Wikipedia mgwiki https://mg.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Fandraisana MediaWiki 1.46.0-wmf.21 first-letter Rakitra Manokana Dinika Mpikambana Dinika amin'ny mpikambana Wikipedia Dinika amin'ny Wikipedia Sary Dinika amin'ny sary MediaWiki Dinika amin'ny MediaWiki Endrika Dinika amin'ny endrika Fanoroana Dinika amin'ny fanoroana Sokajy Dinika amin'ny sokajy TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk 0 9115 1133520 1111466 2026-03-28T04:42:50Z HarryWurst 36292 {{Boeny}} 1133520 wikitext text/x-wiki {{infobox tanàna |anarana=Sitampiky |faritany=[[Faritanin'i Mahajanga|Mahajanga]] |faritra= [[Faritra Boeny|Boeny]] |isam-ponina=21457 |velarantany = |firenena={{Madagasikara}} |sary= |tanàna=NC|fanjakana=NC|ben'ny tanàna=NC|tanàn-dehibe=NC}} '''Sitampiky''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[distrikan'i Ambato-Boeni]], [[Faritra Boeny|Boeny]], [[Faritanin'i Mahajanga|Mahajanga]]. Ny isam-poniny dia 21457 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2000. Ny kaodin-kaominina dia 40519 ary ny kaodin-distrika dia 405 ==Renirano== *[[Mahavavy Atsimo]] == Vokatry ny fambolena == Ny entana faharoa lafo vidy indrindra dia vary. Ny zava-bolena lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia raphia. Ny entana fahatelo lafo vidy indrindra dia mais. Ny isan'omby dia 17500. Ny isan'ny taona nisiam-pesitry ny vorona teo anelanelan'ny taona 1999-2001 dia 1. Ny zava-bolena faharoa lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia vary. Ny entana lafo vidy indrindra dia raphia. 80 isan-jaton'ny tanimbary no voatondraka amin'ny tohidrano na paompy. 77 ny mponina no miasa tany. 5 ny mponina no miasa amin'ny fanjonoana. 15 ny mponina no miasa amin'ny fiompiana. 3 ny mponina no miasa amin'ny sampandraharaha. 46 no isan'ny kisoa. == Ara-tsosialy == == Fotodrafitrasa == Ahitana tobim-pahasalamana ao. Ahitana sekoly ambaratonga fototra. Ahitana kolejy ao amin'ilay tanàna. Misy biraom-paositra ao. == Fitaterana == Ny fitaovam-pitaterana ampiasaina matetika indrindra dia kamiao. Ny faharetan'ny dia mankany amin'ny renivohi-paritany dia 10 ora. Ny fotoam-pitaterana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 11 ora. Ny lalan-tany dia azo aleha mandavan-taona. Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 65000 Fmg. Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny haintany dia 60000 Fmg. == Fahasoavana == 5 isan-jaton'ny mponina no tena mahantra dia mahantra. 45 isan-jaton'ny mponina no atao hoe mahantra. Ny halavan'ny vanim-potoana mety ahalanian'ny vokatry ny taon-dasa dia 4 volana. 10 isan-jaton'ny mponina no atao hoe manan-karena. 40 isan-jaton'ny mponina no manana fari-piainana antonontonony. == Endri-javatra == Misy masoivohon'ny ministeran'ny fiompiana. Misy masoivohon'ny ministeran'ny fiompiana. == Olana == Ny isan'ny vono olona tanatin'ny taona 1999-2001 dia 14. Ao amin'ny atao hoe faritra mena ilay kaominina. Ny isan'ny vakitrano tanatin'ny taona 1999-2001 dia 4. Ahitana zandary ao amin'ilay kaominina. 15 no isan'ireo mpamono olona tratra tanatin'ny taona 1999-2001. == Rohy ivelany == * [http://www.ilo.cornell.edu/ilo/census.xls ilo.cornell.edu] - Statistika momba ny kaominina malagasy ary loharanom-pahaizana namoronana an'ity lahatsoratra ity. {{reflist}} {{Boeny}} [[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]] [[Sokajy:Kaominina any Faritra Boeny]] rwcdkus70dgyot122j7hafqi886jgy5 1133521 1133520 2026-03-28T04:43:32Z HarryWurst 36292 1133521 wikitext text/x-wiki {{infobox tanàna |anarana=Sitampiky |faritany=[[Faritanin'i Mahajanga|Mahajanga]] |faritra= [[Faritra Boeny|Boeny]] |haavo = 115 |isam-ponina=21457 |velarantany = |firenena={{Madagasikara}} |sary= |tanàna=NC|fanjakana=NC|ben'ny tanàna=NC|tanàn-dehibe=NC}} '''Sitampiky''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[distrikan'i Ambato-Boeni]], [[Faritra Boeny|Boeny]], [[Faritanin'i Mahajanga|Mahajanga]]. Ny isam-poniny dia 21457 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2000. Ny kaodin-kaominina dia 40519 ary ny kaodin-distrika dia 405 ==Renirano== *[[Mahavavy Atsimo]] == Vokatry ny fambolena == Ny entana faharoa lafo vidy indrindra dia vary. Ny zava-bolena lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia raphia. Ny entana fahatelo lafo vidy indrindra dia mais. Ny isan'omby dia 17500. Ny isan'ny taona nisiam-pesitry ny vorona teo anelanelan'ny taona 1999-2001 dia 1. Ny zava-bolena faharoa lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia vary. Ny entana lafo vidy indrindra dia raphia. 80 isan-jaton'ny tanimbary no voatondraka amin'ny tohidrano na paompy. 77 ny mponina no miasa tany. 5 ny mponina no miasa amin'ny fanjonoana. 15 ny mponina no miasa amin'ny fiompiana. 3 ny mponina no miasa amin'ny sampandraharaha. 46 no isan'ny kisoa. == Ara-tsosialy == == Fotodrafitrasa == Ahitana tobim-pahasalamana ao. Ahitana sekoly ambaratonga fototra. Ahitana kolejy ao amin'ilay tanàna. Misy biraom-paositra ao. == Fitaterana == Ny fitaovam-pitaterana ampiasaina matetika indrindra dia kamiao. Ny faharetan'ny dia mankany amin'ny renivohi-paritany dia 10 ora. Ny fotoam-pitaterana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 11 ora. Ny lalan-tany dia azo aleha mandavan-taona. Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 65000 Fmg. Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny haintany dia 60000 Fmg. == Fahasoavana == 5 isan-jaton'ny mponina no tena mahantra dia mahantra. 45 isan-jaton'ny mponina no atao hoe mahantra. Ny halavan'ny vanim-potoana mety ahalanian'ny vokatry ny taon-dasa dia 4 volana. 10 isan-jaton'ny mponina no atao hoe manan-karena. 40 isan-jaton'ny mponina no manana fari-piainana antonontonony. == Endri-javatra == Misy masoivohon'ny ministeran'ny fiompiana. Misy masoivohon'ny ministeran'ny fiompiana. == Olana == Ny isan'ny vono olona tanatin'ny taona 1999-2001 dia 14. Ao amin'ny atao hoe faritra mena ilay kaominina. Ny isan'ny vakitrano tanatin'ny taona 1999-2001 dia 4. Ahitana zandary ao amin'ilay kaominina. 15 no isan'ireo mpamono olona tratra tanatin'ny taona 1999-2001. == Rohy ivelany == * [http://www.ilo.cornell.edu/ilo/census.xls ilo.cornell.edu] - Statistika momba ny kaominina malagasy ary loharanom-pahaizana namoronana an'ity lahatsoratra ity. {{reflist}} {{Boeny}} [[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]] [[Sokajy:Kaominina any Faritra Boeny]] s07do6jt0yg63sz8fu62osqqvgd808q 0 9116 1133519 1110757 2026-03-28T04:41:26Z HarryWurst 36292 1133519 wikitext text/x-wiki {{infobox tanàna |anarana=Tsaramandroso |faritany=[[Faritanin'i Mahajanga| Mahajanga]] ||faritra= [[Boeny]] |isam-ponina=5475 |firenena={{Madagasikara}} |sary= |tanàna=NC|fanjakana=NC|ben'ny tanàna=NC|tanàn-dehibe=NC}} '''Tsaramandroso''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[distrikan'i Ambato-Boeni]], [[faritra Boeny]], [[Faritanin'i Mahajanga]]. Ny isam-poniny dia 5475 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2000. Ny kaodin-kaominina dia 40511 ary ny kaodin-distrika dia 405 == Vokatry ny fambolena == Ny anjaran'ny tantsaha mampiasa zezika simika dia 25-50%. Ny entana faharoa lafo vidy indrindra dia coton. Ny zava-bolena lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia coton. Ny entana fahatelo lafo vidy indrindra dia haricot. Ny isan'omby dia 7964. Ny isan'ny taona nisiam-pesitry ny vorona teo anelanelan'ny taona 1999-2001 dia 3. Ny zava-bolena faharoa lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia mais. Ny entana lafo vidy indrindra dia mais. 85 isan-jaton'ny tanimbary no voatondraka amin'ny tohidrano na paompy. 80 ny mponina no miasa tany. 5 ny mponina no miasa amin'ny fanjonoana. 10 ny mponina no miasa amin'ny fiompiana. 5 ny mponina no miasa amin'ny sampandraharaha. 209 no isan'ny kisoa. ==Klioba Baolina kitra== *[[Tsaramandroso FC]] == Lalana== Fotodrafitrasa Tsaramandroso dia eo amin’ny [[lalam-pirenena faha-4]] avy any [[Mahajanga]] mankany [[Antananarivo]] no misy azy.<ref>[https://lexpress.mg/30/09/2023/infrastructures-des-travaux-de-rehabilitation-en-beton-sont-en-cours/ des travaux de rehabilitation]</ref> == Ara-tsosialy == Ahitana fikambanan-tantsaha ao. Ahitana fikambanam-pampiasa rano ao. == Fotodrafitrasa == Misy masoivohon'ny banky. Ahitana tobim-pahasalamana ao. Andalovan'ny lalam-pirenena ilay kaominina. Ahitana sekoly ambaratonga fototra. Ahitana orinasa mampiasa olona 10 hatramin'ny 50. Ahitana kolejy ao amin'ilay tanàna. Tsy ny JIRAMA no manome ny rano. Misy biraom-paositra ao. Misy fitrandrahana harena an-kibon'ny tany amin'ny alalan'ny asa tanana ao. == Fitaterana == Ny fitaovam-pitaterana ampiasaina matetika indrindra dia fiara lehibe. Ny faharetan'ny dia mankany amin'ny renivohi-paritany dia 2 ora. Ahitana lalana godorô ao amin'ny kaominina. Ny fotoam-pitaterana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 2 ora. Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 15000 Fmg. Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny haintany dia 15000 Fmg. == Fahasoavana == 5 isan-jaton'ny mponina no tena mahantra dia mahantra. 35 isan-jaton'ny mponina no atao hoe mahantra. Ny halavan'ny vanim-potoana mety ahalanian'ny vokatry ny taon-dasa dia 3 volana. 15 isan-jaton'ny mponina no atao hoe manan-karena. 45 isan-jaton'ny mponina no manana fari-piainana antonontonony. == Endri-javatra == Misy masoivohon'ny ministeran'ny fiompiana. Misy masoivohon'ny ministeran'ny fiompiana. Misy masoivohon'ny ministeran'ny fahasalamana. Misy masoivohon'ny ministeran'ny fahasalamana. Misy masoivohon'ny ministeran'ny rano sy ny ala. Misy masoivohon'ny ministeran'ny rano sy ny ala. Misy masoivohon'ny ministeran'ny asa tany. Misy masoivohon'ny ministeran'ny asa tany. Misy masoivohon'ny ministeran'ny fanabeazana. Misy masoivohon'ny ministeran'ny fanabeazana. Misy masoivohon'ny ministeran'ny asa vaventy. Misy masoivohon'ny ministeran'ny asa vaventy. == Olana == Ny isan'ny vono olona tanatin'ny taona 1999-2001 dia 7. Ao amin'ny atao hoe faritra mena ilay kaominina. Ahitana zandary ao amin'ilay kaominina. 2 no isan'ireo mpamono olona tratra tanatin'ny taona 1999-2001. == Rohy ivelany == * [http://www.ilo.cornell.edu/ilo/census.xls ilo.cornell.edu] - Statistika momba ny kaominina malagasy ary loharanom-pahaizana namoronana an'ity lahatsoratra ity. {{Boeny}} {{reflist}} [[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]] [[Sokajy:Kaominina any Faritra Boeny]] 76fr8jrlvx987mtn7286v5jle53apt0 0 17071 1133524 1027001 2026-03-28T08:08:02Z Mbappedu86 39119 Laurence Michel 1133524 wikitext text/x-wiki {{Coord|49.2781|3.3933}} {{infobox tanàna |tanàna=Droizy |sary=Village de Droizy.JPG |firenena={{Frantsa}} |faritany=[[Hauts-de-France]] |velarantany=5.42 |isam-ponina=78 |ben'ny tanàna=Laurence Michel }} I '''Droizy''' dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Soissons, ao amin'ny departemantan'i [[Aisne]], ao amin'ny faritr'i [[Hauts-de-France]], ao [[Frantsa]]. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 02272. I Paul Girod no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008&ndash;2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Oulchy le Château == Jeografia == Ny isam-ponin'i Droizy dia 78 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2008. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 88 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 172 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 49.2781° ary 3.3933° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1. == Rohy ivelany == * : Tranonkala * [http://www.communes.com/recherche/?q=Droizy Eo amin'i www.communes.com] <references/> [[Sokajy:Tanàna ao amin'ny faritr'i Aisne]] otghod95xbsj9lg09655hcka8tpqvjs 0 67622 1133485 1098646 2026-03-27T18:40:01Z Raphael Figueira 24106 1133485 wikitext text/x-wiki {{coord|-22.905560|-47.060830}} {{infobox tanàna |anarana=Campinas |velarantany= 887 |isam-ponina= 1.080.999 |firenena={{BRA}} |fanjakana = {{Sao Paulo}} |sary =250717 Fotos Centro de Campinas foto Carlos Bassan 004 (36029962481).jpg |saina=Campinas city flag.svg }} [[File:Brazil Sao Paulo Campinas location map.svg|thumb|left| Campinas]] I '''Campinas''' dia kaominina ao [[Brazila]], ao amin'i [[São Paulo|São Paulo]], ao amin'i [[Mesoregione di Campinas|Campinas]], [[Microregione di Campinas|Campinas]]. == Jeografia == Ny velarantanin'ilay tanàna dia 887 kilometatra toradroa. Ny isam-ponina dia 1.080.999 . {{commonscat}} [[Sokajy:Tanàna ao São Paulo]] c8guq7a5n3ipodokardoge94lzwkvkz 0 166318 1133480 1133423 2026-03-27T14:24:22Z ~2026-96630-1 38575 Nanitsy hadisoam-pitendrena 1133480 wikitext text/x-wiki Ny '''''Mouvement démocratique de la rénovation malgache''''', izay afohezina hoe '''MDRM''', no antoko pôlitika [[Madagasikara|malagasy]] voalohany izay niforona tao Paris tamin' ny [[22 Febroary]] 1946 ary nofoanana tamin' ny [[10 Mey]] 1947. Tanjon'ny antoko ao anatin'ny fotoana fohy ny fizakan-tenan' i [[Madagasikara]] ao anatin' ny [[Union française]] ary aty aoriana, ny [[fahaleovantena]]<nowiki/>n' i Madagasikara madio mangarangarana, ary atao amin'ny alalan'ny fametrahana lalàna izany fa tsy amin' ny alalan' ny fitaovam-piadiana na ny herisetra. Antoko pôlitika malagasy voalohany niforona teto Madagasikara, taorian' ny nanambaràn' ny jeneraly [[Charles de Gaulle]] nandritra ny [[Fihaonambe tany Brazzaville]] (taona 1944) fa ny [[Empira Mpanjanaka Frantsay|zanatany]] rehetra dia tokony ho lasa [[fizaran-tany frantsay ampitan-dranomasina|tany frantsay ampitan-dranomasina]] (frantsay: ''[[:fr:Territoire_d'outre-mer_(France)|territoires d'outre-mer]]'') izay manan-jo hanana solontena ao amin' ny Antenimierampirenena frantsay<ref name=":2"><small>Masson, Antoine; O'Connor, Kevin (2007). ''Representations of Justice''. Brussels: Peter Lang, p.64</small></ref>. Nahazo olona maro dia maro ny antoko tany am-piandohana satria be ireo nangetaheta fanafahana sy fahafahana, mipaka amin'ny sokajin'olona rehetra izany sy tamin'ny foko maro manerana an'i Madagasikara ihany koa. Vao niorina ara-dalàna koa ny Antoko dia niròna nankao avokoa ny avy amin'ny fikambanana miafina toa ny JINY sy ny PANAMA ary nandrisika ny hafa ihany koa hiditra ao. Tsikaritry ny mpanjanatany anefa fa [[Merina]] avy ao afovoan-tany ny ankamaroan' ny mpitarika misongandina ao aminy ([[Raseta Joseph Delphin|Joseph Raseta]] na [[Ravoahangy-Andrianavalona Joseph|Joseph Ravoahangy]]) na dia misy aza ireo mpitarika avy amin'ny foko hafa toa an'i Tata Max, Alexis Bezaka, Zaranaina, Printsy Justin Bezara, Jaonastina Ratovonary, Kana, [[Monja Jaona]]...<ref name=":6">in. Seta Ralijaona: "Tahiry Volamena" mitantara an'i Dr Joseph Delphin Raseta, Tia Tanindrazana (1886-1979) Pejy 70 </ref>, sady manana ila Betsimisaraka rahateo koa i [[Jacques Rabemananjara]], izao depiote fahatelo nanampy ireo roa voatonona etsy ambony. Nampiasa ny teti-panoron'i [[Joseph Simon Gallieni|Gallieni]] amin'ny "zarazarao hanjakana" indray ny mpanjanatany manoloana ny fitakiana pôlitika mahery vaika tsy azo sakanana ka nataony izay hanamorana ny fiforonan' ny [[Parti des déshérités de Madagascar]] (PA.DES.M.), izay nahitana indrindra ny [[Tanindrana|vahoaka amorontsiraka]]. Filoha Mpanorina ity fikambanan'ny Firaisan' ny Tanindrana sy ny Mainti-enindreny ary ny Karazany rehetra eto Madagasikara ity Atoa [[Norbert Zafimahova]]<ref name=":6" /> fa anisan'ny mpikambana mpanorina mafana fo kosa Atoa [[Tsiranana Philibert|Philibert Tsiranana]]. Nankasitraka ny fizorana tsikelikely amin' ny fizakan-tena ny antoko PADESM ary mandrara tanteraka ao aminy ny fidiran'ny Merina mazava hoditra, araka ny sata misoratra mazava, raha tsy efa nahazo fankatoavana amin'ny maro an'isa amin'ny mpitarika. Nisy fiantraikany tamin' ny MDRM ny fikomiana niteraka ra mandriaka tamin' ny 29 Marsa 1947, izay nahafatesana Frantsay miisa 150 sy Malagasy an' aliny maro, sy ny famoretana feno habibiana naterak' izany. Voarohirohy tamin' izany fitroarana izany ny sasany tao amin' ireo fikambanana miafina toy ny [[Parti national malgache]] (PANAMA) fa nahasahy niteny ny andraikitra tamin'io raharaha io kosa ny tao amin'ny JINY notarihin'i [[Monja Jaona]] na dia tany am-pigadrana aza izy raha nipoaka ny raharaha. Nanapa-kevitra ny handrava ny antoko MDRM sy hisambotra ny mpitarika azy ny [[Empira Mpanjanaka Frantsay|manam-pahefana mpanjanaka]], anisan' ny voasambotra ny olom-boafidy roa ao amin' ny Conseil de la République ("Filankevitry ny Repoblika") sy ny roa tao amin' ny Antenimierampirenena frantsay. Voaheloka higadra amin' ny sazy mavesatra izy ireo ary natao sesitany hiala avy eto amin' ny Nosy. Maro ny mpikatroka nosamborina sy nampijaliana<ref><small>Ariane Bonzon, "[https://www.slate.fr/story/225594/madagascar-france-coloniale-repression-sanglante-memoire-oubli-franco-malgaches À Madagascar aussi la France coloniale a sévi, mais qui s'en souvient?]" ([https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=http%3A%2F%2Fwww.slate.fr%2Fstory%2F225594%2Fmadagascar-france-coloniale-repression-sanglante-memoire-oubli-franco-malgaches arsiva]), ''Slate.fr'', 30 mars 2022</small> </ref>. Noho ny fandravana ny Antoko MDRM dia nanjaka tokana ny PADESM tamin'ny fifidianana rehetra izay natao mandra-pahazoana ny [[Repoblika Malagasy|fahaleovantenan' i Madagasikara]]. Raha vao nambara ny fahaleovantenan' i Madagasikara tamin' ny 26 Jona 1960 dia neken' ny Frantsay ny fangatahan' ny filoha Tsiranana momba ny famotsoran-keloka ho an' ny mpitarika telo lehibe ao amin' ny MDRM sy ny fahafahan' izy ireo mody an-tanindrazana. == Fanorenana sy firehan-kevitra == Taorian' ny [[Ady Lehibe Faharoa]] dia nipoitra tao amin' ny firenena mirafitra ao amin' ny [[Empira Mpanjanaka Frantsay]] ny faniriana fanafahana. Mahatsapa ihany koaN n mpanao pôlitika sasany ao [[Frantsa]], anisan' izany ny jeneraly [[Charles de Gaulle|de Gaulle]], da ilaina ny manova ny fifandraisana mba hisian' ny fifamatoram-piaraha-miasa izay samy hahazoan' ny zanatany sy i Frantsa tombontsoa. Nanomboka tamin' ny taona 1944 dia nanampy tamin' ny fanomezana fanantenana ho an' ny mpanohana ny fanafahana toy izany ny lahateny fanokafana ny [[Fihaonambe tao Brazzaville]] nataon' i Charles de Gaulle. Nanomboka tamin' izay dia nasaina handray anjara amin' ny fitantanana ny raharaha anatiny ao amin' ny fireneny ny voazanaka. Ao anatin' izany no nahafahan' i Madagasikara misitraka toerana roa ao amin' ny Antenimiera Mpanorina frantsay tany [[Paris]]. Natao tamin' ny Nôvambra 1945 ny fifidianana ny solontena ho an' ny fivoriambe voalohany nataon’ ny Antenimiera Mpanorina tany Paris, mba handrafetana ny [[Lalàm-panorenana|lalàm-panorenan]]' ny Repoblika Fahefatra frantsay. Voafidy tamin' ny anaran' ny "famerenana ny fahaleovantenan' i Madagasikara" ny dokotera roa antsoina hoe [[Ravoahangy-Andrianavalona Joseph|Joseph Ravoahangy]] sy [[Raseta Joseph Delphin|Joseph Raseta]] izay hisolo tena an' i [[Madagasikara]]. Tonga tany Paris izy ireo tamin' ny fiandohan' ny volana Desambra 1945, ary tapa-kevitra ny hitaky ny fahaleovantenan' ny Nosy. == Fahaterahana nandalo dingana roa == === Fahaterahan' ny MDRM tao Paris === Tamin' ny fahatongavan-dRavoangy sy Raseta dia nitady fanampiana tamin' ny Malagasy any am-pielezana ireo [[solombavambahoaka]] roa ireo ary nanomboka nifandray tamin' ny hery pôlitika frantsay maro ([[antoko pôlitika]], [[sendikà]], [[andrim-panjakana]], sns). Nisedra fanoherana mahery vaika anefa izy ireo. Nanomboka nahatsapa ny filana fanohanana avy amin' ny vahoaka izy ireo satria heverin' ny hery pôlitika tao [[Frantsa]] fa ny fitakiana [[Fanindrahindram-pirenena|nasiônalista]] malagasy dia an' ny [[Merina]] vitsy anisa ihany, noho izany dia teraka ny faniriana hanangana antoko hidiran' ny daholobe. Tamin' ny 22 Febroary 1946<ref name=":0"><small>Mas, Monique (22 Jolay 2005). [http://www1.rfi.fr/actufr/articles/067/article_37637.asp "Pour Chirac, la répression de 1947 était "inacceptable"]". [http://www1.rfi.fr/ Radio France International]. Notsidihina tamin' ny 13 Desambra 2013.</small></ref>, ny ''Mouvement Démocratique de la Rénovation Malgache'' no naorin' ireo solombavambahoaka roa ireo ara-dalàna tao amin' ny Café du Vieux Paris ao amin' ny Quarter Latin, nampian' ny olona vitsivitsy any am-pielezana izay nahitana an' i [[Rabemananjara Jacques|Jacques Rabemananjara]] (ny famoronana ilay antoko tao ao Paris koa dia nahafahana niantehitra amin' ny lalàna tamin' ny taona 1901 momba ny fikambanana izay tsy mbola navoaka taty [[Madagasikara]])<ref><small>Monique Mas, "[http://www1.rfi.fr/actufr/articles/067/article_37637.asp Madagascar. Pour Chirac, la répression de 1947 était inacceptable]", ''Radio France internationale'',‎ 22 juillet 2005 ([[https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=http%3A%2F%2Fwww1.rfi.fr%2Factufr%2Farticles%2F067%2Farticle_37637.asp#& arsiva]])</small></ref><ref><small>Philippe Leymarie, "[https://www.monde-diplomatique.fr/1997/03/LEYMARIE/4647 La mémoire troublée de l'insurrection anticoloniale de 1947. Chape de silence sur une effroyable répression]", ''Le Monde diplomatique'',‎ mars 1997, p. 22-23 [[https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=https%3A%2F%2Fwww.monde-diplomatique.fr%2F1997%2F03%2FLEYMARIE%2F4647 arsiva]]</small></ref><ref><small>William Rabemananjara, ''Madagascar sous la rénovation malgache'', Paris-Tananarive, Editeur FeniXX réédition numérique, 1953, p. 333</small></ref>. Raha adika amin' ny [[teny malagasy]] ny anaran' ilay antoko dia "Hetsika Demôkratikan' ny Fanavaozana Malagasy". Ireo mpitarika telo ireo dia Merina taranaky ny [[Hova]] (ilay sarangam-poko anelanelany nalaza teo amin' ny fanaovana pôlitika tao amin' ny lapan' ny [[Fanjakan' Imerina|Fanjakana Merina]] teo aloha)<ref name=":1"><small>Leymarie, Philippe (March 1997). "[https://mondediplo.com/1997/03/02madagascar Deafening silence on a horrifying repression"]. ''Le Monde Diplomatique''. Retrieved 13 December 2013.</small></ref>. === Avy any Paris nankaty Madagasikara === Ny fananganana ny MDRM teto amin' ny Nosy dia nanaraka dingana maromaro. Nanomboka amin' ny fananganana ny kômity misahana ny fifidianana izay nanohana an' i [[Ravoahangy-Andrianavalona Joseph|Joseph Ravoahangy]] sy i [[Raseta Joseph Delphin|Joseph Raseta]] izany. Eo amin' ny sehatra nasiônaly dia nisy ny Kômity notarihin' ny dokotera J. Rakotonirainy ary nahitana ny olo-malaza maro izay mpikambana tao amin' ny hetsi-panafahana malagasy (Randriambololona, ​​​​Ranaivo Paul, Ranaivo Jules, sns) izay notezaina tao amin' ny fikambanana [[Nasiônalisma|nasiônalista]] toy ny [[Vy Vato Sakelika]] (V.V.S.) sy ny Secours rouge international (S.R.I.) sy ny Parti communiste de la région de Madagascar (P.C.R.M.). Taorian' ny fifidianana, koa satria teo ny fandresen' ny kandidà roa, dia nitady fomba tsara kokoa hanohanana azy ireo sy ny hetsik' izy ireo tamin' ny alalan' ny fampielezan-kevitra mavitrika sy ny fandefasana vola any Paris ilay Kômity. Noho izany dia tanapaka ny hevitra momba ny fanangana sendikàn' ny mpanoratra sy ny mpanao gazety malalaka ka ny hetsik' izy ireo dia natokana amin' ny fanaovana fampielezan-kevitra ho an' ny fahaleovan-tena. Nanandrana nitaiza ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] amin' ny pôlitika koa izy ireo mba hahatonga ny Malagasy ho saro-piaro kokoa amin' ny resaka fizakan-tena sy amin' ny fandaharan' asan' ny [[solombavambahoaka]] roa. Manoloana ny fahombiazan' ireo sendikà ireo sy noho fahafantarana ny tena tanjon' izy ireo dia nanapa-kevitra ny [[Empira Mpanjanaka Frantsay|fitondrana mpanjanaka]] ny handrara azy ireo sy hanasazy ny lehiben' izy ireo amin' ny fampandoavana onitra (Mey 1946). Tsy nanana rafitra ho enti-mitolona ny mpomba ny solombavambahoaka ka nihevitra ny tokony hananganana ny MDRM mba ho vahaolana tsara indrindra sy tsy nampoizina ho enti-miady amin' ny famoretana ataon' ny mpanjanaka. Ohatra, ny Kômitin' ny fifidianana teo aloha izay nanohana ireo olom-boafidy roa ireo dia nahazo alalana avy amin' ny mpamorona ny MDRM, tamin' ny Avrily 1946, ny hananganana io antoko io voalohany ao [[Antananarivo]], mba hiatrehana ny fifidianana amin' ny taona 1946. Tamin' ny 18 Jona 1946 no nijoro amin' ny fomba ôfisialy sy ara-dalàna teto [[Madagasikara]] ilay antoko. Nanomboka tao Antananarivo no niely haingana tany amin' ny faritra hafa eto amin' ny Nosy ny fananganana sampana sy zana-tsampana ary vondrona madinika. Raha ny marina, io hafainganana io dia vokatry ny hetsiky ny sendikàn' ny mpanao gazety, ny fiovan' ny Kômity misahana ny fifidianana teo aloha ho sampana, ary tsy hadinoina koa ny fandraisana anjaran' ny kôperativa nasiônalista izay nahazoan' ny Secours rouge international (S.R.I.) sy ny Parti communiste de la région de Madagascar (P.C.R.M.) tombony. === Ny lova navelan' ny hetsika nasiônalista talohan' ny Ady Lehibe === Araka izany, ny MDRM dia nandova ny rafitra nasiônalista maro tamin' ny tapany voalohany amin' ny taonjato faha-20 (lasa firenena tokana araka izany i Madagasikara) izay sarobidy amin' ny Vy Vato Sakelika (V.V.S.) ary notohanan' ny Secours Rouge International (S.R.I.) sy ny Parti communiste de la région de Madagascar (P.C.R.M.). Ankoatra izay, noho ny fisian' ity farany dia efa tamin' ny taompolo 1930 no nampisy loko kôminista ny nasiônalisma malagasy. Nandray anjara i Jean Ralaimongo tamin' ny hetsika nataon' ny V.V.S., voalohany tany amin' ny tapany avaratry ny Nosy, indrindra tamin' ny ady amin' ny tsy rariny sy amin' ny fanararaotana nataon' ny fanjanahantany toy ny fandroahana ny tantsaha amin' ny taniny. Ankoatra ny tolona mivaingana eo amin' ny sehatra sôsialy, ny MDRM dia nandova ity karazana tolona ity koa, izay nifantoka bebe kokoa amin' ny adihevitra ara-potokevitra nokarakarain' ny asa fanaovan-gazety feno hetsika nanentana ny vahoaka hatrany ambanivohitr' i Madagasikara, indrindra noho ny fiaraha-mamaky ny gazety momba ny fitiavan-tanindrazana. Navoaka tao Antananarivo tamin' ny faran' ny taona 1920 ireo gazety ireo, izay nitana andraikitra mihoatra noho izay nosahaniny hatramin' izay amin' ny maha fitaovan' ny tolona ho an' ny hetsika fanafahana az ireo. Ny rafitra toy ny S.R.I. sy ny P.C.R.M. mantsy dia mora tratran' ny famoretana nataon' ny fitondrana mpanjanaka. Nanjavona izy ireo taloha kelin' ny ady tamin' ny taona 1939, nefa namela amin' ny MDRM kolontsaina ara-pôlitika izay ahitana fomba fiasa toy ny fanaovan-javatra miafina ka hatramin' ny fomba fanehoan-kevitra toy ny fifidianana, ary koa ny manam-pahaizana izay novolavolainy sy nanetsiketsika ny antoko, tsy hanadinona ny lamin-tambazotra midadasika napetrany sy nampisy rafitra ny MDRM (kôperativa, tambajotran' ny mpikatroka, sendikà, sns.). Nateraky ny zava-nisy tamin' ny vanim-potoana nisy azy ny MDRM ary ahafaha-mitaratra ny hevitra sy ny firehana tamin' ny androny amin' ny alalan' ny fakana aingam-panahy avy amin' ny zava-misy tamin' izany fotoana izany (fiantraikan' ny zava-nitranga taorian' ny ady, taorian' ny [[fanafoanana ny fanjanahantany]], taorian' ny [[Ady Mangatsiaka|ady mangatsiaka]], sns.). Ny fahaterahan' io antoko io dia tsy afa-misaraka amin’ ny finiavan' ny Repoblikana Frantsay hanavao ny pôlitikan’ ny fanjanahantany, izany hoe ny fampandraisana anjara ny zanatany amin' ny fitantanana ny raharaha anatiny ao amin' ny fireneny, izay nasehon' ny [[Fihaonambe tao Brazzaville]]. Araka izany, ny MDRM dia rafitra natao hahafahan' ny Malagasy mandray anjara amin' ny fitantanana an' i Madagasikara noho ny fanavaozana ara-drafitra nataon' i Frantsa (indrindra ny fananganana Antenimiera ifotony). Ny niandohan' ilay antoko dia mifandray betsaka amin' ny toe-draharaha pôlitika liberaly tamin' ny vanim-potoana taorian' ny ady ary indrindraindrindra tramin' ny fahatsiarovan-tenan' ny ankamaroan' ny Malagasy momba ny faharetana tafahoatry ny fanjanahantany sy ny endri-pamoretana isan-karazany ary ny faharesen-dahatra ny amin' ny maha hany vahaolana ny fahalalahana sy ny fahaleovantena, amin' ny olana sy ny fijaliany, araka ny fampielezan-kevitra nataon' ilay antoko. === Tanjona === Niorina ho amin' ny fahaleovantenam-pirenena ny MDRM<ref name=":0" />. Nilamina ny hetsika, ary na dia nikatsaka ny fahaleovantena ho an' i Madagasikara aza, dia nanaiky ny vina frantsay momba ny fanaovana an' i Madagasikara ho anisan' ny fianakaviabe ara-toekarena sy ara-kolontsaina maneran-tany ao amin' ny [[Fikambanana Iraisam-pirenena ny Frankôfônia|frankôfônia]] (amin' ny teny frantsay: ''Organisation internationale de la Francophonie - OIF''). Nahazo fanohanana tamin' ny olona avy amin' ny faritra sy ny saranga rehetra io antoko io, ary tamin' ny Nôvambra 1946 dia voafidy hisolo tena an' i Madagasikara ho [[solombavambahoaka]] ao amin' ny Antenimierampirenena frantsay i [[Ravoahangy-Andrianavalona Joseph|Joseph Ravoahangy]] sy i [[Raseta Joseph Delphin|Joseph Raseta]] ary i [[Rabemananjara Jacques|Jacques Rabemananjara]]<ref name=":0" />. Tsy ny hanafaka ny Malagasy amin' ny fitondrana frantsay ihany no nanohanan' ny sasany ny fananganana ny MDRM, fa mba hamerenana indray koa ny toe-javatra talohan' ny [[Madagasikara zanatany frantsay|fanjanahan-tany frantsay]], dia ny fitondrana ara-pôlitikan' ny Merina, rehefa azo ny fahaleovantena. Ho setrin' ny fananganana ny MDRM dia niforona tamin' ny taona 1946 ny [[Parti des Déshérités de Madagascar]] (PADESM), izay azo adika amin' ny teny malagasy hoe "Antokon' ny tsy manan-dova eto Madagasikara", izay nahasarika mpikambana avy amin' ny [[Tanindrana|vahoaka amorontsiraka]], izay nanjakazakan' ny [[Fanjakan' Imerina|Fanjakana Merina]] teo aloha ny ankamaroany, ary koa ny taranaky ny [[Andevo (teto Madagasikara)|andevo merina]], izany hoe ireo antsoina hoe [[Mainty]]. Tamin' ny voalohany ny PADESM dia antoko [[Nasiônalisma|nasiônalista]], nefa tamin' ny farany dia nankasitraka ny firosoana miandalana mankany amin' ny [[fahaleovan-tena]] izay hitandro ny fifandraisana akaiky amin' i [[Frantsa]] sy hisoroka ny fiverenan' ny fitondrana merina talohan' ny [[Fanjanahan-tany frantsay|fanjanahan-tany]]. Nanohana an-kolaka ny PADESM ny manam-pahefana frantsay nofehezin' ny Sôsialista, izay nijoro ho mpiaro ny vahoaka ampahorina, hanohitra ny fanararaotan' ny saranga ambony sy avara-pianarana ao amin' ny Merina<ref name=":1" />. == Ny toeran' ny MDRM nandritra ny hetsika tamin' ny taona 1947 == Efa tamin' ny faramparan' ny taona 1946 no nametrahan' ny [[solombavambahoaka]] MDRM ny volavolan-dalàna momba ny fahaleovantenan' i [[Madagasikara]] tamin' ny fitondrana frantsay, saingy nolavin' ny Antenimierampirenena frantsay izany. Ny ezaka nataon' ireo solombavambahoaka malagasy ireo dia tsy nankasitrahin' ny praiminisitra sôsialista frantsay, [[Paul Ramadier]], sy ny Minisitry ny Zanatany (frantsay: ''Ministre des Colonies''), atao hoe [[Marius Moutet]]<ref name=":0" />, izay nanao ny fikatsahan' ny MDRM fahaleovantena ho fanohintohinana ny laza sy ny fahefana frantsay<ref name=":1" />. Izy io koa dia nampanangasanga ny fifandonana mahery vaika nataon' ny nasiônalista [[Vietnamy|vietnamiana]] tany [[Indôsina Frantsay]]<ref name=":3"><small>Quemeneur, Tramor (2004). ''100 fiches d'histoire du XXe siècle''. Paris: Editions Bréal.. p. 206</small></ref>. Vokatr' izany dia nanambara i Moutet fa vaky ny "ady amin' ny hetsika ho amin' ny fizakan-tena malagasy"<ref name=":0" />, ka nahatonga ny fihamafisan' ny fitakian' ny tia tanindrazana teto Madagasikara<ref name=":3" />. Noho ny fahatsapan' ny solombavambahoaka Raseta sy Ravoahangy ary Rabemananjara ny fiharatsian' ny toe-draharaha teto amin' ny firenena dia niara-nanao fanambaràna izy ireo tamin' ny 27 Marsa 1947<ref name=":0" />, nanentana ny vahoaka mba ho tony tanteraka manoloana ny hetsika sy ny fihantsiana isan-karazany natao hanakorontana ny vahoaka malagasy sy hanakorontana ny pôlitikan' ny MDRM izay nandala ny fitoniana<ref name=":4"><small>Masson, Antoine; O'Connor, Kevin (2007). ''Representations of Justice''. Brussels: Peter Lang. p. 65</small></ref>. Tsy nankatoavin' ny Malagasy izany fanentanana izany, ka tamin' ny 29 Marsa 1947, dia [[Tolom-bahoaka tamin' ny 1947|nikomy nandritra ny roa taona]] hanoherana ny fitondran' ny mpanjanaka ny mpitolona<ref name=":1" />. Ny MDRM no nampangain' ny Frantsay fa nahavanona ilay fikomiana, ka tamin' ny 6 Mey 1947, tao [[Moramanga]], dia novonoin' ny miaramila amin' ny tifitra variraraka tao anaty kalesin-dalamby ny mpikambana MDRM maro, ka nahafatesana teo anelanelan' ny 124 sy 160, nefa tsy nitam-piadiana<ref name=":5"><small>Jean Fremigacci, "La vérité sur la grande révolte de Madagascar," ''L'Histoire'', n°318, Mars 2007.</small></ref>. Nandritra ny ady dia tombanana ho 1&nbsp;900 eo ho eo ny Malagasy mpanohana ny [[Parti des Déshérités de Madagascar|PADESM]] matin' ny mpiray tanindrazana aminy izay mpanohana ny MDRM<ref name=":0" />. == Fandravana ny MDRM == Na dia nilaza hatrany ny tsy maha tompon' antoka sy tsy fananany tsiny aza ny mpitarika MDRM dia noravan' ny mpitondra frantsay ity antoko ity<ref name=":5" />. Nisy ny fitsarana ampahibemaso nataon' ny Frantsay momba ilay fikomiana nanomboka tamin' ny volana Jolay ka hatramin' ny Ôktôbra 1948 tao [[Antananarivo]], izay niampanga ny tompon' andraikitra miisa 77 tao amin' ny MDRM. Nilaza ny manam-pahefana frantsay fa ny fanambaràn' ny mpitarika ity antoko ity ampahibemaso momba ny tokony hisian' ny fitoniana fotoana fohy alohan' ny fipoahan' ny fikomiana dia tetika fanakonana ny fandraisan' izy ireo anjara amin' ny fanomanany ny fikomiana<ref name=":0" />, izay natombony mangingina tamin' ny alalan' ny [[telegrama]] novaina endrika tsy ho azo vakina. Nosamborina sy nampidirina am-ponja ny solombavambahoaka [[Ravoahangy-Andrianavalona Joseph|Ravoahangy]] sy [[Rabemananjara Jacques|Rabemananjara]] tamin' ny 12 Avrily 1947, narahin-d[[Raseta Joseph Delphin|Raseta]] (izay tany [[Parisy|Paris]] fony nanomboka ny fikomiana) roa volana taorian' izay, ka voahitsakitsaka ny zon' izy ireo hahazo fiarovana ara-diplômasia. Ny adihevitra momba ilay tolom-panafahana tao amin' ny Antenimierampirenena frantsay tamin' ny 1 Aogositra 1947 dia nifarana tamin' ny fanapahan-kevitra hanafoana io tsimatimanota io ho an' ny solombavambahoaka telo<ref name=":2" />, izay nampijalina tany am-ponja<ref name=":0" />. Nahitana tsy fanarahan-dalàna maro ny fitsarana izay natao tamin' ny 22 Jolay hatramin' ny 4 Ôktôbra 1948. Maty notifirina telo andro talohan' ny fitsarana ny vavolombelona lehibe amin' ny fampanoavana, ary azo tamin' ny fampijaliana ny ankamaroan' ny porofo niampanga ny voampanga. Voaheloka ho niray teti-dratsy manohitra ny fanjakana sy ho nanohintohina ny fiarovam-pirenena izy telo mirahalahy. Na dia nisy aza ny tsy fanarahan-dalànan' ny fitsarana dia voaheloka ho faty Ravoahangy, niaraka amin-dRaseta sy mpikatroka efatra hafa<ref name=":5" />, fa voaheloka higadra mandra-pahafatiny kosa Rabemananjara<ref name=":0" />. Tamin' ny Jolay 1949 dia novana ho sazy an-tranomaizina mandra-pahafaty ny fanamelohana ho faty ny voaheloka, ary nigadra nanomboka tamin' ny taona 1958 izy telo mirahahy<ref name=":4" />. Vitsy ny olona, ​​ankoatra an' i [[Monja Jaona]], mpanorina ny hetsika ara-pôlitika [[Jiny (fikambanana miafina)|Jiny]] tany atsimo, izay nitonon-tena ho tompon' andraikitra amin' ilay [[Tolom-bahoaka tamin' ny 1947|fikomiana]]<ref name=":1" />. == Jereo koa == *[[Parti des Déshérités de Madagascar]] *[[Parti Nationalilste Malgache]] *[[Pôlitika eto Madagasikara]] *[[Antoko pôlitika malagasy]] *[[Vy Vato Sakelika]] *[[Jiny (fikambanana miafina)|Jiny]] == Boky azo anovozan-kevitra == * Masson, Antoine; O'Connor, Kevin (2007). ''Representations of Justice''. Brussels: Peter Lang. <nowiki>ISBN 978-90-5201-349-7</nowiki>. * Quemeneur, Tramor (2004). ''100 fiches d'histoire du XXe siècle''. Paris: Editions Bréal. <nowiki>ISBN 978-2-7495-0341-7</nowiki>.* * "[https://www.youtube.com/watch?v=5_CECWbaKMY 1947 : l'insurrection de Madagascar contre la France]."'', www.youtube.com'' == Loharano sy fanamarihana == [[Sokajy:Politika ao Madagasikara]] [[Sokajy:Antoko pôlitika malagasy]] tca7lkoxuemsmv8ccum0mypr6wc2y9s 0 170780 1133522 916860 2026-03-28T07:26:57Z Mbappedu86 39119 Christel Mouneyrat 1133522 wikitext text/x-wiki {{Coord|47.4453|0.9917}} {{infobox tanàna |tanàna=Pocé-sur-Cisse |firenena={{Frantsa}} |faritany=[[Centre-Val de Loire]] |velarantany=10.61 |isam-ponina=1580 |ben'ny tanàna=Christel Mouneyrat }} I '''Pocé-sur-Cisse''' dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Tours, ao amin'ny departemantan'i [[Indre-et-Loire]], ao amin'ny faritr'i [[Centre-Val de Loire]], ao [[Frantsa]]. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 37185. I Claude Courgeau no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008&ndash;2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i == Jeografia == Ny isam-ponin'i Pocé-sur-Cisse dia 1580 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2009. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 52 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 114 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 47.4453° ary 0.9917° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1. == Rohy ivelany == * : Tranonkala * [http://www.communes.com/recherche/?q=Pocé-sur-Cisse Eo amin'i www.communes.com] <references/> [[Sokajy:Tanàna ao amin'ny faritr'i Indre-et-Loire]] o9ageo5drco9jycrplzltga3p60u5ds 0 189562 1133515 1120580 2026-03-27T22:39:56Z HarryWurst 36292 1133515 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary=Otto_I_Manuscriptum_Mediolanense_c_1200.jpg |anarana=Otto I |anarana hafa= |teraka=23 Novambra 912 |maty=7 Mey 973 |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} '''Otto I' ny lehibe''', Emperora {{Empira jermanika}} (teraka ny 23 Novambra 912; †maty ny 7 Mey 973 tao [[Memleben]]) avy amin'ny tarana-mpanjaka Liudolfing dia Duke of Saxonia ary Mpanjakan'ny Empira Franka Atsinanana (regnum francorum orientalium) tamin'ny 936, Mpanjakan'i [[Italia]] tamin'ny 951 ary [[Empira Masina Rômana Jermanika]] tamin'ny 962. == Emperoran'ny {{Empira jermanika}} == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg|40px]] Emperoran'ny {{Empira jermanika}} !mpandimby |-align="center" | [[Berengar I]] <br/>915-924 || [[Otto I, Emperora Rômana Masina|Otto I]] <br/>962-973|| [[Otto II (emperora)|Otto II]] <br/>973-983 == Jereo koa == * [[Politika]] * [[Otto II (emperora)]], Zanak'i Otto I aho [[de:Otto I. (HRR)]] [[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 912]] [[Sokajy:Maty tamin'ny taona 973]] [[Sokajy:Emperora Masina Romana Jermanika]] ixkd95c2sr80sszb2jzvx0iuxzyozo4 1133516 1133515 2026-03-27T22:42:01Z HarryWurst 36292 1133516 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary=Otto_I_Manuscriptum_Mediolanense_c_1200.jpg |anarana=Otto I |anarana hafa= |teraka=23 Novambra 912 |maty=7 Mey 973 |firenena={{Empira jermanika}}, {{Alemaina}} |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} '''Otto I' ny lehibe''', Emperora {{Empira jermanika}} (teraka ny 23 Novambra 912; †maty ny 7 Mey 973 tao [[Memleben]]) avy amin'ny tarana-mpanjaka Liudolfing dia Duke of Saxonia ary Mpanjakan'ny Empira Franka Atsinanana (regnum francorum orientalium) tamin'ny 936, Mpanjakan'i [[Italia]] tamin'ny 951 ary [[Empira Masina Rômana Jermanika]] tamin'ny 962. == Emperoran'ny {{Empira jermanika}} == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg|40px]] Emperoran'ny {{Empira jermanika}} !mpandimby |-align="center" | [[Berengar I]] <br/>915-924 || [[Otto I, Emperora Rômana Masina|Otto I]] <br/>962-973|| [[Otto II (emperora)|Otto II]] <br/>973-983 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == * [[Politika]] * [[Otto II (emperora)]], Zanak'i Otto I aho [[de:Otto I. (HRR)]] [[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 912]] [[Sokajy:Maty tamin'ny taona 973]] [[Sokajy:Emperora Masina Romana Jermanika]] j33qhl4s527bdkjrus0fn5vj55e9ds7 0 198211 1133542 1133268 2026-03-28T11:56:12Z HarryWurst 36292 1133542 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= |anarana=Paoly VI |teraka=26 Septambra 1897 |maty=6 Aogositra 1978 |firenena=Italia |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} I '''Paoly VI''' dia [[papa]] izay nitondra tamin'ny taona 1963 hatramin'ny 1978. Mizaka ny zom-pirenen'i [[Italia]] teraka ny 26 Septambra 1897 ary maty ny 6 Aogositra 1978. Izy no nitarika ny ankamaroan'ny fotoana nanaovana ny [[konsily Vatikana II]] ka tamin'ny no nivoahan'ny zava-baovao moma ny Fiangonana katôlika. Giovanni Battista Montini no tena anarany. Nandalim-pahaizana tao Brescia ao [[Roma]] izy ka nahazo mari-pahaizana amin'ny [[filozofia]], [[teolojia]], lalàna kanonika ary lalàna sivily. Voahosotra ho [[pretra]] tamin'ny taona 1920 izy. Niasa tao amin'ny sekreteriatam-panjakana tao [[Vatikàna|Vatikana]] izy nanomboka amin'ny taona 1933. Voatendry ho arsevekan'i Milano izy tamin'ny taona 1954 ary voatendry ho kardinaly koa tamin'ny taona 1958. Nihaona tamin'ny patriarkan'ny Fiangonana ortodoksa grika Athênagoras I tany Konstantinopoly izy ka nifanaraka taminy hanafoana ilay fifanozonana nifanaovan'ny Katolika sy ny Ortodoksa tamin'ny taona 1054 tamin'ny nisarahan'ny [[Fiangonan'ny Atsinanana]] sy ny Fiangonan'ny Andrefana. I Paoly VI no nanaiky tamin'ny taona 1969 ny fanaovana sorona masina amin'ny fitenin'ny olona andavanandro fa tsy voatery amin'ny [[fiteny latina]]. Nanamafy tsy fanabadian'ny pretra izy tamin'ny taona 1967. == Papa faha-262 == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Flag of Vatican City (2-3).svg|40px]] Papa faha-262 !mpandimby |-align="center" | [[Joany XXIII]]<br/>1958-1963 || [[Paoly VI (papa)]]<br/> 1963-1978 || [[Joany Paoly I]]<br/> 1978-1978 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == {{commonscat|Paulus VI}} [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1897]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 1978]] [[sokajy:Papa]] n4woq5d7fsrnufe1n2t9hdd5r0lo69x 0 221622 1133498 1107006 2026-03-27T21:46:52Z HarryWurst 36292 1133498 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |anarana=Guido d'Arezzo |teraka=taona 990 |maty=taorian'ny taona 1033 |firenena=Italia |mpiaraka= |asa= * [[mpahay mozika]] * [[mpamorona]] |taona niasàna= }} I '''Guido d'Arezzo''' dia mpahay [[mozika]], mpamorona [[Italia|italiana]] teraka tamin' ny taona 990 ary maty taorian' ny taona 1033 (tamin' ny taona 1050 ?). Atao hoe '''Guidus Aretinus''' izy amin' ny [[Fiteny latina|teny latina]] fa azo atao hoe '''Guido''' '''Monaco''' na '''Guido Aretino''' kosa amin' ny [[Fiteny italiana|teny italiana]]. [[Monka|Moanina]] italiana [[Fikambanan' ny Benediktina|benediktinina]] izy, izay nalaza tamin' ny fandraisany anjara amin' ny [[pedagôjia]]<nowiki/>n' ny mozika, indrindra fa ny fampivoarana rafi-panoratana mozika tao amin' ny mozikan' ny vanim-potoan' ny [[Andro Antenatenany]]. == Jereo koa == * [[Biôgrafia]] ===Rohy ivelany=== * Ao amin'i Freebase: [https://www.freebase.com/m/0j2d0] [[sokajy:Biôgrafia]] {{vangovango}} [[sokajy:mpahay mozika italiana]] [[sokajy:mpamorona italiana]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 990]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 1050]] d8qwillfckobcph3khas1fv5wnaxsc6 1133501 1133498 2026-03-27T21:48:01Z HarryWurst 36292 1133501 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |anarana=Guido d'Arezzo |teraka=taona 990 |maty=taorian'ny taona 1033 |firenena={{Italia}} |mpiaraka= |asa= * [[mpahay mozika]] * [[mpamorona]] |taona niasàna= }} I '''Guido d'Arezzo''' dia mpahay [[mozika]], mpamorona [[Italia|italiana]] teraka tamin' ny taona 990 ary maty taorian' ny taona 1033 (tamin' ny taona 1050 ?). Atao hoe '''Guidus Aretinus''' izy amin' ny [[Fiteny latina|teny latina]] fa azo atao hoe '''Guido''' '''Monaco''' na '''Guido Aretino''' kosa amin' ny [[Fiteny italiana|teny italiana]]. [[Monka|Moanina]] italiana [[Fikambanan' ny Benediktina|benediktinina]] izy, izay nalaza tamin' ny fandraisany anjara amin' ny [[pedagôjia]]<nowiki/>n' ny mozika, indrindra fa ny fampivoarana rafi-panoratana mozika tao amin' ny mozikan' ny vanim-potoan' ny [[Andro Antenatenany]]. == Jereo koa == * [[Biôgrafia]] ===Rohy ivelany=== * Ao amin'i Freebase: [https://www.freebase.com/m/0j2d0] [[sokajy:Biôgrafia]] {{vangovango}} [[sokajy:mpahay mozika italiana]] [[sokajy:mpamorona italiana]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 990]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 1050]] jurqh71mrxg2w2qtpie6znymwz9qoh8 0 227373 1133497 1094439 2026-03-27T21:39:02Z ~2026-19105-35 39116 1133497 wikitext text/x-wiki Ny '''famantaranandro entin'onja''' (anglisy: ''radio clock'', ''radio-controlled clock'', RCC) dia famantaranandro mahafantatra ny ora amin'ny alalana [[famantaranandro]] atômika izay mampita ny ora amin'ny alalan'ny onja. Ny rafitra toa izany dia ampiasaina rehefa mila famantaranandro marina. <gallery> Inside radio clock.jpg|Famantaranandro entin'onja Radiocontrolledclock.jpg|Famantaranandro entin'onja Funkuhr.JPG|Famantaranandro entin'onja Bahnhof Kinding (Altmühltal), Bahnsteiguhr 2007.jpg|Famantaranandro entin'onja Junghans_erste_Funkuhr_Mega1.jpg|Famantaranandro entin'onja Junghans MEGA 1 (digital) Junghans Mega.jpg|Famantaranandro entin'onja Junghans Mega (analog) </gallery> {{Commonscat|Radio controlled clocks|Famantaranandro entin' onja}} {{vangovango}} [[sokajy:Anjanandrianaratra]] 0rk9t8hrda3p2qwlb87bw69td69urqx 0 243498 1133531 1110814 2026-03-28T10:19:35Z Thelezifor 15140 Nanitatra votoatiny 1133531 wikitext text/x-wiki Ny '''Vy Vato Sakelika''' (izay hafohezina amin' ny hoe '''V. V. S.''' na '''V.V.S.''' na '''VVS''') dia [[fikambanana miafina]] malagasy naorina mpianatra mpitsabo maromaro tamin' ny taona 1913 hanetsika ny [[fitiavan-tanindrazana]]. Nenjehin' ny fahefana mpanjanatany frantsay ilay fikambanana tamin' ny taona 1915. Niisa 223 no voasambotra tamin' ny mpikambana tao ary 41 no naiditra am-ponja ka 8 mandra-pahafatiny. Maro ny mpikambana niditra tao amin' ny tafika frantsay sy nandray anjara tamin' ny [[Ady Lehibe Voalohany]] mba hialana amin' ny fanenjehana. I [[Ralaimongo Jean|Jean Ralaimongo]], i [[Ravoahangy-Andrianavalona Joseph|Joseph Ravoahangy]], i [[Raseta Joseph Delphin|Joseph Raseta]] ary i [[Ny Avana Ramanantoanina]] no olona nalaza tao amin' ny tolona nataon' ny VVS. == Tantara == Ny Vy Vato Sakelika (VVS) dia fikambanana tanora mpianatra malagasy, indrindra ny mpianatra avy ao amin' ny sekolin' ny mpitsabo (antsoina ankehitriny hoe ''Centre hospitalier universitaire Joseph Ravoahangy Andrianavalona''), ​​ao koa ny pôeta sy ny mpanao gazety ary ny mpitondra fivavahana, noforonina tamin' ny taona 1913. Ny tanjon' ny VVS dia ny hiaro ny kolontsaina malagasy, hiady amin' ny tsy rariny ataon' ny mpanjanatany, hanamafy ny firaisankin' ny Malagasy, hampiroborobo ny fitiavan-tanindrazana, hanafaka an' i Madagasikara amin' ny fanjakazakan' ny Frantsay, ary hanafaka azy koa amin' ny fanjanahantany. Na dia tsy naharitra ela aza ity hetsika ity (1913-1916) dia nisy fiantraikany lehibe teo amin' ny tolona ho an' ny fahaleovantenan' i Madagasikara. Mifanohitra amin' ny filazan' ny besinimaro ny tena fomba fiasany izay tsy nampiasa herisetra fa nampiely hevitra [[Fanindrahindram-pirenena|manindrahindra firenena]] (nasiônalista) tamin' ny alalan' ny trakta sy gazety miafina. Rehefa hitan' ny manam-pahefana mpanjanaka ny V.V.S. dia rava tamin' ny faran' ny taona 1915. Olona 400 mahery no nosamborina, ka ny 41 voasazy higadra an-tranomaizina (anisan' izany 8 izay voaheloka higadra mandra-pahafatiny) ary nakatona ny sekolin' ny mpitsabo. Na dia fohy aza ny fotoana nisian' ny V.V.S. dia nametraka ny fototry ny nasiônalisma malagasy ankehitriny ity fikambanana ity ary nisy fiantraikany tamin' ny hetsika nandritra ny vanim-potoanane teo anelanelan' ny [[Ady Lehibe Voalohany|Ady lehibe I]] sy ny [[Ady Lehibe Faharoa|Ady Lehibe II]]. == Ny mpitarika ilay hetsika == I [[Ralaimongo Jean|Jean Ralaimongo]], i [[Ravoahangy-Andrianavalona Joseph|Joseph Ravoahangy]], i [[Raseta Joseph Delphin|Joseph Raseta]], ary i [[Ny Avana Ramanantoanina]] no olona nalaza tao amin' ny VVS. Mpampianatra teraka tamin' ny tana 1885 i Jean Ralaimongo, tsy mpitarika mivantana ny VVS; anisan' ny taranaka nasiônalista nanohy ny tolona pôlitika taorian' ny naharavan' ny ilay hetsika izy. Dokotera i Joseph Ravoahangy, teraka tamin' ny taona 1893 tao [[Fianarantsoa]], ​​mpiara-manorina ny antoko [[Mouvement démocratique de la rénovation malgache]] (MDRM) taorian' ny [[Ady Lehibe Faharoa|Ady Lehibe II]]. Dokotera i Joseph Raseta, teraka tamin' ny 9 Desambra 1886 tany [[Marovoay]], izay lasa mpitarika ny hetsiky ny mpitaky fahaleovantena koa taty aoriana ary nandray anjara tamin' ny fananganana ny MDRM niaraka amin-d[[Ravoahangy-Andrianavalona Joseph|Ravoahangy]]. Pôeta sy mpanoratra boky ary mpanoratra tantara an-tsehatra i [[Ny Avana Ramanantoanina]], teraka tamin' ny taona 1891; nampiasa literatiora sy ny tononkalo izy mba hitsikerana ny fanjanahantany frantsay; rehefa hitan' ny mpanjanaka frantsay ny V.V.S. dia natao sesitany tany [[Mayotte]] izy. == Jereo koa == * [[Mouvement Démocratique de la Rénovation Malgache|Mouvement démocratique de la rénovation malgache]] *[[Antoko pôlitika malagasy]] *[[Pôlitika eto Madagasikara]] 5zpq4xcsonk2pfbrp30ufsea6ibeid1 0 244550 1133534 1133417 2026-03-28T11:32:09Z ZoAndriamifidisoa 36396 1133534 wikitext text/x-wiki [[Sary:29 Mars 1947 Monument.jpg|vignette|292x292px]] Ny '''tolom'''-'''bahoaka''' '''tamin' ny''' '''taona''' '''1947''' no fikomiana mahery vaika indrindra nataon' ireo Malagasy teto [[Madagasikara]] nandritra ny fotoana naha [[Madagasikara zanatany frantsay|zanatany frantsay]] azy tamin'ny taonjato faha-roapolo. Nanomboka tamin'ny volana marsa 1947 izany ary tsy nifarana raha tsy tamin'ny volana febroary 1949. Ny harivan'ny '''29 marsa 1947''', [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] tia [[tanindrazana]] anjatony no niaraka nandray [[fitaovam-piadiana]] tsy mipoaka toy ny [[lefona]] sy kalaza na antsilava sy hafa tsy voatonona, hanafika ireo toby miaramila sy toeram-pambolen'ny voanjo frantsay (Concession). Ny [[Faritra Atsinanana|faritra atsinanana]] sy [[Faritra Atsimo-Atsinanana|atsimo atsinana]]<nowiki/>n'i [[Madagasikara]] amin'ny ankapobeny, izany hoe ireo faritra mbola be ala, no tena nisian'izany fanafihana izany, nanana ny lazany manokana ny fanafihana tao [[Moramanga]] sy ny tany [[Manakara]], [[Sahasinaka]] ary [[Vohipeno]]. Ankoatra ireo miaramila sy voanjo frantsay dia notafihan'ny mpitolona ihany koa ireo Malagasy heverina ho mankasitraka ny fanjanahantany.<ref>L'Histoire - Carte: La grande révolte de Madagascar (1947) https://www.lhistoire.fr/carte/la-grande-r%C3%A9volte-de-madagascar-1947</ref> Efa niomana ho amin'izany fanafihana izany koa ireo mpitolona saika hamaky ny toby misy fitehirizana fitaovam-piadiana teto [[Antananarivo]] notarihan'ny [[Lietnà Randriamaromanana Albert]] sy ny tao [[Fianarantsoa]] ary ny tany [[Antsiranana]] saingy najanona tamin'ny ora farany izany noho ny toe-javatra samihafa. Nahatsikaritra tsi-fahavononana avy amin'ireo tokony handray anjara fanafihana ny Lietnà teny Soanierana, efa niatrana manambana am-basy kosa ny toby miaramila tao Fianarantsoa rehefa tapaka araka ny nifanarahana ny jiro satria vonona avy hatrany ny fanilo fisolo, tsy ampy hanafika kosa ireo tany Antsiranana fa vitsy loatra. Tsy nahasakana ny fikomian'ny tany ambanivohitra atiala anefa izany toe-javatra izany. An-jatony ireo voanjo Frantsay sy Kreôla miaraka amin'ireo Malagasy mpiandany aminy no maty. Mahery vaika kosa anefa ny setriny nataon'ny Tafika mpanjanatany frantsay ka an'aliny maro no maty, ary tsy afa-bela na dia ireo Malagasy tsy nitaky mivantana ny [[fahaleovantena]] aza. Mbola iadian'ny mpahay tantara hevitra ny isa marina ny amin'izay isan' ny maty tamin'ireo niharan'ny famoretana, fa mielanelana eo amin'ny 11 000<ref><small>Araka ny tatitra tamin'ny taona 1952 dia 5 126 ireo mpikomy novonoina ary 5 390 ny olon-tsotra matin'ny hanoanana sy ny hatsiaka tany anaty ala izay nandositra ny ady nisy teo amin'ny mpikomy sy ny tafika frantsay. Jereo «Comptes rendus», ''Guerres mondiales et conflits contemporains'' vol. 3, <abbr>no</abbr> 207, 2002, p. 139-147 [[https://www.cairn.info/resume.php?ID_ARTICLE=GMCC_207_0139&DocId=37010&Index=%2Fcairn2Idx%2Fcairn&TypeID=226&HitCount=2&hits=d50+d4f+0&fileext=html#hit1 vakio an-tranonkala] [[http://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.cairn.info%2Farticle.php%3FID_ARTICLE%3DGMCC_207_0139%26DocId%3D37010%26Index%3D%252Fcairn2Idx%252Fcairn%26TypeID%3D226%26HitCount%3D2%26hits%3Dd50%2Bd4f%2B0%26fileext%3Dhtml%23hit1 tahiry]]].</small></ref> ka hatramin'ny 100 000<ref><small>[http://mondediplo.com/1997/03/02madagascar&#x20;&#x5B;archive&#x5D;. http://mondediplo.com/1997/03/02madagascar] [[http://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fmondediplo.com%2F1997%2F03%2F02madagascar tahiry]].</small></ref> <ref><small>[http://pedagogie2.ac-reunion.fr/HistEtGeo/sequences/insurrectiondemadagascar.pdf Pdf] {{Wayback|url=http://pedagogie2.ac-reunion.fr/HistEtGeo/sequences/insurrectiondemadagascar.pdf |date=20101122114942 }} [[http://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fpedagogie2.ac-reunion.fr%2FHistEtGeo%2Fsequences%2Finsurrectiondemadagascar.pdf tahiry]] insurrection de Madagascar</small></ref> izany. Nanokanana andro fahatsiarovana isan-taona ity famoretana sy fandripahana nahazo ny Malagasy ity ka ny andron'ny [[29 Martsa|29 marsa]] [[1947]] no fanaovana izany.<ref>[http://www.haisoratra.org/ <small>Fanontaniana napetraka tamin'i Jean Roland Randriamaro</small>]<small>, mpahay tantara ([http://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.haisoratra.org%2Fbreve.php3%3Fid_breve%3D348 tahiry]).</small></ref> <ref><small>Séverine Awenengo, Pascale Barthelemy, Charles Tshimanga, « Écrire l'histoire de l'Afrique autrement », ''Cahier'' <abbr>no</abbr> 22, Collectif, L'Harmattan, septembre 2004.</small></ref>. == Ny toe-java-misy == Nandà ho tsy tompon' andraikitra tamin' ilay hetsi-bahoaka ny mpikambana tao amin' ny ''[[Mouvement Démocratique de la Rénovation Malgache|Mouvement démocratique de la rénovation malgache]]'' (MDRM) izay betsaka nogadraina sy novonoina, ary ny tao amin' ny ''[[Parti des Déshérités de Madagascar|Parti des déshérités de Madagascar]]'' (PADESM) kosa dia niharam-pahavoazana satria noheverin' ny mpitolona fa mpiray tsikombakomba amin' ny [[Frantsay]]. == Ny fisehon' ilay fikomiana == Nipoaka taorian' ny fanerena ny Malagasy handray anjara amin' ny [[Ady Lehibe Faharoa]] ny fikomiana. Nafana dia nafana tao amin' ny fikambanana ''[[Mouvement Démocratique de la Rénovation Malgache]]'' (MDRM) sy ny fikambanana miafina hafa ho an' ny fahafahana ny tolona ho an' ny [[fahaleovantena]]<ref><small>http://www.herodote.net/29_mars_1947-evenement-19470329.php [[http://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.herodote.net%2F29_mars_1947-evenement-19470329.php tahiry]].</small></ref>. Nisafidy ny fitoniana sy ny tsy fisian' ny herisetra anefa ny MDRM, tsy tahaka izay nokasain' ny fikambanana miafina maro (toy ny [[Jiny (fikambanana miafina)|Jiny]] sy ny [[Parti Nationaliste Malgache]]). Tamin' ny faramparan' ny volana Marsa 1946 dia nivadika ho fikomiana mahery vaika nanoherana ny fitondrana mpajana-tany ilay heverina ho fikomian-tantsaha tsotra nohetsiketsehin' ireo fikambanana miafina ireo. Nitombo isa haingana noho ny fanatevenan-daharana nataon' ny tantsaha tany atsimon' i [[Madagasikara]] ny mpikomy izay niisa 2 000 tamin' ny fiantombohan' ny fikomiana ka lasa 20 000 tany ho any. [[Lefona]] sy [[antsy]] sy [[famaky]] sy [[ody]] gasy sy fanafody namboarin' [[ombiasa]] no nentiny nanafika amin' ny andro alina ny tranon' ireo "alikan' ny Frantsay". Niisa 35 000 eo ho eo ny voanjo frantsay nonina teto Madagasikara tamin' izay. Tany amin' ny ampahefatry ny faritra atsimon' ny Nosy sy tany amin' ny morontsiraka atsimo-atsinanana no nanombohan' ilay fikomiana<ref name=":0"><small>Caroline Bégaud, Éric Lafon, Tramor Quemeneur, Laure Pitt, « [https://books.google.fr/books?id=yjdTU_B0XeMC&pg=PA207&dq=insurrection+malgache+de+1947&lr= Madagascar fiche 55, L'insurrection] » [[http://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.fr%2Fbooks%3Fid%3DyjdTU_B0XeMC%26pg%3DPA207%26dq%3Dinsurrection%2Bmalgache%2Bde%2B1947%26lr%3D tahiry]], <abbr>p.</abbr> 207, ''100 fiches d'histoire du <abbr>XXe</abbr> siècle'', Éditions Bréal, 2004 (ISBN [[:fr:Spécial:Ouvrages_de_référence/9782749503417|9782749503417]]).</small></ref>. Niely hatrany afovoan-tany izany, dia [[Antananarivo]] sy [[Fianarantsoa]] ary [[Faritra Alaotra-Mangoro|Alaotra]], ka hatrany avaratr' Antananarivo tamin' ny volana Avrily 1947<ref name=":0" />. Namely ny Frantsay sy ny Malagasy miasa ho an' ny fitondrana mpanjana-tany ny mpikomy<ref name=":0" />. Noho izany dia mpikambana tao amin' ny ''[[Parti des Déshérités de Madagascar]]'' (PADESM) miisa 1 900, izay nampangain' ny mpikomy ho miray tsikombakomba amin' ny Frantsay, no maty<ref name=":0" />. Frantsay sy Malagasy, lahy sy vavy ary ankizy, no nosamborina sy novonoin' ny mpikomy, matetika izany dia nataony taorian' ny fampijaliana maharitra ela. Na maty na velona, ny vatan' izy ireo dia nanovan' ny mpikomy fombafomba toy ny fanapahan-tanana na tongotra, fanetitetehana, na fifanintonana ny faty<ref><small>Guillaume de Fontanges, ''Les ailes te portent'', Nouvelles Éditions Latines, 1999, p. 98.</small></ref>. Ny MDRM, izay antoko pôlitika ara-dalàna nitaky ny fahaleovan-tena tao amin' ny ''[[Union Française]]'' sady nanana solom-bavam-bahoaka telo tao amin' ny Antenimieram-Pirenena frantsay, dia nanameloka ny fikomiana sady nanao an' izany ho "heloka barbariana". Niantso fitoniana ny mpitarika ny MDRM. Tahaka ny amin' ny fotoan' ny fiovana mahery vaika (revôlisiôna), izay miseho ho mpandanjalanja, dia lasa lasibatry ny fanenjehan' ny andaniny roa ny MDRM. Vokatr' izany dia norarana ilay antoko ary nosamborin' ny fitondrana mpanjanatany ny lohandohany tao aminy. == Ny famaizana == Ny tafika frantsay, izay hery matanjaka indrindra an-tanety, dia ireo atao hoe "''bataillons de Tirailleurs malgaches''", izay nanana miaramila niisa eo amin' ny 8 000 eran' ny Nosy tamin' ny fanombohan' ny fikomiana. Tao anatin' ny iray taona dia nitombo isa ireo miaramila ireo ka nahatratra 18 000 lahy<ref name=":0" /> izay nisy mpanatevin-daharana tamin' ny volana Marsa 1949, nisy andia-miaramila (frantsay: ''bataillons'') fito<ref><small>Charles Janier, ''Dictionnaire Opex: Opérations extérieures de l’armée française depuis 1945'', Éditions SPE Barthélémy, mai 2015, 105 <abbr>p.</abbr> (ISBN [[:fr:Spécial:Ouvrages_de_référence/979-1094311059|979-1094311059]]), <abbr>p.</abbr> 5.</small></ref>. Nihalefy hery nanoloana ny tafika frantsay ny fikomiana nanomboka tamin' ny volana Mey 1947. Mafy tokoa ny famaizana ka nahatonga ny mpahay tantara hanao azy hoe adim-panjanahan-tany<ref name=":0" />. Maro ny fandringanana natao, izay nahazo indrindraindrindra ny mponina sivily<ref name=":0" />. Tao [[Moramanga]], ny miaramila frantsay dia nitifitra kalesin-dalamby telo nohidiana tamina firaka izay nisy mpikomy nogadraina miisa 166, mba hialana amin' ny fanafihan' ny namany hanavotra azy. Nisy mpiasam-panjakana ambony nanao an' izany ho karazana "Oradour malagasy" (nefa na dia ny fandripahana natao tao Oradour-sur-Glane aza dia natao tamin' ny mponin' ny tanàna ambanivohitra iray ka tsy mitovy velively amin' izay nitranga tao Moramanga). Na dia tsy nanana eritreritra fandripahana ny mponina tsotra aza ny Frantsay, ny fampiasana ny teny hoe ''génocide'' ("famongoran-taranaka") dia nipoitra tamin' ny fifanoheran-kevitra nefa voatery nisy famotorana nataon' ny Antenimieram-Pirenen' ny Vondrona Frantsay (''Union française'') noho ny fihoa-pampan' ny fakàm-pananana nampiasana fanararaotam-pahefana sy famaizana. Nandany taona iray ny tafika mpanjanatany mba hanafoana ny [[ady anaty akata]] madinidinika. Nisy olom-boafidy tao amin' ny MDRM (antoko izay nilaza ho nanohitra ny fikomiana satria nandala fitoniana), izay solom-bavam-bahoaka malagasy tao amin' ny Antenimieram-pirenena, dia i [[Joseph Ravoahangy]]<ref><small>[http://www.assemblee-nationale.fr/histoire/biographies/IVRepublique/ravoahangy-joseph-28101893.asp biographie] [[http://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.assemblee-nationale.fr%2Fhistoire%2Fbiographies%2FIVRepublique%2Fravoahangy-joseph-28101893.asp tahiry]] sur www.assemblee-nationale.fr.</small></ref> sy i [[Joseph Raseta]]<ref><small>[http://www.assemblee-nationale.fr/histoire/biographies/IVRepublique/raseta-joseph-09121886.asp biographie] [[http://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.assemblee-nationale.fr%2Fhistoire%2Fbiographies%2FIVRepublique%2Fraseta-joseph-09121886.asp tahiry]] sur www.assemblee-nationale.fr.</small></ref> izay nosamborina, ka nesorina aminy ny tsy fahafaha-mitondra azy amin' ny fitsarana (frantsay: ''immunité'') sady voaheloka ho faty. Navadika ho fanagadrana mandra-pahafaty izany sazy izany avy eo. Vitsy ny olona izay ahy nitonon-tena ho tompon' andraikitra amin' ilay [[Tolom-bahoaka tamin' ny 1947|fikomiana]] ​, ankoatra an' i [[Monja Jaona]], mpanorina ny hetsika ara-pôlitika [[Jiny (fikambanana miafina)|Jiny]] any atsimo sady mpanorina ny antoko pôlitika [[Madagasikara Otronin' ny Malagasy]] (MONIMA) taty aoriana <ref name=":12"><small>Leymarie, Philippe (March 1997). "[https://mondediplo.com/1997/03/02madagascar Deafening silence on a horrifying repression"]. ''Le Monde Diplomatique''. Retrieved 13 December 2013.</small></ref>. Taorian' izany dia niverina indray ny filaminana anaty fanjanahan-tany teto Madagasikara. Tamin' ny volana Janoary 1951, i [[François Mitterrand|François Mitterand]], tamin' ny naha minisitry ny France Outre-Mer azy, dia nilaza tamin' ny lahateny nataony fa "misy fifamatorana tsy azo ravana amin' ny Repoblika Frantsay ny hoavin' i Madagasikara"<ref name=":0" />. Tsy nahazo ny fahaleovantenany i Madagasikara raha tsy taorian' ny faharavan' ny Repoblika Frantsay faha-4 sy ny fiforonan' ny ''[[Communauté française]]'' tamin' ny taona 1960. == Ny isan' ny maty sy tra-pahavoazana == Ny fanombanana nataom-panjakana ny amin' ny isan' ny niharam-pahavoazana tamin' ny "fampandrian-tany" dia mbola miteraka ady hevitra<ref name=":1"><small>Michelle Zancarini-Fournel, ''Les luttes et les rêves : Une histoire populaire de la France de 1685 à nos jours'', Paris, Éditions La Découverte, 2016, 995 <abbr>p.</abbr> (ISBN [[:fr:Spécial:Ouvrages_de_référence/9782355220883|9782355220883]]), <abbr>chap.</abbr> 15 (« Années noires, années rouges (1939-1948) »), <abbr>p.</abbr> 700.</small></ref>. Nanao izay hahakely ny tarehimarika araka izay azo atao ny fitondrana mpanjanatany mba hahakely koa ny andraikiny amin' izany. Nanao fitaovana ny maha niharam-pahavoazana ny mpitondra ny firenena malagasy avy nahazo fahaleovan-tena mba hitaomany ny vahoaka ho amin' ny "fananganana ny firenena" ary nisy mpahay tantara mpanindrahidra firenena izay manangona ireo zavatra ahafaha-mitsara ny mpanjana-tany, nefa tsy mitsikera ny tarehimarika izay atao arakaraka izay itiavana azy ireo mpahay tantara ireo. Tsy misy anefa olona izay manadihady ny amin' ny faherivaikan' ny famaizana. Ny iraka nampanaovin' ny Antenimieran' ny Union française fanadihadiana tamin' ny faraparan' ny taona 1948 dia namoaka vokatra voalohany izay nanambara fa 89 000<ref name=":0" /> <ref name=":1" /> no maty (izany hoe 2 %n' ny Malagasy tamin' izany fotoana izany). Izany isa izany dia natolotry ny Etat-major frantsay ary noraisin' i Jacques Tronchon tao amin' ny boky ''L'insurrection malgache'' nefa notoherin' i Jean Fremigacci<ref name=":1" />, izay mihevitra fa "lavitry ny tena zava-nitranga izany tarehimarika izany: mety mahatratra hatramin' ny 40 000 ny isan' ny maty tany Madagasikara tamin' ny taona 1947-1948. Mihotra ny telo ampahefatr' izany anefa no vokatry ny aretina sy ny tsy fanjarian-tsakafo izay namely ireo mponina nandositra, izay amin' ny ankapobeny noho ny faneren' ny mpikomy"<ref><small>Jean Fremigacci, «L'anticolonialisme (cinquante ans après)», ''Afrique & histoire'' vol. 1, <abbr>no</abbr> 1, 2003, p. 245-267 [[http://www.cairn.info/revue-afrique-et-histoire-2003-1-page-245.htm vakio an-tranonkala] [[http://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.cairn.info%2Frevue-afrique-et-histoire-2003-1-page-245.htm tahiry]]].</small></ref>. Ireo fahefana mpanjana-tany, etsy ankilany, dia nampihena io tombantombana io ary nandraikitra tamin' ny taona 1950 ho 11 342 ny isan' ny maty<ref name=":0" /><ref name=":1" />; mifanohitra amin' izany anefa ny an' ny mpanadihady malagasy sy vahiny tsy frantsay izay manombana ny isan' ny maty ho eo anelanelan'ny 100 000 sy 200 000<ref name=":2"><small>Véronique Bonnet, ''Conflits de Mémoire'', Karthala éditions, 2004 (ISBN [[:fr:Spécial:Ouvrages_de_référence/9782845865341|9782845865341]]).</small></ref>. Ny ankabeazan' ny tra-pahavoazana dia Malagasy, maty teo am-piadiana, voatifitra avy notsaraina na tsia, maty tao amin' ny toby fanagadrana, na noho ny harerahana tafahoatra na noho ny hanoanana. Ny ankabeazan' ny fahavoazana dia tany amin' ny faritra izay voafehin' ny mpioko, ka ny ankamaroan' ny 20 000 hatramin' ny 30 000 tra-pahavoazana dia noho ny tsy fanjarian-tsakafo sy ny aretina tao amin' ny fianakaviana tantsaha tratra teo anelanelan' ny tafiky ny mpanjana-tany sy ny mpikomy sady nandositra ny ady, tsy manana zavatra hivelomana izy ireo tany anaty ala<ref name=":2" />. Tamin' ireo Malagasy maty dia anarivony no novonoin' ny mpikomy<ref name=":2" />, satria anisan' ny mpitandro filaminana na ny fitondran-draharahan' ny fanjanahan-tany … na nampangaina noho ny honohono fotsiny. Anjatony maro tamin' ny ''tirailleurs'' senegaley no maty, tahaka izany koa ny voanjo frantsay izay naripaka tamin' ny fomba mahatsiravina<ref name=":2" />. Tamin'ny Aprily 2025, nanambara ny fananganana komisiona iraisan'ny mpahay tantara momba ny "habibiana" amin'ny fanjanahantany i Frantsa. Ity vaomiera ity dia ho tompon'andraikitra amin'ny fiatrehana ny famoretana mahery vaika nataon'ny tafika frantsay tamin'ny 1947<ref name="LeMonde">[https://www.lemonde.fr/outre-mer/article/2025/04/24/a-madagascar-emmanuel-macron-annonce-la-creation-d-une-commission-mixte-d-historiens-sur-les-atrocites-de-la-decolonisation_6599671_1840827.html A Madagascar, Emmanuel Macron annonce la création d’une commission mixte d’historiens sur les « atrocités » de la décolonisation]</ref>. <gallery> MoramangaDenkmal.jpg|Tsangambato any Moramanga MoramangaGrabGemälde2.jpg|Pasana any Moramanga MoramangeGemäldeAmGrab2.jpg|Pasana any Moramanga </gallery> == Jereo koa == * [[Tantaran'i Madagasikara|Tantaran' i Madagasikara]] *[[Ady Hova-Frantsay]] *[[Tolon'ny mpianatra|Tolon' ny mpianatra]] *[[Menalamba]] *[[Joseph Simon Gallieni]] == Loharano: == 2zykrv7vxul9xudc9viost5mqn697zk 0 278620 1133487 1082852 2026-03-27T20:21:07Z Aitorembe 15844 /* Kaominina */ 1133487 wikitext text/x-wiki {{coord|-18.666670|44.616670}} {{infobox tanàna |anarana=Antsalova |faritany=[[Faritanin'i Mahajanga|Mahajanga]] |faritra= [[Melaky]] |isam-ponina= |velarantany= |firenena={{Madagasikara}} |sary=Antsalova road to Bemamba - panoramio.jpg }} Ny '''Distrikan' Antsalova''' dia distrika ao amin' ny [[Faritra Melaky]], ao amin' ny [[Faritanin' i Mahajanga]], ao amin' ny tapany andrefan' i [[Madagasikara]]. ==Kaominina== [[Antsalova]] · [[Bekopaka]] · [[Bemaraha Atsinanana]] · [[Masoarivo (Antsalova)|Masoarivo]] · [[Soahany]] · [[Trangahy]] ==Renirano== *[[Manambolo (renirano)|Manambolo]] == Jereo koa == Ny distrika ao amin' ny Faritra Melaky: * [[Distrikan'Ambatomainty|Distrikan' Ambatomainty]] * [[Distrikan'Antsalova|Distrikan' Antsalova]] * [[Distrikan'i Besalampy|Distrikan' i Besalampy]] * [[Distrikan'i Maintirano|Distrikan' i Maintirano]] * [[Distrikan'i Morafenobe|Distrikan' i Morafenobe]] {{Melaky}} {{reflist}} [[sokajy:Faritra Melaky]] [[Sokajy:Distrika ao Madagasikara]] iqjf337vp1u9d4fda68eq6do34ugp3e 0 278769 1133525 1121576 2026-03-28T08:26:10Z Thelezifor 15140 Fampiasana 1133525 wikitext text/x-wiki [[Sary:Mixed_onions.jpg|vignette|Tongolobe|292x292px]] [[Sary:Allium cepa.jpg|vignette|Ravina sy voniny]] Ny '''tongolobe''' na '''tongolo''' dia karazana zavamaniry misy voniny, maharitra roa taona na mandavan-taona, ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaryllidaceae]]'' (fanasokajiana APG III tamin' ny taona 2009) na ''[[Liliaceae]]'' (fanasokajiana taloha). '''''Allium cepa''''' ny anarany ara-tsiansa. Efa hatry ny ela izy io no nambolena be dia be hatao [[anana]] noho ny vodiny manana tsiro sy fofona mahery na noho ny raviny. Io no legioma tena be mpampiasa indrindra amin' ny sokajy ''[[Allium]]''. Fitambaran' ny foto-dravina matevina mifanarona ny vody tongolo. Ny ''Allium'' ''cepa'' dia fantatra noho ny fambolena azy. Tsy fantatra ny endriky ny razambeny tany am-boalohany, na dia efa nisy aza ny faniriany ivelan' ny fambolena any amin' ny faritra sasany. Na maniry roa taona na mandavan-taona aza ny tongolobe matetika, dia matetika no raisina ho maniry isan-taona ary jinjaina amin' ny vanim-potoanan' ny fambolena voalohany. == Fampiasana == === Fitsaboana sy fahasalamana === ==== Fitsaboana aretina isan-karazany ==== Izao ny vokatry ny fanadihadiana etnôbôtanika nataon' i Françoise sy i Grégoire Nicollier tany Bagnes ([[Frantsa]]) ary navoaka tamin' ny taona 1984: ny ranon' ny tongolobe dia nampiasaina amin' ny [[hoditra]] mba hitsaboana ny fanindronan' ny [[Tantely (bibikely)|tantely]], raha afangaro amin' ny [[siramamy]] izy dia atao fanafody hanamaivana ny [[kohaka]], ary raha afangaro amin' ny [[menaka]] mahamay dia manasitrana ny [[aretin-tsofina]]. ==== Mitsabo ny tsy fahampian' ny vitaminina sasany ==== Satria mora kokoa ny mitahiry ny tongolobe raha mitaha amin' ny voankazo maro be [[vitaminina C]], dia nampiasain' ny tantsambo hiadiana amin' ny aretin' ny tsy fahampian' ny vitaminina C. Ny [[vitaminina]] hafa hita ao amin' ny tongolobe dia ny [[vitaminina B1]], [[Vitaminina B2|B2]], [[Vitaminina B3|B3]] (na [[Vitaminina PP|PP]]), [[Vitaminina B5|B5]], [[Vitaminina A|A]], ary [[Vitaminina E|E]]. ==== Anamaivanana ny diabeta ==== Ny fihinanana tongolobe dia mampidina ny tahan' ny [[kôlesterôla]] sy [[siramamy]] (mampihena ny tahan' ny [[glisemia]]). Ny singa miasa tompon' andraikitra amin' izany dia heverina fa ny disolfioran' ny alila prôpila sy ny difenilamina. ==== Iadiana amin' ny bakteria sy ny holatra ==== Mety azo ampiasaina ho [[Antibiotika|antibiôtika]] sy hamonoana [[holatra]] bitika izy noho ny singa mora mietona amin' ny ranon' ny vody tongolo. === Fanapoizinana === ==== Fanapoizinana mahazo ny olombelona ==== Raha hanina be dia be ny tongolobe dia mety hanorisory ny hodimando ao amin' ny vavony noho ny fisian' ny singa misy solifara ao aminy. Ny olona mora tohina aminy dia mety hahatsapa fahamaizan' ny vavony na tsy fatomombanan' ny fandevonan-kanina, indrindra fa ho an' ireo izay manana [[ileôstômia]] sy ny ankizy tratran' ny [[trizômia 21]]. ==== Fanapoizinana mahazo ny biby fiompy ==== Ankoatra izany, ny tongolobe sy ny faikany dia ampiasaina amin' ny sakafom-biby. Any amin' ny faritra mpamokatra tongolobe (ohatra, [[California]]), ny vodi-tongolo tsy ilaina sy ny fakany nariana, toy ny hodiny, na ny vodiny tsy niy nividy aza, dia mahatratra hatramin' ny 20&nbsp;% amin' ny habetsahan' ny vokatra ary avy eo omena ho an' ny biby fiompy. Na izany aza, ny fihinanana tongolobe efa bobongolo, na tongolobe mitsimoka, na betsaka loatra na dia salama tsara aza, dia mety hiteraka fanapoizinana amin' ny alalan' ny fahasimban' ny [[liomena]], izay indraindray mahafaty ny biby fiompy: ny [[omby]] sy ny [[soavaly]], amin' ny ampahany kely ny [[ondry]] sy ny [[osy]], ary ny [[gisa]] sy ny [[alika]] ary ny [[saka]] rehefa mahazo sakafo misy tongolobe tafahoatra. Ny tatitra voalohany momba an' io antom-pahafatesana io dia efa tamin' ny taona 1909. Anisan' ny soritr' aretina eo amin' ny biby ny famindra miadana sy miraingiraingy, ny tsy fahazotoan-komana, ny fihenan' ny famerenana mitsako, ary ny fiovan' ny ra ho somary vony amin' ny hodimaso anatiny. Ny biby voapoizina ka mamo dia mampiseho anemia hemôlitika miaraka amin' ny fihenan' ny hematôkrita, ny famaniana ra (hemôglôbinoria), ary ny fiforonan' ny vatana Heinz ao amin' ny liomena. Ny singa tompon' andraikitra amin' izany dia mety ho ny [[disolfioran' alila sy prôpila]] izay mety miforona avy amin' ny [[solfôksida S-alkilsisteinina]] ​​​​izay hita ao amin' ny vody tongolo vaovao. == Jereo koa == * ''[[Allium]]'' ** [[Tongologasy]] ** [[Tongoloherana]] ** [[Tongolomadinika]] ** [[Tongolo raviny]] * [[Dipoavatra (maniry)|Dipoavatra]] * [[Sakamalao]] * [[Sakay (zavamaniry)|Sakay]] * [[Sakaibe]] * [[Tamotamo]] * [[Voatabia]] * [[Anana]] * [[Legioma]] [[Sokajy:Zavamaniry]] 4698wfgki03s8md1idzljuygxuvthpj 1133527 1133525 2026-03-28T09:26:22Z Thelezifor 15140 Nanampy sary 1133527 wikitext text/x-wiki [[Sary:ARS red onion.jpg|vignette|517x517px|Tongolobe]] Ny '''tongolobe''' na '''tongolo''' dia karazana zavamaniry misy voniny, maharitra roa taona na mandavan-taona, ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaryllidaceae]]'' (fanasokajiana APG III tamin' ny taona 2009) na ''[[Liliaceae]]'' (fanasokajiana taloha). '''''Allium cepa''''' ny anarany ara-tsiansa. Efa hatry ny ela izy io no nambolena be dia be hatao [[anana]] noho ny vodiny manana tsiro sy fofona mahery na noho ny raviny. Io no legioma tena be mpampiasa indrindra amin' ny sokajy ''[[Allium]]''. Fitambaran' ny foto-dravina matevina mifanarona ny vody tongolo. Ny ''Allium'' ''cepa'' dia fantatra noho ny fambolena azy. Tsy fantatra ny endriky ny razambeny tany am-boalohany, na dia efa nisy aza ny faniriany ivelan' ny fambolena any amin' ny faritra sasany. Na maniry roa taona na mandavan-taona aza ny tongolobe matetika, dia matetika no raisina ho maniry isan-taona ary jinjaina amin' ny vanim-potoanan' ny fambolena voalohany. == Famariparitana == === Ankapobeny === [[Sary:Field with onions.jpg|vignette|297x297px|Tanin-tongolo]] Ny tongolobe dia ahitra, maniry mihoatra ny roa taona noho ny fananany an' ilay vodiny tokana, nefa ambolena isan-taona na isaky ny roa taona (mamony izy amin' ny faha roa taonany). Mahatratra 60 hatramin' ny 100 sm ny haavony. === Raviny === Maitso ny ravin' ny tongolobe sady miendrika [[varingarina]] ary poakaty (izay manavaka an' io karazana io amin' ny [[tongoloherana]] sy ny [[tongologasy]], karazana hafa ao amin' ny vondron-karazana ''Allium'' ihany koa). === Voniny === [[Sary:Allium cepa.jpg|vignette|Vonin-tongolobe]] [[Sary:Onion Flower Bangladesh.jpg|ankavia|vignette|248x248px|Vonin-tongolo]] Kely ny [[Voninkazo|vonin]]' ny tongolobe (4 ka hatramin' ny 5 mm ny sakany) sady fotsy na maitso, ary mivondrona anaty [[ombela]] boribory eo amin' ny tendron' ny taho. Misy voniny 600 eo ho eo isaky ny ombela. Maneho fifanandrifiana telolafy ny vony: misy [[ravimbony]] telo sy [[felambony]] telo ary [[lahimbony]] enina. Mizara ho efitra telo ny [[fihary atodinaina]] tokana. Amin' ny ovan-karazany sasany, dia vodikely no mipoitra indraindray fa tsy vony. Poakaty ny tahom-bony mahitsy, na dia matevina kokoa aza raha mitaha amin' ny raviny; mihamivohitra izy io raha manakaiky ny fotony. === Voany === [[Sary:Onion seed.jpg|vignette|Vihim-boan' ny tongolobe]] Kapsily izay misokatra amin' ny valva telo ny voan' ny tongolobe, ary amin' ny ankapobeny dia mamoaka vihim-boa roa avy. Mainty sy misy zorony ny vihim-boa. Misy vihim-boa 250 eo ho eo isaky ny grama. Fohy ny faharetan' ny fahafahana mitsimoka tsara: roa hatramin' ny telo taona. === Vodiny === [[Sary:Mixed_onions.jpg|vignette|Tongolobe|292x292px|ankavia]]Somary lehibe ny vody tongolo izay miendrika atody, boribory na fisaka, manana fonony ivelany toa elabakaka ary miloko fotsy na mavo na mavokely na mena na volomparasy. == Fampiasana == === Fitsaboana sy fahasalamana === ==== Fitsaboana aretina isan-karazany ==== Izao ny vokatry ny fanadihadiana etnôbôtanika nataon' i Françoise sy i Grégoire Nicollier tany Bagnes ([[Frantsa]]) ary navoaka tamin' ny taona 1984: ny ranon' ny tongolobe dia nampiasaina amin' ny [[hoditra]] mba hitsaboana ny fanindronan' ny [[Tantely (bibikely)|tantely]], raha afangaro amin' ny [[siramamy]] izy dia atao fanafody hanamaivana ny [[kohaka]], ary raha afangaro amin' ny [[menaka]] mahamay dia manasitrana ny [[aretin-tsofina]]. ==== Mitsabo ny tsy fahampian' ny vitaminina sasany ==== Satria mora kokoa ny mitahiry ny tongolobe raha mitaha amin' ny voankazo maro be [[vitaminina C]], dia nampiasain' ny tantsambo hiadiana amin' ny aretin' ny tsy fahampian' ny vitaminina C. Ny [[vitaminina]] hafa hita ao amin' ny tongolobe dia ny [[vitaminina B1]], [[Vitaminina B2|B2]], [[Vitaminina B3|B3]] (na [[Vitaminina PP|PP]]), [[Vitaminina B5|B5]], [[Vitaminina A|A]], ary [[Vitaminina E|E]]. ==== Anamaivanana ny diabeta ==== Ny fihinanana tongolobe dia mampidina ny tahan' ny [[kôlesterôla]] sy [[siramamy]] (mampihena ny tahan' ny [[glisemia]]). Ny singa miasa tompon' andraikitra amin' izany dia heverina fa ny disolfioran' ny alila prôpila sy ny difenilamina. ==== Iadiana amin' ny bakteria sy ny holatra ==== Mety azo ampiasaina ho [[Antibiotika|antibiôtika]] sy hamonoana [[holatra]] bitika izy noho ny singa mora mietona amin' ny ranon' ny vody tongolo. === Fanapoizinana === ==== Fanapoizinana mahazo ny olombelona ==== Raha hanina be dia be ny tongolobe dia mety hanorisory ny hodimando ao amin' ny vavony noho ny fisian' ny singa misy solifara ao aminy. Ny olona mora tohina aminy dia mety hahatsapa fahamaizan' ny vavony na tsy fatomombanan' ny fandevonan-kanina, indrindra fa ho an' ireo izay manana [[ileôstômia]] sy ny ankizy tratran' ny [[trizômia 21]]. ==== Fanapoizinana mahazo ny biby fiompy ==== Ankoatra izany, ny tongolobe sy ny faikany dia ampiasaina amin' ny sakafom-biby. Any amin' ny faritra mpamokatra tongolobe (ohatra, [[California]]), ny vodi-tongolo tsy ilaina sy ny fakany nariana, toy ny hodiny, na ny vodiny tsy niy nividy aza, dia mahatratra hatramin' ny 20&nbsp;% amin' ny habetsahan' ny vokatra ary avy eo omena ho an' ny biby fiompy. Na izany aza, ny fihinanana tongolobe efa bobongolo, na tongolobe mitsimoka, na betsaka loatra na dia salama tsara aza, dia mety hiteraka fanapoizinana amin' ny alalan' ny fahasimban' ny [[liomena]], izay indraindray mahafaty ny biby fiompy: ny [[omby]] sy ny [[soavaly]], amin' ny ampahany kely ny [[ondry]] sy ny [[osy]], ary ny [[gisa]] sy ny [[alika]] ary ny [[saka]] rehefa mahazo sakafo misy tongolobe tafahoatra. Ny tatitra voalohany momba an' io antom-pahafatesana io dia efa tamin' ny taona 1909. Anisan' ny soritr' aretina eo amin' ny biby ny famindra miadana sy miraingiraingy, ny tsy fahazotoan-komana, ny fihenan' ny famerenana mitsako, ary ny fiovan' ny ra ho somary vony amin' ny hodimaso anatiny. Ny biby voapoizina ka mamo dia mampiseho anemia hemôlitika miaraka amin' ny fihenan' ny hematôkrita, ny famaniana ra (hemôglôbinoria), ary ny fiforonan' ny vatana Heinz ao amin' ny liomena. Ny singa tompon' andraikitra amin' izany dia mety ho ny [[disolfioran' alila sy prôpila]] izay mety miforona avy amin' ny [[solfôksida S-alkilsisteinina]] ​​​​izay hita ao amin' ny vody tongolo vaovao. == Jereo koa == * ''[[Allium]]'' ** [[Tongologasy]] ** [[Tongoloherana]] ** [[Tongolomadinika]] ** [[Tongolo raviny]] * [[Dipoavatra (maniry)|Dipoavatra]] * [[Sakamalao]] * [[Sakay (zavamaniry)|Sakay]] * [[Sakaibe]] * [[Tamotamo]] * [[Voatabia]] * [[Anana]] * [[Legioma]] [[Sokajy:Zavamaniry]] b3si69rg7pnuwvg9llwqzu30lvx2i1n 0 278770 1133471 1133468 2026-03-27T12:01:19Z Thelezifor 15140 Nanampy sary 1133471 wikitext text/x-wiki [[Sary:Allium sativum garden.jpg|vignette|359x359px|Zaridaina misy tongologasy]] Ny '''tongologasy''' na '''tongololay''' dia karazan-javamaniry mamony ao amin' ny ''[[Allium]]''. Ahitra maniry isan-taona izy io. '''''Allium sativum''''' ny anarany ara-tsiansa. Ny vodiny, izay manana fofona sy tsiro mahery, dia matetika ampiasaina amin' ny fandrahoan-tsakafo. Azo hanina koa ny vonin' ny tongolo gasy. Avy any [[Azia Afovoany]] ity karazana tongolo ity, ary heverina fa mety nampiasaina hatramin' ny 5&nbsp;000 taona tany amin' ny faritra [[Ranomasina Mediteranea|Mediteranea]], indrindra tany [[Ejipta]]. Ankehitriny dia mbola be mpampiasa any amin' ny faritra maro izy io noho ny tsirony sy ny fampiasana azy amin' ny fitsaboana. == Famariparitana == === Ankapobeny === Zavamaniry ahitra ny tongologasy, maniry mihoatra ny roa taona. Mirefy 50 hatramin' ny 120 sm ny haavony. === Ravina === Manarona ny fototry ny taho ny ravin' ny tongologasy. Fisaka sy mahitsy ny lelan-draviny, ary mirefy manodidina ny 1,25 hatramin' ny 2,5 sm ny sakany, sady manana tendro maranitra. === Vony === [[Sary:Wild garlic, Ponds Wood - geograph.org.uk - 3468399.jpg|vignette|Tongologasy maniry hoazy]] [[Sary:Garlic flower head.jpg|ankavia|vignette|211x211px|Vonin' ny tongologasy]] Mamelana amin' ny [[fahavaratra]] ny tongologasy. Sady lahy no vavy ny voniny. Mamokatra voniny mavokely na volomparasy ny tongologasy manomboka amin' ny volana Jolay ka hatramin' ny Septambra any amin' ny [[Ila bolantany avaratra|Ila Bolantany Avaratra]]. Mitsangana sy avo ary mety mahatratra 1 m ny tahom-boniny. Tsy fahita firy amin' ny ovan-karazana maro ny vondrom-bony izay tsy miseho indraindray raha misy zavatra manelingelina ny fahasalaman' ilay zavamaniry. Voafono anaty spaty tokana izay malaky mihintsana izy io. Mivondrona ka mamorona ombely ny vony vitsy miloko fotsy na mavokely. Ny [[Lolo (bibikely)|lolo]] sy ny [[Insecta|bibikely]] hafa no miantoka ny famindrana [[vovobony]]. === Voa === [[Sary:Allium sativum 003.JPG|vignette|217x217px|Zanaka tongologasy mivoaka avy amin' ny voniny]] Kapsily misy efitra telo ny voan' ny tongologasy, saingy tsy dia fahita firy izy io ary ny tampom-bony dia matetika miteraka zanany kely afa-tsy ireo ovan-karazana avy any [[Azia Afovoany]] sy any [[Kaokazy]] izay akaiky ny karazana maniry hoazy. === Vody === [[Sary:Garlic bulbs and cloves.jpg|vignette|Tongolo gasy sy hasiny|221x221px]]Manana fofona mahery ary matetika misy hasiny 10 ka hatramin' ny 20 ny vodin' ny tongologasy. Ny hasiny manakaiky ny afovoany dia mifanandrify mirindra, ary ireo manodidina ny ivo dia mety ho tsy misy firindrana. Ny hasiny tsirairay dia voahodidin' ny ravina anatiny iray izay voahodidin' ny soson-dravina ivelany. === Fampitomboana taranaka === Ny fampitomboana taranaka dia amin' ny alalan' ny ampahan-javamaniry (fa tsy amin' ny alalan' ny voany) no mahazatra, indrindra amin' ny alalan' ny vodiny eo am-pototry ny taho. Ireo vodiny ireo dia ahitana hasiny telo ka hatramin' ny roapolo. == Fampiasana == === Amin' ny sakafo === [[Sary:Garlic_whole.jpg|thumb|Tongologasy|209x209px]] Ampiasaina betsaka amin' ny nahandro any amin' ny firenena sy faritra maro eto amin' izao tontolo izao ny tongologasy na tongololay. === Fandroahana sy famonoana bibikely === [[Sary:Delia radicum 01.JPG|vignette|''Delia radicum'']] Ny vokatra pôlisolfiora (na pôlisolfida) azo avy amin' ny tongololay izay manaja ny tontolo iainana, dia ankatoavin' ny [[Vondrona Eorôpeana]] sy ny [[Fanjakana Mitambatra]] hampiasaina ho famonoana bibikely (''[[Insecta]]''), anisan' izany ny ady atao amin' ny lalitry ny laisoa (''Delia radicum'') mpanimba ny fambolena toy ny [[Laisoa (vondrona)|laisoa]], ny [[radisa]] (''Raphanus sativus''), ny [[nave]] (''Brassica rapa'' subsp. ''rapa''), ary ny [[kôlzà]] (''Brassica napus'' subsp. ''napus''). Amonoana ny haomena (''Dermanyssus gallinae'') amin' ny [[akoho amam-borona]] koa izy io. Noho ny singa [[solifara]] ao amin' ny [[ra]], ny tongololay nohanina dia misy milaza fa mandroaka [[moka]], na dia tsy misy ny porofo ara-tsiansa momba ny fahombiazany. ==== Famonoana kankana an-tsinay ==== [[Sary:Ascaris lumbricoides.jpeg|vignette|''Ascaris lumbricoides'']] Ny vokatra pôlisolfiora (na pôlisolfida) azo avy amin' ny tongololay izay manaja ny tontolo iainana, dia ankatoavin' ny [[Vondrona Eorôpeana]] sy ny [[Fanjakana Mitambatra]] hampiasaina ho famonoana kankana (''[[Nematoda]]'') sy bibikely (''[[Insecta]]''). === Amin' ny fitsaboana sy ny fahasalamana === ==== Ankapobeny ==== Mitana anjara toerana lehibe ny fampiasana ny tongologasy eo amin' ny fitsaboana sy ny fahasalamana: mihinana azy io ny 4&nbsp;% amin' ny mponina [[Etazonia|amerikana]] sy ny 10&nbsp;% amin' ny mponina [[Aostralia|aostraliana]] noho ny antony ara-pitsaboana. Manana izao fiasa izao ny tongologasy: mampihena ny [[lipida]] (trigliserida sy [[Kôlesterola|kôlesterôla]]) ao amin' ny [[ra]]; misakana ny fivaingan' ny ra; mampihena ny [[Tosi-drà|tosi-dra]] sy misoroka ny fahasarotana toy ny [[aretim-po]] sy ny fahatapahan' ny [[lalan-dra]] any amin' ny [[atidoha]]; mitroka ny [[metaly mavesatra]] sy ny poizina; antiôksida; manaitra ny [[hery fiarovana]]; miady amin' ny [[homamiadana]] sasany. ==== Misy vitaminina ==== Misy [[vitaminina A]], [[vitaminina B1]], [[vitaminina B2]], [[vitaminina B6]], [[vitaminina K]], [[vitaminina E]], ary [[vitaminina C]], misy [[antibiôtika]] voajanahary isan-karazany ny tongololay ka anisan' izany ny ajôena (ity farany ity dia tsy marin-toerana, sady hita amin' ny fatra ambany loatra ao amin' ny vatana aorian' ny fihinanana tongololay ka tsy dia misy fahombiazany firy). ==== Misakana ny fihanaky ny bakteria sy ny viriosy ==== Misy [[inolinina]], izay manentana ny fitomboan' ny [[bakteria]] mahasoa an-tsinay). Ahitana [[alisinina]] koa izy io, singa misy [[solifara]] mamono bakteria sy misakana fihanak' aretina amin' ny vatana ary miady amin' ny [[Virosy|viriosy]]. ==== Itsaboana ny sery ==== Mazàna no ampiasaina amin' ny fitsaboana ny [[sery]] ny tongologasy na ny singa avy amin' ny tongologasy. Tamin' ny fanadihadiana natao, amin' ny olona nihinana tongololay isan' andro nandritra ny telo volana dia latsaka 2,7 heny ny tsy hahavoan' ny sery azy ireo, ary raha narary izy ireo dia naharitra latsaka iray andro faharetan' ny sery tao aminy. Na izany aza, ny mpanoratra dia nanao teny famaranana izay milaza fa tsy ampy ny fikarohana momba ny fiantraikan' ny tongololay amin' ny sery. ==== Fiasany ao amin' ny ra sy ny lalandra ary ny tosidra ==== Misy koa ny milaza fa mampihena [[kôlesterôla]] ny fihinanana tongologasy (tsy voamarina io toetrany farany ity). Mety ho antonony ny fahombiazany amin' ny fampihenana ny mety ho fiakaran' ny [[Tosi-drà|tosi-dra]]. Ny tongololay dia misy singa misakana ny fivaingan' ny ra, izay mety hampitombo ny fandehanan-dra be loatra raha ampiarahina amin' ny fanafody hafa misakana ny fivaingan' ny ra. ==== Mampihena ny mety hahavoan' ny homamiadana ==== Araka ny fanadihadiana dimy natao, ny fehin-kevitra araka [[antontanisa]] iraisam-pirenena dia manombana fa misy porofo ampy milaza fa ny fihinanana hasina tongologasy iray (3 g) tsy tapaka isan' andro dia mampihena antsasany ny mety ho hahavoazan' ny homamiadana mahazo ny [[vavony]] sy ny [[tsinaibe]] ary ny [[tsinaimbody]]. Ny [[anzima]] aliinazy, izay mitareka izany dia miseho 15 minitra aorian' ny fanorotoroana tongologasy manta alohan' ny hihinana azy. Na izany aza, ny homamiadana mahazo ny [[atidoha]], ny [[tenda]], ny [[havokavoka]], ny [[nono]] ary ny [[prôstaty]] dia tsy ahitana fihenana firy. ==== Itsaboana ny aretina vokatry ny holatra ==== Azo ampiasaina amin' ny fitsaboana aretina vokatry ny [[holatra]] madinika isan-karazany koa ny tongologasy, anisan' izany ny aretina vokatry ny holatra amin' ny tongotra sy ny [[hodipotsy]]. === Fampiasana hafa === Ny ranony madity ao amin' ny tongologasy dia ampiasaina ho [[dity]] amin' ny fanamboarana [[vera]] sy [[bakoly]] simba. === Lafy ratsiny === ==== Fofona ratsy amin' ny vatana ==== Mitoetra ao amin' ny [[vatan' olombelona]] ny fofon' ny tongololay ary miteraka fofona ratsy anaty vava sy avy amin' ny vatana. Vokatry ny [[solfioran' alila sy metila]] (AMS) (CH₂=CHCH₂SCH₃) izany. Ranoka mora mietona izay miditra ao amin' ny ra ny solfioran' alila sy metila, ary avy amin' ny ra izy io no mandeha any amin' ny [[havokavoka]] (avy eo mankany amin' ny vava ka miteraka fofona tongologasy) sy any amin' ny [[hoditra]] (ary mivoaka amin' ny [[mason-koditra]]). Satria maharitra ora maromaro ny fandevonan-kanina, ary ora maromaro kokoa ny famoahana ny AMS, dia mety hisy ny vokany maharitra ny fihinanana tongologasy. Vahaolana amin' ny ampahany sy tsy tonga lafatra hanalana ny fofona ny fanasana ny hoditra amin' ny [[savony]]. Nasehon' ny fanadihadiana fa afaka manala ny fofom-bava ratsy ny fisotroana [[ronono]] miaraka amin' ny fihinanana tongologasy. Mampihena ny fofona ny fampifangaroana tongololay amin-dronono anaty vava alohan' ny hitelemana azy noho ny misotro ronono aorian' izay. Mety hampihena ny fofona koa ny rano tsotra sy ny [[holatra]] ary ny bazilika (''[[Ocimum basilicum]]''); ny fifangaroan' ny zaka matavy sy ny rano ao anaty ronono anefa no tena nahomby. Mampihena ny fofona tongologasy mivoaka amin' ny vava ny fihinanana [[persily]] vaovao (''Petroselinum crispum''). ==== Fahamora tohina ==== Ny olona sasany dia tsy mahazaka tongololay sy ny karazana ''[[Allium]]'' hafa. Ny soritr' aretina dia mety hahitana ny tsinay mora manotika, ny aretim-pivalanana, ny fery amin' ny vava sy ny tenda, ny maloiloy, ny fahasarotan' ny fisefoana, ary, amin' ny tranga tsy fahita firy, ny anafilaktika. Ny olona mora tohina amin' ny tongololay dia matetika mora tohina koa amin' ny zavamaniry hafa, anisan' izany ny [[tongolobe]] ([[Allium cepa|''Allium'' ''cepa'']]), ny [[tongoloravina]] (''[[Allium schoenoprasum]]''), ny [[tongoloherana]] (''[[Allium porrum]]''), ny karazana lisy (''[[Lilium]]''), ny [[sakamalao]] (''[[Sakamalao|Zingiber officinale]]'') ary ny [[Akondro (voany)|akondro]] (''[[Musa acuminata]]'', ''[[Musa balbisiana]]'', sns). ==== Fahamaizana ==== Betsaka ny tatitra momba ny fahamaizana lehibe vokatry fampipetahana ny tongololay amin' ny vatana ho amin' ny tanjona isan-karazany, anisan' izany ny fampiasana azy amin' ny natorôpatia sy ny fitsaboana ny akne, ka midika fa ilaina ny fitandremana amin' ireo fampiasana ireo, amin' ny fitsapana ny faritra kely amin' ny hoditra amin' ny fampiasana tongologasy kely fatra. Noho ny tatitra maro momba ny fahamaizana toy izany, anisan' izany ny fahamaizana mahazo ny ankizy, ny fampiasana ny tongololay manta, sy ny fampidirana tongologasy manta amin' ny lavaka amin' ny vatana, dia tsy amporisihina. ==== Vokany amin' ny fampinonoana ==== Tsikaritry ny reny mampinono sasany fa rehefa avy nihinana tongololay izy ireo dia mety tsy hinono tsara ny zanany, ary misy fofona tongologasy avy amin' ny rononony. Mifamadika amin' izany koa ny nasehon' ny andrana iray, satria ny zaza dia niraikitra amin' ny nono nandritra ny fotoana lava kokoa ary ninono bebe kokoa rehefa nisy fofona tongololay ny ronono. ==== Vokan-dratsiny raha miaraka amin' ny fanafody sasany ==== Raha ampiasaina amin' ny fatrany ambony loatra miaraka amin' ny fanafody misakana ny fivaingan' ny ra ny fatran' ny tongololay, dia mety hiteraka [[fahaverezan-dra]] bebe kokoa. Ny tongololay dia mety hanambatra ny fiasany amin' ny komafena (C₁₉H₁₆O₄), ny sakinavira (fitsaboana ny VIH/SIDA), ny fanafody mampihena tosi-dra, ny fanafody misakana ny fantsona kalsiôma, ny kinôlônina misy antibioôtika (toy ny ciprofloxacin), ny fanafody mapiheba glisemia, ary koa ny fanafody hafa. Mihevitra ny tongololay ho poizina ho an' ny biby fanao namana ([[alika]], [[saka]], sns) ny American Veterinary Medical Association. ==== Voka-dratsy hafa ==== Tsy fantatra ny voka-dratsin' ny fihinananana tongologasy atao famenon-tsakafo maharitra ela. Ny mety ho voka-dratsiny dia ny fikorontanana ao amin' ny [[vavony]] sy ny [[tsinay]], ny [[hatsembohana]], ny [[hafaninana]], ny faha mora tohina, ny fandehanan-dra, ary ny tsy fanaraham-potoan' ny [[fadimbolana]]. == Simia == Ny fisian' ny fangaro be dia be misy solifara ao anaty tongololay dia mahatonga ny tongololay ho lasa maitso na manga mandritra ny fandomana anaty [[rano]] na [[vinaingitra]] misy [[sira]] sy mandritra ny fandrahoana. Noho ny fakirana ny ny hafanana, ny [[aliina]] misy solifara dia miota amin' ny asidra amino mahazatra ka mamorona pirôla sy vondrona tsingerina karbonna sy azôta. Ireo tsingerina ireo dia azo avondrona mba hamorona molekiola pôlipirôla. Ny firafitra mitsingerina dia mitroka ny halavan' onjam-pahazavana sasany ka maneho loko. Ny molekiola manana pirôla roa dia mena, ny molekiola manana pirôla telo dia manga, ary ny molekiola manana pirôla efatra dia maitso (toy ny [[famaitso]], izay tetrapirôla). Tahaka ny famaitso, ny fandoko pirôlika dia azo hanina. Rehefa tapahina ny tongologasy dia miova maitso sahala amin' ny tongolobe izay miova loko vokatry ny fiotan' ny asidra amino amin' ny fangaro misy solifara, dia mety hivadika maitso ny tongologasy. Ny fiforitra maitso sy maina eo afovoan' ny hasin-tongololay no masiaka indrindra. Mamokatra fangaro hafa misy solifara ny [[alisinina]], izay fangaro misy [[solifara]] vokatry ny fanosena na fitsakoana ny tongologasy vaovao, dia ny azôena sy ny pôlisolfiora alila ary ny [[vinilditiinina]]. Tsy misy alisinina nNy tongologasy efa antitr,a saingy mety misy hetsika sasany noho ny fisian' ny S-alilsisteinina. == Jereo koa == * ''[[Allium]]'' ** ''[[Tongolobe]]'' ** ''[[Tongoloherana]]'' ** ''[[Tongolomadinika]]'' ** ''[[Tongolo raviny]]'' * [[Dipoavatra (maniry)|Dipoavatra]] * [[Sakamalao]] * [[Sakay (zavamaniry)|Sakay]] * [[Sakaibe]] * [[Tamotamo]] * [[Voatabia]] * [[Anana]] * [[Legioma]] [[Sokajy:Fambolena]] [[Sokajy:Zavamaniry]] shlvo7fmlm21g4lo4dmi31f96i01nar 1133472 1133471 2026-03-27T12:07:09Z Thelezifor 15140 1133472 wikitext text/x-wiki [[Sary:Allium sativum garden.jpg|vignette|359x359px|Zaridaina misy tongologasy]] Ny '''tongologasy''' na '''tongololay''' dia karazan-javamaniry mamony ao amin' ny ''[[Allium]]''. Ahitra maniry isan-taona izy io. '''''Allium sativum''''' ny anarany ara-tsiansa. Ny vodiny, izay manana fofona sy tsiro mahery, dia matetika ampiasaina amin' ny fandrahoan-tsakafo. Azo hanina koa ny vonin' ny tongolo gasy. Avy any [[Azia Afovoany]] ity karazana tongolo ity, ary heverina fa mety nampiasaina hatramin' ny 5&nbsp;000 taona tany amin' ny faritra [[Ranomasina Mediteranea|Mediteranea]], indrindra tany [[Ejipta]]. Ankehitriny dia mbola be mpampiasa any amin' ny faritra maro izy io noho ny tsirony sy ny fampiasana azy amin' ny fitsaboana. == Famariparitana == === Ankapobeny === Zavamaniry ahitra ny tongologasy, maniry mihoatra ny roa taona. Mirefy 50 hatramin' ny 120 sm ny haavony. === Ravina === Manarona ny fototry ny taho ny ravin' ny tongologasy. Fisaka sy mahitsy ny lelan-draviny, ary mirefy manodidina ny 1,25 hatramin' ny 2,5 sm ny sakany, sady manana tendro maranitra. === Vony === [[Sary:Wild garlic, Ponds Wood - geograph.org.uk - 3468399.jpg|vignette|Tongologasy maniry hoazy]] [[Sary:Garlic flower head.jpg|ankavia|vignette|211x211px|Vonin' ny tongologasy]] Mamelana amin' ny [[fahavaratra]] ny tongologasy. Sady lahy no vavy ny voniny. Mamokatra voniny mavokely na volomparasy ny tongologasy manomboka amin' ny volana Jolay ka hatramin' ny Septambra any amin' ny [[Ila bolantany avaratra|Ila Bolantany Avaratra]]. Mitsangana sy avo ary mety mahatratra 1 m ny tahom-boniny. Tsy fahita firy amin' ny ovan-karazana maro ny vondrom-bony izay tsy miseho indraindray raha misy zavatra manelingelina ny fahasalaman' ilay zavamaniry. Voafono anaty spaty tokana izay malaky mihintsana izy io. Mivondrona ka mamorona ombely ny vony vitsy miloko fotsy na mavokely. Ny [[Lolo (bibikely)|lolo]] sy ny [[Insecta|bibikely]] hafa no miantoka ny famindrana [[vovobony]]. === Voa === [[Sary:Allium sativum 003.JPG|vignette|217x217px|Zanaka tongologasy mivoaka avy amin' ny voniny]] Kapsily misy efitra telo ny voan' ny tongologasy, saingy tsy dia fahita firy izy io ary ny tampom-bony dia matetika miteraka zanany kely afa-tsy ireo ovan-karazana avy any [[Azia Afovoany]] sy any [[Kaokazy]] izay akaiky ny karazana maniry hoazy. === Vody === [[Sary:Garlic bulbs and cloves.jpg|vignette|Tongolo gasy sy hasiny|221x221px]]Manana fofona mahery ary matetika misy hasiny 10 ka hatramin' ny 20 ny vodin' ny tongologasy. Ny hasiny manakaiky ny afovoany dia mifanandrify mirindra, ary ireo manodidina ny ivo dia mety ho tsy misy firindrana. Ny hasiny tsirairay dia voahodidin' ny ravina anatiny iray izay voahodidin' ny soson-dravina ivelany. === Fampitomboana taranaka === Ny fampitomboana taranaka dia amin' ny alalan' ny ampahan-javamaniry (fa tsy amin' ny alalan' ny voany) no mahazatra, indrindra amin' ny alalan' ny vodiny eo am-pototry ny taho. Ireo vodiny ireo dia ahitana hasiny telo ka hatramin' ny roapolo. == Fampiasana == === Amin' ny sakafo === [[Sary:Garlic_whole.jpg|thumb|Tongologasy|209x209px]] Ampiasaina betsaka amin' ny nahandro any amin' ny firenena sy faritra maro eto amin' izao tontolo izao ny tongologasy na tongololay. === Fandroahana sy famonoana biby === [[Sary:Delia radicum 01.JPG|vignette|''Delia radicum'']] ==== Famonoana kankana ==== Ny vokatra pôlisolfiora (na pôlisolfida) azo avy amin' ny tongololay izay manaja ny tontolo iainana, dia ankatoavin' ny [[Vondrona Eorôpeana]] sy ny [[Fanjakana Mitambatra]] hampiasaina ho famonoana bibikely (''[[Insecta]]''), anisan' izany ny ady atao amin' ny lalitry ny laisoa (''Delia radicum'') mpanimba ny fambolena toy ny [[Laisoa (vondrona)|laisoa]], ny [[radisa]] (''Raphanus sativus''), ny [[nave]] (''Brassica rapa'' subsp. ''rapa''), ary ny [[kôlzà]] (''Brassica napus'' subsp. ''napus''). Amonoana ny haomena (''Dermanyssus gallinae'') amin' ny [[akoho amam-borona]] koa izy io. Noho ny singa [[solifara]] ao amin' ny [[ra]], ny tongololay nohanina dia misy milaza fa mandroaka [[moka]], na dia tsy misy ny porofo ara-tsiansa momba ny fahombiazany. ==== Famonoana kankana an-tsinay ==== [[Sary:Ascaris lumbricoides.jpeg|vignette|''Ascaris lumbricoides'']] Ny vokatra pôlisolfiora (na pôlisolfida) azo avy amin' ny tongololay izay manaja ny tontolo iainana, dia ankatoavin' ny [[Vondrona Eorôpeana]] sy ny [[Fanjakana Mitambatra]] hampiasaina ho famonoana kankana (''[[Nematoda]]'') sy bibikely (''[[Insecta]]''). === Amin' ny fitsaboana sy ny fahasalamana === ==== Ankapobeny ==== Mitana anjara toerana lehibe ny fampiasana ny tongologasy eo amin' ny fitsaboana sy ny fahasalamana: mihinana azy io ny 4&nbsp;% amin' ny mponina [[Etazonia|amerikana]] sy ny 10&nbsp;% amin' ny mponina [[Aostralia|aostraliana]] noho ny antony ara-pitsaboana. Manana izao fiasa izao ny tongologasy: mampihena ny [[lipida]] (trigliserida sy [[Kôlesterola|kôlesterôla]]) ao amin' ny [[ra]]; misakana ny fivaingan' ny ra; mampihena ny [[Tosi-drà|tosi-dra]] sy misoroka ny fahasarotana toy ny [[aretim-po]] sy ny fahatapahan' ny [[lalan-dra]] any amin' ny [[atidoha]]; mitroka ny [[metaly mavesatra]] sy ny poizina; antiôksida; manaitra ny [[hery fiarovana]]; miady amin' ny [[homamiadana]] sasany. ==== Misy vitaminina ==== Misy [[vitaminina A]], [[vitaminina B1]], [[vitaminina B2]], [[vitaminina B6]], [[vitaminina K]], [[vitaminina E]], ary [[vitaminina C]], misy [[antibiôtika]] voajanahary isan-karazany ny tongololay ka anisan' izany ny ajôena (ity farany ity dia tsy marin-toerana, sady hita amin' ny fatra ambany loatra ao amin' ny vatana aorian' ny fihinanana tongololay ka tsy dia misy fahombiazany firy). ==== Misakana ny fihanaky ny bakteria sy ny viriosy ==== Misy [[inolinina]], izay manentana ny fitomboan' ny [[bakteria]] mahasoa an-tsinay). Ahitana [[alisinina]] koa izy io, singa misy [[solifara]] mamono bakteria sy misakana fihanak' aretina amin' ny vatana ary miady amin' ny [[Virosy|viriosy]]. ==== Itsaboana ny sery ==== Mazàna no ampiasaina amin' ny fitsaboana ny [[sery]] ny tongologasy na ny singa avy amin' ny tongologasy. Tamin' ny fanadihadiana natao, amin' ny olona nihinana tongololay isan' andro nandritra ny telo volana dia latsaka 2,7 heny ny tsy hahavoan' ny sery azy ireo, ary raha narary izy ireo dia naharitra latsaka iray andro faharetan' ny sery tao aminy. Na izany aza, ny mpanoratra dia nanao teny famaranana izay milaza fa tsy ampy ny fikarohana momba ny fiantraikan' ny tongololay amin' ny sery. ==== Fiasany ao amin' ny ra sy ny lalandra ary ny tosidra ==== Misy koa ny milaza fa mampihena [[kôlesterôla]] ny fihinanana tongologasy (tsy voamarina io toetrany farany ity). Mety ho antonony ny fahombiazany amin' ny fampihenana ny mety ho fiakaran' ny [[Tosi-drà|tosi-dra]]. Ny tongololay dia misy singa misakana ny fivaingan' ny ra, izay mety hampitombo ny fandehanan-dra be loatra raha ampiarahina amin' ny fanafody hafa misakana ny fivaingan' ny ra. ==== Mampihena ny mety hahavoan' ny homamiadana ==== Araka ny fanadihadiana dimy natao, ny fehin-kevitra araka [[antontanisa]] iraisam-pirenena dia manombana fa misy porofo ampy milaza fa ny fihinanana hasina tongologasy iray (3 g) tsy tapaka isan' andro dia mampihena antsasany ny mety ho hahavoazan' ny homamiadana mahazo ny [[vavony]] sy ny [[tsinaibe]] ary ny [[tsinaimbody]]. Ny [[anzima]] aliinazy, izay mitareka izany dia miseho 15 minitra aorian' ny fanorotoroana tongologasy manta alohan' ny hihinana azy. Na izany aza, ny homamiadana mahazo ny [[atidoha]], ny [[tenda]], ny [[havokavoka]], ny [[nono]] ary ny [[prôstaty]] dia tsy ahitana fihenana firy. ==== Itsaboana ny aretina vokatry ny holatra ==== Azo ampiasaina amin' ny fitsaboana aretina vokatry ny [[holatra]] madinika isan-karazany koa ny tongologasy, anisan' izany ny aretina vokatry ny holatra amin' ny tongotra sy ny [[hodipotsy]]. === Fampiasana hafa === Ny ranony madity ao amin' ny tongologasy dia ampiasaina ho [[dity]] amin' ny fanamboarana [[vera]] sy [[bakoly]] simba. === Lafy ratsiny === ==== Fofona ratsy amin' ny vatana ==== Mitoetra ao amin' ny [[vatan' olombelona]] ny fofon' ny tongololay ary miteraka fofona ratsy anaty vava sy avy amin' ny vatana. Vokatry ny [[solfioran' alila sy metila]] (AMS) (CH₂=CHCH₂SCH₃) izany. Ranoka mora mietona izay miditra ao amin' ny ra ny solfioran' alila sy metila, ary avy amin' ny ra izy io no mandeha any amin' ny [[havokavoka]] (avy eo mankany amin' ny vava ka miteraka fofona tongologasy) sy any amin' ny [[hoditra]] (ary mivoaka amin' ny [[mason-koditra]]). Satria maharitra ora maromaro ny fandevonan-kanina, ary ora maromaro kokoa ny famoahana ny AMS, dia mety hisy ny vokany maharitra ny fihinanana tongologasy. Vahaolana amin' ny ampahany sy tsy tonga lafatra hanalana ny fofona ny fanasana ny hoditra amin' ny [[savony]]. Nasehon' ny fanadihadiana fa afaka manala ny fofom-bava ratsy ny fisotroana [[ronono]] miaraka amin' ny fihinanana tongologasy. Mampihena ny fofona ny fampifangaroana tongololay amin-dronono anaty vava alohan' ny hitelemana azy noho ny misotro ronono aorian' izay. Mety hampihena ny fofona koa ny rano tsotra sy ny [[holatra]] ary ny bazilika (''[[Ocimum basilicum]]''); ny fifangaroan' ny zaka matavy sy ny rano ao anaty ronono anefa no tena nahomby. Mampihena ny fofona tongologasy mivoaka amin' ny vava ny fihinanana [[persily]] vaovao (''Petroselinum crispum''). ==== Fahamora tohina ==== Ny olona sasany dia tsy mahazaka tongololay sy ny karazana ''[[Allium]]'' hafa. Ny soritr' aretina dia mety hahitana ny tsinay mora manotika, ny aretim-pivalanana, ny fery amin' ny vava sy ny tenda, ny maloiloy, ny fahasarotan' ny fisefoana, ary, amin' ny tranga tsy fahita firy, ny anafilaktika. Ny olona mora tohina amin' ny tongololay dia matetika mora tohina koa amin' ny zavamaniry hafa, anisan' izany ny [[tongolobe]] ([[Allium cepa|''Allium'' ''cepa'']]), ny [[tongoloravina]] (''[[Allium schoenoprasum]]''), ny [[tongoloherana]] (''[[Allium porrum]]''), ny karazana lisy (''[[Lilium]]''), ny [[sakamalao]] (''[[Sakamalao|Zingiber officinale]]'') ary ny [[Akondro (voany)|akondro]] (''[[Musa acuminata]]'', ''[[Musa balbisiana]]'', sns). ==== Fahamaizana ==== Betsaka ny tatitra momba ny fahamaizana lehibe vokatry fampipetahana ny tongololay amin' ny vatana ho amin' ny tanjona isan-karazany, anisan' izany ny fampiasana azy amin' ny natorôpatia sy ny fitsaboana ny akne, ka midika fa ilaina ny fitandremana amin' ireo fampiasana ireo, amin' ny fitsapana ny faritra kely amin' ny hoditra amin' ny fampiasana tongologasy kely fatra. Noho ny tatitra maro momba ny fahamaizana toy izany, anisan' izany ny fahamaizana mahazo ny ankizy, ny fampiasana ny tongololay manta, sy ny fampidirana tongologasy manta amin' ny lavaka amin' ny vatana, dia tsy amporisihina. ==== Vokany amin' ny fampinonoana ==== Tsikaritry ny reny mampinono sasany fa rehefa avy nihinana tongololay izy ireo dia mety tsy hinono tsara ny zanany, ary misy fofona tongologasy avy amin' ny rononony. Mifamadika amin' izany koa ny nasehon' ny andrana iray, satria ny zaza dia niraikitra amin' ny nono nandritra ny fotoana lava kokoa ary ninono bebe kokoa rehefa nisy fofona tongololay ny ronono. ==== Vokan-dratsiny raha miaraka amin' ny fanafody sasany ==== Raha ampiasaina amin' ny fatrany ambony loatra miaraka amin' ny fanafody misakana ny fivaingan' ny ra ny fatran' ny tongololay, dia mety hiteraka [[fahaverezan-dra]] bebe kokoa. Ny tongololay dia mety hanambatra ny fiasany amin' ny komafena (C₁₉H₁₆O₄), ny sakinavira (fitsaboana ny VIH/SIDA), ny fanafody mampihena tosi-dra, ny fanafody misakana ny fantsona kalsiôma, ny kinôlônina misy antibioôtika (toy ny ciprofloxacin), ny fanafody mapiheba glisemia, ary koa ny fanafody hafa. Mihevitra ny tongololay ho poizina ho an' ny biby fanao namana ([[alika]], [[saka]], sns) ny American Veterinary Medical Association. ==== Voka-dratsy hafa ==== Tsy fantatra ny voka-dratsin' ny fihinananana tongologasy atao famenon-tsakafo maharitra ela. Ny mety ho voka-dratsiny dia ny fikorontanana ao amin' ny [[vavony]] sy ny [[tsinay]], ny [[hatsembohana]], ny [[hafaninana]], ny faha mora tohina, ny fandehanan-dra, ary ny tsy fanaraham-potoan' ny [[fadimbolana]]. == Simia == Ny fisian' ny fangaro be dia be misy solifara ao anaty tongololay dia mahatonga ny tongololay ho lasa maitso na manga mandritra ny fandomana anaty [[rano]] na [[vinaingitra]] misy [[sira]] sy mandritra ny fandrahoana. Noho ny fakirana ny ny hafanana, ny [[aliina]] misy solifara dia miota amin' ny asidra amino mahazatra ka mamorona pirôla sy vondrona tsingerina karbonna sy azôta. Ireo tsingerina ireo dia azo avondrona mba hamorona molekiola pôlipirôla. Ny firafitra mitsingerina dia mitroka ny halavan' onjam-pahazavana sasany ka maneho loko. Ny molekiola manana pirôla roa dia mena, ny molekiola manana pirôla telo dia manga, ary ny molekiola manana pirôla efatra dia maitso (toy ny [[famaitso]], izay tetrapirôla). Tahaka ny famaitso, ny fandoko pirôlika dia azo hanina. Rehefa tapahina ny tongologasy dia miova maitso sahala amin' ny tongolobe izay miova loko vokatry ny fiotan' ny asidra amino amin' ny fangaro misy solifara, dia mety hivadika maitso ny tongologasy. Ny fiforitra maitso sy maina eo afovoan' ny hasin-tongololay no masiaka indrindra. Mamokatra fangaro hafa misy solifara ny [[alisinina]], izay fangaro misy [[solifara]] vokatry ny fanosena na fitsakoana ny tongologasy vaovao, dia ny azôena sy ny pôlisolfiora alila ary ny [[vinilditiinina]]. Tsy misy alisinina nNy tongologasy efa antitr,a saingy mety misy hetsika sasany noho ny fisian' ny S-alilsisteinina. == Jereo koa == * ''[[Allium]]'' ** ''[[Tongolobe]]'' ** ''[[Tongoloherana]]'' ** ''[[Tongolomadinika]]'' ** ''[[Tongolo raviny]]'' * [[Dipoavatra (maniry)|Dipoavatra]] * [[Sakamalao]] * [[Sakay (zavamaniry)|Sakay]] * [[Sakaibe]] * [[Tamotamo]] * [[Voatabia]] * [[Anana]] * [[Legioma]] [[Sokajy:Fambolena]] [[Sokajy:Zavamaniry]] akh67xqoakw3xxvidovz4al3ht59mbe 0 280796 1133473 1114042 2026-03-27T12:36:03Z Thelezifor 15140 Nanatsara rafi-pehezanteny 1133473 wikitext text/x-wiki [[Sary:Penicillin_core.svg|thumb|297x297px|Penisilisna]] Ny '''antibiôtika''' dia karazana fanafody miady amin' ny [[bakteria]]. Io no karazana fanafody lehibe indrindra hiadiana amin' ny otrikaretina vokatry ny bakteria, ary ny fanafody antibiôtika dia be mpampiasa amin' ny fitsaboana sy fisorohana ny [[aretina]] toy izany. Mamono na manakana ny fitomboan' ny bakteria izy io. [[File:PenicillinPSAedit.jpg|thumb|left|Dokam-barotra momba ny penisilinina: ''Ny penisilinina dia manasitranan' ny angatra ao anatin' ny 4 ora'']] ==Jereo koa== *[[Farasisa]] *[[Angatra (aretina)]] *[[Tazomoka]] *[[Gripa]] *[[Habokana]] *[[Kolera]] [[Sokajy:Aretina]] [[Sokajy: Fitsaboana]] [[Sokajy:Rongony]] 3syu1xa3ijqab8nlgi2gpkkf96f9gfu 1133474 1133473 2026-03-27T12:36:35Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Antibiotika]] ho [[Antibiôtika]] i Thelezifor 1133473 wikitext text/x-wiki [[Sary:Penicillin_core.svg|thumb|297x297px|Penisilisna]] Ny '''antibiôtika''' dia karazana fanafody miady amin' ny [[bakteria]]. Io no karazana fanafody lehibe indrindra hiadiana amin' ny otrikaretina vokatry ny bakteria, ary ny fanafody antibiôtika dia be mpampiasa amin' ny fitsaboana sy fisorohana ny [[aretina]] toy izany. Mamono na manakana ny fitomboan' ny bakteria izy io. [[File:PenicillinPSAedit.jpg|thumb|left|Dokam-barotra momba ny penisilinina: ''Ny penisilinina dia manasitranan' ny angatra ao anatin' ny 4 ora'']] ==Jereo koa== *[[Farasisa]] *[[Angatra (aretina)]] *[[Tazomoka]] *[[Gripa]] *[[Habokana]] *[[Kolera]] [[Sokajy:Aretina]] [[Sokajy: Fitsaboana]] [[Sokajy:Rongony]] 3syu1xa3ijqab8nlgi2gpkkf96f9gfu 0 284036 1133523 1125490 2026-03-28T08:05:28Z Thelezifor 15140 1133523 wikitext text/x-wiki [[Sary:RampBunch.png|vignette|''[[Allium tricoccum]]'']] Ny '''''Allium''''' dia vondron-karazan-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaryllidaceae]]'' (teo aloha nosokajina tao amin' ny ''[[Liliaceae]]''). Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] dia atao hoe '''tongolo''' ny karazana ao aminy, indrindra ny azon' ny [[olombelona]] atao sakafo. Mahatratra eo anelanelan' ny 260 sy 690 miparitaka indrindra any [[Eorazia]] sy any [[Amerika Avaratra]] ny karazan' ny ''Allium''. Io no hany vondron-karazana ahitana karazany azo atao sakafo ao amin' ny ''Amaryllidaceae''. [[Sary:ARS red onion.jpg|vignette|[[Tongolobe]] (''Allium cepa'')]] Vondron-karazana manan-danja ao amin' ny fikarakarana sakafon' ny olombelona ny ''Allium'', izay ahitana zavamaniry fanao sakafo sy zava-manitra ary fanao fanafody maro. Anisan' io vondron-karazana io ny [[tongoloherana]] ([[Allium ampeloprasum var. porrum|''Allium ampeloprasum'' var. ''porrum'']]), ny [[tongolobe]] (''[[Allium cepa]]''), ny [[Tongolo gasy|tongolo lay]] (''[[Allium sativum]]''), ny [[tongolomadinika]] (''[[Allium ascalonicum]]''), ny [[tongolo raviny]] (''[[Allium schoenoprasum]]''). Misy koa ny karazany fanao haingon-tanàna fa tsy fihinana Ny karazana sasany dia manana, ankoatry ny fananahana mila [[lahimbony]] sy [[vavimbony]] amin' ny alalan' ny voa, dia misy koa ny fomba fampitomboana taranaka azy amin' ny alalan' ny vatany. == Lisitry ny karazana == [[Sary:Allium sativum. Restra de allos de Oroso- Galiza.jpg|vignette|[[Tongologasy|Tongololay]] (''Allium sativum'')]] Inty ny lisitry ny vondron-karazana ao amin' ny ''Allium'' araka ny ''[[World Checklist of Selected Plant Families]]'' (WCSP) <small>(</small><small>03 Jona 2010):</small> === A === * ''Allium aaseae'' Ownbey (1950) * ''Allium abramsii'' (Ownbey & Aase) McNeal (1992) * ''Allium acidoides'' Stearn, Bull. Brit. Mus. (Nat. Hist.) (1960) * ''Allium aciphyllum'' J.M.Xu (1980) * ''Allium acuminatum'' Hook. (1838) * ''Allium acutiflorum'' Loisel. (1809) * ''Allium aegilicum'' Tzanoud. (2000) * ''Allium affine'' Ledeb. (1852) * ''Allium afghanicum'' Wendelbo (1966) * ''Allium aflatunense'' B.Fedtsch. (1904) * ''Allium agrigentinum'' Brullo & Pavone (2001 publ. 2002) * ''Allium akaka'' S.G.Gmel. ex Schult. & Schult.f. (1830) * ''Allium alabasicum'' Y.Z.Zhao (1992) * ''Allium alaicum'' Vved. (1934) * ''Allium albiflorum'' Omelczuk (1962) * ''Allium albotunicatum'' O.Schwarz (1934) * ''Allium albovianum'' Vved. (1935) * ''Allium alexandrae'' Vved. (1924) * ''Allium alexeianum'' Regel (1875) * ''Allium alibile'' A.Rich. (1850) * ''Allium alpinarii'' Özhatay & Kollmann (1983) * ''Allium altaicum'' Pall. (1773) * ''Allium altissimum'' Regel (1884) * ''Allium altoatlanticum'' Seregin (2006) * ''Allium altyncolicum'' N.Friesen (1987) * ''Allium amethystinum'' Tausch (1828) * ''[[Allium ampeloprasum]]'' L. (1753) * ''Allium amphibolum'' Ledeb. (1830) * ''Allium amplectens'' Torr., Pacif. Railr. Rep. Parke (1857) * ''Allium anacoleum'' Hand.-Mazz. (1914) * ''Allium anatolicum'' Özhatay & B.Mathew (1995) * ''Allium anceps'' Kellogg (1863) * ''Allium angulosum'' L. (1753) * ''Allium anisopodium'' Ledeb. (1852) * ''Allium anisotepalum'' Vved. (1934) * ''Allium antalyense'' Eren, Çinbilgel & Parolly (2007) * ''Allium antonii-bolosii'' P.Palau (1953) * ''Allium anzalonei'' Brullo, Pavone & Salmeri (1997) * ''Allium apolloniensis'' Biel, Kit Tan & Tzanoud. (2006) * ''Allium apulum'' Brullo & al. (2001 publ. 2002) * ''Allium archeotrichon'' Brullo, Pavone & Salmeri (1999) * ''Allium arkitense'' R.M.Fritsch (2002) * ''Allium arlgirdense'' Blakelock (1953) * ''Allium armenum'' Boiss. & Kotschy (1882) * ''Allium armerioides'' Boiss. (1846) * ''Allium aroides'' Popov & Vved. (1934) * ''Allium artemisietorum'' Eig & Feinbr., Palestine J. Bot. (1943) * ''Allium asarense'' R.M.Fritsch & Matin (2001) * ''[[Allium ascalonicum]]'' L. (1756) - [[tongolomadinika]] * ''Allium aschersonianum'' Barbey (1882) * ''Allium asclepiadeum'' Bornm. (1917) * ''Allium asirense'' B.Mathew (1995) * ''Allium asperiflorum'' Miscz. ex Grossh. (1928) * ''Allium assadii'' Seisums (2000) * ''Allium atropurpureum'' Waldst. & Kit. (1800) * ''Allium atrorubens'' S.Watson (1871) * ''Allium atrosanguineum'' Schrenk (1842) * ''Allium atroviolaceum'' Boiss. (1846) * ''Allium aucheri'' Boiss. (1846) * ''Allium auriculatum'' Kunth (1843) * ''Allium austrokyushuense'' M.Hotta (1998) * ''Allium austrosibiricum'' N.Friesen (1987) * ''Allium autumnale'' P.H.Davis (1949) * ''Allium autumniflorum'' F.O.Khass. & Akhani (2006 publ. 2007) * ''Allium azaurenum'' Gomb. (1963) * ''Allium azutavicum'' Kotukhov (2003) === B === * ''Allium backhousianum'' Regel (1885) * ''Allium baekdusanense'' Y.N.Lee (2005) * ''Allium baeticum'' Boiss. (1846) * ''Allium bajtulinii'' Baitenov & I.I.Kamenetskaya (1990) * ''Allium bakhtiaricum'' Regel (1875) * ''Allium balansae'' Boiss. (1882) * ''Allium baluchistanicum'' Wendelbo (1963) * ''Allium barsczewskii'' Lipsky (1900) * ''Allium barthianum'' Asch. & Schweinf. (1893) * ''Allium bassitense'' J.Thiébaut (1948) * ''Allium baytopiorum'' Kollmann & Özhatay (1983) * ''Allium beesianum'' W.W.Sm. (1914) * ''Allium bellulum'' Prokh. (1930) * ''Allium bidentatum'' Fisch. ex Prokh. & Ikonn.-Gal. (1929) * ''Allium bigelowii'' S.Watson (1871) * ''Allium birkinshawii'' Mouterde (1970) * ''Allium bisceptrum'' S.Watson (1871) * ''Allium blandum'' Wall. (1832) * ''Allium blomfieldianum'' Asch. & Schweinf. (1893) * ''Allium boissieri'' Regel (1875) * ''Allium bolanderi'' S.Watson (1879) * ''Allium bornmuelleri'' Hayek (1925) * ''Allium borszczowii'' Regel (1875) * ''Allium botschantzevii'' Kamelin (1976) * ''Allium bourgeaui'' Rech.f. (1936) * ''Allium brachyodon'' Boiss. (1846) * ''Allium brachyscapum'' Vved. (1932) * ''Allium brachyspathum'' Brullo, Pavone & Salmeri (2001) * ''Allium bracteolatum'' Wendelbo (1968) * ''Allium brandegeei'' S.Watson (1882) * ''Allium brevicaule'' Boiss. & Balansa (1859) * ''Allium brevidens'' Vved. (1924) * ''Allium brevidentatum'' F.Z.Li, Bull. Bot. Res. (1986) * ''Allium brevidentiforme'' Vved. (1971) * ''Allium brevipes'' Ledeb. (1852) * ''Allium breviradium'' (Halácsy) Stearn (1978) * ''Allium breviscapum'' Stapf, Denkschr. Kaiserl. Akad. Wiss. (1885) * ''Allium brevistylum'' S.Watson (1871) * ''Allium brulloi'' Salmeri (1998) * ''Allium brussalisii'' Tzanoud. & Kypr. (2008) * ''Allium bucharicum'' Regel (1884) * ''Allium bungei'' Boiss. (1882) * ''Allium burjaticum'' N.Friesen (1987) * ''Allium burlewii'' Davidson (1916) === C === * ''Allium caeruleum'' Pall. (1773) * ''Allium caesioides'' Wendelbo (1969) * ''Allium caesium'' Schrenk (1844) * ''Allium caespitosum'' Siev. ex Bong. & C.A. Mey. (1841) * ''Allium calabrum'' (N.Terracc.) Brullo, Pavone & Salmeri (1994) * ''Allium calamarophilon'' Phitos & Tzanoud. (1981) * ''Allium callidyction'' C.A.Mey. ex Kunth (1843) * ''Allium callimischon'' Link (1834) * ''Allium calocephalum'' Wendelbo (1966) * ''Allium calyptratum'' Boiss. (1854) * ''Allium campanulatum'' S.Watson (1879) * ''Allium canadense'' L. (1753) * ''Allium candargyi'' Karavok. & Tzanoud. (1994 publ. 1995) * ''Allium candolleanum'' Albov (1895) * ''Allium capitellatum'' Boiss. (1846) * ''Allium cappadocicum'' Boiss. & Balansa (1882) * ''Allium caput-medusae'' Airy Shaw (1931) * ''Allium cardiostemon'' Fisch. & C.A.Mey. (1840) * ''Allium carinatum'' L. (1753) * ''Allium carmeli'' Boiss. (1854) * ''Allium caroli-henrici'' Wendelbo (1968) * ''Allium carolinianum'' DC. (1804) * ''Allium caspium'' (Pall.) M.Bieb. (1808) * ''Allium cassium'' Boiss. (1854) * ''Allium castellanense'' (Garbari, Miceli & Raimondo) Brullo & al. (2001 publ. 2002) * ''Allium cathodicarpum'' Wendelbo (1966) * ''[[Allium cepa]]'' L. (1753) - [[tongolobe]] * ''Allium cernuum'' Roth (1798) * ''Allium chalcophengos'' Airy Shaw (1931) * ''Allium chalkii'' Tzanoud. & Kollmann (1991 publ. 1990) * ''Allium chamaemoly'' L. (1753) * ''Allium chamaespathum'' Boiss. (1846) * ''Allium chamarense'' M.M.Ivanova (1965) * ''Allium changduense'' J.M.Xu (1980) * ''Allium chelotum'' Wendelbo (1966) * ''Allium chienchuanense'' J.M.Xu (1980) * ''Allium chinense'' G.Don (1827) rakkyo * ''Allium chitralicum'' F.T.Wang & Tang (1937) * ''Allium chiwui'' F.T.Wang & Tang (1937) * ''Allium chloranthum'' Boiss. (1854) * ''Allium chloroneurum'' Boiss. (1882) * ''Allium chodsha-bakirganicum'' Gaffarov & Turak. (1991) * ''Allium choriotepalum'' Wendelbo (1969) * ''Allium chrysantherum'' Boiss. & Reut. (1882) * ''Allium chrysanthum'' Regel (1875) * ''Allium chrysocephalum'' Regel (1887) * ''Allium chrysonemum'' Stearn (1978) * ''Allium circassicum'' Kolak. (1955) * ''Allium circinatum'' Sieber (1823) * ''Allium circumflexum'' Wendelbo (1966) * ''Allium cisferganense'' R.M.Fritsch (2002) * ''Allium clathratum'' Ledeb. (1830) * ''Allium clausum'' Vved. (1971) * ''Allium colchicifolium'' Boiss. (1859) * ''Allium columbianum'' (Ownbey & Mingrone) P.M.Peterson, Annable & Rieseberg (1988) * ''Allium commutatum'' Guss. (1855) * ''Allium condensatum'' Turcz. (1854) * ''Allium confragosum'' Vved. (1971) * ''Allium consanguineum'' Kunth (1843) * ''Allium constrictum'' (Mingrone & Ownbey) P.M.Peterson, Annable & Rieseberg (1988) * ''Allium convallarioides'' Grossh. (1924) * ''Allium x cornutum'' Clementi (1841) * ''Allium corsicum'' Jauzein & al. (2002) * ''Allium coryi'' M.E.Jones (1930) * ''Allium costatovaginatum'' Kamelin & Levichev (1986) * ''Allium crameri'' Asch. & Boiss. (1882) * ''Allium cratericola'' Eastw. (1934) * ''Allium crenulatum'' Wiegand (1899) * ''Allium crispum'' Greene (1888) * ''Allium cristophii'' Trautv. (1884) * ''Allium croaticum'' Bogdanovic, Brullo, Mitic & Salmeri (2008) * ''Allium crystallinum'' Vved. (1934) * ''Allium cucullatum'' Wendelbo (1959) * ''Allium cupani'' Raf. (1810) * ''Allium cupuliferum'' Regel (1875) * ''Allium curtum'' Boiss. & Gaill. (1859) * ''Allium cuthbertii'' Small (1903) * ''Allium cyaneum'' Regel (1875) * ''Allium cyathophorum'' Bureau & Franch. (1891) * ''Allium cyprium'' Brullo, Pavone & Salmeri (1993) * ''Allium cyrilli'' Ten. (1827) * ''Allium czelghauricum'' Bordz. (1912) === D === * ''Allium daghestanicum'' Grossh. (1928) * ''Allium damascenum'' Feinbrun, Palestine J. Bot. (1943) * ''Allium daninianum'' Brullo, Pavone & Salmeri (1996) * ''Allium darwasicum'' Regel (1881) * ''Allium dasyphyllum'' Vved. (1925) * ''Allium decaisnei'' C.Presl (1845) * ''Allium deciduum'' Özhatay & Kollmann (1983) * ''Allium decipiens'' Fisch. ex Schult. & Schult.f. (1830) * ''Allium delicatulum'' Siev. ex Schult. & Schult.f. (1830) * ''Allium deltoidefistulosum'' S.O.Yu, S.Lee & W.T.Lee (1981) * ''Allium dentiferum'' Webb & Berthel. (1848) * ''Allium dentigerum'' Prokh. (1930) * ''Allium denudatum'' F.Delaroche (1812) * ''Allium derderianum'' Regel (1875) * ''Allium deserti-syriaci'' Feinbrun, Palestine J. Bot. (1943) * ''Allium desertorum'' Forssk. (1775) * ''Allium diabolense'' (Ownbey & Aase) McNeal (1992) * ''Allium dichlamydeum'' Greene (1888) * ''Allium dictuon'' H.St.John (1937) * ''Allium dictyoprasum'' C.A.Mey. ex Kunth (1843) * ''Allium dictyoscordum'' Vved. (1924) * ''Allium dilatatum'' Zahar. (1977) * ''Allium dinsmorei'' Rech.f., Ark. Bot., n.s. (1952) * ''Allium diomedeum'' Brullo & al. (2001 publ. 2002) * ''Allium dirphianum'' Brullo & al. (2003) * ''Allium djimilense'' Boiss. ex Regel (1875) * ''Allium dodecadontum'' Vved. (1971) * ''Allium dodecanesi'' Karavok. & Tzanoud. (1994 publ. 1995) * ''Allium dolichomischum'' Vved. (1971) * ''Allium dolichostylum'' Vved. (1934) * ''Allium douglasii'' Hook. (1838) * ''Allium drepanophyllum'' Vved. (1934) * ''Allium drobovii'' Vved. (1923) * ''Allium drummondii'' Regel (1875) * ''Allium drusorum'' Feinbrun, Palestine J. Bot. (1943) * ''Allium dumetorum'' Feinbrun & Szel., Palestine J. Bot. (1948) * ''Allium durangoense'' Traub (1968) === E === * ''Allium ebusitanum'' Font Quer (1924) * ''Allium eduardii'' Stearn ex Airy Shaw (1946) * ''Allium egorovae'' M.V.Agab. & Ogan. (2000) * ''Allium eivissanum'' Garbari & Miceli (1987) * ''Allium elburzense'' Wendelbo (1969) * ''Allium eldivanense'' Özhatay (1986) * ''Allium elegans'' Drobow (1917) * ''Allium elegantulum'' Kitag. (1933 publ. 1935) * ''Allium ellisii'' Hook.f. (1903) * ''Allium elmaliense'' Deniz & Sümbül (2004) * ''Allium elmendorfii'' M.E.Jones ex Ownbey (1950) * ''Allium enginii'' Özhatay & B.Mathew (1995) * ''Allium erdelii'' Zucc. (1843) * ''Allium eremoprasum'' Vved. (1924) * ''Allium ericetorum'' Thore (1803) * ''Allium eriocoleum'' Vved. (1952) * ''Allium ertugrulii'' Demir. & Uysal (2007 publ. 2008) * ''Allium erubescens'' K.Koch (1849) * ''Allium erythraeum'' Griseb. (1846) * ''Allium esfandiarii'' Matin (1989) * ''Allium euboicum'' Rech.f. (1961) * ''Allium eugenii'' Vved. (1932) * ''Allium eurotophilum'' Wiggins (1933) * ''Allium eusperma'' Airy Shaw (1931) * ''Allium exaltatum'' (Meikle) Brullo, Pavone, Salmeri & Venora (2004) * ''Allium exile'' Boiss. & Orph. (1859) === F === * ''Allium falcifolium'' Hook. & Arn. (1840) * ''Allium fanjingshanense'' C.D.Yang & G.Q.Gou (2008) * ''Allium fantasmasense'' Traub (1968) * ''Allium farctum'' Wendelbo (1967) * ''Allium fasciculatum'' Rendle (1906) * ''Allium favosum'' Zahar. (1975) * ''Allium fedtschenkoi'' Nábelek (1929) * ''Allium feinbergii'' Oppenh. (1940) * ''Allium ferganicum'' Vved. (1924) * ''Allium fethiyense'' Özhatay & B.Mathew (1995) * ''Allium fetisowii'' Regel (1878) * ''Allium fibriferum'' Wendelbo (1959) * ''Allium fibrillum'' M.E.Jones ex Abrams (1922) * ''Allium filidens'' Regel (1875) * ''Allium filidentiforme'' Vved. (1952) * ''Allium fimbriatum'' S.Watson (1879) * ''Allium fistulosum'' L. (1753) ciboule * ''Allium flavellum'' Vved. (1946) * ''Allium flavescens'' Besser (1821) * ''Allium flavidum'' Ledeb. (1830) * ''Allium flavovirens'' Regel (1887) * ''Allium flavum'' L. (1753) * ''Allium flexuosum'' d'Urv. (1822) * ''Allium forrestii'' Diels (1912) * ''Allium franciniae'' Brullo & Pavone (1983) * ''Allium fraseri'' (Ownbey) Shinners (1951) * ''Allium frigidum'' Boiss. & Heldr. (1854) * ''Allium fritschii'' F.O.Khass. & Yengal. (1997) * ''Allium funckiifolium'' Hand.-Mazz., Anz. Akad. Wiss. Wien (1920) * ''Allium fuscoviolaceum'' Fomin (1909) * ''Allium fuscum'' Waldst. & Kit. (1807) === G === * ''Allium galanthum'' Kar. & Kir. (1842) * ''Allium galileum'' Brullo, Guglielmo, Pavone & Salmeri (2008) * ''Allium garbarii'' Peruzzi (2007) * ''Allium geyeri'' S.Watson (1879) * ''Allium giganteum'' Regel (1883) * ''Allium gilgiticum'' F.T.Wang & Tang (1937) * ''Allium gillii'' Wendelbo (1959) * ''Allium glaciale'' Vved. (1934) * ''Allium glandulosum'' Link & Otto (1828) * ''Allium glomeratum'' Prokh. (1930) * ''Allium glumaceum'' Boiss. & Hausskn. (1882) * ''Allium goekyigitii'' Ekim, H.Duman & Güner (1999) * ''Allium goloskokovii'' Vved. (1971) * ''Allium gomphrenoides'' Boiss. & Heldr. (1846) * ''Allium gooddingii'' Ownbey (1949) * ''Allium gorumsense'' (Regel) Boiss. (1882) * ''Allium goulimyi'' Tzanoud. (1983) * ''Allium gracillimum'' Vved. (1946) * ''Allium gramineum'' K.Koch (1849) * ''Allium grande'' Lipsky (1894) * ''Allium greuteri'' Brullo & Pavone (1983) * ''Allium griffithianum'' Boiss. (1859) * ''Allium grisellum'' J.M.Xu (1980) * ''Allium grosii'' Font Quer (1924) * ''Allium guanxianense'' J.M.Xu (1993) * ''Allium guatemalense'' Traub (1968) * ''Allium gubanovii'' Kamelin, Byull. Moskovsk. Obshch. Isp. Prir. (1980) * ''Allium guicciardii'' Heldr. (1876) * ''Allium gunibicum'' Miscz. ex Grossh. (1928) * ''Allium gusaricum'' Regel (1887) * ''Allium guttatum'' Steven (1809) * ''Allium gypsaceum'' Popov & Vved. (1924) * ''Allium gypsodictyum'' Vved. (1941) === H === * ''Allium haemanthoides'' Boiss. & Reut. ex Regel (1875) * ''Allium haematochiton'' S.Watson (1879) * ''Allium hamrinense'' Hand.-Mazz. (1914) * ''Allium haneltii'' F.O.Khass. & R.M.Fritsch (1998) * ''Allium hedgei'' Wendelbo (1966) * ''Allium heldreichii'' Boiss. (1859) * ''Allium helicophyllum'' Vved. (1934) * ''Allium hemisphaericum'' (Sommier) Brullo (1988) * ''Allium henryi'' C.H.Wright (1895) * ''Allium herderianum'' Regel (1887) * ''Allium hermoneum'' (Kollmann & Shmida) Brullo, Guglielmo, Pavone & Salmeri (2007) * ''Allium heteronema'' F.T.Wang & Tang (1980) * ''Allium hexaceras'' Vved. (1963) * ''Allium hickmanii'' Eastw. (1903) * ''Allium hierosolymorum'' Regel (1890) * ''Allium hindukuschense'' Kamelin & Seisums (1996) * ''Allium hintoniorum'' B.L.Turner (1993 publ. 1994) * ''Allium hirtovaginatum'' Kunth (1843) * ''Allium hirtovaginum'' Candargy (1897) * ''Allium hissaricum'' Vved. (1963) * ''Allium hoffmanii'' Ownbey (1972) * ''Allium hollandicum'' R.M.Fritsch (1993) * ''Allium hookeri'' Thwaites (1864) * ''Allium hooshidaryae'' Mashayekhi, Zarre & R.M.Fritsch (2005) * ''Allium horvatii'' Lovric (1971 publ. 1972) * ''Allium howellii'' Eastw. (1938) * ''Allium huber-morathii'' Kollmann, Özhatay & Koyuncu (1983) * ''Allium humile'' Kunth (1843) * ''Allium huntiae'' Traub (1968) * ''Allium hyalinum'' Curran (1885) * ''Allium hymenorhizum'' Ledeb. (1830) * ''Allium hymettium'' Boiss. & Heldr. (1859) * ''Allium hypsistum'' Stearn, Bull. Brit. Mus. (Nat. Hist.) (1960) === I === * ''Allium ilgazense'' Özhatay (1986) * ''Allium iliense'' Regel (1868) * ''Allium inaequale'' Janka (1860) * ''Allium inconspicuum'' Vved. (1924) * ''Allium incrustatum'' Vved. (1946) * ''Allium inderiense'' Fisch. ex Bunge (1838) * ''Allium inops'' Vved. (1924) * ''Allium insubricum'' Boiss. & Reut. (1857) * ''Allium insufficiens'' Vved. (1934) * ''Allium integerrimum'' Zahar. (1977) * ''Allium inutile'' Makino (1898) * ''Allium ionandrum'' Wendelbo (1968) * ''Allium ionicum'' Brullo & Tzanoud. (1994) * ''Allium iranicum'' (Wendelbo) Wendelbo (1985) * ''Allium isakulii'' R.M.Fritsch & F.O.Khass. (2000) * ''Allium isauricum'' Hub.-Mor. & Wendelbo (1966) * ''Allium isfairamicum'' B.Fedtsch. (1906) * ''Allium ivasczenkoae'' Kotukhov (2003) === J === * ''Allium jacquemontii'' Kunth (1843) * ''Allium jaxarticum'' Vved. (1971) * ''Allium jepsonii'' (Ownbey & Aase) S.S.Denison & McNeal (1989) * ''Allium jesdianum'' Boiss. & Buhse (1860) * ''Allium jodanthum'' Vved. (1971) * ''Allium joharchii'' F.O.Khass. & Memariani (2006 publ. 2007) * ''Allium jubatum'' J.F.Macbr. (1918) * ''Allium jucundum'' Vved. (1934) * ''Allium juldusicola'' Regel (1879) * ''Allium julianum'' Brullo, Gangale & Uzunov (2007) * ''Allium junceum'' Sm. (1809) === K === * ''Allium karacae'' Koyuncu (1994) * ''Allium karamanoglui'' Koyuncu & Kollmann (1978 publ. 1979) * ''Allium karataviense'' Regel (1875) * ''Allium karelinii'' Poljakov (1950) * ''Allium karistanum'' Brullo, Pavone & Salmeri (1997) * ''Allium karyeteini'' Post (1895) * ''Allium kaschianum'' Regel (1887) * ''Allium kastambulense'' Kollmann (1983) * ''Allium kasteki'' Popov, Byull. Moskovsk. Obshch. Isp. Prir. (1938) * ''Allium kazerouni'' Parsa (1949) * ''Allium kermesinum'' Rchb. (1848) * ''Allium kharputense'' Freyn & Sint. (1892) * ''Allium kingdonii'' Stearn, Bull. Brit. Mus. (Nat. Hist.) (1960) * ''Allium kirindicum'' Bornm. (1915) * ''Allium koelzii'' (Wendelbo) Perss. & Wendelbo (1979) * ''Allium koenigianum'' Grossh. (1928) * ''Allium kokanicum'' Regel (1875) * ''Allium kollmannianum'' Brullo, Pavone & Salmeri (1991) * ''Allium komarowii'' Lipsky (1900) * ''Allium kopetdagense'' Vved. (1932) * ''Allium koreanum'' H.J.Choi & B.U.Oh (2004) * ''Allium korolkowii'' Regel (1873) * ''Allium kossoricum'' Fomin (1909) * ''Allium kotschyi'' Boiss. (1846) * ''Allium koyuncui'' H.Duman & Özhatay (2000 publ. 2001) * ''Allium kuhsorkhense'' R.M.Fritsch & Joharchi (2006 publ. 2007) * ''Allium kujukense'' Vved. (1923) * ''Allium kunthianum'' Vved. (1935) * ''Allium kuramense'' F.O.Khass. & N.V.Friesen (1998) * ''Allium kurssanovii'' Popov, Byull. Moskovsk. Obshch. Isp. Prir. (1938) * ''Allium kurtzianum'' Asch. & Sint. ex Kollmann (1983) * ''Allium kysylkumi'' Kamelin (1980) === L === * ''Allium lachnophyllum'' Paine (1875) * ''Allium lacunosum'' S.Watson (1879) * ''Allium lagarophyllum'' Brullo, Pavone & Tzanoud. (1993) * ''Allium lalesaricum'' Freyn & Bornm. (1900) * ''Allium lamondiae'' Wendelbo (1967) * ''Allium lasiophyllum'' Vved. (1934) * ''Allium latifolium'' Jaub. & Spach (1844) * ''Allium ledebourianum'' Schult. & Schult.f. (1830) * ''Allium lefkarense'' Brullo, Pavone & Salmeri (1993) * ''Allium lehmannianum'' Merckl. ex Bunge (1851) * ''Allium lehmannii'' Lojac. (1909) * ''Allium lemmonii'' S.Watson (1879) * ''Allium lenkoranicum'' Miscz. ex Grossh. (1928) * ''Allium leptomorphum'' Vved. (1952) * ''Allium leucanthum'' K.Koch (1849) * ''Allium leucocephalum'' Turcz. ex Ledeb. (1852) * ''Allium leucosphaerum'' Aitch. & Baker, Trans. Linn. Soc. London (1886) * ''Allium libani'' Boiss. (1854) * ''Allium lilacinum'' Klotzsch (1862) * ''Allium lineare'' L. (1753) * ''Allium linearifolium'' H.J.Choi & B.U.Oh (2003) * ''Allium lipskyanum'' Vved. (1971) * ''Allium listera'' Stearn (1934) * ''Allium litorale'' Konta, Bull. Natl. Sci. Mus. Tokyo (2005) * ''Allium litvinovii'' Drobow ex Vved. (1971) * ''Allium lojaconoi'' Brullo, Lanfr. & Pavone (1982) * ''Allium longanum'' Pamp. (1912) * ''Allium longicollum'' Wendelbo (1968) * ''Allium longifolium'' (Kunth) Spreng. (1825) * ''Allium longipapillatum'' R.M.Fritsch & Matin (2006 publ. 2007) * ''Allium longiradiatum'' (Regel) Vved. (1923) * ''Allium longisepalum'' Bertol. (1842) * ''Allium longistylum'' Baker (1874) * ''Allium longivaginatum'' Wendelbo (1966) * ''Allium lopadusanum'' Bartolo, Brullo & Pavone (1986) * ''Allium loratum'' Baker (1874) * ''Allium lusitanicum'' Lam. (1783) * ''Allium luteolum'' Halácsy (1904) * ''Allium lutescens'' Vved. (1971) * ''Allium lycaonicum'' Siehe ex Hayek (1914) === M === * ''Allium maackii'' (Maxim.) Prokh. ex Kom. (1931) * ''Allium macedonicum'' Zahar. (1975) * ''Allium machmelianum'' Post (1892) * ''Allium macleanii'' Baker (1883) * ''Allium macranthum'' Baker (1874) * ''Allium macrochaetum'' Boiss. & Hausskn. (1882) * ''Allium macropetalum'' Rydb. (1904) * ''Allium macrostemon'' Bunge (1833) * ''Allium macrostylum'' Regel (1879) * ''Allium macrum'' S.Watson (1879) * ''Allium madidum'' S.Watson (1879) * ''Allium mairei'' H.Lév. (1909) * ''Allium majus'' Vved. (1941) * ''Allium malyschevii'' N.Friesen (1987) * ''Allium maniaticum'' Brullo & Tzanoud. (1989) * ''Allium mannii'' Traub & T.M.Howard (1968) * ''Allium maowenense'' J.M.Xu (1994) * ''Allium marathasicum'' Brullo, Pavone & Salmeri (1993) * ''Allium mareoticum'' Bornm. & Gauba (1933) * ''Allium margaritae'' B.Fedtsch. (1918) * ''Allium margaritiferum'' Vved. (1971) * ''Allium marginatum'' Janka (1884) * ''Allium mariae'' Bordz. (1915) * ''Allium marschalianum'' Vved. (1935) * ''Allium massaessylum'' Batt. & Trab. (1892) * ''Allium materculae'' Bordz. (1915) * ''Allium maximowiczii'' Regel (1875) * ''Allium megalobulbon'' Regel (1879) * ''Allium melanantherum'' Pancic (1883) * ''Allium melananthum'' Coincy (1895) * ''Allium melitense'' (Sommier & Caruana ex Borg) Cif. & Giacom. (1950) * ''Allium melliferum'' Traub (1972) * ''Allium membranaceum'' Munz & Keck ex Ownbey (1972) * ''Allium meteoricum'' Heldr. & Hausskn. (1904) * ''Allium mexicanum'' Traub (1968) * ''Allium michoacanum'' Traub (1968) * ''Allium micranthum'' Wendelbo (1959) * ''Allium microdictyon'' Prokh. (1929-1930 publ. 1930) * ''Allium microspathum'' Ekberg (1969) * ''Allium minutiflorum'' Regel (1875) * ''Allium minutum'' Vved. (1934) * ''Allium mirum'' Wendelbo (1959) * ''Allium moly'' L. (1753) * ''Allium monanthum'' Maxim. (1887) * ''Allium mongolicum'' Regel (1875) * ''Allium monophyllum'' Vved. ex Czerniak. (1930) * ''Allium montelburzense'' R.M.Fritsch, Salmaki & Zarre (2006 publ. 2007) * ''Allium montenegrinum'' Beck & Szyszyl * ''Allium montibaicalense'' N.Friesen (1992) * ''Allium monticola'' Davidson (1921) * ''Allium moschatum'' L. (1753) * ''Allium multibulbosum'' Jacq. (1773) * ''Allium multiflorum'' Desf. (1798) * ''Allium munzii'' (Ownbey & Aase) McNeal (1992) * ''Allium myrianthum'' Boiss. (1844) === N === * ''Allium nanodes'' Airy Shaw (1931) * ''Allium narcissiflorum'' Vill. (1779) * ''Allium nathaliae'' Seregin (2004) * ''Allium neapolitanum'' Cirillo (1788) * ''Allium nebrodense'' Guss. (1827) * ''Allium negevense'' Kollmann (1969) * ''Allium nemrutdaghense'' Kit Tan & Sorger (1986) * ''Allium neriniflorum'' (Herb.) G.Don (1855) * ''Allium nevadense'' S.Watson (1871) * ''Allium nevii'' S.Watson (1879) * ''Allium nevsehirense'' Koyuncu & Kollmann (1978 publ. 1979) * ''Allium nevskianum'' Vved. (1969) * ''Allium nigrum'' L. (1762) * ''Allium noeanum'' Reut. ex Regel (1875) * ''Allium notabile'' Feinbrun, Palestine J. Bot. (1943) * ''Allium nuristanicum'' Kitam. (1958) * ''Allium nutans'' L. (1753) === O === * ''Allium obliquum'' L. (1753) * ''Allium obtusiflorum'' DC. (1805) * ''Allium obtusum'' Lemmon (1890) * ''Allium ochotense'' Prokh. (1929-1930 publ. 1930) * ''Allium oleraceum'' L. (1753) * ''Allium oliganthum'' Kar. & Kir. (1841) * ''Allium olivieri'' Boiss. (1882) * ''Allium oltense'' Grossh. (1928) * ''Allium olympicum'' Boiss. (1844) * ''Allium omeiense'' Z.Y.Zhu, Bull. Bot. Res. (1989) * ''Allium opacum'' Rech.f., Ark. Bot., n.s. (1950) * ''Allium ophiophyllum'' Vved., Trudy Sredne-Aziatsk. Gosud. Univ., Ser. 8b (1928) * ''Allium oporinanthum'' Brullo, Pavone & Salmeri (1997) * ''Allium oreodictyum'' Vved. (1934) * ''Allium oreophiloides'' Regel (1875) * ''Allium oreophilum'' C.A.Mey. (1831) * ''Allium oreoprasoides'' Vved. (1925) * ''Allium oreoprasum'' Schrenk (1842) * ''Allium oreoscordum'' Vved. (1924) * ''Allium orientale'' Boiss. (1854) * ''Allium orunbaii'' F.O.Khass. & R.M.Fritsch (2002) * ''Allium oschaninii'' O.Fedtsch. (1906) échalote grise * ''Allium ovalifolium'' Hand.-Mazz., Anz. Akad. Wiss. Wien (1923 publ. 1924) * ''Allium ownbeyi'' Traub (1968) === P === * ''Allium paepalanthoides'' Airy Shaw (1931) * ''Allium palentinum'' Losa & P.Monts. (1953) * ''Allium pallasii'' Murray (1775) * ''Allium pallens'' L. (1762) * ''Allium pamiricum'' Wendelbo (1969) * ''Allium pangasicum'' Turak. (1986) * ''Allium paniculatum'' L., Syst. Nat. ed. 10 (1759) * ''Allium panjaoense'' Wendelbo (1969) * ''Allium papillare'' Boiss. (1854) * ''Allium paradoxum'' (M.Bieb.) G.Don (1827) * ''Allium parciflorum'' Viv., Fl. Cors. Prodr. (1825) * ''Allium pardoi'' Loscos (1877) * ''Allium parishii'' S.Watson (1882) * ''Allium parnassicum'' (Boiss.) Halácsy (1904) * ''Allium parryi'' S.Watson (1879) * ''Allium parvulum'' Vved. (1934) * ''Allium parvum'' Kellogg (1863) * ''Allium passeyi'' N.H.Holmgren & A.H.Holmgren (1974) * ''Allium pendulinum'' Ten. (1811) * ''Allium peninsulare'' Lemmon ex Greene (1888) * ''Allium pentadactyli'' Brullo, Pavone & G.Samp. (1989) * ''Allium perdulce'' S.V.Fraser (1939) * ''Allium permixtum'' Guss. (1827) * ''Allium peroninianum'' Azn. (1897) * ''Allium pervestitum'' Klokov (1950) * ''Allium petraeum'' Kar. & Kir. (1842) * ''Allium petri'' F.O.Khass. & R.M.Fritsch (2002) * ''Allium pevtzovii'' Prokh. (1930) * ''Allium phalereum'' Heldr. & Sart. (1876) * ''Allium phanerantherum'' Boiss. & Hausskn. (1882) * ''Allium phariense'' Rendle (1906) * ''Allium phitosianum'' Brullo & al. (2003) * ''Allium phrygium'' Boiss. & Balansa (1882) * ''Allium phthioticum'' Boiss. & Heldr. (1882) * ''Allium pictistamineum'' O.Schwarz (1934) * ''Allium pilosum'' Sm. (1819) * ''Allium platakisii'' Tzanoud. & Kypr. (1993) * ''Allium platycaule'' S.Watson (1879) * ''Allium platyspathum'' Schrenk (1841) * ''Allium plummerae'' S.Watson (1882) * ''Allium plurifoliatum'' Rendle (1906) * ''Allium podolicum'' Blocki ex Racib. & Szafer (1919) * ''Allium pogonotepalum'' Wendelbo (1966) * ''Allium polyanthum'' Schult. & Schult.f. (1830) * ''Allium polyrhizum'' Turcz. ex Regel (1875) * ''Allium ponticum'' Miscz. ex Grossh. (1928) * ''Allium popovii'' Vved. (1923) * ''[[Allium porrum]]'' (cultivar ''[[Allium ampeloprasum]]'') * ''Allium potosiense'' Traub (1969) * ''Allium praecox'' Brandegee (1906) * ''Allium praemixtum'' Vved. (1946) * ''Allium prattii'' C.H.Wright, J. Linn. Soc. (1903) * ''Allium proliferum'' (Moench) Schrad. ex Wild * ''Allium proponticum'' Stearn & Özhatay (1977) * ''Allium prostratum'' Trevir. (1822) * ''Allium protensum'' Wendelbo (1968) * ''Allium pruinatum'' Link ex Spreng. (1825) * ''Allium przewalskianum'' Regel (1875) * ''Allium psebaicum'' Mikheev (2004) * ''Allium pseudoalbidum'' N.Friesen & Özhatay (1998) * ''Allium pseudoampeloprasum'' Miscz. ex Grossh. (1928) * ''Allium pseudobodeanum'' R.M.Fritsch & Matin (2002) * ''Allium pseudocalyptratum'' Mouterde (1953) * ''Allium pseudoflavum'' Vved. (1934) * ''Allium pseudophanerantherum'' Rech.f., Ark. Bot., n.s. (1952) * ''Allium pseudostamineum'' Kollmann & Shmida (1977) * ''Allium pseudostrictum'' Albov (1895) * ''Allium pseudowinklerianum'' R.M.Fritsch & F.O.Khass. (2000) * ''Allium pskemense'' B.Fedtsch. (1905) * ''Allium pueblanum'' Traub (1968) * ''Allium pumilum'' Vved. (1934) * ''Allium punctum'' L.F.Hend. (1930) * ''Allium pustulosum'' Boiss. & Hausskn. (1882) * ''Allium pyrenaicum'' Costa & Vayr. (1877) === Q === * ''Allium qasyunense'' Mouterde (1953) === R === * ''Allium ramazanicum'' Parsa (1949) * ''Allium ramosum'' L. (1753) * ''Allium rausii'' Brullo & al. (2003) * ''Allium rechingeri'' Wendelbo (1966) * ''Allium reconditum'' Pastor, Valdés & J.M.Muñoz (1983) * ''Allium regelianum'' Beck (1880) * ''Allium regelii'' Trautv. (1884) * ''Allium registanicum'' Wendelbo (1969) * ''Allium retrorsum'' (Özhatay & Kollmann) Brullo, Guglielmo, Pavone & Salmeri (2007) * ''Allium reuterianum'' Boiss. (1844) * ''Allium rhabdotum'' Stearn, Bull. Brit. Mus. (Nat. Hist.) (1960) * ''Allium rhetoreanum'' Nábelek (1929) * ''Allium rhizomatum'' Wooton & Standl. (1913) * ''Allium rhodiacum'' Brullo, Pavone & Salmeri (1992) * ''Allium rhodopeum'' Velen., Sitzungsber. Königl. Böhm. Ges. Wiss. (1890) * ''Allium rhynchogynum'' Diels (1912) * ''Allium ritsi'' Iatroú & Tzanoud. (1995) * ''Allium robertianum'' Kollmann (1983) * ''Allium robinsonii'' L.F.Hend. (1930) * ''Allium roborowskianum'' Regel (1887) * ''Allium robustum'' Kar. & Kir. (1841) * ''Allium rollovii'' Grossh. (1928) * ''Allium rosenbachianum'' Regel (1884) * ''Allium rosenorum'' R.M.Fritsch (1994) * ''Allium roseum'' L. (1753) * ''Allium rothii'' Zucc. (1843) * ''Allium rotundum'' L. (1762) * ''Allium rouyi'' Gaut. (1898) * ''Allium roylei'' Stearn (1947) * ''Allium rubellum'' M.Bieb. (1808) * ''Allium rubens'' Schrad. ex Willd. (1809) * ''Allium rubrovittatum'' Boiss. & Heldr. (1854) * ''Allium rude'' J.M.Xu (1980) * ''Allium ruhmerianum'' Asch. ex E.A.Durand & Barratte (1910) * ''Allium runemarkii'' Trigas & Tzanoud. (2000) * ''Allium runyonii'' Ownbey (1950) * ''Allium rupestre'' Steven (1812) * ''Allium rupestristepposum'' N.Friesen (1992) * ''Allium rupicola'' Boiss. ex Mouterde (1966) === S === * ''Allium sabulosum'' Steven ex Bunge (1838) * ''Allium sabzakense'' Wendelbo (1971) * ''Allium sacculiferum'' Maxim. (1859) * ''Allium sairamense'' Regel (1879) * ''Allium salinum'' A.I.Baranov & Skvortsov (1965) * ''Allium samothracicum'' Tzanoud., Strid & Kit Tan, Portugaliae Act. Biol., Sér. B (2000) * ''Allium samurense'' Cholokashvili (1967) * ''Allium sanbornii'' Alph.Wood (1868) * ''Allium sandrasicum'' Kollmann, Özhatay & Bothmer (1983) * ''Allium sannineum'' Gomb. (1937 publ. 1938) * ''Allium saposhnikovii'' Nikitina (1962) * ''Allium sarawschanicum'' Regel (1875) * ''[[Allium sativum]]'' L. (1753) [[Tongolo gasy|tongologasy]] * ''Allium savii'' Parl. (1852) * ''Allium saxatile'' M.Bieb. (1798) * ''Allium scaberrimum'' M.Serres (1857) * ''Allium scabriflorum'' Boiss. (1844) * ''Allium scabriscapum'' Boiss. (1854) * ''Allium schachimardanicum'' Vved. (1971) * ''Allium schergianum'' Boiss. (1882) * ''Allium schischkinii'' Sobolevsk (1949) * ''Allium schmitzii'' Cout. (1896) * ''Allium schoenoprasoides'' Regel (1878) * ''[[Allium schoenoprasum]]'' L. (1753) - [[tongoloravina]] * ''Allium schrenkii'' Regel (1875) * ''Allium schubertii'' Zucc. (1843) * ''Allium schugnanicum'' Vved. (1946) * ''Allium scilloides'' Douglas ex S.Watson (1879) * ''Allium scorodoprasum'' L. (1753) * ''Allium scorzonerifolium'' Desf. ex DC. (1804) * ''Allium scotostemon'' Wendelbo (1966) * ''Allium scrobiculatum'' Vved. (1923) * ''Allium semenovii'' Regel (1868) * ''Allium senescens'' L. (1753) * ''Allium sergii'' Vved. (1934) * ''Allium serra'' McNeal & Ownbey (1977) * ''Allium setifolium'' Schrenk (1841) * ''Allium severtzovioides'' R.M.Fritsch (1994) * ''Allium sewerzowii'' Regel (1868) * ''Allium sharsmithiae'' (Ownbey & Aase) McNeal (1992) * ''Allium shatakiense'' Rech.f. (1939) * ''Allium shelkovnikovii'' Grossh. (1927) * ''Allium shevockii'' McNeal (1987) * ''Allium sibthorpianum'' Schult. & Schult.f. (1830) * ''Allium siculum'' Ucria (1793) * ''Allium sieheanum'' Hausskn. ex Kollmann (1983) * ''Allium sikkimense'' Baker (1874) * ''Allium simillimum'' L.F.Hend. (1900) * ''Allium sinaiticum'' Boiss. (1854) * ''Allium sindjarense'' Boiss. & Hausskn. ex Regel (1875) * ''Allium sinkiangense'' F.T.Wang & Y.C.Tang (1980) * ''Allium sintenisii'' Freyn (1892) * ''Allium siphonanthum'' J.M.Xu (1980) * ''Allium sipyleum'' Boiss. (1844) * ''Allium siskiyouense'' Munz & Keck ex Ownbey (1972) * ''Allium sivasicum'' Özhatay & Kollmann (1983) * ''Allium sochense'' R.M.Fritsch & Turak. (2002) * ''Allium songpanicum'' J.M.Xu (1980) * ''Allium sordidiflorum'' Vved. (1946) * ''Allium sosnovskyanum'' Miscz. ex Grossh. (1928) * ''Allium spathaceum'' Steud. ex A.Rich. (1850) * ''Allium spathulatum'' F.O.Khass. & R.M.Fritsch (1998) * ''Allium speculae'' Ownbey & Aase (1959) * ''Allium sphaerocephalon'' L. (1753) * ''Allium spicatum'' (Prain) N.Friesen (2000) * ''Allium spirale'' Willd., Enum. Pl. (1814) * ''Allium spirophyllum'' Wendelbo (1966) * ''Allium splendens'' Willd. ex Schult. & Schult.f. (1830) * ''Allium sprengeri'' Regel (1889) * ''Allium spurium'' G.Don (1827) * ''Allium stamineum'' Boiss. (1859) * ''Allium staticiforme'' Sm. (1809) * ''Allium stearnianum'' Koyuncu, Özhatay & Kollmann (1983) * ''Allium stellatum'' Nutt. ex Ker Gawl. (1813) * ''Allium stellerianum'' Willd. (1799) * ''Allium stenodon'' Nakai & Kitag. (1933 publ. 1934) * ''Allium stenopetalum'' Boiss. & Kotschy (1882) * ''Allium stephanophorum'' Vved. (1924) * ''Allium stipitatum'' Regel (1881) * ''Allium stocksianum'' Boiss. (1859) * ''Allium stoloniferum'' Ownbey ex T.D.Jacobson (1979) * ''Allium stracheyi'' Baker (1874) * ''Allium strictum'' Schrad. (1809) * ''Allium struzlianum'' Ogan. (1999) * ''Allium stylosum'' O.Schwarz (1934) * ''Allium suaveolens'' Jacq. (1789) * ''Allium subangulatum'' Regel (1887) * ''Allium subhirsutum'' L. (1753) * ''Allium subnotabile'' Wendelbo (1969) * ''Allium subteretifolium'' Traub (1968) * ''Allium subtilissimum'' Ledeb. (1830) * ''Allium subvillosum'' Salzm. ex Schult. & Schult.f. (1830) * ''Allium sulphureum'' Vved. (1946) * ''Allium suworowii'' Regel (1881) * ''Allium svetlanae'' Vved. ex Filim. (1982) * ''Allium synnotii'' G.Don (1827) * ''Allium szovitsii'' Regel (1875) === T === * ''Allium taciturnum'' Vved. (1971) * ''Allium taeniopetalum'' Popov & Vved. (1934) * ''Allium taishanense'' J.M.Xu (1980) * ''Allium talassicum'' Regel (1878) * ''Allium talijevii'' Klokov (1950) * ''Allium talyschense'' Miscz. ex Grossh. (1928) * ''Allium tanguticum'' Regel (1887) * ''Allium tardans'' Greuter & Zahar. (1975) * ''Allium tardiflorum'' F.Kollmann & Shmida (1990 publ. 1991) * ''Allium tashkenticum'' F.O.Khass. & R.M.Fritsch (1994) * ''Allium tauricola'' Boiss. (1859) * ''Allium tchihatschewii'' Boiss. (1860) * ''Allium tekesicola'' Regel (1887) * ''Allium tel-avivense'' Eig (1931) * ''Allium telaponense'' Traub (1968) * ''Allium tenuicaule'' Regel (1887) * ''Allium tenuiflorum'' Ten. (1811) * ''Allium tenuissimum'' L. (1753) * ''Allium teretifolium'' Regel (1878) * ''Allium texanum'' T.M.Howard (1990 publ. 1991) * ''Allium textile'' A.Nelson & J.F.Macbr. (1913) * ''Allium thessalicum'' Brullo & al. (1994) * ''Allium thunbergii'' G.Don (1827) * ''Allium tianschanicum'' Rupr., Mém. Acad. Imp. Sci. Saint-Pétersbourg, Sér. 6, Sci. Math. (1869) * ''Allium togashii'' H.Hara (1953) * ''Allium tokaliense'' Kamelin & Levichev (1986) * ''Allium tolmiei'' Baker (1876) * ''Allium tourneuxii'' Chabert (1889) * ''Allium trachycoleum'' Wendelbo (1969) * ''Allium trachyscordum'' Vved. (1925) * ''Allium transvestiens'' Vved. (1935) * ''Allium traubii'' T.M.Howard (1967) * ''Allium trautvetterianum'' Regel (1884) * ''Allium tribracteatum'' Torr., Pacif. Railr. Rep. Parke (1857) * ''Allium trichocnemis'' J.Gay, Ann. Sci. Nat. (1847) * ''Allium tricoccum'' Sol. (1789) * ''Allium trifoliatum'' Cirillo (1792) * ''Allium trifurcatum'' (F.T.Wang & Tang) J.M.Xu (1991) * ''Allium tripedale'' Trautv. (1873) * ''Allium tripterum'' Nasir (1975) * ''Allium triquetrum'' L. (1753) * ''Allium truncatum'' (Feinbrun) F.Kollmann & D.Zohary (1986) * ''Allium tschimganicum'' B.Fedtsch. (1923) * ''Allium tschulaktavicum'' Bajtenov & Nelina, Izv. Natsion. Akad. Nauk Resp. Kazakhstan (1993 publ. 1994) * ''Allium tubergenii'' Freyn (1900) * ''Allium tuberosum'' Rottler ex Spreng. (1825) * ''Allium tubiflorum'' Rendle (1906) * ''Allium tuchalense'' F.O.Khass. & Noroozi (2006 publ. 2007) * ''Allium tulipifolium'' Ledeb. (1830) * ''Allium tuncelianum'' (Kollmann) Özhatay, B.Mathew & Siraneci (1995) * ''Allium tuolumnense'' (Ownbey & Aase) S.S.Denison & McNeal (1989) * ''Allium turcicum'' Özhatay & Cowley (1994) * ''Allium turcomanicum'' Regel (1887) * ''Allium turkestanicum'' Regel (1875) * ''Allium turtschicum'' Regel (1879) * ''Allium tuvinicum'' (N.Friesen) N.Friesen (1987) * ''Allium tytthanthum'' Vved. (1934) * ''Allium tytthocephalum'' Schult. & Schult.f. (1830) === U === * ''Allium ubsicola'' Regel (1887) * ''Allium umbilicatum'' Boiss. (1859) * ''Allium unifolium'' Kellogg (1863) * ''Allium urmiense'' Kamelin & Seisums (1996) * ''Allium ursinum'' L. (1753) ail des ours === V === * ''Allium valdesianum'' Brullo, Pavone & Salmeri (1996) * ''Allium valentinae'' Pavlov (1953) * ''Allium validum'' S.Watson (1871) * ''Allium variegatum'' Boiss. (1846) * ''Allium vasilevskajae'' Ogan. (2000) * ''Allium vavilovii'' Popov & Vved. (1932) * ''Allium verticillatum'' Regel (1875) * ''Allium vescum'' Wendelbo (1966) * ''Allium victorialis'' L. (1753) * ''Allium victoris'' Vved. (1971) * ''Allium vineale'' L. (1753) ail des vignes * ''Allium vinicolor'' Wendelbo (1973) * ''Allium virgunculae'' Maek. & Kitam. (1952) * ''Allium viridiflorum'' Pobed. (1949) * ''Allium viridulum'' Ledeb. (1830) * ''Allium vodopjanovae'' N.Friesen (1985) * ''Allium vvedenskyanum'' Pavlov (1949) === W === * ''Allium wallichii'' Kunth (1843) * ''Allium warzobicum'' Kamelin (1980) * ''Allium weissii'' Boiss. (1882) * ''Allium wendelboanum'' Kollmann (1983) * ''Allium wendelboi'' Matin (1989) * ''Allium weschniakowii'' Regel (1879) * ''Allium wiedemannianum'' Regel (1875) * ''Allium willeanum'' Holmboe (1914) * ''Allium winklerianum'' Regel (1884) * ''Allium woronowii'' Miscz. ex Grossh. (1928) === X === * ''Allium xiangchengense'' J.M.Xu (1993) * ''Allium xichuanense'' J.M.Xu (1980) * ''Allium xiphopetalum'' Aitch. & Baker, Trans. Linn. Soc. London (1888) === Y === * ''Allium yanchiense'' J.M.Xu (1980) * ''Allium yongdengense'' J.M.Xu (1980) * ''Allium yosemitense'' Eastw. (1934) * ''Allium yuanum'' F.T.Wang & Tang (1937) === Z === * ''Allium zaissanicum'' Kotukhov (2003) * ''Allium zaprjagajevii'' Kasach (1973) * ''Allium zebdanense'' Boiss. & Noë (1859) * ''Allium zergericum'' F.O.Khass. & R.M.Fritsch (1994) == Jereo koa == * [[Legioma]] * [[Anana]] * [[Tongologasy|Tongololay]] * [[Tongolobe]] * [[Tongoloravina|Tongoloraviny]] * [[Tongoloherana]] * [[Tongolomadinika]] {{reflist}} [[Sokajy:Sakafo]] [[Sokajy:Fambolena]] q42edbj8hz3n1thq13vpr7vofrtugv4 1133526 1133523 2026-03-28T08:26:52Z Thelezifor 15140 Tongolodia 1133526 wikitext text/x-wiki [[Sary:RampBunch.png|vignette|''[[Allium tricoccum]]'']] Ny '''''Allium''''' dia vondron-karazan-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaryllidaceae]]'' (teo aloha nosokajina tao amin' ny ''[[Liliaceae]]''). Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] dia atao hoe '''tongolo''' ny karazana ao aminy, indrindra ny azon' ny [[olombelona]] atao sakafo. Mahatratra eo anelanelan' ny 260 sy 690 miparitaka indrindra any [[Eorazia]] sy any [[Amerika Avaratra]] ny karazan' ny ''Allium''. Io no hany vondron-karazana ahitana karazany azo atao sakafo ao amin' ny ''Amaryllidaceae''. [[Sary:ARS red onion.jpg|vignette|[[Tongolobe]] (''Allium cepa'')]] Vondron-karazana manan-danja ao amin' ny fikarakarana sakafon' ny olombelona ny ''Allium'', izay ahitana zavamaniry fanao sakafo sy zava-manitra ary fanao fanafody maro. Anisan' io vondron-karazana io ny [[tongoloherana]] ([[Allium ampeloprasum var. porrum|''Allium ampeloprasum'' var. ''porrum'']]), ny [[tongolobe]] (''[[Allium cepa]]''), ny [[Tongolo gasy|tongolo lay]] (''[[Allium sativum]]''), ny [[tongolomadinika]] (''[[Allium ascalonicum]]''), ny [[tongolo raviny]] (''[[Allium schoenoprasum]]''). Misy koa ny karazany fanao haingon-tanàna fa tsy fihinana. Ny ao amin' io vondron-karazana ''Allium'' io dia ahitana karazana maniry hoazy (tongolodia) marom hafa antsoina hoe ''tongolo'' ary ambolena hatao sakafo, toy ny ''Allium fistulosum'' sy ny ''Allium × proliferum'', ary ny ''Allium canadense''. Ampiasaina hanondroana karazana ''Allium'' maromaro ny anarana hoe ''tongolodia'', fa ny ''Allium'' ''cepa'' dia fantatra amin' ny fambolena azy. Ny karazana sasany dia manana, ankoatry ny fananahana mila [[lahimbony]] sy [[vavimbony]] amin' ny alalan' ny voa, dia misy koa ny fomba fampitomboana taranaka azy amin' ny alalan' ny vatany. == Lisitry ny karazana == [[Sary:Allium sativum. Restra de allos de Oroso- Galiza.jpg|vignette|[[Tongologasy|Tongololay]] (''Allium sativum'')]] Inty ny lisitry ny vondron-karazana ao amin' ny ''Allium'' araka ny ''[[World Checklist of Selected Plant Families]]'' (WCSP) <small>(</small><small>03 Jona 2010):</small> === A === * ''Allium aaseae'' Ownbey (1950) * ''Allium abramsii'' (Ownbey & Aase) McNeal (1992) * ''Allium acidoides'' Stearn, Bull. Brit. Mus. (Nat. Hist.) (1960) * ''Allium aciphyllum'' J.M.Xu (1980) * ''Allium acuminatum'' Hook. (1838) * ''Allium acutiflorum'' Loisel. (1809) * ''Allium aegilicum'' Tzanoud. (2000) * ''Allium affine'' Ledeb. (1852) * ''Allium afghanicum'' Wendelbo (1966) * ''Allium aflatunense'' B.Fedtsch. (1904) * ''Allium agrigentinum'' Brullo & Pavone (2001 publ. 2002) * ''Allium akaka'' S.G.Gmel. ex Schult. & Schult.f. (1830) * ''Allium alabasicum'' Y.Z.Zhao (1992) * ''Allium alaicum'' Vved. (1934) * ''Allium albiflorum'' Omelczuk (1962) * ''Allium albotunicatum'' O.Schwarz (1934) * ''Allium albovianum'' Vved. (1935) * ''Allium alexandrae'' Vved. (1924) * ''Allium alexeianum'' Regel (1875) * ''Allium alibile'' A.Rich. (1850) * ''Allium alpinarii'' Özhatay & Kollmann (1983) * ''Allium altaicum'' Pall. (1773) * ''Allium altissimum'' Regel (1884) * ''Allium altoatlanticum'' Seregin (2006) * ''Allium altyncolicum'' N.Friesen (1987) * ''Allium amethystinum'' Tausch (1828) * ''[[Allium ampeloprasum]]'' L. (1753) * ''Allium amphibolum'' Ledeb. (1830) * ''Allium amplectens'' Torr., Pacif. Railr. Rep. Parke (1857) * ''Allium anacoleum'' Hand.-Mazz. (1914) * ''Allium anatolicum'' Özhatay & B.Mathew (1995) * ''Allium anceps'' Kellogg (1863) * ''Allium angulosum'' L. (1753) * ''Allium anisopodium'' Ledeb. (1852) * ''Allium anisotepalum'' Vved. (1934) * ''Allium antalyense'' Eren, Çinbilgel & Parolly (2007) * ''Allium antonii-bolosii'' P.Palau (1953) * ''Allium anzalonei'' Brullo, Pavone & Salmeri (1997) * ''Allium apolloniensis'' Biel, Kit Tan & Tzanoud. (2006) * ''Allium apulum'' Brullo & al. (2001 publ. 2002) * ''Allium archeotrichon'' Brullo, Pavone & Salmeri (1999) * ''Allium arkitense'' R.M.Fritsch (2002) * ''Allium arlgirdense'' Blakelock (1953) * ''Allium armenum'' Boiss. & Kotschy (1882) * ''Allium armerioides'' Boiss. (1846) * ''Allium aroides'' Popov & Vved. (1934) * ''Allium artemisietorum'' Eig & Feinbr., Palestine J. Bot. (1943) * ''Allium asarense'' R.M.Fritsch & Matin (2001) * ''[[Allium ascalonicum]]'' L. (1756) - [[tongolomadinika]] * ''Allium aschersonianum'' Barbey (1882) * ''Allium asclepiadeum'' Bornm. (1917) * ''Allium asirense'' B.Mathew (1995) * ''Allium asperiflorum'' Miscz. ex Grossh. (1928) * ''Allium assadii'' Seisums (2000) * ''Allium atropurpureum'' Waldst. & Kit. (1800) * ''Allium atrorubens'' S.Watson (1871) * ''Allium atrosanguineum'' Schrenk (1842) * ''Allium atroviolaceum'' Boiss. (1846) * ''Allium aucheri'' Boiss. (1846) * ''Allium auriculatum'' Kunth (1843) * ''Allium austrokyushuense'' M.Hotta (1998) * ''Allium austrosibiricum'' N.Friesen (1987) * ''Allium autumnale'' P.H.Davis (1949) * ''Allium autumniflorum'' F.O.Khass. & Akhani (2006 publ. 2007) * ''Allium azaurenum'' Gomb. (1963) * ''Allium azutavicum'' Kotukhov (2003) === B === * ''Allium backhousianum'' Regel (1885) * ''Allium baekdusanense'' Y.N.Lee (2005) * ''Allium baeticum'' Boiss. (1846) * ''Allium bajtulinii'' Baitenov & I.I.Kamenetskaya (1990) * ''Allium bakhtiaricum'' Regel (1875) * ''Allium balansae'' Boiss. (1882) * ''Allium baluchistanicum'' Wendelbo (1963) * ''Allium barsczewskii'' Lipsky (1900) * ''Allium barthianum'' Asch. & Schweinf. (1893) * ''Allium bassitense'' J.Thiébaut (1948) * ''Allium baytopiorum'' Kollmann & Özhatay (1983) * ''Allium beesianum'' W.W.Sm. (1914) * ''Allium bellulum'' Prokh. (1930) * ''Allium bidentatum'' Fisch. ex Prokh. & Ikonn.-Gal. (1929) * ''Allium bigelowii'' S.Watson (1871) * ''Allium birkinshawii'' Mouterde (1970) * ''Allium bisceptrum'' S.Watson (1871) * ''Allium blandum'' Wall. (1832) * ''Allium blomfieldianum'' Asch. & Schweinf. (1893) * ''Allium boissieri'' Regel (1875) * ''Allium bolanderi'' S.Watson (1879) * ''Allium bornmuelleri'' Hayek (1925) * ''Allium borszczowii'' Regel (1875) * ''Allium botschantzevii'' Kamelin (1976) * ''Allium bourgeaui'' Rech.f. (1936) * ''Allium brachyodon'' Boiss. (1846) * ''Allium brachyscapum'' Vved. (1932) * ''Allium brachyspathum'' Brullo, Pavone & Salmeri (2001) * ''Allium bracteolatum'' Wendelbo (1968) * ''Allium brandegeei'' S.Watson (1882) * ''Allium brevicaule'' Boiss. & Balansa (1859) * ''Allium brevidens'' Vved. (1924) * ''Allium brevidentatum'' F.Z.Li, Bull. Bot. Res. (1986) * ''Allium brevidentiforme'' Vved. (1971) * ''Allium brevipes'' Ledeb. (1852) * ''Allium breviradium'' (Halácsy) Stearn (1978) * ''Allium breviscapum'' Stapf, Denkschr. Kaiserl. Akad. Wiss. (1885) * ''Allium brevistylum'' S.Watson (1871) * ''Allium brulloi'' Salmeri (1998) * ''Allium brussalisii'' Tzanoud. & Kypr. (2008) * ''Allium bucharicum'' Regel (1884) * ''Allium bungei'' Boiss. (1882) * ''Allium burjaticum'' N.Friesen (1987) * ''Allium burlewii'' Davidson (1916) === C === * ''Allium caeruleum'' Pall. (1773) * ''Allium caesioides'' Wendelbo (1969) * ''Allium caesium'' Schrenk (1844) * ''Allium caespitosum'' Siev. ex Bong. & C.A. Mey. (1841) * ''Allium calabrum'' (N.Terracc.) Brullo, Pavone & Salmeri (1994) * ''Allium calamarophilon'' Phitos & Tzanoud. (1981) * ''Allium callidyction'' C.A.Mey. ex Kunth (1843) * ''Allium callimischon'' Link (1834) * ''Allium calocephalum'' Wendelbo (1966) * ''Allium calyptratum'' Boiss. (1854) * ''Allium campanulatum'' S.Watson (1879) * ''Allium canadense'' L. (1753) * ''Allium candargyi'' Karavok. & Tzanoud. (1994 publ. 1995) * ''Allium candolleanum'' Albov (1895) * ''Allium capitellatum'' Boiss. (1846) * ''Allium cappadocicum'' Boiss. & Balansa (1882) * ''Allium caput-medusae'' Airy Shaw (1931) * ''Allium cardiostemon'' Fisch. & C.A.Mey. (1840) * ''Allium carinatum'' L. (1753) * ''Allium carmeli'' Boiss. (1854) * ''Allium caroli-henrici'' Wendelbo (1968) * ''Allium carolinianum'' DC. (1804) * ''Allium caspium'' (Pall.) M.Bieb. (1808) * ''Allium cassium'' Boiss. (1854) * ''Allium castellanense'' (Garbari, Miceli & Raimondo) Brullo & al. (2001 publ. 2002) * ''Allium cathodicarpum'' Wendelbo (1966) * ''[[Allium cepa]]'' L. (1753) - [[tongolobe]] * ''Allium cernuum'' Roth (1798) * ''Allium chalcophengos'' Airy Shaw (1931) * ''Allium chalkii'' Tzanoud. & Kollmann (1991 publ. 1990) * ''Allium chamaemoly'' L. (1753) * ''Allium chamaespathum'' Boiss. (1846) * ''Allium chamarense'' M.M.Ivanova (1965) * ''Allium changduense'' J.M.Xu (1980) * ''Allium chelotum'' Wendelbo (1966) * ''Allium chienchuanense'' J.M.Xu (1980) * ''Allium chinense'' G.Don (1827) rakkyo * ''Allium chitralicum'' F.T.Wang & Tang (1937) * ''Allium chiwui'' F.T.Wang & Tang (1937) * ''Allium chloranthum'' Boiss. (1854) * ''Allium chloroneurum'' Boiss. (1882) * ''Allium chodsha-bakirganicum'' Gaffarov & Turak. (1991) * ''Allium choriotepalum'' Wendelbo (1969) * ''Allium chrysantherum'' Boiss. & Reut. (1882) * ''Allium chrysanthum'' Regel (1875) * ''Allium chrysocephalum'' Regel (1887) * ''Allium chrysonemum'' Stearn (1978) * ''Allium circassicum'' Kolak. (1955) * ''Allium circinatum'' Sieber (1823) * ''Allium circumflexum'' Wendelbo (1966) * ''Allium cisferganense'' R.M.Fritsch (2002) * ''Allium clathratum'' Ledeb. (1830) * ''Allium clausum'' Vved. (1971) * ''Allium colchicifolium'' Boiss. (1859) * ''Allium columbianum'' (Ownbey & Mingrone) P.M.Peterson, Annable & Rieseberg (1988) * ''Allium commutatum'' Guss. (1855) * ''Allium condensatum'' Turcz. (1854) * ''Allium confragosum'' Vved. (1971) * ''Allium consanguineum'' Kunth (1843) * ''Allium constrictum'' (Mingrone & Ownbey) P.M.Peterson, Annable & Rieseberg (1988) * ''Allium convallarioides'' Grossh. (1924) * ''Allium x cornutum'' Clementi (1841) * ''Allium corsicum'' Jauzein & al. (2002) * ''Allium coryi'' M.E.Jones (1930) * ''Allium costatovaginatum'' Kamelin & Levichev (1986) * ''Allium crameri'' Asch. & Boiss. (1882) * ''Allium cratericola'' Eastw. (1934) * ''Allium crenulatum'' Wiegand (1899) * ''Allium crispum'' Greene (1888) * ''Allium cristophii'' Trautv. (1884) * ''Allium croaticum'' Bogdanovic, Brullo, Mitic & Salmeri (2008) * ''Allium crystallinum'' Vved. (1934) * ''Allium cucullatum'' Wendelbo (1959) * ''Allium cupani'' Raf. (1810) * ''Allium cupuliferum'' Regel (1875) * ''Allium curtum'' Boiss. & Gaill. (1859) * ''Allium cuthbertii'' Small (1903) * ''Allium cyaneum'' Regel (1875) * ''Allium cyathophorum'' Bureau & Franch. (1891) * ''Allium cyprium'' Brullo, Pavone & Salmeri (1993) * ''Allium cyrilli'' Ten. (1827) * ''Allium czelghauricum'' Bordz. (1912) === D === * ''Allium daghestanicum'' Grossh. (1928) * ''Allium damascenum'' Feinbrun, Palestine J. Bot. (1943) * ''Allium daninianum'' Brullo, Pavone & Salmeri (1996) * ''Allium darwasicum'' Regel (1881) * ''Allium dasyphyllum'' Vved. (1925) * ''Allium decaisnei'' C.Presl (1845) * ''Allium deciduum'' Özhatay & Kollmann (1983) * ''Allium decipiens'' Fisch. ex Schult. & Schult.f. (1830) * ''Allium delicatulum'' Siev. ex Schult. & Schult.f. (1830) * ''Allium deltoidefistulosum'' S.O.Yu, S.Lee & W.T.Lee (1981) * ''Allium dentiferum'' Webb & Berthel. (1848) * ''Allium dentigerum'' Prokh. (1930) * ''Allium denudatum'' F.Delaroche (1812) * ''Allium derderianum'' Regel (1875) * ''Allium deserti-syriaci'' Feinbrun, Palestine J. Bot. (1943) * ''Allium desertorum'' Forssk. (1775) * ''Allium diabolense'' (Ownbey & Aase) McNeal (1992) * ''Allium dichlamydeum'' Greene (1888) * ''Allium dictuon'' H.St.John (1937) * ''Allium dictyoprasum'' C.A.Mey. ex Kunth (1843) * ''Allium dictyoscordum'' Vved. (1924) * ''Allium dilatatum'' Zahar. (1977) * ''Allium dinsmorei'' Rech.f., Ark. Bot., n.s. (1952) * ''Allium diomedeum'' Brullo & al. (2001 publ. 2002) * ''Allium dirphianum'' Brullo & al. (2003) * ''Allium djimilense'' Boiss. ex Regel (1875) * ''Allium dodecadontum'' Vved. (1971) * ''Allium dodecanesi'' Karavok. & Tzanoud. (1994 publ. 1995) * ''Allium dolichomischum'' Vved. (1971) * ''Allium dolichostylum'' Vved. (1934) * ''Allium douglasii'' Hook. (1838) * ''Allium drepanophyllum'' Vved. (1934) * ''Allium drobovii'' Vved. (1923) * ''Allium drummondii'' Regel (1875) * ''Allium drusorum'' Feinbrun, Palestine J. Bot. (1943) * ''Allium dumetorum'' Feinbrun & Szel., Palestine J. Bot. (1948) * ''Allium durangoense'' Traub (1968) === E === * ''Allium ebusitanum'' Font Quer (1924) * ''Allium eduardii'' Stearn ex Airy Shaw (1946) * ''Allium egorovae'' M.V.Agab. & Ogan. (2000) * ''Allium eivissanum'' Garbari & Miceli (1987) * ''Allium elburzense'' Wendelbo (1969) * ''Allium eldivanense'' Özhatay (1986) * ''Allium elegans'' Drobow (1917) * ''Allium elegantulum'' Kitag. (1933 publ. 1935) * ''Allium ellisii'' Hook.f. (1903) * ''Allium elmaliense'' Deniz & Sümbül (2004) * ''Allium elmendorfii'' M.E.Jones ex Ownbey (1950) * ''Allium enginii'' Özhatay & B.Mathew (1995) * ''Allium erdelii'' Zucc. (1843) * ''Allium eremoprasum'' Vved. (1924) * ''Allium ericetorum'' Thore (1803) * ''Allium eriocoleum'' Vved. (1952) * ''Allium ertugrulii'' Demir. & Uysal (2007 publ. 2008) * ''Allium erubescens'' K.Koch (1849) * ''Allium erythraeum'' Griseb. (1846) * ''Allium esfandiarii'' Matin (1989) * ''Allium euboicum'' Rech.f. (1961) * ''Allium eugenii'' Vved. (1932) * ''Allium eurotophilum'' Wiggins (1933) * ''Allium eusperma'' Airy Shaw (1931) * ''Allium exaltatum'' (Meikle) Brullo, Pavone, Salmeri & Venora (2004) * ''Allium exile'' Boiss. & Orph. (1859) === F === * ''Allium falcifolium'' Hook. & Arn. (1840) * ''Allium fanjingshanense'' C.D.Yang & G.Q.Gou (2008) * ''Allium fantasmasense'' Traub (1968) * ''Allium farctum'' Wendelbo (1967) * ''Allium fasciculatum'' Rendle (1906) * ''Allium favosum'' Zahar. (1975) * ''Allium fedtschenkoi'' Nábelek (1929) * ''Allium feinbergii'' Oppenh. (1940) * ''Allium ferganicum'' Vved. (1924) * ''Allium fethiyense'' Özhatay & B.Mathew (1995) * ''Allium fetisowii'' Regel (1878) * ''Allium fibriferum'' Wendelbo (1959) * ''Allium fibrillum'' M.E.Jones ex Abrams (1922) * ''Allium filidens'' Regel (1875) * ''Allium filidentiforme'' Vved. (1952) * ''Allium fimbriatum'' S.Watson (1879) * ''Allium fistulosum'' L. (1753) ciboule * ''Allium flavellum'' Vved. (1946) * ''Allium flavescens'' Besser (1821) * ''Allium flavidum'' Ledeb. (1830) * ''Allium flavovirens'' Regel (1887) * ''Allium flavum'' L. (1753) * ''Allium flexuosum'' d'Urv. (1822) * ''Allium forrestii'' Diels (1912) * ''Allium franciniae'' Brullo & Pavone (1983) * ''Allium fraseri'' (Ownbey) Shinners (1951) * ''Allium frigidum'' Boiss. & Heldr. (1854) * ''Allium fritschii'' F.O.Khass. & Yengal. (1997) * ''Allium funckiifolium'' Hand.-Mazz., Anz. Akad. Wiss. Wien (1920) * ''Allium fuscoviolaceum'' Fomin (1909) * ''Allium fuscum'' Waldst. & Kit. (1807) === G === * ''Allium galanthum'' Kar. & Kir. (1842) * ''Allium galileum'' Brullo, Guglielmo, Pavone & Salmeri (2008) * ''Allium garbarii'' Peruzzi (2007) * ''Allium geyeri'' S.Watson (1879) * ''Allium giganteum'' Regel (1883) * ''Allium gilgiticum'' F.T.Wang & Tang (1937) * ''Allium gillii'' Wendelbo (1959) * ''Allium glaciale'' Vved. (1934) * ''Allium glandulosum'' Link & Otto (1828) * ''Allium glomeratum'' Prokh. (1930) * ''Allium glumaceum'' Boiss. & Hausskn. (1882) * ''Allium goekyigitii'' Ekim, H.Duman & Güner (1999) * ''Allium goloskokovii'' Vved. (1971) * ''Allium gomphrenoides'' Boiss. & Heldr. (1846) * ''Allium gooddingii'' Ownbey (1949) * ''Allium gorumsense'' (Regel) Boiss. (1882) * ''Allium goulimyi'' Tzanoud. (1983) * ''Allium gracillimum'' Vved. (1946) * ''Allium gramineum'' K.Koch (1849) * ''Allium grande'' Lipsky (1894) * ''Allium greuteri'' Brullo & Pavone (1983) * ''Allium griffithianum'' Boiss. (1859) * ''Allium grisellum'' J.M.Xu (1980) * ''Allium grosii'' Font Quer (1924) * ''Allium guanxianense'' J.M.Xu (1993) * ''Allium guatemalense'' Traub (1968) * ''Allium gubanovii'' Kamelin, Byull. Moskovsk. Obshch. Isp. Prir. (1980) * ''Allium guicciardii'' Heldr. (1876) * ''Allium gunibicum'' Miscz. ex Grossh. (1928) * ''Allium gusaricum'' Regel (1887) * ''Allium guttatum'' Steven (1809) * ''Allium gypsaceum'' Popov & Vved. (1924) * ''Allium gypsodictyum'' Vved. (1941) === H === * ''Allium haemanthoides'' Boiss. & Reut. ex Regel (1875) * ''Allium haematochiton'' S.Watson (1879) * ''Allium hamrinense'' Hand.-Mazz. (1914) * ''Allium haneltii'' F.O.Khass. & R.M.Fritsch (1998) * ''Allium hedgei'' Wendelbo (1966) * ''Allium heldreichii'' Boiss. (1859) * ''Allium helicophyllum'' Vved. (1934) * ''Allium hemisphaericum'' (Sommier) Brullo (1988) * ''Allium henryi'' C.H.Wright (1895) * ''Allium herderianum'' Regel (1887) * ''Allium hermoneum'' (Kollmann & Shmida) Brullo, Guglielmo, Pavone & Salmeri (2007) * ''Allium heteronema'' F.T.Wang & Tang (1980) * ''Allium hexaceras'' Vved. (1963) * ''Allium hickmanii'' Eastw. (1903) * ''Allium hierosolymorum'' Regel (1890) * ''Allium hindukuschense'' Kamelin & Seisums (1996) * ''Allium hintoniorum'' B.L.Turner (1993 publ. 1994) * ''Allium hirtovaginatum'' Kunth (1843) * ''Allium hirtovaginum'' Candargy (1897) * ''Allium hissaricum'' Vved. (1963) * ''Allium hoffmanii'' Ownbey (1972) * ''Allium hollandicum'' R.M.Fritsch (1993) * ''Allium hookeri'' Thwaites (1864) * ''Allium hooshidaryae'' Mashayekhi, Zarre & R.M.Fritsch (2005) * ''Allium horvatii'' Lovric (1971 publ. 1972) * ''Allium howellii'' Eastw. (1938) * ''Allium huber-morathii'' Kollmann, Özhatay & Koyuncu (1983) * ''Allium humile'' Kunth (1843) * ''Allium huntiae'' Traub (1968) * ''Allium hyalinum'' Curran (1885) * ''Allium hymenorhizum'' Ledeb. (1830) * ''Allium hymettium'' Boiss. & Heldr. (1859) * ''Allium hypsistum'' Stearn, Bull. Brit. Mus. (Nat. Hist.) (1960) === I === * ''Allium ilgazense'' Özhatay (1986) * ''Allium iliense'' Regel (1868) * ''Allium inaequale'' Janka (1860) * ''Allium inconspicuum'' Vved. (1924) * ''Allium incrustatum'' Vved. (1946) * ''Allium inderiense'' Fisch. ex Bunge (1838) * ''Allium inops'' Vved. (1924) * ''Allium insubricum'' Boiss. & Reut. (1857) * ''Allium insufficiens'' Vved. (1934) * ''Allium integerrimum'' Zahar. (1977) * ''Allium inutile'' Makino (1898) * ''Allium ionandrum'' Wendelbo (1968) * ''Allium ionicum'' Brullo & Tzanoud. (1994) * ''Allium iranicum'' (Wendelbo) Wendelbo (1985) * ''Allium isakulii'' R.M.Fritsch & F.O.Khass. (2000) * ''Allium isauricum'' Hub.-Mor. & Wendelbo (1966) * ''Allium isfairamicum'' B.Fedtsch. (1906) * ''Allium ivasczenkoae'' Kotukhov (2003) === J === * ''Allium jacquemontii'' Kunth (1843) * ''Allium jaxarticum'' Vved. (1971) * ''Allium jepsonii'' (Ownbey & Aase) S.S.Denison & McNeal (1989) * ''Allium jesdianum'' Boiss. & Buhse (1860) * ''Allium jodanthum'' Vved. (1971) * ''Allium joharchii'' F.O.Khass. & Memariani (2006 publ. 2007) * ''Allium jubatum'' J.F.Macbr. (1918) * ''Allium jucundum'' Vved. (1934) * ''Allium juldusicola'' Regel (1879) * ''Allium julianum'' Brullo, Gangale & Uzunov (2007) * ''Allium junceum'' Sm. (1809) === K === * ''Allium karacae'' Koyuncu (1994) * ''Allium karamanoglui'' Koyuncu & Kollmann (1978 publ. 1979) * ''Allium karataviense'' Regel (1875) * ''Allium karelinii'' Poljakov (1950) * ''Allium karistanum'' Brullo, Pavone & Salmeri (1997) * ''Allium karyeteini'' Post (1895) * ''Allium kaschianum'' Regel (1887) * ''Allium kastambulense'' Kollmann (1983) * ''Allium kasteki'' Popov, Byull. Moskovsk. Obshch. Isp. Prir. (1938) * ''Allium kazerouni'' Parsa (1949) * ''Allium kermesinum'' Rchb. (1848) * ''Allium kharputense'' Freyn & Sint. (1892) * ''Allium kingdonii'' Stearn, Bull. Brit. Mus. (Nat. Hist.) (1960) * ''Allium kirindicum'' Bornm. (1915) * ''Allium koelzii'' (Wendelbo) Perss. & Wendelbo (1979) * ''Allium koenigianum'' Grossh. (1928) * ''Allium kokanicum'' Regel (1875) * ''Allium kollmannianum'' Brullo, Pavone & Salmeri (1991) * ''Allium komarowii'' Lipsky (1900) * ''Allium kopetdagense'' Vved. (1932) * ''Allium koreanum'' H.J.Choi & B.U.Oh (2004) * ''Allium korolkowii'' Regel (1873) * ''Allium kossoricum'' Fomin (1909) * ''Allium kotschyi'' Boiss. (1846) * ''Allium koyuncui'' H.Duman & Özhatay (2000 publ. 2001) * ''Allium kuhsorkhense'' R.M.Fritsch & Joharchi (2006 publ. 2007) * ''Allium kujukense'' Vved. (1923) * ''Allium kunthianum'' Vved. (1935) * ''Allium kuramense'' F.O.Khass. & N.V.Friesen (1998) * ''Allium kurssanovii'' Popov, Byull. Moskovsk. Obshch. Isp. Prir. (1938) * ''Allium kurtzianum'' Asch. & Sint. ex Kollmann (1983) * ''Allium kysylkumi'' Kamelin (1980) === L === * ''Allium lachnophyllum'' Paine (1875) * ''Allium lacunosum'' S.Watson (1879) * ''Allium lagarophyllum'' Brullo, Pavone & Tzanoud. (1993) * ''Allium lalesaricum'' Freyn & Bornm. (1900) * ''Allium lamondiae'' Wendelbo (1967) * ''Allium lasiophyllum'' Vved. (1934) * ''Allium latifolium'' Jaub. & Spach (1844) * ''Allium ledebourianum'' Schult. & Schult.f. (1830) * ''Allium lefkarense'' Brullo, Pavone & Salmeri (1993) * ''Allium lehmannianum'' Merckl. ex Bunge (1851) * ''Allium lehmannii'' Lojac. (1909) * ''Allium lemmonii'' S.Watson (1879) * ''Allium lenkoranicum'' Miscz. ex Grossh. (1928) * ''Allium leptomorphum'' Vved. (1952) * ''Allium leucanthum'' K.Koch (1849) * ''Allium leucocephalum'' Turcz. ex Ledeb. (1852) * ''Allium leucosphaerum'' Aitch. & Baker, Trans. Linn. Soc. London (1886) * ''Allium libani'' Boiss. (1854) * ''Allium lilacinum'' Klotzsch (1862) * ''Allium lineare'' L. (1753) * ''Allium linearifolium'' H.J.Choi & B.U.Oh (2003) * ''Allium lipskyanum'' Vved. (1971) * ''Allium listera'' Stearn (1934) * ''Allium litorale'' Konta, Bull. Natl. Sci. Mus. Tokyo (2005) * ''Allium litvinovii'' Drobow ex Vved. (1971) * ''Allium lojaconoi'' Brullo, Lanfr. & Pavone (1982) * ''Allium longanum'' Pamp. (1912) * ''Allium longicollum'' Wendelbo (1968) * ''Allium longifolium'' (Kunth) Spreng. (1825) * ''Allium longipapillatum'' R.M.Fritsch & Matin (2006 publ. 2007) * ''Allium longiradiatum'' (Regel) Vved. (1923) * ''Allium longisepalum'' Bertol. (1842) * ''Allium longistylum'' Baker (1874) * ''Allium longivaginatum'' Wendelbo (1966) * ''Allium lopadusanum'' Bartolo, Brullo & Pavone (1986) * ''Allium loratum'' Baker (1874) * ''Allium lusitanicum'' Lam. (1783) * ''Allium luteolum'' Halácsy (1904) * ''Allium lutescens'' Vved. (1971) * ''Allium lycaonicum'' Siehe ex Hayek (1914) === M === * ''Allium maackii'' (Maxim.) Prokh. ex Kom. (1931) * ''Allium macedonicum'' Zahar. (1975) * ''Allium machmelianum'' Post (1892) * ''Allium macleanii'' Baker (1883) * ''Allium macranthum'' Baker (1874) * ''Allium macrochaetum'' Boiss. & Hausskn. (1882) * ''Allium macropetalum'' Rydb. (1904) * ''Allium macrostemon'' Bunge (1833) * ''Allium macrostylum'' Regel (1879) * ''Allium macrum'' S.Watson (1879) * ''Allium madidum'' S.Watson (1879) * ''Allium mairei'' H.Lév. (1909) * ''Allium majus'' Vved. (1941) * ''Allium malyschevii'' N.Friesen (1987) * ''Allium maniaticum'' Brullo & Tzanoud. (1989) * ''Allium mannii'' Traub & T.M.Howard (1968) * ''Allium maowenense'' J.M.Xu (1994) * ''Allium marathasicum'' Brullo, Pavone & Salmeri (1993) * ''Allium mareoticum'' Bornm. & Gauba (1933) * ''Allium margaritae'' B.Fedtsch. (1918) * ''Allium margaritiferum'' Vved. (1971) * ''Allium marginatum'' Janka (1884) * ''Allium mariae'' Bordz. (1915) * ''Allium marschalianum'' Vved. (1935) * ''Allium massaessylum'' Batt. & Trab. (1892) * ''Allium materculae'' Bordz. (1915) * ''Allium maximowiczii'' Regel (1875) * ''Allium megalobulbon'' Regel (1879) * ''Allium melanantherum'' Pancic (1883) * ''Allium melananthum'' Coincy (1895) * ''Allium melitense'' (Sommier & Caruana ex Borg) Cif. & Giacom. (1950) * ''Allium melliferum'' Traub (1972) * ''Allium membranaceum'' Munz & Keck ex Ownbey (1972) * ''Allium meteoricum'' Heldr. & Hausskn. (1904) * ''Allium mexicanum'' Traub (1968) * ''Allium michoacanum'' Traub (1968) * ''Allium micranthum'' Wendelbo (1959) * ''Allium microdictyon'' Prokh. (1929-1930 publ. 1930) * ''Allium microspathum'' Ekberg (1969) * ''Allium minutiflorum'' Regel (1875) * ''Allium minutum'' Vved. (1934) * ''Allium mirum'' Wendelbo (1959) * ''Allium moly'' L. (1753) * ''Allium monanthum'' Maxim. (1887) * ''Allium mongolicum'' Regel (1875) * ''Allium monophyllum'' Vved. ex Czerniak. (1930) * ''Allium montelburzense'' R.M.Fritsch, Salmaki & Zarre (2006 publ. 2007) * ''Allium montenegrinum'' Beck & Szyszyl * ''Allium montibaicalense'' N.Friesen (1992) * ''Allium monticola'' Davidson (1921) * ''Allium moschatum'' L. (1753) * ''Allium multibulbosum'' Jacq. (1773) * ''Allium multiflorum'' Desf. (1798) * ''Allium munzii'' (Ownbey & Aase) McNeal (1992) * ''Allium myrianthum'' Boiss. (1844) === N === * ''Allium nanodes'' Airy Shaw (1931) * ''Allium narcissiflorum'' Vill. (1779) * ''Allium nathaliae'' Seregin (2004) * ''Allium neapolitanum'' Cirillo (1788) * ''Allium nebrodense'' Guss. (1827) * ''Allium negevense'' Kollmann (1969) * ''Allium nemrutdaghense'' Kit Tan & Sorger (1986) * ''Allium neriniflorum'' (Herb.) G.Don (1855) * ''Allium nevadense'' S.Watson (1871) * ''Allium nevii'' S.Watson (1879) * ''Allium nevsehirense'' Koyuncu & Kollmann (1978 publ. 1979) * ''Allium nevskianum'' Vved. (1969) * ''Allium nigrum'' L. (1762) * ''Allium noeanum'' Reut. ex Regel (1875) * ''Allium notabile'' Feinbrun, Palestine J. Bot. (1943) * ''Allium nuristanicum'' Kitam. (1958) * ''Allium nutans'' L. (1753) === O === * ''Allium obliquum'' L. (1753) * ''Allium obtusiflorum'' DC. (1805) * ''Allium obtusum'' Lemmon (1890) * ''Allium ochotense'' Prokh. (1929-1930 publ. 1930) * ''Allium oleraceum'' L. (1753) * ''Allium oliganthum'' Kar. & Kir. (1841) * ''Allium olivieri'' Boiss. (1882) * ''Allium oltense'' Grossh. (1928) * ''Allium olympicum'' Boiss. (1844) * ''Allium omeiense'' Z.Y.Zhu, Bull. Bot. Res. (1989) * ''Allium opacum'' Rech.f., Ark. Bot., n.s. (1950) * ''Allium ophiophyllum'' Vved., Trudy Sredne-Aziatsk. Gosud. Univ., Ser. 8b (1928) * ''Allium oporinanthum'' Brullo, Pavone & Salmeri (1997) * ''Allium oreodictyum'' Vved. (1934) * ''Allium oreophiloides'' Regel (1875) * ''Allium oreophilum'' C.A.Mey. (1831) * ''Allium oreoprasoides'' Vved. (1925) * ''Allium oreoprasum'' Schrenk (1842) * ''Allium oreoscordum'' Vved. (1924) * ''Allium orientale'' Boiss. (1854) * ''Allium orunbaii'' F.O.Khass. & R.M.Fritsch (2002) * ''Allium oschaninii'' O.Fedtsch. (1906) échalote grise * ''Allium ovalifolium'' Hand.-Mazz., Anz. Akad. Wiss. Wien (1923 publ. 1924) * ''Allium ownbeyi'' Traub (1968) === P === * ''Allium paepalanthoides'' Airy Shaw (1931) * ''Allium palentinum'' Losa & P.Monts. (1953) * ''Allium pallasii'' Murray (1775) * ''Allium pallens'' L. (1762) * ''Allium pamiricum'' Wendelbo (1969) * ''Allium pangasicum'' Turak. (1986) * ''Allium paniculatum'' L., Syst. Nat. ed. 10 (1759) * ''Allium panjaoense'' Wendelbo (1969) * ''Allium papillare'' Boiss. (1854) * ''Allium paradoxum'' (M.Bieb.) G.Don (1827) * ''Allium parciflorum'' Viv., Fl. Cors. Prodr. (1825) * ''Allium pardoi'' Loscos (1877) * ''Allium parishii'' S.Watson (1882) * ''Allium parnassicum'' (Boiss.) Halácsy (1904) * ''Allium parryi'' S.Watson (1879) * ''Allium parvulum'' Vved. (1934) * ''Allium parvum'' Kellogg (1863) * ''Allium passeyi'' N.H.Holmgren & A.H.Holmgren (1974) * ''Allium pendulinum'' Ten. (1811) * ''Allium peninsulare'' Lemmon ex Greene (1888) * ''Allium pentadactyli'' Brullo, Pavone & G.Samp. (1989) * ''Allium perdulce'' S.V.Fraser (1939) * ''Allium permixtum'' Guss. (1827) * ''Allium peroninianum'' Azn. (1897) * ''Allium pervestitum'' Klokov (1950) * ''Allium petraeum'' Kar. & Kir. (1842) * ''Allium petri'' F.O.Khass. & R.M.Fritsch (2002) * ''Allium pevtzovii'' Prokh. (1930) * ''Allium phalereum'' Heldr. & Sart. (1876) * ''Allium phanerantherum'' Boiss. & Hausskn. (1882) * ''Allium phariense'' Rendle (1906) * ''Allium phitosianum'' Brullo & al. (2003) * ''Allium phrygium'' Boiss. & Balansa (1882) * ''Allium phthioticum'' Boiss. & Heldr. (1882) * ''Allium pictistamineum'' O.Schwarz (1934) * ''Allium pilosum'' Sm. (1819) * ''Allium platakisii'' Tzanoud. & Kypr. (1993) * ''Allium platycaule'' S.Watson (1879) * ''Allium platyspathum'' Schrenk (1841) * ''Allium plummerae'' S.Watson (1882) * ''Allium plurifoliatum'' Rendle (1906) * ''Allium podolicum'' Blocki ex Racib. & Szafer (1919) * ''Allium pogonotepalum'' Wendelbo (1966) * ''Allium polyanthum'' Schult. & Schult.f. (1830) * ''Allium polyrhizum'' Turcz. ex Regel (1875) * ''Allium ponticum'' Miscz. ex Grossh. (1928) * ''Allium popovii'' Vved. (1923) * ''[[Allium porrum]]'' (cultivar ''[[Allium ampeloprasum]]'') * ''Allium potosiense'' Traub (1969) * ''Allium praecox'' Brandegee (1906) * ''Allium praemixtum'' Vved. (1946) * ''Allium prattii'' C.H.Wright, J. Linn. Soc. (1903) * ''Allium proliferum'' (Moench) Schrad. ex Wild * ''Allium proponticum'' Stearn & Özhatay (1977) * ''Allium prostratum'' Trevir. (1822) * ''Allium protensum'' Wendelbo (1968) * ''Allium pruinatum'' Link ex Spreng. (1825) * ''Allium przewalskianum'' Regel (1875) * ''Allium psebaicum'' Mikheev (2004) * ''Allium pseudoalbidum'' N.Friesen & Özhatay (1998) * ''Allium pseudoampeloprasum'' Miscz. ex Grossh. (1928) * ''Allium pseudobodeanum'' R.M.Fritsch & Matin (2002) * ''Allium pseudocalyptratum'' Mouterde (1953) * ''Allium pseudoflavum'' Vved. (1934) * ''Allium pseudophanerantherum'' Rech.f., Ark. Bot., n.s. (1952) * ''Allium pseudostamineum'' Kollmann & Shmida (1977) * ''Allium pseudostrictum'' Albov (1895) * ''Allium pseudowinklerianum'' R.M.Fritsch & F.O.Khass. (2000) * ''Allium pskemense'' B.Fedtsch. (1905) * ''Allium pueblanum'' Traub (1968) * ''Allium pumilum'' Vved. (1934) * ''Allium punctum'' L.F.Hend. (1930) * ''Allium pustulosum'' Boiss. & Hausskn. (1882) * ''Allium pyrenaicum'' Costa & Vayr. (1877) === Q === * ''Allium qasyunense'' Mouterde (1953) === R === * ''Allium ramazanicum'' Parsa (1949) * ''Allium ramosum'' L. (1753) * ''Allium rausii'' Brullo & al. (2003) * ''Allium rechingeri'' Wendelbo (1966) * ''Allium reconditum'' Pastor, Valdés & J.M.Muñoz (1983) * ''Allium regelianum'' Beck (1880) * ''Allium regelii'' Trautv. (1884) * ''Allium registanicum'' Wendelbo (1969) * ''Allium retrorsum'' (Özhatay & Kollmann) Brullo, Guglielmo, Pavone & Salmeri (2007) * ''Allium reuterianum'' Boiss. (1844) * ''Allium rhabdotum'' Stearn, Bull. Brit. Mus. (Nat. Hist.) (1960) * ''Allium rhetoreanum'' Nábelek (1929) * ''Allium rhizomatum'' Wooton & Standl. (1913) * ''Allium rhodiacum'' Brullo, Pavone & Salmeri (1992) * ''Allium rhodopeum'' Velen., Sitzungsber. Königl. Böhm. Ges. Wiss. (1890) * ''Allium rhynchogynum'' Diels (1912) * ''Allium ritsi'' Iatroú & Tzanoud. (1995) * ''Allium robertianum'' Kollmann (1983) * ''Allium robinsonii'' L.F.Hend. (1930) * ''Allium roborowskianum'' Regel (1887) * ''Allium robustum'' Kar. & Kir. (1841) * ''Allium rollovii'' Grossh. (1928) * ''Allium rosenbachianum'' Regel (1884) * ''Allium rosenorum'' R.M.Fritsch (1994) * ''Allium roseum'' L. (1753) * ''Allium rothii'' Zucc. (1843) * ''Allium rotundum'' L. (1762) * ''Allium rouyi'' Gaut. (1898) * ''Allium roylei'' Stearn (1947) * ''Allium rubellum'' M.Bieb. (1808) * ''Allium rubens'' Schrad. ex Willd. (1809) * ''Allium rubrovittatum'' Boiss. & Heldr. (1854) * ''Allium rude'' J.M.Xu (1980) * ''Allium ruhmerianum'' Asch. ex E.A.Durand & Barratte (1910) * ''Allium runemarkii'' Trigas & Tzanoud. (2000) * ''Allium runyonii'' Ownbey (1950) * ''Allium rupestre'' Steven (1812) * ''Allium rupestristepposum'' N.Friesen (1992) * ''Allium rupicola'' Boiss. ex Mouterde (1966) === S === * ''Allium sabulosum'' Steven ex Bunge (1838) * ''Allium sabzakense'' Wendelbo (1971) * ''Allium sacculiferum'' Maxim. (1859) * ''Allium sairamense'' Regel (1879) * ''Allium salinum'' A.I.Baranov & Skvortsov (1965) * ''Allium samothracicum'' Tzanoud., Strid & Kit Tan, Portugaliae Act. Biol., Sér. B (2000) * ''Allium samurense'' Cholokashvili (1967) * ''Allium sanbornii'' Alph.Wood (1868) * ''Allium sandrasicum'' Kollmann, Özhatay & Bothmer (1983) * ''Allium sannineum'' Gomb. (1937 publ. 1938) * ''Allium saposhnikovii'' Nikitina (1962) * ''Allium sarawschanicum'' Regel (1875) * ''[[Allium sativum]]'' L. (1753) [[Tongolo gasy|tongologasy]] * ''Allium savii'' Parl. (1852) * ''Allium saxatile'' M.Bieb. (1798) * ''Allium scaberrimum'' M.Serres (1857) * ''Allium scabriflorum'' Boiss. (1844) * ''Allium scabriscapum'' Boiss. (1854) * ''Allium schachimardanicum'' Vved. (1971) * ''Allium schergianum'' Boiss. (1882) * ''Allium schischkinii'' Sobolevsk (1949) * ''Allium schmitzii'' Cout. (1896) * ''Allium schoenoprasoides'' Regel (1878) * ''[[Allium schoenoprasum]]'' L. (1753) - [[tongoloravina]] * ''Allium schrenkii'' Regel (1875) * ''Allium schubertii'' Zucc. (1843) * ''Allium schugnanicum'' Vved. (1946) * ''Allium scilloides'' Douglas ex S.Watson (1879) * ''Allium scorodoprasum'' L. (1753) * ''Allium scorzonerifolium'' Desf. ex DC. (1804) * ''Allium scotostemon'' Wendelbo (1966) * ''Allium scrobiculatum'' Vved. (1923) * ''Allium semenovii'' Regel (1868) * ''Allium senescens'' L. (1753) * ''Allium sergii'' Vved. (1934) * ''Allium serra'' McNeal & Ownbey (1977) * ''Allium setifolium'' Schrenk (1841) * ''Allium severtzovioides'' R.M.Fritsch (1994) * ''Allium sewerzowii'' Regel (1868) * ''Allium sharsmithiae'' (Ownbey & Aase) McNeal (1992) * ''Allium shatakiense'' Rech.f. (1939) * ''Allium shelkovnikovii'' Grossh. (1927) * ''Allium shevockii'' McNeal (1987) * ''Allium sibthorpianum'' Schult. & Schult.f. (1830) * ''Allium siculum'' Ucria (1793) * ''Allium sieheanum'' Hausskn. ex Kollmann (1983) * ''Allium sikkimense'' Baker (1874) * ''Allium simillimum'' L.F.Hend. (1900) * ''Allium sinaiticum'' Boiss. (1854) * ''Allium sindjarense'' Boiss. & Hausskn. ex Regel (1875) * ''Allium sinkiangense'' F.T.Wang & Y.C.Tang (1980) * ''Allium sintenisii'' Freyn (1892) * ''Allium siphonanthum'' J.M.Xu (1980) * ''Allium sipyleum'' Boiss. (1844) * ''Allium siskiyouense'' Munz & Keck ex Ownbey (1972) * ''Allium sivasicum'' Özhatay & Kollmann (1983) * ''Allium sochense'' R.M.Fritsch & Turak. (2002) * ''Allium songpanicum'' J.M.Xu (1980) * ''Allium sordidiflorum'' Vved. (1946) * ''Allium sosnovskyanum'' Miscz. ex Grossh. (1928) * ''Allium spathaceum'' Steud. ex A.Rich. (1850) * ''Allium spathulatum'' F.O.Khass. & R.M.Fritsch (1998) * ''Allium speculae'' Ownbey & Aase (1959) * ''Allium sphaerocephalon'' L. (1753) * ''Allium spicatum'' (Prain) N.Friesen (2000) * ''Allium spirale'' Willd., Enum. Pl. (1814) * ''Allium spirophyllum'' Wendelbo (1966) * ''Allium splendens'' Willd. ex Schult. & Schult.f. (1830) * ''Allium sprengeri'' Regel (1889) * ''Allium spurium'' G.Don (1827) * ''Allium stamineum'' Boiss. (1859) * ''Allium staticiforme'' Sm. (1809) * ''Allium stearnianum'' Koyuncu, Özhatay & Kollmann (1983) * ''Allium stellatum'' Nutt. ex Ker Gawl. (1813) * ''Allium stellerianum'' Willd. (1799) * ''Allium stenodon'' Nakai & Kitag. (1933 publ. 1934) * ''Allium stenopetalum'' Boiss. & Kotschy (1882) * ''Allium stephanophorum'' Vved. (1924) * ''Allium stipitatum'' Regel (1881) * ''Allium stocksianum'' Boiss. (1859) * ''Allium stoloniferum'' Ownbey ex T.D.Jacobson (1979) * ''Allium stracheyi'' Baker (1874) * ''Allium strictum'' Schrad. (1809) * ''Allium struzlianum'' Ogan. (1999) * ''Allium stylosum'' O.Schwarz (1934) * ''Allium suaveolens'' Jacq. (1789) * ''Allium subangulatum'' Regel (1887) * ''Allium subhirsutum'' L. (1753) * ''Allium subnotabile'' Wendelbo (1969) * ''Allium subteretifolium'' Traub (1968) * ''Allium subtilissimum'' Ledeb. (1830) * ''Allium subvillosum'' Salzm. ex Schult. & Schult.f. (1830) * ''Allium sulphureum'' Vved. (1946) * ''Allium suworowii'' Regel (1881) * ''Allium svetlanae'' Vved. ex Filim. (1982) * ''Allium synnotii'' G.Don (1827) * ''Allium szovitsii'' Regel (1875) === T === * ''Allium taciturnum'' Vved. (1971) * ''Allium taeniopetalum'' Popov & Vved. (1934) * ''Allium taishanense'' J.M.Xu (1980) * ''Allium talassicum'' Regel (1878) * ''Allium talijevii'' Klokov (1950) * ''Allium talyschense'' Miscz. ex Grossh. (1928) * ''Allium tanguticum'' Regel (1887) * ''Allium tardans'' Greuter & Zahar. (1975) * ''Allium tardiflorum'' F.Kollmann & Shmida (1990 publ. 1991) * ''Allium tashkenticum'' F.O.Khass. & R.M.Fritsch (1994) * ''Allium tauricola'' Boiss. (1859) * ''Allium tchihatschewii'' Boiss. (1860) * ''Allium tekesicola'' Regel (1887) * ''Allium tel-avivense'' Eig (1931) * ''Allium telaponense'' Traub (1968) * ''Allium tenuicaule'' Regel (1887) * ''Allium tenuiflorum'' Ten. (1811) * ''Allium tenuissimum'' L. (1753) * ''Allium teretifolium'' Regel (1878) * ''Allium texanum'' T.M.Howard (1990 publ. 1991) * ''Allium textile'' A.Nelson & J.F.Macbr. (1913) * ''Allium thessalicum'' Brullo & al. (1994) * ''Allium thunbergii'' G.Don (1827) * ''Allium tianschanicum'' Rupr., Mém. Acad. Imp. Sci. Saint-Pétersbourg, Sér. 6, Sci. Math. (1869) * ''Allium togashii'' H.Hara (1953) * ''Allium tokaliense'' Kamelin & Levichev (1986) * ''Allium tolmiei'' Baker (1876) * ''Allium tourneuxii'' Chabert (1889) * ''Allium trachycoleum'' Wendelbo (1969) * ''Allium trachyscordum'' Vved. (1925) * ''Allium transvestiens'' Vved. (1935) * ''Allium traubii'' T.M.Howard (1967) * ''Allium trautvetterianum'' Regel (1884) * ''Allium tribracteatum'' Torr., Pacif. Railr. Rep. Parke (1857) * ''Allium trichocnemis'' J.Gay, Ann. Sci. Nat. (1847) * ''Allium tricoccum'' Sol. (1789) * ''Allium trifoliatum'' Cirillo (1792) * ''Allium trifurcatum'' (F.T.Wang & Tang) J.M.Xu (1991) * ''Allium tripedale'' Trautv. (1873) * ''Allium tripterum'' Nasir (1975) * ''Allium triquetrum'' L. (1753) * ''Allium truncatum'' (Feinbrun) F.Kollmann & D.Zohary (1986) * ''Allium tschimganicum'' B.Fedtsch. (1923) * ''Allium tschulaktavicum'' Bajtenov & Nelina, Izv. Natsion. Akad. Nauk Resp. Kazakhstan (1993 publ. 1994) * ''Allium tubergenii'' Freyn (1900) * ''Allium tuberosum'' Rottler ex Spreng. (1825) * ''Allium tubiflorum'' Rendle (1906) * ''Allium tuchalense'' F.O.Khass. & Noroozi (2006 publ. 2007) * ''Allium tulipifolium'' Ledeb. (1830) * ''Allium tuncelianum'' (Kollmann) Özhatay, B.Mathew & Siraneci (1995) * ''Allium tuolumnense'' (Ownbey & Aase) S.S.Denison & McNeal (1989) * ''Allium turcicum'' Özhatay & Cowley (1994) * ''Allium turcomanicum'' Regel (1887) * ''Allium turkestanicum'' Regel (1875) * ''Allium turtschicum'' Regel (1879) * ''Allium tuvinicum'' (N.Friesen) N.Friesen (1987) * ''Allium tytthanthum'' Vved. (1934) * ''Allium tytthocephalum'' Schult. & Schult.f. (1830) === U === * ''Allium ubsicola'' Regel (1887) * ''Allium umbilicatum'' Boiss. (1859) * ''Allium unifolium'' Kellogg (1863) * ''Allium urmiense'' Kamelin & Seisums (1996) * ''Allium ursinum'' L. (1753) ail des ours === V === * ''Allium valdesianum'' Brullo, Pavone & Salmeri (1996) * ''Allium valentinae'' Pavlov (1953) * ''Allium validum'' S.Watson (1871) * ''Allium variegatum'' Boiss. (1846) * ''Allium vasilevskajae'' Ogan. (2000) * ''Allium vavilovii'' Popov & Vved. (1932) * ''Allium verticillatum'' Regel (1875) * ''Allium vescum'' Wendelbo (1966) * ''Allium victorialis'' L. (1753) * ''Allium victoris'' Vved. (1971) * ''Allium vineale'' L. (1753) ail des vignes * ''Allium vinicolor'' Wendelbo (1973) * ''Allium virgunculae'' Maek. & Kitam. (1952) * ''Allium viridiflorum'' Pobed. (1949) * ''Allium viridulum'' Ledeb. (1830) * ''Allium vodopjanovae'' N.Friesen (1985) * ''Allium vvedenskyanum'' Pavlov (1949) === W === * ''Allium wallichii'' Kunth (1843) * ''Allium warzobicum'' Kamelin (1980) * ''Allium weissii'' Boiss. (1882) * ''Allium wendelboanum'' Kollmann (1983) * ''Allium wendelboi'' Matin (1989) * ''Allium weschniakowii'' Regel (1879) * ''Allium wiedemannianum'' Regel (1875) * ''Allium willeanum'' Holmboe (1914) * ''Allium winklerianum'' Regel (1884) * ''Allium woronowii'' Miscz. ex Grossh. (1928) === X === * ''Allium xiangchengense'' J.M.Xu (1993) * ''Allium xichuanense'' J.M.Xu (1980) * ''Allium xiphopetalum'' Aitch. & Baker, Trans. Linn. Soc. London (1888) === Y === * ''Allium yanchiense'' J.M.Xu (1980) * ''Allium yongdengense'' J.M.Xu (1980) * ''Allium yosemitense'' Eastw. (1934) * ''Allium yuanum'' F.T.Wang & Tang (1937) === Z === * ''Allium zaissanicum'' Kotukhov (2003) * ''Allium zaprjagajevii'' Kasach (1973) * ''Allium zebdanense'' Boiss. & Noë (1859) * ''Allium zergericum'' F.O.Khass. & R.M.Fritsch (1994) == Jereo koa == * [[Legioma]] * [[Anana]] * [[Tongologasy|Tongololay]] * [[Tongolobe]] * [[Tongoloravina|Tongoloraviny]] * [[Tongoloherana]] * [[Tongolomadinika]] {{reflist}} [[Sokajy:Sakafo]] [[Sokajy:Fambolena]] pisxuyjiaoops40l25lg6kgndolojb0 1133529 1133526 2026-03-28T09:41:50Z Thelezifor 15140 Karazana misy eto Madagasikara 1133529 wikitext text/x-wiki [[Sary:RampBunch.png|vignette|''[[Allium tricoccum]]'']] Ny '''''Allium''''' dia vondron-karazan-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaryllidaceae]]'' (teo aloha nosokajina tao amin' ny ''[[Liliaceae]]''). Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] dia atao hoe '''tongolo''' ny karazana ao aminy, indrindra ny azon' ny [[olombelona]] atao sakafo. Mahatratra eo anelanelan' ny 260 sy 690 miparitaka indrindra any [[Eorazia]] sy any [[Amerika Avaratra]] ny karazan' ny ''Allium''. Io no hany vondron-karazana ahitana karazany azo atao sakafo ao amin' ny ''Amaryllidaceae''. [[Sary:ARS red onion.jpg|vignette|[[Tongolobe]] (''Allium cepa'')]] Vondron-karazana manan-danja ao amin' ny fikarakarana sakafon' ny olombelona ny ''Allium'', izay ahitana zavamaniry fanao sakafo sy zava-manitra ary fanao fanafody maro. Anisan' io vondron-karazana io ny [[tongoloherana]] ([[Allium ampeloprasum var. porrum|''Allium ampeloprasum'' var. ''porrum'']]), ny [[tongolobe]] (''[[Allium cepa]]''), ny [[Tongolo gasy|tongolo lay]] (''[[Allium sativum]]''), ny [[tongolomadinika]] (''[[Allium ascalonicum]]''), ny [[tongolo raviny]] (''[[Allium schoenoprasum]]''). Misy koa ny karazany fanao haingon-tanàna fa tsy fihinana. Ny ao amin' io vondron-karazana ''Allium'' io dia ahitana karazana maniry hoazy (tongolodia) marom hafa antsoina hoe ''tongolo'' ary ambolena hatao sakafo, toy ny ''Allium fistulosum'' sy ny ''Allium × proliferum'', ary ny ''Allium canadense''. Ampiasaina hanondroana karazana ''Allium'' maromaro ny anarana hoe ''tongolodia'', fa ny ''Allium'' ''cepa'' dia fantatra amin' ny fambolena azy. Ny karazana sasany dia manana, ankoatry ny fananahana mila [[lahimbony]] sy [[vavimbony]] amin' ny alalan' ny voa, dia misy koa ny fomba fampitomboana taranaka azy amin' ny alalan' ny vatany. == Lisitry ny karazana == [[Sary:Allium sativum. Restra de allos de Oroso- Galiza.jpg|vignette|[[Tongologasy|Tongololay]] (''Allium sativum'')]] Inty ny lisitry ny vondron-karazana ao amin' ny ''Allium'' araka ny ''[[World Checklist of Selected Plant Families]]'' (WCSP) <small>(</small><small>03 Jona 2010):</small> === A === * ''Allium aaseae'' Ownbey (1950) * ''Allium abramsii'' (Ownbey & Aase) McNeal (1992) * ''Allium acidoides'' Stearn, Bull. Brit. Mus. (Nat. Hist.) (1960) * ''Allium aciphyllum'' J.M.Xu (1980) * ''Allium acuminatum'' Hook. (1838) * ''Allium acutiflorum'' Loisel. (1809) * ''Allium aegilicum'' Tzanoud. (2000) * ''Allium affine'' Ledeb. (1852) * ''Allium afghanicum'' Wendelbo (1966) * ''Allium aflatunense'' B.Fedtsch. (1904) * ''Allium agrigentinum'' Brullo & Pavone (2001 publ. 2002) * ''Allium akaka'' S.G.Gmel. ex Schult. & Schult.f. (1830) * ''Allium alabasicum'' Y.Z.Zhao (1992) * ''Allium alaicum'' Vved. (1934) * ''Allium albiflorum'' Omelczuk (1962) * ''Allium albotunicatum'' O.Schwarz (1934) * ''Allium albovianum'' Vved. (1935) * ''Allium alexandrae'' Vved. (1924) * ''Allium alexeianum'' Regel (1875) * ''Allium alibile'' A.Rich. (1850) * ''Allium alpinarii'' Özhatay & Kollmann (1983) * ''Allium altaicum'' Pall. (1773) * ''Allium altissimum'' Regel (1884) * ''Allium altoatlanticum'' Seregin (2006) * ''Allium altyncolicum'' N.Friesen (1987) * ''Allium amethystinum'' Tausch (1828) * ''[[Allium ampeloprasum]]'' L. (1753) * ''Allium amphibolum'' Ledeb. (1830) * ''Allium amplectens'' Torr., Pacif. Railr. Rep. Parke (1857) * ''Allium anacoleum'' Hand.-Mazz. (1914) * ''Allium anatolicum'' Özhatay & B.Mathew (1995) * ''Allium anceps'' Kellogg (1863) * ''Allium angulosum'' L. (1753) * ''Allium anisopodium'' Ledeb. (1852) * ''Allium anisotepalum'' Vved. (1934) * ''Allium antalyense'' Eren, Çinbilgel & Parolly (2007) * ''Allium antonii-bolosii'' P.Palau (1953) * ''Allium anzalonei'' Brullo, Pavone & Salmeri (1997) * ''Allium apolloniensis'' Biel, Kit Tan & Tzanoud. (2006) * ''Allium apulum'' Brullo & al. (2001 publ. 2002) * ''Allium archeotrichon'' Brullo, Pavone & Salmeri (1999) * ''Allium arkitense'' R.M.Fritsch (2002) * ''Allium arlgirdense'' Blakelock (1953) * ''Allium armenum'' Boiss. & Kotschy (1882) * ''Allium armerioides'' Boiss. (1846) * ''Allium aroides'' Popov & Vved. (1934) * ''Allium artemisietorum'' Eig & Feinbr., Palestine J. Bot. (1943) * ''Allium asarense'' R.M.Fritsch & Matin (2001) * ''[[Allium ascalonicum]]'' L. (1756) - [[tongolomadinika]] * ''Allium aschersonianum'' Barbey (1882) * ''Allium asclepiadeum'' Bornm. (1917) * ''Allium asirense'' B.Mathew (1995) * ''Allium asperiflorum'' Miscz. ex Grossh. (1928) * ''Allium assadii'' Seisums (2000) * ''Allium atropurpureum'' Waldst. & Kit. (1800) * ''Allium atrorubens'' S.Watson (1871) * ''Allium atrosanguineum'' Schrenk (1842) * ''Allium atroviolaceum'' Boiss. (1846) * ''Allium aucheri'' Boiss. (1846) * ''Allium auriculatum'' Kunth (1843) * ''Allium austrokyushuense'' M.Hotta (1998) * ''Allium austrosibiricum'' N.Friesen (1987) * ''Allium autumnale'' P.H.Davis (1949) * ''Allium autumniflorum'' F.O.Khass. & Akhani (2006 publ. 2007) * ''Allium azaurenum'' Gomb. (1963) * ''Allium azutavicum'' Kotukhov (2003) === B === * ''Allium backhousianum'' Regel (1885) * ''Allium baekdusanense'' Y.N.Lee (2005) * ''Allium baeticum'' Boiss. (1846) * ''Allium bajtulinii'' Baitenov & I.I.Kamenetskaya (1990) * ''Allium bakhtiaricum'' Regel (1875) * ''Allium balansae'' Boiss. (1882) * ''Allium baluchistanicum'' Wendelbo (1963) * ''Allium barsczewskii'' Lipsky (1900) * ''Allium barthianum'' Asch. & Schweinf. (1893) * ''Allium bassitense'' J.Thiébaut (1948) * ''Allium baytopiorum'' Kollmann & Özhatay (1983) * ''Allium beesianum'' W.W.Sm. (1914) * ''Allium bellulum'' Prokh. (1930) * ''Allium bidentatum'' Fisch. ex Prokh. & Ikonn.-Gal. (1929) * ''Allium bigelowii'' S.Watson (1871) * ''Allium birkinshawii'' Mouterde (1970) * ''Allium bisceptrum'' S.Watson (1871) * ''Allium blandum'' Wall. (1832) * ''Allium blomfieldianum'' Asch. & Schweinf. (1893) * ''Allium boissieri'' Regel (1875) * ''Allium bolanderi'' S.Watson (1879) * ''Allium bornmuelleri'' Hayek (1925) * ''Allium borszczowii'' Regel (1875) * ''Allium botschantzevii'' Kamelin (1976) * ''Allium bourgeaui'' Rech.f. (1936) * ''Allium brachyodon'' Boiss. (1846) * ''Allium brachyscapum'' Vved. (1932) * ''Allium brachyspathum'' Brullo, Pavone & Salmeri (2001) * ''Allium bracteolatum'' Wendelbo (1968) * ''Allium brandegeei'' S.Watson (1882) * ''Allium brevicaule'' Boiss. & Balansa (1859) * ''Allium brevidens'' Vved. (1924) * ''Allium brevidentatum'' F.Z.Li, Bull. Bot. Res. (1986) * ''Allium brevidentiforme'' Vved. (1971) * ''Allium brevipes'' Ledeb. (1852) * ''Allium breviradium'' (Halácsy) Stearn (1978) * ''Allium breviscapum'' Stapf, Denkschr. Kaiserl. Akad. Wiss. (1885) * ''Allium brevistylum'' S.Watson (1871) * ''Allium brulloi'' Salmeri (1998) * ''Allium brussalisii'' Tzanoud. & Kypr. (2008) * ''Allium bucharicum'' Regel (1884) * ''Allium bungei'' Boiss. (1882) * ''Allium burjaticum'' N.Friesen (1987) * ''Allium burlewii'' Davidson (1916) === C === * ''Allium caeruleum'' Pall. (1773) * ''Allium caesioides'' Wendelbo (1969) * ''Allium caesium'' Schrenk (1844) * ''Allium caespitosum'' Siev. ex Bong. & C.A. Mey. (1841) * ''Allium calabrum'' (N.Terracc.) Brullo, Pavone & Salmeri (1994) * ''Allium calamarophilon'' Phitos & Tzanoud. (1981) * ''Allium callidyction'' C.A.Mey. ex Kunth (1843) * ''Allium callimischon'' Link (1834) * ''Allium calocephalum'' Wendelbo (1966) * ''Allium calyptratum'' Boiss. (1854) * ''Allium campanulatum'' S.Watson (1879) * ''Allium canadense'' L. (1753) * ''Allium candargyi'' Karavok. & Tzanoud. (1994 publ. 1995) * ''Allium candolleanum'' Albov (1895) * ''Allium capitellatum'' Boiss. (1846) * ''Allium cappadocicum'' Boiss. & Balansa (1882) * ''Allium caput-medusae'' Airy Shaw (1931) * ''Allium cardiostemon'' Fisch. & C.A.Mey. (1840) * ''Allium carinatum'' L. (1753) * ''Allium carmeli'' Boiss. (1854) * ''Allium caroli-henrici'' Wendelbo (1968) * ''Allium carolinianum'' DC. (1804) * ''Allium caspium'' (Pall.) M.Bieb. (1808) * ''Allium cassium'' Boiss. (1854) * ''Allium castellanense'' (Garbari, Miceli & Raimondo) Brullo & al. (2001 publ. 2002) * ''Allium cathodicarpum'' Wendelbo (1966) * ''[[Allium cepa]]'' L. (1753) - [[tongolobe]] * ''Allium cernuum'' Roth (1798) * ''Allium chalcophengos'' Airy Shaw (1931) * ''Allium chalkii'' Tzanoud. & Kollmann (1991 publ. 1990) * ''Allium chamaemoly'' L. (1753) * ''Allium chamaespathum'' Boiss. (1846) * ''Allium chamarense'' M.M.Ivanova (1965) * ''Allium changduense'' J.M.Xu (1980) * ''Allium chelotum'' Wendelbo (1966) * ''Allium chienchuanense'' J.M.Xu (1980) * ''Allium chinense'' G.Don (1827) rakkyo * ''Allium chitralicum'' F.T.Wang & Tang (1937) * ''Allium chiwui'' F.T.Wang & Tang (1937) * ''Allium chloranthum'' Boiss. (1854) * ''Allium chloroneurum'' Boiss. (1882) * ''Allium chodsha-bakirganicum'' Gaffarov & Turak. (1991) * ''Allium choriotepalum'' Wendelbo (1969) * ''Allium chrysantherum'' Boiss. & Reut. (1882) * ''Allium chrysanthum'' Regel (1875) * ''Allium chrysocephalum'' Regel (1887) * ''Allium chrysonemum'' Stearn (1978) * ''Allium circassicum'' Kolak. (1955) * ''Allium circinatum'' Sieber (1823) * ''Allium circumflexum'' Wendelbo (1966) * ''Allium cisferganense'' R.M.Fritsch (2002) * ''Allium clathratum'' Ledeb. (1830) * ''Allium clausum'' Vved. (1971) * ''Allium colchicifolium'' Boiss. (1859) * ''Allium columbianum'' (Ownbey & Mingrone) P.M.Peterson, Annable & Rieseberg (1988) * ''Allium commutatum'' Guss. (1855) * ''Allium condensatum'' Turcz. (1854) * ''Allium confragosum'' Vved. (1971) * ''Allium consanguineum'' Kunth (1843) * ''Allium constrictum'' (Mingrone & Ownbey) P.M.Peterson, Annable & Rieseberg (1988) * ''Allium convallarioides'' Grossh. (1924) * ''Allium x cornutum'' Clementi (1841) * ''Allium corsicum'' Jauzein & al. (2002) * ''Allium coryi'' M.E.Jones (1930) * ''Allium costatovaginatum'' Kamelin & Levichev (1986) * ''Allium crameri'' Asch. & Boiss. (1882) * ''Allium cratericola'' Eastw. (1934) * ''Allium crenulatum'' Wiegand (1899) * ''Allium crispum'' Greene (1888) * ''Allium cristophii'' Trautv. (1884) * ''Allium croaticum'' Bogdanovic, Brullo, Mitic & Salmeri (2008) * ''Allium crystallinum'' Vved. (1934) * ''Allium cucullatum'' Wendelbo (1959) * ''Allium cupani'' Raf. (1810) * ''Allium cupuliferum'' Regel (1875) * ''Allium curtum'' Boiss. & Gaill. (1859) * ''Allium cuthbertii'' Small (1903) * ''Allium cyaneum'' Regel (1875) * ''Allium cyathophorum'' Bureau & Franch. (1891) * ''Allium cyprium'' Brullo, Pavone & Salmeri (1993) * ''Allium cyrilli'' Ten. (1827) * ''Allium czelghauricum'' Bordz. (1912) === D === * ''Allium daghestanicum'' Grossh. (1928) * ''Allium damascenum'' Feinbrun, Palestine J. Bot. (1943) * ''Allium daninianum'' Brullo, Pavone & Salmeri (1996) * ''Allium darwasicum'' Regel (1881) * ''Allium dasyphyllum'' Vved. (1925) * ''Allium decaisnei'' C.Presl (1845) * ''Allium deciduum'' Özhatay & Kollmann (1983) * ''Allium decipiens'' Fisch. ex Schult. & Schult.f. (1830) * ''Allium delicatulum'' Siev. ex Schult. & Schult.f. (1830) * ''Allium deltoidefistulosum'' S.O.Yu, S.Lee & W.T.Lee (1981) * ''Allium dentiferum'' Webb & Berthel. (1848) * ''Allium dentigerum'' Prokh. (1930) * ''Allium denudatum'' F.Delaroche (1812) * ''Allium derderianum'' Regel (1875) * ''Allium deserti-syriaci'' Feinbrun, Palestine J. Bot. (1943) * ''Allium desertorum'' Forssk. (1775) * ''Allium diabolense'' (Ownbey & Aase) McNeal (1992) * ''Allium dichlamydeum'' Greene (1888) * ''Allium dictuon'' H.St.John (1937) * ''Allium dictyoprasum'' C.A.Mey. ex Kunth (1843) * ''Allium dictyoscordum'' Vved. (1924) * ''Allium dilatatum'' Zahar. (1977) * ''Allium dinsmorei'' Rech.f., Ark. Bot., n.s. (1952) * ''Allium diomedeum'' Brullo & al. (2001 publ. 2002) * ''Allium dirphianum'' Brullo & al. (2003) * ''Allium djimilense'' Boiss. ex Regel (1875) * ''Allium dodecadontum'' Vved. (1971) * ''Allium dodecanesi'' Karavok. & Tzanoud. (1994 publ. 1995) * ''Allium dolichomischum'' Vved. (1971) * ''Allium dolichostylum'' Vved. (1934) * ''Allium douglasii'' Hook. (1838) * ''Allium drepanophyllum'' Vved. (1934) * ''Allium drobovii'' Vved. (1923) * ''Allium drummondii'' Regel (1875) * ''Allium drusorum'' Feinbrun, Palestine J. Bot. (1943) * ''Allium dumetorum'' Feinbrun & Szel., Palestine J. Bot. (1948) * ''Allium durangoense'' Traub (1968) === E === * ''Allium ebusitanum'' Font Quer (1924) * ''Allium eduardii'' Stearn ex Airy Shaw (1946) * ''Allium egorovae'' M.V.Agab. & Ogan. (2000) * ''Allium eivissanum'' Garbari & Miceli (1987) * ''Allium elburzense'' Wendelbo (1969) * ''Allium eldivanense'' Özhatay (1986) * ''Allium elegans'' Drobow (1917) * ''Allium elegantulum'' Kitag. (1933 publ. 1935) * ''Allium ellisii'' Hook.f. (1903) * ''Allium elmaliense'' Deniz & Sümbül (2004) * ''Allium elmendorfii'' M.E.Jones ex Ownbey (1950) * ''Allium enginii'' Özhatay & B.Mathew (1995) * ''Allium erdelii'' Zucc. (1843) * ''Allium eremoprasum'' Vved. (1924) * ''Allium ericetorum'' Thore (1803) * ''Allium eriocoleum'' Vved. (1952) * ''Allium ertugrulii'' Demir. & Uysal (2007 publ. 2008) * ''Allium erubescens'' K.Koch (1849) * ''Allium erythraeum'' Griseb. (1846) * ''Allium esfandiarii'' Matin (1989) * ''Allium euboicum'' Rech.f. (1961) * ''Allium eugenii'' Vved. (1932) * ''Allium eurotophilum'' Wiggins (1933) * ''Allium eusperma'' Airy Shaw (1931) * ''Allium exaltatum'' (Meikle) Brullo, Pavone, Salmeri & Venora (2004) * ''Allium exile'' Boiss. & Orph. (1859) === F === * ''Allium falcifolium'' Hook. & Arn. (1840) * ''Allium fanjingshanense'' C.D.Yang & G.Q.Gou (2008) * ''Allium fantasmasense'' Traub (1968) * ''Allium farctum'' Wendelbo (1967) * ''Allium fasciculatum'' Rendle (1906) * ''Allium favosum'' Zahar. (1975) * ''Allium fedtschenkoi'' Nábelek (1929) * ''Allium feinbergii'' Oppenh. (1940) * ''Allium ferganicum'' Vved. (1924) * ''Allium fethiyense'' Özhatay & B.Mathew (1995) * ''Allium fetisowii'' Regel (1878) * ''Allium fibriferum'' Wendelbo (1959) * ''Allium fibrillum'' M.E.Jones ex Abrams (1922) * ''Allium filidens'' Regel (1875) * ''Allium filidentiforme'' Vved. (1952) * ''Allium fimbriatum'' S.Watson (1879) * ''Allium fistulosum'' L. (1753) ciboule * ''Allium flavellum'' Vved. (1946) * ''Allium flavescens'' Besser (1821) * ''Allium flavidum'' Ledeb. (1830) * ''Allium flavovirens'' Regel (1887) * ''Allium flavum'' L. (1753) * ''Allium flexuosum'' d'Urv. (1822) * ''Allium forrestii'' Diels (1912) * ''Allium franciniae'' Brullo & Pavone (1983) * ''Allium fraseri'' (Ownbey) Shinners (1951) * ''Allium frigidum'' Boiss. & Heldr. (1854) * ''Allium fritschii'' F.O.Khass. & Yengal. (1997) * ''Allium funckiifolium'' Hand.-Mazz., Anz. Akad. Wiss. Wien (1920) * ''Allium fuscoviolaceum'' Fomin (1909) * ''Allium fuscum'' Waldst. & Kit. (1807) === G === * ''Allium galanthum'' Kar. & Kir. (1842) * ''Allium galileum'' Brullo, Guglielmo, Pavone & Salmeri (2008) * ''Allium garbarii'' Peruzzi (2007) * ''Allium geyeri'' S.Watson (1879) * ''Allium giganteum'' Regel (1883) * ''Allium gilgiticum'' F.T.Wang & Tang (1937) * ''Allium gillii'' Wendelbo (1959) * ''Allium glaciale'' Vved. (1934) * ''Allium glandulosum'' Link & Otto (1828) * ''Allium glomeratum'' Prokh. (1930) * ''Allium glumaceum'' Boiss. & Hausskn. (1882) * ''Allium goekyigitii'' Ekim, H.Duman & Güner (1999) * ''Allium goloskokovii'' Vved. (1971) * ''Allium gomphrenoides'' Boiss. & Heldr. (1846) * ''Allium gooddingii'' Ownbey (1949) * ''Allium gorumsense'' (Regel) Boiss. (1882) * ''Allium goulimyi'' Tzanoud. (1983) * ''Allium gracillimum'' Vved. (1946) * ''Allium gramineum'' K.Koch (1849) * ''Allium grande'' Lipsky (1894) * ''Allium greuteri'' Brullo & Pavone (1983) * ''Allium griffithianum'' Boiss. (1859) * ''Allium grisellum'' J.M.Xu (1980) * ''Allium grosii'' Font Quer (1924) * ''Allium guanxianense'' J.M.Xu (1993) * ''Allium guatemalense'' Traub (1968) * ''Allium gubanovii'' Kamelin, Byull. Moskovsk. Obshch. Isp. Prir. (1980) * ''Allium guicciardii'' Heldr. (1876) * ''Allium gunibicum'' Miscz. ex Grossh. (1928) * ''Allium gusaricum'' Regel (1887) * ''Allium guttatum'' Steven (1809) * ''Allium gypsaceum'' Popov & Vved. (1924) * ''Allium gypsodictyum'' Vved. (1941) === H === * ''Allium haemanthoides'' Boiss. & Reut. ex Regel (1875) * ''Allium haematochiton'' S.Watson (1879) * ''Allium hamrinense'' Hand.-Mazz. (1914) * ''Allium haneltii'' F.O.Khass. & R.M.Fritsch (1998) * ''Allium hedgei'' Wendelbo (1966) * ''Allium heldreichii'' Boiss. (1859) * ''Allium helicophyllum'' Vved. (1934) * ''Allium hemisphaericum'' (Sommier) Brullo (1988) * ''Allium henryi'' C.H.Wright (1895) * ''Allium herderianum'' Regel (1887) * ''Allium hermoneum'' (Kollmann & Shmida) Brullo, Guglielmo, Pavone & Salmeri (2007) * ''Allium heteronema'' F.T.Wang & Tang (1980) * ''Allium hexaceras'' Vved. (1963) * ''Allium hickmanii'' Eastw. (1903) * ''Allium hierosolymorum'' Regel (1890) * ''Allium hindukuschense'' Kamelin & Seisums (1996) * ''Allium hintoniorum'' B.L.Turner (1993 publ. 1994) * ''Allium hirtovaginatum'' Kunth (1843) * ''Allium hirtovaginum'' Candargy (1897) * ''Allium hissaricum'' Vved. (1963) * ''Allium hoffmanii'' Ownbey (1972) * ''Allium hollandicum'' R.M.Fritsch (1993) * ''Allium hookeri'' Thwaites (1864) * ''Allium hooshidaryae'' Mashayekhi, Zarre & R.M.Fritsch (2005) * ''Allium horvatii'' Lovric (1971 publ. 1972) * ''Allium howellii'' Eastw. (1938) * ''Allium huber-morathii'' Kollmann, Özhatay & Koyuncu (1983) * ''Allium humile'' Kunth (1843) * ''Allium huntiae'' Traub (1968) * ''Allium hyalinum'' Curran (1885) * ''Allium hymenorhizum'' Ledeb. (1830) * ''Allium hymettium'' Boiss. & Heldr. (1859) * ''Allium hypsistum'' Stearn, Bull. Brit. Mus. (Nat. Hist.) (1960) === I === * ''Allium ilgazense'' Özhatay (1986) * ''Allium iliense'' Regel (1868) * ''Allium inaequale'' Janka (1860) * ''Allium inconspicuum'' Vved. (1924) * ''Allium incrustatum'' Vved. (1946) * ''Allium inderiense'' Fisch. ex Bunge (1838) * ''Allium inops'' Vved. (1924) * ''Allium insubricum'' Boiss. & Reut. (1857) * ''Allium insufficiens'' Vved. (1934) * ''Allium integerrimum'' Zahar. (1977) * ''Allium inutile'' Makino (1898) * ''Allium ionandrum'' Wendelbo (1968) * ''Allium ionicum'' Brullo & Tzanoud. (1994) * ''Allium iranicum'' (Wendelbo) Wendelbo (1985) * ''Allium isakulii'' R.M.Fritsch & F.O.Khass. (2000) * ''Allium isauricum'' Hub.-Mor. & Wendelbo (1966) * ''Allium isfairamicum'' B.Fedtsch. (1906) * ''Allium ivasczenkoae'' Kotukhov (2003) === J === * ''Allium jacquemontii'' Kunth (1843) * ''Allium jaxarticum'' Vved. (1971) * ''Allium jepsonii'' (Ownbey & Aase) S.S.Denison & McNeal (1989) * ''Allium jesdianum'' Boiss. & Buhse (1860) * ''Allium jodanthum'' Vved. (1971) * ''Allium joharchii'' F.O.Khass. & Memariani (2006 publ. 2007) * ''Allium jubatum'' J.F.Macbr. (1918) * ''Allium jucundum'' Vved. (1934) * ''Allium juldusicola'' Regel (1879) * ''Allium julianum'' Brullo, Gangale & Uzunov (2007) * ''Allium junceum'' Sm. (1809) === K === * ''Allium karacae'' Koyuncu (1994) * ''Allium karamanoglui'' Koyuncu & Kollmann (1978 publ. 1979) * ''Allium karataviense'' Regel (1875) * ''Allium karelinii'' Poljakov (1950) * ''Allium karistanum'' Brullo, Pavone & Salmeri (1997) * ''Allium karyeteini'' Post (1895) * ''Allium kaschianum'' Regel (1887) * ''Allium kastambulense'' Kollmann (1983) * ''Allium kasteki'' Popov, Byull. Moskovsk. Obshch. Isp. Prir. (1938) * ''Allium kazerouni'' Parsa (1949) * ''Allium kermesinum'' Rchb. (1848) * ''Allium kharputense'' Freyn & Sint. (1892) * ''Allium kingdonii'' Stearn, Bull. Brit. Mus. (Nat. Hist.) (1960) * ''Allium kirindicum'' Bornm. (1915) * ''Allium koelzii'' (Wendelbo) Perss. & Wendelbo (1979) * ''Allium koenigianum'' Grossh. (1928) * ''Allium kokanicum'' Regel (1875) * ''Allium kollmannianum'' Brullo, Pavone & Salmeri (1991) * ''Allium komarowii'' Lipsky (1900) * ''Allium kopetdagense'' Vved. (1932) * ''Allium koreanum'' H.J.Choi & B.U.Oh (2004) * ''Allium korolkowii'' Regel (1873) * ''Allium kossoricum'' Fomin (1909) * ''Allium kotschyi'' Boiss. (1846) * ''Allium koyuncui'' H.Duman & Özhatay (2000 publ. 2001) * ''Allium kuhsorkhense'' R.M.Fritsch & Joharchi (2006 publ. 2007) * ''Allium kujukense'' Vved. (1923) * ''Allium kunthianum'' Vved. (1935) * ''Allium kuramense'' F.O.Khass. & N.V.Friesen (1998) * ''Allium kurssanovii'' Popov, Byull. Moskovsk. Obshch. Isp. Prir. (1938) * ''Allium kurtzianum'' Asch. & Sint. ex Kollmann (1983) * ''Allium kysylkumi'' Kamelin (1980) === L === * ''Allium lachnophyllum'' Paine (1875) * ''Allium lacunosum'' S.Watson (1879) * ''Allium lagarophyllum'' Brullo, Pavone & Tzanoud. (1993) * ''Allium lalesaricum'' Freyn & Bornm. (1900) * ''Allium lamondiae'' Wendelbo (1967) * ''Allium lasiophyllum'' Vved. (1934) * ''Allium latifolium'' Jaub. & Spach (1844) * ''Allium ledebourianum'' Schult. & Schult.f. (1830) * ''Allium lefkarense'' Brullo, Pavone & Salmeri (1993) * ''Allium lehmannianum'' Merckl. ex Bunge (1851) * ''Allium lehmannii'' Lojac. (1909) * ''Allium lemmonii'' S.Watson (1879) * ''Allium lenkoranicum'' Miscz. ex Grossh. (1928) * ''Allium leptomorphum'' Vved. (1952) * ''Allium leucanthum'' K.Koch (1849) * ''Allium leucocephalum'' Turcz. ex Ledeb. (1852) * ''Allium leucosphaerum'' Aitch. & Baker, Trans. Linn. Soc. London (1886) * ''Allium libani'' Boiss. (1854) * ''Allium lilacinum'' Klotzsch (1862) * ''Allium lineare'' L. (1753) * ''Allium linearifolium'' H.J.Choi & B.U.Oh (2003) * ''Allium lipskyanum'' Vved. (1971) * ''Allium listera'' Stearn (1934) * ''Allium litorale'' Konta, Bull. Natl. Sci. Mus. Tokyo (2005) * ''Allium litvinovii'' Drobow ex Vved. (1971) * ''Allium lojaconoi'' Brullo, Lanfr. & Pavone (1982) * ''Allium longanum'' Pamp. (1912) * ''Allium longicollum'' Wendelbo (1968) * ''Allium longifolium'' (Kunth) Spreng. (1825) * ''Allium longipapillatum'' R.M.Fritsch & Matin (2006 publ. 2007) * ''Allium longiradiatum'' (Regel) Vved. (1923) * ''Allium longisepalum'' Bertol. (1842) * ''Allium longistylum'' Baker (1874) * ''Allium longivaginatum'' Wendelbo (1966) * ''Allium lopadusanum'' Bartolo, Brullo & Pavone (1986) * ''Allium loratum'' Baker (1874) * ''Allium lusitanicum'' Lam. (1783) * ''Allium luteolum'' Halácsy (1904) * ''Allium lutescens'' Vved. (1971) * ''Allium lycaonicum'' Siehe ex Hayek (1914) === M === * ''Allium maackii'' (Maxim.) Prokh. ex Kom. (1931) * ''Allium macedonicum'' Zahar. (1975) * ''Allium machmelianum'' Post (1892) * ''Allium macleanii'' Baker (1883) * ''Allium macranthum'' Baker (1874) * ''Allium macrochaetum'' Boiss. & Hausskn. (1882) * ''Allium macropetalum'' Rydb. (1904) * ''Allium macrostemon'' Bunge (1833) * ''Allium macrostylum'' Regel (1879) * ''Allium macrum'' S.Watson (1879) * ''Allium madidum'' S.Watson (1879) * ''Allium mairei'' H.Lév. (1909) * ''Allium majus'' Vved. (1941) * ''Allium malyschevii'' N.Friesen (1987) * ''Allium maniaticum'' Brullo & Tzanoud. (1989) * ''Allium mannii'' Traub & T.M.Howard (1968) * ''Allium maowenense'' J.M.Xu (1994) * ''Allium marathasicum'' Brullo, Pavone & Salmeri (1993) * ''Allium mareoticum'' Bornm. & Gauba (1933) * ''Allium margaritae'' B.Fedtsch. (1918) * ''Allium margaritiferum'' Vved. (1971) * ''Allium marginatum'' Janka (1884) * ''Allium mariae'' Bordz. (1915) * ''Allium marschalianum'' Vved. (1935) * ''Allium massaessylum'' Batt. & Trab. (1892) * ''Allium materculae'' Bordz. (1915) * ''Allium maximowiczii'' Regel (1875) * ''Allium megalobulbon'' Regel (1879) * ''Allium melanantherum'' Pancic (1883) * ''Allium melananthum'' Coincy (1895) * ''Allium melitense'' (Sommier & Caruana ex Borg) Cif. & Giacom. (1950) * ''Allium melliferum'' Traub (1972) * ''Allium membranaceum'' Munz & Keck ex Ownbey (1972) * ''Allium meteoricum'' Heldr. & Hausskn. (1904) * ''Allium mexicanum'' Traub (1968) * ''Allium michoacanum'' Traub (1968) * ''Allium micranthum'' Wendelbo (1959) * ''Allium microdictyon'' Prokh. (1929-1930 publ. 1930) * ''Allium microspathum'' Ekberg (1969) * ''Allium minutiflorum'' Regel (1875) * ''Allium minutum'' Vved. (1934) * ''Allium mirum'' Wendelbo (1959) * ''Allium moly'' L. (1753) * ''Allium monanthum'' Maxim. (1887) * ''Allium mongolicum'' Regel (1875) * ''Allium monophyllum'' Vved. ex Czerniak. (1930) * ''Allium montelburzense'' R.M.Fritsch, Salmaki & Zarre (2006 publ. 2007) * ''Allium montenegrinum'' Beck & Szyszyl * ''Allium montibaicalense'' N.Friesen (1992) * ''Allium monticola'' Davidson (1921) * ''Allium moschatum'' L. (1753) * ''Allium multibulbosum'' Jacq. (1773) * ''Allium multiflorum'' Desf. (1798) * ''Allium munzii'' (Ownbey & Aase) McNeal (1992) * ''Allium myrianthum'' Boiss. (1844) === N === * ''Allium nanodes'' Airy Shaw (1931) * ''Allium narcissiflorum'' Vill. (1779) * ''Allium nathaliae'' Seregin (2004) * ''Allium neapolitanum'' Cirillo (1788) * ''Allium nebrodense'' Guss. (1827) * ''Allium negevense'' Kollmann (1969) * ''Allium nemrutdaghense'' Kit Tan & Sorger (1986) * ''Allium neriniflorum'' (Herb.) G.Don (1855) * ''Allium nevadense'' S.Watson (1871) * ''Allium nevii'' S.Watson (1879) * ''Allium nevsehirense'' Koyuncu & Kollmann (1978 publ. 1979) * ''Allium nevskianum'' Vved. (1969) * ''Allium nigrum'' L. (1762) * ''Allium noeanum'' Reut. ex Regel (1875) * ''Allium notabile'' Feinbrun, Palestine J. Bot. (1943) * ''Allium nuristanicum'' Kitam. (1958) * ''Allium nutans'' L. (1753) === O === * ''Allium obliquum'' L. (1753) * ''Allium obtusiflorum'' DC. (1805) * ''Allium obtusum'' Lemmon (1890) * ''Allium ochotense'' Prokh. (1929-1930 publ. 1930) * ''Allium oleraceum'' L. (1753) * ''Allium oliganthum'' Kar. & Kir. (1841) * ''Allium olivieri'' Boiss. (1882) * ''Allium oltense'' Grossh. (1928) * ''Allium olympicum'' Boiss. (1844) * ''Allium omeiense'' Z.Y.Zhu, Bull. Bot. Res. (1989) * ''Allium opacum'' Rech.f., Ark. Bot., n.s. (1950) * ''Allium ophiophyllum'' Vved., Trudy Sredne-Aziatsk. Gosud. Univ., Ser. 8b (1928) * ''Allium oporinanthum'' Brullo, Pavone & Salmeri (1997) * ''Allium oreodictyum'' Vved. (1934) * ''Allium oreophiloides'' Regel (1875) * ''Allium oreophilum'' C.A.Mey. (1831) * ''Allium oreoprasoides'' Vved. (1925) * ''Allium oreoprasum'' Schrenk (1842) * ''Allium oreoscordum'' Vved. (1924) * ''Allium orientale'' Boiss. (1854) * ''Allium orunbaii'' F.O.Khass. & R.M.Fritsch (2002) * ''Allium oschaninii'' O.Fedtsch. (1906) échalote grise * ''Allium ovalifolium'' Hand.-Mazz., Anz. Akad. Wiss. Wien (1923 publ. 1924) * ''Allium ownbeyi'' Traub (1968) === P === * ''Allium paepalanthoides'' Airy Shaw (1931) * ''Allium palentinum'' Losa & P.Monts. (1953) * ''Allium pallasii'' Murray (1775) * ''Allium pallens'' L. (1762) * ''Allium pamiricum'' Wendelbo (1969) * ''Allium pangasicum'' Turak. (1986) * ''Allium paniculatum'' L., Syst. Nat. ed. 10 (1759) * ''Allium panjaoense'' Wendelbo (1969) * ''Allium papillare'' Boiss. (1854) * ''Allium paradoxum'' (M.Bieb.) G.Don (1827) * ''Allium parciflorum'' Viv., Fl. Cors. Prodr. (1825) * ''Allium pardoi'' Loscos (1877) * ''Allium parishii'' S.Watson (1882) * ''Allium parnassicum'' (Boiss.) Halácsy (1904) * ''Allium parryi'' S.Watson (1879) * ''Allium parvulum'' Vved. (1934) * ''Allium parvum'' Kellogg (1863) * ''Allium passeyi'' N.H.Holmgren & A.H.Holmgren (1974) * ''Allium pendulinum'' Ten. (1811) * ''Allium peninsulare'' Lemmon ex Greene (1888) * ''Allium pentadactyli'' Brullo, Pavone & G.Samp. (1989) * ''Allium perdulce'' S.V.Fraser (1939) * ''Allium permixtum'' Guss. (1827) * ''Allium peroninianum'' Azn. (1897) * ''Allium pervestitum'' Klokov (1950) * ''Allium petraeum'' Kar. & Kir. (1842) * ''Allium petri'' F.O.Khass. & R.M.Fritsch (2002) * ''Allium pevtzovii'' Prokh. (1930) * ''Allium phalereum'' Heldr. & Sart. (1876) * ''Allium phanerantherum'' Boiss. & Hausskn. (1882) * ''Allium phariense'' Rendle (1906) * ''Allium phitosianum'' Brullo & al. (2003) * ''Allium phrygium'' Boiss. & Balansa (1882) * ''Allium phthioticum'' Boiss. & Heldr. (1882) * ''Allium pictistamineum'' O.Schwarz (1934) * ''Allium pilosum'' Sm. (1819) * ''Allium platakisii'' Tzanoud. & Kypr. (1993) * ''Allium platycaule'' S.Watson (1879) * ''Allium platyspathum'' Schrenk (1841) * ''Allium plummerae'' S.Watson (1882) * ''Allium plurifoliatum'' Rendle (1906) * ''Allium podolicum'' Blocki ex Racib. & Szafer (1919) * ''Allium pogonotepalum'' Wendelbo (1966) * ''Allium polyanthum'' Schult. & Schult.f. (1830) * ''Allium polyrhizum'' Turcz. ex Regel (1875) * ''Allium ponticum'' Miscz. ex Grossh. (1928) * ''Allium popovii'' Vved. (1923) * ''[[Allium porrum]]'' (cultivar ''[[Allium ampeloprasum]]'') * ''Allium potosiense'' Traub (1969) * ''Allium praecox'' Brandegee (1906) * ''Allium praemixtum'' Vved. (1946) * ''Allium prattii'' C.H.Wright, J. Linn. Soc. (1903) * ''Allium proliferum'' (Moench) Schrad. ex Wild * ''Allium proponticum'' Stearn & Özhatay (1977) * ''Allium prostratum'' Trevir. (1822) * ''Allium protensum'' Wendelbo (1968) * ''Allium pruinatum'' Link ex Spreng. (1825) * ''Allium przewalskianum'' Regel (1875) * ''Allium psebaicum'' Mikheev (2004) * ''Allium pseudoalbidum'' N.Friesen & Özhatay (1998) * ''Allium pseudoampeloprasum'' Miscz. ex Grossh. (1928) * ''Allium pseudobodeanum'' R.M.Fritsch & Matin (2002) * ''Allium pseudocalyptratum'' Mouterde (1953) * ''Allium pseudoflavum'' Vved. (1934) * ''Allium pseudophanerantherum'' Rech.f., Ark. Bot., n.s. (1952) * ''Allium pseudostamineum'' Kollmann & Shmida (1977) * ''Allium pseudostrictum'' Albov (1895) * ''Allium pseudowinklerianum'' R.M.Fritsch & F.O.Khass. (2000) * ''Allium pskemense'' B.Fedtsch. (1905) * ''Allium pueblanum'' Traub (1968) * ''Allium pumilum'' Vved. (1934) * ''Allium punctum'' L.F.Hend. (1930) * ''Allium pustulosum'' Boiss. & Hausskn. (1882) * ''Allium pyrenaicum'' Costa & Vayr. (1877) === Q === * ''Allium qasyunense'' Mouterde (1953) === R === * ''Allium ramazanicum'' Parsa (1949) * ''Allium ramosum'' L. (1753) * ''Allium rausii'' Brullo & al. (2003) * ''Allium rechingeri'' Wendelbo (1966) * ''Allium reconditum'' Pastor, Valdés & J.M.Muñoz (1983) * ''Allium regelianum'' Beck (1880) * ''Allium regelii'' Trautv. (1884) * ''Allium registanicum'' Wendelbo (1969) * ''Allium retrorsum'' (Özhatay & Kollmann) Brullo, Guglielmo, Pavone & Salmeri (2007) * ''Allium reuterianum'' Boiss. (1844) * ''Allium rhabdotum'' Stearn, Bull. Brit. Mus. (Nat. Hist.) (1960) * ''Allium rhetoreanum'' Nábelek (1929) * ''Allium rhizomatum'' Wooton & Standl. (1913) * ''Allium rhodiacum'' Brullo, Pavone & Salmeri (1992) * ''Allium rhodopeum'' Velen., Sitzungsber. Königl. Böhm. Ges. Wiss. (1890) * ''Allium rhynchogynum'' Diels (1912) * ''Allium ritsi'' Iatroú & Tzanoud. (1995) * ''Allium robertianum'' Kollmann (1983) * ''Allium robinsonii'' L.F.Hend. (1930) * ''Allium roborowskianum'' Regel (1887) * ''Allium robustum'' Kar. & Kir. (1841) * ''Allium rollovii'' Grossh. (1928) * ''Allium rosenbachianum'' Regel (1884) * ''Allium rosenorum'' R.M.Fritsch (1994) * ''Allium roseum'' L. (1753) * ''Allium rothii'' Zucc. (1843) * ''Allium rotundum'' L. (1762) * ''Allium rouyi'' Gaut. (1898) * ''Allium roylei'' Stearn (1947) * ''Allium rubellum'' M.Bieb. (1808) * ''Allium rubens'' Schrad. ex Willd. (1809) * ''Allium rubrovittatum'' Boiss. & Heldr. (1854) * ''Allium rude'' J.M.Xu (1980) * ''Allium ruhmerianum'' Asch. ex E.A.Durand & Barratte (1910) * ''Allium runemarkii'' Trigas & Tzanoud. (2000) * ''Allium runyonii'' Ownbey (1950) * ''Allium rupestre'' Steven (1812) * ''Allium rupestristepposum'' N.Friesen (1992) * ''Allium rupicola'' Boiss. ex Mouterde (1966) === S === * ''Allium sabulosum'' Steven ex Bunge (1838) * ''Allium sabzakense'' Wendelbo (1971) * ''Allium sacculiferum'' Maxim. (1859) * ''Allium sairamense'' Regel (1879) * ''Allium salinum'' A.I.Baranov & Skvortsov (1965) * ''Allium samothracicum'' Tzanoud., Strid & Kit Tan, Portugaliae Act. Biol., Sér. B (2000) * ''Allium samurense'' Cholokashvili (1967) * ''Allium sanbornii'' Alph.Wood (1868) * ''Allium sandrasicum'' Kollmann, Özhatay & Bothmer (1983) * ''Allium sannineum'' Gomb. (1937 publ. 1938) * ''Allium saposhnikovii'' Nikitina (1962) * ''Allium sarawschanicum'' Regel (1875) * ''[[Allium sativum]]'' L. (1753) [[Tongolo gasy|tongologasy]] * ''Allium savii'' Parl. (1852) * ''Allium saxatile'' M.Bieb. (1798) * ''Allium scaberrimum'' M.Serres (1857) * ''Allium scabriflorum'' Boiss. (1844) * ''Allium scabriscapum'' Boiss. (1854) * ''Allium schachimardanicum'' Vved. (1971) * ''Allium schergianum'' Boiss. (1882) * ''Allium schischkinii'' Sobolevsk (1949) * ''Allium schmitzii'' Cout. (1896) * ''Allium schoenoprasoides'' Regel (1878) * ''[[Allium schoenoprasum]]'' L. (1753) - [[tongoloravina]] * ''Allium schrenkii'' Regel (1875) * ''Allium schubertii'' Zucc. (1843) * ''Allium schugnanicum'' Vved. (1946) * ''Allium scilloides'' Douglas ex S.Watson (1879) * ''Allium scorodoprasum'' L. (1753) * ''Allium scorzonerifolium'' Desf. ex DC. (1804) * ''Allium scotostemon'' Wendelbo (1966) * ''Allium scrobiculatum'' Vved. (1923) * ''Allium semenovii'' Regel (1868) * ''Allium senescens'' L. (1753) * ''Allium sergii'' Vved. (1934) * ''Allium serra'' McNeal & Ownbey (1977) * ''Allium setifolium'' Schrenk (1841) * ''Allium severtzovioides'' R.M.Fritsch (1994) * ''Allium sewerzowii'' Regel (1868) * ''Allium sharsmithiae'' (Ownbey & Aase) McNeal (1992) * ''Allium shatakiense'' Rech.f. (1939) * ''Allium shelkovnikovii'' Grossh. (1927) * ''Allium shevockii'' McNeal (1987) * ''Allium sibthorpianum'' Schult. & Schult.f. (1830) * ''Allium siculum'' Ucria (1793) * ''Allium sieheanum'' Hausskn. ex Kollmann (1983) * ''Allium sikkimense'' Baker (1874) * ''Allium simillimum'' L.F.Hend. (1900) * ''Allium sinaiticum'' Boiss. (1854) * ''Allium sindjarense'' Boiss. & Hausskn. ex Regel (1875) * ''Allium sinkiangense'' F.T.Wang & Y.C.Tang (1980) * ''Allium sintenisii'' Freyn (1892) * ''Allium siphonanthum'' J.M.Xu (1980) * ''Allium sipyleum'' Boiss. (1844) * ''Allium siskiyouense'' Munz & Keck ex Ownbey (1972) * ''Allium sivasicum'' Özhatay & Kollmann (1983) * ''Allium sochense'' R.M.Fritsch & Turak. (2002) * ''Allium songpanicum'' J.M.Xu (1980) * ''Allium sordidiflorum'' Vved. (1946) * ''Allium sosnovskyanum'' Miscz. ex Grossh. (1928) * ''Allium spathaceum'' Steud. ex A.Rich. (1850) * ''Allium spathulatum'' F.O.Khass. & R.M.Fritsch (1998) * ''Allium speculae'' Ownbey & Aase (1959) * ''Allium sphaerocephalon'' L. (1753) * ''Allium spicatum'' (Prain) N.Friesen (2000) * ''Allium spirale'' Willd., Enum. Pl. (1814) * ''Allium spirophyllum'' Wendelbo (1966) * ''Allium splendens'' Willd. ex Schult. & Schult.f. (1830) * ''Allium sprengeri'' Regel (1889) * ''Allium spurium'' G.Don (1827) * ''Allium stamineum'' Boiss. (1859) * ''Allium staticiforme'' Sm. (1809) * ''Allium stearnianum'' Koyuncu, Özhatay & Kollmann (1983) * ''Allium stellatum'' Nutt. ex Ker Gawl. (1813) * ''Allium stellerianum'' Willd. (1799) * ''Allium stenodon'' Nakai & Kitag. (1933 publ. 1934) * ''Allium stenopetalum'' Boiss. & Kotschy (1882) * ''Allium stephanophorum'' Vved. (1924) * ''Allium stipitatum'' Regel (1881) * ''Allium stocksianum'' Boiss. (1859) * ''Allium stoloniferum'' Ownbey ex T.D.Jacobson (1979) * ''Allium stracheyi'' Baker (1874) * ''Allium strictum'' Schrad. (1809) * ''Allium struzlianum'' Ogan. (1999) * ''Allium stylosum'' O.Schwarz (1934) * ''Allium suaveolens'' Jacq. (1789) * ''Allium subangulatum'' Regel (1887) * ''Allium subhirsutum'' L. (1753) * ''Allium subnotabile'' Wendelbo (1969) * ''Allium subteretifolium'' Traub (1968) * ''Allium subtilissimum'' Ledeb. (1830) * ''Allium subvillosum'' Salzm. ex Schult. & Schult.f. (1830) * ''Allium sulphureum'' Vved. (1946) * ''Allium suworowii'' Regel (1881) * ''Allium svetlanae'' Vved. ex Filim. (1982) * ''Allium synnotii'' G.Don (1827) * ''Allium szovitsii'' Regel (1875) === T === * ''Allium taciturnum'' Vved. (1971) * ''Allium taeniopetalum'' Popov & Vved. (1934) * ''Allium taishanense'' J.M.Xu (1980) * ''Allium talassicum'' Regel (1878) * ''Allium talijevii'' Klokov (1950) * ''Allium talyschense'' Miscz. ex Grossh. (1928) * ''Allium tanguticum'' Regel (1887) * ''Allium tardans'' Greuter & Zahar. (1975) * ''Allium tardiflorum'' F.Kollmann & Shmida (1990 publ. 1991) * ''Allium tashkenticum'' F.O.Khass. & R.M.Fritsch (1994) * ''Allium tauricola'' Boiss. (1859) * ''Allium tchihatschewii'' Boiss. (1860) * ''Allium tekesicola'' Regel (1887) * ''Allium tel-avivense'' Eig (1931) * ''Allium telaponense'' Traub (1968) * ''Allium tenuicaule'' Regel (1887) * ''Allium tenuiflorum'' Ten. (1811) * ''Allium tenuissimum'' L. (1753) * ''Allium teretifolium'' Regel (1878) * ''Allium texanum'' T.M.Howard (1990 publ. 1991) * ''Allium textile'' A.Nelson & J.F.Macbr. (1913) * ''Allium thessalicum'' Brullo & al. (1994) * ''Allium thunbergii'' G.Don (1827) * ''Allium tianschanicum'' Rupr., Mém. Acad. Imp. Sci. Saint-Pétersbourg, Sér. 6, Sci. Math. (1869) * ''Allium togashii'' H.Hara (1953) * ''Allium tokaliense'' Kamelin & Levichev (1986) * ''Allium tolmiei'' Baker (1876) * ''Allium tourneuxii'' Chabert (1889) * ''Allium trachycoleum'' Wendelbo (1969) * ''Allium trachyscordum'' Vved. (1925) * ''Allium transvestiens'' Vved. (1935) * ''Allium traubii'' T.M.Howard (1967) * ''Allium trautvetterianum'' Regel (1884) * ''Allium tribracteatum'' Torr., Pacif. Railr. Rep. Parke (1857) * ''Allium trichocnemis'' J.Gay, Ann. Sci. Nat. (1847) * ''Allium tricoccum'' Sol. (1789) * ''Allium trifoliatum'' Cirillo (1792) * ''Allium trifurcatum'' (F.T.Wang & Tang) J.M.Xu (1991) * ''Allium tripedale'' Trautv. (1873) * ''Allium tripterum'' Nasir (1975) * ''Allium triquetrum'' L. (1753) * ''Allium truncatum'' (Feinbrun) F.Kollmann & D.Zohary (1986) * ''Allium tschimganicum'' B.Fedtsch. (1923) * ''Allium tschulaktavicum'' Bajtenov & Nelina, Izv. Natsion. Akad. Nauk Resp. Kazakhstan (1993 publ. 1994) * ''Allium tubergenii'' Freyn (1900) * ''Allium tuberosum'' Rottler ex Spreng. (1825) * ''Allium tubiflorum'' Rendle (1906) * ''Allium tuchalense'' F.O.Khass. & Noroozi (2006 publ. 2007) * ''Allium tulipifolium'' Ledeb. (1830) * ''Allium tuncelianum'' (Kollmann) Özhatay, B.Mathew & Siraneci (1995) * ''Allium tuolumnense'' (Ownbey & Aase) S.S.Denison & McNeal (1989) * ''Allium turcicum'' Özhatay & Cowley (1994) * ''Allium turcomanicum'' Regel (1887) * ''Allium turkestanicum'' Regel (1875) * ''Allium turtschicum'' Regel (1879) * ''Allium tuvinicum'' (N.Friesen) N.Friesen (1987) * ''Allium tytthanthum'' Vved. (1934) * ''Allium tytthocephalum'' Schult. & Schult.f. (1830) === U === * ''Allium ubsicola'' Regel (1887) * ''Allium umbilicatum'' Boiss. (1859) * ''Allium unifolium'' Kellogg (1863) * ''Allium urmiense'' Kamelin & Seisums (1996) * ''Allium ursinum'' L. (1753) ail des ours === V === * ''Allium valdesianum'' Brullo, Pavone & Salmeri (1996) * ''Allium valentinae'' Pavlov (1953) * ''Allium validum'' S.Watson (1871) * ''Allium variegatum'' Boiss. (1846) * ''Allium vasilevskajae'' Ogan. (2000) * ''Allium vavilovii'' Popov & Vved. (1932) * ''Allium verticillatum'' Regel (1875) * ''Allium vescum'' Wendelbo (1966) * ''Allium victorialis'' L. (1753) * ''Allium victoris'' Vved. (1971) * ''Allium vineale'' L. (1753) ail des vignes * ''Allium vinicolor'' Wendelbo (1973) * ''Allium virgunculae'' Maek. & Kitam. (1952) * ''Allium viridiflorum'' Pobed. (1949) * ''Allium viridulum'' Ledeb. (1830) * ''Allium vodopjanovae'' N.Friesen (1985) * ''Allium vvedenskyanum'' Pavlov (1949) === W === * ''Allium wallichii'' Kunth (1843) * ''Allium warzobicum'' Kamelin (1980) * ''Allium weissii'' Boiss. (1882) * ''Allium wendelboanum'' Kollmann (1983) * ''Allium wendelboi'' Matin (1989) * ''Allium weschniakowii'' Regel (1879) * ''Allium wiedemannianum'' Regel (1875) * ''Allium willeanum'' Holmboe (1914) * ''Allium winklerianum'' Regel (1884) * ''Allium woronowii'' Miscz. ex Grossh. (1928) === X === * ''Allium xiangchengense'' J.M.Xu (1993) * ''Allium xichuanense'' J.M.Xu (1980) * ''Allium xiphopetalum'' Aitch. & Baker, Trans. Linn. Soc. London (1888) === Y === * ''Allium yanchiense'' J.M.Xu (1980) * ''Allium yongdengense'' J.M.Xu (1980) * ''Allium yosemitense'' Eastw. (1934) * ''Allium yuanum'' F.T.Wang & Tang (1937) === Z === * ''Allium zaissanicum'' Kotukhov (2003) * ''Allium zaprjagajevii'' Kasach (1973) * ''Allium zebdanense'' Boiss. & Noë (1859) * ''Allium zergericum'' F.O.Khass. & R.M.Fritsch (1994) === Karazana misy eto Madagasikara === Eto Madagasikara, ny karazana ''Allium'' dia tsy ahitana karazana teratany. Nampidirina avokoa ny karazana misy izay ambolena indrindra hatao sakafo sy fanafody nentim-paharazana. * Allium ampeloprKarazana misy to Madagasikaraasum – karazana tongolodia * Allium ascalonicum -- tongolomadinika * Allium cepa – tongolo, tongolobe * Allium fistulosum -- tongolomaitso * Allium porrum – tongoloherana * Allium sativum -- tongologasy, tongolonkova, tongololay * Allium schoenoprasum * == Jereo koa == * [[Legioma]] * [[Anana]] * [[Tongologasy|Tongololay]] * [[Tongolobe]] * [[Tongoloravina|Tongoloraviny]] * [[Tongoloherana]] * [[Tongolomadinika]] {{reflist}} [[Sokajy:Sakafo]] [[Sokajy:Fambolena]] 8d9omksi0o7eqe7xu19q5vm6ayu1ud0 1133530 1133529 2026-03-28T10:05:59Z Thelezifor 15140 1133530 wikitext text/x-wiki [[Sary:RampBunch.png|vignette|''[[Allium tricoccum]]'']] Ny '''''Allium''''' dia vondron-karazan-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaryllidaceae]]'' (teo aloha nosokajina tao amin' ny ''[[Liliaceae]]''). Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] dia atao hoe '''tongolo''' ny karazana ao aminy, indrindra ny azon' ny [[olombelona]] atao sakafo. Mahatratra eo anelanelan' ny 260 sy 690 miparitaka indrindra any [[Eorazia]] sy any [[Amerika Avaratra]] ny karazan' ny ''Allium''. Io no hany vondron-karazana ahitana karazany azo atao sakafo ao amin' ny ''Amaryllidaceae''. [[Sary:ARS red onion.jpg|vignette|[[Tongolobe]] (''Allium cepa'')]] Vondron-karazana manan-danja ao amin' ny fikarakarana sakafon' ny olombelona ny ''Allium'', izay ahitana zavamaniry fanao sakafo sy zava-manitra ary fanao fanafody maro. Anisan' io vondron-karazana io ny [[tongoloherana]] ([[Allium ampeloprasum var. porrum|''Allium ampeloprasum'' var. ''porrum'']]), ny [[tongolobe]] (''[[Allium cepa]]''), ny [[Tongolo gasy|tongolo lay]] (''[[Allium sativum]]''), ny [[tongolomadinika]] (''[[Allium ascalonicum]]''), ny [[tongolo raviny]] (''[[Allium schoenoprasum]]''). Misy koa ny karazany fanao haingon-tanàna fa tsy fihinana. Ny ao amin' io vondron-karazana ''Allium'' io dia ahitana karazana maniry hoazy (tongolodia) marom hafa antsoina hoe ''tongolo'' ary ambolena hatao sakafo, toy ny ''Allium fistulosum'' sy ny ''Allium × proliferum'', ary ny ''Allium canadense''. Ampiasaina hanondroana karazana ''Allium'' maromaro ny anarana hoe ''tongolodia'', fa ny ''Allium'' ''cepa'' dia fantatra amin' ny fambolena azy. Ny karazana sasany dia manana, ankoatry ny fananahana mila [[lahimbony]] sy [[vavimbony]] amin' ny alalan' ny voa, dia misy koa ny fomba fampitomboana taranaka azy amin' ny alalan' ny vatany. == Lisitry ny karazana == [[Sary:Allium sativum. Restra de allos de Oroso- Galiza.jpg|vignette|[[Tongologasy|Tongololay]] (''Allium sativum'')]] Inty ny lisitry ny vondron-karazana ao amin' ny ''Allium'' araka ny ''[[World Checklist of Selected Plant Families]]'' (WCSP) <small>(</small><small>03 Jona 2010):</small> === A === * ''Allium aaseae'' Ownbey (1950) * ''Allium abramsii'' (Ownbey & Aase) McNeal (1992) * ''Allium acidoides'' Stearn, Bull. Brit. Mus. (Nat. Hist.) (1960) * ''Allium aciphyllum'' J.M.Xu (1980) * ''Allium acuminatum'' Hook. (1838) * ''Allium acutiflorum'' Loisel. (1809) * ''Allium aegilicum'' Tzanoud. (2000) * ''Allium affine'' Ledeb. (1852) * ''Allium afghanicum'' Wendelbo (1966) * ''Allium aflatunense'' B.Fedtsch. (1904) * ''Allium agrigentinum'' Brullo & Pavone (2001 publ. 2002) * ''Allium akaka'' S.G.Gmel. ex Schult. & Schult.f. (1830) * ''Allium alabasicum'' Y.Z.Zhao (1992) * ''Allium alaicum'' Vved. (1934) * ''Allium albiflorum'' Omelczuk (1962) * ''Allium albotunicatum'' O.Schwarz (1934) * ''Allium albovianum'' Vved. (1935) * ''Allium alexandrae'' Vved. (1924) * ''Allium alexeianum'' Regel (1875) * ''Allium alibile'' A.Rich. (1850) * ''Allium alpinarii'' Özhatay & Kollmann (1983) * ''Allium altaicum'' Pall. (1773) * ''Allium altissimum'' Regel (1884) * ''Allium altoatlanticum'' Seregin (2006) * ''Allium altyncolicum'' N.Friesen (1987) * ''Allium amethystinum'' Tausch (1828) * ''[[Allium ampeloprasum]]'' L. (1753) * ''Allium amphibolum'' Ledeb. (1830) * ''Allium amplectens'' Torr., Pacif. Railr. Rep. Parke (1857) * ''Allium anacoleum'' Hand.-Mazz. (1914) * ''Allium anatolicum'' Özhatay & B.Mathew (1995) * ''Allium anceps'' Kellogg (1863) * ''Allium angulosum'' L. (1753) * ''Allium anisopodium'' Ledeb. (1852) * ''Allium anisotepalum'' Vved. (1934) * ''Allium antalyense'' Eren, Çinbilgel & Parolly (2007) * ''Allium antonii-bolosii'' P.Palau (1953) * ''Allium anzalonei'' Brullo, Pavone & Salmeri (1997) * ''Allium apolloniensis'' Biel, Kit Tan & Tzanoud. (2006) * ''Allium apulum'' Brullo & al. (2001 publ. 2002) * ''Allium archeotrichon'' Brullo, Pavone & Salmeri (1999) * ''Allium arkitense'' R.M.Fritsch (2002) * ''Allium arlgirdense'' Blakelock (1953) * ''Allium armenum'' Boiss. & Kotschy (1882) * ''Allium armerioides'' Boiss. (1846) * ''Allium aroides'' Popov & Vved. (1934) * ''Allium artemisietorum'' Eig & Feinbr., Palestine J. Bot. (1943) * ''Allium asarense'' R.M.Fritsch & Matin (2001) * ''[[Allium ascalonicum]]'' L. (1756) - [[tongolomadinika]] * ''Allium aschersonianum'' Barbey (1882) * ''Allium asclepiadeum'' Bornm. (1917) * ''Allium asirense'' B.Mathew (1995) * ''Allium asperiflorum'' Miscz. ex Grossh. (1928) * ''Allium assadii'' Seisums (2000) * ''Allium atropurpureum'' Waldst. & Kit. (1800) * ''Allium atrorubens'' S.Watson (1871) * ''Allium atrosanguineum'' Schrenk (1842) * ''Allium atroviolaceum'' Boiss. (1846) * ''Allium aucheri'' Boiss. (1846) * ''Allium auriculatum'' Kunth (1843) * ''Allium austrokyushuense'' M.Hotta (1998) * ''Allium austrosibiricum'' N.Friesen (1987) * ''Allium autumnale'' P.H.Davis (1949) * ''Allium autumniflorum'' F.O.Khass. & Akhani (2006 publ. 2007) * ''Allium azaurenum'' Gomb. (1963) * ''Allium azutavicum'' Kotukhov (2003) === B === * ''Allium backhousianum'' Regel (1885) * ''Allium baekdusanense'' Y.N.Lee (2005) * ''Allium baeticum'' Boiss. (1846) * ''Allium bajtulinii'' Baitenov & I.I.Kamenetskaya (1990) * ''Allium bakhtiaricum'' Regel (1875) * ''Allium balansae'' Boiss. (1882) * ''Allium baluchistanicum'' Wendelbo (1963) * ''Allium barsczewskii'' Lipsky (1900) * ''Allium barthianum'' Asch. & Schweinf. (1893) * ''Allium bassitense'' J.Thiébaut (1948) * ''Allium baytopiorum'' Kollmann & Özhatay (1983) * ''Allium beesianum'' W.W.Sm. (1914) * ''Allium bellulum'' Prokh. (1930) * ''Allium bidentatum'' Fisch. ex Prokh. & Ikonn.-Gal. (1929) * ''Allium bigelowii'' S.Watson (1871) * ''Allium birkinshawii'' Mouterde (1970) * ''Allium bisceptrum'' S.Watson (1871) * ''Allium blandum'' Wall. (1832) * ''Allium blomfieldianum'' Asch. & Schweinf. (1893) * ''Allium boissieri'' Regel (1875) * ''Allium bolanderi'' S.Watson (1879) * ''Allium bornmuelleri'' Hayek (1925) * ''Allium borszczowii'' Regel (1875) * ''Allium botschantzevii'' Kamelin (1976) * ''Allium bourgeaui'' Rech.f. (1936) * ''Allium brachyodon'' Boiss. (1846) * ''Allium brachyscapum'' Vved. (1932) * ''Allium brachyspathum'' Brullo, Pavone & Salmeri (2001) * ''Allium bracteolatum'' Wendelbo (1968) * ''Allium brandegeei'' S.Watson (1882) * ''Allium brevicaule'' Boiss. & Balansa (1859) * ''Allium brevidens'' Vved. (1924) * ''Allium brevidentatum'' F.Z.Li, Bull. Bot. Res. (1986) * ''Allium brevidentiforme'' Vved. (1971) * ''Allium brevipes'' Ledeb. (1852) * ''Allium breviradium'' (Halácsy) Stearn (1978) * ''Allium breviscapum'' Stapf, Denkschr. Kaiserl. Akad. Wiss. (1885) * ''Allium brevistylum'' S.Watson (1871) * ''Allium brulloi'' Salmeri (1998) * ''Allium brussalisii'' Tzanoud. & Kypr. (2008) * ''Allium bucharicum'' Regel (1884) * ''Allium bungei'' Boiss. (1882) * ''Allium burjaticum'' N.Friesen (1987) * ''Allium burlewii'' Davidson (1916) === C === * ''Allium caeruleum'' Pall. (1773) * ''Allium caesioides'' Wendelbo (1969) * ''Allium caesium'' Schrenk (1844) * ''Allium caespitosum'' Siev. ex Bong. & C.A. Mey. (1841) * ''Allium calabrum'' (N.Terracc.) Brullo, Pavone & Salmeri (1994) * ''Allium calamarophilon'' Phitos & Tzanoud. (1981) * ''Allium callidyction'' C.A.Mey. ex Kunth (1843) * ''Allium callimischon'' Link (1834) * ''Allium calocephalum'' Wendelbo (1966) * ''Allium calyptratum'' Boiss. (1854) * ''Allium campanulatum'' S.Watson (1879) * ''Allium canadense'' L. (1753) * ''Allium candargyi'' Karavok. & Tzanoud. (1994 publ. 1995) * ''Allium candolleanum'' Albov (1895) * ''Allium capitellatum'' Boiss. (1846) * ''Allium cappadocicum'' Boiss. & Balansa (1882) * ''Allium caput-medusae'' Airy Shaw (1931) * ''Allium cardiostemon'' Fisch. & C.A.Mey. (1840) * ''Allium carinatum'' L. (1753) * ''Allium carmeli'' Boiss. (1854) * ''Allium caroli-henrici'' Wendelbo (1968) * ''Allium carolinianum'' DC. (1804) * ''Allium caspium'' (Pall.) M.Bieb. (1808) * ''Allium cassium'' Boiss. (1854) * ''Allium castellanense'' (Garbari, Miceli & Raimondo) Brullo & al. (2001 publ. 2002) * ''Allium cathodicarpum'' Wendelbo (1966) * ''[[Allium cepa]]'' L. (1753) - [[tongolobe]] * ''Allium cernuum'' Roth (1798) * ''Allium chalcophengos'' Airy Shaw (1931) * ''Allium chalkii'' Tzanoud. & Kollmann (1991 publ. 1990) * ''Allium chamaemoly'' L. (1753) * ''Allium chamaespathum'' Boiss. (1846) * ''Allium chamarense'' M.M.Ivanova (1965) * ''Allium changduense'' J.M.Xu (1980) * ''Allium chelotum'' Wendelbo (1966) * ''Allium chienchuanense'' J.M.Xu (1980) * ''Allium chinense'' G.Don (1827) rakkyo * ''Allium chitralicum'' F.T.Wang & Tang (1937) * ''Allium chiwui'' F.T.Wang & Tang (1937) * ''Allium chloranthum'' Boiss. (1854) * ''Allium chloroneurum'' Boiss. (1882) * ''Allium chodsha-bakirganicum'' Gaffarov & Turak. (1991) * ''Allium choriotepalum'' Wendelbo (1969) * ''Allium chrysantherum'' Boiss. & Reut. (1882) * ''Allium chrysanthum'' Regel (1875) * ''Allium chrysocephalum'' Regel (1887) * ''Allium chrysonemum'' Stearn (1978) * ''Allium circassicum'' Kolak. (1955) * ''Allium circinatum'' Sieber (1823) * ''Allium circumflexum'' Wendelbo (1966) * ''Allium cisferganense'' R.M.Fritsch (2002) * ''Allium clathratum'' Ledeb. (1830) * ''Allium clausum'' Vved. (1971) * ''Allium colchicifolium'' Boiss. (1859) * ''Allium columbianum'' (Ownbey & Mingrone) P.M.Peterson, Annable & Rieseberg (1988) * ''Allium commutatum'' Guss. (1855) * ''Allium condensatum'' Turcz. (1854) * ''Allium confragosum'' Vved. (1971) * ''Allium consanguineum'' Kunth (1843) * ''Allium constrictum'' (Mingrone & Ownbey) P.M.Peterson, Annable & Rieseberg (1988) * ''Allium convallarioides'' Grossh. (1924) * ''Allium x cornutum'' Clementi (1841) * ''Allium corsicum'' Jauzein & al. (2002) * ''Allium coryi'' M.E.Jones (1930) * ''Allium costatovaginatum'' Kamelin & Levichev (1986) * ''Allium crameri'' Asch. & Boiss. (1882) * ''Allium cratericola'' Eastw. (1934) * ''Allium crenulatum'' Wiegand (1899) * ''Allium crispum'' Greene (1888) * ''Allium cristophii'' Trautv. (1884) * ''Allium croaticum'' Bogdanovic, Brullo, Mitic & Salmeri (2008) * ''Allium crystallinum'' Vved. (1934) * ''Allium cucullatum'' Wendelbo (1959) * ''Allium cupani'' Raf. (1810) * ''Allium cupuliferum'' Regel (1875) * ''Allium curtum'' Boiss. & Gaill. (1859) * ''Allium cuthbertii'' Small (1903) * ''Allium cyaneum'' Regel (1875) * ''Allium cyathophorum'' Bureau & Franch. (1891) * ''Allium cyprium'' Brullo, Pavone & Salmeri (1993) * ''Allium cyrilli'' Ten. (1827) * ''Allium czelghauricum'' Bordz. (1912) === D === * ''Allium daghestanicum'' Grossh. (1928) * ''Allium damascenum'' Feinbrun, Palestine J. Bot. (1943) * ''Allium daninianum'' Brullo, Pavone & Salmeri (1996) * ''Allium darwasicum'' Regel (1881) * ''Allium dasyphyllum'' Vved. (1925) * ''Allium decaisnei'' C.Presl (1845) * ''Allium deciduum'' Özhatay & Kollmann (1983) * ''Allium decipiens'' Fisch. ex Schult. & Schult.f. (1830) * ''Allium delicatulum'' Siev. ex Schult. & Schult.f. (1830) * ''Allium deltoidefistulosum'' S.O.Yu, S.Lee & W.T.Lee (1981) * ''Allium dentiferum'' Webb & Berthel. (1848) * ''Allium dentigerum'' Prokh. (1930) * ''Allium denudatum'' F.Delaroche (1812) * ''Allium derderianum'' Regel (1875) * ''Allium deserti-syriaci'' Feinbrun, Palestine J. Bot. (1943) * ''Allium desertorum'' Forssk. (1775) * ''Allium diabolense'' (Ownbey & Aase) McNeal (1992) * ''Allium dichlamydeum'' Greene (1888) * ''Allium dictuon'' H.St.John (1937) * ''Allium dictyoprasum'' C.A.Mey. ex Kunth (1843) * ''Allium dictyoscordum'' Vved. (1924) * ''Allium dilatatum'' Zahar. (1977) * ''Allium dinsmorei'' Rech.f., Ark. Bot., n.s. (1952) * ''Allium diomedeum'' Brullo & al. (2001 publ. 2002) * ''Allium dirphianum'' Brullo & al. (2003) * ''Allium djimilense'' Boiss. ex Regel (1875) * ''Allium dodecadontum'' Vved. (1971) * ''Allium dodecanesi'' Karavok. & Tzanoud. (1994 publ. 1995) * ''Allium dolichomischum'' Vved. (1971) * ''Allium dolichostylum'' Vved. (1934) * ''Allium douglasii'' Hook. (1838) * ''Allium drepanophyllum'' Vved. (1934) * ''Allium drobovii'' Vved. (1923) * ''Allium drummondii'' Regel (1875) * ''Allium drusorum'' Feinbrun, Palestine J. Bot. (1943) * ''Allium dumetorum'' Feinbrun & Szel., Palestine J. Bot. (1948) * ''Allium durangoense'' Traub (1968) === E === * ''Allium ebusitanum'' Font Quer (1924) * ''Allium eduardii'' Stearn ex Airy Shaw (1946) * ''Allium egorovae'' M.V.Agab. & Ogan. (2000) * ''Allium eivissanum'' Garbari & Miceli (1987) * ''Allium elburzense'' Wendelbo (1969) * ''Allium eldivanense'' Özhatay (1986) * ''Allium elegans'' Drobow (1917) * ''Allium elegantulum'' Kitag. (1933 publ. 1935) * ''Allium ellisii'' Hook.f. (1903) * ''Allium elmaliense'' Deniz & Sümbül (2004) * ''Allium elmendorfii'' M.E.Jones ex Ownbey (1950) * ''Allium enginii'' Özhatay & B.Mathew (1995) * ''Allium erdelii'' Zucc. (1843) * ''Allium eremoprasum'' Vved. (1924) * ''Allium ericetorum'' Thore (1803) * ''Allium eriocoleum'' Vved. (1952) * ''Allium ertugrulii'' Demir. & Uysal (2007 publ. 2008) * ''Allium erubescens'' K.Koch (1849) * ''Allium erythraeum'' Griseb. (1846) * ''Allium esfandiarii'' Matin (1989) * ''Allium euboicum'' Rech.f. (1961) * ''Allium eugenii'' Vved. (1932) * ''Allium eurotophilum'' Wiggins (1933) * ''Allium eusperma'' Airy Shaw (1931) * ''Allium exaltatum'' (Meikle) Brullo, Pavone, Salmeri & Venora (2004) * ''Allium exile'' Boiss. & Orph. (1859) === F === * ''Allium falcifolium'' Hook. & Arn. (1840) * ''Allium fanjingshanense'' C.D.Yang & G.Q.Gou (2008) * ''Allium fantasmasense'' Traub (1968) * ''Allium farctum'' Wendelbo (1967) * ''Allium fasciculatum'' Rendle (1906) * ''Allium favosum'' Zahar. (1975) * ''Allium fedtschenkoi'' Nábelek (1929) * ''Allium feinbergii'' Oppenh. (1940) * ''Allium ferganicum'' Vved. (1924) * ''Allium fethiyense'' Özhatay & B.Mathew (1995) * ''Allium fetisowii'' Regel (1878) * ''Allium fibriferum'' Wendelbo (1959) * ''Allium fibrillum'' M.E.Jones ex Abrams (1922) * ''Allium filidens'' Regel (1875) * ''Allium filidentiforme'' Vved. (1952) * ''Allium fimbriatum'' S.Watson (1879) * ''Allium fistulosum'' L. (1753) ciboule * ''Allium flavellum'' Vved. (1946) * ''Allium flavescens'' Besser (1821) * ''Allium flavidum'' Ledeb. (1830) * ''Allium flavovirens'' Regel (1887) * ''Allium flavum'' L. (1753) * ''Allium flexuosum'' d'Urv. (1822) * ''Allium forrestii'' Diels (1912) * ''Allium franciniae'' Brullo & Pavone (1983) * ''Allium fraseri'' (Ownbey) Shinners (1951) * ''Allium frigidum'' Boiss. & Heldr. (1854) * ''Allium fritschii'' F.O.Khass. & Yengal. (1997) * ''Allium funckiifolium'' Hand.-Mazz., Anz. Akad. Wiss. Wien (1920) * ''Allium fuscoviolaceum'' Fomin (1909) * ''Allium fuscum'' Waldst. & Kit. (1807) === G === * ''Allium galanthum'' Kar. & Kir. (1842) * ''Allium galileum'' Brullo, Guglielmo, Pavone & Salmeri (2008) * ''Allium garbarii'' Peruzzi (2007) * ''Allium geyeri'' S.Watson (1879) * ''Allium giganteum'' Regel (1883) * ''Allium gilgiticum'' F.T.Wang & Tang (1937) * ''Allium gillii'' Wendelbo (1959) * ''Allium glaciale'' Vved. (1934) * ''Allium glandulosum'' Link & Otto (1828) * ''Allium glomeratum'' Prokh. (1930) * ''Allium glumaceum'' Boiss. & Hausskn. (1882) * ''Allium goekyigitii'' Ekim, H.Duman & Güner (1999) * ''Allium goloskokovii'' Vved. (1971) * ''Allium gomphrenoides'' Boiss. & Heldr. (1846) * ''Allium gooddingii'' Ownbey (1949) * ''Allium gorumsense'' (Regel) Boiss. (1882) * ''Allium goulimyi'' Tzanoud. (1983) * ''Allium gracillimum'' Vved. (1946) * ''Allium gramineum'' K.Koch (1849) * ''Allium grande'' Lipsky (1894) * ''Allium greuteri'' Brullo & Pavone (1983) * ''Allium griffithianum'' Boiss. (1859) * ''Allium grisellum'' J.M.Xu (1980) * ''Allium grosii'' Font Quer (1924) * ''Allium guanxianense'' J.M.Xu (1993) * ''Allium guatemalense'' Traub (1968) * ''Allium gubanovii'' Kamelin, Byull. Moskovsk. Obshch. Isp. Prir. (1980) * ''Allium guicciardii'' Heldr. (1876) * ''Allium gunibicum'' Miscz. ex Grossh. (1928) * ''Allium gusaricum'' Regel (1887) * ''Allium guttatum'' Steven (1809) * ''Allium gypsaceum'' Popov & Vved. (1924) * ''Allium gypsodictyum'' Vved. (1941) === H === * ''Allium haemanthoides'' Boiss. & Reut. ex Regel (1875) * ''Allium haematochiton'' S.Watson (1879) * ''Allium hamrinense'' Hand.-Mazz. (1914) * ''Allium haneltii'' F.O.Khass. & R.M.Fritsch (1998) * ''Allium hedgei'' Wendelbo (1966) * ''Allium heldreichii'' Boiss. (1859) * ''Allium helicophyllum'' Vved. (1934) * ''Allium hemisphaericum'' (Sommier) Brullo (1988) * ''Allium henryi'' C.H.Wright (1895) * ''Allium herderianum'' Regel (1887) * ''Allium hermoneum'' (Kollmann & Shmida) Brullo, Guglielmo, Pavone & Salmeri (2007) * ''Allium heteronema'' F.T.Wang & Tang (1980) * ''Allium hexaceras'' Vved. (1963) * ''Allium hickmanii'' Eastw. (1903) * ''Allium hierosolymorum'' Regel (1890) * ''Allium hindukuschense'' Kamelin & Seisums (1996) * ''Allium hintoniorum'' B.L.Turner (1993 publ. 1994) * ''Allium hirtovaginatum'' Kunth (1843) * ''Allium hirtovaginum'' Candargy (1897) * ''Allium hissaricum'' Vved. (1963) * ''Allium hoffmanii'' Ownbey (1972) * ''Allium hollandicum'' R.M.Fritsch (1993) * ''Allium hookeri'' Thwaites (1864) * ''Allium hooshidaryae'' Mashayekhi, Zarre & R.M.Fritsch (2005) * ''Allium horvatii'' Lovric (1971 publ. 1972) * ''Allium howellii'' Eastw. (1938) * ''Allium huber-morathii'' Kollmann, Özhatay & Koyuncu (1983) * ''Allium humile'' Kunth (1843) * ''Allium huntiae'' Traub (1968) * ''Allium hyalinum'' Curran (1885) * ''Allium hymenorhizum'' Ledeb. (1830) * ''Allium hymettium'' Boiss. & Heldr. (1859) * ''Allium hypsistum'' Stearn, Bull. Brit. Mus. (Nat. Hist.) (1960) === I === * ''Allium ilgazense'' Özhatay (1986) * ''Allium iliense'' Regel (1868) * ''Allium inaequale'' Janka (1860) * ''Allium inconspicuum'' Vved. (1924) * ''Allium incrustatum'' Vved. (1946) * ''Allium inderiense'' Fisch. ex Bunge (1838) * ''Allium inops'' Vved. (1924) * ''Allium insubricum'' Boiss. & Reut. (1857) * ''Allium insufficiens'' Vved. (1934) * ''Allium integerrimum'' Zahar. (1977) * ''Allium inutile'' Makino (1898) * ''Allium ionandrum'' Wendelbo (1968) * ''Allium ionicum'' Brullo & Tzanoud. (1994) * ''Allium iranicum'' (Wendelbo) Wendelbo (1985) * ''Allium isakulii'' R.M.Fritsch & F.O.Khass. (2000) * ''Allium isauricum'' Hub.-Mor. & Wendelbo (1966) * ''Allium isfairamicum'' B.Fedtsch. (1906) * ''Allium ivasczenkoae'' Kotukhov (2003) === J === * ''Allium jacquemontii'' Kunth (1843) * ''Allium jaxarticum'' Vved. (1971) * ''Allium jepsonii'' (Ownbey & Aase) S.S.Denison & McNeal (1989) * ''Allium jesdianum'' Boiss. & Buhse (1860) * ''Allium jodanthum'' Vved. (1971) * ''Allium joharchii'' F.O.Khass. & Memariani (2006 publ. 2007) * ''Allium jubatum'' J.F.Macbr. (1918) * ''Allium jucundum'' Vved. (1934) * ''Allium juldusicola'' Regel (1879) * ''Allium julianum'' Brullo, Gangale & Uzunov (2007) * ''Allium junceum'' Sm. (1809) === K === * ''Allium karacae'' Koyuncu (1994) * ''Allium karamanoglui'' Koyuncu & Kollmann (1978 publ. 1979) * ''Allium karataviense'' Regel (1875) * ''Allium karelinii'' Poljakov (1950) * ''Allium karistanum'' Brullo, Pavone & Salmeri (1997) * ''Allium karyeteini'' Post (1895) * ''Allium kaschianum'' Regel (1887) * ''Allium kastambulense'' Kollmann (1983) * ''Allium kasteki'' Popov, Byull. Moskovsk. Obshch. Isp. Prir. (1938) * ''Allium kazerouni'' Parsa (1949) * ''Allium kermesinum'' Rchb. (1848) * ''Allium kharputense'' Freyn & Sint. (1892) * ''Allium kingdonii'' Stearn, Bull. Brit. Mus. (Nat. Hist.) (1960) * ''Allium kirindicum'' Bornm. (1915) * ''Allium koelzii'' (Wendelbo) Perss. & Wendelbo (1979) * ''Allium koenigianum'' Grossh. (1928) * ''Allium kokanicum'' Regel (1875) * ''Allium kollmannianum'' Brullo, Pavone & Salmeri (1991) * ''Allium komarowii'' Lipsky (1900) * ''Allium kopetdagense'' Vved. (1932) * ''Allium koreanum'' H.J.Choi & B.U.Oh (2004) * ''Allium korolkowii'' Regel (1873) * ''Allium kossoricum'' Fomin (1909) * ''Allium kotschyi'' Boiss. (1846) * ''Allium koyuncui'' H.Duman & Özhatay (2000 publ. 2001) * ''Allium kuhsorkhense'' R.M.Fritsch & Joharchi (2006 publ. 2007) * ''Allium kujukense'' Vved. (1923) * ''Allium kunthianum'' Vved. (1935) * ''Allium kuramense'' F.O.Khass. & N.V.Friesen (1998) * ''Allium kurssanovii'' Popov, Byull. Moskovsk. Obshch. Isp. Prir. (1938) * ''Allium kurtzianum'' Asch. & Sint. ex Kollmann (1983) * ''Allium kysylkumi'' Kamelin (1980) === L === * ''Allium lachnophyllum'' Paine (1875) * ''Allium lacunosum'' S.Watson (1879) * ''Allium lagarophyllum'' Brullo, Pavone & Tzanoud. (1993) * ''Allium lalesaricum'' Freyn & Bornm. (1900) * ''Allium lamondiae'' Wendelbo (1967) * ''Allium lasiophyllum'' Vved. (1934) * ''Allium latifolium'' Jaub. & Spach (1844) * ''Allium ledebourianum'' Schult. & Schult.f. (1830) * ''Allium lefkarense'' Brullo, Pavone & Salmeri (1993) * ''Allium lehmannianum'' Merckl. ex Bunge (1851) * ''Allium lehmannii'' Lojac. (1909) * ''Allium lemmonii'' S.Watson (1879) * ''Allium lenkoranicum'' Miscz. ex Grossh. (1928) * ''Allium leptomorphum'' Vved. (1952) * ''Allium leucanthum'' K.Koch (1849) * ''Allium leucocephalum'' Turcz. ex Ledeb. (1852) * ''Allium leucosphaerum'' Aitch. & Baker, Trans. Linn. Soc. London (1886) * ''Allium libani'' Boiss. (1854) * ''Allium lilacinum'' Klotzsch (1862) * ''Allium lineare'' L. (1753) * ''Allium linearifolium'' H.J.Choi & B.U.Oh (2003) * ''Allium lipskyanum'' Vved. (1971) * ''Allium listera'' Stearn (1934) * ''Allium litorale'' Konta, Bull. Natl. Sci. Mus. Tokyo (2005) * ''Allium litvinovii'' Drobow ex Vved. (1971) * ''Allium lojaconoi'' Brullo, Lanfr. & Pavone (1982) * ''Allium longanum'' Pamp. (1912) * ''Allium longicollum'' Wendelbo (1968) * ''Allium longifolium'' (Kunth) Spreng. (1825) * ''Allium longipapillatum'' R.M.Fritsch & Matin (2006 publ. 2007) * ''Allium longiradiatum'' (Regel) Vved. (1923) * ''Allium longisepalum'' Bertol. (1842) * ''Allium longistylum'' Baker (1874) * ''Allium longivaginatum'' Wendelbo (1966) * ''Allium lopadusanum'' Bartolo, Brullo & Pavone (1986) * ''Allium loratum'' Baker (1874) * ''Allium lusitanicum'' Lam. (1783) * ''Allium luteolum'' Halácsy (1904) * ''Allium lutescens'' Vved. (1971) * ''Allium lycaonicum'' Siehe ex Hayek (1914) === M === * ''Allium maackii'' (Maxim.) Prokh. ex Kom. (1931) * ''Allium macedonicum'' Zahar. (1975) * ''Allium machmelianum'' Post (1892) * ''Allium macleanii'' Baker (1883) * ''Allium macranthum'' Baker (1874) * ''Allium macrochaetum'' Boiss. & Hausskn. (1882) * ''Allium macropetalum'' Rydb. (1904) * ''Allium macrostemon'' Bunge (1833) * ''Allium macrostylum'' Regel (1879) * ''Allium macrum'' S.Watson (1879) * ''Allium madidum'' S.Watson (1879) * ''Allium mairei'' H.Lév. (1909) * ''Allium majus'' Vved. (1941) * ''Allium malyschevii'' N.Friesen (1987) * ''Allium maniaticum'' Brullo & Tzanoud. (1989) * ''Allium mannii'' Traub & T.M.Howard (1968) * ''Allium maowenense'' J.M.Xu (1994) * ''Allium marathasicum'' Brullo, Pavone & Salmeri (1993) * ''Allium mareoticum'' Bornm. & Gauba (1933) * ''Allium margaritae'' B.Fedtsch. (1918) * ''Allium margaritiferum'' Vved. (1971) * ''Allium marginatum'' Janka (1884) * ''Allium mariae'' Bordz. (1915) * ''Allium marschalianum'' Vved. (1935) * ''Allium massaessylum'' Batt. & Trab. (1892) * ''Allium materculae'' Bordz. (1915) * ''Allium maximowiczii'' Regel (1875) * ''Allium megalobulbon'' Regel (1879) * ''Allium melanantherum'' Pancic (1883) * ''Allium melananthum'' Coincy (1895) * ''Allium melitense'' (Sommier & Caruana ex Borg) Cif. & Giacom. (1950) * ''Allium melliferum'' Traub (1972) * ''Allium membranaceum'' Munz & Keck ex Ownbey (1972) * ''Allium meteoricum'' Heldr. & Hausskn. (1904) * ''Allium mexicanum'' Traub (1968) * ''Allium michoacanum'' Traub (1968) * ''Allium micranthum'' Wendelbo (1959) * ''Allium microdictyon'' Prokh. (1929-1930 publ. 1930) * ''Allium microspathum'' Ekberg (1969) * ''Allium minutiflorum'' Regel (1875) * ''Allium minutum'' Vved. (1934) * ''Allium mirum'' Wendelbo (1959) * ''Allium moly'' L. (1753) * ''Allium monanthum'' Maxim. (1887) * ''Allium mongolicum'' Regel (1875) * ''Allium monophyllum'' Vved. ex Czerniak. (1930) * ''Allium montelburzense'' R.M.Fritsch, Salmaki & Zarre (2006 publ. 2007) * ''Allium montenegrinum'' Beck & Szyszyl * ''Allium montibaicalense'' N.Friesen (1992) * ''Allium monticola'' Davidson (1921) * ''Allium moschatum'' L. (1753) * ''Allium multibulbosum'' Jacq. (1773) * ''Allium multiflorum'' Desf. (1798) * ''Allium munzii'' (Ownbey & Aase) McNeal (1992) * ''Allium myrianthum'' Boiss. (1844) === N === * ''Allium nanodes'' Airy Shaw (1931) * ''Allium narcissiflorum'' Vill. (1779) * ''Allium nathaliae'' Seregin (2004) * ''Allium neapolitanum'' Cirillo (1788) * ''Allium nebrodense'' Guss. (1827) * ''Allium negevense'' Kollmann (1969) * ''Allium nemrutdaghense'' Kit Tan & Sorger (1986) * ''Allium neriniflorum'' (Herb.) G.Don (1855) * ''Allium nevadense'' S.Watson (1871) * ''Allium nevii'' S.Watson (1879) * ''Allium nevsehirense'' Koyuncu & Kollmann (1978 publ. 1979) * ''Allium nevskianum'' Vved. (1969) * ''Allium nigrum'' L. (1762) * ''Allium noeanum'' Reut. ex Regel (1875) * ''Allium notabile'' Feinbrun, Palestine J. Bot. (1943) * ''Allium nuristanicum'' Kitam. (1958) * ''Allium nutans'' L. (1753) === O === * ''Allium obliquum'' L. (1753) * ''Allium obtusiflorum'' DC. (1805) * ''Allium obtusum'' Lemmon (1890) * ''Allium ochotense'' Prokh. (1929-1930 publ. 1930) * ''Allium oleraceum'' L. (1753) * ''Allium oliganthum'' Kar. & Kir. (1841) * ''Allium olivieri'' Boiss. (1882) * ''Allium oltense'' Grossh. (1928) * ''Allium olympicum'' Boiss. (1844) * ''Allium omeiense'' Z.Y.Zhu, Bull. Bot. Res. (1989) * ''Allium opacum'' Rech.f., Ark. Bot., n.s. (1950) * ''Allium ophiophyllum'' Vved., Trudy Sredne-Aziatsk. Gosud. Univ., Ser. 8b (1928) * ''Allium oporinanthum'' Brullo, Pavone & Salmeri (1997) * ''Allium oreodictyum'' Vved. (1934) * ''Allium oreophiloides'' Regel (1875) * ''Allium oreophilum'' C.A.Mey. (1831) * ''Allium oreoprasoides'' Vved. (1925) * ''Allium oreoprasum'' Schrenk (1842) * ''Allium oreoscordum'' Vved. (1924) * ''Allium orientale'' Boiss. (1854) * ''Allium orunbaii'' F.O.Khass. & R.M.Fritsch (2002) * ''Allium oschaninii'' O.Fedtsch. (1906) échalote grise * ''Allium ovalifolium'' Hand.-Mazz., Anz. Akad. Wiss. Wien (1923 publ. 1924) * ''Allium ownbeyi'' Traub (1968) === P === * ''Allium paepalanthoides'' Airy Shaw (1931) * ''Allium palentinum'' Losa & P.Monts. (1953) * ''Allium pallasii'' Murray (1775) * ''Allium pallens'' L. (1762) * ''Allium pamiricum'' Wendelbo (1969) * ''Allium pangasicum'' Turak. (1986) * ''Allium paniculatum'' L., Syst. Nat. ed. 10 (1759) * ''Allium panjaoense'' Wendelbo (1969) * ''Allium papillare'' Boiss. (1854) * ''Allium paradoxum'' (M.Bieb.) G.Don (1827) * ''Allium parciflorum'' Viv., Fl. Cors. Prodr. (1825) * ''Allium pardoi'' Loscos (1877) * ''Allium parishii'' S.Watson (1882) * ''Allium parnassicum'' (Boiss.) Halácsy (1904) * ''Allium parryi'' S.Watson (1879) * ''Allium parvulum'' Vved. (1934) * ''Allium parvum'' Kellogg (1863) * ''Allium passeyi'' N.H.Holmgren & A.H.Holmgren (1974) * ''Allium pendulinum'' Ten. (1811) * ''Allium peninsulare'' Lemmon ex Greene (1888) * ''Allium pentadactyli'' Brullo, Pavone & G.Samp. (1989) * ''Allium perdulce'' S.V.Fraser (1939) * ''Allium permixtum'' Guss. (1827) * ''Allium peroninianum'' Azn. (1897) * ''Allium pervestitum'' Klokov (1950) * ''Allium petraeum'' Kar. & Kir. (1842) * ''Allium petri'' F.O.Khass. & R.M.Fritsch (2002) * ''Allium pevtzovii'' Prokh. (1930) * ''Allium phalereum'' Heldr. & Sart. (1876) * ''Allium phanerantherum'' Boiss. & Hausskn. (1882) * ''Allium phariense'' Rendle (1906) * ''Allium phitosianum'' Brullo & al. (2003) * ''Allium phrygium'' Boiss. & Balansa (1882) * ''Allium phthioticum'' Boiss. & Heldr. (1882) * ''Allium pictistamineum'' O.Schwarz (1934) * ''Allium pilosum'' Sm. (1819) * ''Allium platakisii'' Tzanoud. & Kypr. (1993) * ''Allium platycaule'' S.Watson (1879) * ''Allium platyspathum'' Schrenk (1841) * ''Allium plummerae'' S.Watson (1882) * ''Allium plurifoliatum'' Rendle (1906) * ''Allium podolicum'' Blocki ex Racib. & Szafer (1919) * ''Allium pogonotepalum'' Wendelbo (1966) * ''Allium polyanthum'' Schult. & Schult.f. (1830) * ''Allium polyrhizum'' Turcz. ex Regel (1875) * ''Allium ponticum'' Miscz. ex Grossh. (1928) * ''Allium popovii'' Vved. (1923) * ''[[Allium porrum]]'' (cultivar ''[[Allium ampeloprasum]]'') * ''Allium potosiense'' Traub (1969) * ''Allium praecox'' Brandegee (1906) * ''Allium praemixtum'' Vved. (1946) * ''Allium prattii'' C.H.Wright, J. Linn. Soc. (1903) * ''Allium proliferum'' (Moench) Schrad. ex Wild * ''Allium proponticum'' Stearn & Özhatay (1977) * ''Allium prostratum'' Trevir. (1822) * ''Allium protensum'' Wendelbo (1968) * ''Allium pruinatum'' Link ex Spreng. (1825) * ''Allium przewalskianum'' Regel (1875) * ''Allium psebaicum'' Mikheev (2004) * ''Allium pseudoalbidum'' N.Friesen & Özhatay (1998) * ''Allium pseudoampeloprasum'' Miscz. ex Grossh. (1928) * ''Allium pseudobodeanum'' R.M.Fritsch & Matin (2002) * ''Allium pseudocalyptratum'' Mouterde (1953) * ''Allium pseudoflavum'' Vved. (1934) * ''Allium pseudophanerantherum'' Rech.f., Ark. Bot., n.s. (1952) * ''Allium pseudostamineum'' Kollmann & Shmida (1977) * ''Allium pseudostrictum'' Albov (1895) * ''Allium pseudowinklerianum'' R.M.Fritsch & F.O.Khass. (2000) * ''Allium pskemense'' B.Fedtsch. (1905) * ''Allium pueblanum'' Traub (1968) * ''Allium pumilum'' Vved. (1934) * ''Allium punctum'' L.F.Hend. (1930) * ''Allium pustulosum'' Boiss. & Hausskn. (1882) * ''Allium pyrenaicum'' Costa & Vayr. (1877) === Q === * ''Allium qasyunense'' Mouterde (1953) === R === * ''Allium ramazanicum'' Parsa (1949) * ''Allium ramosum'' L. (1753) * ''Allium rausii'' Brullo & al. (2003) * ''Allium rechingeri'' Wendelbo (1966) * ''Allium reconditum'' Pastor, Valdés & J.M.Muñoz (1983) * ''Allium regelianum'' Beck (1880) * ''Allium regelii'' Trautv. (1884) * ''Allium registanicum'' Wendelbo (1969) * ''Allium retrorsum'' (Özhatay & Kollmann) Brullo, Guglielmo, Pavone & Salmeri (2007) * ''Allium reuterianum'' Boiss. (1844) * ''Allium rhabdotum'' Stearn, Bull. Brit. Mus. (Nat. Hist.) (1960) * ''Allium rhetoreanum'' Nábelek (1929) * ''Allium rhizomatum'' Wooton & Standl. (1913) * ''Allium rhodiacum'' Brullo, Pavone & Salmeri (1992) * ''Allium rhodopeum'' Velen., Sitzungsber. Königl. Böhm. Ges. Wiss. (1890) * ''Allium rhynchogynum'' Diels (1912) * ''Allium ritsi'' Iatroú & Tzanoud. (1995) * ''Allium robertianum'' Kollmann (1983) * ''Allium robinsonii'' L.F.Hend. (1930) * ''Allium roborowskianum'' Regel (1887) * ''Allium robustum'' Kar. & Kir. (1841) * ''Allium rollovii'' Grossh. (1928) * ''Allium rosenbachianum'' Regel (1884) * ''Allium rosenorum'' R.M.Fritsch (1994) * ''Allium roseum'' L. (1753) * ''Allium rothii'' Zucc. (1843) * ''Allium rotundum'' L. (1762) * ''Allium rouyi'' Gaut. (1898) * ''Allium roylei'' Stearn (1947) * ''Allium rubellum'' M.Bieb. (1808) * ''Allium rubens'' Schrad. ex Willd. (1809) * ''Allium rubrovittatum'' Boiss. & Heldr. (1854) * ''Allium rude'' J.M.Xu (1980) * ''Allium ruhmerianum'' Asch. ex E.A.Durand & Barratte (1910) * ''Allium runemarkii'' Trigas & Tzanoud. (2000) * ''Allium runyonii'' Ownbey (1950) * ''Allium rupestre'' Steven (1812) * ''Allium rupestristepposum'' N.Friesen (1992) * ''Allium rupicola'' Boiss. ex Mouterde (1966) === S === * ''Allium sabulosum'' Steven ex Bunge (1838) * ''Allium sabzakense'' Wendelbo (1971) * ''Allium sacculiferum'' Maxim. (1859) * ''Allium sairamense'' Regel (1879) * ''Allium salinum'' A.I.Baranov & Skvortsov (1965) * ''Allium samothracicum'' Tzanoud., Strid & Kit Tan, Portugaliae Act. Biol., Sér. B (2000) * ''Allium samurense'' Cholokashvili (1967) * ''Allium sanbornii'' Alph.Wood (1868) * ''Allium sandrasicum'' Kollmann, Özhatay & Bothmer (1983) * ''Allium sannineum'' Gomb. (1937 publ. 1938) * ''Allium saposhnikovii'' Nikitina (1962) * ''Allium sarawschanicum'' Regel (1875) * ''[[Allium sativum]]'' L. (1753) [[Tongolo gasy|tongologasy]] * ''Allium savii'' Parl. (1852) * ''Allium saxatile'' M.Bieb. (1798) * ''Allium scaberrimum'' M.Serres (1857) * ''Allium scabriflorum'' Boiss. (1844) * ''Allium scabriscapum'' Boiss. (1854) * ''Allium schachimardanicum'' Vved. (1971) * ''Allium schergianum'' Boiss. (1882) * ''Allium schischkinii'' Sobolevsk (1949) * ''Allium schmitzii'' Cout. (1896) * ''Allium schoenoprasoides'' Regel (1878) * ''[[Allium schoenoprasum]]'' L. (1753) - [[tongoloravina]] * ''Allium schrenkii'' Regel (1875) * ''Allium schubertii'' Zucc. (1843) * ''Allium schugnanicum'' Vved. (1946) * ''Allium scilloides'' Douglas ex S.Watson (1879) * ''Allium scorodoprasum'' L. (1753) * ''Allium scorzonerifolium'' Desf. ex DC. (1804) * ''Allium scotostemon'' Wendelbo (1966) * ''Allium scrobiculatum'' Vved. (1923) * ''Allium semenovii'' Regel (1868) * ''Allium senescens'' L. (1753) * ''Allium sergii'' Vved. (1934) * ''Allium serra'' McNeal & Ownbey (1977) * ''Allium setifolium'' Schrenk (1841) * ''Allium severtzovioides'' R.M.Fritsch (1994) * ''Allium sewerzowii'' Regel (1868) * ''Allium sharsmithiae'' (Ownbey & Aase) McNeal (1992) * ''Allium shatakiense'' Rech.f. (1939) * ''Allium shelkovnikovii'' Grossh. (1927) * ''Allium shevockii'' McNeal (1987) * ''Allium sibthorpianum'' Schult. & Schult.f. (1830) * ''Allium siculum'' Ucria (1793) * ''Allium sieheanum'' Hausskn. ex Kollmann (1983) * ''Allium sikkimense'' Baker (1874) * ''Allium simillimum'' L.F.Hend. (1900) * ''Allium sinaiticum'' Boiss. (1854) * ''Allium sindjarense'' Boiss. & Hausskn. ex Regel (1875) * ''Allium sinkiangense'' F.T.Wang & Y.C.Tang (1980) * ''Allium sintenisii'' Freyn (1892) * ''Allium siphonanthum'' J.M.Xu (1980) * ''Allium sipyleum'' Boiss. (1844) * ''Allium siskiyouense'' Munz & Keck ex Ownbey (1972) * ''Allium sivasicum'' Özhatay & Kollmann (1983) * ''Allium sochense'' R.M.Fritsch & Turak. (2002) * ''Allium songpanicum'' J.M.Xu (1980) * ''Allium sordidiflorum'' Vved. (1946) * ''Allium sosnovskyanum'' Miscz. ex Grossh. (1928) * ''Allium spathaceum'' Steud. ex A.Rich. (1850) * ''Allium spathulatum'' F.O.Khass. & R.M.Fritsch (1998) * ''Allium speculae'' Ownbey & Aase (1959) * ''Allium sphaerocephalon'' L. (1753) * ''Allium spicatum'' (Prain) N.Friesen (2000) * ''Allium spirale'' Willd., Enum. Pl. (1814) * ''Allium spirophyllum'' Wendelbo (1966) * ''Allium splendens'' Willd. ex Schult. & Schult.f. (1830) * ''Allium sprengeri'' Regel (1889) * ''Allium spurium'' G.Don (1827) * ''Allium stamineum'' Boiss. (1859) * ''Allium staticiforme'' Sm. (1809) * ''Allium stearnianum'' Koyuncu, Özhatay & Kollmann (1983) * ''Allium stellatum'' Nutt. ex Ker Gawl. (1813) * ''Allium stellerianum'' Willd. (1799) * ''Allium stenodon'' Nakai & Kitag. (1933 publ. 1934) * ''Allium stenopetalum'' Boiss. & Kotschy (1882) * ''Allium stephanophorum'' Vved. (1924) * ''Allium stipitatum'' Regel (1881) * ''Allium stocksianum'' Boiss. (1859) * ''Allium stoloniferum'' Ownbey ex T.D.Jacobson (1979) * ''Allium stracheyi'' Baker (1874) * ''Allium strictum'' Schrad. (1809) * ''Allium struzlianum'' Ogan. (1999) * ''Allium stylosum'' O.Schwarz (1934) * ''Allium suaveolens'' Jacq. (1789) * ''Allium subangulatum'' Regel (1887) * ''Allium subhirsutum'' L. (1753) * ''Allium subnotabile'' Wendelbo (1969) * ''Allium subteretifolium'' Traub (1968) * ''Allium subtilissimum'' Ledeb. (1830) * ''Allium subvillosum'' Salzm. ex Schult. & Schult.f. (1830) * ''Allium sulphureum'' Vved. (1946) * ''Allium suworowii'' Regel (1881) * ''Allium svetlanae'' Vved. ex Filim. (1982) * ''Allium synnotii'' G.Don (1827) * ''Allium szovitsii'' Regel (1875) === T === * ''Allium taciturnum'' Vved. (1971) * ''Allium taeniopetalum'' Popov & Vved. (1934) * ''Allium taishanense'' J.M.Xu (1980) * ''Allium talassicum'' Regel (1878) * ''Allium talijevii'' Klokov (1950) * ''Allium talyschense'' Miscz. ex Grossh. (1928) * ''Allium tanguticum'' Regel (1887) * ''Allium tardans'' Greuter & Zahar. (1975) * ''Allium tardiflorum'' F.Kollmann & Shmida (1990 publ. 1991) * ''Allium tashkenticum'' F.O.Khass. & R.M.Fritsch (1994) * ''Allium tauricola'' Boiss. (1859) * ''Allium tchihatschewii'' Boiss. (1860) * ''Allium tekesicola'' Regel (1887) * ''Allium tel-avivense'' Eig (1931) * ''Allium telaponense'' Traub (1968) * ''Allium tenuicaule'' Regel (1887) * ''Allium tenuiflorum'' Ten. (1811) * ''Allium tenuissimum'' L. (1753) * ''Allium teretifolium'' Regel (1878) * ''Allium texanum'' T.M.Howard (1990 publ. 1991) * ''Allium textile'' A.Nelson & J.F.Macbr. (1913) * ''Allium thessalicum'' Brullo & al. (1994) * ''Allium thunbergii'' G.Don (1827) * ''Allium tianschanicum'' Rupr., Mém. Acad. Imp. Sci. Saint-Pétersbourg, Sér. 6, Sci. Math. (1869) * ''Allium togashii'' H.Hara (1953) * ''Allium tokaliense'' Kamelin & Levichev (1986) * ''Allium tolmiei'' Baker (1876) * ''Allium tourneuxii'' Chabert (1889) * ''Allium trachycoleum'' Wendelbo (1969) * ''Allium trachyscordum'' Vved. (1925) * ''Allium transvestiens'' Vved. (1935) * ''Allium traubii'' T.M.Howard (1967) * ''Allium trautvetterianum'' Regel (1884) * ''Allium tribracteatum'' Torr., Pacif. Railr. Rep. Parke (1857) * ''Allium trichocnemis'' J.Gay, Ann. Sci. Nat. (1847) * ''Allium tricoccum'' Sol. (1789) * ''Allium trifoliatum'' Cirillo (1792) * ''Allium trifurcatum'' (F.T.Wang & Tang) J.M.Xu (1991) * ''Allium tripedale'' Trautv. (1873) * ''Allium tripterum'' Nasir (1975) * ''Allium triquetrum'' L. (1753) * ''Allium truncatum'' (Feinbrun) F.Kollmann & D.Zohary (1986) * ''Allium tschimganicum'' B.Fedtsch. (1923) * ''Allium tschulaktavicum'' Bajtenov & Nelina, Izv. Natsion. Akad. Nauk Resp. Kazakhstan (1993 publ. 1994) * ''Allium tubergenii'' Freyn (1900) * ''Allium tuberosum'' Rottler ex Spreng. (1825) * ''Allium tubiflorum'' Rendle (1906) * ''Allium tuchalense'' F.O.Khass. & Noroozi (2006 publ. 2007) * ''Allium tulipifolium'' Ledeb. (1830) * ''Allium tuncelianum'' (Kollmann) Özhatay, B.Mathew & Siraneci (1995) * ''Allium tuolumnense'' (Ownbey & Aase) S.S.Denison & McNeal (1989) * ''Allium turcicum'' Özhatay & Cowley (1994) * ''Allium turcomanicum'' Regel (1887) * ''Allium turkestanicum'' Regel (1875) * ''Allium turtschicum'' Regel (1879) * ''Allium tuvinicum'' (N.Friesen) N.Friesen (1987) * ''Allium tytthanthum'' Vved. (1934) * ''Allium tytthocephalum'' Schult. & Schult.f. (1830) === U === * ''Allium ubsicola'' Regel (1887) * ''Allium umbilicatum'' Boiss. (1859) * ''Allium unifolium'' Kellogg (1863) * ''Allium urmiense'' Kamelin & Seisums (1996) * ''Allium ursinum'' L. (1753) ail des ours === V === * ''Allium valdesianum'' Brullo, Pavone & Salmeri (1996) * ''Allium valentinae'' Pavlov (1953) * ''Allium validum'' S.Watson (1871) * ''Allium variegatum'' Boiss. (1846) * ''Allium vasilevskajae'' Ogan. (2000) * ''Allium vavilovii'' Popov & Vved. (1932) * ''Allium verticillatum'' Regel (1875) * ''Allium vescum'' Wendelbo (1966) * ''Allium victorialis'' L. (1753) * ''Allium victoris'' Vved. (1971) * ''Allium vineale'' L. (1753) ail des vignes * ''Allium vinicolor'' Wendelbo (1973) * ''Allium virgunculae'' Maek. & Kitam. (1952) * ''Allium viridiflorum'' Pobed. (1949) * ''Allium viridulum'' Ledeb. (1830) * ''Allium vodopjanovae'' N.Friesen (1985) * ''Allium vvedenskyanum'' Pavlov (1949) === W === * ''Allium wallichii'' Kunth (1843) * ''Allium warzobicum'' Kamelin (1980) * ''Allium weissii'' Boiss. (1882) * ''Allium wendelboanum'' Kollmann (1983) * ''Allium wendelboi'' Matin (1989) * ''Allium weschniakowii'' Regel (1879) * ''Allium wiedemannianum'' Regel (1875) * ''Allium willeanum'' Holmboe (1914) * ''Allium winklerianum'' Regel (1884) * ''Allium woronowii'' Miscz. ex Grossh. (1928) === X === * ''Allium xiangchengense'' J.M.Xu (1993) * ''Allium xichuanense'' J.M.Xu (1980) * ''Allium xiphopetalum'' Aitch. & Baker, Trans. Linn. Soc. London (1888) === Y === * ''Allium yanchiense'' J.M.Xu (1980) * ''Allium yongdengense'' J.M.Xu (1980) * ''Allium yosemitense'' Eastw. (1934) * ''Allium yuanum'' F.T.Wang & Tang (1937) === Z === * ''Allium zaissanicum'' Kotukhov (2003) * ''Allium zaprjagajevii'' Kasach (1973) * ''Allium zebdanense'' Boiss. & Noë (1859) * ''Allium zergericum'' F.O.Khass. & R.M.Fritsch (1994) === Karazana misy eto Madagasikara === Eto [[Madagasikara]], ny karazana ''Allium'' dia tsy ahitana karazana teratany. Nampidirina avokoa ny karazana misy izay ambolena indrindra hatao sakafo sy fitsaboana nentim-paharazana. * ''Allium ampeloprasum'' – karazana tongolodia * ''Allium ascalonicum'' -- tongolomadinika * ''Allium cepa'' – tongolo, tongolobe * ''Allium fistulosum'' -- tongolomaitso * ''Allium porrum'' – tongoloherana * ''Allium sativum'' -- tongologasy, tongolonkova, tongololay * ''Allium schoenoprasum --'' == Jereo koa == * [[Legioma]] * [[Anana]] * [[Tongologasy|Tongololay]] * [[Tongolobe]] * [[Tongoloravina|Tongoloraviny]] * [[Tongoloherana]] * [[Tongolomadinika]] [[Sokajy:Sakafo]] [[Sokajy:Fambolena]] mw8bkwcntmk1znlv72qbedcjh7gys7l 0 284299 1133528 1126766 2026-03-28T09:37:37Z Thelezifor 15140 Nanitsy tsipelina 1133528 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Ernaivo Fanirisoa|teraka=1979|toerana=Antananarivo|firenena=Madagasikara|karazana=Malagasy|asa=Mpitsara - Mpanao politika|asa hafa=Mpitahiry ny Fitombokasem-panjakana sy Minisitry ny Fitsarana|seha-pitiavana=Renim-pianakaviana manan-janaka telo}} I '''Fanirisoa Ernaivo''' dia vehivavy malagasy mpahay lalàna sy mpitsara ary mpanao pôlitika. Teraka tamin' ny taona 1979 tao [[Antananarivo]] izy<ref name=":1"><small>"[https://www.opinion-internationale.com/2021/03/09/fanirisoa-ernaivo-une-femme-en-politique-a-madagascar_87833.html Fanirisoa Ernaivo, une femme en politique à Madagascar]", ''www.opinion-internationale.com'', 9 mars 2021</small></ref><ref name=":2"><small>"[https://mondafrique.com/international/fanirisoa-erinaivo-licone-de-lopposition-malgache-en-exil Fanirisoa Ernaivo, l’icône de l’opposition malgache en exil]", ''mondafrique.com,'' 24 octobre 2025</small></ref><ref name=":3"><small>"[https://lanouvelleafricaine.com/fanirisoa-ernaivo-lexil-qui-secoue-tana/ Fanirisoa Ernaivo : l’exil qui secoue Tana]", ''lanouvelleafricaine.com''</small></ref>. Nianatra lalàna izy ka lasa mpitsara tao amin' ny Minisiteran' ny Fitsarana malagasy sy lasa filohan' ny sendikàn' ny mpitasara malagasy<ref name=":1" />. Niditra amin' ny sehatry ny fanaovana pôlitika izy ary efa nirotsaka hofidina ho filoham-pirenena tamin' ny taona 2018<ref name=":4"><small>"[https://midi-madagasikara.mg/presidentielle-2018-fanirisoa-ernaivo-a-annonce-sa-candidature-hier/ Présidentielle 2018 : Fanirisoa Ernaivo a annoncé sa candidature, hier]", ''midi-madagasikara.mg'', 2 août 2018</small></ref>. Nanangana ny [[Rodoben' ny Mpanohitra ho an' ny Demokrasia eto Madagasikara|RMDM]] Diaspora, izay ivondronan' ny mpanao pôlitika malagasy any ivelany manohitra ny fitondran' i [[Rajoelina Andry|Andry Rajoelina]] izy<ref name=":4" /><ref><small>"[https://www.jeuneafrique.com/1478587/politique/presidentielle-a-madagascar-je-suis-contre-la-tenue-meme-de-cette-election Présidentielle à Madagascar : «­ Je suis contre la tenue même de cette élection »]", ''www.jeuneafrique.com'', 18 septembre 2023</small></ref>. Nalaza izy tamin' ny nampahafantarany ny [[Malagasy (vahoaka)|vahoaka malagasy]] ny fanananan' ity filoham-pirenena teo aloha ity [[Fizakan' i Andry Rajoelina zom-pirenena frantsay|zom-pirenena frantsay]] sy tamin' ny nametrahany fitoriana momba izany<ref><small>"[https://www.lemonde.fr/afrique/article/2023/06/30/a-madagascar-une-plainte-deposee-contre-le-president-rajoelina-pour-atteinte-a-la-surete-de-l-etat_6179922_3212.html A Madagascar, une plainte déposée contre le président Rajoelina pour « atteinte à la sûreté de l’Etat »]", ''www.lemonde.fr'', 30 juin 2023</small></ref>. Rehefa niongana ny fitondrana volomboasary dia izy no voatendry ho minisitry ny Fitsarana malagasy<ref><small>"[https://www.youtube.com/watch?v=ypD_6q6QCE0 Fanendrena ny mpikambana eo anivon' ny Governemanta Herintsalama Rajaonarivelo - Iavoloha]", ''TvPlus Live''</small></ref>. == Ny fianakaviany == Teraka tamin' ny taona 1979 tao [[Antananarivo]] i Fanirisoa Ernaivo<ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":3" />. Mpampianatra matematika sy fizika ny rainy ary dokotera ny reniny ary namoy ray aman-dreny aloha be izy<ref name=":1" /><ref name=":2" />. Telo ny zanany<ref name=":1" />. == Mpahay lalàna sy mpitsara malagasy == === Fianarana lalàna === Nilofo i Fanirisoa Ernaivo ka nahavita ny fianarana [[lalàna]]. Nandray anjara amin' ny fifaninanana hidirana ao amin' ny Ecole nationale de la magistrature et des greffes (ENMG) izy ary nahavita soa aman-tsara ny fianarany ka tafiditra ao amin' ny tontolon' ny fitsarana malagasy. Nianatra tao amin' ny Centre d'études diplomatiques et stratégiques (CEDS) ao [[Antananarivo]] sy tao amin' ny Ecole nationale d'administration (ENA) any [[Paris]] renivohitr' i [[Frantsa]] izy, ka izany no fidirany an-tsehatra voalohay amin' ny tontolon' ny pôlitika<ref name=":1" />. === Mpitsara malagasy === Nandritra ny asany, noho ny fiofanana momba ny lalàna norantoviny, dia niandraikitra ny asan' ny mpampanoa lefitra (''substitut du procureur'') i Fanirisoa Ernaivo, avy eo inspektera mpitsara (''magistrate inspecteur'') tao amin' ny Minisiteran' ny Fitsarana; avy eo mpitsara teo anivon' ny fitsarana ambaratonga voalohany tao [[Antananarivo]]<ref name=":1" />. Izy no vehivavy voalohany lasa filohan' ny Syndicat de la magistrature de Madagascar (SMM) nanomboka tamin' ny volana Desambra 2016, izay nanohizany ny fitakiana momba ny fahaleovantenan' ny fitsarana malagasy<ref name=":1" />. Efa filohan' ny Solidarité syndicale de Madagascar (SSM), izay mampivondrona ny sendika rehetra ao amin' ny sehatry ny asam-panjakana sy ny tsy miankina, koa izy<ref name=":0"><small>« [https://www.opinion-internationale.com/2021/03/09/fanirisoa-ernaivo-une-femme-en-politique-a-madagascar_87833.html Fanirisoa Ernaivo, une femme en politique à Madagascar] », ''opinion-internationale.com'', 9 mars 2021.</small></ref>. == Fanaovana pôlitika == === Firotsahana amin' ny fanaovana pôlitika === Tamin' ny taona 2018 i Fanirisoa Ernaivo no lasa anisan' ny mpanao pôlitika malagasy fantatra indrindra eto [[Madagasikara]]. Noho ny asam-pitsarana nosahaniny sy ny naha filohan' ny SSM azy dia niditra an-tsehatra teo amin' ny tontolon' ny pôlitika malagasy i Fanirisoa Ernaivo mba hitondra vina vaovao amin' ny fitantanana ny firenena momba ny lafiny lalàna, toekarena, fiarahamonina ary fahaiza-mitantanana<ref name=":1" />. Tamin' ny taona 2018 i Fanirisoa Ernaivo no nilatsaka ho filoham-pirenena tamin' ny alalan' ny fikambanana "Zanak' i Madagasikara" sy "Parti travailliste malagasy" (ZAMA - PATRAM)<ref><small>« [http://www.hcc.gov.mg/election/communique/fifidianana-ho-filoham-pirenena-7-novambra-2018/ Fifidianana ho Filoham-pirenena 7 novambra 2018] {{Wayback|url=http://www.hcc.gov.mg/election/communique/fifidianana-ho-filoham-pirenena-7-novambra-2018/ |date=20210223142950 }}", ''hcc.gov.mg'' [[https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=http%3A%2F%2Fwww.hcc.gov.mg%2Felection%2Fcommunique%2Ffifidianana-ho-filoham-pirenena-7-novambra-2018%2F#federation=archive.wikiwix.com&tab=url arsiva]],16 août 2018</small></ref><ref><small>"[https://la1ere.francetvinfo.fr/reunion/madagascar-premier-tour-presidentielles-7-novembre-2018-646540.html Madagascar : premier tour des présidentielles le 7 novembre 2018]", ''la1ere.francetvinfo.fr'',</small> </ref><ref><small>"[https://www.ceni-madagascar.mg/wp-content/uploads/2018/09/Liste-repr%C3%A9sentants-candidats-et-tr%C3%A9soriers-de-campagne.pdf Liste-représentants, candidats et trésoriers de campagne]", ''ceni-madagascar.mg''.</small> </ref>. Izy no zandriny indrindra tamin' ny mpilatsaka. Tsy lany izy tamin' izay<ref><small>"[http://www.hcc.gov.mg/wp-content/uploads/2018/11/EtatNational.pdf Résultat de l'éléction présidentielle du 7 Novembre 2018]", ''hcc.gov.mg'' ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.hcc.gov.mg%2Fwp-content%2Fuploads%2F2018%2F11%2FEtatNational.pdf arsiva])</small></ref>. Tsy nitsahatra amin' ny fanaovana pôlitika i Fanirisoa Ernaivo, ka tamin' ny taona 2019 izy dia nanangana sy nitarika ny Association pour le droit et développement de Madagascar (ADDM) ary nampihatra ny faharesen-dahatra nananany manokana tamin' ny alalan' ny fanomezana fanampiana ny olona sahirana<ref name=":1" />. === Fanenjehana azy sy fanamafisany ny fanoherana === Nesorina tsy ho anisan' ny mpitsara i Fanirisoa Ernaivo tamin' ny taona 2019 noho ny fiampangana sy fanamelohan' ny fitsarana azy noho izy noheverina fa nankasitraha ny [[fitsaram-bahoaka]] izay nahafaty mpitandro filaminana tany [[Fenoarivo Atsinanana|Fenoarivo-Atsinanana]], tamin' ny fandraisam-pitenenany teo Mahamasina (Antananarivo) tamin' ny taona 2018. Tamin' ny taona 2020 izy dia nanangana ny [[Rodoben' ny Mpanohitra ho an' ny Demokrasia eto Madagasikara|RMDM]] Diaspora ("Rodoben' ny Mpanohitra ho an' ny Demokrasia eto Madagasikara am-Pielezana"), niaraka tamin' ny Malagasy mpitarika sy mpanao pôlitika maro hafa any ivelany, ka izy no voafidy ho filohan' izany fikambanana izany<ref name=":0" />. Tamin' ny taona 2022 dia niatrika famotorana tany [[Frantsa]] izy taorian' ny fangatahana fandroahana azy hody an-tanindrazana nataon' ny manampahefana malagasy. Nolavin' ny fitsarana frantsay, izay nanamafy ny tsy fandroahana azy, io fangatahana io. === Fampahafantara ny maha Frantsay an' i Andry Rajoelina === Taty amin' ny volana Jona 2023 dia navoakan' i Fanirisoa Ernaivo tao amin' ny [[Tambajotra sôsialy|tambajotran-tserasera]] sy nohamafisin' ny haino aman-jery frantsay ny fananan' ny fioham-pirenena [[Rajoelina Andry|Andry Rajoelina]] [[zom-pirenena frantsay]], na dia efa nivoaka an-gazety ny firesahana momba izany talohan' io fotoana io nefa tsy nisy porofo loatra. Niteraka resabe sy ady hevitra teo amin' ny mpanao pôlitika sy ny mpahay lalàna ary ny mpanaraka ny raharaham-pirenena malagasy izany zavatra izany<ref><small>"[https://www.aa.com.tr/fr/afrique/madagascar-pol%C3%A9mique-sur-la-nationalit%C3%A9-francaise-du-pr%C3%A9sident-andry-rajoelina/2927834# Madagascar : polémique sur la nationalité française du président Andry Rajoelina]", ''aa.com.tr'', 21 Jona 2023</small></ref>. == Tontolon' ny fitsarana == Taorian' ny fionganan' ny fitondran' i Andry Rajoelina tamin' ny taona 2025 dia i Fanirisoa Ernaivo no nirahin' ny tompon' andraiki-panjakana malagasy vaovao hanaraka ny fanadihadiana natao tao [[Maorisy]] momba ilay mpandraharaha [[Mamy Ravatomanga]]. Tamin' ny 28 Oktobra 2025 no voatendry ho minisitry ny Fitsarana sy Mpitahiry ny Tombo-Kasen' ny Governemanta eto Madagasikara izy. == Jereo koa == * [[Pôlitika eto Madagasikara]] * [[Fifidianana filoham-pirenena malagasy tamin' ny taona 2018]] * [[Malagasy am-pielezana any Frantsa]] * [[Rodoben' ny Mpanohitra ho an' ny Demokrasia eto Madagasikara|RMDM]] * [[Mamy Ravatomanga]] == Rohy ivelany == * "[https://www.youtube.com/watch?v=aGWQGFf_r8s Affaire Ravatomanga : Une ancienne magistrate malgache au cœur d'une enquête financière à Maurice]", ''CNews Info'' == Loharano sy fanamarihana == {{reflist}} [[Sokajy:RMDM]] [[Sokajy:Mpanao_politika_malagasy]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1979]] c575ahn7gve06w6vyggx5r3uk4qccgh 0 293588 1133486 1106568 2026-03-27T19:48:07Z HarryWurst 36292 1133486 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Heinrich III (HRR).jpg |anarana=Henri III, Emperora Romana Masina |teraka=28 Oktobra 1016 (na 1017) |maty= 5 Oktobra 1056) |firenena={{Alemaina}} |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} '''Henri III''' ([[Fiteny alemà|alemà]] ''Heinrich III'') * 28 Oktobra 1016 na 1017; † 5 Oktobra 1056) avy amin'ny tarana-mpanjaka Salian dia mpanjakan'ny [[Empira Romana Masina]] nanomboka tamin'ny 1039 ka hatramin'ny nahafatesany tamin'ny 1056 ary emperora nanomboka tamin'ny 1046. Tamin'ny fahatanorany, i Henry dia nasandratry ny rainy, Conrad II, tamin'ny 1028, ary nanome ny duchies of {{Bavaria}} sy Swabia. ==Ny fiainany manokana== I [[Konrad II, Emperora Romana Masina]] no rainy. == Emperoran'ny {{Empira jermanika}} == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg|40px]] Emperoran'ny {{Empira jermanika}} !mpandimby |-align="center" | [[Konrad II (jermanika)]] <br/>1027-1039|| [[Henry III, Emperora Romana Masina|Henry III]] <br/>1046-1056 || [[Henry IV (jermanika)]] <br/> 1084-1105 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == == Jereo koa == {{vangovango}} [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1016]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 1056]] [[Sokajy:Emperora Masina Romana Jermanika]] 5ybystq0t0fu4fcptvrper5nbt49iyg 1133488 1133486 2026-03-27T20:45:13Z HarryWurst 36292 1133488 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Heinrich III (HRR).jpg |anarana=Henri III, Emperora Romana Masina |teraka=28 Oktobra 1016 (na 1017) |maty= 5 Oktobra 1056) |firenena={{Alemaina}} |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} '''Henri III''' ([[Fiteny alemà|alemà]] ''Heinrich III'') * 28 Oktobra 1016 na 1017; † 5 Oktobra 1056) avy amin'ny tarana-mpanjaka Salian dia mpanjakan'ny [[Empira Romana Masina]] nanomboka tamin'ny 1039 ka hatramin'ny nahafatesany tamin'ny 1056 ary emperora nanomboka tamin'ny 1046. Tamin'ny fahatanorany, i Henry dia nasandratry ny rainy, Conrad II, tamin'ny 1028, ary nanome ny duchies of {{Bavaria}} sy Swabia. ==Ny fiainany manokana== I [[Conrad II (jermanika)|Conrad II, Emperora Romana Masina]] no rainy. == Emperoran'ny {{Empira jermanika}} == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg|40px]] Emperoran'ny {{Empira jermanika}} !mpandimby |-align="center" | [[Conrad II (jermanika)]] <br/>1027-1039|| [[Henry III, Emperora Romana Masina|Henry III]] <br/>1046-1056 || [[Henry IV (jermanika)]] <br/> 1084-1105 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == == Jereo koa == {{vangovango}} [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1016]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 1056]] [[Sokajy:Emperora Masina Romana Jermanika]] rcos0o5h2hrg60t7whb65laif1l29eb 1133489 1133488 2026-03-27T20:48:06Z HarryWurst 36292 1133489 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Heinrich III (HRR).jpg |anarana=Henri III, Emperora Romana Masina |teraka=28 Oktobra 1016 (na 1017) |maty= 5 Oktobra 1056) |firenena={{Alemaina}} |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} '''Henri III''' ([[Fiteny alemà|alemà]] ''Heinrich III'') * 28 Oktobra 1016 na 1017; † 5 Oktobra 1056) avy amin'ny tarana-mpanjaka Salian dia mpanjakan'ny [[Empira Romana Masina]] nanomboka tamin'ny 1039 ka hatramin'ny nahafatesany tamin'ny 1056 ary emperora nanomboka tamin'ny 1046. Tamin'ny fahatanorany, i Henry dia nasandratry ny rainy, Conrad II, tamin'ny 1028, ary nanome ny duchies of {{Bavaria}} sy Swabia. ==Ny fiainany manokana== I [[Conrad II (jermanika)|Conrad II, Emperora Romana Masina]] no rainy. == Emperoran'ny {{Empira jermanika}} == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg|40px]] Emperoran'ny {{Empira jermanika}} !mpandimby |-align="center" | [[Conrad II (jermanika)]] <br/>1027-1039|| [[Henry III, Emperora Romana Masina|Henry III]] <br/>1046-1056 || [[Henry IV (jermanika)]] <br/> 1084-1105 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == {{commonscat|Henry III, Holy Roman Emperor}} [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1016]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 1056]] [[Sokajy:Emperora Masina Romana Jermanika]] q989sk2oz1a1bk8qiiom7vdvi889ep5 1133494 1133489 2026-03-27T21:11:47Z HarryWurst 36292 1133494 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Heinrich III (HRR).jpg |anarana=Henri III, Emperora Romana Masina |teraka=28 Oktobra 1016 (na 1017) |maty= 5 Oktobra 1056) |firenena={{Alemaina}}; {{Empira jermanika}} |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} '''Henri III''' ([[Fiteny alemà|alemà]] ''Heinrich III'') * 28 Oktobra 1016 na 1017; † 5 Oktobra 1056) avy amin'ny tarana-mpanjaka Salian dia mpanjakan'ny [[Empira Romana Masina]] nanomboka tamin'ny 1039 ka hatramin'ny nahafatesany tamin'ny 1056 ary emperora nanomboka tamin'ny 1046. Tamin'ny fahatanorany, i Henry dia nasandratry ny rainy, Conrad II, tamin'ny 1028, ary nanome ny duchies of {{Bavaria}} sy Swabia. ==Ny fiainany manokana== I [[Conrad II (jermanika)|Conrad II, Emperora Romana Masina]] no rainy. == Emperoran'ny {{Empira jermanika}} == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg|40px]] Emperoran'ny {{Empira jermanika}} !mpandimby |-align="center" | [[Conrad II (jermanika)]] <br/>1027-1039|| [[Henry III, Emperora Romana Masina|Henry III]] <br/>1046-1056 || [[Henry IV (jermanika)]] <br/> 1084-1105 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == {{commonscat|Henry III, Holy Roman Emperor}} [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1016]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 1056]] [[Sokajy:Emperora Masina Romana Jermanika]] ll6uuq75nnvfbtyygo5h8e8mx9tswyb 1133495 1133494 2026-03-27T21:11:56Z HarryWurst 36292 1133495 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Heinrich III (HRR).jpg |anarana=Henri III, Emperora Romana Masina |teraka=28 Oktobra 1016 (na 1017) |maty= 5 Oktobra 1056 |firenena={{Alemaina}}; {{Empira jermanika}} |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} '''Henri III''' ([[Fiteny alemà|alemà]] ''Heinrich III'') * 28 Oktobra 1016 na 1017; † 5 Oktobra 1056) avy amin'ny tarana-mpanjaka Salian dia mpanjakan'ny [[Empira Romana Masina]] nanomboka tamin'ny 1039 ka hatramin'ny nahafatesany tamin'ny 1056 ary emperora nanomboka tamin'ny 1046. Tamin'ny fahatanorany, i Henry dia nasandratry ny rainy, Conrad II, tamin'ny 1028, ary nanome ny duchies of {{Bavaria}} sy Swabia. ==Ny fiainany manokana== I [[Conrad II (jermanika)|Conrad II, Emperora Romana Masina]] no rainy. == Emperoran'ny {{Empira jermanika}} == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg|40px]] Emperoran'ny {{Empira jermanika}} !mpandimby |-align="center" | [[Conrad II (jermanika)]] <br/>1027-1039|| [[Henry III, Emperora Romana Masina|Henry III]] <br/>1046-1056 || [[Henry IV (jermanika)]] <br/> 1084-1105 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == {{commonscat|Henry III, Holy Roman Emperor}} [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1016]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 1056]] [[Sokajy:Emperora Masina Romana Jermanika]] 5veky09bh8891vrv59ctm21x6hj4417 1133496 1133495 2026-03-27T21:12:40Z HarryWurst 36292 1133496 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Heinrich III (HRR).jpg |anarana=Henri III, Emperora Romana Masina |teraka=28 Oktobra 1016 (na 1017) |maty= 5 Oktobra 1056 |firenena={{Alemaina}}; {{Empira jermanika}} |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} '''Henri III''' ([[Fiteny alemà|alemà]] ''Heinrich III'') * 28 Oktobra 1016 na 1017; † 5 Oktobra 1056) avy amin'ny tarana-mpanjaka Salian dia mpanjakan'ny [[Empira Romana Masina]] nanomboka tamin'ny 1039 ka hatramin'ny nahafatesany tamin'ny 1056 ary emperora nanomboka tamin'ny 1046. Tamin'ny fahatanorany, i Henry dia nasandratry ny rainy, Conrad II, tamin'ny 1028, ary nanome ny duchies of {{Bavaria}} sy Swabia. ==Ny fiainany manokana== I [[Conrad II (jermanika)|Conrad II]], Emperora Romana Masina no rainy. == Emperoran'ny {{Empira jermanika}} == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg|40px]] Emperoran'ny {{Empira jermanika}} !mpandimby |-align="center" | [[Conrad II (jermanika)|Conrad II]] <br/>1027-1039|| [[Henry III, Emperora Romana Masina|Henry III]] <br/>1046-1056 || [[Henry IV (jermanika)]] <br/> 1084-1105 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == {{commonscat|Henry III, Holy Roman Emperor}} [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1016]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 1056]] [[Sokajy:Emperora Masina Romana Jermanika]] dgw0uxlb0egbrjtbrx30fr1tm7m7129 1133533 1133496 2026-03-28T11:28:28Z HarryWurst 36292 1133533 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Heinrich III (HRR).jpg |anarana=Henri III, Emperora Romana Masina |teraka=28 Oktobra 1016 (na 1017) |maty= 5 Oktobra 1056 |firenena={{Alemaina}}; {{Empira jermanika}} |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} '''Henri III''' ([[Fiteny alemà|alemà]] ''Heinrich III'') * 28 Oktobra 1016 na 1017; † 5 Oktobra 1056) avy amin'ny tarana-mpanjaka Salian dia mpanjakan'ny [[Empira Romana Masina]] nanomboka tamin'ny 1039 ka hatramin'ny nahafatesany tamin'ny 1056 ary emperora nanomboka tamin'ny 1046. Tamin'ny fahatanorany, i Henry dia nasandratry ny rainy, Conrad II, tamin'ny 1028, ary nanome ny duchies of {{Bavaria}} sy Swabia. ==Ny fiainany manokana== I [[Conrad II (jermanika)|Conrad II]], Emperora Romana Masina no rainy. == Emperoran'ny {{Empira jermanika}} == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg|40px]] Emperoran'ny {{Empira jermanika}} !mpandimby |-align="center" | [[Conrad II (jermanika)|Conrad II]] <br/>1027-1039|| [[Henry III, Emperora Romana Masina|Henry III]] <br/>1046-1056 || [[Henry IVI, Emperora Romana Masina]] <br/> 1084-1105 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == {{commonscat|Henry III, Holy Roman Emperor}} [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1016]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 1056]] [[Sokajy:Emperora Masina Romana Jermanika]] juqn9kl7pe48xl79e31ae0jk3c5vtri 0 294449 1133509 1113537 2026-03-27T22:23:59Z HarryWurst 36292 1133509 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary=Otton II et Théophano.JPG |anarana=Otto II |anarana hafa= |teraka=955 |maty= 7 desambra 983 |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} '''Otto II''' (antsoina koa hoe ''Otto ny mena''); * 955; † 7 desambra 983 tany [[Roma]], avy amin'ny fianakavian'ny menarana mendri-kaja ao amin'ny Liudolfinger dia emperora romana tamin'ny 973 ka hatramin'ny 983. Efa tamin'ny fahazazany, i Otto II dia notendrena hit mpanjaka sy ny 967 ho emperora mpiara-belona tamin'ny alàlan'i Otto I rainy mba hahazoana antoka ny mpandimby azy. Otto II no hany mpitondra tokana tamin'ny andron'ny post -carlingian. Rehefa maty ny rainy taorian'ny fitondrany 37 taona, dia ny Otto irery ihany no nanomboka ny fitsipika tokana. == Jereo koa == * [[Politika]] * [[Otto I, Emperora Rômana Masina]] [[de:Otto II. (HRR)]] [[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 955]] [[Sokajy:Maty tamin'ny taona 983]] [[Sokajy:Emperora Masina Romana Jermanika]] lqcryi4sck6nyjwj4fmhx4qriffxyl0 1133511 1133509 2026-03-27T22:29:37Z HarryWurst 36292 1133511 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary=Otton II et Théophano.JPG |anarana=Otto II |anarana hafa= |teraka=955 |maty= 7 desambra 983 |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} '''Otto II''' (antsoina koa hoe ''Otto ny mena''); * 955; † 7 desambra 983 tany [[Roma]], avy amin'ny fianakavian'ny menarana mendri-kaja ao amin'ny Liudolfinger dia emperora romana tamin'ny 973 ka hatramin'ny 983. Efa tamin'ny fahazazany, i Otto II dia notendrena hit mpanjaka sy ny 967 ho emperora mpiara-belona tamin'ny alàlan'i Otto I rainy mba hahazoana antoka ny mpandimby azy. Otto II no hany mpitondra tokana tamin'ny andron'ny post -carlingian. Rehefa maty ny rainy taorian'ny fitondrany 37 taona, dia ny Otto irery ihany no nanomboka ny fitsipika tokana. == Jereo koa == * [[Politika]] * [[Otto I, Emperora Rômana Masina]] [[de:Otto II. (HRR)]] {{commonscat|Otto II, Holy Roman Emperor}} [[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 955]] [[Sokajy:Maty tamin'ny taona 983]] [[Sokajy:Emperora Masina Romana Jermanika]] 7kchzzbybt1dyuy5wg86dlpjk5lnf41 1133513 1133511 2026-03-27T22:30:54Z HarryWurst 36292 1133513 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary=Otton II et Théophano.JPG |anarana=Otto II |anarana hafa= |teraka=955 |maty= 7 desambra 983 |firenena={{Empira jermanika}}, {{Alemaina}} |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} '''Otto II''' (antsoina koa hoe ''Otto ny mena''); * 955; † 7 desambra 983 tany [[Roma]], avy amin'ny fianakavian'ny menarana mendri-kaja ao amin'ny Liudolfinger dia emperora romana tamin'ny 973 ka hatramin'ny 983. Efa tamin'ny fahazazany, i Otto II dia notendrena hit mpanjaka sy ny 967 ho emperora mpiara-belona tamin'ny alàlan'i Otto I rainy mba hahazoana antoka ny mpandimby azy. Otto II no hany mpitondra tokana tamin'ny andron'ny post -carlingian. Rehefa maty ny rainy taorian'ny fitondrany 37 taona, dia ny Otto irery ihany no nanomboka ny fitsipika tokana. == Jereo koa == * [[Politika]] * [[Otto I, Emperora Rômana Masina]] [[de:Otto II. (HRR)]] {{commonscat|Otto II, Holy Roman Emperor}} [[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 955]] [[Sokajy:Maty tamin'ny taona 983]] [[Sokajy:Emperora Masina Romana Jermanika]] hc3uzk6g9tshnxkgjaf9nq7k6x8et5c 1133514 1133513 2026-03-27T22:35:03Z HarryWurst 36292 1133514 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary=Otton II et Théophano.JPG |anarana=Otto II |anarana hafa= |teraka=955 |maty= 7 desambra 983 |firenena={{Empira jermanika}}, {{Alemaina}} |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} '''Otto II''' (antsoina koa hoe ''Otto ny mena''); * 955; † 7 desambra 983 tany [[Roma]], avy amin'ny fianakavian'ny menarana mendri-kaja ao amin'ny Liudolfinger dia emperora romana tamin'ny 973 ka hatramin'ny 983. Efa tamin'ny fahazazany, i Otto II dia notendrena hit mpanjaka sy ny 967 ho emperora mpiara-belona tamin'ny alàlan'i Otto I rainy mba hahazoana antoka ny mpandimby azy. Otto II no hany mpitondra tokana tamin'ny andron'ny post -carlingian. Rehefa maty ny rainy taorian'ny fitondrany 37 taona, dia ny Otto irery ihany no nanomboka ny fitsipika tokana. == Emperoran'ny {{Empira jermanika}} == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg|40px]] Emperoran'ny {{Empira jermanika}} !mpandimby |-align="center" | [[Otto I, Emperora Rômana Masina|Otto I]] <br/>962-973|| [[Otto II (emperora)|Otto II]] <br/>973-983 || [[Otto III (emperora)|Otto III]] <br/>996-1002 [[de:Otto II. (HRR)]] {{commonscat|Otto II, Holy Roman Emperor}} [[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 955]] [[Sokajy:Maty tamin'ny taona 983]] [[Sokajy:Emperora Masina Romana Jermanika]] lfus5iqo35g7nao04mijfu7o8wtp6ol 1133517 1133514 2026-03-27T22:43:01Z HarryWurst 36292 1133517 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary=Otton II et Théophano.JPG |anarana=Otto II |anarana hafa= |teraka=955 |maty= 7 desambra 983 |firenena={{Empira jermanika}}, {{Alemaina}} |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} '''Otto II''' (antsoina koa hoe ''Otto ny mena''); * 955; † 7 desambra 983 tany [[Roma]], avy amin'ny fianakavian'ny menarana mendri-kaja ao amin'ny Liudolfinger dia emperora romana tamin'ny 973 ka hatramin'ny 983. Efa tamin'ny fahazazany, i Otto II dia notendrena hit mpanjaka sy ny 967 ho emperora mpiara-belona tamin'ny alàlan'i Otto I rainy mba hahazoana antoka ny mpandimby azy. Otto II no hany mpitondra tokana tamin'ny andron'ny post -carlingian. Rehefa maty ny rainy taorian'ny fitondrany 37 taona, dia ny Otto irery ihany no nanomboka ny fitsipika tokana. == Emperoran'ny {{Empira jermanika}} == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg|40px]] Emperoran'ny {{Empira jermanika}} !mpandimby |-align="center" | [[Otto I, Emperora Rômana Masina|Otto I]] <br/>962-973|| [[Otto II (emperora)|Otto II]] <br/>973-983 || [[Otto III (emperora)|Otto III]] <br/>996-1002 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} [[de:Otto II. (HRR)]] {{commonscat|Otto II, Holy Roman Emperor}} [[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 955]] [[Sokajy:Maty tamin'ny taona 983]] [[Sokajy:Emperora Masina Romana Jermanika]] oiup8ha5f5nmwzalfalkh4a370maoes 0 294472 1133508 1113849 2026-03-27T22:22:27Z HarryWurst 36292 1133508 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= |anarana=Otto III |anarana hafa= |teraka=955 |maty= 7 desambra 983 |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} [[File:Meister der Reichenauer Schule 004.jpg|thumb|Otto III]] '''Otto III''' * Jona na 980 Jolay tamin'ny [[Kleve]]; † 23 na 24 Janoary 1002 tao Castel Paterno, akaikin'i [[Faleria]], Italia) avy ao an-tranon'i Otonen dia avy amin'ny mpanjaka romanina 983 ary nanomboka tamin'ny 996 ka hatramin'ny fahafatesany tamin'ny 23 na 24 janoary 1002. == Emperoran'ny {{Empira jermanika}} == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg|40px]] Emperoran'ny {{Empira jermanika}} !mpandimby |-align="center" | [[Otto II (emperora)|Otto II]] <br/>973-983 || [[Otto III (emperora)|Otto III]] <br/>996-1002 || [[Henry II (HRR)|Henry II]] <br/>1014-1024 |- |} == Jereo koa == * [[Politika]] * [[Otto II (emperora)]] [[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 980]] [[Sokajy:Maty tamin'ny taona 1002]] [[Sokajy:Emperora Masina Romana Jermanika]] qfzxywtzxhjcbbax58gxjj592qqal9x 1133510 1133508 2026-03-27T22:28:30Z HarryWurst 36292 1133510 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= |anarana=Otto III |anarana hafa= |teraka=955 |maty= 7 desambra 983 |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} [[File:Meister der Reichenauer Schule 004.jpg|thumb|Otto III]] '''Otto III''' * Jona na 980 Jolay tamin'ny [[Kleve]]; † 23 na 24 Janoary 1002 tao Castel Paterno, akaikin'i [[Faleria]], Italia) avy ao an-tranon'i Otonen dia avy amin'ny mpanjaka romanina 983 ary nanomboka tamin'ny 996 ka hatramin'ny fahafatesany tamin'ny 23 na 24 janoary 1002. == Emperoran'ny {{Empira jermanika}} == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg|40px]] Emperoran'ny {{Empira jermanika}} !mpandimby |-align="center" | [[Otto II (emperora)|Otto II]] <br/>973-983 || [[Otto III (emperora)|Otto III]] <br/>996-1002 || [[Henry II (HRR)|Henry II]] <br/>1014-1024 |- |} == Jereo koa == * [[Politika]] * [[Otto II (emperora)]] [[de:Otto III. (HRR)]] {{commonscat|Otto III, Holy Roman Emperor}} [[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 980]] [[Sokajy:Maty tamin'ny taona 1002]] [[Sokajy:Emperora Masina Romana Jermanika]] sdbtt42eut12237bh8cyt9wubhtglf4 1133512 1133510 2026-03-27T22:30:38Z HarryWurst 36292 1133512 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= |anarana=Otto III |anarana hafa= |teraka=955 |maty= 7 desambra 983 |firenena={{Empira jermanika}}, {{Alemaina}} |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} [[File:Meister der Reichenauer Schule 004.jpg|thumb|Otto III]] '''Otto III''' * Jona na 980 Jolay tamin'ny [[Kleve]]; † 23 na 24 Janoary 1002 tao Castel Paterno, akaikin'i [[Faleria]], Italia) avy ao an-tranon'i Otonen dia avy amin'ny mpanjaka romanina 983 ary nanomboka tamin'ny 996 ka hatramin'ny fahafatesany tamin'ny 23 na 24 janoary 1002. == Emperoran'ny {{Empira jermanika}} == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg|40px]] Emperoran'ny {{Empira jermanika}} !mpandimby |-align="center" | [[Otto II (emperora)|Otto II]] <br/>973-983 || [[Otto III (emperora)|Otto III]] <br/>996-1002 || [[Henry II (HRR)|Henry II]] <br/>1014-1024 |- |} == Jereo koa == * [[Politika]] * [[Otto II (emperora)]] [[de:Otto III. (HRR)]] {{commonscat|Otto III, Holy Roman Emperor}} [[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 980]] [[Sokajy:Maty tamin'ny taona 1002]] [[Sokajy:Emperora Masina Romana Jermanika]] jh42f5heng7zgbtkjj8ounk5cwim1b3 0 294502 1133539 1133326 2026-03-28T11:43:52Z HarryWurst 36292 1133539 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Papa Innocenzo VIII, di Cristofano dell'Altissimo, 1552-68 -FG.jpg |anarana=Inôkentio VIII (papa) |teraka= *1432 |toerana = [[Genova]] |maty= 25 Jolay 1492 |firenena={{Italia}} |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} '''Inôkentio VIII''', (* 1432 tao [[Genova]], 25 Jolay 1492 tao [[Roma]]), teraka ''Giovanni Battista Cibo'', dia [[Papa]] nanomboka ny 29 aogositra, 1484 mandra-pahafatiny ny Eglizy Katolika romana. == Papa faha-213 == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Flag of Vatican City (2-3).svg|40px]] Papa faha-213 !mpandimby |-align="center" | [[Siksto IV]] <br/> 1471-1484 || [[Inokentio VIII (papa)]] <br/>1484-1492 || [[Aleksandra VI (papa)]] <br/>1492-1503 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} {{commonscat|Innocentius VIII}} [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1432]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 1492]] [[sokajy:Papa]] dh4ou7ujlmcyfuzihd9nnf189igoe67 4 298479 1133476 1133458 2026-03-27T12:44:55Z ZoAndriamifidisoa 36396 1133476 wikitext text/x-wiki '''Androany [[28 Martsa|28 marsa]]''': [[File:EH Logo stacked RGB.jpg|thumb|ora iray]] * '''[https://fr.wikipedia.org/wiki/Earth_Hour Earth Hour]''' hetsika marihan'ny [[WWF]] isan-taona. ''Lohahevitra anio:'' '''"Manomeza ora iray ho an'ny Tany"'''. * Andro fahatsiarovana ny fanafahana [[Andevo]] miisa Iray Tapitrisa tao [[Tibet|'''Tibet''']], '''[[Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina|Repoblika Entim-bahoakan'i Shina]]''' * '''[[2021]]''' - Fodiamandrin'ny [[Filoham-pirenena sy mpanjakan' i Madagasikara|Filoham-pirenena malagasy]] teo aloha [[Ratsiraka Didier]] * '''[[193]]''' - Novonoin'ireo mpiambina Praetoriana [[Romana (vahoaka)|Romana]] mpikomy ny '''Emperora Pertinax''' ary namidin-dry zalahy ho an'i '''Didierus Julianus''' ny fahefana maha-amperora. * '''[[1750]]''' — nahaterahan'i '''Francisco de Miranda''', [[Venezoela|Venezoelana]] sady [[mpanoratra]] no mpitarika [[miaramila]], "mpialoha lalana amin'ny fanafahana an'i Amerika-Latina (hispanika)", niady tamin'ny '''Revolisiona Frantsay''' sy ny '''Ady ho amin'ny Fahaleovantenan'i Etazonia'''. * '''[[1882]]''' - Sady lasa laîka ny fampianarana no tsy maintsy diavina ny sekoly fanabeazana fototra, izay efa maimaim-poana araka ny '''[[Lalàna|lalàna]]n'i Jules Ferry'''. * '''[[1939]]''' – Gorobaky ny '''Jeneraly [[Francisco Franco]]''' i Madrid ary nifarana ny '''[[Ady an-trano]] [[Espaniôla (vahoaka)|espaniôla]]''' efatra andro taty aoriana. * '''[[1996]]''' - Nisokatra tamin'ny fomba ofisialy ny Taipei Metro Muzha Line ka lasa [[Lalamby|lalamby]] metro voalohany tao '''[[Taiwan]]'''. ep73szd8r77waqwdzv2lu6m14ko5q72 1133477 1133476 2026-03-27T12:54:07Z ZoAndriamifidisoa 36396 1133477 wikitext text/x-wiki '''Androany [[28 Martsa|28 marsa]]''': [[File:EH Logo stacked RGB.jpg|thumb|ora iray]] * '''[https://fr.wikipedia.org/wiki/Earth_Hour Earth Hour]''' hetsika marihan'ny [[WWF]] isan-taona. ''Lohahevitra anio:'' '''"Manomeza ora iray ho an'ny Tany"'''. * Andro fahatsiarovana ny fanafahana [[Andevo]] miisa Iray Tapitrisa tao [[Tibet|'''Tibet''']], '''[[Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina|Repoblika Entim-bahoakan'i Shina]]''' [[File:Didier Ratsiraka 1997.jpg|thumb|Didier Ratsiraka]] * '''[[2021]]''' - Fodiamandrin'ny [[Filoham-pirenena sy mpanjakan' i Madagasikara|Filoham-pirenena malagasy]] teo aloha '''[[Ratsiraka Didier]]''' * '''[[193]]''' - Novonoin'ireo mpiambina Praetoriana [[Romana (vahoaka)|Romana]] mpikomy ny '''Emperora Pertinax''' ary namidin-dry zalahy ho an'i '''Didierus Julianus''' ny fahefana maha-amperora. * '''[[1750]]''' — nahaterahan'i '''Francisco de Miranda''', [[Venezoela|Venezoelana]] sady [[mpanoratra]] no mpitarika [[miaramila]], "mpialoha lalana amin'ny fanafahana an'i Amerika-Latina (hispanika)", niady tamin'ny '''Revolisiona Frantsay''' sy ny '''Ady ho amin'ny Fahaleovantenan'i Etazonia'''. * '''[[1882]]''' - Sady lasa laîka ny fampianarana no tsy maintsy diavina ny sekoly fanabeazana fototra, izay efa maimaim-poana araka ny '''[[Lalàna|lalàna]]n'i Jules Ferry'''. * '''[[1939]]''' – Gorobaky ny '''Jeneraly [[Francisco Franco]]''' i Madrid ary nifarana ny '''[[Ady an-trano]] [[Espaniôla (vahoaka)|espaniôla]]''' efatra andro taty aoriana. * '''[[1996]]''' - Nisokatra tamin'ny fomba ofisialy ny Taipei Metro Muzha Line ka lasa [[Lalamby|lalamby]] metro voalohany tao '''[[Taiwan]]'''. 73eb10h7hn79gezxzvt937xuzrd53tp 0 298481 1133479 1133469 2026-03-27T14:21:55Z HarryWurst 36292 1133479 wikitext text/x-wiki {{Infobox Gouvernement|régime=[[Quatrième République (Madagascar)|{{IVe}} République]]<br/>(transition)|image=Mamitiana Rajonarison.png|légende=Mamitiana Rajaonarison, chef du gouvernement.|titre président=[[Président de la république de Madagascar|Président de la Refondation]]|président=[[Michaël Randrianirina]]|titre chef=[[Premier ministre de Madagascar|Premier ministre]]|chef=[[Mamitiana Rajaonarison]]|législature=[[Élections législatives malgaches de 2024|{{IIIe}}]] <small>([[Quatrième République (Madagascar)|{{IVe}} République]])</small>|nomination=15-03-2026|début=25-03-2026|ministres=30 (29 ministres et 1 ministre délégué)|femmes=9|hommes=21|pays=Madagascar|précédent=[[Gouvernement Rajaonarivelo|Rajaonarivelo]]}}Natsangana tamin'ny 25 marsa 2026 ny '''governemanta''' '''Rajaonarison''' izay faha-13 amin'ny [[Repoblika Fahefatra (Madagasikara)|Repoblika <abbr>^Fahefatra</abbr>]] eto [[Madagasikara]], fa ao anatin'ny Repoblikan'ny fanavaozana kosa isika izao. Tarihin'ny [[Praiminisitran'i Madagasikara|Praiminisitra]] [[Mamitiana Rajaonarison]], ary eo ambany fahefan'ny Filohan'ny Fanavaozana [[Michaël Randrianirina]], nodimbiasina ny governemantan'i Rajaonarivelo, noravaina tapabolana talohan'izay. == Toe-draharaha politika == Rehefa nisy [[Hetsi-panoherana 2025 eto Madagasikara|fihetsiketsehana tamin'ny Oktobra 2025]], dia vaky nandositra ny mpitondra teo aloha, nandray ny fahefana ny filoha mitondra amin'izao fotoana ary natsangana ny governemanta notarihin'ny Praiminisitra [[Herintsalama Rajaonarivelo]] mba hamerenana amin'ny laoniny ny filaminam-panjakana. Noravana tamin'ny 9 marsa 2026 io governemanta telo aloha io ary nidirana ny dingana vaovao. Nosafidian'ny [[Filoham-pirenena sy mpanjakan' i Madagasikara|filohan'ny Refondation]], ny Kolonely [[Michaël Randrianirina]] i [[Mamitiana Rajaonarison]], efa manana ny diplaoma tao amin'ny ENA, mpiasam-panjakana ambony sady manamboninahitra teo aloha tao amin'ny zandarimaria, ary efa nitarika ny sampam-panangonam-baovao ara-bola teto Madagasikara <ref>{{Cite web |title=Madagascar : Mamitiana Rajaonarison nommé Premier ministre de la Grande Île |url=https://la1ere.franceinfo.fr/reunion/madagascar-mamitiana-rajaonarison-nomme-premier-ministre-sur-la-grande-ile-1681551.html |access-date=2026-03-25 |website=Réunion La 1ère |language=fr-FR}}</ref> . == Fandrafetana == Niverina tamin'ny andraikiny teo aloha ny minisitra 17 avy amin'ny governemanta teo aloha, fa vaovao kosa ny 13 amin'ireo minisitra mandrafitra ny governemanta<ref>{{Cite web |title=Madagascar : Présentation des nouveaux membres du gouvernement de la Refondation |url=https://www.aa.com.tr/fr/afrique/madagascar-pr%C3%A9sentation-des-nouveaux-membres-du-gouvernement-de-la-refondation/3879302 |access-date=2026-03-25 |website=www.aa.com.tr}}</ref> . === Praiminisitra === * [[Praiminisitran'i Madagasikara|Praiminisitra]] [[Mamitiana Rajaonarison]] {| class="wikitable" style="width:100%;" !Fonction ! style="width:22%;" |Nom ! style="width:22%;" |Mandat |- |Ministre des Forces armées |Maminirina Ely Razafitombo |5 mois et 7 jours |- |Ministre des Affaires étrangères |Alice N'Diaye |2 jours |- |Garde des Sceaux, ministre de la Justice |[[Fanirisoa Ernaivo]] |5 mois et 7 jours |- |Ministre de l'Intérieur et de la Décentralisation |Hanitra Velonjara Tiaray Rakotonandrasana |5 mois et 7 jours |- |Ministre de l'Économie et des Finances |Herinjatovo Aimé Ramiarison |5 mois et 7 jours |- |Ministre de la Sécurité publique |Eric Michel Wouli Soumah Idrissa |5 mois et 7 jours |- |Ministre en charge de la Refondation |[[Hanitriniaina Razafimanantsoa|Hanitra Razafimanantsoa]] |5 mois et 7 jours |- |Ministre de l'Aménagement du territoire et des Services fonciers |[[René de Rolland Urbain Lylyson|René de Rolland Urbain Lylison]] |5 mois et 7 jours |- |Ministre de la Santé publique |Monira Managna |5 mois et 7 jours |- |Ministre de l'Enseignement technique et de la Formation professionnelle |Todisoa Manampy Andriamampandry |2 jours |- |Ministre de l'Enseignement supérieur et de la Recherche scientifique |Ndaohialy Manda-Vy Ravonimanantsoa |5 mois et 7 jours |- |Ministre de l'Éducation nationale |Sendra Nirina Rajaonarison |2 jours |- |Ministre de l'Agriculture et de la Souveraineté alimentaire |Gaëtan Ramindo |2 jours |- |Ministre de l'Élevage |Riana Nantenaina Randrianomenjanahary |2 jours |- |Ministre de l'Industrialisation et du Développement du secteur privé |Ny Riana Nampoina Raharimanjato |2 jours |- |Ministre du Commerce et de la Consommation |Michela Haingotiana Angèle Andriamadison |5 mois et 7 jours |- |Ministre du Travail, de l'Emploi et de la Fonction publique |Franconion Mac Denis |2 jours |- |Ministre des Transports et de la Météorologie |Herizo Ramanambola Andrianavalona |2 jours |- |Ministre de l'Energie et des Hydrocarbures |Radonirina Lucas Rabearimanga |2 jours |- |Ministre des Mines et des Ressources stratégiques |Carl de Mon Espoir Andriamparany |5 mois et 7 jours |- |Ministre des Travaux publics |Richard Sambilason Rafefimanana |2 jours |- |Ministre de la Pêche et de l'Économie bleue |Jean Maharavo |2 jours |- |Ministre de l'Environnement et du Développement durable |Nolave Luc Aristide Andriantsihala |2 jours |- |Ministre du Tourisme et de l'Artisanat |Lucie Vololoniaina |5 mois et 7 jours |- |Ministre de l'Eau, de l'Assainissement et de l'Hygiène |Minosoa Anjaratiana Elia Razafindrianiaina |5 mois et 7 jours |- |Ministre du Développement numérique, de la Transformation digitale, des Postes et des Télécommunications |Mahefa Andriamampiadana |5 mois et 7 jours |- |Ministre de la Population et de la Solidarité |Cathia Voahanginirina Rakotoniaina |2 jours |- |Ministre de la Jeunesse et des Sports |Alain Désiré Rasambany |5 mois et 7 jours |- |Ministre de la Communication et de la Culture |Ogascar Fenosoa Mandrindrarivony |5 mois et 7 jours |} == Naoty sy tondro == {{Reflist}} == Jereo koa == * [[Hetsi-panoherana 2025 eto Madagasikara|Fihetsiketsehana teto Madagasikara tamin'ny taona 2025]] kaebe4luqqypelvo4c243ywmjlcdzg0 1133481 1133479 2026-03-27T14:24:39Z HarryWurst 36292 1133481 wikitext text/x-wiki {{Infobox Gouvernement|régime=[[Quatrième République (Madagascar)|{{IVe}} République]]<br/>(transition)|image=Mamitiana Rajonarison.png|légende=Mamitiana Rajaonarison, chef du gouvernement.|titre président=[[Président de la république de Madagascar|Président de la Refondation]]|président=[[Michaël Randrianirina]]|titre chef=[[Premier ministre de Madagascar|Premier ministre]]|chef=[[Mamitiana Rajaonarison]]|législature=[[Élections législatives malgaches de 2024|{{IIIe}}]] <small>([[Quatrième République (Madagascar)|{{IVe}} République]])</small>|nomination=15-03-2026|début=25-03-2026|ministres=30 (29 ministres et 1 ministre délégué)|femmes=9|hommes=21|pays=Madagascar|précédent=[[Gouvernement Rajaonarivelo|Rajaonarivelo]]}}Natsangana tamin'ny 25 marsa 2026 ny '''governemanta''' '''Rajaonarison''' izay faha-13 amin'ny [[Repoblika Fahefatra (Madagasikara)|Repoblika <abbr>^Fahefatra</abbr>]] eto [[Madagasikara]], fa ao anatin'ny Repoblikan'ny fanavaozana kosa isika izao. Tarihin'ny [[Praiminisitran'i Madagasikara|Praiminisitra]] [[Mamitiana Rajaonarison]], ary eo ambany fahefan'ny Filohan'ny Fanavaozana [[Michaël Randrianirina]], nodimbiasina ny governemantan'i Rajaonarivelo, noravaina tapabolana talohan'izay. == Toe-draharaha politika == Rehefa nisy [[Hetsi-panoherana 2025 eto Madagasikara|fihetsiketsehana tamin'ny Oktobra 2025]], dia vaky nandositra ny mpitondra teo aloha, nandray ny fahefana ny filoha mitondra amin'izao fotoana ary natsangana ny governemanta notarihin'ny Praiminisitra [[Herintsalama Rajaonarivelo]] mba hamerenana amin'ny laoniny ny filaminam-panjakana. Noravana tamin'ny 9 marsa 2026 io governemanta telo aloha io ary nidirana ny dingana vaovao. Nosafidian'ny [[Filoham-pirenena sy mpanjakan' i Madagasikara|filohan'ny Refondation]], ny Kolonely [[Michaël Randrianirina]] i [[Mamitiana Rajaonarison]], efa manana ny diplaoma tao amin'ny ENA, mpiasam-panjakana ambony sady manamboninahitra teo aloha tao amin'ny zandarimaria, ary efa nitarika ny sampam-panangonam-baovao ara-bola teto Madagasikara <ref>{{Cite web |title=Madagascar : Mamitiana Rajaonarison nommé Premier ministre de la Grande Île |url=https://la1ere.franceinfo.fr/reunion/madagascar-mamitiana-rajaonarison-nomme-premier-ministre-sur-la-grande-ile-1681551.html |access-date=2026-03-25 |website=Réunion La 1ère |language=fr-FR}}</ref> . == Fandrafetana == Niverina tamin'ny andraikiny teo aloha ny minisitra 17 avy amin'ny governemanta teo aloha, fa vaovao kosa ny 13 amin'ireo minisitra mandrafitra ny governemanta<ref>{{Cite web |title=Madagascar : Présentation des nouveaux membres du gouvernement de la Refondation |url=https://www.aa.com.tr/fr/afrique/madagascar-pr%C3%A9sentation-des-nouveaux-membres-du-gouvernement-de-la-refondation/3879302 |access-date=2026-03-25 |website=www.aa.com.tr}}</ref> . === Praiminisitra === * [[Praiminisitran'i Madagasikara|Praiminisitra]] [[Mamitiana Rajaonarison]] {| class="wikitable" style="width:100%;" !Fonction ! style="width:22%;" |Nom ! style="width:22%;" |Mandat |- |Ministre des Forces armées |Maminirina Ely Razafitombo |5 mois et 7 jours |- |Ministre des Affaires étrangères |Alice N'Diaye |2 jours |- |Garde des Sceaux, ministre de la Justice |[[Fanirisoa Ernaivo]] |5 mois et 7 jours |- |Ministre de l'Intérieur et de la Décentralisation |Hanitra Velonjara Tiaray Rakotonandrasana |5 mois et 7 jours |- |Ministre de l'Économie et des Finances |Herinjatovo Aimé Ramiarison |5 mois et 7 jours |- |Ministre de la Sécurité publique |Eric Michel Wouli Soumah Idrissa |5 mois et 7 jours |- |Ministre en charge de la Refondation |[[Hanitriniaina Razafimanantsoa|Hanitra Razafimanantsoa]] |5 mois et 7 jours |- |Ministre de l'Aménagement du territoire et des Services fonciers |[[René de Rolland Urbain Lylyson|René de Rolland Urbain Lylison]] |5 mois et 7 jours |- |Ministre de la Santé publique |Monira Managna |5 mois et 7 jours |- |Ministre de l'Enseignement technique et de la Formation professionnelle |Todisoa Manampy Andriamampandry |2 jours |- |Ministre de l'Enseignement supérieur et de la Recherche scientifique |Ndaohialy Manda-Vy Ravonimanantsoa |5 mois et 7 jours |- |Ministre de l'Éducation nationale |Sendra Nirina Rajaonarison |2 jours |- |Ministre de l'Agriculture et de la Souveraineté alimentaire |Gaëtan Ramindo |2 jours |- |Ministre de l'Élevage |Riana Nantenaina Randrianomenjanahary |2 jours |- |Ministre de l'Industrialisation et du Développement du secteur privé |Ny Riana Nampoina Raharimanjato |2 jours |- |Ministre du Commerce et de la Consommation |Michela Haingotiana Angèle Andriamadison |5 mois et 7 jours |- |Ministre du Travail, de l'Emploi et de la Fonction publique |Franconion Mac Denis |2 jours |- |Ministre des Transports et de la Météorologie |Herizo Ramanambola Andrianavalona |2 jours |- |Ministre de l'Energie et des Hydrocarbures |Radonirina Lucas Rabearimanga |2 jours |- |Ministre des Mines et des Ressources stratégiques |Carl de Mon Espoir Andriamparany |5 mois et 7 jours |- |Ministre des Travaux publics |Richard Sambilason Rafefimanana |2 jours |- |Ministre de la Pêche et de l'Économie bleue |Jean Maharavo |2 jours |- |Ministre de l'Environnement et du Développement durable |Nolave Luc Aristide Andriantsihala |2 jours |- |Ministre du Tourisme et de l'Artisanat |Lucie Vololoniaina |5 mois et 7 jours |- |Ministre de l'Eau, de l'Assainissement et de l'Hygiène |Minosoa Anjaratiana Elia Razafindrianiaina |5 mois et 7 jours |- |Ministre du Développement numérique, de la Transformation digitale, des Postes et des Télécommunications |Mahefa Andriamampiadana |5 mois et 7 jours |- |Ministre de la Population et de la Solidarité |Cathia Voahanginirina Rakotoniaina |2 jours |- |Ministre de la Jeunesse et des Sports |Alain Désiré Rasambany |5 mois et 7 jours |- |Ministre de la Communication et de la Culture |Ogascar Fenosoa Mandrindrarivony |5 mois et 7 jours |} == Naoty sy tondro == {{Reflist}} == Jereo koa == * [[Hetsi-panoherana 2025 eto Madagasikara|Fihetsiketsehana teto Madagasikara tamin'ny taona 2025]] [[Sokajy:Governemanta Malagasy]] 62xm2n6a4xzlbfvw79t3wys9qk0yti4 1133503 1133481 2026-03-27T21:50:48Z ZoAndriamifidisoa 36396 1133503 wikitext text/x-wiki Natsangana tamin'ny 25 marsa 2026 ny '''governemanta''' '''Rajaonarison''' izay faha-13 amin'ny [[Repoblika Fahefatra (Madagasikara)|Repoblika <abbr>^Fahefatra</abbr>]] eto [[Madagasikara]], fa ao anatin'ny Repoblikan'ny fanavaozana kosa isika izao. Tarihin'ny [[Praiminisitran'i Madagasikara|Praiminisitra]] [[Mamitiana Rajaonarison]], ary eo ambany fahefan'ny Filohan'ny Fanavaozana [[Michaël Randrianirina]], nodimbiasina ny governemantan'i Rajaonarivelo, noravaina tapabolana talohan'izay. == Toe-draharaha politika == Rehefa nisy [[Hetsi-panoherana 2025 eto Madagasikara|fihetsiketsehana tamin'ny Oktobra 2025]], dia vaky nandositra ny mpitondra teo aloha, nandray ny fahefana ny filoha mitondra amin'izao fotoana ary natsangana ny governemanta notarihin'ny Praiminisitra [[Herintsalama Rajaonarivelo]] mba hamerenana amin'ny laoniny ny filaminam-panjakana. Noravana tamin'ny 9 marsa 2026 io governemanta telo aloha io ary nidirana ny dingana vaovao. Nosafidian'ny [[Filoham-pirenena sy mpanjakan' i Madagasikara|filohan'ny Refondation]], ny Kolonely [[Michaël Randrianirina]] i [[Mamitiana Rajaonarison]], efa manana ny diplaoma tao amin'ny ENA, mpiasam-panjakana ambony sady manamboninahitra teo aloha tao amin'ny zandarimaria, ary efa nitarika ny sampam-panangonam-baovao ara-bola teto Madagasikara <ref>{{Cite web |title=Madagascar : Mamitiana Rajaonarison nommé Premier ministre de la Grande Île |url=https://la1ere.franceinfo.fr/reunion/madagascar-mamitiana-rajaonarison-nomme-premier-ministre-sur-la-grande-ile-1681551.html |access-date=2026-03-25 |website=Réunion La 1ère |language=fr-FR}}</ref> . == Fandrafetana == Niverina tamin'ny andraikiny teo aloha ny minisitra 17 avy amin'ny governemanta teo aloha, fa vaovao kosa ny 13 amin'ireo minisitra mandrafitra ny governemanta<ref>{{Cite web |title=Madagascar : Présentation des nouveaux membres du gouvernement de la Refondation |url=https://www.aa.com.tr/fr/afrique/madagascar-pr%C3%A9sentation-des-nouveaux-membres-du-gouvernement-de-la-refondation/3879302 |access-date=2026-03-25 |website=www.aa.com.tr}}</ref> . Toy izao manaraka izao araka ny arofenitra ny filaharan'ireo minisitra araka ny Anarana mialoha ny fanampin'anarana mahazatra ny maro amin'ny Malagasy. === Praiminisitra === * [[Praiminisitran'i Madagasikara|Praiminisitra]] [[Mamitiana Rajaonarison]] {| class="wikitable" ! Filaharana ! Ministera ! Minisitra |- | 1 | Minisitry ny Foloalindahy | Jeneraly Razafitombo Maminirina Ely |- | 2 | Minisitry ny Raharaham-bahiny | Dr N'Diaye Alice |- | 3 | Minisitry ny Fitsarana, mpitahiry ny tombokasem-panjakana | [[Fanirisoa Ernaivo]] |- | 4 | Minisitry ny Atitany sy fanapariaham-pahefana | Rakotonandrasana Hanitra Velonjara Tiaray |- | 5 | Minisitry ny Toekarena sy Fitantanam-bola | Ramiarison Herinjatovo Aimé |- | 6 | Minisitry ny Filaminam-bahoaka | IGP Erick Michel Wouli Idrissa |- | 7 | Minisitry ny Fanavaozana | [[Hanitriniaina Razafimanantsoa|Razafimanantsoa Lobo Hanitriniaina]] |- | 8 | Minisitry ny Fanajariana ny tany | GD [[René de Rolland Urbain Lylyson|René de Rolland Urbain Lylyson]] |- | 9 | Minisitry ny Fahasalamam-bahoaka | Dr Managna Monira |- | 10 | Minisitry ny Fampianarana Ambony sy ny fikarohana siantifika | Pr Ravonimanantsoa Ndaohialy Manda-Vy |- | 11 | Minisitry ny Fanabeazam-pirenena | Rajaonarison Sendra Nirina |- | 12 | Minisitry ny Fampianarana ara-teknika sy fanofanana arak’asa | Andriamampandry Todisoa Manampy |- | 13 | Minisitry ny Fambolena sy Fahavitan-tena ara-tsakafo | Ramindo Gaëtan |- | 14 | Minisitry ny Fiompiana | Randrianomenjanahary Riana Nantenaina |- | 15 | Minisitry ny Indostria sy fampivelarana sy sehatra tsy miankina | Raharimanajato Ny Riana Nampoina |- | 16 | Minisitry ny Varotra sy Fanjifana | Andriamadison Michela Haingotiana Angèle |- | 17 | Minisitry ny Asa sy Fampanan’asa ary ny asam-panjakana | Denis Franconio Mac |- | 18 | Minisitry ny Fitaterana sy Famantarana ny toetrandro | Andrianavalona Ramanambola Herizo |- | 19 | Minisitry ny Angovo sy Akoran'afo | Rabearimanga Radonirina Lucas |- | 20 | Minisitry ny Harena an-kibon’ny tany sy Loharanon-karena stratejika | Andriamparany Carl de Mon Espoir |- | 21 | Minisitry ny Asa vaventy | Rafefimanana Sambilason Richard |- | 22 | Minisitry ny Jono sy Toekarena manga | Pr Maharavo Jean |- | 23 | Minisitry ny Tontolo iainana sy ny Fampandrosoana lovain-jafy | Andriatsihala Nolave Luck Aristide |- | 24 | Minisitry ny Fizahantany sy Asa tanana | Vololoniaina Lucie |- | 25 | Minisitry ny Rano, ny fanadiovana ary ny fidiovana | Razafindrianiaiana Minosoa Anjaratiana Elia |- | 26 | Minisitry ny Haitao ara-kajy Mirindra, Paositra sy fifandraisandavitra | Andriamampiadana Mahefa |- | 27 | Minisitry ny Mponina sy Firaisankina | Rakotoniaina Voahanginiriana Cathia |- | 28 | Minisitry ny Tanora sy Fanatanjahantena | Rasambany Alain Desiré |- | 29 | Minisitry ny Serasera sy Kolontsaina | Mandrindrarivony O’Gascar Fenosoa |- | 30 | Minisitra delege misahana ny Zandarimaria | Bama Marima |} == Naoty sy tondro == {{Reflist}} == Jereo koa == * [[Hetsi-panoherana 2025 eto Madagasikara|Fihetsiketsehana teto Madagasikara tamin'ny taona 2025]] 4f7bejetppfvjnvn5igx075nq2l8hug 1133504 1133503 2026-03-27T21:53:11Z ZoAndriamifidisoa 36396 1133504 wikitext text/x-wiki Natsangana tamin'ny 25 marsa 2026 ny '''governemanta''' '''Rajaonarison''' izay faha-13 amin'ny [[Repoblika Fahefatra (Madagasikara)|Repoblika <abbr>^Fahefatra</abbr>]] eto [[Madagasikara]], fa ao anatin'ny Repoblikan'ny fanavaozana kosa isika izao. Tarihin'ny [[Praiminisitran'i Madagasikara|Praiminisitra]] [[Mamitiana Rajaonarison]], ary eo ambany fahefan'ny Filohan'ny Fanavaozana [[Michaël Randrianirina]], nodimbiasina ny governemantan'i Rajaonarivelo, noravaina tapabolana talohan'izay. == Toe-draharaha politika == Rehefa nisy [[Hetsi-panoherana 2025 eto Madagasikara|fihetsiketsehana tamin'ny Oktobra 2025]], dia vaky nandositra ny mpitondra teo aloha, nandray ny fahefana ny filoha mitondra amin'izao fotoana ary natsangana ny governemanta notarihin'ny Praiminisitra [[Herintsalama Rajaonarivelo]] mba hamerenana amin'ny laoniny ny filaminam-panjakana. Noravana tamin'ny 9 marsa 2026 io governemanta telo aloha io ary nidirana ny dingana vaovao. Nosafidian'ny [[Filoham-pirenena sy mpanjakan' i Madagasikara|filohan'ny Refondation]], ny Kolonely [[Michaël Randrianirina]] i [[Mamitiana Rajaonarison]], efa manana ny diplaoma tao amin'ny ENA, mpiasam-panjakana ambony sady manamboninahitra teo aloha tao amin'ny zandarimaria, ary efa nitarika ny sampam-panangonam-baovao ara-bola teto Madagasikara <ref>{{Cite web |title=Madagascar : Mamitiana Rajaonarison nommé Premier ministre de la Grande Île |url=https://la1ere.franceinfo.fr/reunion/madagascar-mamitiana-rajaonarison-nomme-premier-ministre-sur-la-grande-ile-1681551.html |access-date=2026-03-25 |website=Réunion La 1ère |language=fr-FR}}</ref> . == Fandrafetana == Niverina tamin'ny andraikiny teo aloha ny minisitra 17 avy amin'ny governemanta teo aloha, fa vaovao kosa ny 13 amin'ireo minisitra mandrafitra ny governemanta<ref>{{Cite web |title=Madagascar : Présentation des nouveaux membres du gouvernement de la Refondation |url=https://www.aa.com.tr/fr/afrique/madagascar-pr%C3%A9sentation-des-nouveaux-membres-du-gouvernement-de-la-refondation/3879302 |access-date=2026-03-25 |website=www.aa.com.tr}}</ref> . Toy izao manaraka izao araka ny arofenitra ny filaharan'ireo minisitra araka ny Anarana mialoha ny fanampin'anarana mahazatra ny maro amin'ny Malagasy. === Praiminisitra === * [[Praiminisitran'i Madagasikara|Praiminisitra]] [[Mamitiana Rajaonarison]] {| class="wikitable" ! Filaharana ! Ministera ! Minisitra |- | 1 | Minisitry ny Foloalindahy | Jeneraly Razafitombo Maminirina Ely |- | 2 | Minisitry ny Raharaham-bahiny | Dr N'Diaye Alice |- | 3 | Minisitry ny Fitsarana, mpitahiry ny tombokasem-panjakana | [[Fanirisoa Ernaivo]] |- | 4 | Minisitry ny Atitany sy fanapariaham-pahefana | Rakotonandrasana Hanitra Velonjara Tiaray |- | 5 | Minisitry ny Toekarena sy Fitantanam-bola | Ramiarison Herinjatovo Aimé |- | 6 | Minisitry ny Filaminam-bahoaka | IGP Erick Michel Wouli Idrissa |- | 7 | Minisitry ny Fanavaozana | [[Hanitriniaina Razafimanantsoa|Razafimanantsoa Lobo Hanitriniaina]] |- | 8 | Minisitry ny Fanajariana ny tany | GD [[René de Rolland Urbain Lylyson|René de Rolland Urbain Lylyson]] |- | 9 | Minisitry ny Fahasalamam-bahoaka | Dr Managna Monira |- | 10 | Minisitry ny Fampianarana Ambony sy ny fikarohana siantifika | Pr Ravonimanantsoa Ndaohialy Manda-Vy |- | 11 | Minisitry ny Fanabeazam-pirenena | Rajaonarison Sendra Nirina |- | 12 | Minisitry ny Fampianarana ara-teknika sy fanofanana arak’asa | Andriamampandry Todisoa Manampy |- | 13 | Minisitry ny Fambolena sy Fahavitan-tena ara-tsakafo | Ramindo Gaëtan |- | 14 | Minisitry ny Fiompiana | Randrianomenjanahary Riana Nantenaina |- | 15 | Minisitry ny Indostria sy fampivelarana sy sehatra tsy miankina | Raharimanajato Ny Riana Nampoina |- | 16 | Minisitry ny Varotra sy Fanjifana | Andriamadison Michela Haingotiana Angèle |- | 17 | Minisitry ny Asa sy Fampanan’asa ary ny asam-panjakana | Denis Franconio Mac |- | 18 | Minisitry ny Fitaterana sy Famantarana ny toetrandro | Andrianavalona Ramanambola Herizo |- | 19 | Minisitry ny Angovo sy Akoran'afo | Rabearimanga Radonirina Lucas |- | 20 | Minisitry ny Harena an-kibon’ny tany sy Loharanon-karena stratejika | Andriamparany Carl de Mon Espoir |- | 21 | Minisitry ny Asa vaventy | Rafefimanana Sambilason Richard |- | 22 | Minisitry ny Jono sy Toekarena manga | Pr Maharavo Jean |- | 23 | Minisitry ny Tontolo iainana sy ny Fampandrosoana lovain-jafy | Andriatsihala Nolave Luck Aristide |- | 24 | Minisitry ny Fizahantany sy Asa tanana | Vololoniaina Lucie |- | 25 | Minisitry ny Rano, ny fanadiovana ary ny fidiovana | Razafindrianiaiana Minosoa Anjaratiana Elia |- | 26 | Minisitry ny Haitao ara-kajy Mirindra, Paositra sy fifandraisandavitra | Andriamampiadana Mahefa |- | 27 | Minisitry ny Mponina sy Firaisankina | Rakotoniaina Voahanginiriana Cathia |- | 28 | Minisitry ny Tanora sy Fanatanjahantena | Rasambany Alain Desiré |- | 29 | Minisitry ny Serasera sy Kolontsaina | Mandrindrarivony O’Gascar Fenosoa |- | 30 | Minisitra delege misahana ny Zandarimaria | Jeneraly Bama Marima |} == Naoty sy tondro == {{Reflist}} == Jereo koa == * [[Hetsi-panoherana 2025 eto Madagasikara|Fihetsiketsehana teto Madagasikara tamin'ny taona 2025]] fy6m1s7viwcx4epwjau1tlksh9uhmqj 1133532 1133504 2026-03-28T10:23:20Z ZoAndriamifidisoa 36396 1133532 wikitext text/x-wiki Natsangana tamin'ny 25 marsa 2026 ny '''governemanta''' '''Rajaonarison''' izay faha-13 amin'ny [[Repoblika Fahefatra (Madagasikara)|Repoblika <abbr>^Fahefatra</abbr>]] eto [[Madagasikara]], fa ao anatin'ny Repoblikan'ny fanavaozana kosa isika izao. Tarihin'ny [[Praiminisitran'i Madagasikara|Praiminisitra]] [[Mamitiana Rajaonarison]], ary eo ambany fahefan'ny Filohan'ny Fanavaozana [[Michaël Randrianirina]], nodimbiasina ny governemantan'i Rajaonarivelo, noravaina tapabolana talohan'izay. == Toe-draharaha politika == Rehefa nisy [[Hetsi-panoherana 2025 eto Madagasikara|fihetsiketsehana tamin'ny Oktobra 2025]], dia vaky nandositra ny mpitondra teo aloha, nandray ny fahefana ny filoha mitondra amin'izao fotoana ary natsangana ny governemanta notarihin'ny Praiminisitra [[Herintsalama Rajaonarivelo]] mba hamerenana amin'ny laoniny ny filaminam-panjakana. Noravana tamin'ny 9 marsa 2026 io governemanta telo aloha io ary nidirana ny dingana vaovao. Nosafidian'ny [[Filoham-pirenena sy mpanjakan' i Madagasikara|filohan'ny Refondation]], ny Kolonely [[Michaël Randrianirina]] i [[Mamitiana Rajaonarison]], efa manana ny diplaoma tao amin'ny ENA, mpiasam-panjakana ambony sady manamboninahitra teo aloha tao amin'ny zandarimaria, ary efa nitarika ny sampam-panangonam-baovao ara-bola teto Madagasikara <ref>{{Cite web |title=Madagascar : Mamitiana Rajaonarison nommé Premier ministre de la Grande Île |url=https://la1ere.franceinfo.fr/reunion/madagascar-mamitiana-rajaonarison-nomme-premier-ministre-sur-la-grande-ile-1681551.html |access-date=2026-03-25 |website=Réunion La 1ère |language=fr-FR}}</ref> . == Fandrafetana == Niverina tamin'ny andraikiny teo aloha ny minisitra 17 avy amin'ny governemanta teo aloha, fa vaovao kosa ny 13 amin'ireo minisitra mandrafitra ny governemanta<ref>{{Cite web |title=Madagascar : Présentation des nouveaux membres du gouvernement de la Refondation |url=https://www.aa.com.tr/fr/afrique/madagascar-pr%C3%A9sentation-des-nouveaux-membres-du-gouvernement-de-la-refondation/3879302 |access-date=2026-03-25 |website=www.aa.com.tr}}</ref> . Toy izao manaraka izao araka ny arofenitra ny filaharan'ireo minisitra araka ny Anarana mialoha ny fanampin'anarana mahazatra ny maro amin'ny Malagasy. === Praiminisitra === * [[Praiminisitran'i Madagasikara|Praiminisitra]] [[Mamitiana Rajaonarison]] {| class="wikitable" ! Filaharana ! Ministera ! Minisitra |- | 1 | Minisitry ny Foloalindahy | Jeneraly Razafitombo Maminirina Ely |- | 2 | Minisitry ny Raharaham-bahiny | Dr N'Diaye Alice |- | 3 | Minisitry ny Fitsarana, mpitahiry ny tombokasem-panjakana | [[Fanirisoa Ernaivo]] |- | 4 | Minisitry ny Atitany sy fanapariaham-pahefana | Rakotonandrasana Hanitra Velonjara Tiaray |- | 5 | Minisitry ny Toekarena sy Fitantanam-bola | Ramiarison Herinjatovo Aimé |- | 6 | Minisitry ny Filaminam-bahoaka | IGP Erick Michel Wouli Idrissa |- | 7 | Minisitry ny Fanavaozana | [[Hanitriniaina Razafimanantsoa|Razafimanantsoa Lobo Hanitriniaina]] |- | 8 | Minisitry ny Fanajariana ny tany | GD [[René de Rolland Urbain Lylyson|René de Rolland Urbain Lylyson]] |- | 9 | Minisitry ny Fahasalamam-bahoaka | Dr Managna Monira |- | 10 | Minisitry ny Fampianarana Ambony sy ny fikarohana siantifika | Pr Ravonimanantsoa Ndaohialy Manda-Vy |- | 11 | Minisitry ny Fanabeazam-pirenena | Rajaonarison Sendra Nirina |- | 12 | Minisitry ny Fampianarana ara-teknika sy fanofanana arak’asa | Andriamampandry Todisoa Manampy |- | 13 | Minisitry ny Fambolena sy Fahavitan-tena ara-tsakafo | Ramindo Gaëtan |- | 14 | Minisitry ny Fiompiana | Randrianomenjanahary Riana Nantenaina |- | 15 | Minisitry ny Indostria sy fampivelarana sy sehatra tsy miankina | Raharimanajato Ny Riana Nampoina |- | 16 | Minisitry ny Varotra sy Fanjifana | Andriamadison Michela Haingotiana Angèle |- | 17 | Minisitry ny Asa sy Fampanan’asa ary ny asam-panjakana | Denis Franconio Mac |- | 18 | Minisitry ny Fitaterana sy Famantarana ny toetrandro | Andrianavalona Ramanambola Herizo |- | 19 | Minisitry ny Angovo sy Akoran'afo | Rabearimanga Radonirina Lucas |- | 20 | Minisitry ny Harena an-kibon’ny tany sy Loharanon-karena stratejika | Andriamparany Carl de Mon Espoir |- | 21 | Minisitry ny Asa vaventy | Rafefimanana Sambilason Richard |- | 22 | Minisitry ny Jono sy Toekarena manga | Pr Maharavo Jean |- | 23 | Minisitry ny Tontolo iainana sy ny Fampandrosoana lovain-jafy | Andriatsihala Nolave Luck Aristide |- | 24 | Minisitry ny Fizahantany sy Asa tanana | Vololoniaina Lucie |- | 25 | Minisitry ny Rano, ny fanadiovana ary ny fidiovana | Razafindrianiaiana Minosoa Anjaratiana Elia |- | 26 | Minisitry ny Haitao ara-kajimirindra, Paositra sy fifandraisandavitra | Andriamampiadana Mahefa |- | 27 | Minisitry ny Mponina sy Firaisankina | Rakotoniaina Voahanginiriana Cathia |- | 28 | Minisitry ny Tanora sy Fanatanjahantena | Rasambany Alain Desiré |- | 29 | Minisitry ny Serasera sy Kolontsaina | Mandrindrarivony O’Gascar Fenosoa |- | 30 | Minisitra delege misahana ny Zandarimaria | Jeneraly Bama Marima |} == Naoty sy tondro == {{Reflist}} == Jereo koa == * [[Hetsi-panoherana 2025 eto Madagasikara|Fihetsiketsehana teto Madagasikara tamin'ny taona 2025]] jq78e1p4uqr2kxa4cdwbq9eluz9c2ik 0 298482 1133475 2026-03-27T12:36:35Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Antibiotika]] ho [[Antibiôtika]] i Thelezifor 1133475 wikitext text/x-wiki #FIHODINANA [[Antibiôtika]] nvz4wguh344iw7pi6bnx1p80sckz5t9 4 298483 1133478 2026-03-27T13:58:35Z ZoAndriamifidisoa 36396 Pejy noforonina tamin'ny « '''Androany [[29 Martsa|29 marsa]]''' : [[File:Stamp of Congo, Republic (Brazzaville) - 1965 - Colnect 482637 - Barthélemy Boganda.jpg|thumb|Hajian'ny Repoblikan'i Congo (Brazzaville) - 1965 - Colnect 482637 - Barthélemy Boganda]] * [[1947]] - Andro fahatsiarovana ireo '''[[Tolom-bahoaka tamin' ny 1947|maritioran'ny tanindrazana 1947]]''' teto '''[[Madagasikara]]''' * [[1959]] - Andron'i Barthélémy Bongada, pretra politisiana, Rain'ny fahaleovantenan'i Re... » 1133478 wikitext text/x-wiki '''Androany [[29 Martsa|29 marsa]]''' : [[File:Stamp of Congo, Republic (Brazzaville) - 1965 - Colnect 482637 - Barthélemy Boganda.jpg|thumb|Hajian'ny Repoblikan'i Congo (Brazzaville) - 1965 - Colnect 482637 - Barthélemy Boganda]] * [[1947]] - Andro fahatsiarovana ireo '''[[Tolom-bahoaka tamin' ny 1947|maritioran'ny tanindrazana 1947]]''' teto '''[[Madagasikara]]''' * [[1959]] - Andron'i Barthélémy Bongada, pretra politisiana, Rain'ny fahaleovantenan'i Repoblikan'i Centrafrique * 1973 - Nisintaka tanteraka tao Vietnam ny miaramilan'i Etazonia * 1974 – Sarivongana maro dia maro vita amin'ny tanimanga mampiseho ny tafik'i Qin Shi Huang, emperora voalohany tao Shina hitan'ny andian-tantsaha tao amin'ny faritanin'i Shaanxi any Shina. * 1974 — Ny sambon-danitra Mariner 10 an'ny NASA no voalohany nanavatsava akaiky ny planeta Merkiora. * 2004 - Niditra tamin'ny fomba ofisialy tao amin'ny OTAN ny firenena fito mpikambana taloha tao amin'ny Dinan'i Varsovie, anisan'izany i Estonia sy Letonia. * 2004 - Irlandy no firenena voalohany eran-tany nandrara ny fifohana sigara amin'ny toerana rehetra ankalamanjana. b9oz14w91cjob2o13bxtmq13vhca7nm 1133482 1133478 2026-03-27T14:51:05Z ZoAndriamifidisoa 36396 1133482 wikitext text/x-wiki '''Androany [[29 Martsa|29 marsa]]''' : [[File:Stamp of Congo, Republic (Brazzaville) - 1965 - Colnect 482637 - Barthélemy Boganda.jpg|thumb|Hajian'ny Repoblikan'i Congo (Brazzaville) - 1965 - Colnect 482637 - Barthélemy Boganda]] * '''[[1947]]''' - Andro fahatsiarovana ireo '''[[Tolom-bahoaka tamin' ny 1947|maritioran'ny tanindrazana 1947]]''' teto '''[[Madagasikara]]''' * '''[[1959]]''' - Andron'i '''[[Barthélémy Bongada]]''', pretra politisiana, Rain'ny fahaleovantenan'i '''Repoblikan'i [[Centrafrique]]''' * '''[[1973]]''' - Nisintaka tanteraka tao '''[[Vietnamy|Vietnam]]''' ny '''[[miaramila]]n'i [[Etazonia]]''' * '''[[1974]]''' – Sarivongana maro dia maro vita amin'ny tanimanga mampiseho ny '''tafik'i [[Qin Shi Huang]]''', emperora voalohany tao Shina hitan'ny andian-tantsaha tao amin'ny faritanin'i Shaanxi any Shina. * '''[[1974]]''' — Ny lakan-danitry ny '''NASA''' '''Mariner 10''' no voalohany nanavatsava akaiky ny '''[[planeta]] [[Merkiora (planeta)|Merkiora]]'''. * '''[[2004]]''' - Niditra tamin'ny fomba ofisialy tao amin'ny '''[[Fikambanan' ny Fifanarahan' i Atlantika Avaratra|OTAN]]''' ny firenena fito mpikambana taloha tao amin'ny '''[[Dinan' i Varsovia|Dinan'i Varsovia]]''', anisan'izany i '''[[Estônia|Estonia]]''' sy '''[[Letônia|Letonia]]'''. * '''[[2004]]''' - '''[[Irlanda|Irlandy]]''' no firenena voalohany eran-tany nandrara ny fifohana [[Sigara|sigara]] amin'ny toerana rehetra ankalamanjana. dnd3c8g3waxk9pow6nxfb0d3r45clkz 1133483 1133482 2026-03-27T14:53:15Z ZoAndriamifidisoa 36396 1133483 wikitext text/x-wiki '''Androany [[29 Martsa|29 marsa]]''' : [[File:Stamp of Congo, Republic (Brazzaville) - 1965 - Colnect 482637 - Barthélemy Boganda.jpg|thumb|Hajian'ny Repoblikan'i Congo (Brazzaville) - 1965]] * '''[[1947]]''' - Andro fahatsiarovana ireo '''[[Tolom-bahoaka tamin' ny 1947|maritioran'ny tanindrazana 1947]]''' teto '''[[Madagasikara]]''' * '''[[1959]]''' - Andron'i '''[[Barthélémy Bongada]]''', pretra politisiana, Rain'ny fahaleovantenan'i '''Repoblikan'i [[Centrafrique]]''' * '''[[1973]]''' - Nisintaka tanteraka tao '''[[Vietnamy|Vietnam]]''' ny '''[[miaramila]]n'i [[Etazonia]]''' * '''[[1974]]''' – Sarivongana maro dia maro vita amin'ny tanimanga mampiseho ny '''tafik'i [[Qin Shi Huang]]''', emperora voalohany tao Shina hitan'ny andian-tantsaha tao amin'ny faritanin'i Shaanxi any Shina. * '''[[1974]]''' — Ny lakan-danitry ny '''NASA''' '''Mariner 10''' no voalohany nanavatsava akaiky ny '''[[planeta]] [[Merkiora (planeta)|Merkiora]]'''. * '''[[2004]]''' - Niditra tamin'ny fomba ofisialy tao amin'ny '''[[Fikambanan' ny Fifanarahan' i Atlantika Avaratra|OTAN]]''' ny firenena fito mpikambana taloha tao amin'ny '''[[Dinan' i Varsovia|Dinan'i Varsovia]]''', anisan'izany i '''[[Estônia|Estonia]]''' sy '''[[Letônia|Letonia]]'''. * '''[[2004]]''' - '''[[Irlanda|Irlandy]]''' no firenena voalohany eran-tany nandrara ny fifohana [[Sigara|sigara]] amin'ny toerana rehetra ankalamanjana. bttzq6zf9dbi6l1qlbqe81ziblcmpot 4 298484 1133484 2026-03-27T16:56:37Z ZoAndriamifidisoa 36396 Pejy noforonina tamin'ny « '''Androany [[30 Martsa|30 marsa]]''' : [[File:Coat of arms of the Ottoman Empire (1882–1922).svg|thumb|Ampingan'ny Empira Ottoman (1882–1922)]] * '''[[1976]]''' - Andron'ny Tany ho an'ny Vondrom-piarahamonina [[Palestiniana]] * '''[[1856]]''' - Soniam-pifanarahana tao [[Paris]] mamarana ny ady tao Krimea. Ny Empira Ottoman, Fanjakana Mitambatra, Frantsa, Rosia ary firenena hafa no nanao sonia. * '''[[1867]]''' — Novidin'i [[Etazonia]] tamin'ny Empi... » 1133484 wikitext text/x-wiki '''Androany [[30 Martsa|30 marsa]]''' : [[File:Coat of arms of the Ottoman Empire (1882–1922).svg|thumb|Ampingan'ny Empira Ottoman (1882–1922)]] * '''[[1976]]''' - Andron'ny Tany ho an'ny Vondrom-piarahamonina [[Palestiniana]] * '''[[1856]]''' - Soniam-pifanarahana tao [[Paris]] mamarana ny ady tao Krimea. Ny Empira Ottoman, Fanjakana Mitambatra, Frantsa, Rosia ary firenena hafa no nanao sonia. * '''[[1867]]''' — Novidin'i [[Etazonia]] tamin'ny [[Empira Rosiana]] $7.2 tapitrisa (na 132 tapitrisa dôlara amin'izao fotoana) i [[Alaska]] sy ireo Nosy Aleotiana * '''[[1912]]''' - Nanao sonia ny fifanarahan'i Fez manaiky ny Fiarovan'i Frantsa ny Soltàna [[Abd al-Hafid]] tao [[Marôka|Marôka]] * '''[[1922]]''' - Navoaka tao [[Japàna|Japon]] ny fandraràna ny fisotroan'ny tsy ampy taona [[toaka]] * '''[[1940]]''' - Nanangana fitondrana shinoa sarintsariny tao '''[[Nanjing]]''' ny Empira Japoney * '''[[1987]]''' - Natao lavanty tamin'ny tsingerintaona nahaterahan'i '''[[Vincent van Gogh]]''' (1853), Holandey mpanao hosodoko, tao Christie's tany Lôndra ny Les Tournesols ka lafo tamin'ny vidiny 22,5 tapitrisa livres sterling tao anatin'ny dimy minitra. * '''[[1990]]''' - Nanambara ny fahaleovantenany i '''[[Estônia|Estonia]]''' 5454f72vj27nvhgax4jliq7nm05gmr2 0 298485 1133490 2026-03-27T21:07:54Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « {{infobox olona |sary= Konrad2Salsky-2.jpg |anarana=Conrad II |teraka=990 |maty= 4 Jona 1039 |firenena={{Empira jermanika}}, {{Alemaina}} |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} '''Conrad II''' (''Conrad Zokiny''; teraka tamin'ny taona 990 teo ho eo; maty tamin'ny 4 Jona 1039 tao [[Utrecht]]) no Emperora Masina Romana nanomboka tamin'ny taona 1027 ka hatramin'ny 1039, Mpanjakan'i Francia Atsinanana (regnum francorum orientalium) nanomboka tamin'ny taona 1024, M... » 1133490 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Konrad2Salsky-2.jpg |anarana=Conrad II |teraka=990 |maty= 4 Jona 1039 |firenena={{Empira jermanika}}, {{Alemaina}} |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} '''Conrad II''' (''Conrad Zokiny''; teraka tamin'ny taona 990 teo ho eo; maty tamin'ny 4 Jona 1039 tao [[Utrecht]]) no Emperora Masina Romana nanomboka tamin'ny taona 1027 ka hatramin'ny 1039, Mpanjakan'i Francia Atsinanana (regnum francorum orientalium) nanomboka tamin'ny taona 1024, Mpanjakan'i [[Italia]] nanomboka tamin'ny taona 1026, ary Mpanjakan'i [[Bourgogne]] nanomboka tamin'ny taona 1033. Nandimby an'i Henry II, izay tsy nanan-janaka teo alohany, i Conrad, ary lasa mpanorina ny tarana-mpanjaka Salian vaovao. ==Fanendrena ho Mpanjakan'ny Fanjakana== Tamin'ny Alahady Paska 26 Martsa 1027, dia natao tao amin'ny Basilika Masindahy Piera any Roma ny fanendrena ho Mpanjakan'ny Fanjakana an'i Conrad sy Gisela, izay notarihin'ny Papa Jaona XIX. Ny fanendrena ho Mpanjakan'ny Fanjakana dia heverina ho iray amin'ireo fankalazana lehibe indrindra tamin'ny Moyen Âge. Tao anatin'izany dia i Canute Lehibe sy [[|Rudolf III (Bourgogne)|Rudolf III]] avy any Bourgogne, Abbot Odilo avy any Cluny, ary farafahakeliny mpitondra fivavahana ambony miisa 70, anisan'izany ireo arsevekan'i [[Köln]], [[Mainz]], [[Trier]], [[Magdeburg]], [[Salzburg]], [[Milano]], ary [[Ravenna]]. Nandeha tany Italia ihany koa i [[Henry III, Emperora Romana Masina|Henry]], mpandova an'i Conrad, ho amin'io fotoana io. == Emperoran'ny {{Empira jermanika}} == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg|40px]] Emperoran'ny {{Empira jermanika}} !mpandimby |-align="center" | [[Hrenry II (HRR)|Henry II]] <br/> || [[Conrad II (jermanika)|Conrad II]] <br/>1027-1039|| [[Henry III, Emperora Romana Masina|Henry III]] <br/>1046-1056 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == {{commonscat|Henry III, Holy Roman Emperor}} [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 990]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 1039]] [[Sokajy:Emperora Masina Romana Jermanika]] 3m3eaxzda53lsbpy96mpmg0bkjbn384 1133492 1133490 2026-03-27T21:10:08Z HarryWurst 36292 1133492 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Konrad2Salsky-2.jpg |anarana=Conrad II |teraka=990 |maty= 4 Jona 1039 |firenena={{Empira jermanika}}, {{Alemaina}} |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} '''Conrad II''' (''Conrad Zokiny''; teraka tamin'ny taona 990 teo ho eo; maty tamin'ny 4 Jona 1039 tao [[Utrecht]]) no Emperora Masina Romana nanomboka tamin'ny taona 1027 ka hatramin'ny 1039, Mpanjakan'i Francia Atsinanana (regnum francorum orientalium) nanomboka tamin'ny taona 1024, Mpanjakan'i [[Italia]] nanomboka tamin'ny taona 1026, ary Mpanjakan'i [[Bourgogne]] nanomboka tamin'ny taona 1033. Nandimby an'i Henry II, izay tsy nanan-janaka teo alohany, i Conrad, ary lasa mpanorina ny tarana-mpanjaka Salian vaovao. ==Fanendrena ho Mpanjakan'ny Fanjakana== Tamin'ny Alahady Paska 26 Martsa 1027, dia natao tao amin'ny Basilika Masindahy Piera any Roma ny fanendrena ho Mpanjakan'ny Fanjakana an'i Conrad sy Gisela, izay notarihin'ny Papa Jaona XIX. Ny fanendrena ho Mpanjakan'ny Fanjakana dia heverina ho iray amin'ireo fankalazana lehibe indrindra tamin'ny Moyen Âge. Tao anatin'izany dia i Canute Lehibe sy [[Rudolf III (Bourgogne)|Rudolf III]] avy any Bourgogne, Abbot Odilo avy any Cluny, ary farafahakeliny mpitondra fivavahana ambony miisa 70, anisan'izany ireo arsevekan'i [[Köln]], [[Mainz]], [[Trier]], [[Magdeburg]], [[Salzburg]], [[Milano]], ary [[Ravenna]]. Nandeha tany Italia ihany koa i [[Henry III, Emperora Romana Masina|Henry]], mpandova an'i Conrad, ho amin'io fotoana io. == Emperoran'ny {{Empira jermanika}} == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg|40px]] Emperoran'ny {{Empira jermanika}} !mpandimby |-align="center" | [[Hrenry II (HRR)|Henry II]] <br/> || [[Conrad II (jermanika)|Conrad II]] <br/>1027-1039|| [[Henry III, Emperora Romana Masina|Henry III]] <br/>1046-1056 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == {{commonscat|Henry III, Holy Roman Emperor}} [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 990]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 1039]] [[Sokajy:Emperora Masina Romana Jermanika]] cd7nuama31rucq4ua0m6l3tra2af5g8 1133493 1133492 2026-03-27T21:11:20Z HarryWurst 36292 1133493 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Konrad2Salsky-2.jpg |anarana=Conrad II |teraka=990 |maty= 4 Jona 1039 |firenena={{Empira jermanika}}, {{Alemaina}} |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} '''Conrad II''' (''Conrad Zokiny''; teraka tamin'ny taona 990 teo ho eo; maty tamin'ny 4 Jona 1039 tao [[Utrecht]]) no Emperora Masina Romana nanomboka tamin'ny taona 1027 ka hatramin'ny 1039, Mpanjakan'i Francia Atsinanana (regnum francorum orientalium) nanomboka tamin'ny taona 1024, Mpanjakan'i [[Italia]] nanomboka tamin'ny taona 1026, ary Mpanjakan'i [[Bourgogne]] nanomboka tamin'ny taona 1033. Nandimby an'i Henry II, izay tsy nanan-janaka teo alohany, i Conrad, ary lasa mpanorina ny tarana-mpanjaka Salian vaovao. ==Fanendrena ho Mpanjakan'ny Fanjakana== Tamin'ny Alahady Paska 26 Martsa 1027, dia natao tao amin'ny Basilika Masindahy Piera any Roma ny fanendrena ho Mpanjakan'ny Fanjakana an'i Conrad sy Gisela, izay notarihin'ny Papa Jaona XIX. Ny fanendrena ho Mpanjakan'ny Fanjakana dia heverina ho iray amin'ireo fankalazana lehibe indrindra tamin'ny Moyen Âge. Tao anatin'izany dia i Canute Lehibe sy [[Rudolf III (Bourgogne)|Rudolf III]] avy any Bourgogne, Abbot Odilo avy any Cluny, ary farafahakeliny mpitondra fivavahana ambony miisa 70, anisan'izany ireo arsevekan'i [[Köln]], [[Mainz]], [[Trier]], [[Magdeburg]], [[Salzburg]], [[Milano]], ary [[Ravenna]]. Nandeha tany Italia ihany koa i [[Henry III, Emperora Romana Masina|Henry]], mpandova an'i Conrad, ho amin'io fotoana io. == Emperoran'ny {{Empira jermanika}} == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg|40px]] Emperoran'ny {{Empira jermanika}} !mpandimby |-align="center" | [[Hrenry II (HRR)|Henry II]] <br/> || [[Conrad II (jermanika)|Conrad II]] <br/>1027-1039|| [[Henry III, Emperora Romana Masina|Henry III]] <br/>1046-1056 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == {{commonscat|Conrad II, Holy Roman Emperor}} [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 990]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 1039]] [[Sokajy:Emperora Masina Romana Jermanika]] 7pnutucjlndjht0djyjtxfr2r2ehdg4 1133502 1133493 2026-03-27T21:49:52Z HarryWurst 36292 1133502 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Konrad2Salsky-2.jpg |anarana=Conrad II |teraka=990 |maty= 4 Jona 1039 |firenena={{Empira jermanika}}, {{Alemaina}} |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} '''Conrad II''' (''Conrad Zokiny''; teraka tamin'ny taona 990 teo ho eo; maty tamin'ny 4 Jona 1039 tao [[Utrecht]]) no Emperora Masina Romana nanomboka tamin'ny taona 1027 ka hatramin'ny 1039, Mpanjakan'i Francia Atsinanana (regnum francorum orientalium) nanomboka tamin'ny taona 1024, Mpanjakan'i [[Italia]] nanomboka tamin'ny taona 1026, ary Mpanjakan'i [[Bourgogne]] nanomboka tamin'ny taona 1033. Nandimby an'i Henry II, izay tsy nanan-janaka teo alohany, i Conrad, ary lasa mpanorina ny tarana-mpanjaka Salian vaovao. ==Fanendrena ho Mpanjakan'ny Fanjakana== Tamin'ny Alahady Paska 26 Martsa 1027, dia natao tao amin'ny Basilika Masindahy Piera any Roma ny fanendrena ho Mpanjakan'ny Fanjakana an'i Conrad sy Gisela, izay notarihin'ny Papa Jaona XIX. Ny fanendrena ho Mpanjakan'ny Fanjakana dia heverina ho iray amin'ireo fankalazana lehibe indrindra tamin'ny Moyen Âge. Tao anatin'izany dia i Canute Lehibe sy [[Rudolf III (Bourgogne)|Rudolf III]] avy any Bourgogne, Abbot Odilo avy any Cluny, ary farafahakeliny mpitondra fivavahana ambony miisa 70, anisan'izany ireo arsevekan'i [[Köln]], [[Mainz]], [[Trier]], [[Magdeburg]], [[Salzburg]], [[Milano]], ary [[Ravenna]]. Nandeha tany Italia ihany koa i [[Henry III, Emperora Romana Masina|Henry]], mpandova an'i Conrad, ho amin'io fotoana io. == Emperoran'ny {{Empira jermanika}} == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg|40px]] Emperoran'ny {{Empira jermanika}} !mpandimby |-align="center" | [[Henry II (HRR)|Henry II]] <br/> || [[Conrad II (jermanika)|Conrad II]] <br/>1027-1039|| [[Henry III, Emperora Romana Masina|Henry III]] <br/>1046-1056 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == {{commonscat|Conrad II, Holy Roman Emperor}} [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 990]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 1039]] [[Sokajy:Emperora Masina Romana Jermanika]] rv9wo9kucgmko5hiekl5lduova7rt2v 1133518 1133502 2026-03-27T22:44:28Z HarryWurst 36292 1133518 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Konrad2Salsky-2.jpg |anarana=Conrad II |teraka=990 |maty= 4 Jona 1039 |firenena={{Empira jermanika}}, {{Alemaina}} |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} '''Conrad II''' (''Conrad Zokiny''; teraka tamin'ny taona 990 teo ho eo; maty tamin'ny 4 Jona 1039 tao [[Utrecht]]) no Emperora Masina Romana nanomboka tamin'ny taona 1027 ka hatramin'ny 1039, Mpanjakan'i Francia Atsinanana (regnum francorum orientalium) nanomboka tamin'ny taona 1024, Mpanjakan'i [[Italia]] nanomboka tamin'ny taona 1026, ary Mpanjakan'i [[Bourgogne]] nanomboka tamin'ny taona 1033. Nandimby an'i Henry II, izay tsy nanan-janaka teo alohany, i Conrad, ary lasa mpanorina ny tarana-mpanjaka Salian vaovao. ==Fanendrena ho Mpanjakan'ny Fanjakana== Tamin'ny Alahady Paska 26 Martsa 1027, dia natao tao amin'ny Basilika Masindahy Piera any Roma ny fanendrena ho Mpanjakan'ny Fanjakana an'i Conrad sy Gisela, izay notarihin'ny Papa Jaona XIX. Ny fanendrena ho Mpanjakan'ny Fanjakana dia heverina ho iray amin'ireo fankalazana lehibe indrindra tamin'ny Moyen Âge. Tao anatin'izany dia i Canute Lehibe sy [[Rudolf III (Bourgogne)|Rudolf III]] avy any Bourgogne, Abbot Odilo avy any Cluny, ary farafahakeliny mpitondra fivavahana ambony miisa 70, anisan'izany ireo arsevekan'i [[Köln]], [[Mainz]], [[Trier]], [[Magdeburg]], [[Salzburg]], [[Milano]], ary [[Ravenna]]. Nandeha tany Italia ihany koa i [[Henry III, Emperora Romana Masina|Henry]], mpandova an'i Conrad, ho amin'io fotoana io. == Emperoran'ny {{Empira jermanika}} == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg|40px]] Emperoran'ny {{Empira jermanika}} !mpandimby |-align="center" | [[Henry II (HRR)|Henry II]] <br/> || [[Conrad II (jermanika)|Conrad II]] <br/>1027-1039|| [[Henry III, Emperora Romana Masina|Henry III]] <br/>1046-1056 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == {{commonscat|Conrad II, Holy Roman Emperor}} [[de:Konrad II. (HRR)]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 990]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 1039]] [[Sokajy:Emperora Masina Romana Jermanika]] e9llkch41cf8xbn3mo3fmf4im6esiyn 14 298486 1133491 2026-03-27T21:09:00Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Teraka tamin'ny taonjato faha-11]] » 1133491 wikitext text/x-wiki [[Sokajy:Teraka tamin'ny taonjato faha-11]] h2pq7yfe0yp4a4pcc946fbpx72ihdfk 14 298487 1133499 2026-03-27T21:47:16Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « [[sokajy:mpahay mozika]] [Sokajy:Mpanao italiana]] » 1133499 wikitext text/x-wiki [[sokajy:mpahay mozika]] [Sokajy:Mpanao italiana]] 8zfaqd38wifndstmh074ifmz5umb1ka 1133500 1133499 2026-03-27T21:47:34Z HarryWurst 36292 1133500 wikitext text/x-wiki [[sokajy:mpahay mozika]] [[Sokajy:Mpanao italiana]] a9uvk8vlrfmnarnq1ec8mgj93o2b2dd 14 298488 1133505 2026-03-27T22:03:36Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Teraka tamin'ny taonjato faha-11]] » 1133505 wikitext text/x-wiki [[Sokajy:Teraka tamin'ny taonjato faha-11]] h2pq7yfe0yp4a4pcc946fbpx72ihdfk 0 298489 1133506 2026-03-27T22:11:51Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « {{infobox olona |sary= Krönungsbild Heinrichs II.jpg |anarana=Henry II |teraka=973 na 978 |maty= 13 Jolay 1024 |firenena={{Empira jermanika}}, {{Alemaina}} |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} '''Henry II''' (teraka ny 6 Mey 973 na 978; maty ny 13 Jolay 1024 tao Grone), olomasina (nanomboka ny 1146), avy amin'ny fianakaviana andriana Ottonianina, dia Duke an'i {{Bavaria}} tamin'ny anarana hoe Henry IV nanomboka tamin'ny 995 ka hatramin'ny 1004 ary indray nan... » 1133506 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Krönungsbild Heinrichs II.jpg |anarana=Henry II |teraka=973 na 978 |maty= 13 Jolay 1024 |firenena={{Empira jermanika}}, {{Alemaina}} |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} '''Henry II''' (teraka ny 6 Mey 973 na 978; maty ny 13 Jolay 1024 tao Grone), olomasina (nanomboka ny 1146), avy amin'ny fianakaviana andriana Ottonianina, dia Duke an'i {{Bavaria}} tamin'ny anarana hoe Henry IV nanomboka tamin'ny 995 ka hatramin'ny 1004 ary indray nanomboka tamin'ny 1009 ka hatramin'ny 1017, Mpanjakan'i Francia Atsinanana (regnum Francorum orientalium) nanomboka tamin'ny 1002 ka hatramin'ny 1024, Mpanjakan'i {{Italia}} nanomboka tamin'ny 1004 ka hatramin'ny 1024 ary Emperora Masina Romana nanomboka tamin'ny 1014 ka hatramin'ny 1024. == Fanendrena ho Emperora == Tamin'ny 14 Febroary 1014, i papa [[Benoà VIII]] dia nanome satroboninahitra azy ho Emperora sy ny vadiny ho Emperora tao amin'ny Basilika Masindahy Piera. Nomen'ny Papa azy orb volamena voaravaka lakroa. Ity no porofo voalohany amin'ny fampiasana "orb imperial." Ny orb toy izany dia lasa ampahany manan-danja amin'ny akanjon'ny imperial taty aoriana. == Emperoran'ny {{Empira jermanika}} == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg|40px]] Emperoran'ny {{Empira jermanika}} !mpandimby |-align="center" | [[Otto III (emperora)|Otto III]] <br/>996-1002 || [[Henry II (HRR)|Henry II]] <br/>1014-1024 || [[Conrad II (jermanika)|Conrad II]] <br/>1027-1039 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == {{commonscat|Conrad II, Holy Roman Emperor}} [[de:Heinrich II. (HRR)]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 973]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 1024]] [[Sokajy:Emperora Masina Romana Jermanika]] jrl7kcx19h7ax8hdf5b479kphail50r 1133507 1133506 2026-03-27T22:14:32Z HarryWurst 36292 1133507 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Krönungsbild Heinrichs II.jpg |anarana=Henry II |teraka=973 na 978 |maty= 13 Jolay 1024 |firenena={{Empira jermanika}}, {{Alemaina}} |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} '''Henry II''' (teraka ny 6 Mey 973 na 978; maty ny 13 Jolay 1024 tao Grone), olomasina (nanomboka ny 1146), avy amin'ny fianakaviana andriana Ottonianina, dia Duke an'i {{Bavaria}} tamin'ny anarana hoe Henry IV nanomboka tamin'ny 995 ka hatramin'ny 1004 ary indray nanomboka tamin'ny 1009 ka hatramin'ny 1017, Mpanjakan'i Francia Atsinanana (regnum Francorum orientalium) nanomboka tamin'ny 1002 ka hatramin'ny 1024, Mpanjakan'i {{Italia}} nanomboka tamin'ny 1004 ka hatramin'ny 1024 ary Emperora Masina Romana nanomboka tamin'ny 1014 ka hatramin'ny 1024. == Fanendrena ho Emperora == Tamin'ny 14 Febroary 1014, i papa [[Benoà VIII]] dia nanome satroboninahitra azy ho Emperora sy ny vadiny ho Emperora tao amin'ny Basilika Masindahy Piera. Nomen'ny Papa azy orb volamena voaravaka lakroa. Ity no porofo voalohany amin'ny fampiasana "orb imperial." Ny orb toy izany dia lasa ampahany manan-danja amin'ny akanjon'ny imperial taty aoriana. == Emperoran'ny {{Empira jermanika}} == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg|40px]] Emperoran'ny {{Empira jermanika}} !mpandimby |-align="center" | [[Otto III (emperora)|Otto III]] <br/>996-1002 || [[Henry II (HRR)|Henry II]] <br/>1014-1024 || [[Conrad II (jermanika)|Conrad II]] <br/>1027-1039 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == {{commonscat|Henry II, Holy Roman Emperor}} [[de:Heinrich II. (HRR)]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 973]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 1024]] [[Sokajy:Emperora Masina Romana Jermanika]] qrs5wkywazh7d2lhkm1lqo208r8xip7 0 298490 1133535 2026-03-28T11:40:15Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « [[File:C O A paolo ii.jpg|thumb|left|Papa Paoly II]] [[File:Pietrobarbo.jpg|thumb|Paoly II]] I '''Paoly II''' (teraka ny 23 Febroary 1417 tao [[Venezia]], Repoblikan'i Venise; †maty ny 26 Jolay 1471 tao [[Roma]]), Pietro Barbo no anarany tany am-boalohany, no [[Papa]] tao amin'ny Fiangonana Katolika Romana nanomboka ny 30 Aogositra 1464 ka hatramin'ny nahafatesany tamin'ny 1471. == Papa faha-211 == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0;... » 1133535 wikitext text/x-wiki [[File:C O A paolo ii.jpg|thumb|left|Papa Paoly II]] [[File:Pietrobarbo.jpg|thumb|Paoly II]] I '''Paoly II''' (teraka ny 23 Febroary 1417 tao [[Venezia]], Repoblikan'i Venise; †maty ny 26 Jolay 1471 tao [[Roma]]), Pietro Barbo no anarany tany am-boalohany, no [[Papa]] tao amin'ny Fiangonana Katolika Romana nanomboka ny 30 Aogositra 1464 ka hatramin'ny nahafatesany tamin'ny 1471. == Papa faha-211 == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Flag of Vatican City (2-3).svg|40px]] Papa faha-211 !mpandimby |-align="center" | [[Pio II (papa)|Pio II]]<br/>1458-1464|| [[Paoly II (papa)|Paoly II]]<br/> 1464 -1471 || [[Siksto IV]]<br/> 1471-1484 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == {{commonscat|Paulus II}} [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1417]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 1471]] [[sokajy:Papa]] l4po61t1rle7g80ozf2s6reinykjojp 1133537 1133535 2026-03-28T11:41:44Z HarryWurst 36292 1133537 wikitext text/x-wiki [[File:C O A paolo ii.jpg|thumb|left|Papa Paoly II]] [[File:Pietrobarbo.jpg|thumb|Paoly II]] I '''Paoly II''' (teraka ny 23 Febroary 1417 tao [[Venezia]], Repoblikan'i Venise; †maty ny 26 Jolay 1471 tao [[Roma]]), Pietro Barbo no anarany tany am-boalohany, no [[Papa]] tao amin'ny Fiangonana Katolika Romana nanomboka ny 30 Aogositra 1464 ka hatramin'ny nahafatesany tamin'ny 1471. == Papa faha-211 == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Flag of Vatican City (2-3).svg|40px]] Papa faha-211 !mpandimby |-align="center" | [[Pio II (papa)|Pio II]]<br/>1458-1464|| [[Paoly II (papa)|Paoly II]]<br/> 1464 -1471 || [[Siksto IV]]<br/> 1471-1484 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == [[de:Paul II]] {{commonscat|Paulus II}} [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1417]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 1471]] [[sokajy:Papa]] 37edyyr2ioulqtwoqkl7agb520dg6z7 1133538 1133537 2026-03-28T11:42:09Z HarryWurst 36292 1133538 wikitext text/x-wiki [[File:C O A paolo ii.jpg|thumb|left|Papa Paoly II]] [[File:Pietrobarbo.jpg|thumb|Paoly II]] I '''Paoly II''' (teraka ny 23 Febroary 1417 tao [[Venezia]], Repoblikan'i Venise; †maty ny 26 Jolay 1471 tao [[Roma]]), Pietro Barbo no anarany tany am-boalohany, no [[Papa]] tao amin'ny Fiangonana Katolika Romana nanomboka ny 30 Aogositra 1464 ka hatramin'ny nahafatesany tamin'ny 1471. == Papa faha-211 == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Flag of Vatican City (2-3).svg|40px]] Papa faha-211 !mpandimby |-align="center" | [[Pio II (papa)|Pio II]]<br/>1458-1464|| [[Paoly II (papa)|Paoly II]]<br/> 1464 -1471 || [[Siksto IV]]<br/> 1471-1484 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == [[de:Paul II.]] {{commonscat|Paulus II}} [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1417]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 1471]] [[sokajy:Papa]] q6qul24w11xztbkgnlfqdye7flbnufg 14 298491 1133536 2026-03-28T11:40:31Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Teraka tamin'ny taonjato faha-15]] » 1133536 wikitext text/x-wiki [[Sokajy:Teraka tamin'ny taonjato faha-15]] 0lbefpo8eitiq3w06l5wrdw3kc275zs 0 298492 1133540 2026-03-28T11:52:52Z HarryWurst 36292 vaovao 1133540 wikitext text/x-wiki [[File:C o a Piccolomini Popes.svg|thumb|left|Pio III]] [[File:PiusIII.jpg|thumb|Pio III]] I '''Francesco Todeschini Piccolomini''' (teraka ny 29 Mey 1439 - maty tao [[Roma]], 18 Oktobra 1503) no Papa faha-215 tao amin'ny Fiangonana Katolika tamin'ny 22 Septambra 1503, naka ny anarana hoe Pius III ([[fiteny latina|latina]]: Pius III, [[Fiteny italiana|italiana]]: Pio III). Nijanona ho filohan'ny Fiangonana nandritra ny 26 andro monja izy talohan'ny nahafatesany noho ny gout. == Papa faha-215 == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Flag of Vatican City (2-3).svg|40px]] Papa faha-215 !mpandimby |-align="center" | [[Aleksandra VI (papa)]]<br/> 1492-1503 || [[Pio III]] <br/> 1503-1503 || [[Jolio II (papa)]]<br/> 1503-1513 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} [[Sokajy:Papa]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1439]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 1503]] gf06oe5jgezfde3taw8jrru15mxjzoq 14 298493 1133541 2026-03-28T11:53:29Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Teraka tamin'ny taonjato faha-15]] » 1133541 wikitext text/x-wiki [[Sokajy:Teraka tamin'ny taonjato faha-15]] 0lbefpo8eitiq3w06l5wrdw3kc275zs