle/article_anandak.htm Ananda Krishnan]
* [http://www.indianmalaysian.com/indian_06-06_anandakrishnan.html T. Ananda Krishnan]
* [http://articles.economictimes.indiatimes.com/2011-06-19/news/29676883_1_tak-t-ananda-krishnan-robert-kuok What is it about billionaire T Ananda Krishnan that India has so much interest]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160913164712/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2011-06-19/news/29676883_1_tak-t-ananda-krishnan-robert-kuok |date=2016-09-13 }}, An article on India's [[The Economic Times]]
==एहो सभ देखी==
[[श्रेणी:जीवनी]]
4bjanm6bwthj9lqfx015ox1y0511ao1
प्रगती मैदान (दिल्ली)
0
30005
278497
245016
2026-06-19T03:41:43Z
InternetArchiveBot
10060
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278497
wikitext
text/x-wiki
[[File:Bharat Mandapam Pragati Maidan.jpg|thumb|right|भारत मण्डम्पम् प्रगति मैदान]]
'''प्रगती मैदान''' [[दिल्ली]] शहरक एक क्षेत्र छी। ई [[दिल्ली मेट्रो रेल]]क [[ब्लू लाइन (दिल्ली मेट्रो)|ब्लू लाइन शाखा]] कऽ एक स्टेशन सेहो छी। प्रत्येक वर्ष नोभेम्बर महीनामे एही ठाम [[भारतीय विश्व व्यापार मेला]] (India International Trade Fair)क आयोजन कएल जाइत अछि।<ref name=bi>{{cite news|url=http://www.indianexpress.com/news/when-carmakers-come-to-delhi-even-pragati-maidan-falls-short-of-space/259410/0|title=When carmakers come to Delhi, even Pragati Maidan falls short of space|date=January 9, 2008|publisher=Indianexpress.com|accessdate=2015-06-18}}</ref>
प्रगती मैदान [[दिल्ली]] स्थित बड़का प्रदर्शिनी सभक परिसर अछि। समुचा परिसर छोट छोट प्रदर्शनी हलमे विभाजित अछि। ई परिसर खासकऽ प्रत्येक साल लागऽ वाला [[विश्व पुस्तक मेला (दिल्ली)|विश्व पुस्तक मेला]] एवं इन्टरनेशनल ट्रेड फेयरक लेल प्रशिद्ध अछि।<ref>{{cite web|url=https://scroll.in/article/835860/the-hall-of-nations-was-a-terrific-example-of-a-young-countrys-make-in-india-spirit|title=The demolished Hall of Nations was a terrific example of a young country’s Make in India spirit|first=Mustansir|last=Dalvi|publisher=|accessdate=1 November 2017}}</ref>
== इतिहास ==
== तस्वीरसभ ==
<gallery mode=packed>
<!-- Deleted image removed: Image:Pragatimaidan.jpg|Hall 6 -->
Image:Pragati Maidan, Hall 1.JPG|कक्ष १
Image:Pragati Maidan, inside halls 2,3,4,5.JPG|कक्ष २,३, ४ आ ५ कऽ भीतरी दृश्य
Image:Pragati Maidan, Nescafé stall and halls 2,3,4,5.JPG|न्यासकेफे स्टल
Image:Pragati Maidan, inside hall 6.JPG|कक्ष ६ कऽ भीतरी दृश्य
Image:Pragati Maidan, inside hall 14.JPG|कक्ष १४ कऽ भितर
Image:Pragati Maidan, inside hall 18 (1).JPG|कक्ष १८
Image:Pragati Maidan, inside hall 18 (2).JPG|कक्ष १८
Image:Pragati Maidan, inside hall 18 (3).JPG|कक्ष १८
Image:Pragati Maidan, inside hall 18 (4).JPG|कक्ष १८
Image:Pragati Maidan, Mother Dairy restaurant.JPG|मदर डेयरी रेस्टोरेन्ट
Image:Pragati Maidan lake.JPG|ताल
</gallery>
== अगलबगल ==
* [[हजरत निजामुद्दीन रेलवे स्टेशन]]की दूरी एही ठामसँ लगभग ३ किमी अछि।
==बाह्य जडीसभ==
* भारतीय उद्योग परिसंघ द्वारा आयोजित व्यापार मेलाक [https://web.archive.org/web/20070502072746/http://www.internationalhospitalityfair.in/index.asp जालस्थलक पुरालेख]
==सन्दर्भ सामग्रीसभ==
{{reflist}}
{{दिल्लीक दर्शनीय स्थलसभ}}
{{दिल्ली मैट्रो ब्लूलाइन}}
pyjh6nkbalmhx0vznfc0y6msqxlilje
म्यानह्याटन
0
30063
278502
278358
2026-06-19T04:37:50Z
InternetArchiveBot
10060
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278502
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!--See Template:Infobox settlement for additional fields that may be available-->
<!--See the Table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage-->
<!-- Basic info ---------------->
|name = म्यानह्याटन<br>Manhattan
|official_name =
|other_name = न्यू योर्क काउन्टी<!-- Don't change without discussion -->
|native_name = <!-- if different from the English name -->
|nickname = '''द सिटी'''<ref name="ManhattanTheCity">{{cite web|url=http://gothamist.com/2012/05/21/do_you_refer_to_manhattan_as_the_ci.php|title=Do You Refer To Manhattan As "The City"?|date=May 21, 2012|publisher=Gothamist|author=Jen Carlson|accessdate=July 13, 2017|archive-date=October 25, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161025130428/http://gothamist.com/2012/05/21/do_you_refer_to_manhattan_as_the_ci.php|url-status=dead}}</ref>
|etymology = [[लेनेप भाषा|लेनेप]]: '''मन्ना-हाटा''' (अनगिन्ती पहाड़क टापु)
|settlement_type = [[न्यू योर्क]]क उपनगर
|total_type = <!-- to set a non-standard label for total area and population rows -->
|motto =
<!-- images and maps ----------->
|image_skyline = Above Gotham.jpg
|imagesize = 325
|image_caption = म्यानह्याटनक दृश्य
|image_flag = Flag of the Borough of Manhattan.svg
|flag_size = 150
|image_seal =
|seal_size = 150
|image_shield =
|shield_size =
|image_blank_emblem =
|blank_emblem_type =
|blank_emblem_size =
|image_map = New York City location Manhattan.svg
|mapsize = 300
|map_caption = न्यू योर्क शहरमे म्यानह्याटनक अवस्थिति
|pushpin_map = <!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map -->
|pushpin_label_position = <!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none -->
|pushpin_map_caption =
|pushpin_mapsize =
<!-- Location ------------------>
|subdivision_type = Country
|subdivision_name = {{nowrap|{{flag|United States}}}}
|subdivision_type1 = राज्य
|subdivision_name1 = {{flag|New York}}
|subdivision_type2 = काउन्टी
|subdivision_name2 = न्यू योर्क <small>(Coterminous)</small>
|subdivision_type3 = शहर
|subdivision_name3 = {{flag|New York City}}
<!-- Smaller parts (e.g. boroughs of a city) and seat of government -->
|seat_type =
|seat =
|parts_type =
|parts_style = <!--=list (for list), coll (for collapsed list), para (for paragraph format)
Default is list if up to 5 items, coll if more than 5-->
|parts = <!-- parts text, or header for parts list -->
|p1 =
|p2 = <!-- etc. up to p50: for separate parts to be listed-->
<!-- Politics ----------------->
|government_footnotes =
|government_type = [[Borough (New York City)]]
|leader_title = [[Borough President]]
|leader_name = [[Gale Brewer]] ([[New York State Democratic Committee|D]])<br />— ''(Borough of Manhattan)''
|leader_title1 = [[New York County District Attorney|District Attorney]]
|leader_name1 = [[Cyrus Vance Jr.]] ([[New York State Democratic Committee|D]])<br />— ''(New York County)''
|established_title = स्थापना
|established_date = १६२४
<!-- Area --------------------->
|area_magnitude =
|unit_pref = US
|area_footnotes = <ref name=CensusArea>[http://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/county_sub_list_34.txt 2010 Census Gazetteer Files: New York County Subdivisions], [[United States Census Bureau]]. Accessed June 19, 2017.</ref>
|area_total_sq_mi = 33.58
|area_land_sq_mi = 22.83
|area_water_sq_mi = 10.76
|area_water_percent = 32
<!-- Elevation -------------------------->
|elevation_footnotes =
|elevation_m =
|elevation_ft =
|elevation_max_m =
|elevation_max_ft =
|elevation_min_m =
|elevation_min_ft =
<!-- Population ----------------------->
|population_as_of = २०१६
|population_footnotes =
|population_note =
|population_total = 1,643,734<ref name="USCensusEst2016">{{cite web|url=https://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/PEP/2016/PEPANNRES/0500000US36061|title=Annual Estimates of the Resident Population: April 1, 2010 to July 1, 2016 Population Estimates – New York County, New York|publisher=[[United States Census Bureau]]|accessdate=June 11, 2017|archive-date=February 13, 2020|archive-url=https://archive.today/20200213114857/https://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/PEP/2016/PEPANNRES/0500000US36061|dead-url=yes}}</ref>
|population_density_sq_mi = 71,998.9
|population_blank1_title = मूलवासी नाम
|population_blank1 = म्यानह्याटनाइट
<!-- General information --------------->
|timezone = इएसटी
|utc_offset = −०५:००
|timezone_DST = इडिटी
|utc_offset_DST = −०४:००
|coordinates = {{coord|40|43|42|N|73|59|39|W|region:US-NY|display=inline}}
|postal_code_type = जिप कोड
|postal_code = 100xx, 101xx
|area_code = २१२/६४६/३३२, ९१७ {{efn|मार्बल पहाड़मे क्षेत्र कोड ७१८, ३४७ आ ९२९ प्रयोग होइत अछि ।}}
|area_code_type = क्षेत्रीय कोड
|website = [http://manhattanbp.nyc.gov/ म्यानह्याटन नगर अध्यक्ष] <!--can be updated with general website for Manhattan if it becomes available-->
|footnotes =
}}
[[file:Hamilton Park, Jersey City.JPG|right|180px|thumb|न्यू जर्सीक ह्यमिल्टन पार्कस म्यानह्याटन.]]
'''म्यानह्याटन''' ({{IPAc-en|m|æ|n|ˈ|h|æ|t|ən|,_|m|ə|n|-}}) [[न्यू योर्क शहर]]क एक [[नगर]] छी । [[हडसन नदी]]क तट पर मुख्य रूपसँ '''म्यानह्याटन द्वीप''' पर स्थित, ई नगरक सीमा [[न्यू योर्क]] राज्यक '''न्यू योर्क प्रान्त''' नामक एक मूल प्रान्तक सीमाक समान अछि । एहिमे म्यानह्याटन द्वीप आ बहुत छोट-छोट समीपवर्ती द्वीप: रूजवेल्ट द्वीप, रन्डाल्स द्वीप, वार्ड्स द्वीप, गवर्नर्स द्वीप, लिबर्टी द्वीप, एलिस द्वीप<ref name="NJvNY">[http://caselaw.lp.findlaw.com/cgi-bin/getcase.pl?court=US&navby=case&vol=000&invol=120ORIG ''न्यू जर्सी बनाम न्यू योर्क'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050109083017/http://caselaw.lp.findlaw.com/cgi-bin/getcase.pl?court=US&navby=case&vol=000&invol=120ORIG |date=2005-01-09 }}, 523 यू.एस. 767 (1998). 04-01-2008 को पुनःप्राप्त.</ref> कऽ भाग, तथा यु थान्ट द्वीपक संग-संगे मार्बल हिल नामक ब्रोन्क्सक समिप मुख्य भूमिकें एक छोट भाग शामिल अछि । न्यू योर्कक मूल शहरक आरम्भ म्यानह्याटनक दक्षिणी छोर पर छल आ वर्ष १८९८ मे लगपासक प्रान्तसभ शामिल भेलाक कारण एकर विस्तार भेल छल । ई पाँच नगरसभमे सभसँ छोट मुदा सभसँ अधिक नगरीकृत नगर छी ।
न्यू योर्क प्रान्त, [[संयुक्त राज्य अमेरिका]]क सभसँ अधिक जनसङ्ख्या भेल प्रान्त छी आ संगे ई दुनियाक सभसँ बेसी घनत्व भेल जनसङ्ख्या भेल क्षेत्रसभमे सँ एक छी, जतय वर्ष २००८ मे जनसङ्ख्या १६,३४,७९५<ref name="2008 NY county est">{{cite web|url=http://quickfacts.census.gov/qfd/states/36/36061.html|title=New York County, New York|publisher=Quickfacts.census.gov|date=|accessdate=2009-05-30|archive-date=2009-05-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20090506191706/http://quickfacts.census.gov/qfd/states/36/36061.html|dead-url=yes}}</ref> छल जकर निवास क्षेत्र २२.९६ वर्ग माइल (५९.४७ वर्ग किलोमिटर) छल, अर्थात एतय रहल जनसङ्ख्याक घनत्व ७१,२०१ व्यक्ति प्रति वर्ग माइल (२७,४८५ प्रति वर्ग किलोमिटर) छल । ई संयुक्त राज्य अमेरिकाक सभसँ धनीक प्रान्तसभमे सँ एक छी जतय वर्ष २००५ कऽ सर्वेक्षणक अनुसार [[निजी आय प्रति व्यक्ति|निजी आय '''प्रति व्यक्ति''']] १,००,००० डलरसँ अधिक छल ।<ref>{{cite web|url=http://www.bea.gov/regional/reis/drill.cfm?table=CA1-3&catable=CA1-3&lc=30&years=2005&rformat=display&areatype=LOCAL&sort=1|title=U.S. Bureau of Economic Analysis|publisher=Bea.gov|date=2009-04-23|accessdate=2009-05-30|archive-date=2007-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20070929124701/http://www.bea.gov/regional/reis/drill.cfm?table=CA1-3&catable=CA1-3&lc=30&years=2005&rformat=display&areatype=LOCAL&sort=1|dead-url=yes}}</ref> जनसङ्ख्याक आधारमे म्यानह्याटन न्यू योर्कक पाँच नगरसभमे सँ तेसर सभसँ पैग नगर छी ।
म्यानह्याटन संयुक्त राज्य अमेरिका आ दुनिया दुनूकें एक प्रमुख वाणिज्यिक, वित्तीय आ सांस्कृतिक केन्द्र छी ।<ref>बैरी, डैन. [http://www.nytimes.com/2001/10/11/nyregion/nation-challenged-new-york-new-york-carries-but-test-its-grit-has-just-begun.html "एक राष्ट्र ने चुनौती दी: न्यू योर्क में; न्यू योर्क जारी रखता है, लेकिन इसके धैर्य का परीक्षण अभी-अभी शुरू हुआ है"], ''[[द न्यू योर्क टाइम्स]]'', 11 अक्टूबर 2001. 30 जून 2009 को अभिगमित. "विश्व के वित्तीय केंद्र में एक गर्जन शून्य का निर्माण किया गया है।"</ref><ref>सोरेंटिनो, क्रिस्टोफर. [http://www.nytimes.com/2007/09/16/nyregion/thecity/16toug.html?pagewanted=2&_r=1 "जब वह सत्रह के थे"], ''द न्यू योर्क टाइम्स'', 16 सितम्बर 2007. 22 दिसम्बर 2007 को अभिगमित. "1980 में अभी भी विभिन्न डाउनटाउन क्रांतियों के पदचिह्नों के अवशेष थे जिसने न्यू योर्क के संगीत और कला को पुनर्जीवित कर दिया था और इसने म्यानह्याटन को उसी स्थित में रखा जिस स्थिति को उसने 1940 के दशक के बाद से दुनिया के सांस्कृतिक केंद्र के रूप में प्राप्त किया था।"</ref><ref>बुमिलर, एलिसाबेथ. [http://www.nytimes.com/1995/10/08/nyregion/pope-s-visit-cardinal-pope-s-important-ally-cardinal-shines-high-hierarchy.html "पोप की यात्रा: कार्डिनल; पोप के महत्वपूर्ण सहयोगी के रूप में, पदानुक्रम में कार्डिनल की चमक ज्यादा है"], ''द न्यू योर्क टाइम्स'', 8 अक्टूबर 1995. 18 दिसम्बर 2007 को अभिगमित. "संयुक्त राज्य अमेरिका की मीडिया और सांस्कृतिक केंद्र के आर्कबिशप के रूप में कार्डिनल ओ'कॉनर का कैथोलिक धर्माध्यक्षों के बीच असाधारण शक्ति है।"</ref> संयुक्त राज्य अमेरिकाक बहुतो पैग रेडियो, टेलिभिजन आ दूरसञ्चार कम्पनीसभ एहि ठाम अवस्थित अछि आर एकर संग-संगे बहुतो समाचार, पत्रिका, किताब आ अन्य मिडिया प्रकाशकसभ सेहो एहि ठाम रहल अछि । म्यानह्याटनमे बहुतो प्रसिद्ध स्थल, पर्यटन आकर्षण केन्द्र, सङ्ग्रहालय आ विश्वविद्यालय अछि । ई [[संयुक्त राष्ट्र]]क मुख्यालयसभक गृह सेहो छी । संयुक्त राज्य अमेरिकाक सभसँ पैग केन्द्रीय व्यावसायिक जिला म्यानह्याटनमे अवस्थित अछि, [[न्यू योर्क स्टक एक्सचेञ्ज]] आ [[नासड्याक|एनएएसडिक्यु]], दुनूकें कार्यस्थल अछि आ देशक सभसँ अधिक निगमित मुख्यालयसभक गृह अछि ।<ref>[http://www.demographia.com/db-cbd2000.pdf संयुक्त राज्य अमेरिका के केन्द्रीय व्यावसायिक जिलें], ''डेमोग्राफिया'' . 18-01-2009 को प्राप्त.</ref> ई न्यू योर्क शहर आ न्यू योर्क महानगरीय क्षेत्रक केन्द्र छी आ शहरक सरकारक पद तथा क्षेत्रक बहुत पैग भागकें रोजगार, व्यवसाय, आ मनोरञ्जन गतिविधिसभक पोषक स्थल छी । परिणामस्वरूप, न्यू योर्क शहरक अन्य नगरसभ, जेना - [[ब्रुकलाइन]] आ [[क्विन्स]]क निवासी अत्यधिक म्यानह्याटनक यात्राकें '''शहरक यात्रा''' कऽ रूपमे सन्दर्भित करैत अछि ।<ref>[http://www.barrypopik.com/index.php/new_york_city/entry/going_to_the_city_manhattan/ BarryPopik.com]</ref>
==व्युत्पत्ति==
म्यानह्याटन नामक शब्द मन्ना-हाटा सँ व्युत्पन्न भेल अछि जे रबर्ट जुएट नामक [[हेनरी हडसन]]क नाव हाल्व म्यान (अर्द्धचन्द्र)क एक अधिकारिक वर्ष १६०९ कऽ रोजनामचामे लिखल गेल छल ।<ref>[http://www.newsday.com/community/guide/lihistory/ny-history-hs216a1v,0,919043.story?coll=ny-lihistory-navigation रॉबर्ट जुएट के जर्नल का पूरा पाठ: न्यूयॉर्क की ऐतिहासिक सोसायटी के संग्रह से, द्वितीय श्रृंखला, 1841 लॉग बुक], ''[[न्यूज़डे]]'' . 16-05-2007 को प्राप्त.</ref> वर्ष सन् १६१० कऽ एक मानचित्र मरिसस नदी (बादमे [[हडसन नदी]] नाम देल गेल)कऽ पश्चिम आ पूर्व दुनु दिस, दु ठाम म्यानह्याटन नाम दर्शाबैत अछि । शब्द म्यानह्याटन कऽ अनुवाद [[लेनेप भाषा]]क अनुसार बहुतो पहाडीसभक द्वीप कऽ रूपमे कएल गेल अछि ।<ref name="Mannahatta">होलोवे, मार्गरिट. [http://www.nytimes.com/2004/05/16/nyregion/urban-tactics-i-ll-take-mannahatta.html "अर्बन टैक्टिक्स; आई'ल टेक मैन्नाहट्टा"], ''द न्यूयॉर्क टाइम्स'', 16 मई 2004, 30 जून 2009 को अभिगमित. "वह कल्पना कर सकता था जो कुछ हेनरी हडसन ने 1609 में देखा था जब वह मैन्नाहट्टा की यात्रा की थी, जिसका अर्थ लेनेप की बोली में संभवतः ''कई पहाड़ियों का द्वीप'' था।'''''''' ''</ref>
==इतिहास==
===औपनिवेशिक===
[[file:Peter Minuit portrait New Amsterdam 1600s light.jpg|thumb|right|180px|पीटर मिनुइट]]
[[File:Stad Amsterdam in Nieuw Nederland (City Amsterdam in New Netherland) Castello Plan 1660.jpg|thumb|सन् १६६० मे लोअर म्यानह्याटन, जखन ई न्यू एम्स्टर्डमक भाग छल । द्वीपक उपरी भाग दिसक पैग संरचना फोर्ट एम्स्टर्डम छी ।]]
उत्तर एहि मानचित्रमे दहिना बगल अछि ।]]
जे क्षेत्र एखन म्यानह्याट अछि, ओही ठाम लम्बा समयसँ [[लेनेप]]क निवास छल । १५२४ मे, डोङ्गी सभमे किछ लेनेप फ्लोरेन्सवासी गियोवानी डा वेर्राजनो सँ मिलल छल, जे न्यू योर्क बन्दरगाह दिससँ जेनिहार पहिल यूरोपीय अन्वेषक छल, मुदा ओ नैरोजक पछिला बन्दरगाहमे प्रवेश नै करि सकल.<ref>सुलीवान, डॉ॰ जेम्स. [http://www.usgennet.org/usa/ny/state/his/bk1/ch3/pt1.html "न्यूयॉर्क राज्य का इतिहास: प्रथम पुस्तक, तृतीय अध्याय"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081012091106/http://www.usgennet.org/usa/ny/state/his/bk1/ch3/pt1.html |date=2008-10-12 }}, यूएसजेननेट (USGenNet), 01-05-2007 को अभिगमित. "संतोषजनक सबूत है कि जियोवानी डा वेराज़नो ने 1524 में न्यूयॉर्क के बाहर के बंदरगाह की यात्रा की.</ref> हेनरी हडसनक यात्रा धरि ई क्षेत्रक मानचित्र नै छल, जे [[डच ईस्ट इन्डिया कम्पनी]]क लेल काम करनिहार एक अङ्ग्रेज छल ।<ref>{{cite book|title=New York: the World's Capital City, Its Development and Contributions to Progress|author=Rankin, Rebecca B., Cleveland Rodgers|publisher=Harper|year=1948}}</ref> हडसन अपन यात्राक समय १६०९ मे म्यानह्याट द्वीप आ ओहि ठाम रहनिहार देशी लोगसभक लग पहुँचल आ नदी, जकर नाम बादमे हुनकर नाम पर हडसन नदी रहल गेल ।
===अमेरिकी क्रान्ति आ प्रारम्भिक संयुक्त राज्य अमेरिका===
[[file:George_Washington_Statue_at_Federal_Hall.JPG|thumb|upright|जे.क्यू.ए. (J.Q.A.) वार्डक जर्ज वाशिङ्गटनक मूर्ति, ओही जगह जहिठाम प्रथम अमेरिकी राष्ट्रपतिक रूपमे वाशिङ्गटनक अभिषेक कएल गेल छल ।]]
१७६५ मे न्यू योर्क शहरमे ब्रिटिश शासनक सङ्गठित औपनिवेशिक विपक्ष अर्थात् तेरह उपनिवेश सभक स्टैम्प एक्ट काँग्रेस प्रतिनिधिसभक एक पूर्व पीठिका कs आयोजन कएल गेल। काँग्रेस द्वारा परिणामस्वरूप अधिकार आ शिकायतक घोषणा प्रस्तुत कएल गेल जे "प्रतिनिधित्वक बिना कोनो कराधान नै" कs नामसँ लोकप्रिय अवधारणा पर जोर देबsक लेल बहु उपनिवेशसभक एक प्रतिनिधि मन्डलक पहिल दस्तावेज छल। एहन सेहो पहिल बेर भेल छल जखन उपनिवेशसभ द्वारा एक एकीकृत राजनीतिक उद्देश्यक लेल सहयोग देनए छल आ कन्टिनेन्टल काँग्रेसक शुरुवात भेल जकर बहुत बर्षक बाद अनुशरण कएल गेल ।
===१९अम शताब्दी दिस वृद्धि===
न्यू योर्क एकटा आर्थिक केन्द्रक रूपमे अगाड़ी आएल, एकर पहिल कारण प्रथम [[कोष सचिव]]क रूपमे [[अलेक्जेन्डर हयामिल्टन]]क नीतिसभ आ प्रणालिसभ छल आर दोसर कारण १८२५ मे [[एरी सुरङ्ग]]क उद्घाटन छल, जहिमे अटलान्टिक बन्दरगाह कs [[मध्य-पश्चिमी संयुक्त राज्य अमेरिका]] आ क्यान्डाक विशाल कृषिगत बाजारसभ सँ जोड़ि देलक ।
[[file:Nast-Tammany.jpg|thumb|थोमस नैस्ट, लोकतन्त्रक हत्या केनिहार एक खतरनाक बाघक रूपमे टैमनीक भर्त्सना करैत अछि; बाघक छवी सँ समझाबsक प्रयास कएल गेल अछि ।]]
===२०अम शताब्दी===
[[file:Singer City Investing Hudson Terminal 1909.jpg|thumb|शहरक उपर नवनिर्मित सिङ्गर भवनक टावर, १९०९]]
[[file:Old timer structural worker2.jpg|thumb|१९३० मे एम्पायर स्टेट भवन क निर्माणक समय एहिक शीर्ष पर एकटा निर्माणकारी मजदूर.ओहिसँ नीचा आ ओहिक पाछा क्रिसलर भवन.]]
[[file:Manhattan from helicopter edit1.jpg|thumb|म्यानह्याटनक प्रतीकात्मक दृश्य जहिमे स्टयाचू अफ लिबर्टी, एलिस द्वीप, एम्पायर स्टेट भवन आ वर्ल्ड ट्रेड सेन्टर दिखाओल गेल अछि, मई २००१.]]
[[न्यू योर्क शहर उपमार्ग]]क निर्माण, जकर उद्घाटन [[१९०४]]मे भेल छल, ब्रूकलीनक अतिरिक्त तटसभक जका न्यू योर्क शहर कs एक-साथ बाधsमे मद्दत केलक ।<ref>चेस-डन, क्रिस्टोफर और मैनिंग, सुसैन. [http://www.irows.ucr.edu/research/citemp/ccr02/ccr02.htm "सिटी सिस्टम्स एण्ड वर्ल्ड-सिस्टम्स: फोर मिलेनिया ऑफ़ सिटी ग्रोथ एण्ड डिक्लाइन"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100716055607/http://irows.ucr.edu/research/citemp/ccr02/ccr02.htm |date=2010-07-16 }}, [[कैलिफोर्निया विश्वविद्यालय, रिवरसाइड]] इंस्टीट्युट फ़ॉर रिसर्च ऑन वर्ल्ड-सिस्टम्स. 17 मई 2007 को अभिगमित. "न्यूयॉर्क, जो 1925 तक लन्दन को मात देते हुए दुनिया का सबसे बड़ा शहर बन गया।.."</ref>
===११ सितम्बरक आक्रमण===
११ सितम्बर २००१ कऽ विमान अपहरण कएल गेल आ ओहिसँ वर्ल्ड ट्रेड सेन्टरक दुटा टावरसभ कऽ टक्कर मारि गेल जहिमे ३००० सँ अधिक लोगसभक मृत्यु भऽ गेल छल । [[वर्ल्ड ट्रेड सेन्टर ७]]क संग-संगे ई दुनु टावर सेहो ध्वस्त भऽ गेल, जहिमे आगि लागलाक कारणसँ एहिक ढहिसँ पहिने एकरा खाली कराऽ देल गेल छल ।
===एनवाइसीमे टेलिभिजन आ चलचित्र===
चलचित्र आ टीवी श्रृङ्खलाक एक स्थलक रूपमे अपन लोकप्रियताक कारण आधुनिक न्यू योर्क शहर सँ दुनिया भरिक बहुतो लोगसभ परिचित अछि । उल्लेखनीय टीवी उदाहरणसभमे किछ पुरस्कार प्राप्त केनिहार कार्यक्रम, जेनाकी - ''[[फ्रेन्ड्स]]'', ''[[३० रक]]'', ''[[CSI: NY]]'', ''[[सीनफेल्ड]]'', ''[[एनवाईपीडी (NYPD) ब्लू]]'', ''[[ल एण्ड अर्डर]]'', ''[[विल एण्ड ग्रेस]]'', ''[[स्पिन सिटी]]'', ''[[गसिप गर्ल]]'' आर ''[[सेक्स एण्ड द सिटी]]'', समाबेश अछि । उल्लेखनीय चलचित्र उदाहरणसभमे ''[[मिरेकल अन 34थ स्ट्रीट]]'', ''[[घोस्टबस्टर्स]]'', ''[[ग्रेम्लिङ्स २]]'', ''[[आईज वाइड शट]]'', ''[[Home Alone 2: Lost in New York]]'', ''[[क्लोवरफील्ड]]'' आर [[वूडी एलेन]]क चलचित्रमे सँ बहुतो चलचित्र, जेनाकि - ''[[एनी हल]]'', ''[[बनानाज]]'' आर ''म्यानह्याटन'', समाबेश अछि ।
==भूगोल==
[[file:NASA Manhattan.jpg|thumb|upright|सेन्ट्रल पार्क एहि उपग्रही छवीक केन्द्रमे द्रष्टव्य अछि। म्यानह्याटन पश्चिममे हडसन नदीसँ, उत्तरमे हार्लेम नदीसँ आ पूर्वमे ईस्ट नदीसँ घेरल अछि ।]]
म्यानह्याटनक निर्बाध रूपसँ [[डाउनटाउन]], [[मिडटाउन]] आ [[अपटाउन]]मे विभाजित कएल गेल जकर संग-संगे [[फिफ्थ एवेन्यू]], म्यानह्याटन कऽ एकर ईस्ट साइड आ वेस्ट साइडमे विभाजित करैत अछि । म्यानह्याटन द्वीप पश्चिममे [[हडसन नदी]] सँ आ पूर्वमे [[ईस्ट नदी]] सँ घेरल अछि । उत्तरमे [[हार्लेम नदी]], म्यानह्याटनक [[ब्रोक्स]] सँ आर संयुक्त राज्य अमेरिका की मुख्य भूमिसँ अलग करैत अछि । बहुतो छोट-छोट द्वीप सेहो म्यानह्याटन नगरक भू-भाग छी, जहिमे [[रन्डाल्स द्वीप]], [[वार्ड्स द्वीप]] आर ईस्ट नदीक [[रूजवेल्ट द्वीप]], तथा [[न्यूयॉर्क बन्दरगाह]]क दक्षिणमे [[गवर्नर्स द्वीप]] आ [[लिबर्टी द्वीप]] शम्म्लित अछि ।<ref name="Islands">[http://law.onecle.com/new-york/new-york-city-administrative-code/ADC02-202_2-202.html नगरों और तत्संबंधी सीमाओं में न्यूयॉर्क शहर की प्रशासनिक संहिता की धारा 2-202 विभाजन - नगरों और तत्संबंधी सीमाओं में विभाजन.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828185323/http://law.onecle.com/new-york/new-york-city-administrative-code/ADC02-202_2-202.html |date=2008-08-28 }}, लॉयर रिसर्च सेंटर. 16 मई 2007 को अभिगमित. "मैनहटन नगर न्यूयॉर्क प्रान्त नामक क्षेत्र से मिलकर बनेगा जिसमें आम तौर पर मार्बल हिल के नाम से जाने जाने वाले भूमि के उस भाग सहित और उन्नीस सौ चौरासी के कानूनों के अध्याय नौ सौ इकतीस के अनुसार सभी प्रयोजनों के लिए न्यूयॉर्क प्रान्त और मैनहटन नगर के भीतर भागों समेत और फिर मैनहटन द्वीप, गवर्नर्स द्वीप, बेडलोस द्वीप, एलिस द्वीप, फ्रैंकलिन डी. रूज़वेल्ट द्वीप, रंडाल्स द्वीप और ऑइस्टर द्वीप नामक द्वीप सहित शहर और राज्य के वे सभी भाग शामिल होंगे..."</ref>
[[file:NYC-GRID-1811.png|thumb|left|upright|आयुक्तक म्यानह्याटन कऽ ग्रिड योजनाक १८११ मे अपन जाइसँ किछ बर्ष पहिने १८०७ कऽ संस्करणक एक आधुनिक पुनःआरेख.सेन्ट्रल पार्क अनुपस्थित अछि ।]]
==समीपवर्ती प्रान्त==
* [[बर्गेन प्रान्त, न्यू जर्सी]]—पश्चिम/उत्तर-पश्चिम
* [[हडसन प्रान्त, न्यू जर्सी]]—पश्चिम/दक्षिण-पश्चिम
* ब्रोक्स प्रान्त, न्यू योर्क ([[द ब्रोक्स]])—उत्तर-पूर्व
* क्वीन्स प्रान्त, न्यू योर्क ([[क्वींस]])—पूर्व/दक्षिण-पूर्व
* किङ्गस प्रान्त, न्यू योर्क ([[ब्रूकलीन]])—दक्षिण/दक्षिण-पूर्व
* रिचमन्ड प्रान्त, न्यू योर्क ([[स्टेटन द्वीप]])—दक्षिण-पश्चिम
==राष्ट्रिय संरक्षित क्षेत्र==
* [[अफ्रीकी कब्रिस्तान राष्ट्रिय स्मारक]]
* [[कैसल क्लिन्टन राष्ट्रिय स्मारक]]
* [[सङ्घीय हउल राष्ट्रिय स्मारक]]
* [[सामान्य अनुदान राष्ट्रिय स्मारक]]
* [[गवर्नर्स द्वीप राष्ट्रिय स्मारक]]
* [[ह्यामिल्टन ग्रेन्ज राष्ट्रिय स्मारक]]
* [[लोअर ईस्ट साइड वासगृह राष्ट्रिय ऐतिहासिक स्थल]]
* [[स्टयाचू अफ लिबर्टी राष्ट्रिय स्मारक]] (भाग)
* [[थियोडोर रूजवेल्ट जन्मस्थान राष्ट्रिय ऐतिहासिक स्थल]]
==पड़ोसी क्षेत्र==
{{Main|Neighborhoods of New York City|List of Manhattan neighborhoods}}
म्यानह्याटनक बहुतो पड़ोसी क्षेत्रसभक नामकरण कोनो विशेष परम्पराक अनुसार नै भेल अछि । किछक वर्णन भौगोलिक दृष्टि सँ ([[अपर ईस्ट साइड]]), या जातीयताक दृष्टि सँ ([[चाइनाटाउन]]) कएल जाइत अछि । आर [[आदिवर्णिक शब्द]] छी, जनाकी - [[ट्राइ-बे-का]] ("TRIangle BElow CAnal Street" अर्थात् "नहरक सड़क कऽ नीचाक त्रिभुज" क आदिवर्णिक रूप) या [[सो-हो]] (""SOuth of HOuston" अर्थात्् हाउस्टिनक दक्षिणी क्षेत्र), या हालक विशिष्ट क्षेत्र [[नो-ल-इटा]] ("NOrth of Little ITaly" अर्थात् लघु इटलीक उत्तरी क्षेत्र).<ref>सेन्फ्ट, ब्रेट. [http://www.nytimes.com/1993/09/26/realestate/if-you-re-thinking-of-living-in-tribeca-families-are-the-catalyst-for-change.html "यदि आप इसमें/ट्राइ-बे-का में रहने के बारे में सोच रहे हैं; परिवार परिवर्तन के मुख्य स्रोत हैं"], ''द न्यूयॉर्क टाइम्स'', 26 सितम्बर 1993. 30 जून 2009 को अभिगमित. "परिवारों ने इस ट्राइऐंगल बिलो कैनाल स्ट्रीट में परिवर्तन के मुख्य स्रोत के रूप में वाणिज्य को पीछे छोड़ दिया है (हालांकि केवल ट्राइऐंगल ही यहां इसका दिल है: चैम्बर्स स्ट्रीट पर वेस्ट ब्रॉडवे को अपने उत्तर दिशा में कैनल के साथ मिलाने वाली हडसन स्ट्रीट) ... ७० कऽ दशक के मध्य के बिलकुल आरम्भ में कलाकारगण फैशनेबल सो-हो (साउथ ऑफ़ हाउस्टिन) से शरण लेने लगे."</ref>
[[file:Manhattan night view.jpg|thumb|म्यानह्याटन तटसँ रातिमे लोअर म्यानह्याटन, एफडीआर (FDR) ड्राइव आ ब्रूकलीन तट]]
==जलवायु==
[[file:Storm at Manhattan.jpg|thumb|मिडटाउन म्यानह्याटनमे वर्षा]]
हालांकि म्यानह्याटन ४१°उ कऽ अगल-बगल अवस्थित अछि, मुदा एहीठाम [[नम उपोष्णकटिबन्धीय जलवायु]] ([[कोप्पेन वर्गीकरण]] सीएफ़ए) पाओल जाइत अछि।<ref name="NYC climate"<ref name="NYC
climate">{{cite web|title=The Climate of New York|publisher=New York State Climate Office|url=http://nysc.eas.cornell.edu/climate_of_ny.html|accessdate=2007-03-27}}</ref> शहरक तटीय स्थिति जाड़क समयमे तापमानक अन्तर्देशीय क्षेत्रसभक तुलनामे अपेक्षाकृत गर्म रहैत अछि आ बर्फक मात्राक सामान्य बनाकऽ राखमे मदद करैत अछि जकर वार्षिक औसत २५ सँ ३५ इन्च (६३.५ सँ ८८.९ सेमी) अछि।<ref name="NYC climate"/> न्यू योर्क शहर मौसमी ठण्डाक काल औसत रुपसँ २२० दिन धरि तुषार-मुक्त रहित अछि।<ref name="NYC climate"/> न्यू योर्क शहरमे वसन्त आ पतझड़क मौसम सौम्य होइत अछि, लेकिन गर्मिक मौसम बहुत गरम् आ आर्द्र होइत अछि आ एही मौसमक काल १८ सँ २५ दिन धरि दर्ज कएल गेल तापमानक मात्रा औसतन ९०°फा (32°सँ) या ओहुसँ अधिक अछि ।<ref name="NYC climate"/> शहरक दीर्घकालिक जलवायु स्वरुप, [[अटलान्टिक मल्टीडिकेडल असिलेशन (अटलान्टिक बहु-दशकीय दोलन)]] सँ प्रभावित अछि, जे अटलान्टिकक एक ७०-वर्षीय उष्मोत्पादक आ शीतलन चक्र छी जे क्षेत्रमे बिहाड़ि आ तटीय तूफानक आवृत्ति आ तीव्रताक प्रभावित करैत अछि ।<ref>{{cite web|author=Riley, Mary Elizabeth|title=Assessing the Impact of Interannual Climate Variability on New York City's Reservoir System|year=2006|publisher=Cornell University Graduate School for Atmospheric Science|url=http://ecommons.cornell.edu/bitstream/1813/2623/1/MER%20Thesis-new.pdf|format=PDF|accessdate=2009-06-29}}</ref>
==सरकार==
[[file:Municipal Building - New York City.jpg|thumb|upright|म्यानह्याटनक नगरपालिका भवन]]
[[file:Scott Stringer small.jpg|thumb|left|upright|स्कट स्ट्रिङ्गर, २००६]]
{{Main|Government of New York City}}
१८९८ मे न्यू योर्क शहरक समेकनक बादसँ म्यानह्याटन कs न्यू योर्क शहरक चार्टर द्वारा नियन्त्रित कएल जाइत अछि, जहिसँ १९८९ मे एहिक संशोधनक बादसँ एक शसक्त [[मेयर-परिषद् तन्त्र]]क व्यवस्था केनए अछि ।<ref>[http://www.abcny.org/pdf/Report%20on%20Ballot%20Proposals.pdf "2003 न्यू योर्क शहर चार्टर संशोधन आयोग के मतदान प्रस्ताव पर रिपोर्ट"] (पीडीएफ़ (PDF)), [[एसोसिएशन ऑफ़ द बार ऑफ़ द सिटी ऑफ़ न्यू योर्क]]. 11 मई 2007 को अभिगमित. "अधिकांश शहरों, जो निर्दलीय चुनाव प्रणाली का प्रयोग करते हैं, के विपरीत न्यू योर्क शहर में एक बहुत ही सशक्त मेयर प्रणाली और 1989 के चार्टर संशोधन के बाद एक उत्तरोत्तर शक्तिशाली शहर परिषद् है।"</ref> न्यू योर्क शहरक केन्द्रीकृत सरकार म्यानह्याटनमे सार्वजनिक शिक्षा, सुधारक संस्थानसभ, पुस्तकालयसभ, सार्वजनिक सुरक्षा, मनोरञ्जनक सुविधासभ, स्वच्छता, जल आपूर्ति आ कल्याण सेवासभक लेल उत्तरदायी अछि ।
==राजनीति==
बहुतो सार्वजनिक कार्यालयसभमे डेमोक्रेटिक पार्टीक अधिकार अछि । नगरमे पञ्जीकृत [[रिपब्लिकन]]सभक सङ्ख्या बहुत कम अछि जेकी निर्वाचक-मन्डलक मात्र लगभग १२% गठन करैत अछि । पञ्जीकृत रिपब्लिकनसभक सङ्ख्या केवल [[अपर ईस्ट साइड]] आ [[फाइनेन्सियल जिला]]क पड़ोसीमे निर्वाचक-मन्डलक २०% सँ अधिक अछि । एकटा पार्टीमे पञ्जीकृत लोग सभमेसँ ६६.१% पर [[डेमोक्रेट]]सभक अधिकार अछि । मतदातासभमे सँ २१.९% मतदाता असम्बद्ध (निर्दलीय) होइत छल ।<ref>ग्रोगन, जेनिफर. [http://web.jrn.columbia.edu/studentwork/election/2004/uptown_grogan01.asp चुनाव 2004—पंजीकरण सम्भावना रिकॉर्ड तादाद में वृद्धि], [[कोलंबिया यूनिवर्सिटी ग्रैजुएट स्कूल ऑफ़ जर्नलिज़्म]], 25 अप्रैल 2007 को अभिगमित. "22 अक्टूबर की समय-सीमा तक पंजीकृत मतदाताओं की कुल संख्या के लिए बोर्ड के आंकड़ों के अनुसार, मैनहटन में 11 लाख पंजीकृत मतदाता थे जिनमें से 727,071 डेमोक्रेट थे और 132,294 रिपब्लिकन थे जो 2000 के चुनाव से 26.7 प्रतिशत अधिक है जब 876,120 पंजीकृत मतदाता थे।"</ref>
म्यानह्याटनक चारि काँग्रेसी जिलामे विभाजित कएल गेल अछि, जहिमेसँ सभ जिलाक प्रतिनिधित्व डेमोक्रेटसभ द्वारा कएल जाइत अछि ।
==सङ्घीय प्रतिनिधित्व==
[[file:Farley PO jeh.JPG|thumb|जेम्स ए फर्ले डाकघर]]
[[संयुक्त राज्य अमेरिका डाक सेवा]] म्यानह्याटनक डाकघरसभक परिचालन करैत अछि । [[मिडटाउन म्यानह्याटन]]क [[जेम्स ए. फर्ले डाकघर]], न्यू योर्क शहरक मुख्य डाकघर छी ।<ref>[http://usps.whitepages.com/service/post_office/67234?p=1&s=NY&service_name=post_office&z=10001 "डाकघर स्थान - जेम्स ए फ़ार्ले."] ''[[यूनाइटेड स्टेट्स पोस्टल सर्विस.]]'' 5 मई 2009 को पुनःप्राप्त.</ref>
ई [[31स्ट स्ट्रीट]] आ [[33र्ड स्ट्रीट]]क बीच ४२१ [[ऐट्थ एवेन्यू]] पर अवस्थित अछि ।
डाकघर द्वारा मेल यातायात कम भेलाक कारण ९ मई २००९ सँ २४ घन्टाक निरन्तर सेवा प्रदान केनाए बन्द करि देलक । <ref>[http://www.silive.com/news/index.ssf/2009/04/new_york_citys_main_post_offic.html "न्यूयॉर्क शहर के मुख्य डाकघर की 24-घंटे सेवा बंद."] ''[[एसोसिएटेड प्रेस]]'' . शुक्रवार 17 अप्रैल 2009. 5 मई 2009 को पुनःप्राप्त.</ref>
==अपराध==
१९अम सताब्दीक मध्य शुरूमे, अपन मातृभूमिक गरीबी सँ बचाबsक चाह राखनिहार आप्रवासिसभक लेल संयुक्त राज्य अमेरिका एक चुम्बक बनि गेल । न्यू योर्कमे पहुँचलाक बाद, बहुतो नवाङगतुकसभ द्वारा [[ब्रडवे]] आ [[बोवरी]]क बीचक क्षेत्र आर [[न्यू योर्क सिटी हल]]क उत्तर-पूर्वमे स्थित [[फाइव पवाइन्ट्स]] पड़ोसीक [[बस्तिसभ]]क मैलामे अपन कदम चालि देलक । १८२० कs दशक धरि ई क्षेत्र बहुतो जुवाक अड्डा आ [["हाउसेस अफ इल रिप्यूट" (बदनाम मकान)]]क केन्द्र छल आ एकरा खतरनाक जगहक रूपमे जानल जाइत छल जहिठाम जेलासँ लोग डराइत छल । १८४२ मे, [[चार्ल्स डिकेन्स]] द्वारा क्षेत्रक दौरा भेल आ ओहिक रहन-सहनक भयानक दुर्दशा देखिक चकित रहि गेल ।<ref>क्रिस्टियानो, ग्रेगरी. [http://urbanography.com/5_points/ "द फाइव पॉइन्ट्स"], अर्बनोग्राफी. 16 मई 2007 को अभिगमित.</ref> ई क्षेत्र एतेक कुख्यात छल कि ई [[अब्राहम लिंकन]]क सेहो ध्यान खिचि लेनए छल, जिनका द्वारा १८६० मे अपन [[कूपर यूनियन एड्रेस]]सँ पहिने एहि क्षेत्रक दौरा केनए छल ।<ref>वाल्श, जॉन, [http://www.irish-society.org/Hedgemaster%20Archives/five_points.htm "द फाइव पॉइन्ट्स"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090511001820/http://www.irish-society.org/Hedgemaster%20Archives/five_points.htm |date=2009-05-11 }}, गार्डन शहर क्षेत्र का आयरिश सांस्कृतिक समाज, सितम्बर 1994. 16 मई 2007 को अभिगमित. "फाइव पॉइन्ट्स बस्ती इतनी बदनाम थी कि इसने उम्मीदवार अब्राहम लिंकन का ध्यान खींच लिया जिन्हें अपने कूपर यूनियन एड्रेस से पहले क्षेत्र का दौरा किया।"</ref> मुख्य रूपसँ आयरिश [[फाइव पाइन्ट्स ग्याङ्ग]] देशक प्रथम प्रमुख [[सङ्गठित अपराध]] संस्थासभमे सँ एक छल ।
[[file:Leslie five points new york 1885 3c22660v.jpg|thumb|१८८५ कs एक रेखाचित्रमे फाइव पवाइन्ट्स सँ होइत बस्तीक यात्रा]]
[[file:NYPD boat99pct.jpg|thumb|एक एनवाईपीडी (NYPD) नाव न्यू योर्क बन्दरगाह पर गश्त लगाबैत अछि]]
==जनसाङ्ख्यिकीय==
==स्थल-चिह्न आ वास्तुकला==
==शहर-दृश्य==
{{Wide image|NYC Top of the Rock Pano.jpg|1000px|<center> [[मिडटाउन म्यानह्याटन]]क उपरी भाग, जकाऽ जीई बिल्डिङ्गक अवलोकन सँ देखल गेल अछि । </center>}}
{{Wide image|Upper and Middle Manhattan.jpg|1000px|<center> जर्सी सिटीसँ देखाई देबऽ बाला ऊपरी म्यानह्याटन आ मिडटाउन म्यानह्याटनक उपरी भाग</center>}}
{{Wide image|NYC Panorama edit2.jpg|1000px|<center> म्यानह्याटन उपरी भागक प्यानोरमा, जेहन होबोकेन, न्यू जर्सी सँ पूर्वक दिस देख रहल अछि ।</center>}}
==अर्थव्यवस्था==
==संस्कृति==
==खेल==
==मिडिया==
==आवासन==
==आधारभूत सुविधासभ==
==परिवहन==
==जनोपयोगी सेवासभ==
==शिक्षा==
== टिप्पणीसभ ==
{{Notelist}}
== सन्दर्भ सामग्रीसभ ==
{{Reflist|30em}}
==बाह्य जडीसभ==
{{Commonscat|Manhattan|म्यानह्याटन}}
{{Wikivoyage|Manhattan|म्यानह्याटन}}
[[श्रेणी:न्यू योर्क शहरक नगरसभ]]
[[श्रेणी:न्यू योर्क शहरक द्वीपसभ]]
fut9n5dd0m3r7f90sk648rh21ayyt9n
एचडीएफसी बैंक (भारत)
0
30075
278485
276962
2026-06-19T00:30:55Z
InternetArchiveBot
10060
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278485
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox company
|name = HDFC Bank Limited
|logo = [[File:HDFC Bank Logo.svg|250px]]
|company_type = [[निजी कम्पनी|निजी]]<br /> {{nowrap|({{BSE|500180}}, {{Nyse|HDB}})}}
|founder = [[बिबु वर्घीज]]
|foundation = अगस्त १९९४<ref name="aboutus"/>
|location = [[मुम्बई]], [[भारत]]
|key_people = '''सी० एम० वासुदेव''' <br /><small>(चेयरमैन) </small><br />'''[[आदित्य पुरी]]''' <br /><small>(प्रबन्ध निर्देशक)</small>
|industry = [[बैंकिङग]]<br />[[वित्तीय सेवासभ]]
|products = [[निवेश बैंकिङग]]<br />[[वाणिज्यिक बैंक|व्यवसायिक बैंकिङग]]<br />[[फुटकर बैंकिङग|रिटेल बैंकिङग]]<br />[[निजी बैंकिङग]]<br />[[परिसम्पत्ति प्रबन्धन]]<br />[[ऋण]]<br />[[क्रेडिट कार्ड]]<ref>{{cite web|url=http://www.hdfcbank.com/common/pdf/corporate/HDFC_Bank_Annual_Report_0809_I.pdf
|title=HDFC_Bank_Annual_Report_0809 |publisher=//www.hdfcbank.com |date= |accessdate=2010-07-26}}</ref>
|revenue = {{profit}} {{INRConvert|49055.18|c}} <small>(2013-14)</small><ref name="financialresult">{{cite web |url=http://www.hdfcbank.com/htdocs/common/pdf/corporate/Financial-Results-March31-2014.pdf |title=HDFC BANK LIMITED, FINANCIAL RESULTS FOR THE QUARTER AND YEAR ENDED MARCH 31, 2014| publisher=एचडीएफसी बैंक |accessdate=23 अप्रैल 2014}}</ref>
|operating_income = {{profit}} {{INRConvert|14360.09|c}} <small>(2013-14)</small><ref name="financialresult" />
|net_income = {{profit}} {{INRConvert|8478.40|c}} <small>(2013-14)</small><ref name="financialresult" />
|assets = {{profit}} {{INRConvert|491599.52|c}} <small>(31 मार्च,2014)</small><ref name="financialresult" />
|equity = {{profit}} {{INRConvert|479.81|c}} <small>(31 मार्च,2014)</small><ref name="financialresult" />
|num_employees = 51,888 <small>(2010)</small><ref>{{cite web|url=http://www.moneycontrol.com/annual-report/hdfcbank/directors-report/HDF01 |title=HDFC Bank Directors Report, HDFC Bank Reports by Directors |publisher=Moneycontrol.com |date= |accessdate=2010-07-26}}</ref>
|homepage = [http://www.hdfcbank.com/ एचडीएफसीबैंक.कम]
|intl = yes
}}
'''एचडीएफसी बैंक''' [[भारत]] के एक प्रमुख बैंक छी। [[मुम्बई|मुम्बई]], भारत मे एकर स्थापना अगस्त १९९४ मे कएल गेल छल।<ref name="aboutus">{{cite news |url=http://www.hdfcbank.com/aboutus/default.htm |title=एचडीएफसी बैंक
|accessdate=2014-04-23 |publisher=एचडीएफसी बैंक - हमर बारे मे |date=2014-04-23}}</ref> एचडीएफसी बैंक जनवरी १९९५ मे एक अनुसूचित [[वाणिज्यिक बैंक]] के रूप मे कार्य शुरू केलक। मोबाइल बैंकिङग सेहो हिन्दी मे उपलब्ध अछि।<ref>{{cite news |url=http://www.hdfcbank.com/aboutus/default.htm |title=एचडीएफसी बैंक मोबाइल बैंकिङग |accessdate=2013-05-25 |publisher=एचडीएफसी बैंक |date=2013-05-25}}</ref> एकर शाखासभक अधिकतम संख्या मुम्बई आ नयाँ दिल्ली मे अछि।<ref>{{cite news |url=http://www.allindiacodes.com/hdfc-bank/ |title=HDFC Bank Branches |accessdate=2013-05-25 |publisher=All India Codes |date=2013-05-25 |archive-date=2013-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130524055313/http://www.allindiacodes.com/hdfc-bank/ |dead-url=yes }}</ref>
== इतिहास ==
=== टाईम्स बैंक के अधिग्रहण ===
२६ फरवरी २००० मे [[भारतीय रिजर्व बैंक]] एचडीएफसी बैंक तथा टाईम्स समूह/बेनेट कोलमैन एण्ड कं० द्वारा संचालित टाईम्स बैंक के विलय के स्वीकृति द देलक। विलय योजना के अनुसार टाईम्स बैंक के शेयरधारकसभक ५.७५ शेयरसभक बदलामे एचडीएफसी बैंक के एक शेयर मिलल। नयाँ पुस्ता के किछ [[निजी बैंकिङग|निजी बैंकसभ]] मे होए वाला के ई पहिल विलय छल।<ref name="hdfc-hist">{{cite web | url= http://www.hdfcbank.com/aboutus/general/timesbank_amalgamation.htm| title= एचडीएफसी बैंक के आधिकारिक वैबसाईट| publisher = नवभारत टाईम्स| date= अप्रैल 2014| accessdate= 23 अप्रैल 2014}}</ref>
=== सेन्चुरियन बैंक अफ पञ्जाब के अधिग्रहण ===
२३ मई २००८ मे [[भारतीय रिजर्व बैंक]] द्वारा एचडीएफसी बैंक तथा सेन्चुरियन बैंक अफ पञ्जाब (सीबीओपी) के विलय के मञ्जुरी द देलक। निवेशकसभक सीबीओपी के २९ शेयरसभ के बदला एचडीएफसी बैंक के एक शेयर मिलल।<ref name="hdfc-hist"/>
== नेटवर्क ==
दिसम्बर २०१३ धरि ई बैंक के २,१०४ शहरसभमे कुल ३,३३६ शाखासभ तथा ११,४७३ एटीएम कार्यरत छल।<ref name="hdfc-dist">{{cite web | url= http://www.hdfcbank.com/aboutus/general/distribution_network.htm| title= एचडीएफसी बैंक के आधिकारिक वेबसाईट| publisher = नवभारत टाईम्स| date= अप्रैल 2014| accessdate= 23 अप्रैल 2014}}</ref>
== उपलब्धिसभ==
=== रक्तदान के विश्व रेकर्ड ===
एचडीएफसी बैंक ६ दिसम्बर २०१३ मे ७०९ स्थानसभ पर १,११५ रक्तदान क्याम्प लगावल गेल जाहिमे ६१,९०२ लोगसभद्वारा [[रक्तदान]] कएल गेल जे कि [[गिनीज वर्ल्ड रेकर्ड्स|गिनीज बुक अफ वर्ल्ड रेकर्ड्स]] मे शामिल कएल गेल।<ref>http://www.hdfcbank.com/htdocs/aboutus/News_Room/pdf/Press_Release_HDFC_Bank_Blood_Drive_sets_Guinness_Record.pdf</ref>
==सन्दर्भ सामग्रीसभ==
{{reflist}}
==बाह्य जडीसभ==
* [https://www.ifsclookup.com/hdfc-bank एचडीएफसी बैंक IFSC Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200526174100/https://www.ifsclookup.com/hdfc-bank |date=2020-05-26 }}
==एहो सभ देखी==
[[श्रेणी:बीएसई सेन्सेक्स]]
[[श्रेणी:भारतीय बैंक]]
[[श्रेणी:भारत के प्रणालीगत महत्वपूर्ण बैंक]]
[[श्रेणी:विकिमिडियन्स सम्पादन सप्ताह अन्तर्गत निर्मित लेखसभ]]
e9wuwypqvaibzj34e11tvn23b8s1n43
थिबाउट कोर्टियस
0
32533
278493
264442
2026-06-19T02:45:02Z
InternetArchiveBot
10060
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278493
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography
| name = थिबाउट कोर्टियस
| image = Courtois 2018 (cropped).jpg
| image_size = 250
| caption = कोर्टियस [[२०१८ फिफा विश्वकप]]मे
| fullname = थिबाउट निकोलस मार्क कोर्टियस<ref>[http://actas.rfef.es/actas/RFEF_CmpActa1?cod_primaria=1000144&CodActa=14518 Acta del Partido celebrado el 28 de agosto de 2011, en Madrid – Atlético Madrid vs Osasuna] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200312224258/http://actas.rfef.es/actas/RFEF_CmpActa1?cod_primaria=1000144&CodActa=14518 |date=2020-03-12 }}; [[Royal Spanish Football Federation|RFEF]], 28 August 2011 {{es icon}}</ref>
| birth_date = {{birth date and age|1992|5|11|df=y}}<ref>{{cite web |url=https://tournament.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF |title=2018 FIFA World Cup Russia: List of players: Belgium |publisher=FIFA |format=PDF |page=3 |date=10 June 2018 |accessdate=10 June 2018 |archive-date=19 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180619164139/https://tournament.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF |url-status=dead }}</ref>
| birth_place = [[ब्रि]], बेल्जियम
| height = १.९९ मि<ref>{{cite web |url=https://www.chelseafc.com/en/teams/first-team/thibaut-courtois?pageTab=biography |title=Thibaut Courtois |publisher=Chelsea F.C. |accessdate=29 June 2018}}</ref>
| position = [[गोलरक्षक (फुटबल)|गोलरक्षक]]
| currentclub = [[रियल म्याड्रिड]]
| clubnumber =
| youthyears1 = 1997–1999
| youthclubs1 = Bilzen V.V.
| youthyears2 = 1999–2009
| youthclubs2 = [[K.R.C. Genk|Genk]]
| years1 = 2009–2011
| clubs1 = [[K.R.C. Genk|Genk]]
| caps1 = ४१
| goals1 = ०
| years2 = 2011–2018
| clubs2 = [[चेल्सी फुटबल क्लब|चेल्सी]]
| caps2 = १२६<!-- Only league matches; no live updates. Please also adjust the club-update parameter. Thank you. -->
| goals2 = ०<!-- No live updates while a game is still ongoing. Thank you. -->
| years3 = २०११–२०१४
| clubs3 = → [[एटलेटिको म्याड्रिड]] (ऋणमा)
| caps3 = १११
| goals3 = ०
| years4 = २०१८–
| clubs4 = [[रियल म्याड्रिड]]
| caps4 = ०
| goals4 = ०
| nationalyears1 = २००९–२०१०
| nationalteam1 = [[बेल्जियम अन्डर १८]]
| nationalcaps1 = ४
| nationalgoals1 = ०
| nationalyears2 = २०११–
| nationalteam2 = [[बेल्जियम राष्ट्रिय फुटबल टिम|बेल्जियम]]
| nationalcaps2 = ६५<!--Please also adjust the date of "ntupdate" below, by typing the time you adapted the number of caps. Thank you.-->
| nationalgoals2 = ०
| medaltemplates =
{{Medal|Sport|Men's [[Association football|football]]}}
{{Medal|Country|{{fb|BEL}}}}
{{Medal|Comp|[[FIFA World Cup]]}}
{{Medal|3rd|[[२०१८ फिफा विश्वकप]]|}}
| club-update = ०१:३७, १४ मे २०१८ (युटिसी)
| nationalteam-update = १५:५२, १४ जुलाई २०१८ (युटिसी)
}}
'''थिबाउट निकोलस मार्क कोर्टियस''', (डच: [tiboː kuːrtʋaː]; फ्रान्सेली: [tibo kuʁtwa]; ११ मई १९९२ मे जन्मिएल) एक बेल्जियम फुटबल खेलाडी छथि जे स्पेनिश क्लब [[रियल म्याड्रिड]] आ [[बेल्जियम राष्ट्रिय फुटबल टिम]]कऽ लेल एक गोलकीपर क रूपमे मैदान उत्रैत अछि ।
==खेल जीवन==
==सन्दर्भ सामग्रीसभ==
{{reflist}}
==बाह्य जडीसभ==
==एहो सभ देखी==
[[श्रेणी:जीवनी]]
[[श्रेणी:जीवित लोक]]
[[श्रेणी:फुटबल खेलाडी]]
j1go606nk750i46k409hxmmf7dd5fuk
सर्वश्रेष्ठ सहायक अभिनेताक लेल फिल्मफेयर पुरस्कार
0
35614
278508
269238
2026-06-19T05:41:34Z
InternetArchiveBot
10060
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278508
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox award
| name = सर्वश्रेष्ठ सहायक अभिनेताक लेल [[फिल्मफेयर पुरस्कार]]<br/>[[:en:Filmfare Awards|Filmfare Award]] for Best Supporting Actor
| image = {{Photomontage
| photo1a = Gajraj Rao.jpg
| photo1b = Vicky Kaushal snapped during Uri interviews at JW Marriott in Juhu.jpg
| spacing = 2
| position = centre
| size = 230
| border = 0
| color = #FFFFFF
| foot_montage =
}}
|image_size = 0.7
| image_upright =
| caption = २०१९ प्राप्तकर्तासभ:<br> [[गजराज राव]] (बामा) [[बधाई हो]]क लेल <br>[[विक्की कौशल]] (दहिना) [[सञ्जु]]क लेल
| description = सहायक भूमिकामे अभिनेता द्वारा सर्वश्रेष्ठ प्रदर्शन
| presenter = ''[[फिल्मफेयर]]''
| country = भारत
| year = [[डेविड अब्राहम चेउलकर]], <br> ''[[बूट पोलिश (चलचित्र)|बूट पोलिश]]'' ([[दोसर फिल्मफेयर पुरस्कार|१९५५]])
| holder = [[गजराज राव]] [[बधाई हो]]क लेल आ <br> [[विक्की कौशल]] [[सञ्जु]]क लेल ([[६४हम फिल्मफेयर पुरस्कार|२०१९]])
| website = [https://archive.is/20120708102013/http://filmfareawards.indiatimes.com/ फिल्मफेयर पुरस्कार]
}}
'''सर्वश्रेष्ठ सहायक अभिनेताक लेल फिल्मफेयर पुरस्कार''' फिल्मफेयर द्वारा [[हिन्दी चलचित्र]]सभक लेल अपन वार्षिक [[फिल्मफेयर पुरस्कार]]सभक हिस्साक रूपमे देल जाइत अछि, पुरुष अभिनेताकें पहचानएक लेल जें सहायक भूमिकामे उत्कृष्ट प्रदर्शन देने अछि।
==एहो सभ देखी==
* [[फिल्मफेयर पुरस्कार]]
* [[बलिउड]]
* [[भारतक सिनेमा]]
==सन्दर्भ सामग्रीसभ==
* [https://web.archive.org/web/20110729134041/http://www.bollywoodhungama.com/awards/filmfare_award/index.html फिल्मफेयर पुरस्कार] [[बलिउड हङ्गामा]] पर
==बाह्य जडीसभ==
* [https://web.archive.org/web/20120204081322/http://filmfareawards.indiatimes.com/ आधिकारिक साइट]
{{FilmfareAwardBestSupportingActor}}
{{Filmfare Awards}}
[[श्रेणी:फिल्मफेयर पुरस्कार]]
ne0o2iwmp5c6vr4f5pkgktss9bnxc9f
आनन्द महिन्द्रा
0
40149
278482
277949
2026-06-19T00:13:59Z
InternetArchiveBot
10060
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278482
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = आनन्द गोपाल महिन्द्रा<br>Anand Gopal Mahindra
| image = Anand Mahindra (1).jpg
| caption = एक कार्यक्रममे महिन्द्रा
| birth_date = {{birth date and age|df=yes|1955|05|1}}
| birth_place = [[मुम्बई]], [[भारत]]
| nationality = [[भारतीय]]
| alma_mater = हार्वर्ड विश्वविद्यालय<ref>{{cite news|last=Bellman |first=Eric |url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052748703735804575535622456801034 |title=Mahindra Donates $10 Million to Harvard - WSJ.com |publisher=Online.wsj |date=6 October 2010 |access-date=24 January 2011}}</ref><ref name=AM-E-00>[http://news.harvard.edu/gazette/story/2010/10/harvard-humanities-2-0/ Anand Mahindra – Harvard Humanities 2.0]</ref><br>हार्वर्ड बिजनेस स्कूल (एमबीए)<ref name=AM-E-00/>
| occupation = व्यवसायी
| title = अध्यक्ष, [[महिन्द्रा एण्ड महिन्द्रा लिमिटेड|महिन्द्रा ग्रुप]]
| networth = अमेरिकी डलर १.८ अर्ब डलर (अप्रिल २०२१) धरि<ref name="forbes">{{Cite web|url=https://www.forbes.com/profile/anand-mahindra/|title=Forbes profile: Anand Mahindra|website=www.forbes.com|access-date=29 April 2021}}</ref>
| spouse = अनुराधा महिन्द्रा
| children = २ पुत्री
| website = {{URL|www.mahindra.com}}
}}
'''आनन्द गोपाल महिन्द्रा''' (जन्म १ मई १९५५) एक भारतीय अरबपति व्यवसायी आ [[मुम्बई]] अवस्थित एक व्यापारिक समूह [[महिन्द्रा एण्ड महिन्द्रा लिमिटेड|महिन्द्रा ग्रुप]]क अध्यक्ष छी।<ref name=leadership>{{cite web|url=http://www.mahindra.com/Who-We-Are/Our-Leadership/Anand-Mahindra|title=Who We Are: Leadership {{ndash}} Anand Mahindra|website=Mahindra|access-date=2 July 2014|archive-date=10 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140710153544/http://www.mahindra.com/Who-We-Are/Our-Leadership/Anand-Mahindra|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.entrepreneurssolutions.com/top-10-entrepreneurs-in-india-1-penchal-reddy-born13th-march-1990residencesingapore-nationalityindianyears-active-years-active-2012-to-presentqualificati/ |title=Top 10 Entrepreneurs of India |date=30 August 2015 |author=Bhupathi Reddy |publisher=EntrepreneurSolutions.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160126161619/https://www.entrepreneurssolutions.com/top-10-entrepreneurs-in-india-1-penchal-reddy-born13th-march-1990residencesingapore-nationalityindianyears-active-years-active-2012-to-presentqualificati/ |archive-date=26 January 2016 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://mybtechlife.com/the-list-of-great-entrepreneurs-in-india-2015/ |title=The List of Great Entrepreneurs of India in 2015 |publisher=MyBTechLife |author=Srikar Muthyala |date=29 September 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160114000446/http://mybtechlife.com/the-list-of-great-entrepreneurs-in-india-2015/ |archive-date=14 January 2016 }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.livemint.com/Companies/cC7EUvGzILDU0KpYF0adyK/Mahindra-appoints-Anand-Mahindra-as-executive-chairman-Q2-p.html|title=Pawan Goenka named MD of Mahindra; Anand Mahindra to be executive chairman|date=11 November 2016|website=Livemint|access-date=12 June 2021|archive-date=4 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230104204511/https://www.livemint.com/Companies/cC7EUvGzILDU0KpYF0adyK/Mahindra-appoints-Anand-Mahindra-as-executive-chairman-Q2-p.html|dead-url=yes}}</ref> ई समूह एयरोस्पेस, कृषि व्यवसाय, आफ्टरमार्केट, अटोमोटिव, घटकसभ निर्माण, उपकरण निर्माण, रक्षा, ऊर्जा, कृषि उपकरण, वित्त आ बीमा, औद्योगिक उपकरणसभ, सूचना प्रौद्योगिकी, अवकाश आ आतिथ्य, अचल सम्पति लगायत खुदरा क्षेत्रमे काज करैत अछि।<ref>{{cite news| url=http://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/Tata-in-Forbes-top-20-most-reputed-firms/articleshow/529251.cms | work=Times of India | title=Tata in Forbes' top 20 most reputed firms|access-date=2 July 2014}}</ref> आनन्द महिन्द्रा ग्रुपक सह-संस्थापक जगदीश चन्द्र महिन्द्राक पोता छी।
जनवरी २०२० धरि, हिनकर कुल सम्पति १.६ अरब अमेरिकी डलर आँकलन कएल गेल अछि। ओ हार्वर्ड विश्वविद्यालय आ हार्वर्ड बिजनेस स्कूलक पूर्व छात्र छी।<ref>{{cite web|url=https://money.cnn.com/gallery/leadership/2014/03/20/worlds-best-leaders.fortune/40.html|title=Fortune ranks the World's 50 Greatest Leaders|publisher=CNN Money|access-date=2 July 2014|archive-date=23 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140323130713/http://money.cnn.com/gallery/leadership/2014/03/20/worlds-best-leaders.fortune/40.html|dead-url=yes}}</ref> १९९६ मे हिनका द्वारा नन्ही कली नामक गैर-सरकारी संगठनक स्थापना कएल गेल, जे भारतमें शिक्षासँ बञ्चित रहल लड़किसभक लेल काज करैत अछि।
हिनका फरर्च्युन पत्रिका द्वारा 'विश्वक ५० महानतम व्यक्तित्वसभमें शामिल कएल गेल अछि।<ref>{{cite web|url=https://money.cnn.com/galleries/2011/news/international/1104/gallery.asia_most_powerful.fortune/25.html|title=25 most powerful businesspeople in Asia|publisher=CNN Money|access-date=2 July 2014|archive-date=18 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140318092808/http://money.cnn.com/galleries/2011/news/international/1104/gallery.asia_most_powerful.fortune/25.html|dead-url=yes}}</ref> आनन्द केँ फोर्ब्स (भारत) द्वारा वर्ष २०१३ कऽ लेल विश्वक चर्चित उद्यमीकेँ रूपमे अङ्कित केनए छल।<ref>{{cite web|url=http://forbesindia.com/article/special/anand-mahindra-is-forbes-india-entrepreneur-for-the-year-2013/36323/1|title=anand mahindra is forbes india entrepreneur for the year|publisher=CNN Money|access-date=2 July 2014|archive-date=17 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140917175424/http://forbesindia.com/article/special/anand-mahindra-is-forbes-india-entrepreneur-for-the-year-2013/36323/1|dead-url=yes}}</ref> हिनका जनवरी २०२० में भारतमे तेसर सर्वोच्च नागरिक पुरस्कार [[पद्म भूषण]] पुरस्कारसँ सम्मानित कएल गेल छल।<ref>{{cite web | url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/anand-mahindra-venu-srinivasan-to-be-honoured-with-padma-bhushan-naukri-com-founder-to-get-padma-shri/articleshow/73628195.cms| title=Anand Mahindra, Venu Srinivasan to be honoured with Padma Bhushan; Naukri.com founder to get Padma Shri | publisher=[[The Economic Times]] | date=26 January 2020 | access-date=26 January 2020}}</ref><ref>{{cite web |title=MINISTRY OF HOME AFFAIRS |url=https://padmaawards.gov.in/PDFS/2020AwardeesList.pdf |website=padmaawards.gov.in |access-date=25 January 2020}}</ref>
== प्रारम्भिक जीवन ==
==करियर==
== सम्मान आ पुरस्कार ==
==एहो सभ देखी==
*[[महिन्द्रा एण्ड महिन्द्रा लिमिटेड]]
==बाह्य जडीसभ==
{{Commons category|Anand Mahindra|आनन्द महिन्द्रा}}
* [http://edition.cnn.com/2008/WORLD/asiapcf/06/10/ta.mahindra/index.html CNN on Anand]
* [http://www.financialexpress.com/news/Business-India-crowns-Anand-Mahindra/263873/ Anand Mahindra Business India's Business Man of the Year 2007]
* [https://web.archive.org/web/20130816220808/http://www.cnnasiapacific.com/press/en/content/352/ Anand on CNN Talk Asia]
* [http://www.nsc.org.in/texts/About%20Chairman.htm NSC Chairman Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070024/http://www.nsc.org.in/texts/About%20Chairman.htm |date=2020-02-03 }}
* [http://www.nasscom.in/Nasscom/templates/NormalPage.aspx?id=53678 Building a Knowledge Economy on Growth] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081030055533/http://www.nasscom.in/Nasscom/templates/NormalPage.aspx?id=53678 |date=2008-10-30 }}
==सन्दर्भ सामग्रीसभ==
{{reflist}}
[[श्रेणी:जीवित लोक]]
[[श्रेणी:भारतीय अरबपतिसभ]]
[[श्रेणी:भारतीय उद्योगपतिसभ]]
[[श्रेणी:पद्म भूषण धारकसभ]]
evtmicbtak2fq9dr04k0jwnn8bpl4a8
ताइक्वांडो
0
44576
278492
256116
2026-06-19T02:37:25Z
InternetArchiveBot
10060
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278492
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox martial art|name=ताइक्वांडो|logo=Taekwondo.svg|logosize=40px|image=Milad Kharchegani at the 2016 Summer Olympics.jpg|imagecaption=२०१६ के ग्रीष्मकालीन ओलंपिक में एक ताइक्वांडो प्रतियोगिता|aka=TKD, tae kwon do, tae kwon-do, taekwon-do, tae-kwon-do|focus=[[हड़ताल (हमला)|प्रहार]], [[लात मारना]]।|country=[[कोरिया]]।|olympic=२००० सँ ([[विश्व ताइक्वांडो]]) (१९८८ मे प्रदर्शन खेल)}}{{Infobox sport|name=खेल|union=[[विश्व ताइक्वांडो]] (दक्षिण कोरिया)|first=[[कोरिया]], 1940 के दशक|type=[[युद्ध खेल]]|equipment=[[होगु]], [[हेडगेयर (मार्शल आर्ट)|हेडगेयर]]।|olympic=चूंकि [[2000 के ग्रीष्मकालीन ओलंपिक में ताइक्वांडो|2000]]।|country/region=विश्वव्यापी|paralympic=चूंकि [[2020 ग्रीष्मकालीन पैरालिम्पिक मे ताइक्वांडो|2020]]।}}
ताइक्वांडो (/ˌtaɪkwɒnˈdoʊ, ˌtaɪˈkwɒndoʊ, ˌtɛkwənˈdoʊ/;<ref>https://www.merriam-webster.com/dictionary/tae%20kwon%20do</ref><ref>https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/taekwondo?q=tae-kwon-do</ref> कोरियाई: 태권도; [t̪ʰɛ.k͈wʌ̹n.d̪o] ⓘ), भी वर्तनी tae kwon do या taekwon-do, एक है | कोरियाई मार्शल आर्ट जिसमें मुक्का मारना शामिल है आ लात मारबाक तकनीक। ताइक्वांडो केरऽ शाब्दिक अनुवाद "लात मारना", "मुक्का मारना", आरू "कला या तरीका" छै ।<ref>https://en.wiktionary.org/wiki/taekwondo</ref> एहि मे कखनो काल हथियार के प्रयोग सेहो होइत अछि ।
ताइक्वांडो केरऽ साधक एक वर्दी पहनै छै, जेकरा डोबोक के नाम स॑ जानलऽ जाय छै । ई एगो युद्ध खेल छेकै जेकरा १९४० आरू १९५० के दशक के दौरान कोरियाई मार्शल आर्टिस्ट न॑ विकसित करलकै जेकरा मार्शल आर्ट जेना कि कराटे, चीनी मार्शल आर्ट, आरू देशी कोरियाई मार्शल आर्ट परंपरा जेना कि ताएक्योन, सुबाक, आरू ग्वॉनबेओप के अनुभव छै ।
ताइक्वांडो केरऽ सबस॑ पुरानऽ शासी निकाय कोरिया ताइक्वांडो एसोसिएशन (KTA) छेकै, जेकरऽ गठन १९५९ म॑ कोरिया केरऽ नौ मूल क्वान या मार्शल आर्ट स्कूल केरऽ प्रतिनिधि सिनी के सहयोगात्मक प्रयास के माध्यम स॑ करलऽ गेलऽ छेलै । आज ताइक्वांडो लेली मुख्य अंतर्राष्ट्रीय संगठनात्मक निकाय अंतर्राष्ट्रीय ताइक्वांडो महासंघ (आईटीएफ) छै, जेकरऽ स्थापना चोई हांग-ही न॑ १९६६ म॑ करलकै, आरू कुक्कीवॉन् आरू विश्व ताइक्वांडो (डब्ल्यूटी, पूर्व म॑ विश्व ताइक्वांडो महासंघ या डब्ल्यूटीएफ) केरऽ साझेदारी, जेकरऽ स्थापना 1966 म॑ करलऽ गेलऽ छेलै १९७२ आरू १९७३ क्रमशः कोरिया ताइक्वांडो एसोसिएशन द्वारा ।<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/978-89-358-0124-4</ref> ग्योरुगी ([kjʌɾuɡi]), एक प्रकार के पूर्ण संपर्क स्पैरिंग, २००० स॑ ओलंपिक आयोजन छेकै ।२०१८ म॑ दक्षिण कोरिया सरकार न॑ आधिकारिक तौर प॑ ताइक्वांडो क॑ कोरिया केरऽ राष्ट्रीय मार्शल आर्ट के रूप म॑ नामित करलकै ।<ref>https://www.koreaherald.com/view.php?ud=20180402000916</ref>
[[ओलम्पिक खेल|ओलंपिक]] आरू [[पैरालिम्पिक]] म॑ ताइक्वांडो केरऽ शासी निकाय विश्व ताइक्वांडो छेकै ।
== इतिहास ==
=== प्रारंभिक प्रभाव ===
कोरिया केरऽ सबसें पुरानऽ मार्शल आर्ट निहत्था युद्ध शैली केरऽ समागम छेलै जेकरा तीन प्रतिद्वंदी कोरियाई राज्य गोगुर्यो, सिल्ला आरू बेक्जे द्वारा विकसित करलऽ गेलऽ छेलै । एहि मे सबसँ लोकप्रिय तकनीक छल ssireum, subak, आ taekkyon.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/978-0742567160</ref>
कोरियाई मार्शल आर्ट जोसेन काल के अंतिम समय में फीका पड़ि गेल। कोरियाई कन्फ्यूशियसवाद के तहत कोरियाई समाज बहुत केंद्रीकृत भ गेलै, बौद्धिक गतिविधि के प्रोत्साहित करलऽ गेलै, आरू मार्शल आर्ट क॑ हतोत्साहित करलऽ गेलै ।[पृष्ठ के जरूरत छै] मार्शल आर्ट क॑ मंजूर सैन्य उपयोग लेली आरक्षित करलऽ गेलै । लेकिन, मे-डानो महोत्सव के दौरान 19वीं सदी में तकक्योन लोक खेल के रूप में बनल रहल आ एखनो पूरा जोसेन में औपचारिक सैन्य मार्शल आर्ट के रूप में सिखाओल जाइत छल.
=== विभिन्न क्वान के उदय ===
द्वितीय विश्वयुद्ध आ जापानी कब्जाक समाप्ति आ जापानी कब्जाक किछुए देर बाद 1945 सं शुरू भेल, सियोल में क्वान्स नामक नव मार्शल आर्ट स्कूल खुजल. ई स्कूलऽ के स्थापना कोरियाई मार्शल आर्टिस्ट न॑ करलकै जेकरऽ पृष्ठभूमि जापानी<ref>{{Cite web |url=http://www.koreaorbit.com/korea-culture/korean-martial-arts.html |title=Archive copy |access-date=2023-11-11 |archive-date=2019-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190620152230/http://www.koreaorbit.com/korea-culture/korean-martial-arts.html |dead-url=yes }}</ref> आरू चीनी मार्शल आर्ट छेलै । ओहि समय मे जापानी औपनिवेशिक सरकार द्वारा वर्षों के जबरदस्ती जापानीकरण नीति के कारण, देशी अनुशासन (जेना तैक्योन) के बिसरा देल जा रहल छल.[उद्धरण के जरूरत छल]
ताइक्वांडो केरऽ प्रारंभिक पूर्वज-नौ मूल क्वान केरऽ संस्थापक-जे जापान म॑ पढ़ाई करै म॑ सक्षम छेलै, जापानी मार्शल आर्ट स॑ परिचित छेलै, जेकरा म॑ कराटे, जूडो, आरू केन्डो शामिल छेलै, जबकि कुछ लोगऽ क॑ चीन आरू मंचूरिया केरऽ मार्शल आर्ट स॑ परिचित छेलै , साथ ही साथ ताएक्योन के देशी कोरियाई मार्शल आर्ट के लिये भी।<ref>https://www.worldtaekwondo.com/history.htm</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/978-1-59439-066-1</ref>
ताइक्वांडो के ऐतिहासिक प्रभाव के आसपास चर्चा विवादित रहलऽ छै, जेकरा म॑ दू मुख्य विचारधारा छै: परंपरावाद आरू संशोधनवाद । परंपरावाद के मानना छै कि ताइक्वांडो के उत्पत्ति देशी छै जबकि संशोधनवाद, प्रचलित सिद्धांत, के तर्क छै कि ताइक्वांडो के जड़ कराटे में छै ।<ref>https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/09523367.2016.1233867</ref> बाद केरऽ सालऽ म॑ कोरियाई सरकार परंपरावादी विचारऽ के एगो महत्वपूर्ण समर्थक रहलऽ छै कि जापान स॑ ताइक्वांडो क॑ ओकरऽ संबंध स॑ तलाक देलऽ जाय आरू कोरिया क॑ "वैध सांस्कृतिक अतीत" देलऽ जाय ।<ref>https://benjamins.com/catalog/ao.81.2.10moe</ref>
=== ताइक्वांडो के मानकीकरण के प्रयास ===
1952 म॑ दक्षिण कोरिया केरऽ राष्ट्रपति सिंगमैन री न॑ 29वीं इन्फैंट्री डिवीजन केरऽ दक्षिण कोरियाई सेना केरऽ अधिकारी चोई हांग-ही आरू नाम ताए-ही केरऽ मार्शल आर्ट प्रदर्शन के गवाह बनलै । ओ प्रदर्शनी मे राखल गेल तकनीक कए ताएक्योन,<ref>https://archive.org/details/killingartuntold0000gill</ref><ref>https://www.members.itkd.co.nz/reference/essays/6-broken_family.pdf</ref><ref>https://www.koreaworldtimes.com/topics/news/9663/</ref> क रूप मे गलत पहचान केलथि आ आग्रह केलथि जे मार्शल आर्ट कए सेना मे एकहि व्यवस्था क तहत शुरू कैल जाए । 1955 स॑ शुरू होय क॑ क्वान केरऽ नेता सिनी न॑ एकीकृत कोरियाई मार्शल आर्ट के निर्माण के संभावना प॑ गंभीरता स॑ चर्चा करै लगलै । तहिया धरि "तांग सू दो" कोरियाई कराटे के लेल प्रयुक्त शब्द छल, जाहि में जापानी कांजी 唐手道 के कोरियाई हंजा उच्चारण के प्रयोग कयल गेल छल । "ताए सू दो" (跆手道) नाम के प्रयोग एक एकीकृत शैली कोरियाई मार्शल आर्ट के वर्णन करै लेली भी करलौ गेलौ छेलै । एहि नाम मे हन्जा 跆 ताए "दौड़ब, रौंदब", 手 सु "हाथ" आ 道 करब "रास्ता, अनुशासन" शामिल अछि |
चोई हांग-ही न॑ "ताए क्वॉन डो" नाम के प्रयोग के वकालत करलकै, सु "हाथ" के जगह 拳 kwon (संशोधित रोमनीकरण: gwon; McCune–Reischauer: kkwŏn) "मुट्ठी" के प्रयोग करलकै, ई शब्द "मार्शल आर्ट" के लेलऽ भी प्रयोग करलऽ जाय छेलै चीनी (पिनयिन क्वान)।<ref>https://gtaitf-india.com/general-choi-hong-hi/</ref> ई नाम "ताएक्योन" के उच्चारण के भी सबसे नजदीक छेलै,<ref>https://akillingart.com/namtaehialexgillistaekwondo-namedi-n-1955-2min/</ref><ref>https://archive.org/details/killingartuntold0000gill/page/n7/mode/2up</ref><ref>https://www.members.itkd.co.nz/reference/essays/6-broken_family.pdf</ref> ई नया नाम शुरू में क्वान के नेता सिनी के बीच पकड़ै में धीमा छेलै। ई दौरान ताइक्वांडो क॑ दक्षिण कोरियाई सेना द्वारा उपयोग लेली भी अपनालऽ गेलै, जेकरा स॑ नागरिक मार्शल आर्ट स्कूलऽ के बीच एकरऽ लोकप्रियता बढ़ी गेलै ।<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/978-89-358-0124-4</ref><ref>https://archive.org/details/killingartuntold0000gill/page/n7/mode/2up</ref>
=== अनेक शैली के विकास ===
१९५९ म॑ कोरियाई मार्शल आर्ट केरऽ एकीकरण म॑ सुविधा लेली कोरिया तांग सू दो एसोसिएशन (बाद म॑ कोरिया ताइक्वांडो एसोसिएशन या केटीए) के स्थापना करलऽ गेलै । चोई चाहै छेलै कि केटीए केरऽ बाकी सब सदस्य क्वान हुनकऽ अपनऽ चान होन-शैली के ताइक्वांडो अपनाबै, एक एकीकृत शैली के रूप में । लेकिन एकरा विरोध के सामना करना पड़लै, कैन्हेंकि अन्य क्वान के बदला में चाहै छेलै कि सब क्वान के इनपुट के आधार पर एक एकीकृत शैली के निर्माण करलऽ जाय, जे खाली शैली के नै, बल्कि सब शैली के धरोहर आरू विशेषता के सामने लानै के तरीका के रूप में काम करै एकल क्वान के।<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/978-89-358-0124-4</ref> एकरऽ जवाब म॑ उत्तर कोरिया म॑ ताइक्वांडो सिखाबै आरू पूरा कोरियाई प्रायद्वीप क॑ एकीकृत करै के बारे म॑ राजनीतिक असहमति के साथ-साथ चोई न॑ १९६६ म॑ (दक्षिण कोरिया) केटीए स॑ टूटी गेलै, ताकि अंतर्राष्ट्रीय ताइक्वांडो महासंघ (आईटीएफ) के स्थापना करलऽ जाय— क कनाडा म॑ अपनऽ चान होन-शैली केरऽ ताइक्वांडो क॑ संस्थागत करै लेली समर्पित अलग शासी निकाय ।<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/978-89-358-0124-4</ref><ref>https://archive.org/details/killingartuntold0000gill/page/n7/mode/2up</ref>
शुरू में दक्षिण कोरियाई राष्ट्रपति न॑ चोई केरऽ आईटीएफ क॑ सीमित समर्थन देलकै, जेकरऽ कारण छेलै ओकरऽ व्यक्तिगत संबंध ।<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/978-89-358-0124-4</ref>[पृष्ठ केरऽ जरूरत] लेकिन बाद म॑ चोई आरू सरकार ई मुद्दा प॑ अलग होय गेलै कि मार्शल आर्ट प॑ उत्तर कोरिया केरऽ प्रभाव क॑ स्वीकार करलऽ जाय कि नै । 1972 मे दक्षिण कोरिया आईटीएफ क समर्थन वापस ल लेलक। आईटीएफ एकटा स्वतंत्र महासंघ के रूप में काज करैत रहल, जेकर मुख्यालय तखन कनाडा के टोरंटो में छल । चोई न॑ आईटीएफ-शैली के विकास जारी रखलकै, खास करी क॑ १९८३ म॑ हुनकऽ एनसाइक्लोपीडिया आफ ताइक्वां-डो के प्रकाशन के साथ । हुनकऽ सेवानिवृत्ति के बाद आईटीएफ २००१ म॑ आरू फेरू २००२ म॑ अलग होय क॑ तीन अलग-अलग आईटीएफ फेडरेशन के निर्माण करलकै, जेकरा म॑ स॑ हर एक आज भी एक ही नाम स॑ संचालित छै ।<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/978-89-358-0124-4</ref>
१९७२ म॑ केटीए आरू दक्षिण कोरिया सरकार केरऽ संस्कृति, खेल आरू पर्यटन मंत्रालय न॑ कुक्कीवॉन क॑ ताइक्वांडो केरऽ नया राष्ट्रीय अकादमी के रूप म॑ स्थापित करलकै । कुक्कीवॉन अब॑ केटीए द्वारा पहिने करलऽ जाय वाला बहुत सारा कार्यऽ के सेवा करै छै, सरकारी प्रायोजित ताइक्वांडो केरऽ एकीकृत शैली क॑ परिभाषित करै के मामला म॑ । १९७३ म॑ केटीए आरू कुक्कीवॉन न॑ विश्व ताइक्वांडो महासंघ (डब्ल्यूटीएफ) केरऽ स्थापना के समर्थन करलकै, जेकरा बाद म॑ २०१७ म॑ इंटरनेट स्लैंग शब्द के साथ ओवरलैप होय वाला पिछला आरंभवाद के कारण अपनऽ नाम बदली क॑ "विश्व ताइक्वांडो" (डब्ल्यूटी) करी देलकै ।<ref>https://www.bbc.com/sport/taekwondo/40391326</ref> डब्ल्यूटी न॑ कुक्की-ताइक्वांडो केरऽ खेल-प्रकृति क॑ बढ़ावा देलकै, आरू एकरऽ प्रतियोगिता म॑ अब॑ कुक्की-ताइक्वांडो केरऽ प्रयोग करलऽ जाय छै ।<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/978-89-358-0124-4</ref> ई कारण स॑ कुक्कीवॉन शैली के ताइक्वांडो क॑ अक्सर डब्ल्यूटी-शैली के ताइक्वांडो, खेल-शैली के ताइक्वांडो, या ओलंपिक-शैली के ताइक्वांडो कहलऽ जाय छै, हालांकि वास्तविकता म॑ ई शैली क॑ कुक्कीवॉन द्वारा परिभाषित करलऽ जाय छै, डब्ल्यूटी द्वारा नै ।
२०२१ स॑ ताइक्वांडो तीन एशियाई मार्शल आर्ट (अन्य जूडो आरू कराटे) म॑ स॑ एक छै, आरू कुल छह (अन्य सब पहिने कहलऽ गेलऽ छै, ग्रीक-रोमन कुश्ती, फ्रीस्टाइल कुश्ती, आरू मुक्केबाजी) म॑ स॑ एक छै जेकरा (ओलंपिक) म॑ शामिल करलऽ गेलऽ छै खेल)। ई पैन एम खेलऽ म॑ पदक केरऽ आयोजन बनला के एक साल बाद १९८८ म॑ सियोल म॑ आयोजित खेलऽ म॑ प्रदर्शनकारी आयोजन के रूप म॑ शुरू होलै आरू २००० म॑ सिडनी म॑ आयोजित खेलऽ म॑ आधिकारिक पदक आयोजन बनी गेलै । २०१० म॑ ताइक्वांडो क॑ राष्ट्रमंडल खेलऽ के खेल के रूप म॑ स्वीकार करलऽ गेलै ।
== विशेषता ==
[[फाइल:Flying Double Side Kick in Martial Arts.JPG|अंगूठाकार|उड़ैत जुड़वाँ पैर साइड किक]]
ताइक्वांडो के विशेषता छै कि एकरऽ हेड-हाइट किक, जंपिंग आरू स्पिनिंग किक, आरू फास्ट किकिंग तकनीक प॑ जोर देलऽ जाय छै । वास्तव म॑ डब्ल्यूटी स्पैरिंग प्रतियोगिता म॑ ऐन्हऽ स्ट्राइक लेली अतिरिक्त अंक देलऽ जाय छै जेकरा म॑ स्पिनिंग किक, किक टू द हेड, या दोनों शामिल छै ।
=== ठेठ पाठ्यक्रम ===
जहाँ आईटीएफ या कुक्कीवॉन जैसनऽ संगठन ताइक्वांडो केरऽ सामान्य शैली क॑ परिभाषित करै छै, वहीं व्यक्तिगत क्लब आरू स्कूल अपनऽ ताइक्वांडो प्रथा क॑ अनुरूप बनाबै के प्रवृत्ति रखै छै । यद्यपि प्रत्येक ताइक्वांडो क्लब या स्कूल अलग-अलग होय छै, लेकिन एक छात्र आम तौर पर निम्नलिखित अधिकांश या सब में भाग लै छै:<ref>https://www.amazon.com/dp/B001GIOGL4</ref>
* रूप (품새; pumsae या poomsae, भी 형; 型; hyeong; hyung, और 틀; teul; tul): ई कराटे के अध्ययन में काटा के समान कार्य करते हैं |
* स्पैरिंग (겨루기; gyeorugi या 맞서기; matseogi): स्पैरिंग में फ्रीस्टाइल स्पैरिंग (जइ में प्रतियोगी बिना कोनो रुकावट के कई मिनट तक स्पैरिंग) जैसनऽ भिन्नता शामिल छै; सात-, तीन-, दू-, आ एक-चरणीय स्पैरिंग (जइ मे छात्र पूर्व-व्यवस्थित स्पैरिंग संयोजनक अभ्यास करैत छथि); आ अंक स्पैरिंग (जइ मे स्पैरिंग बाधित भ' जाइत अछि आ फेर प्रत्येक अंक स्कोर केलाक बाद फेर सं शुरू कएल जाइत अछि)
* ब्रेकिंग (격파; 擊破; gyeokpa या weerok): बोर्ड तोड़ै के प्रयोग परीक्षण, प्रशिक्षण, आरू मार्शल आर्ट प्रदर्शन के लेलऽ करलऽ जाय छै । प्रदर्शन मे प्रायः ईंट, टाइल्स, आ बर्फ या अन्य सामग्री कें ब्लॉक सेहो शामिल कैल जायत छै. इ तकनीक कें तीन प्रकार मे अलग कैल जा सकय छै:
पावर ब्रेकिंग – बेसी स बेसी बोर्ड तोड़बाक लेल सीधा तकनीक क उपयोग करब
गति टूटब – बोर्ड कें एक किनार सं ढीला पकड़ल जायत छै, जेकरा मे ब्रेक कें प्रदर्शन करय कें लेल आवश्यक गति पर विशेष ध्यान देल जायत छै
विशेष तकनीक – कम बोर्ड तोड़ब मुदा बेसी ऊँचाई, दूरी प्राप्त करबाक लेल वा बाधा साफ करबाक लेल कूदब वा उड़बाक तकनीकक प्रयोग कए
* आत्मरक्षा तकनीक (호신술; 護身術; होसिनसुल) २.
* फेंकब आ/अथवा गिरब तकनीक (던지기; deonjigi या tteoreojigi 떨어지기)
* एनारोबिक आ एरोबिक दुनू तरहक कसरत, जाहि मे खिंचाव सेहो शामिल अछि
* आराम आ ध्यानक व्यायाम, संगहि श्वास नियंत्रण सेहो
* मानसिक आ नैतिक अनुशासन, शिष्टाचार, न्याय, सम्मान, आत्मविश्वास, आ नेतृत्व कौशल पर ध्यान केंद्रित करब
* परीक्षा अगिला रैंक पर आगू बढ़बाक लेल
हालांकि हथियार प्रशिक्षण अधिकांश ताइक्वांडो फेडरेशन पाठ्यक्रम कें औपचारिक हिस्सा नै छै, लेकिन व्यक्तिगत स्कूलक मे अक्सर डंडा, चाकू, आ लाठी जैना हथियार कें साथ अतिरिक्त प्रशिक्षण शामिल कैल जेतय.
== सन्दर्भ सामग्रीसभ ==
khsbvj93f3pi6bc8xcb757rrlcxmngg
सोङ्गक्रान
0
44611
278512
273451
2026-06-19T06:01:40Z
InternetArchiveBot
10060
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278512
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox holiday
| holiday_name = सोंगक्रान
| type = Asian festival
| image =
| caption =
| official_name = दक्षिण आ दक्षिण पूर्व एशिया भरि मे विभिन्न नाम एहि पावनि केँ दर्शाबैत अछि |
{{Collapsible list
|bullets=yes
|title=Regional names
|သင်္ကြန် ([[Burmese language|Burmese]])
|មហាសង្ក្រាន្ត ([[Khmer language|Khmer]])
|ປີໃໝ່ ([[Lao language|Lao]])
|泼水节 ([[Mandarin Chinese|Mandarin]])
|संक्रांति ([[Sanskrit]])
|අලුත් අවුරුද්ද ([[Sinhalese language|Sinhalese]])
|มหาสงกรานต์ ([[Thai language|Thai]])
}}
| nickname = दक्षिण पूर्व एशियाई नव वर्ष
| observedby = बर्मी, कम्बोडियाई, दाइस, लाओस, थाई, बांग्लादेशी (सीएचटी), श्रीलंका, ताई बांध आरू पूर्वोत्तर भारत केरऽ कुछ जातीय समूह
| litcolor =
| longtype =
| significance = नव वर्षक चिन्हित करैत अछि
| begins =
| ends =
| date = सामान्यतः १३-१४ अप्रैल
| date2016 = 13–14 April, [[Monkey (zodiac)|Monkey]]
| date2017 = 13–14 April, [[Rooster (zodiac)|Rooster]]
| date2018 = 13–14 April, [[Dog (zodiac)|Dog]]
| date2019 = 13–14 April, [[Pig (zodiac)|Pig/Elephant]]{{efn-ua|In the Dai zodiac, the elephant is the twelfth zodiac and thus will be considered the "Year of the Elephant".<ref>{{cite web|url=https://www.warriortours.com/intro/zodiac.htm|title=Chinese Zodiac|website=Warriortours.com|accessdate=7 January 2019|archive-date=15 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180915225846/https://www.warriortours.com/intro/zodiac.htm|dead-url=yes}}</ref>}}
| date2020 = 13–15 April
| scheduling =
| duration =
| frequency = वार्षिक
| celebrations =
| observances =
| relatedto = [[मेष संक्रांति]]
}}
{{Infobox
| title = Songkran celebrations
| image = {{image array|perrow=2|width=150|height=100
| image1 = Songkran in Wat Kungthapao 03.jpg| caption1 = Paying respects to elders is important in many Songkran celebrations, such as those in [[Songkran (Thailand)|Songkran]]
Thailand.
| image2 = Rakhine Thingyan 2011.jpeg| caption2 = As ''[[Thingyan]]'' in Myanmar; water throwing is a cleansing ritual of many Songkran celebrations.
| image3 = Khmer New Year GA2010-223.jpg| caption3 = As ''[[Cambodian New Year|Moha Sangkranta]]'' in Cambodia; the washing of the Buddha is important in SE Asia.
| image4 = Erythrina fusca 3689.jpg| caption4 = As ''[[Sinhalese New Year|Aluth Avuruddu]]'' in Sri Lanka; the blossoming of the ''[[Erythrina fusca]]'' symbolizes the advent of the New Year in Sri Lanka.
| image5 = Lao New Year, flour throwing.jpg| caption5 = As ''[[Songkran (Lao)|Pii Mai]]'' in Laos.
| image6 = Ancestor altar.JPG| caption6 = [[Veneration of the dead|Ancestor altars]] are common during New Year celebrations in Cambodia and Thailand.
}}
| caption = Songkran celebrations involve a variety of diverse traditions practiced in the many countries and regions that celebrate the traditional New Year festival
}}
'''गीतक्रान्''' संस्कृत शब्द, ''{{IAST|[[saṅkrānti]]}}'' (या, अधिक विशेष रूप से, ''{{IAST|meṣa saṅkrānti}}'') से व्युत्पन्न शब्द है | {{huh|date=सितम्बर २०१७}} आ [[बौद्ध कैलेंडर]] के लेल पारंपरिक [[नव वर्ष]] के संदर्भ में प्रयोग कयल जाइत छल जे [[बंगलादेश]], [[कम्बोडिया]], [[लाओस]], 1999 में मनाओल जाइत छल । [[म्यांमार]], [[श्रीलंका]], [[थाईलैंड]], [[उत्तर-पूर्व भारत]] के कुछ भाग, [[वियतनाम]] के कुछ भाग आरू [[Xishuangbanna Dai स्वायत्त प्रान्त|Xishuangbanna]], [[China ]].<ref>{{cite web|url=http://www.opentimes.cn/Abstract/1223.html|title=制造传统 关于傣族泼水节及其相关新年话语的研究|तिथि=फरवरी 2010|accessdate=17 जनवरी 2017|publisher=खुला समय|archive-date=2017-10-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20171014084408/http://www.opentimes.cn/Abstract/1223.html|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ahandfulofleaves.org/documents/20दक्षिण पूर्व%20एशिया_शपथ ग्रहणकर्ता। pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20150316090358/http://ahandfulofleaves.org/documents/20दक्षिण पूर्व%20के%20बौद्ध%20एशिया_शपथकर्ता.pdf|url-status=dead| archive-date=16 मार्च, 2015|title=डोनाल्ड के. मेष (ज्योतिष)|मेष]], [[राशि]] में प्रथम [[ज्योतिष]], जैसा कि [[sidereal astrology]] द्वारा गणना की गई है।<ref>{{Cite web |url=http://www .chiangmai-chiangrai.com/origins_of_songkran.html |title=सोंगक्रान महोत्सव के उत्पत्ति |access-date=2017-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161208032407/http: //www.chiangmai-chiangrai.com/origins_of_songkran.html |archive-date=2016-12-08 |url-status=dead }}</ref> यह समकक्ष [[हिन्दू कैलेंडर]]-आधारित नया से संबंधित है दक्षिण एशिया के अधिकांश भाग में वर्ष उत्सव जेकरा सामूहिक रूप स ''[[मेशा संक्रांति]]'' कहल जाइत अछि |
== इतिहास ==
{{अनुभाग विस्तार|तिथि=मई २०२३}}
== सोंगक्रान नव वर्ष पर्व ==
* [[कम्बोडियाई नव वर्ष]], कम्बोडिया में
* [[लाओ नव वर्ष]], लाओस में
* [[सिंहाली नव वर्ष]], श्रीलंका में
* [[सोंगक्रान (थाईलैंड)]]।
* [[Thingyan]], म्यांमार में
* [[संगकेन]], अरुणाचल प्रदेश एवं भारत के असम के कुछ भाग में |
* [[पानी के छींटा महोत्सव|पानी-छिड़क महोत्सव]], चीन में [[Xishuangbanna दाई स्वायत्त प्रान्त|Xishuangbanna]] में और उत्तरी वियतनाम के कुछ हिस्सा।<ref>{{cite web|url=https://www.lonelyplanet/|शीर्षक=दाई जल-छिड़क महोत्सव: जतय चीन दक्षिण पूर्व एशिया सँ मिलैत अछि|first=Lonely|last=Planet|date=21 March 2011|website=Lonely Planet|accessdate=7 January 2019|title=Archive copy|archive-date=6 August 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130806134955/http://lonelyplanet/|dead-url=yes}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://pattayadailynews.com/sawatdee-pee-mai-happy-new-year-to-all-our-devoted-wet-readers/ |title=सावतदी पी माई (नव वर्ष की हार्दिक शुभकामना) सब हमारे... समर्पित गीला पाठक - पटाया दैनिक समाचार |access-date=2016-06-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160809132125/http://pattayadailynews.com/sawatdee-pee-mai- |archive-date=2016-08-09 |url-status=मृत |dead-url=yes }}</ref>
== एशिया से बाहर उत्सव ==
===Australia===
देशक कतेको भाग मे सोंगक्रान उत्सव मनाओल जाइत अछि । एकरऽ एगो उल्लेखनीय उत्सव [[लेउमेह, न्यू साउथ वेल्स]] केरऽ [[सिडनी]] उपनगर म॑ वाट पा बुद्धरंगसी बौद्ध मंदिर म॑ छै । ई महोत्सव हर साल हजारों आगंतुकऽ क॑ आकर्षित करै छै आरू एकरा म॑ पानी के लड़ाई, रोजाना प्रार्थना, नृत्य प्रदर्शन आरू भोजन के स्टॉल शामिल छै जेकरा म॑ थाई, बांग्लादेश (सीएचटी), बर्मी, कम्बोडियाई, लाओसियन, श्रीलंका आरू मलेशियाई मूल के खाना परोसलऽ जाय छै ।<ref>{{ cite web|url=https://www.travelblog.org/Oceania/Australia/New-South-Wales/Campbelltown/blog-265904.html|title=सोंगक्रान - Sth पूर्वी एशियाई नव वर्ष के उत्सव - यात्रा ब्लॉग|website=Travelblog .org|accessdate=7 जनवरी 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.sbs.com.au/food/article/2015/01/19/celebrate-songkran| title=Celebrate: Songkran|website=Sbs.com.au|date=19 जनवरी 2015|accessdate=7 जनवरी 2019}}</ref> 2014 मे, उत्सव मे 2000 सँ बेसी लोक भाग लेलक।<ref>{{cite news|url=https://www.dailytelegraph.com.au/newslocal/macarthur/leumeahs-wat-pa-buddharangsee-बौद्ध-मंदिर-दक्षिण-पूर्व-एशियाई-बौद्ध-नव-वर्ष-2000-के-जश्न-मजाय- festival/news-story/195e5fc17b8668fe0131e5c9c2fe99da|title=बौद्ध लोकनि नव वर्ष मनाबैत छथि|तिथि=28 अप्रैल 2014|newspaper=Daily Telegraph|accessdate=7 जनवरी 2019|last1=तीतर|first1=अमांडा}}</ref>एही उपनगर मे , महामाकुत बौद्ध फाउंडेशन न॑ सोंगक्रान उत्सव के आयोजन करै छै जेकरा म॑ जप, आशीर्वाद, छोटऽ प्रवचन, धन जुटाबै के भोजन फेट आरू दक्षिण पूर्व एशियाई पारंपरिक नृत्य के आयोजन करलऽ जाय छै ।<ref>{{cite web|url=http://mahamakit.org.au/|title=महामाकुट रगविथयलाई फाउंडेशन - वाट पा बुद्धरंगसी बौद्ध वन मठ|website=Mahamakut.org.au|accessdate=7 जनवरी 2019}}{{Dead link|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[थाई टाउन, सिडनी ]] के लोकप्रिय पर्यटन उपनगर में [[हेमार्केट, न्यू साउथ वेल्स]].<ref>{{cite web|url=http://www.haymarketchamber.org.au/sites/default/files/SEPT13_LIVE.pdf|title=सिडनी हेमार्केट एंड चाइना ब्रोशर|website=Haymarketchamber.org.au|accessdate=7 जनवरी 2019|archive-date=2019-03-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20190326192623/http://www.haymarketchamber.org.au/sites/default/files/SEPT13_LIVE.pdf|dead-url=yes}}</ref> [[मेलबर्न]] में सिंहली (श्रीलंका) नव वर्ष महोत्सव हर साल [[डांडेनॉन्ग , विक्टोरिया]].<ref>{{Cite web |title=Home |url=https://www.greaterdandenong.vic.gov.au/node |access-date=2022-04-06 |website=ग्रेटर डैंडेनॉन्ग परिषद |language=en}}</ref> 2011 म॑ ई ५००० स॑ भी अधिक लोगऽ क॑ आकर्षित करलकै आरू मेलबर्न केरऽ सबस॑ बड़ऽ सिंहली नव वर्ष महोत्सव होय के दावा करै छै ।<ref>{{cite web|url=https://dandenong.starcommunity. com.au/journal/2011-04-21/sinhalese-new-year/|title=सिंहली नव वर्ष|तिथि=20 अप्रैल 2011|website=Dandenong.starcommunity.com.au|accessdate=7 जनवरी 2019}}{{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ ref> [[रानी विक्टोरिया मार्केट]] न॑ अप्रैल २०१७ केरऽ शुरूआत म॑ थाई नया साल मनाबै लेली दू दिन के सोंगक्रान आयोजन आयोजित करलकै ।<ref>{{cite web|url=http://www.thatsmelbourne.com.au/Whatson%20/%20%E0%A4%89%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B8%E0%A4%B5/%E0%A4%AC%E0%A4%B9%E0%A5%81%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%95%E0%A5%83%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%95/%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0/a9835bc4-b91b-444a-9726-fe86c9f7e248.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20170326104503/http://www.thatsmelbourne.com.au/Whatson|url-status=dead|archive-date=2017-03-26|title=थाई सोंगक्रान नव वर्ष महोत्सव - मेलबर्न शहर|date=26 मार्च 2017|accessdate=7 जनवरी 2019|dead-url=no}}</ref> थाई, कम्बोडिया, लाओ, बर्मी आरू श्रीलंका केरऽ नव वर्ष केरऽ उत्सव मनाबै वाला सोंगक्रान उत्सव सिडनी उपनगर केरऽ [[कैब्रामाट्टा, न्यू साउथ वेल्स] केरऽ निवासी सिनी के बीच सुप्रसिद्ध आरू लोकप्रिय छै । ]. .com/2013/04/lao-khmer-thai-new-year-2013-in-sydney/|title=सिडनी में लाओ, खमेर, थाई नव वर्ष 2013|author=Thang Ngo |date=14 अप्रैल 2013|website= Noodlies.com|accessdate=7 जनवरी 2019}}</ref> मंदिर आरू संगठन उपनगर भर म॑ उत्सव आयोजित करै छै जेकरा म॑ पड़ोसी उपनगर [[Bonnyrigg, New South Weles|Bonnyrigg]] म॑ लाओ नया साल केरऽ एगो बड़ऽ उत्सव भी शामिल छै जेकरा के साथ साझेदारी म॑ आयोजित करलऽ गेलऽ छै the [[फेयरफील्ड शहर|फेयरफील्ड शहर परिषद]].<ref>{{cite web|url=https://www.amust.com.au/2015/04/lao-new-year-festival-2015/| title=लाओ नव वर्ष महोत्सव २०१५ - AMUST|website=Amust.com.au|date=२९ अप्रैल २०१५|accessdate=७ जनवरी २०१९}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www .newleafcommunities.com.au/imagesDB/paragraph/SGC7759SCGHBonnyriggSummer2017-Web.pdf|title=नया पत्ता|तिथि=2017|website=Newleafcommunitites.com.au|accessdate=7 जनवरी 2019}}</ref> के मेलबर्न उपनगर में [[Footscray, Victoria]] एक चंद्र नव वर्ष उत्सव जे शुरू में [[Tết|वियतनाम नव वर्ष]] पर केंद्रित छेलै, थाई, कम्बोडियाई, लाओस आरू अन्य [[एशियाई ऑस्ट्रेलियाई|एशियाई ऑस्ट्रेलियाई] के सोंगक्रान उत्सव के उत्सव में विस्तारित होय गेलऽ छै ]] चीनी जैसनऽ समुदाय जे जनवरी/फरवरी या अप्रैल म॑ या त॑ नया साल मनाबै छै ।<ref>{{cite web|url=http://www.maribyrnong.vic.gov.au/Page/Page.aspx?Page_Id{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} =12309|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107020959/http://www.maribyrnong.vic.gov.au/%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0/%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0.aspx?%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0_%E0%A4%86%E0%A4%88%E0%A4%A1%E0%A5%80=123
===संयुक्त राज्य अमेरिका===
सोंगक्रान उत्सव अक्सर ऐन्हऽ शहरऽ म॑ होय छै जेकरा म॑ बड़ऽ [[श्रीलंका केरऽ अमेरिकी|श्रीलंका]], [[थाई अमेरिकी|थाई]], [[बर्मी अमेरिकी|बर्मी]], [[लाओस केरऽ अमेरिकी|लाओस]] आरू [[कम्बोडियाई] केरऽ मेजबानी होय छै अमेरिकी|कम्बोडियाई]] आबादी। यूडब्ल्यू खमेर स्टूडेंट एसोसिएशन [[सिएटल]] में [[वाशिंगटन विश्वविद्यालय]] में नव वर्ष समारोह के आयोजन करैत अछि | व्हाइट सेंटर कम्बोडियाई नव वर्ष स्ट्रीट महोत्सव सिएटल के गोल्डन हाउस बेकरी एंड डेली में आयोजित होइत अछि.<ref>{{cite web|url=https://ethnicseattle.com/2016/04/12/5920/|title=April दक्षिण पूर्व एशियाई के लेल नव वर्ष के निशान|first=Rosin Saez • 3 years|last=ago|date=12 April 2016|website=Ethnicseattle.com|accessdate=7 जनवरी 2019}}</ref> लॉस एंजिल्स बौद्ध विहार में [ [पसाडेना, कैलिफोर्निया]] श्रीलंका केरऽ नया साल प॑ ध्यान केंद्रित करी क॑ सोंगक्रान महोत्सव मनाबै छै । [[अजुसा, कैलिफोर्निया]] केरऽ ब्रह्म विहार म॑ भी बर्मी नव वर्ष केरऽ फोकस के साथ उत्सव आयोजित करलऽ जाय छै ।<ref>{{cite web|url=http://wisdomquarterly.blogspot.com/2013/04/happy-southeast-asian -buddhist-new-year.html|title=बुद्धि त्रैमासिक: अमेरिकी बौद्ध जर्नल: दक्षिण पूर्व एशियाई बौद्ध नव वर्ष की शुभकामनाएं!|date=13 अप्रैल 2013|website=Wisdomquarterly.blogspot.com|accessdate=7 जनवरी 2019}}</ref > अंतर्राष्ट्रीय लाओ नव वर्ष महोत्सव सालाना [[सैन फ्रांसिस्को]] म॑ आयोजित करलऽ जाय छै आरू लाओ नया साल क॑ अन्य एशियाई समुदाय, थाई, कम्बोडियाई, बर्मी, श्रीलंका आरू दक्षिणी चीन केरऽ दाई लोगऽ क॑ स्वीकार करी क॑ मनाबै छै, जे भी... वही महोत्सव।<ref>{{Cite web |url=http://www.laonewyear.org/index.php?option=com_content&task=view&id=30&Itemid=48 |title=अंतर्राष्ट्रीय लाओ नव वर्ष महोत्सव - ILNYF के बारे में |access- date=2017-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170102171741/http://www.laonewyear.org/index.php?option=com_content&task=view&id=30&Itemid=48 | archive-date=2017-01-02 |url-status=dead }}</ref> फरवरी 2015 म॑, [[वाशिंगटन डी.सी.]] म॑ [[फ्रीयर गैलरी ऑफ आर्ट|फ्रीयर आरू सैकलर]] गैलरी न॑ एक चंद्र नया के आयोजन करलकै "[[बकरी (राशि)|भेड़ के साल]]" मनाबै वाला साल के आयोजन जे चंद्र नव वर्ष के भी मनाबै छेलै जे अप्रैल के मध्य में होय छै बहुत सारा अन्य एशियाई देशऽ के लेलऽ । एहि मे चीन, कोरिया, मंगोलिया, श्रीलंका आ अन्य एशियाई देशक गतिविधि, जानकारी आ भोजन शामिल छल जे दूटा नव वर्षक उत्सव मे सँ कोनो एकटा मनाबैत छल ।<ref>{{cite web|url=https://bento.si.edu/%20from-the-collections/chinese-art/celebrate-the-lunar-new-year-at-freersackler/|title=फ्रीर-सैकलर मे चंद्र नव वर्ष मनाउ|website=Bento.si.edu|accessdate=7 जनवरी 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20171024001734/https://bento.si.edu/from-the-collections/%E0%A4%9A%E0%A5%80%E0%A4%A8%E0%A5%80-%E0%A4%95%E0%A4%B2%E0%A4%BE/%E0%A4%9A%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%B0-%E0%A4%A8%E0%A4%B5-%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B7-%E0%A4%AA%E0%A4%B0|archive-date=2017-10-24|url-status=dead|dead-url=no}}</ref> इसी तरह 2016 में, [[एशियाई प्रशांत अमेरिकी अनुभव के विंग ल्यूक संग्रहालय|द विंग]] में [[सिएटल]] आयोजित | एक चंद्र नव वर्ष उत्सव पूर्वी एशियाई चंद्र नव वर्ष के आसपास केंद्रित तथापि लाओस में नव वर्ष के रीति रिवाज पर सेहो केंद्रित छल जे ओकर "नव साल पूरा साल" प्रदर्शनी के हिस्सा छल.<ref>{{cite web|url=http://www .wingluke.org/familyprograms|archive-url=https://web.archive.org/web/20170102093145/http://www.wingluke.org/familyprograms|url-status=dead|archive-date=2 जनवरी 2017 |title=परिवार कार्यक्रम > विंग लूक संग्रहालय|date=2 जनवरी 2017|accessdate=7 जनवरी 2019}}</ref>
==नोट्स==
{{नोटलिस्ट-उआ}}
==देखू सेहो==
* [[दक्षिण एवं दक्षिण पूर्व एशियाई नव वर्ष]]।
* [[बौद्ध धर्म की संस्कृति#बौद्ध पर्व|बौद्ध पर्व की सूची]]
* [[मेशा संक्रांति]], अप्रैल के संबंधित हिन्दू कैलेंडर आधारित नव वर्ष के पर्व के संदर्भ में प्रयुक्त शब्द |
* [[जल महोत्सव]], कुछ सोंगक्रान उत्सव के दौरान प्रचलित परंपरा |
* [[थाई कैलेंडर]]।
t5sgrn3ygu2kjws4fi178lie2fua7ti
ड्रैगन बोट महोत्सव
0
44666
278491
271314
2026-06-19T02:35:07Z
InternetArchiveBot
10060
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278491
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox holiday
|holiday_name = ड्रैगन बोट महोत्सव|type = Asian
|image = Qing Dynasty Dragon Boat Festival.jpg
|imagesize =
|caption = ''Dragon Boat Festival'' (18th century)
|official_name =
|observedby = Chinese
|litcolor =
|longtype = Cultural
|significance =
|date = Fifth day of the fifth lunar month
| date{{LASTYEAR}} = {{Calendar date/infobox|year=last|cite=no}}
| date{{CURRENTYEAR}} = {{Calendar date/infobox|year=current|cite=no}}
| date{{NEXTYEAR}} = {{Calendar date/infobox|year=next|cite=no}}
| date{{NEXTYEAR|2}} = {{Calendar date/infobox|year=next2|cite=no}}
|frequency=Annual
|duration=1 day
|celebrations =
|observances = Dragon boat racing, [[Resource consumption|consumption]] of [[realgar wine]] and ''[[zongzi]]''
|relatedto = [[Tango no sekku]], [[Dano (Korean festival)|Dano]], [[Tết Đoan Ngọ]], [[Yukka Nu Hii]]
}}
{{Infobox Chinese
|title = <!-- Box title (Default is the article title) -->
|collapse =
|pic = <!-- pic -->
|piccap = <!-- piccap -->
|picsize = <!-- 200px (Default is 260px) -->
|pictooltip = <!-- image 1 tooltip (use for [[WP:ALT|alt text]]) -->
|pic2 = <!-- addition pic -->
|piccap2 = <!-- additional pic caption -->
|picsize2 = <!-- 200px (Default is 260px) -->
|pic2tooltip = <!-- image 2 tooltip -->
|t = 端午節 |s = 端午节
|l = "The very mid point of the year Festival"
|p = Duānwǔ jié
|w = Tuan<sup>1</sup>-wu<sup>3</sup> chieh<sup>2</sup>
|lmz = Toe<sup>1</sup> ng<sup>3</sup> jiq<sup>4</sup>
|mi = {{IPAc-cmn|d|uan|1|.|wu|3|-|j|ie|2}}
|psp = <!-- Chinese postal map -->
|myale = <!-- Mandarin Yale -->
|gr = <!-- Gwoyeu Romatzyh -->
|bpmf = <!-- Bopomofo -->
|mps = <!-- Mandarin Phonetic Symbols 2 -->
|xej = <!-- Xiao'erjing -->
|zh-dungan = <!-- Mandarin Cyrillic -->
|sic = <!-- Sichuanese Mandarin -->
|j = Dyun<sup>1</sup> Ng<sup>5</sup> Zit<sup>3</sup>
|y = Tuen<sup>1</sup> Ng<sup>5</sup> Jit<sup>3</sup> (HK)<br>Tun(g)<sup>1</sup> Ng<sup>5</sup> Jit<sup>3</sup> (MO)
|ci = {{IPAc-yue|d|yun|1|.|ng|5|-|z|it|3}}
|toi = <!-- Taishanese -->
|gan = <!-- Gan romanization -->
|hsn = <!-- Xiang romanization -->
|h = <!-- Hakka -->
|poj = Toan-ngó͘-cheh<br />Toan-ngó͘-choeh<br />Toan-ngó͘-chiat
|tl = <!-- Tâi-Lô -->
|buc = <!-- Min Dong BUC -->
|teo = <!-- Teochew -->
|mc = <!-- Middle Chinese (reconstruction) -->
|emc = <!-- Early Middle Chinese (reconstruction) -->
|lmc = <!-- Late Middle Chinese (reconstruction) -->
<!-- First alternative name -->
|altname = Dragon Boat Festival
|t2 = 龍船節 / 龍舟節
|s2 = 龙船节 / 龙舟节
|p2 = Lóngchuánjié / Lóngzhōujié
|w2 = Lung<sup>2</sup>-chʻuan<sup>2</sup>-chieh<sup>2</sup> / Lung<sup>2</sup>-chou<sup>1</sup>-chieh<sup>2</sup>
|mi2 = {{IPAc-cmn|l|ong|2|.|ch|uan|2|.|j|ie|2}} / {{IPAc-cmn|l|ong|2|.|zh|ou|1|.|j|ie|2}}
|psp2 = <!-- Chinese postal map2 -->
|my2 = <!-- Mandarin Yale2 -->
|gr2 = <!-- Gwoyeu Romatzyh2 -->
|mps2 = <!-- Mandarin Phonetic Symbols 2 -->
|bpmf2 = <!--Bopomofo2 -->
|xej2 = <!--Xiao'erjing2 -->
|zh-dungan2 = <!--Mandarin Cyrillic2 -->
|sic2 = <!--Sichuanese Mandarin2 -->
|j2 = <!--Cantonese Jyutping2 -->
|ci2 = <!--Cantonese IPA2 -->
|toi2 = <!--Taishanese2 -->
|gan2 = <!--Gan romanization2 -->
|wuu2 = <!--Wu romanization2 -->
|hsn2 = <!--Xiang romanization2 -->
|y2 = <!--Cantonese Yale2 -->
|h2 = <!--Hakka2 -->
|poj2 = <!--Taiwanese POJ 2 -->
|buc2 = <!--Min Dong BUC 2 -->
|lmz2 = <!--Latin Phonetic Shanghainese2 -->
|teo2 = <!--Teochew2 -->
<!-- Second alternative name -->
|altname3 = Double Fifth Festival<br>Fifth Month Festival<br>Fifth Day Festival
|t3 = {{lang|zh|重五節}} / {{lang|zh|雙五節}}<br>{{lang|zh|五月節}}<br>{{lang|zh|五日節}}
|s3 = {{lang|zh|重五节}} / {{lang|zh|双五节}}<br>{{lang|zh|五月节}}<br>{{lang|zh|五日节}}
|l3 = <!--Literal Meaning3 -->
|tp3 = <!--Tongyong pinyin3 -->
|p3 = <!--Mandarin Hanyu Pinyin3 -->
|w3 = <!--Wade Giles3 -->
|mi3 = <!--Mandarin IPA3 -->
|j3 = <!--Cantonese Jyutping3 -->
|ci3 = <!--Cantonese IPA3 -->
|toi3 = <!--Taishanese3 -->
|gan3 = <!--Gan romanization3 -->
|wuu3 = <!--Wu romanization3 -->
|hsn3 = <!--Xiang romanization3 -->
|y3 = <!--Cantonese Yale3 -->
|h3 = <!--Hakka3 -->
|poj3 = Gō͘-go̍eh-cheh / Gō͘-ge̍h-choeh<br>Gō͘-ji̍t-cheh / Gō͘-li̍t-choeh
|buc3 = <!--Min Dong BUC 3 -->
|lmz3 = <!--Latin Phonetic Shanghainese3 -->
|teo3 = <!--Teochew3 -->
<!-- Third alternative name -->
|altname4 = Dumpling Festival
|t4 = 肉糭節
|s4 = 肉粽节
|l4 = Meat [[Zongzi]] Festival
|poj4 = Bah-chàng-cheh / Bah-chàng-choeh
|por = Festividade do Barco-Dragão
|rus = <!--Russian language in Cyrillic alphabet -->
|rusr = <!--Russian language in Latin alphabet -->
|tam = <!--Tamil language -->
|tha = <!--Thai language -->
|rtgs = <!--Royal Thai General System of Transcription -->
|tib = <!--Tibetan language -->
|wylie = <!--Wylie transliteration of Tibetan -->
|thdl = <!--THDL Simplified Phonetic Transcription of Tibetan -->
|zwpy = <!--Zangwen Pinyin (PRC's official Tibetan transliteration) -->
|lhasa = <!--Lhasa dialect of Tibetan in IPA -->
|uig = <!--Uyghur language (Arabic script) -->
|uly = <!--Uyghur Latin script (Uyghur Latin Yëziqi) -->
|uyy = <!--Uyghur New script (Yengi Yeziⱪ) -->
|sgs = <!--PRC's official Uyghur transliteration -->
|usy = <!--Uyghur Cyrillic alphabet (Uyghur Siril Yëziqi) -->
|uipa = <!--Uyghur in IPA -->
|vie = <!--Vietnamese language (generic) -->
|qn = <!--Vietnamese in Quoc Ngu script -->
|chuhan = <!--Chu Han (Chinese characters used in Vietnam) -->
|chunom = <!--Vietnamese Chu Nom -->
|lqn = <!--Literal meaning in Vietnamese -->
|zha = <!--Zhuang language -->
|dungan = <!--Dungan language -->
|dungan-xej = <!--Dungan Xiao'erjing -->
|dungan-han = <!--Dungan Hanzi -->
|dungan-latin = <!--Dungan Romanization -->
|my = <!--Burmese language -->
|bi = <!--Burmese IPA -->
|phagspa = <!--'Phags-pa script -->
|phagspa-latin = <!--Romanization of 'Phags-pa name -->
|lang1_content = <!--Contents of lang1 -->
|lang1 = <!--Additional language1 -->
|lang2_content = <!--Contents of lang2 -->
|lang2 = <!--Additional language2 -->
|lang3 = <!--Additional language3 -->
|lang3_content = <!--Contents of lang3 (you can go in order until lang11) -->
|order = st
}}
'''ड्रैगन बोट महोत्सव''' ({{lang-zh|s=端午节|t=端午節|first=t|p=Duānwǔ Jié}}) एक पारंपरिक चीनी छुट्टी छी जे 1990 के पाँचम दिन होइत अछि | [[चीनी कैलेंडर]] केरऽ पाँचवाँ महीना, जे [[ग्रेगोरियन कैलेंडर]] केरऽ मई या जून केरऽ अंत स॑ मेल खाबै छै ।
प्राचीन कवि [[क्यू युआन]] केरऽ स्मरण में ई छुट्टी [[ड्रैगन बोट रेस]] आयोजित करी क॑ आरू चिपचिपा चावल केरऽ पकौड़ी खाय क॑ मनाबै छै जेकरा [[जोंगजी]] कहलऽ जाय छै । ड्रैगन बोट महोत्सव देवता आरू पूर्वज के पूजा, शुभकामना के प्रार्थना आरू दुष्टात्मा के भगाबै, उत्सव मनाबै, मनोरंजन आरू भोजन करै के एक लोक उत्सव छेकै ।
सितम्बर २००९ म॑ [[यूनेस्को]] न॑ आधिकारिक तौर प॑ एकरा [[यूनेस्को अमूर्त सांस्कृतिक धरोहर सूची|मानवता केरऽ अमूर्त सांस्कृतिक धरोहर केरऽ प्रतिनिधि सूची]] म॑ शामिल करै के मंजूरी द॑ देलकै, जेकरा स॑ पहलऽ चीनी छुट्टी बनलै जेकरऽ चयन करलऽ गेलऽ छेलै ।<ref>{{Cite web|url=https://ich.unesco.org/hi/RL/dragon-boat-festival-00225|title=ड्रैगन बोट महोत्सव - यूनेस्को अमूर्त सांस्कृतिक धरोहर|publisher=UNESCO|date=सितम्बर २००९|access-date=22 जून 2023}}{{Dead link|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{उद्धरण वेब |title=端午节:中国首个入选世界非遗的节日 |url=http://mp.weixin.qq.com/s?__biz= MzI5OTQ5NDQyNg==&mid=2247534262&idx=1&sn=96fbfdffe59d4c4312814ec8fc9064a7&chksm=ec97bbc3dbe032d55be18bc3b0a5a6cf37a32e51a4a3345a7c2997 6673587b2dabd700379353#rd |access-date=2023-06-22 |website=वेक्सिन आधिकारिक लेखा मंच}}</ref>
==नाम==
छुट्टी के अंग्रेजी भाषा के नाम '''ड्रैगन बोट फेस्टिवल''' छै,{{sfnp|Chittick|2011|p=1}}<!--UNSOURCED: संभवतः छुट्टी के लेल दू वैकल्पिक चीनी नाम में अनुवादित होय छै, {{ lang|zh-hant|龍船節}} (''Lóngchuánjié'') आरू {{lang|zh-hant|龍舟節}} (''Lóngzhōujié'').--> छुट्टी केरऽ आधिकारिक अंग्रेजी अनुवाद के रूप म॑ प्रयोग करलऽ जाय छै चीन केरऽ जनगणराज्य द्वारा ।<ref name=prc/> एकरा कुछ अंग्रेजी स्रोतऽ म॑ '''डबल फिफ्थ फेस्टिवल''' के रूप म॑ भी संदर्भित करलऽ गेलऽ छै जे चीनी कैलेंडर के अनुसार ई महोत्सव केरऽ दिन के संकेत दै छै .<ref>"[http://tour.tncg.gov.tw/English/culture/ct01.asp?type=12 डबल फिफ्थ (ड्रैगन बोट) महोत्सव] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080506213724/http://tour.tncg.gov.tw/English/culture/ct01.asp?type=12 |date=2008-05-06 }}".</ref>
===क्षेत्र के अनुसार चीनी नाम===
पाबनि के चीनी नाम (सरलीकृत चीनी: 端午节; पारंपरिक चीनी: 端午節) के उच्चारण अलग-अलग [[चीनी भाषा]] में अलग-अलग होइत अछि |
[[मुख्य भूमि चीन]] आरू [[ताइवान]] म॑ प्रयुक्त मंदारिन चीनी उच्चारण क॑ [[पिनयिन]] म॑ Duānwǔjié (Wade–Giles: Tuan<sup>1</sup>-wu<sup>3</ ) के रूप म॑ प्रस्तुत करलऽ गेलऽ छै । sup>-chieh<sup>2</sup>).<ref name=पीआरसी-राज्य-परिषद/><ref नाम=तैवान-विदेश-मंत्रालय1/><ref नाम=तैवान-विदेश-मंत्रालय2/>
''दुआनवु'' ({{zh|s=端午|t=端午|p=duānwǔ|w=tuan2-wu3|first=t}}) के शाब्दिक अर्थ अछि "शुरुआत/खोजब घोड़ा", अर्थात् पहिल "घोड़ाक दिन।" " ([[चीनी राशि]]/[[चीनी कैलेंडर]] प्रणाली के अनुसार) महिना में घटित होने के लिए;<ref name=heibonsha-tango/>{{Refn|group="lower-alpha"|से भी सुझाव दिया गया।" मतलब "दुपहर के शुरुआत",{{sfnp|Lowe|1983|p=141}} या "उच्च दुपहर महोत्सव",<ref name=taiwan-foreign-ministry1/> कियाक त "घोड़ा" सेहो 11:00– 13:00 प्रत्येक दिन।}} तथापि, शाब्दिक अर्थ ''[[पृथ्वी शाखा|wǔ]]'', "पशु चक्र मे घोड़ाक [दिन" हेबाक बादो, ई पात्र ' 'wǔ'' ({{zh|s=五|t=五|p=wǔ|w=wu3|first=t}}) अर्थात "पाँच", वर्णों के प्रायः एक ही उच्चारण के कारण | अतएव ''दुआनवु'', "पाँचम मासक पाँचम दिन" पर्व।<ref name=chen2016/>
[[कैंटोनीज़ भाषा|कैंटोनीज़]] में, ई [[कैंटोनीज़ के रोमनीकरण|रोमनाइज्ड]] छै जेना कि ''तुएन<sup>1</sup> एनजी<sup>5</sup> जित<sup>3</sup >'' हांगकांग मे आ ''तुंग<sup>1</sup> एनजी<sup>5</sup> जित<sup>3</sup>'' मकाऊ मे। अतः हांगकांग में "तुएन एनजी महोत्सव",<ref name=hk>GovHK. " .
[http://www.gov.hk/en/about/abouthk/holiday/index.htm 2014 के लेल सामान्य छुट्टी]". 2013. अभिगमन तिथि 1 नवम्बर 2013.</ref> आ ''Tun Ng'' ('' Festividade do Barco-Dragão'' पुर्तगाली में) मकाओ में.<ref name=mac>मकाऊ सरकारी पर्यटन कार्यालय. "[http://www.macautourism.gov.mo/events/calendar.php घटनाक्रम के कैलेंडर]". 2013 .3 नवम्बर 2013 को अभिगमन तिथि।</ref><ref>मकाओ के विशेष प्रशासनिक क्षेत्र।मुख्य कार्यकारी के कार्यालय। "[http://bo.io.gov.mo/bo/i/2000/40/ordem60.asp Ordem Executiva n.o 60/2000] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303165448/http://bo.io.gov.mo/bo/i/2000/40/ordem60.asp |date=2016-03-03 }}". 3 अक्टूबर 2000. अभिगमन तिथि 3 नवम्बर 2013. {{in lang|pt}}</ref><ref>मकाओ के विशेष प्रशासनिक क्षेत्र. मुख्य कार्यकारी के कार्यालय. 《[http ://bo.io.gov.mo/bo/i/2000/40/ordem60_cn.asp#60 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140905190653/http://bo.io.gov.mo/bo/i/2000/40/ordem60_cn.asp#60 |date=2014-09-05 }} 第60/2000號行政命令]》.3 अक्टूबर 2000. अभिगमन तिथि 3 नवम्बर 2013. {{in lang|zh} }</ref> के अनुसार
==इतिहास==
===उत्पत्ति===
पाँचम चंद्र मास के अभागल आ जहरीला महीना मानल जाइत अछि, आ पाँचम मास के पांचम दिन खास क'.<ref name="वेई चाइनीज फेस्टिवल ड्रैगन बोट फेस्टिवल"/><ref name="स्टेपंचुक मूनकेक्स आ हंगरी भूत ड्रैगन बोट फेस्टिवल "/> दुर्भाग्य सँ मुक्ति लेल लोक पाँचम मासक पाँचम दिन दरबज्जाक ऊपर [[Acorus calamus|calamus]], [[Artemisia (plant)|Artemisia]], आ लहसुन लगा दैत छल |<ref name." ="वेई चीनी महोत्सव ड्रैगन बोट महोत्सव"/><ref name="स्टेपंचुक मूनकेक आ भूखल भूत ड्रैगन बोट महोत्सव"/> मानल जाइत छल जे ई सब अपन मजबूत गंध आ अपन आकार (उदाहरण लेल, कैलमस के पात के आकार के होइत अछि) के कारण बुराई के दूर करय में मदद करैत अछि | तलवार के तरह).<ref name="स्टेपंचुक मूनकेक आ भूखल भूत ड्रैगन नाव महोत्सव"/>
कहल जाइत छल जे पाँचम मासक पाँचम दिनसँ विषैला जानवर देखबामे अबैत छल, जेना साँप, सेंटीपीड, आ बिच्छू; लोक सेहो कथित तौर पर एहि दिनक बाद आसानी सं बीमार भ' जाइत छथि.<ref name="स्टेपंचुक मूनकेक्स आ भूखल भूत ड्रैगन बोट महोत्सव"/> तें ड्रैगन बोट महोत्सवक दौरान लोक एहि दुर्भाग्य सं बचबाक प्रयास करैत छथि.<ref name="Stepanchuk Mooncakes and भूखल भूत ड्रैगन नाव महोत्सव"/> उदाहरण के लेल, लोक पांच जहरीला जीव (सांप, सेंटीपीड, बिच्छू, छिपकली, टोड, आ कखनो काल मकड़ी<ref name="स्टेपंचुक मूनकेक्स आ भूखल भूत ड्रैगन बोट महोत्सव"/> के चित्र लगा सकैत अछि | ) देबाल पर आ ओहि मे सुई चिपका दियौक। लोक पाँच जीव के कागज के कटआउट सेहो बना सकैत अछि आ ओकरा अपन बच्चा के कलाई में लपेटि सकैत अछि.<ref>{{Cite book|title='Beijing Review' Color Photographs|last=Liu|first=L.|year=2011| स्थान = खंड। 54, अंक 23|pages=42–43}}</ref> बहुत क्षेत्रऽ म॑ ई प्रथा स॑ बड़ऽ-बड़ऽ समारोह आरू प्रदर्शन के विकास होय गेलै, जेकरा स॑ ड्रैगन बोट महोत्सव बीमारी आरू दुर्भाग्य स॑ छुटकारा पाबै के दिन बनी गेलै ।[[File:Qu Yuan Chen Hongshou 2.jpg|left|thumb|175px|17th century depiction of [[Qu Yuan]]]]
===क्यू युआन===
{{मुख्य|क्वा युआन}}
आधुनिक चीन में सबसे प्रसिद्ध कहानी के मानना छै कि ई पर्व [[राज्य (चीनी)| के कवि आरू मंत्री [[क्यू युआन]] ({{circa|lk=no|340}}–278 ईसा पूर्व) के निधन के याद में मनाबै छै प्राचीन राज्य]] के [[चू (राज्य)|चू]] के दौरान [[युद्धरत राज्य काल]] के [[झोउ राजवंश]].<ref name=scmp1>[http://www.scmp.com/ portal/site/SCMP/menuitem.2af62ecb329d3d7733492d9253a0a0a0/?vgnextoid=f1a731616886a110VgnVCM100000360a0a0aRCRD&ss=चीन&s=समाचार SCMP]." ''भूकंप आ बाढ़ म्यूट उत्सव के लेल बनाबैत अछि.'' Re 9 जून 2008 कए प्रयास कएल गेल।{{webarchive |url=https:/ /web.archive.org/web/20120625104853/http://www.scmp.com/portal/site/SCMP/menuitem.2af62ecb329d3d7733492d9253a0a0a0/?vgnextoid=f1a731616886a110VgnVCM100000360a0a0 aRCRD&ss=चीन&s=समाचार |तिथि=25 जून 2012 }}</ref > [[मी (उपनाम)|चू शाही घर]] के कैडेट सदस्य, क्यू उच्च पदों में सेवारत रहे |हालांकि जब राजा ने बढ़ते हुए शक्तिशाली राज्य [[किन (राज्य)|किन]] के साथ गठजोड़ करने का निर्णय किया, गठबंधन के विरोध करला के कारण क्यू के देशद्रोह के आरोप तक भगा देल गेलै।<ref name="scmp1" /> निर्वासन के दौरान क्यू युआन न॑ बहुत सारा [[चीनी कविता|कविता]] लिखलकै । अंततः किन [[यिंग (चू)|यिंग]], चू राजधानी पर कब्जा क लेलक। निराशा में क्यू युआन ने [[मिलुओ नदी]] में खुद को डूबकर आत्महत्या कर ली।<ref name="वेई चीनी त्योहार ड्रैगन बोट महोत्सव">{{cite book |last1=वेई |first1=Liming |title=चीनी त्योहार: परंपराएँ, रीति रिवाज एवं संस्कार |date=2010 |location=बीजिंग |isbn=9787508516936 |pages=36–43 |edition=Second}}</ref>
कहल जाइत अछि जे स्थानीय लोक, जे हुनकर प्रशंसा करैत छल, हुनका बचाबय लेल, वा कम सं कम हुनकर लाश के वापस लेबय लेल अपन नाव पर दौड़ल निकलल छल.<ref name="वेई चाइनीज फेस्टिवल ड्रैगन बोट फेस्टिवल"/><ref name="स्टेपंचुक मूनकेक्स आ भूखल भूत ड्रैगन नाव महोत्सव">{{cite book |last1=Stepanchuk |first1=कैरोल |title=मूनकेक और भूखल भूत: चीन के त्योहार |date=1991 |publisher=चीन पुस्तकें और पत्रिकाएँ |location=सैन फ्रांसिस्को |isbn=0 -8351-2481-9 |pages=41–50}}</ref> कहलऽ जाय छै कि ई [[ड्रैगन बोट रेस]] केरऽ उत्पत्ति छेलै ।<ref name="स्टेपंचुक मूनकेक्स आरू हंगरी भूत ड्रैगन बोट फेस्टिवल" । /> जखन ओकर लाश नहि भेटलैक तखन ओ सभ [[चिपचिपा चाउर]]क गोला नदी मे खसा देलक जाहि सँ क्यू युआनक लाशक बदला माछ खा जाय । कहल जाइत अछि जे ई ''[[zongzi]]'' क उत्पत्ति अछि।<ref name="scmp1" />
बीसम शताब्दीक दौरान क्यू युआन देशभक्त कवि आ जनताक प्रतीक मानल गेल । हुनका 1949 के बाद चीन के जनगणराज्य में लोक नायक आ [[चीनी राष्ट्रवाद]] के प्रतीक के रूप में पदोन्नति भेटल छल [[चीनी साम्यवादी क्रांति|चीनी गृहयुद्ध में साम्यवादी जीत]] । इतिहासकार आ लेखक [[गुओ मोरुओ]] क्यू के एहि दृष्टिकोण के आकार देबय में प्रभावशाली छलाह.<ref>{{cite journal |last1=Zikpi |first1=Monica E M |title=गुओ मोरुओ के क्यू युआन के प्रतिनिधित्व में क्रांति आ निरंतरता |journal =चीनी साहित्य: निबंध, लेख, समीक्षा (CLEAR) |date=2014 |volume=36 |pages=175–200 |jstor=43490204 |url=https://www.jstor.org/stable/43490204 |access-date =11 मार्च 2023 |issn=0161-9705}}</ref>
===वु ज़िक्सू===
{{मुख्य|वु ज़िक्सू}}
एकटा आओर उत्पत्ति कथा कहैत अछि जे ई महोत्सव [[वू ज़िक्सू]] (मृत्यु ४८४ ईसा पूर्व), [[वू (राज्य)|वू के राज्य]] के एकटा राज्यकर्त्ता के याद करैत अछि।<ref name="वेई चीनी महोत्सव ड्रैगन बोट महोत्सव"/ > [[Xi शी]], [[यू (राज्य)|यूए राज्य]] के राजा [[गौजियन]] द्वारा भेजल गेल एकटा सुन्दर महिला, वू के राजा [[फुचाई]] द्वारा बहुत प्रिय छल | गौजियन के खतरनाक साजिश देखि वू ज़िक्सू फुचाई के चेता देलक, जे एहि टिप्पणी पर तमसा गेल। वू ज़िक्सू क॑ फुचाई न॑ आत्महत्या करै लेली मजबूर करी देलकै, जेकरऽ शव क॑ पाँचमऽ महीना के पांचवा दिन नदी म॑ फेंकलऽ गेलै । हुनकऽ मृत्यु के बाद [[सूझोउ]] जैसनऽ जगहऽ प॑ वू ज़िक्सू क॑ ड्रैगन बोट महोत्सव के दौरान याद करलऽ जाय छै ।
===वाह ई===
{{मुख्य|काओ ई}}
[[File:Cao E Temple.JPG|thumb|The front of the Cao E Temple, facing east, toward [[Cao'e River]], in [[Shangyu]], Zhejiang, China.]]
<ref name=""></ref>
5vt6bcst90vfybz29oo6f3uj8oj100j
पश्चिम टापु, कोकोस (किलिङ) टापु
0
44676
278495
268390
2026-06-19T03:26:46Z
InternetArchiveBot
10060
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278495
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name = पश्चिम टापु
|settlement_type=
|official_name =
|image_skyline = Baie-d'Urfé QC 2.jpg
|image_caption = [[बेई-डी’उर्फे]], [[सेंट-लुई झील]] के किनारे पर।.
|image_flag =
|imagesize =
|image_shield =
|nickname =
|motto =
|image_map =
|mapsize =
|map_caption =
|image_dot_map =
|dot_mapsize =
|dot_map_caption =
|dot_x = |dot_y =
|image_map1 =
|map_caption1 =
|mapsize1 =200px
|subdivision_type = Country
|subdivision_type1 = [[कनाडा के प्रांत एवं क्षेत्र|प्रांत]]
|subdivision_type2 = [[शहरी समुच्चय (क्यूबेक)|शहरी समुच्चय]]
|subdivision_name = {{flagu|कनाडा}}
|subdivision_name1 = {{QC}}
|subdivision_name2 = [[मॉन्ट्रियल]]
|leader_title =
|leader_name =
|leader_title1 =
|leader_name1 =
|leader_title2 =
|leader_name2 =
|established_title =
|established_date =
|established_title2 =
|established_date2 =
|area_footnotes =
|area_total_km2 = १५०.११
|area_total_sq_mi =
|area_land_km2 =
|area_land_sq_mi =
|area_water_km2 =
|area_water_sq_mi =
|area_water_percent =
|area_urban_km2 =
|area_urban_sq_mi =
|area_metro_km2 =
|area_metro_sq_mi =
|population_as_of = [[कनाडा २०२१ जनगणना|२०२१]]
|population_footnotes =
|population_note =
|population_total = २३८,०००
|population_density_km2 = १४९६.७
|population_density_sq_mi =
|population_metro =
|population_density_metro_km2 =
|population_density_metro_sq_mi =
|population_urban =
|population_blank1_title=
|population_blank1 =
|population_blank2_title=
|population_blank2 =
|timezone = [[उत्तर अमेरिकी पूर्वी समय क्षेत्र|पूर्वी]] (EST)
|utc_offset = −5
|timezone_DST = EDT
|utc_offset_DST = −4
|coordinates = {{coord|45|27|00|N|73|45|00|W|region:CA-QC|display=inline}}
|elevation_footnotes =
|elevation_m =
|elevation_ft =
|elevation_max_m =
|elevation_max_ft =
|elevation_min_m =
|elevation_min_ft =
|postal_code_type = डाक कोड स्पैन
|postal_code = [[कनाडा के एच डाक कोड की सूची|H8Y से H9X तक]]
|area_code = [[क्षेत्र कोड ५१४/४३८|(५१४) एवं (४३८)]]
|website =
|footnotes =
}}
{{Coord|45|27|N|73|45|W|region:CA_type:city|display=title}}
'''पश्चिम द्वीप'''' ({{Lang-fr|l'Ouest de l'île}}) [[द्वीप मॉन्ट्रियल] के पश्चिमी छोर पर शहर, शहर आ बरो के देल गेल अनौपचारिक नाम अछि | ], [[क्यूबेक]], [[कनाडा]] में। सामान्यतः एकरा [[लेक सेंट-लुईस|लेकशोर]] नगरपालिका [[डोरवाल]], [[पॉइंट-क्लेयर]], आरू [[बीकनसफील्ड, क्यूबेक|बीकनसफील्ड]], [[] के नगरपालिका स॑ बनलऽ मानलऽ जाय छै । किर्कलैंड, क्यूबेक|कर्कलैंड]], [[डॉलार्ड-डेस-ओर्मियो]], [[बै-डी'उर्फे, क्यूबेक|बै-डी-उर्फे]], [[सैंट-ऐन-डी-बेलव्यू, क्यूबेक|सैंट- ऐन-डी-बेलव्यू]], [[सेनेविले, क्यूबेक|सेनेविले]] के गाँव, और मॉन्ट्रियल शहर के दो नॉर्थ शोर बरो: [[पिएरेफोंड्स-रॉक्सबोरो]] और [[ल'Île-Bizard–Sainte- जेनेविएव]]।
ऐतिहासिक रूप स॑ मॉन्ट्रियल द्वीप केरऽ भाषाई विभाजन फ्रेंच आरू अंग्रेजी ‘आधा’ म॑ छेलै, जेकरा म॑ फ्रेंकोफोन आम तौर प॑ द्वीप केरऽ पूर्वी भाग म॑ आरू एंग्लोफोन आम तौर प॑ पश्चिमी आधा भाग म॑ निवास करै छै ।<ref>[http://www.westmountexaminer. com/Commuting/2007-12-04/article-634841/Census-shows-language-changes-in-the-West-Island/1 जनगणना मे वेस्ट आइलैंड मे भाषा परिवर्तन देखबा मे अबैत अछि – कम्यूटिंग – द वेस्टमाउंट एक्सामिनर<!-- बोट generated title -->]{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> पश्चिम द्वीप केरऽ आबादी लगभग २३८,००० छै आरू यद्यपि एकरऽ निवासी केरऽ भारी बहुमत आज बहुभाषी नै त॑ द्विभाषी छै (ई विशाल उपनगरीय क्षेत्र केरऽ विश्वव्यापी प्रकृति क॑ देखत॑ हुअ॑), [[अंग्रेजी भाषी क्यूबेकर|एंग्लोफोन]] एखनो पश्चिम द्वीप के आबादी के बहुलता के गठन करैत अछि | 1960 के दशक के अंत में, पश्चिमी द्वीप के बहुत हिस्सा खेती के जमीन छेलै जेकरा में फ्रांसीसी कनाडाई लोगऽ के आबादी छेलै, जे बदला में ई क्षेत्र में एक महत्वपूर्ण फ्रेंकोफोन सांस्कृतिक प्रभाव के कारण छै ।
ई क्षेत्र म॑ [[मॉन्ट्रियल–ट्रूडो अंतर्राष्ट्रीय हवाई अड्डा]], [[जॉन एबॉट कॉलेज]], [[सेगेप जेराल्ड-गोडिन]], [[मैकगिल विश्वविद्यालय]] केरऽ [[मैकडोनाल्ड कैंपस]], [ [फेयरव्यू प्वाइंट-क्लेयर]] आ [[गैलेरीज डेस सोर्सेस]] मॉल, संगहि मॉन्ट्रियल केरऽ सबस॑ बड़ऽ पार्क, [[कैप-सेंट-जैक्स नेचर पार्क]] । अस्पताल में सेंट-ऐन में वेटरन अस्पताल आ प्वाइंट-क्लेयर में [[लेकशोर जनरल अस्पताल]] शामिल अछि. नगरपालिका सब चरित्र में किर्कलैंड या डॉलर-डेस-ओर्मियो के आधुनिक बेडरूम समुदाय सं ल क डोरवाल, प्वाइंट क्लेयर आ बीकॉन्सफील्ड के पूर्व कुटीर-देश घर तक के अछि. पिछला बीस साल में राजमार्ग [[क्यूबेक ऑटोरूट 20|20]], [[क्यूबेक ऑटोरूट 40|40]] आरू [[क्यूबेक ऑटोरूट 13|13]] के किनारे औद्योगिक गतिविधि के विकास आरू एकाग्रता स॑ ई क्षेत्र केरऽ शेष क्षेत्रऽ क॑ सुरक्षित करलऽ गेलऽ छै खुला जमीन केरऽ बहुत सारा वेस्ट आइलैंड निवासी केरऽ प्राथमिकता छै । पश्चिम द्वीप द्वीप पर मॉन्ट्रियल-क्षेत्रक जंगलक अंतिम पैघ शेष क्षेत्र में सं एक अछि.
==इतिहास==
===संपर्क पूर्व, औपनिवेशिक एवं कृषि युग===
[[File:Fort Senneville 1895.jpg|thumb|right|[[Fort Senneville]] as it appeared in 1895 when photographed by William Notman & Sons]]
मॉन्ट्रियल केरऽ पश्चिमी द्वीप म॑ मानव बस्ती केरऽ इतिहास संभवतः यूरोपीय उपनिवेशवाद स॑ पहल॑ के छेलै जे १७वीं सदी केरऽ शुरुआत स॑ मध्य तलक शुरू होय गेलऽ छेलै, लेकिन [[सेंट. लॉरेंस इरोक्वियंस]] जे पूर्व औपनिवेशिक युग मे एहि द्वीप पर रहैत छलाह | सचमुच, 1535-1536 में [[जैक्स कार्टियर|कार्टियर]] केरऽ पहिलऽ संपर्क आरू 1608 में [[सैमुअल डी चैम्पलेन|चैम्पलेन]] केरऽ आगमन के बीच, स्थानीय इरोक्विस पूर्ण रूप सें गायब होय गेलऽ छेलै, सबसें जादा संभवतः अन्य पड़ोसी देशऽ के साथ लगभग लगातार युद्ध के कारण इरोक्विस जनजाति, विशेष रूप स [[मोहाक राष्ट्र|मोहाक]]। पश्चिम द्वीप में नियमित मानव निवास के क्षेत्र भ सकैत अछि कियाक त [[मॉन्ट्रियल के इतिहास|मॉन्ट्रियल में मानव बस्ती]] के इतिहास कम स कम 8,000 साल तक पहिने के अछि |
यूरोपीय उपनिवेशवाद के कारण 17वीं सदी में बिछल गेल एकटा चेमिन डु रॉय के कात में पैरिश आ छोट-छोट व्यापारिक चौकी के स्थापना भेल जे आजुक गौइन एंड लेकसॉर बुलेवार्ड सं कम-बेसी सीधा मेल खाइत अछि. लाचिन, सेंट-एन-डी-बेलव्यू, सेंट-जेनेविव आ प्वाइंट-क्लेयर केरऽ विकास कम-बेसी एक दोसरा स॑ जुड़लऽ फैशन म॑ भेलै, कैन्हेंकि औपनिवेशिक चौकी द्वीप केरऽ किनारे प॑ फैललऽ छेलै । प्रारंभिक औपनिवेशिक युग केरऽ [[Ancien Régime]] के दौरान, ई समुदायऽ के अपनऽ पैरिश चर्च छेलै, जेकरा म॑ स॑ बहुत सारा अखनी भी मौजूद छै । चर्च आरू रेक्टरी के अलावा, विले-मैरी के नजदीकी के देखतें हुवें पूरा वेस्ट आइलैंड में विभिन्न प्रकार के धार्मिक आर्डर मठ आरू कान्वेंट, नोविशियट आरू ऐन्हऽ तरह के जगह के स्थापना करी चुकलऽ छेलै । [[Seigneurial system of New France|Seigneurial system]] भूमि विभाजन आरू 'montée & rang' मुख्य सड़क प्रणाली के विकास स॑ एक विशाल कृषि क्षेत्र के विकास के अनुमति मिललै, जेकरा किला, seigneurial जागीर घर आरू होय के भौगोलिक फायदा स॑ संरक्षित करलऽ गेलऽ छेलै घनघोर जंगल वाला द्वीप पर। यद्यपि पश्चिम द्वीप केरऽ बहुत हिस्सा आज एक विशाल कम घनत्व वाला आधुनिक उपनगरीय विकास छेकै, लेकिन अधिकांश प्रमुख सड़कऽ के विकास १७वीं आरू १८वीं सदी में करलऽ गेलऽ छेलै, कैन्हेंकि भूमि विभाजन एन्सीयंस रेजिम केरऽ आम उदाहरणऽ के अनुसरण करै छै । एतबे नहिं, पश्चिम द्वीपमें 18म शताब्दीक महत्वपूर्ण धरोहर संपत्तिक किछु संख्या छैक, एकर अतिरिक्त पैरिश चर्च, समर विला, पवनचक्की आ [[फोर्ट सेनेविल]] केर अवशेष छैक, जे एहिमें प्रारंभिक आ मध्य औपनिवेशिक कालक सिद्धांत अवशेषक गठन करैत छैक इलाका. अन्य महत्वपूर्ण धरोहर संपत्ति में 19वीं सदी के अनेक समर होम, फार्म हाउस आ शताब्दी के मोड़ के गाम प्वाइंट-क्लेयर, सेंट-एन या सेंट-जेनेविव में शामिल अछि. स्थानीय वास्तुकला केरऽ एगो प्रमुख तत्व, जैसनऽ कि लेखक-इतिहासकार जीन-क्लाउड मार्सन न॑ नोट करल॑ छै, ई छै कि 17वीं सदी केरऽ हैबिटेंट हाउस-शैली एतना विश्वसनीय, सस्ती आरू सौंदर्य के दृष्टि स॑ आकर्षक साबित होलै कि 20वीं सदी म॑ भी कुछ प्रमुख संरचनात्मक संशोधन के साथ अच्छा तरह स॑ दोहराबै के काम करलऽ गेलै . एहि तरहक घर पूरा क्षेत्र मे भेटत।
दू टा सेग्न्यूरी के स्थापना जमीन पर भेल जे आब पश्चिम द्वीप के हिस्सा अछि :
* 1678, Seignurie डी ल'Île-बिजार्ड (ख)।
* 1636, Seigneurie डी ल'Île-डी-मॉन्ट्रियल (ग)।
एहि सँ पहिल तीन टा पैरिशक निर्माण भेल : १.
* १७०३, [[सैन्टे-ऐन-डी-बेलव्यू|सेन्ट-ऐन-डू-बाउट-डी-ल'इल]] ।
* 1713, [[पॉइंट-क्लेयर|सेंट-जोआचिम-डी-ला-पॉइंट-क्लेयर]]।
* १७४१, [[सैन्ट-जेनेविएव, क्यूबेक|सेन्ट-जेनेविएव-डी-पिएरेफोंड्स]] ।
१६७२ में seigneurie de l'Île-Perrot के स्थापना भेल छल, जे आब ऑफ-आइलैंड क्षेत्र के हिस्सा अछि ।
युद्ध के बाद के प्रमुख उपनगरीय विकास के तरफ ले जाय वाला प्रमुख प्रारंभिक बस्ती में शामिल छै:
1665-1667 के बीच सल्पियन मिशन के रूप में स्थापित डोरवाल 1892 में गाम, 1903 में शहर आ 1956 में शहर बनल.एकर विकास बहुत हद तक 1855 में भेल जखन [[ग्रांड ट्रंक रेलवे]] डोरवाल में एकटा स्टेशन स्थापित केलक, जे अग्रणी छल बस्ती के विक्टोरियन युग के धनी युग के मॉन्ट्रियल के अभिजात वर्ग के लेल गर्मी के रिट्रीट के रूप में विकसित करय के लेल. बाद में, शताब्दी के शुरुआत के माध्यम सं दोसर विश्वयुद्ध तक, ई गाम [[सेंट-लुई झील]] पर समुद्र तट के लेल सुप्रसिद्ध शहर बनि गेल.
[[Image:Benedict Arnold 1color.jpg|thumb|right|Colonel [[Benedict Arnold]] in 1776, the year he destroyed the [[Fort Senneville|Senneville fort]].]]
सेंट-एन-डी-बेलव्यू, सबसें पहलऽ १६६३ आरू १७१२ के बीच खोज आरू बसलऽ छेलै, हालांकि [[इरोक्विस]] आरू [[एल्गोन्क्विन]] द्वारा संपर्क स॑ पहल॑ सैकड़ों अगर हजारों साल नै त॑ व्यापक रूप स॑ प्रयोग करलऽ गेलऽ छेलै, एकरऽ कारण छेलै कि एकरऽ सामरिक महत्व छेलै [[ओटावा नदी|ओटावा]] आ [[सेंट लॉरेंस नदी|सेंट लॉरेंस]] नदी के आ मॉन्ट्रियल द्वीप के पश्चिमी छोर पर | 1663 में बे-डी उर्फ यॉट क्लब के वर्तमान स्थल पर एक मिशन के स्थापना भेल छल, जखन कि फोर्ट सेनेविले के विकास 1671 में शुरू भेल छल.1835 में एकटा डाकघर के स्थापना भेल छल जखन कि सेंट ऐन नहर के स्थापना 1843 में भेल छल.ट्रेन सेवा पर ग्रांड ट्रंक के शुरुआत 1854 में भेल छल, आ एक साल बाद पहिल बेर एहि गाम के निगमित कायल गेल छल. भले ही ई गाँव मुख्य रूप स॑ पूरा 19वीं सदी म॑ पैरिश गतिविधि आरू कृषि प॑ उन्मुख रहलऽ छेलै, लेकिन 20वीं सदी केरऽ शुरुआत म॑ 1907 म॑ मैकडोनाल्ड कॉलेज केरऽ विकास, गार्डनवेल केरऽ निर्माण आरू [http://coolopolis.blogspot.com/2006/12 /jj-harpell-local-legend.html Harpell/Garden City Print Company], एक महत्वपूर्ण औद्योगिक सहकारी, 1917 में भूतपूर्व सैनिक अस्पताल के अलावा.[[File:CarteIsleMontreal1700.jpg|thumb|left|alt=1700s map of Montreal द्वीप।|1700 के दशक में बना मॉन्ट्रियल द्वीप का एक नक्शा | "पॉइंट क्लेयर" शब्द देखबा मे अबैत अछि।]]
===Early 21st century: merger and demerger===
[[2002–2006 मॉन्ट्रियल के नगर निगम पुनर्गठन]] के हिस्सा के रूप में, [[मॉन्ट्रियल द्वीप]] के सब व्यक्तिगत शहर, जेकरा में पश्चिम द्वीप के शहर भी शामिल छै, जनवरी के विस्तारित शहर [[मॉन्ट्रियल]] में विलय करलऽ गेलै 1, 2002. लेकिन, एक [[2003 क्यूबेक आम चुनाव|सरकार परिवर्तन]] आरू [[2004 क्यूबेक नगर जनमत संग्रह|एक 2004 जनमत संग्रह]] के बाद, अधिकांश वेस्ट आइलैंड शहरऽ के निवासी न॑ विच्छेदन के पक्ष म॑ वोट देलकै, आरू एकरऽ पुनर्गठन करलऽ गेलै 1 जनवरी, 2006 स॑ प्रभावी. पियरेफोंड्स, रॉक्सबोरो, सेंट-जेनेविएव आ आइल-बिजार्ड मॉन्ट्रियल में रहल, क्रमशः [[पिएरेफोंड्स-रॉक्सबोरो]] आ [[ल'इल-बिजार्ड–सैंट-जेनेविएव]] के बरो के रूप में.
एकीकरण केरऽ एगो तर्क ई छेलै कि वेस्ट आइलैंड केरऽ लोगऽ क॑ पुरानऽ शहर मॉन्ट्रियल के तुलना में कम करऽ के मजा आबै छेलै, लेकिन तभियो ओकरऽ रंगमंच, संगीत कार्यक्रम हॉल, आरू संग्रहालय के उपयोग करै छेलै । एकीकरण के साथ पूरा द्वीप में कर दर के सामंजस्य बना देल गेल। असल में, वेस्ट आइलैंड में कतेको समृद्ध मोहल्ला, पार्क आ ऐतिहासिक स्थल सब अछि.
सेंट लुइस झील के स्पर्श करय वाला शहर जेना डोरवाल, प्वाइंट-क्लेयर आ बीकॉन्सफील्ड के जिक्र करैत काल बहुतो लोक एहि इलाका के लेकसॉर कहैत छलाह. जखन कि लेक ऑफ टू माउंटेन आ रिवेर-डेस-प्रेयरी के स्पर्श करय वाला शहर के संदर्भ में, जेना कि पियरेफोंड, सेंट-जेनेविएव आ रॉक्सबोरो, ओ सब एहि इलाका के नॉर्थ शोर कहलखिन्ह.
<ref>डोरवाल ऐतिहासिक समाज</ref>
<ref name=""></ref>
od99lpbxqlxrfk0oe13df7g3bupo6th
प्रयोगकर्ता वार्ता:Surajkumar9931
3
46746
278474
278260
2026-06-18T12:05:36Z
MediaWiki message delivery
51
/* Thank you for organising Feminism and Folklore 2026 */ नव अनुभाग
278474
wikitext
text/x-wiki
{{आकृति:स्वागतम|realName=|name=Surajkumar9931}}
-- [[प्रयोगकर्ता:मैथिली विकिपिडिया स्वागतम|मैथिली विकिपिडिया स्वागतम]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:मैथिली विकिपिडिया स्वागतम|वार्ता]]) ०५:४६, ८ जनवरी २०२५ (+0545)
== Feminism and Folklore 2026 – Community Organisers & Jury ==
Hello {{PAGENAME}}!,
Thank you for taking the lead in organising '''Feminism and Folklore 2026''' in your community. We truly appreciate your efforts!
To ensure a smooth and successful campaign, please make sure you have:
* Fully completed all details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Feminism and Folklore 2026 Project Page]]:
* Started promoting the campaign within your community.
* Requested a local administrator to place a '''sitenotice''' about the campaign so users are notified.
* Used the '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/fnf/ Article List Generator Tool]''' and shared the generated article lists with your community.
=== Internet & Childcare Support ===
Community organisers and jury members who require '''internet and childcare support''' (non-mandatory, opt-in, request-only support) should fill the support request form '''by 22 February 2026'''.
'''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeutXEF1yTnJfExWUYPIf6SkhcnTgul07BeI-biqT4RE_vsrA/viewform Link to the form]'''
Requests submitted after this date will not be entertained.
=== Important Participation Guidelines ===
* Minimum article size: '''3000 bytes and 300 words''' (final decision may be set by local organisers).
* If your country is not listed on the Article list generator tool, please contact us.
=== Community Engagement ===
* Keep your community active and motivated throughout the campaign.
* Share your achievements and notable articles with us so we can highlight them globally.
* In the support form, please indicate if you would like a '''quick coordination call after the campaign'''.
Let’s make '''Feminism and Folklore''', under the banner of '''#WeTogether''', help bridge the '''gender gap''' and '''folklore gap''' on Wikipedia worldwide. 🌍✊
Thank you for your collaboration!
''If someone from your community organisers or jury has missed this message feel free to share this message with them.''
Feminism and Folklore International Team.
–[[प्रयोगकर्ता:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:MediaWiki message delivery|वार्ता]]) ११:०२, १६ फरबरी २०२६ (+0545)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=30083330 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Tiven2240@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश -->
TBD by WikiLoves Ramadan team [[प्रयोगकर्ता:Surajkumar9931|Surajkumar9931]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:Surajkumar9931|वार्ता]]) ०७:५२, २९ मार्च २०२६ (+0545)
== Next Steps and Feedback meeting for Feminism and Folklore Organizers ==
<div style="border:8px maroon ridge; padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]]
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="padding: 1em 2em;">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
Dear Organizer,
I hope this message finds you well.
First and foremost, on behalf of the International Team I want to extend my gratitude to you for your efforts in organizing the '''Feminism and Folklore 2026''' campaign on your local Wikipedia. Your contribution has been instrumental in bridging the gender and folk gap on Wikipedia, and we truly appreciate your dedication to this important cause.
As the campaign has ended I wanted to inform you about the next steps. It's time to commence the jury process using the CampWiz or Fountain tool where your campaign was hosted. Please ensure that you update the details of the jury, campaign links and the names of organizers accurately on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|sign-up page]].
Once the jury process is completed, kindly update only the top 3 winners details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Results|results page]] accordingly. The deadline for jury submission of results is '''April 30, 2026'''. However, if you find that the number of articles is high and you require more time, please don't hesitate to inform us via email or on campaign Meta Wiki talk page. We are more than willing to approve an extension if needed.
Should you encounter any issues with the tools, please feel free to reach out to us on Telegram for assistance.
Your feedback and progress updates are crucial for us to improve the campaign and better understand your community's insights. Therefore, we kindly ask you to spare just an hour to collectively share your progress and achievements with us during our '''[[:m:Event:Feminism and Folklore 2026 Post-Campaign Office Hour|community feedback session]]'''. Your input will greatly assist us in making the campaign more meaningful and impactful.
Thank you once again for your hard work and dedication to the Feminism and Folklore campaign. Your efforts are deeply appreciated, and we look forward to hearing from you soon.
Warm regards,
[[User:Tiven2240|Tiven2240]]
on behalf of Feminism and Folklore International Team
<nowiki>#WeTogether</nowiki>
</div></div>
--[[प्रयोगकर्ता:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:MediaWiki message delivery|वार्ता]]) १७:४२, ११ अप्रैल २०२६ (+0545)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=30391231 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Tiven2240@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश -->
== Final Reminder: Submission of Local Winners for Feminism and Folklore 2026 ==
Dear Feminism and Folklore organiser,
This is a friendly reminder that the deadline for submitting the names and details of your local winners for '''Feminism and Folklore 2026''' is '''5 June 2026'''.
Please ensure that your community's [[:m:Feminism and Folklore 2026/Results|winner information]] is submitted before this date. Communities that do not provide their winner data by the deadline will unfortunately not be eligible for prize distribution, and the international organizing team will not be able to accommodate late submissions received after 5 June 2026.
Thank you for your prompt attention to this matter and for your participation in the campaign.
Best regards,
'''Feminism and Folklore International Organizing Team'''
--[[प्रयोगकर्ता:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:MediaWiki message delivery|वार्ता]]) ०७:५४, ३ जुन २०२६ (+0545)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30627457 पर मौजूद सूची का प्रयोग करके User:Tiven2240@metawiki द्वारा भेजा गया संदेश -->
== Congratulations to the Local Winners of Feminism and Folklore 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]
Dear {{PAGENAME}},
The Feminism and Folklore International Organizing Team is pleased to congratulate the Local Winners of '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]'''.
Local Winners are participants who achieved top rankings within their respective language communities through their valuable contributions to documenting folklore, women's history, culture, traditions, and related knowledge on Wikimedia projects in their local languages.
Your efforts have helped enrich Wikimedia content, preserve cultural heritage, and improve the representation of diverse communities and knowledge systems across the movement. We sincerely appreciate your dedication and contribution to the success of the campaign.
=== Appreciation Form ===
As a token of appreciation to receive prizes, all Local Winners are requested to complete the following form by '''22 June 2026'''.
'''Form link''' -
[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdGU7vkzANkB8P1k2X-NPwOwqBoTZafzgUZ-23wnVCeW2cj3g/viewform here]
; Deadline
: 22 June 2026
Please ensure that all information provided in the form is accurate and complete. This information will be used for the appreciation process.
=== Thank you ===
We extend our heartfelt thanks to all Local Winners for their outstanding contributions and continued support of free knowledge. Your work has strengthened local-language content and helped make knowledge about folklore and women more accessible to communities around the world.
Congratulations once again on your achievement.
—''Feminism and Folklore International Organizing Team''
</div>
--[[प्रयोगकर्ता:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:MediaWiki message delivery|वार्ता]]) २३:१०, ७ जुन २०२६ (+0545)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30649454 पर मौजूद सूची का प्रयोग करके User:Tiven2240@metawiki द्वारा भेजा गया संदेश -->
== Thank you for organising Feminism and Folklore 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]
Dear {{PAGENAME}},
Your dedication, coordination, and hard work played a vital role in making this year's [[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign successful. We truly appreciate the time and effort you invested in engaging your community and supporting participants.
As we have completed the jury phase and begin planning for next year's campaign, we would like to learn from your experiences. Please complete the organisers' feedback form and share your insights, challenges, and suggestions on how we can improve the campaign.
'''This feedback form is mandatory for all organisers''', as it helps us evaluate the campaign and make meaningful improvements for future editions.
'''Form link [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf6IsGAsxkTEWTwueyLg-gBjRVlY3g2kTNj3xRhDiILiQnQwQ/viewform?usp=dialog here]'''
Please submit your response by '''25 June 2026'''.
Thank you once again for your invaluable contributions and for helping make Feminism and Folklore a global success. We look forward to working with you again in the future!
Regards,
'''Feminism and Folklore Team'''
--[[प्रयोगकर्ता:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:MediaWiki message delivery|वार्ता]]) १७:५०, १८ जुन २०२६ (+0545)
</div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30704175 पर मौजूद सूची का प्रयोग करके User:Tiven2240@metawiki द्वारा भेजा गया संदेश -->
s0n8fo3ir8vv11lqq0omvl6sgg8pp9l
278476
278474
2026-06-18T14:31:13Z
MediaWiki message delivery
51
/* Thank you for being a part of Feminism and Folklore 2026 */ नव अनुभाग
278476
wikitext
text/x-wiki
{{आकृति:स्वागतम|realName=|name=Surajkumar9931}}
-- [[प्रयोगकर्ता:मैथिली विकिपिडिया स्वागतम|मैथिली विकिपिडिया स्वागतम]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:मैथिली विकिपिडिया स्वागतम|वार्ता]]) ०५:४६, ८ जनवरी २०२५ (+0545)
== Feminism and Folklore 2026 – Community Organisers & Jury ==
Hello {{PAGENAME}}!,
Thank you for taking the lead in organising '''Feminism and Folklore 2026''' in your community. We truly appreciate your efforts!
To ensure a smooth and successful campaign, please make sure you have:
* Fully completed all details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Feminism and Folklore 2026 Project Page]]:
* Started promoting the campaign within your community.
* Requested a local administrator to place a '''sitenotice''' about the campaign so users are notified.
* Used the '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/fnf/ Article List Generator Tool]''' and shared the generated article lists with your community.
=== Internet & Childcare Support ===
Community organisers and jury members who require '''internet and childcare support''' (non-mandatory, opt-in, request-only support) should fill the support request form '''by 22 February 2026'''.
'''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeutXEF1yTnJfExWUYPIf6SkhcnTgul07BeI-biqT4RE_vsrA/viewform Link to the form]'''
Requests submitted after this date will not be entertained.
=== Important Participation Guidelines ===
* Minimum article size: '''3000 bytes and 300 words''' (final decision may be set by local organisers).
* If your country is not listed on the Article list generator tool, please contact us.
=== Community Engagement ===
* Keep your community active and motivated throughout the campaign.
* Share your achievements and notable articles with us so we can highlight them globally.
* In the support form, please indicate if you would like a '''quick coordination call after the campaign'''.
Let’s make '''Feminism and Folklore''', under the banner of '''#WeTogether''', help bridge the '''gender gap''' and '''folklore gap''' on Wikipedia worldwide. 🌍✊
Thank you for your collaboration!
''If someone from your community organisers or jury has missed this message feel free to share this message with them.''
Feminism and Folklore International Team.
–[[प्रयोगकर्ता:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:MediaWiki message delivery|वार्ता]]) ११:०२, १६ फरबरी २०२६ (+0545)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=30083330 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Tiven2240@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश -->
TBD by WikiLoves Ramadan team [[प्रयोगकर्ता:Surajkumar9931|Surajkumar9931]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:Surajkumar9931|वार्ता]]) ०७:५२, २९ मार्च २०२६ (+0545)
== Next Steps and Feedback meeting for Feminism and Folklore Organizers ==
<div style="border:8px maroon ridge; padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]]
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="padding: 1em 2em;">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
Dear Organizer,
I hope this message finds you well.
First and foremost, on behalf of the International Team I want to extend my gratitude to you for your efforts in organizing the '''Feminism and Folklore 2026''' campaign on your local Wikipedia. Your contribution has been instrumental in bridging the gender and folk gap on Wikipedia, and we truly appreciate your dedication to this important cause.
As the campaign has ended I wanted to inform you about the next steps. It's time to commence the jury process using the CampWiz or Fountain tool where your campaign was hosted. Please ensure that you update the details of the jury, campaign links and the names of organizers accurately on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|sign-up page]].
Once the jury process is completed, kindly update only the top 3 winners details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Results|results page]] accordingly. The deadline for jury submission of results is '''April 30, 2026'''. However, if you find that the number of articles is high and you require more time, please don't hesitate to inform us via email or on campaign Meta Wiki talk page. We are more than willing to approve an extension if needed.
Should you encounter any issues with the tools, please feel free to reach out to us on Telegram for assistance.
Your feedback and progress updates are crucial for us to improve the campaign and better understand your community's insights. Therefore, we kindly ask you to spare just an hour to collectively share your progress and achievements with us during our '''[[:m:Event:Feminism and Folklore 2026 Post-Campaign Office Hour|community feedback session]]'''. Your input will greatly assist us in making the campaign more meaningful and impactful.
Thank you once again for your hard work and dedication to the Feminism and Folklore campaign. Your efforts are deeply appreciated, and we look forward to hearing from you soon.
Warm regards,
[[User:Tiven2240|Tiven2240]]
on behalf of Feminism and Folklore International Team
<nowiki>#WeTogether</nowiki>
</div></div>
--[[प्रयोगकर्ता:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:MediaWiki message delivery|वार्ता]]) १७:४२, ११ अप्रैल २०२६ (+0545)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=30391231 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Tiven2240@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश -->
== Final Reminder: Submission of Local Winners for Feminism and Folklore 2026 ==
Dear Feminism and Folklore organiser,
This is a friendly reminder that the deadline for submitting the names and details of your local winners for '''Feminism and Folklore 2026''' is '''5 June 2026'''.
Please ensure that your community's [[:m:Feminism and Folklore 2026/Results|winner information]] is submitted before this date. Communities that do not provide their winner data by the deadline will unfortunately not be eligible for prize distribution, and the international organizing team will not be able to accommodate late submissions received after 5 June 2026.
Thank you for your prompt attention to this matter and for your participation in the campaign.
Best regards,
'''Feminism and Folklore International Organizing Team'''
--[[प्रयोगकर्ता:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:MediaWiki message delivery|वार्ता]]) ०७:५४, ३ जुन २०२६ (+0545)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30627457 पर मौजूद सूची का प्रयोग करके User:Tiven2240@metawiki द्वारा भेजा गया संदेश -->
== Congratulations to the Local Winners of Feminism and Folklore 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]
Dear {{PAGENAME}},
The Feminism and Folklore International Organizing Team is pleased to congratulate the Local Winners of '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]'''.
Local Winners are participants who achieved top rankings within their respective language communities through their valuable contributions to documenting folklore, women's history, culture, traditions, and related knowledge on Wikimedia projects in their local languages.
Your efforts have helped enrich Wikimedia content, preserve cultural heritage, and improve the representation of diverse communities and knowledge systems across the movement. We sincerely appreciate your dedication and contribution to the success of the campaign.
=== Appreciation Form ===
As a token of appreciation to receive prizes, all Local Winners are requested to complete the following form by '''22 June 2026'''.
'''Form link''' -
[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdGU7vkzANkB8P1k2X-NPwOwqBoTZafzgUZ-23wnVCeW2cj3g/viewform here]
; Deadline
: 22 June 2026
Please ensure that all information provided in the form is accurate and complete. This information will be used for the appreciation process.
=== Thank you ===
We extend our heartfelt thanks to all Local Winners for their outstanding contributions and continued support of free knowledge. Your work has strengthened local-language content and helped make knowledge about folklore and women more accessible to communities around the world.
Congratulations once again on your achievement.
—''Feminism and Folklore International Organizing Team''
</div>
--[[प्रयोगकर्ता:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:MediaWiki message delivery|वार्ता]]) २३:१०, ७ जुन २०२६ (+0545)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30649454 पर मौजूद सूची का प्रयोग करके User:Tiven2240@metawiki द्वारा भेजा गया संदेश -->
== Thank you for organising Feminism and Folklore 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]
Dear {{PAGENAME}},
Your dedication, coordination, and hard work played a vital role in making this year's [[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign successful. We truly appreciate the time and effort you invested in engaging your community and supporting participants.
As we have completed the jury phase and begin planning for next year's campaign, we would like to learn from your experiences. Please complete the organisers' feedback form and share your insights, challenges, and suggestions on how we can improve the campaign.
'''This feedback form is mandatory for all organisers''', as it helps us evaluate the campaign and make meaningful improvements for future editions.
'''Form link [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf6IsGAsxkTEWTwueyLg-gBjRVlY3g2kTNj3xRhDiILiQnQwQ/viewform?usp=dialog here]'''
Please submit your response by '''25 June 2026'''.
Thank you once again for your invaluable contributions and for helping make Feminism and Folklore a global success. We look forward to working with you again in the future!
Regards,
'''Feminism and Folklore Team'''
--[[प्रयोगकर्ता:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:MediaWiki message delivery|वार्ता]]) १७:५०, १८ जुन २०२६ (+0545)
</div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30704175 पर मौजूद सूची का प्रयोग करके User:Tiven2240@metawiki द्वारा भेजा गया संदेश -->
== Thank you for being a part of Feminism and Folklore 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]
Dear {{PAGENAME}},
Your contributions helped make this year's [[:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign a great success, and we are truly grateful for your time, knowledge, and dedication to documenting women's stories and folklore on Wikimedia projects.
As we reflect on this year's campaign and prepare for the next edition, we'd love to hear about your experience. Please take a few minutes to fill out our feedback form and share your thoughts and suggestions.
As a token of our appreciation, everyone who completes the form will receive a '''special digital postcard'''! in their email. This year marks '''''25 years of Wikipedia''''', and the postcard has been created to celebrate this milestone and to recognize the incredible efforts of participants like you who continue to enrich free knowledge for the world.
'''Form Link - [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdqFZN9IdWbAnZ_7DyG5bIsuq7KAkdsIxweC_TdPH9In-tthQ/viewform?usp=dialog here]'''
Please complete the feedback form by '''25 June 2026'''.
Thank you once again for making Feminism and Folklore 2026 a success. We hope to see you again in future campaigns!
Best regards,
Feminism and Folklore international Team.
--[[प्रयोगकर्ता:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:MediaWiki message delivery|वार्ता]]) २०:१६, १८ जुन २०२६ (+0545)
</div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30704478 पर मौजूद सूची का प्रयोग करके User:Tiven2240@metawiki द्वारा भेजा गया संदेश -->
2vaz6rkhl68bks87ptyyeu84vhyqrub
प्रयोगकर्ता वार्ता:AMAN KUMAR
3
48672
278477
278262
2026-06-18T14:31:13Z
MediaWiki message delivery
51
/* Thank you for being a part of Feminism and Folklore 2026 */ नव अनुभाग
278477
wikitext
text/x-wiki
{{आकृति:स्वागतम|realName=|name=VIKRAM PRATAP7}}
-- [[प्रयोगकर्ता:मैथिली विकिपिडिया स्वागतम|मैथिली विकिपिडिया स्वागतम]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:मैथिली विकिपिडिया स्वागतम|वार्ता]]) १८:३६, २३ फरबरी २०२६ (+0545)
== प्रतियोगिता में अहाके लेख ==
नमस्ते@[[प्रयोगकर्ता:AMAN KUMAR|AMAN KUMAR]] जी
अहाके स्वागत याइ आहा [[विकिपीडिया:विकि लव्ज़ रमजान मैथिली 2025|विकिपीडिया:विकि लव्ज़ रमजान मैथिली 2026]] भाग लेल हमरा निक लागल पर यहां बहुत ज्यादा मशीनी अनुवाद बिना सुधार के बनावे, बिना विकिलींक के बनावे छी अगर यह आगे ध्यान ने रखबे तब आहके शून्य अंक मिलत
https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-loves-ramadan-maithili-2026 [[प्रयोगकर्ता:Surajkumar9931|Surajkumar9931]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:Surajkumar9931|वार्ता]]) १०:३८, २१ मार्च २०२६ (+0545)
:@[[प्रयोगकर्ता:Surajkumar9931|Surajkumar9931]] महोदय, हम मैथिली विकिपीडिया पर नव छी। कृपया एतय हमर मदद करू। [[User:AMAN KUMAR|<b style="color:olive;font-size:18px;text-shadow:2px 2px 4px #888"><u>विक्रम प्रताप</u></b>]]<sup>[[User talk:AMAN KUMAR|<b style="color:teal"><u>(बातचीत)</u></b>]]</sup>-- १३:२२, २१ मार्च २०२६ (+0545)
::@[[प्रयोगकर्ता:Surajkumar9931|Surajkumar9931]] सर, हम https://fountain.toolforge.org/editathons/feminism-and-folklore-maithili-2026 मे सेहो भाग लेने छी। कर देखू एकरा। [[User:AMAN KUMAR|<b style="color:olive;font-size:18px;text-shadow:2px 2px 4px #888"><u>विक्रम प्रताप</u></b>]]<sup>[[User talk:AMAN KUMAR|<b style="color:teal"><u>(बातचीत)</u></b>]]</sup>-- १३:४०, २१ मार्च २०२६ (+0545)
TBD by WikiLoves Ramadan team [[प्रयोगकर्ता:Surajkumar9931|Surajkumar9931]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:Surajkumar9931|वार्ता]]) ०७:५२, २९ मार्च २०२६ (+0545)
== Congratulations to the Local Winners of Feminism and Folklore 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]
Dear {{PAGENAME}},
The Feminism and Folklore International Organizing Team is pleased to congratulate the Local Winners of '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]'''.
Local Winners are participants who achieved top rankings within their respective language communities through their valuable contributions to documenting folklore, women's history, culture, traditions, and related knowledge on Wikimedia projects in their local languages.
Your efforts have helped enrich Wikimedia content, preserve cultural heritage, and improve the representation of diverse communities and knowledge systems across the movement. We sincerely appreciate your dedication and contribution to the success of the campaign.
=== Appreciation Form ===
As a token of appreciation to receive prizes, all Local Winners are requested to complete the following form by '''22 June 2026'''.
'''Form link''' -
[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdGU7vkzANkB8P1k2X-NPwOwqBoTZafzgUZ-23wnVCeW2cj3g/viewform here]
; Deadline
: 22 June 2026
Please ensure that all information provided in the form is accurate and complete. This information will be used for the appreciation process.
=== Thank you ===
We extend our heartfelt thanks to all Local Winners for their outstanding contributions and continued support of free knowledge. Your work has strengthened local-language content and helped make knowledge about folklore and women more accessible to communities around the world.
Congratulations once again on your achievement.
—''Feminism and Folklore International Organizing Team''
</div>
--[[प्रयोगकर्ता:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:MediaWiki message delivery|वार्ता]]) २३:१०, ७ जुन २०२६ (+0545)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30649454 पर मौजूद सूची का प्रयोग करके User:Tiven2240@metawiki द्वारा भेजा गया संदेश -->
== Thank you for being a part of Feminism and Folklore 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]
Dear {{PAGENAME}},
Your contributions helped make this year's [[:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign a great success, and we are truly grateful for your time, knowledge, and dedication to documenting women's stories and folklore on Wikimedia projects.
As we reflect on this year's campaign and prepare for the next edition, we'd love to hear about your experience. Please take a few minutes to fill out our feedback form and share your thoughts and suggestions.
As a token of our appreciation, everyone who completes the form will receive a '''special digital postcard'''! in their email. This year marks '''''25 years of Wikipedia''''', and the postcard has been created to celebrate this milestone and to recognize the incredible efforts of participants like you who continue to enrich free knowledge for the world.
'''Form Link - [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdqFZN9IdWbAnZ_7DyG5bIsuq7KAkdsIxweC_TdPH9In-tthQ/viewform?usp=dialog here]'''
Please complete the feedback form by '''25 June 2026'''.
Thank you once again for making Feminism and Folklore 2026 a success. We hope to see you again in future campaigns!
Best regards,
Feminism and Folklore international Team.
--[[प्रयोगकर्ता:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:MediaWiki message delivery|वार्ता]]) २०:१६, १८ जुन २०२६ (+0545)
</div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30704478 पर मौजूद सूची का प्रयोग करके User:Tiven2240@metawiki द्वारा भेजा गया संदेश -->
fvj3sfazc728rda5mt482s59kp6r9ai
झोर झरना
0
49111
278488
278403
2026-06-19T02:19:30Z
InternetArchiveBot
10060
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278488
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox waterfall
| name = झोर झरना
| photo = Boudeshwor Falls of Jhor, Tokha.jpg
| photo_width =
| photo_caption =
| map = Nepal
| relief = 2
| map_caption = झरनाक स्थान
| coordinates = {{coord|27.801|N|85.3222|E|type:waterbody_scale:50000|format=dms|display=inline,title}}
| coords_ref =
| location = [[काठमाडौं]], नेपाल
| type =
| elevation =
| height =
| height_longest =
| number_drops =
| width =
| average_width =
| watercourse = [[बिष्णुमती नदी]]
| average_flow =
| world_rank =
}}
‘’‘झोर झरना’’’, जे ‘’‘गुफा झरना’’’ नामसँ सेहो चिन्हल जाइत अछि,<ref>{{Cite web |date=2025-08-31 |title=Jhor Waterfalls: Gufa Jharana & Baudeshwor Mahadev |url=https://travelnepaltoday.com/jhor-waterfalls/ |access-date=2025-09-15 |language=en-US}}</ref> [[काठमाडौं]]क उत्तरी पहाड़ी क्षेत्रमे [[टोखा]] नजदीक अवस्थित अछि।<ref>{{Cite web|date=2020-06-03|title=Jhor Waterfall - Tokha Kathmandu|url=https://www.nepal-travel-guide.com/jhor-waterfall/|access-date=2021-03-25|website=Nepal Travel Guide|language=en-US}}</ref> [[शिवपुरी राष्ट्रिय निकुञ्ज]] सँ बहयवला धार ई झरनाक जलस्रोत अछि। ई झरना [[सामाखुसी]]क रिङ रोड, सामाखुसी चोकसँ लगभग ११ किलोमिटर दूर अछि।<ref>{{Cite web|title=Jhor Waterfall (Jharana) - khojnu.com|url=https://www.khojnu.com/places/nepal/central-development-region/kathmandu/attractions/jhor-waterfall-jharana/|access-date=2021-03-25|website=www.khojnu.com|archive-date=2021-05-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516065840/https://www.khojnu.com/places/nepal/central-development-region/kathmandu/attractions/jhor-waterfall-jharana/|dead-url=yes}}</ref> झरना नजदीक [[शिव]]क एकटा मन्दिर अछि, जे शनिदिन आ सोमदिन खुलैत अछि।<ref>{{Cite web| last = Parajuli| first = Dipak| title = Jhor Waterfall, Your Weekend Destination in Kathmandu| work = Nepalayatimes| accessdate = 2020-12-12| date = 2020-08-09| url = https://www.nepalayatimes.com/jhor-waterfall-your-weekend-destination-in-kathmandu/| archive-date = 2020-11-28| archive-url = https://web.archive.org/web/20201128171104/https://www.nepalayatimes.com/jhor-waterfall-your-weekend-destination-in-kathmandu/| url-status = usurped}}</ref> पर्यटनकेँ बढ़ावा देबाक लेल झरना नजदीक एकटा [[जिपलाइन]] सेहो निर्माण कएल गेल अछि।<ref>{{Cite web| title = झोरको झरना नजिकै जिपलाइन सम्भाव्यता नमूना परिक्षण (भिडियो)| work = Sajhapath.com| date = 29 July 2020| accessdate = 2020-12-12| url = https://www.sajhapath.com/2020/07/6652/}}</ref>
ई झरना शहरक नजदीक रहलाक कारण [[काठमाडौं]]क लोकसभकेँ आकर्षित करैत अछि,<ref>{{Cite web| title = Youths disregard COVID-19 risks to throng Jhor waterfall| work = GorakhaPatra| accessdate = 2020-12-12| url = https://risingnepaldaily.com/main-news/youths-disregard-covid-19-risks-to-throng-jhor-waterfall}}</ref> विशेष कऽ गर्मी मौसममे।<ref>{{Cite web| title = Jhor Waterfall: A cool Saturday getaway| work = The Himalayan Times| accessdate = 2020-12-12| date = 2019-07-27| url = https://thehimalayantimes.com/temp/jhor-waterfall-a-cool-saturday-getaway/}}</ref><ref>{{Cite web| title = Finding nature’s long-lost music and motion in Kathmandu’s monsoon| work = OnlineKhabar English News| date = 22 July 2016| accessdate = 2020-12-12| url = https://english.onlinekhabar.com/finding-natures-long-lost-music-motion-in-kathmandus-monsoon.html}}</ref> ई क्षेत्र पर्यटन विकास परियोजनाक अन्तर्गत अछि। मूल झरना स्थलसँ किछु सय मिटर तल एकटा बाल उद्यान निर्माण कएल गेल अछि।<ref>{{Cite web |date=March 10, 2023 |title=Jhor Waterfall, Baudeshwor Cave and Children Park – Tokha {{!}} How to get there for a School Picnic or Family Picnic ? |url=https://www.nepaleseteacher.org/jhor-waterfall-baudeshwor-cave-and-children-park-tokha-how-to-get-there-for-a-school-picnic-or-family-picnic/ |access-date=2023-07-18 |website=Nepalese Teacher }}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
==एहो सभ देखी==
==सन्दर्भ सामग्रीसभ==
{{reflist}}
==बाह्य जडीसभ==
[[श्रेणी:नेपालक झरनासभ]]
2tlboncqls7aqdwi5ex5lqlczgsgyrb
बालकृष्ण
0
49116
278500
278451
2026-06-19T03:52:51Z
InternetArchiveBot
10060
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
278500
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = बालकृष्ण<br>Balkrishna
| image = Acharya Balkrishna.jpg
| image_size =
| caption =
| birth_date = {{birth date and age|1972|08|04|df=yes}} <ref>{{cite news |title= Meet Acharya Balkrishna, the man behind Baba Ramdev’s Patanjali Ayurved; Know his net worth, lifestyle & more|url= https://www.financialexpress.com/lifestyle/meet-acharya-balkrishna-the-man-behind-baba-ramdevs-patanjali-ayurved-know-his-net-worth-lifestyle-more/3073455/ |work= amarujala}}</ref>
| birth_place = [[हरिद्वार]], [[उत्तराखण्ड]], भारतीय<ref>{{cite news |title= Meet Acharya Balkrishna, the man behind Baba Ramdev’s Patanjali Ayurved; Know his net worth, lifestyle & more|url= https://www.financialexpress.com/lifestyle/meet-acharya-balkrishna-the-man-behind-baba-ramdevs-patanjali-ayurved-know-his-net-worth-lifestyle-more/3073455/ |work= amarujala}}</ref>
| deth_date =
| death_place =
| nationality = भारतीय
| education =
| occupation = आयुर्वेदाचार्य<ref>{{cite news |title= आचार्य बालकृष्ण: धर्म व संस्कृति, आधुनिक, विश्व विख्यात, योग आर्युवेदाचार्य
|url= https://panchjanya.com/2023/08/04/292343/bharat/uttarakhand/patanjali-acharya-balakrishna-profile-in-hindi|work= panchjanya }}</ref>
| known for = [[पतञ्जलि आयुर्वेद]]क ९९.६% मालिक
| home_town =
| networth = {{up}} [[US$]] २.३ बिलियन (मई २०२१)<ref name="Forbes profile">{{cite web |title=Forbes profile: Acharya Balkrishna |url=https://www.forbes.com/profile/acharya-balkrishna/ |website=Forbes |access-date=9 June 2020}}</ref>
| title = एमडी/सीईओ , पतंजलि आयुर्वेद
| term =
| predecessor =
| successor =
| boards =
| spouse =
| children =
| relatives =
| website = {{url|www.acharyabalkrishna.com}}
}}
'''आचार्य बालकृष्ण''' (जन्म: ४ अगस्त १९७२)[[आयुर्वेद]]क आचार्य (आयुर्वेदाचार्य) आ योग गुरु स्वामी [[रामदेव]]क सहयात्री छी।<ref>[http://patanjaliayurveda.com/en/about-acharya-bal-kishan-ji About Acharya Bal Kishan Ji] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141105204333/http://patanjaliayurveda.com/en/about-acharya-bal-kishan-ji |date=5 नवंबर 2014 }}, पतंजली चिकित्सालय, अभिगमन तिथि: ५ नवम्बर २०१४</ref> ओ योग [[आयुर्वेद]] लगायत अनेकौं प्रकल्पसभक केन्द्र रहल [[पतञ्जलि योगपीठ ट्रस्ट|पतञ्जलि योगपीठ]]क सह-संस्थापक आ प्रवन्ध निदेशक छी।<ref>{{cite web |title=Ramdev's trust accused of running a club, slapped Rs 12 crore service tax |trans-title=रामदेव पर ट्रस्ट के रूप में क्लब चलाने का आरोप, १२ करोड़ रुपये का सेवाकर चुकाने का तमाचा |url=http://ibnlive.in.com/news/ramdevs-trust-accused-of-running-a-club-slapped-rs-12-crore-service-tax/304574-3-243.html |publisher=आईबीएन लाइव |date=८ नवम्बर २०१२ |accessdate=५ नवम्बर २०१४ |language=अंग्रेज़ी |archive-url=https://web.archive.org/web/20141111133118/http://ibnlive.in.com/news/ramdevs-trust-accused-of-running-a-club-slapped-rs-12-crore-service-tax/304574-3-243.html |archive-date=11 नवंबर 2014 |url-status=live }}</ref>
सन् २०१९ में आचार्य बालकृष्ण केँ यूएन (UN) द्वारा सम्मानित कएल गेल छल। हिनका द्वारा योग, आयुर्वेदक क्षेत्रमे नयाँ अनुसन्धान कऽ बढेनाए आ स्वास्थ्य सेवासभमे योगदान देवाक लेल सम्मानित कएल गेल छल।<ref>{{Cite web|url=https://www.aajtak.in/india/story/yog-guru-baba-ramdev-acharya-balkrishna-patanjali-unsdg-award-658926-2019-05-26|title=आचार्य बालकृष्ण को UN में मिला सम्मान, बाबा रामदेव बोले-पतंजलि के योगदान पर हमें गर्व|website=आज तक|language=hindi|access-date=2022-05-30}}</ref>
अमेरिकाक विश्वविख्यात स्टयानफोर्ड विश्वविद्यालय आ यूरोपियन प्रकाशक एल्सेवियर द्वारा जारी विश्वक अग्रणी वैज्ञानिकसभक सूचीमे पतञ्जलिक महामन्त्री आचार्य बालकृष्णकेँ शामिल कएल गेल अछि। एहि सँ पहिने सेहो संयुक्त राष्ट्र संघ (यूएनओ) केर संस्था यूएनएसडीजी द्वारा आचार्य बालकृष्णकेँ सम्मानित कएल जा चुकल अछि।<ref>{{cite news |title= पतंजलि के नाम एक और उपलब्धि, विश्व के अग्रणी वैज्ञानिकों की सूची में शामिल हुए आचार्य बालकृष्ण |url= https://www.livehindustan.com/uttarakhand/haridwar/story-patanjali-39-s-general-secretary-acharya-balkrishna-included-in-the-list-of-world-39-s-leading-scientists-7213759.html#:~:text=%E0%A4%AF%E0%A5%82%E0%A4%8F%E0%A4%B8%E0%A4%8F%20%E0%A4%95%E0%A5%80%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4%20%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%87%E0%A4%A8%E0%A4%AB%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A1%20%E0%A4%AF%E0%A5%82%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%9F%E0%A5%80,%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%A4%20%E0%A4%95%E0%A4%B0%20%E0%A4%9A%E0%A5%81%E0%A4%95%E0%A5%80%20%E0%A4%B9%E0%A5%88%E0%A5%A4 |work= hindustan}}</ref> आचार्य बालकृष्ण आ पतञ्जलिक टीम हिमालयक गङ्गोत्री शृंखलाक तीनटा अनाम चोटीक सफलतापूर्वक आरोहण कए ओकर नामकरण सेहो कएलनि। एहिमे सभसँ ऊँच चोटीक नाम ‘राष्ट्रऋषि’, दोसर चोटीक नाम ‘योगऋषि’ आ तेसर चोटीक नाम ‘आयुर्वेद ऋषि’ राखल गेल अछि। एहि तीनू चोटीक बीचक क्षेत्रक नाम ‘ऋषि ग्लेशियर (ऋषि बामक)’ राखल गेल अछि।<ref>{{cite news |title=
रक्तवन घाटी से लौटी अन्वेषण टीम, आचार्य बालकृष्ण और पतंजलि की टीम ने किया अनाम चोटियों का नामकरण|url= https://www.jagran.com/uttarakhand/uttarkashi-exploration-team-returned-from-raktavan-valley-acharya-balkrishna-and-patanjali-team-named-unnamed-peaks-23101711.html/|work= Jagran}}</ref>
== जीवनचरित ==
बालकृष्णक जन्म ४ अगस्त १९७२ केँ भारतक हरिद्वार उत्तराखण्डमे भेल छल। हुनकर माताक नाम सुमित्रा देवी आ पिताक नाम जय बल्लभ छी। <ref>https://m.economictimes.com/news/company/corporate-trends/how-acharya-balkrishna-built-a-multi-crore-company/early-days/slideshow/60853401.cms
http://www.divyayoga.com/introduction/acharya-balkrishan-ji.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141105175428/http://www.divyayoga.com/introduction/acharya-balkrishan-ji.html |date=5 नवंबर 2014 }} Ācārya Balkrishna (आचार्य बालकृष्ण)] (अंग्रेज़ी में), दिव्य योग मन्दिर ट्रस्ट, अभिगमन तिथि: ५ नवम्बर २०१४</ref> ओ संस्कृत भाषामे आयुर्वेदिक औषधि आ जड़ी-बूटीसभक ज्ञानमे निपुणता प्राप्त केलनि आ एकर प्रचार-प्रसारक कार्य निरन्तर करैत रहल छथि। हुनकर जन्मदिवस पतञ्जलि योगपीठ ट्रस्टसँ जुड़ल लोकसभ द्वारा ‘जड़ी-बूटी दिवसक रूपमे मनाओल जाइत अछि।<ref name="navbharat">{{cite web |title=जड़ी-बूटी दिवस के रूप में मना आचार्य बालकृष्ण का जन्मदिन |url=http://navbharattimes.indiatimes.com/state/uttar-pradesh/ghaziabad/acharya-balkrishna-herbal-celebrating-the-birthday-of-the-day/articleshow/39700793.cms |publisher=नवभारत टाइम्स |date=६ अगस्त २०१४ |accessdate=५ नवम्बर २०१४ |archive-url=https://web.archive.org/web/20140905003242/http://navbharattimes.indiatimes.com/state/uttar-pradesh/ghaziabad/acharya-balkrishna-herbal-celebrating-the-birthday-of-the-day/articleshow/39700793.cms |archive-date=5 सितंबर 2014 |url-status=live }}</ref><ref name="navbharat"/><ref>{{cite web |title=आचार्य बालकृष्ण का जन्म दिन मनाया |url=http://www.bhaskar.com/news/RAJ-OTH-MAT-latest-jaisalmer-news-022002-352912-NOR.html |publisher=दैनिक भास्कर |date=५ अगस्त २०१४ |accessdate=५ नवम्बर २०१४ |archive-url=https://web.archive.org/web/20141018202954/http://www.bhaskar.com/news/RAJ-OTH-MAT-latest-jaisalmer-news-022002-352912-NOR.html |archive-date=18 अक्तूबर 2014 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.press-report.in/clanek-25220148-balakrsna-ka-janmadina-jari-buti-divasa-ke-rupa-mem-manaya |title=संग्रहीत प्रति |access-date=1 सितंबर 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140903112223/http://www.press-report.in/clanek-25220148-balakrsna-ka-janmadina-jari-buti-divasa-ke-rupa-mem-manaya |archive-date=3 सितंबर 2014 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.jagran.com/bihar/araria-10585862.html |title=संग्रहीत प्रति |access-date=1 सितंबर 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140918044432/http://www.jagran.com/bihar/araria-10585862.html |archive-date=18 सितंबर 2014 |url-status=live }}</ref> सन् २००६ मे आचार्य बालकृष्ण आ स्वामी रामदेव एकत्रित रुपमे पतञ्जलि आयुर्वेदक स्थापना केनए छल।<ref>{{cite news |title= आचार्य बालकृष्ण का जीवन परिचय|url= https://easyhindi.in/biography-in-hindi/acharya-balkrishna-biography-in-hindi/|work= easyhindi}}</ref> आचार्य बालकृष्ण पतञ्जलि योगपीठ आ आयुर्वेद संस्थानक माध्यम सँ परम्परागत आयुर्वेद पद्धतिक संरक्षण आ प्रचार-प्रसार करैत एकरा आगाँ बढ़ेबाक कार्य करि रहल छथि।
==रचित ग्रन्थ==
आचार्य बालकृष्ण द्वारा आयुर्वेद सँ सम्बन्धित किछ पुस्तसभक सेहो रचना कएल गेल अछि, हिन्का द्वारा लिखल गेल पुस्तसभ :-
*वर्ल्ड हर्बल इनसाइक्लोपीडिया के १११ वल्यूम्स <ref>{{cite news |title= Acharya Balkrishna’s birthday celebrated as Herbs Day in Patanjali|url= https://www.thestatesman.com/india/acharya-balkrishnas-birthday-celebrated-as-herbs-day-in-patanjali-1503208296.html|work= TheStatesman}}</ref>
*फ्लोरा अफ राष्ट्रपति भवन <ref>{{cite news |title= Acharya Balkrishna’s birthday celebrated as Herbs Day in Patanjali|url= https://www.thestatesman.com/india/acharya-balkrishnas-birthday-celebrated-as-herbs-day-in-patanjali-1503208296.html|work= TheStatesman}}</ref>
*मेडिसिनल प्लान्ट अफ राष्ट्रपति भवन <ref>{{cite news |title= Acharya Balkrishna’s birthday celebrated as Herbs Day in Patanjali|url= https://www.thestatesman.com/india/acharya-balkrishnas-birthday-celebrated-as-herbs-day-in-patanjali-1503208296.html|work= TheStatesman}}</ref>
*फ्लोरा अफ सिजुसा-अरुणाचल प्रदेश <ref>{{cite news |title= Acharya Balkrishna’s birthday celebrated as Herbs Day in Patanjali|url= https://www.thestatesman.com/india/acharya-balkrishnas-birthday-celebrated-as-herbs-day-in-patanjali-1503208296.html|work= TheStatesman}}</ref>
*मन के मनके भाग-२<ref>{{cite news |title= Acharya Balkrishna’s birthday celebrated as Herbs Day in Patanjali|url= https://www.thestatesman.com/india/acharya-balkrishnas-birthday-celebrated-as-herbs-day-in-patanjali-1503208296.html|work= TheStatesman}}</ref>
* भोजन कौतुहलम् <ref>{{cite news |title= आचार्य बालकृष्ण: धर्म व संस्कृति, आधुनिक, विश्व विख्यात, योग आर्युवेदाचार्य
|url= https://panchjanya.com/2023/08/04/292343/bharat/uttarakhand/patanjali-acharya-balakrishna-profile-in-hindi|work= panchjanya }}</ref>
* आयुर्वेद महोदधि <ref>{{cite news |title= आचार्य बालकृष्ण: धर्म व संस्कृति, आधुनिक, विश्व विख्यात, योग आर्युवेदाचार्य
|url= https://panchjanya.com/2023/08/04/292343/bharat/uttarakhand/patanjali-acharya-balakrishna-profile-in-hindi|work= panchjanya }}</ref>
* अजीर्णामृत मंजरी <ref>{{cite news |title= आचार्य बालकृष्ण: धर्म व संस्कृति, आधुनिक, विश्व विख्यात, योग आर्युवेदाचार्य
|url= https://panchjanya.com/2023/08/04/292343/bharat/uttarakhand/patanjali-acharya-balakrishna-profile-in-hindi|work= panchjanya }}</ref>
* विचार क्रांति (नेपाली ग्रन्थ)<ref>http://www.jagran.com/uttarakhand/haridwar-10622776.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160807012810/http://www.jagran.com/uttarakhand/haridwar-10622776.html |date=7 अगस्त 2016 }}></ref>
==शोध पत्र प्रकाशन==
आचार्य बालकृष्ण शोधक क्षेत्रमे सेहो अपन महत्वपूर्ण योगदान देने छथि। ओ अपन सह-लेखकसभक संगहि एखन धरि लगभग ३३० शोध-पत्र लिखि चुकल छथि। एहि सभ शोध-पत्रक विषय योग, आयुर्वेद आ औषधि-विज्ञान सँ सम्बन्धित अछि।<ref>http://www.pubfacts.com/fulltext/25408140/Blood%20pressure%20and%20heart%20rate%20variability%20during%20yoga-based%20alternate%20nostril%20breathing%20practice%20and%20breath%20awareness {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150205093331/http://www.pubfacts.com/fulltext/25408140/Blood%20pressure%20and%20heart%20rate%20variability%20during%20yoga-based%20alternate%20nostril%20breathing%20practice%20and%20breath%20awareness |date=5 फ़रवरी 2015 }}.</ref><ref>http://www.pubfacts.com/fulltext/25505427/Role%20of%20respiration%20in%20mind-body%20practices:%20concepts%20from%20contemporary%20science%20and%20traditional%20yoga%20texts {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150205085401/http://www.pubfacts.com/fulltext/25505427/Role%20of%20respiration%20in%20mind-body%20practices:%20concepts%20from%20contemporary%20science%20and%20traditional%20yoga%20texts |date=5 फ़रवरी 2015 }}.</ref>
आचार्य श्री विभिन्न विद्यालयसभक परिसरमे उपलब्ध खाद्य पदार्थसभक सम्बन्धमे अध्ययन करि आ ओकर गुणवत्ता तथा विश्वसनीयताक जानकारी प्राप्त करबाक लेल प्रयोगशालासभमे ओकर परीक्षण सेहो केनए अछि।
==बालकृष्ण आ योग==
आयुर्वेदक प्रचार-प्रसारक संग-संगे बालकृष्ण लोकसभकेँ योगक प्रति सेहो जागरूक बनेबाक कार्य कऽ रहल छथि। आचार्य बालकृष्ण आयुर्वेदक क्षेत्रमे अपन महत्वपूर्ण योगदान दऽ रहल छथि। हुनकर द्वारा बताओल जाएवला छोट-छोट घरेलू नुस्खासँ बहुतो लोककेँ स्वास्थ्य लाभ भऽ रहल अछि।
==पद==
*कुलपति,पतञ्जलि विश्वविद्यालय <ref>http://dainiktribuneonline.com/2013/02/%E0%A4%86%E0%A4%9A%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AF-%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%95%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A3-%E0%A4%AA%E0%A4%A4%E0%A4%82%E0%A4%9C%E0%A4%B2%E0%A4%BF-%E0%A4%B5/</ref>
*महासचिव,पतञ्जलि योगपीठ ट्रस्ट <ref>{{Cite web |url=http://hi.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AA%E0%A4%A4%E0%A4%82%E0%A4%9C%E0%A4%B2%E0%A4%BF_%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%AA%E0%A5%80%E0%A4%A0_%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%9F |title=संग्रहीत प्रति |access-date=3 दिसंबर 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140911174729/http://hi.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AA%E0%A4%A4%E0%A4%82%E0%A4%9C%E0%A4%B2%E0%A4%BF_%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%AA%E0%A5%80%E0%A4%A0_%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%9F |archive-date=11 सितंबर 2014 |url-status=live }}</ref>
*महासचिव, पतञ्जलि रिसर्च फाउन्डेशन <ref>{{Cite web |url=http://www.patanjaliresearchfoundation.com/patanjali/ |title=संग्रहीत प्रति |access-date=3 दिसंबर 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160416010439/http://www.patanjaliresearchfoundation.com/patanjali/ |archive-date=16 अप्रैल 2016 |url-status=dead }}</ref>
*महासचिव, पतञ्जलि ग्रामोध्योग ट्रस्ट <ref>{{Cite web |url=http://www.divyayoga.com/grapatanjali-gramodhyog-trust/aims-a-objectives-of-pgtrust.html |title=संग्रहीत प्रति |access-date=3 दिसंबर 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141121095939/http://www.divyayoga.com/grapatanjali-gramodhyog-trust/aims-a-objectives-of-pgtrust.html |archive-date=21 नवंबर 2014 |url-status=dead }}</ref>
*अध्यक्ष एवं प्रबन्ध निदेशक, पतञ्जलि आयुर्वेद, हरिद्वार<ref>{{Cite web |url=http://patanjaliayurved.org/pal/ |title=संग्रहीत प्रति |access-date=3 दिसंबर 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141207075208/http://patanjaliayurved.org/pal/ |archive-date=7 दिसंबर 2014 |url-status=dead }}</ref>
*मुख्य संपादक योग संदेश <ref>{{Cite web |url=http://www.divyayoga.com/divya-yog-mandir/b-undertakings-a-departments/yog-sandesh.html |title=संग्रहीत प्रति |access-date=3 दिसंबर 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141216092359/http://www.divyayoga.com/divya-yog-mandir/b-undertakings-a-departments/yog-sandesh.html |archive-date=16 दिसंबर 2014 |url-status=dead }}</ref>
*प्रबंध निदेशक, पतंजलि बायो अनुसंधान संस्थान <ref>{{Cite web |url=http://www.patanjalibio.com/ |title=संग्रहीत प्रति |access-date=3 दिसंबर 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141221152005/http://www.patanjalibio.com/ |archive-date=21 दिसंबर 2014 |url-status=dead }}</ref>
*प्रबन्ध निदेशक, वैदिक ब्राड कास्टिङ्ग लिमिटेड
*पतञ्जलि फूड एण्ड हर्बल पार्कक प्रबन्ध निदेशक
==पुरस्कार आ सम्मान==
आचार्य बालकृष्णकेँ योग आ आयुर्वेदक क्षेत्रमे हुनकर योगदानक लेल प्रशंसापत्र, प्रमाण-पत्र तथा अन्य अनेक पुरस्कारसभसँ सम्मानित कएल गेल अछि। हुनकर किछु उल्लेखनीय सम्मान निम्न प्रकार अछि—
*आचार्य बालकृष्णकेँ उत्तराखण्ड संस्कृत विश्वविद्यालय केर १०म् दीक्षान्त समारोहमे आयुर्वेद आ भारतीय ज्ञान परम्परा केर संरक्षण लेल राज्यपाल लेफ्टिनेन्ट जनरल गुरमीत सिंह (सेवानिवृत्त) द्वारा डाक्टर अफ लिटरेचर केर मानद उपाधि सँ सम्मानित कएल गेल छल।<ref>{{cite news |title= Scholars should promote and strengthen Sanskrit: Lt-Gen Singh|url= https://garhwalpost.in/scholars-should-promote-and-strengthen-sanskrit-lt-gen-singh/|work= GarhwalPost}}</ref>
*आचार्य बालकृष्णकेँ यूएनओ (संयुक्त राष्ट्र संघ) केर संस्था यूएनएसडीजी (सतत विकास लक्ष्य) द्वारा विश्वक १०टा प्रभावशाली लोकसभक सूचीमे शामिल कएल गेल आ हुनका जेनेवामे यूएनएसडीजी हेल्थकेयर अवार्ड सँ सम्मानित कएल गेल। <ref>{{cite news |title= आचार्य बालकृष्ण विश्व के 10 सबसे प्रभावशाली व्यक्तियों की सूची में शामिल |url= https://www.bhaskar.com/business/news/acharya-balkrishna-receives-unsdg-10-most-influential-people-in-healthcare-award-01554591.html|work= DainikBhaskar}}</ref>
* योग आ आयुर्वेदक क्षेत्रमे उत्कृष्ट कार्यक लेल एस-व्यासा डीम्ड विश्वविद्यालय, स्वामी विवेकानन्द योग अनुसन्धान संस्थान द्वारा आचार्य बालकृष्णकेँ “डाक्टर अफ लेटर (योग)” (मानद उपाधि) सँ सम्मानित कएल गेल छल। <ref>{{cite news |title= आचार्य बालकृष्ण के नाम जुड़ी एक और उपलब्धि, इस काम के लिए डी.लिट की उपाधि से हुआ सम्मान|url= https://www.amarujala.com/photo-gallery/dehradun/acharya-balkrishna-honored-to-d-lit-award-for-yoga-and-ayurveda |work= अमर उजाला Hindi News}}</ref>
*योग आ आयुर्वेदकेँ बढ़ावा देबामे हुनकर योगदानक लेल आचार्य बालकृष्णकेँ १ अगस्त २०१७ केँ तिलक स्मारक ट्रस्ट द्वारा “लोकमान्य तिलक पुरस्कार २०१७” सँ सम्मानित कएल गेल छल। <ref>{{cite news |title=आचार्य बालकृष्ण लोकमान्य तिलक अवार्ड से सम्मानित | url=https://www.livehindustan.com/uttarakhand/haridwar/story-acharya-balkrishna-honored-by-the-lokmanya-tilak-award-1219210.html |work =[[Hindustan Hindi News]] }}</ref>
* आयुर्वेदक क्षेत्रमे उत्कृष्ट योगदानक लेल आचार्य बालकृष्णजीकेँ २२ मार्च २०१६ केँ “ब्लूमबर्ग स्पेशल रिकग्निशन अवार्ड” सँ सम्मानित कएल गेल छल।<ref>{{cite news |title= PATANJALI AYURVED LIMITED|url=https://www.ibef.org/industry/fmcg/showcase/patanjali-ayurved-limited|work=IBEF : India Brand Equity Foundation}}</ref>
* इन्डियन इनटरनेशनल फ्रेन्डशिप सोसाइटी द्वारा आयोजित कार्यक्रममे आयुर्वेदक क्षेत्रमे हुनकर अद्भुत कार्यक लेल हरियाणा आ पञ्जाबक राज्यपाल कप्तान सिंह सोलंकी द्वारा आचार्य बालकृष्णकेँ “भारत गौरव” पुरस्कार सँ सम्मानित कएल गेल।<ref>{{cite news |title= Haryana Guv presents Balkrishna 'Bharat Gaurav' award |url=https://www.dailypioneer.com/2016/state-editions/haryana-guv-presents-balkrishna-bharat-gaurav-award.html|work= The Pioneer}}</ref>
* सन् २०१२ मे योग आ औषधीय पौधसभक क्षेत्रमे शानदार योगदानक लेल श्री वीरंजनया फाउन्डेशन द्वारा “सुजाना श्री” पुरस्कार प्रदान कएल गेल।
अक्टूबर २००७ मे नेपालक प्रधानमन्त्री, राष्ट्रपति आ क्याबिनेट मन्त्रीसभक उपस्थितिमे योग, आयुर्वेद, संस्कृति आ हिमालयी जड़ी-बूटीसभक गूढ़ ज्ञानक क्षेत्रमे शोधक लेल हुनकर योगदानक सम्मान कएल गेल।
* २३ अक्टूबर २००४ केँ एक योग शिविरक दौरान राष्ट्रपति भवनमे भारतक पूर्व राष्ट्रपति डा. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम द्वारा सम्मान प्रदान कएल गेल।
==समालोचना==
आचार्य बालकृष्णक कार्यक एक दिस प्रशंसा सेहो भेल, तऽ दोसर दिस हुनका संग किछु विवाद सेहो जुड़ल अछि, जेहिमे हुनकर भारतीय नागरिकता आ शैक्षिक प्रमाणपत्रसभ पर प्रश्न उठाओल गेल अछि।<ref>{{Cite web |url=http://www.amarujala.com/feature/samachar/national/acharya-balkrishna-ramdev-hindi-news-vk/?page=1 |title=संग्रहीत प्रति |access-date=15 अक्तूबर 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141022103957/http://www.amarujala.com/feature/samachar/national/acharya-balkrishna-ramdev-hindi-news-vk/?page=1 |archive-date=22 अक्तूबर 2014 |url-status=live }}</ref>
बालकृष्ण ई सम्पूर्ण आरोपसभकेँ निराधार बतौलनि आ ई सभ आरोप पूर्ण रुपेन अस्वीकार केलक।
==बाह्य जडीसभ==
* [http://www.divyahimachal.com/careers-and-jobs/career/चरक-की-विरासत-के-वाहक-बालक/ चरक की विरासत के वाहक बालकृष्ण]{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://web.archive.org/web/20160807012810/http://www.jagran.com/uttarakhand/haridwar-10622776.html आयुर्वेद को पतंजलि योगपीठ ने दी वैश्विक पहचान] (जागरण)
* [https://web.archive.org/web/20150205070802/http://navbharattimes.indiatimes.com/india/will-the-world39s-largest-book-herbal-encyclopedia/articleshow/46111524.cms हर्बल एंसाइक्लोपीडिया होगा विश्व का सबसे बड़ा ग्रंथ]
* [https://web.archive.org/web/20150205075232/https://books.google.co.in/books?id=ZxO_aRhsqCQC&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false आयुर्वेद सिद्धान्त रहस्य] (गूगल पुस्तक ; लेखक - आचार्य बालकृष्ण)
*[https://web.archive.org/web/20150112135439/https://www.facebook.com/AcharyaBalkrishanJi फेसबुक पर बालकृष्ण]
==सन्दर्भ सामग्रीसभ==
{{reflist}}
[[श्रेणी:जीवनी]]
[[श्रेणी:सन् १९७२ मे जन्म]]
fmvp68rgzcjz16x7wcg6ejpdjbon6x2