Wikipedia
mgwiki
https://mg.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Fandraisana
MediaWiki 1.46.0-wmf.23
first-letter
Rakitra
Manokana
Dinika
Mpikambana
Dinika amin'ny mpikambana
Wikipedia
Dinika amin'ny Wikipedia
Sary
Dinika amin'ny sary
MediaWiki
Dinika amin'ny MediaWiki
Endrika
Dinika amin'ny endrika
Fanoroana
Dinika amin'ny fanoroana
Sokajy
Dinika amin'ny sokajy
TimedText
TimedText talk
Module
Discussion module
Event
Event talk
Wikipedia:Vaovao
4
6929
1134879
1134701
2026-04-11T13:07:11Z
ZoAndriamifidisoa
36396
1134879
wikitext
text/x-wiki
<!--
Fitsipika momban'ny fanovana ny fizarana "VAOVAO" :
0. Aza kitihana ity zavatra ity.
1. Apetraho ny daty nitrangan'ilay vaovao.
2. Ataovy amin'ny soramahia ny zava-nitranga.
3. Vaovao izay erak'izao tontolo izao hapetraka.
EO AMBANY EO NY VAOVAO NO HAPETRAKA
-->
-----------------
[[File:Aptenodytes forsteri -Snow Hill Island, Antarctica -adults and juvenile-8.jpg|thumb|Penguin]]
* '''[[11 Aprily|11]] [[avrily]] [[2026]]''' :
** Nampidirin' ny [[Fikambanana Iraisam-Pirenena ho an' ny Fitahirizana ny Zavaboary]] (IUCN) ho anisan'ny ahiana ho lany tamingana ny '''manchot empereur''' (Aptenodytes forsteri) noho ny fiantraikan'ny [[fiovan' ny toetany]].
** Tonga any Islamabad, [[Pakistàna|Pakistan]] ireo delegasionan'i [[Etazonia]] sy [[Iràna|Iran]] mba hifampiraharaha ny fampitsaharana ady. Io no fihaonana ambony indrindra teo amin'ny firenena roa tonta hatramin'ny [[Revôlisiôna Iraniana|Revolisiona Iraniana]] 1979. Ny delegasiona Iraniana notarihin'ny filohan'ny parlemanta Iraniana [[Mohammad Bagher Ghalibaf]] sy ny Minisitry ny Raharaham-bahiny [[Abbas Araghchi]] ary ny delegasionan'i Etazonia kosa notarihin'ny filoha lefitra [[JD Vance]].
* '''[[8 Aprily|8]] [[avrily]] [[2026]]''' :
** Nandidy ny '''[[Governemanta Malagasy|fanjakana malagasy]]''' fa tsy hahetsika mandritra ny tapabolana ny vidin'ny '''[[solika]]''' eto Madagasikara. 4900 Ar ny litatry ny [[lasantsy]], 4660 Ar ny litatry ny gazoala ary 3510 ariary ny litatry ny [[solitany]] (pétrole).<ref>https://www.omh.mg/index.php?page=filactus&id=92</ref>
** Noho ny fanelanelanana nataon'i '''[[Pakistàna|Pakistan]]''' dia mitsahatra tapabolana ny '''[[ady]]''' ifanaovan'i '''[[Etazonia]]''' sy '''[[Iràna|Iran]]'''
* '''[[7 Aprily|7]] [[avrily]] [[2026]]''' - Filankevitry ny minisitra manambara ny hamehana ara-angovo manerana ny firenena mandritra ny tapabolana noho ny tsi-fahampian'ny solika vokatry ny ady ifanaovan'i [[Etazonia]] sy [[Iràna|Iran]].<ref>https://www.bbc.com/news/articles/cgj0dzwgzq5o</ref>
* '''[[3 Aprily|3]] [[Aprily|avrily]] [[2026]]''' - Olona 13 no ampangain'ny mpitondra ho mikasa hamono ny filoha '''[[Michaël Randrianirina|Randrianirina Michaël]]''', hoy ny mpampanoa lalàna '''Narindra Navalona Rakotoniaina''', 11 no notazonina tamin'izy ireo.<ref>https://www.africanews.com/2026/04/03/madagascar-13-charged-in-plot-to-kill-interim-leader-randrianirina/</ref>
* '''[[31 Martsa|31]] [[Martsa|marsa]] [[2026]]''' - Notendren'ny Filoha '''[[Michaël Randrianirina|Michael Randrianirina]]''' ho Masoivohon'i Madagasikara ao [[Paris]], [[Frantsa]] Atoa '''[[Michel Rabemahefa]]'''.<ref>https://www-africaintelligence-fr.wikipedialibrary.idm.oclc.org/afrique-australe-et-iles/2026/03/31/qui-sera-le-nouvel-ambassadeur-d-antananarivo-a-paris,110691441-art</ref>
<noinclude>
===Fifanekem-piarahamiasa Madagasikara sy Rwanda amin'ny resaka EBM===
Vita omaly '''30 marsa 2026''' tany '''[[Kigali]]''' renivohitr'i [[Rwanda]], navoaka ao amin'ny pejy Facebook an'ny '''Direction Générale des Impôts''' sy ny tranonkalany<ref>https://www.impots.mg/actualite/84?fbclid=IwY2xjawQ4qOJleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFBeTRJeTdRRGY0N2hqbFdvc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHnWj3dRiHgTTv6X_M7dePf7EptQNwD7nctV7Yk5g5Dg0uQfvZeuWFsFVmOa0_aem_3FySQbmNH21d4ptudmiJvQ</ref> koa, ny fifanekem-piaraha-miasa (protocole d'accord - Memorandum of Understanding) eo amin'ny Rwanda sy Madagasikara amin'ny hanatanterahina ny famoaham-paktiora elektronika eto Madagasikara na "'''Electronic Billing Machine (EBM)'''". Nanao sonia izany amin'ny anaran'i Madagasikara ny Tale Jeneralin'ny DGI Atoa '''Edmond Rafaralahy''' ary nisolo tena amin'ny anaran'i Rwanda kosa ny Kômisera Jeneralin'ny RRA (''Rwanda Revenue Anthority'') Atoa '''Ronald Niwenshuti''' ary samy nanatrika teo ihany koa ny delegasiona roa tonta.
Tohiny...<ref>https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wn/mg/2026/03/31/Fifanekem-piarahamiasa_Madagasikara_sy_Rwanda_amin%27ny_famoaham-paktiora_elektr%C3%B4nika</ref>
===Football: Madagasikara 5-2 Kirghistan===
Araka ny fanambaràna navoakan'ny Federasiona Malagasy ny Football tao amin'ny pejy Facebook dia nomontsanin'ny '''Ekipam-pirenena malagasy ([[Barea]]) 05 - 02 ny ekipam-pirenen'i [[Kirgizistàna|Kirghistan]]''' nandritra ny lalao ara-pirahalahiana notontosaina tany Torkia. Notantarain'i Merveille Welo tao amin'ny '''Africa Top Sports<ref>https://www.africatopsports.com/2026/03/28/amical-madagascar-humilie-le-kirghizistan-en-une-mi-temps/</ref>''' nivoaka tamin'ny '''28 marsa 2026''' tamin'ny 15:57 aza fa efa nitarika ny Barea tamin'ny isa 04 -01 tamin'ny fidirana voalohany ka tsy maintsy mitady izay fomba tsy haha-afa-baraka azy ny mpifanandrina mandritra ny tapa-potoana faharoa.
===Fiaraha-miasa Fanjakana Mitambatra (UK) - Madagasikara===
[[File:Cib-gov-uk (CoreUI Icons v1.0.0).svg|thumb]]
Namoaka filazana tao amin'ny tranonkalany<ref>https://www.gov.uk/world/madagascar/news</ref> ofisialy ny Fanjakana Britanika tamin'ny '''26 marsa 2026''' lasa teo fa manomboka izao ny teratany malagasy mangataka Visa ho any amin'io Firenena Mitambatra io dia amin'ny alalan'ny eVisa ihany no hanaovana izany fa tsy amin'ny fomba hafa mba hahamora sy mahomby kokoa ny dia. Vaovao mahafinaritra ho antsika avy aty Madagasikara izany.
===Governemanta Rajaonarison===
Efa misy ny takelaka manokana '''[[Governemanta Rajaonarison]]''' raha mitady izany ianao. Tsindrio io sora-matevina io.
=== Ireo mpikambana mandrafitra ny governemanta RAJAONARISON Mamitiana Jeannot Ruffin ===
Notendrena ary naseho vahoaka tamin'ny alalan'ny haino aman-jery an'ny fanjakana sy tsy miankina mbamin'ny media sosialy tetsy amin'ny Lapam-panjakana Iavoloha androany alarobia 25 marsa 2026 alina teo ireo mpikambana ao amin'ny governemanta vaovao tarihin'ny Praiminisitra RAJAONARISON Mamitiana. Ireto avy izy ireo :
* Minisitry ny Foloalindahy : Jeneraly RAZAFITOMBO Maminirina Ely
* Minisitry ny Raharaham-bahiny : Dr N'DIAYE Alice
* Minisitry ny Fitsarana, mpitahiry ny tombokasem-panjakana : ERNAIVO Fanirisoa
* Minisitry ny Atitany sy fanapariaham-pahefana: RAKOTONANDRASANA Hanitra Velonjara Tiaray
* Minisitry ny Toekarena sy Fitantanam-bola : RAMIARISON Herinjatovo Aimé
* Minisitry ny Filaminam-bahoaka : IGP ERICK MICHEL WOULI IDRISSA
* Minisitry ny Fanavaozana : RAZAFIMANANTSOA Lobo Hanitriniaina
* Minisitry ny Fanajariana ny tany : GD LYLISON René de Rolland
* Minisitry ny Fahasalamam-bahoaka : Dr MANAGNA Monira
* Minisitry ny Fampianarana Ambony sy ny fikarohana siantifika: Pr RAVONIMANANTSOA Ndaohialy Manda-Vy
* Minisitry ny Fanabeazam-pirenena : RAJAONARISON Sendra Nirina
* Minisitry ny Fampianarana ara-teknika sy fanofanana arak’asa : ANDRIAMAMPANDRY Todisoa Manampy
* Minisitry ny Fambolena sy Fahavitan-tena ara-tsakafo : RAMINDO Gaëtan
* Minisitry ny Fiompiana : RANDRIANOMENJANAHARY Riana Nantenaina
* Minisitry ny Indostria sy fampivelarana sy sehatra tsy miankina : RAHARIMANJATO Ny Riana Nampoina
* Minisitry ny Varotra sy Fanjifana : ANDRIAMADISON Michela Haingotiana Angèle
* Minisitry ny Asa sy Fampanan’asa ary ny asam-panjakana : DENIS FRANCONIO MAC
* Minisitry ny Fitaterana sy Famantarana ny toetrandro : ANDRIANAVALONA RAMANAMBOLA Herizo
* Minisitry ny Angovo sy Akoran'afo: RABEARIMANGA Radonirina Lucas
* Minisitry ny Harena an-kibon’ny tany sy Loharanon-karena stratejika : ANDRIAMPARANY Carl de Mon Espoir
* Minisitry ny Asa vaventy : RAFEFIMANANA Sambilason Richard
* Minisitry ny Jono sy Toekarena manga : Pr MAHARAVO Jean
* Minisitry ny Tontolo iainana sy ny Fampandrosoana lovain-jafy : ANDRIATSIHALA Nolave Luck Aristide
* Minisitry ny Fizahantany sy Asa tanana : VOLOLONIAINA Lucie
* Minisitry ny Rano, ny fanadiovana ary ny fidiovana : RAZAFINDRIANIAINA Minosoa Anjaratiana Elia
* Minisitry ny Haitao ara-kajy Mirindra, Paositra sy fifandraisandavitra : ANDRIAMAMPIADANA Mahefa
* Minisitry ny Mponina sy Firaisankina : RAKOTONIAINA Voahanginiriana Cathia
* Minisitry ny Tanora sy Fanatanjahantena : RASAMBANY Alain Desiré
* Minisitry ny Serasera sy Kolontsaina : MANDRINDRARIVONY O’Gascar Fenosoa
* Minisitry delege misahana ny Zandarimaria : GCA BAMA MARIMA
=== Iraka delegasiona Vaomiera Vondrona Afrikana ===
Namita iraka teto Madagasikara ny delegasiona avy amin'ny Vaomieran'ny Vondrona Afrikana[1] notarihan'ny filohany ny S.E. Mahmoud Ali Youssouf ny 16 ka hatramin'ny 21 marsa 2026 lasa teo. Anto-dian-dry zareo ny hijery sy hanombana ny fahavoazana nateraky ny fandalovan'ny rivodoza Gezani tamin'ny 10 febroary 2026 lasa teo.
Voatomban'ny delegasiona ary fa 478.000 ny isan'ny tra-boina tamin'ny ilany atsinanana sy afovoan'i Madagasikara, mihoatra ny 20.800 ny isan'ny olona voatery nafindra toerana, mihoatra ny 800 ny isan'ny naratra ary 59 ny isan'ny maty tamin'izany. Ho fanehoam-piraisankinan'ny Vondrona Afrikana dia nanamora ny fitsinjarana sakafo sy zavatra mitentina 20.000 dôlara US ny delegasiona ary nofenoin'ny Vatsy Fanampiana maha-olona 200.000 dôlara US izany.
=== Maorisy: Sahirantsaina amin'ny lazany manoloana ny raharaha Ravatomanga ===
[[File:Bleu2.jpg|thumb|Mamy Ravatomanga]]
Araka ny vaovao navoakan'ny [https://www.billionaires.africa/2026/03/22/the-detention-of-malagasy-tycoon-mamy-ravatomanga-in-mauritius-is-threatening-the-islands-financial-reputation-ahead-of-its-2027-fatf-review/ Billionaires Africa] tamin'ny alahady 22 marsa 2026 lasa teo dia manahiran-tsaina ny mpitondra ao Maorisy ity '''raharaha Ravatomanga''' ity. Fitsapana mafy ho an'ny mpitondra izany satria manakaiky ny fanomezana naoty sy fampilaharana ny isam-pirenena amin'ny ady ataony amin'ny famotsiam-bola sy ny ady amin'ny famatsiana ny fampihorohoroana mbamin'ny fampielezana fitaovam-piadiana mahery vaika na ny [https://www.fatf-gafi.org/fr/Sujets/recommandations-du-GAFI.html 2027 FATF (GAFI 2027)].
Raha sanatria manko midina ny naotiny noho io raharaha io dia mety hitarika ho amin'ny fahaverezan'ny fitokisan'ny mpampiasa vola izany ka hisy fiantraikany avy hatrany amin'ny toekaren'ity nosy ity. Heverina noho izany fa tsy hanamaivamaivana velively ity raharaha ity ny ao Maorisy fa hitandrina mafy amin'ny zavatra rehetra tokony ataony. Tamin'ny taona 2012 ny FATF/GAFI no namoaka fandrisihana voalohany ireo karazana fenitra arahin'ny isam-pirenena ahafahana miady amin'ny voina ataon'olombelona efa voalaza etsy ambony.
=== Madagasikara : Milina mpamantatra lainga no manao fitsapana ireo te-ho minisitra ===
[[File:Russian-Malagasy talks (2026-02-19) 07.jpg|thumb|Ny Filoha Malagasy nandritra ny fifampidinihana teo amin'ny Rosiana sy ny Malagasy raha nanao fitsidihana amin'ny fomba ofisialy tany ny delegasiona malagasy (19 febroay 2026) 07]] Nanambara ny Filohan'ny Fanavaozana an'i Madagasikara [[Michaël Randrianirina|Randrianirina Michael]] tamin'ny alakamisy 19 marsa 2026 lasa teo fa hosedraina amin'ny milina mpamantatra lainga avokoa izay rehetra te-ho minisitra handrafitra ny governemanta Rajaonarison. Nambarany tamin'ny [[mpanao gazety]] fa avy amin'izany no ahafantarana<ref>https://apnews.com/article/madagascar-lie-detector-tests-coup-politics-ac27f0fac3c812b56e6e233aaa173e0e</ref> izay mpanao kolikoly ary avy amin'izany ihany koa no ahitana izay afaka manampy azy ireo. Samy mitovy ny nambaran'ireo fampitam-baovao miteny anglisy<ref>https://www.africanews.com/amp/2026/03/20/madagascars-president-orders-polygraph-for-aspiring-ministers/</ref> fa tsy hoe olona madio 100% no hokarohina fa rehefa mahatratra ny 60% ny fahadiovany dia afaka amin'ny fitsapana voalohany izy.<br>
Voalaza manko fa vao nahazo io milina mpamantatra lainga io (polygraphe) io isika ary misy manampahaizana manokana mikirakira azy ihany koa vonona hanao izany. Afaka amin'io dingana voalohany io ireo te-ho minisitra vao manao dinika amin'ny [[Filoham-pirenena|Filoha]] sy ny [[Praiminisitran'i Madagasikara|Praiminisitra]]. Efa andrasana fatratra moa amin'izao fotoana izao ny fivoahan'ny lisitra ahitana ireo mpikambana ao amin'ny [[Governemanta|governemanta]] vaovao.
==== 29 Aprily 2016 ====
Lozam-pifamoivozana teny amin’ny <big>Digue</big> sy tany <big>Mahitsy</big> [[Antananarivo]] : 12 no [[maty]], 37 naratra mafy
Nanoloana izany, dia nitsidika tao amin’ny [[hopitaly]] HJRA (Hopital Joseph Ravoahangy Andrianavalona) an'ireo niharam-boina ny filoha Malagasy [[Hery Rajaonarimampianina]] ny alin'io ihany: nankahery ireo naratra sy naneho ny fiaraha-miory tamin’ireo fianakaviana namoy havana.
Baiko hentitra no nomen'ny filoha ny tompon’andraikitra rehetra mba hanamafy ny fampiharana ny lalàna sy ny fitsipiky ny fifamoivozana, hampihatra tsy misy indrafo ny famaizana amin’izay mihoa-pefy sy tsy manara-dalàna, ary hanaramaso akaiky ny fanomezana alàlana hamily fiara, indrindra eo amin’ny sehatry ny fitateram-bahoaka.
Niantso ireo mpitatitra ihany koa izy mba ho matihanina ny [[mpamily]] ampiasaina satria ain’olona no lalaovin’ireo manao kitoatoa amin’ny asany. Asiana sampan’ny [[BIANCO]] koa, hoy ny filoha, eny amin’ireo toby fitsirihana ara-teknika mba tsy ho nohon’ny [[kolikoly]] no ahazoana alàlana, kanefa hitera-doza satria tsy tomombana ny fiara.<ref>http://www.presidence.gov.mg/accidents-de-taxibe-application-stricte-des-lois-et-reglements/</ref>
-----------------
==== Vaovao efa lasa ====
* Voatendry ny Praiministra vaovao
Nampahafantarin'ny Sekretera Jeneralin’ny Fiadidiana ny Repoblika io takariva io teny amin'ny [[lapan'Iavoloha]], ny Didim-panjakana laharana faha-2016-250, izay nanendren’ny Filoham-pirenena an Atoa [[Mahafaly Solonandrasana Olivier|MAHAFALY Solonandrasana Olivier]] ho [[Praiministra]] sady Lehiben’ny [[Governemanta]].
Mandra-pitsangan’ny Governemanta vaovao dia iantohan’ireo mpikambana ao amin’ny Governemanta amperinasa ny fampandehanan-draharaha andavanandro.
* Fifamindram-pahefana : tontosa androany maraina
Androany maraina no nandray ny andraikiny teny amin’ny [[lapan’I Mahazoarivo]] ny Praiministra vaovao Mahafaly Olivier.
Nambarany fa hitsangana haingana ny governemanta izay hotarihiny, ekipa hiray hina sy hiombom-bina amin’ny ady amin’ny fahantrana sy ny ho fihatsaram-pianina amin’ny lafiny rehetra ho an’ny mpiray taninfrazana. Ho takiana amin’ireo [[ministra]] ny vokatra misy fiantraikany mivantana amin’ny vahoaka, hoy izy.
== Ny pejy hafa ahitana vaovao ==
; Vaovao eto amin'i Wikimedia :
* [[Wikipedia:Vaovao Wikimedia|Vaovao Wikimedia]] &ndash; eto amin'i Wikipedia
* [[:m:Wikimedia News|Wikimedia News]] eo amin'i Metawiki.
== 4 martsa 2016 15 ora takariva wikipédia eto Mahajanga ==
Ampitapitao : takariva iray atokana ho an'ny rehetra liana hianatra Wikipédia : fanaovana lahatsoratra, fanokafan-pejy vaovao : [https://fr.wikipedia.org/wiki/Wikip%C3%A9dia:Mois_de_la_contribution/Mahajanga Wikipédia Mois_de_la_contribution/Mahajanga]--[[Mpikambana:Zanatan|Zanatan]] ([[Dinika amin'ny mpikambana:Zanatan|resaka]]) 14 Febroary 2016 à 12:10 (UTC)
==Closure of Malagasy Wikibooks==
Hi, Malagasy Wikibooks is <s>going</s> <u>proposed</u> to be closed. For more information go to [[meta:Proposals for closing projects|Meta Wiki]]. --[[Mpikambana:Doostdar|Doostdar]] ([[Dinika amin'ny mpikambana:Doostdar|resaka]]) 20 Febroary 2018 à 13:24 (UTC)
:Edited. [[Mpikambana:StevenJ81|StevenJ81]] ([[Dinika amin'ny mpikambana:StevenJ81|resaka]]) 21 Febroary 2018 à 22:53 (UTC)
== Loharano ==
{{reflist}}
roy0xy38wr4g2zepyt7kofzpytdmqg9
1134883
1134879
2026-04-11T13:21:41Z
ZoAndriamifidisoa
36396
1134883
wikitext
text/x-wiki
<!--
Fitsipika momban'ny fanovana ny fizarana "VAOVAO" :
0. Aza kitihana ity zavatra ity.
1. Apetraho ny daty nitrangan'ilay vaovao.
2. Ataovy amin'ny soramahia ny zava-nitranga.
3. Vaovao izay erak'izao tontolo izao hapetraka.
EO AMBANY EO NY VAOVAO NO HAPETRAKA
-->
-----------------
[[File:Aptenodytes forsteri -Snow Hill Island, Antarctica -adults and juvenile-8.jpg|thumb|Penguin]]
* '''[[11 Aprily|11]] [[avrily]] [[2026]]''' :
** Nampidirin' ny [[Fikambanana Iraisam-Pirenena ho an' ny Fitahirizana ny Zavaboary]] (IUCN) ho anisan'ny ahiana ho lany tamingana ny '''manchot empereur''' (Aptenodytes forsteri) noho ny fiantraikan'ny [[fiovan' ny toetany]].
** Tonga any Islamabad, [[Pakistàna|Pakistan]] ireo delegasionan'i [[Etazonia]] sy [[Iràna|Iran]] mba hifampiraharaha ny fampitsaharana ady. Io no fihaonana ambony indrindra teo amin'ny firenena roa tonta hatramin'ny [[Revôlisiôna Iraniana|Revolisiona Iraniana]] 1979. Ny delegasiona Iraniana notarihin'ny filohan'ny parlemanta Iraniana [[Mohammad Bagher Ghalibaf]] sy ny Minisitry ny Raharaham-bahiny [[Abbas Araghchi]] ary ny delegasionan'i Etazonia kosa notarihin'ny filoha lefitra [[JD Vance]].
** Nihaona tamin'i [[Xi Jinping]], Sekretera Jeneralin'ny [[Kômonisma|Antoko Kômonista Shinoa]], tao [[Beijing]] ny delegasionan'ny [[Kuomintang]] notarihin'ny Filohany, [[Cheng Li-wen]].
* '''[[8 Aprily|8]] [[avrily]] [[2026]]''' :
** Nandidy ny '''[[Governemanta Malagasy|fanjakana malagasy]]''' fa tsy hahetsika mandritra ny tapabolana ny vidin'ny '''[[solika]]''' eto Madagasikara. 4900 Ar ny litatry ny [[lasantsy]], 4660 Ar ny litatry ny gazoala ary 3510 ariary ny litatry ny [[solitany]] (pétrole).<ref>https://www.omh.mg/index.php?page=filactus&id=92</ref>
** Noho ny fanelanelanana nataon'i '''[[Pakistàna|Pakistan]]''' dia mitsahatra tapabolana ny '''[[ady]]''' ifanaovan'i '''[[Etazonia]]''' sy '''[[Iràna|Iran]]'''
* '''[[7 Aprily|7]] [[avrily]] [[2026]]''' - Filankevitry ny minisitra manambara ny hamehana ara-angovo manerana ny firenena mandritra ny tapabolana noho ny tsi-fahampian'ny solika vokatry ny ady ifanaovan'i [[Etazonia]] sy [[Iràna|Iran]].<ref>https://www.bbc.com/news/articles/cgj0dzwgzq5o</ref>
* '''[[3 Aprily|3]] [[Aprily|avrily]] [[2026]]''' - Olona 13 no ampangain'ny mpitondra ho mikasa hamono ny filoha '''[[Michaël Randrianirina|Randrianirina Michaël]]''', hoy ny mpampanoa lalàna '''Narindra Navalona Rakotoniaina''', 11 no notazonina tamin'izy ireo.<ref>https://www.africanews.com/2026/04/03/madagascar-13-charged-in-plot-to-kill-interim-leader-randrianirina/</ref>
* '''[[31 Martsa|31]] [[Martsa|marsa]] [[2026]]''' - Notendren'ny Filoha '''[[Michaël Randrianirina|Michael Randrianirina]]''' ho Masoivohon'i Madagasikara ao [[Paris]], [[Frantsa]] Atoa '''[[Michel Rabemahefa]]'''.<ref>https://www-africaintelligence-fr.wikipedialibrary.idm.oclc.org/afrique-australe-et-iles/2026/03/31/qui-sera-le-nouvel-ambassadeur-d-antananarivo-a-paris,110691441-art</ref>
<noinclude>
===Fifanekem-piarahamiasa Madagasikara sy Rwanda amin'ny resaka EBM===
Vita omaly '''30 marsa 2026''' tany '''[[Kigali]]''' renivohitr'i [[Rwanda]], navoaka ao amin'ny pejy Facebook an'ny '''Direction Générale des Impôts''' sy ny tranonkalany<ref>https://www.impots.mg/actualite/84?fbclid=IwY2xjawQ4qOJleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFBeTRJeTdRRGY0N2hqbFdvc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHnWj3dRiHgTTv6X_M7dePf7EptQNwD7nctV7Yk5g5Dg0uQfvZeuWFsFVmOa0_aem_3FySQbmNH21d4ptudmiJvQ</ref> koa, ny fifanekem-piaraha-miasa (protocole d'accord - Memorandum of Understanding) eo amin'ny Rwanda sy Madagasikara amin'ny hanatanterahina ny famoaham-paktiora elektronika eto Madagasikara na "'''Electronic Billing Machine (EBM)'''". Nanao sonia izany amin'ny anaran'i Madagasikara ny Tale Jeneralin'ny DGI Atoa '''Edmond Rafaralahy''' ary nisolo tena amin'ny anaran'i Rwanda kosa ny Kômisera Jeneralin'ny RRA (''Rwanda Revenue Anthority'') Atoa '''Ronald Niwenshuti''' ary samy nanatrika teo ihany koa ny delegasiona roa tonta.
Tohiny...<ref>https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wn/mg/2026/03/31/Fifanekem-piarahamiasa_Madagasikara_sy_Rwanda_amin%27ny_famoaham-paktiora_elektr%C3%B4nika</ref>
===Football: Madagasikara 5-2 Kirghistan===
Araka ny fanambaràna navoakan'ny Federasiona Malagasy ny Football tao amin'ny pejy Facebook dia nomontsanin'ny '''Ekipam-pirenena malagasy ([[Barea]]) 05 - 02 ny ekipam-pirenen'i [[Kirgizistàna|Kirghistan]]''' nandritra ny lalao ara-pirahalahiana notontosaina tany Torkia. Notantarain'i Merveille Welo tao amin'ny '''Africa Top Sports<ref>https://www.africatopsports.com/2026/03/28/amical-madagascar-humilie-le-kirghizistan-en-une-mi-temps/</ref>''' nivoaka tamin'ny '''28 marsa 2026''' tamin'ny 15:57 aza fa efa nitarika ny Barea tamin'ny isa 04 -01 tamin'ny fidirana voalohany ka tsy maintsy mitady izay fomba tsy haha-afa-baraka azy ny mpifanandrina mandritra ny tapa-potoana faharoa.
===Fiaraha-miasa Fanjakana Mitambatra (UK) - Madagasikara===
[[File:Cib-gov-uk (CoreUI Icons v1.0.0).svg|thumb]]
Namoaka filazana tao amin'ny tranonkalany<ref>https://www.gov.uk/world/madagascar/news</ref> ofisialy ny Fanjakana Britanika tamin'ny '''26 marsa 2026''' lasa teo fa manomboka izao ny teratany malagasy mangataka Visa ho any amin'io Firenena Mitambatra io dia amin'ny alalan'ny eVisa ihany no hanaovana izany fa tsy amin'ny fomba hafa mba hahamora sy mahomby kokoa ny dia. Vaovao mahafinaritra ho antsika avy aty Madagasikara izany.
===Governemanta Rajaonarison===
Efa misy ny takelaka manokana '''[[Governemanta Rajaonarison]]''' raha mitady izany ianao. Tsindrio io sora-matevina io.
=== Ireo mpikambana mandrafitra ny governemanta RAJAONARISON Mamitiana Jeannot Ruffin ===
Notendrena ary naseho vahoaka tamin'ny alalan'ny haino aman-jery an'ny fanjakana sy tsy miankina mbamin'ny media sosialy tetsy amin'ny Lapam-panjakana Iavoloha androany alarobia 25 marsa 2026 alina teo ireo mpikambana ao amin'ny governemanta vaovao tarihin'ny Praiminisitra RAJAONARISON Mamitiana. Ireto avy izy ireo :
* Minisitry ny Foloalindahy : Jeneraly RAZAFITOMBO Maminirina Ely
* Minisitry ny Raharaham-bahiny : Dr N'DIAYE Alice
* Minisitry ny Fitsarana, mpitahiry ny tombokasem-panjakana : ERNAIVO Fanirisoa
* Minisitry ny Atitany sy fanapariaham-pahefana: RAKOTONANDRASANA Hanitra Velonjara Tiaray
* Minisitry ny Toekarena sy Fitantanam-bola : RAMIARISON Herinjatovo Aimé
* Minisitry ny Filaminam-bahoaka : IGP ERICK MICHEL WOULI IDRISSA
* Minisitry ny Fanavaozana : RAZAFIMANANTSOA Lobo Hanitriniaina
* Minisitry ny Fanajariana ny tany : GD LYLISON René de Rolland
* Minisitry ny Fahasalamam-bahoaka : Dr MANAGNA Monira
* Minisitry ny Fampianarana Ambony sy ny fikarohana siantifika: Pr RAVONIMANANTSOA Ndaohialy Manda-Vy
* Minisitry ny Fanabeazam-pirenena : RAJAONARISON Sendra Nirina
* Minisitry ny Fampianarana ara-teknika sy fanofanana arak’asa : ANDRIAMAMPANDRY Todisoa Manampy
* Minisitry ny Fambolena sy Fahavitan-tena ara-tsakafo : RAMINDO Gaëtan
* Minisitry ny Fiompiana : RANDRIANOMENJANAHARY Riana Nantenaina
* Minisitry ny Indostria sy fampivelarana sy sehatra tsy miankina : RAHARIMANJATO Ny Riana Nampoina
* Minisitry ny Varotra sy Fanjifana : ANDRIAMADISON Michela Haingotiana Angèle
* Minisitry ny Asa sy Fampanan’asa ary ny asam-panjakana : DENIS FRANCONIO MAC
* Minisitry ny Fitaterana sy Famantarana ny toetrandro : ANDRIANAVALONA RAMANAMBOLA Herizo
* Minisitry ny Angovo sy Akoran'afo: RABEARIMANGA Radonirina Lucas
* Minisitry ny Harena an-kibon’ny tany sy Loharanon-karena stratejika : ANDRIAMPARANY Carl de Mon Espoir
* Minisitry ny Asa vaventy : RAFEFIMANANA Sambilason Richard
* Minisitry ny Jono sy Toekarena manga : Pr MAHARAVO Jean
* Minisitry ny Tontolo iainana sy ny Fampandrosoana lovain-jafy : ANDRIATSIHALA Nolave Luck Aristide
* Minisitry ny Fizahantany sy Asa tanana : VOLOLONIAINA Lucie
* Minisitry ny Rano, ny fanadiovana ary ny fidiovana : RAZAFINDRIANIAINA Minosoa Anjaratiana Elia
* Minisitry ny Haitao ara-kajy Mirindra, Paositra sy fifandraisandavitra : ANDRIAMAMPIADANA Mahefa
* Minisitry ny Mponina sy Firaisankina : RAKOTONIAINA Voahanginiriana Cathia
* Minisitry ny Tanora sy Fanatanjahantena : RASAMBANY Alain Desiré
* Minisitry ny Serasera sy Kolontsaina : MANDRINDRARIVONY O’Gascar Fenosoa
* Minisitry delege misahana ny Zandarimaria : GCA BAMA MARIMA
=== Iraka delegasiona Vaomiera Vondrona Afrikana ===
Namita iraka teto Madagasikara ny delegasiona avy amin'ny Vaomieran'ny Vondrona Afrikana[1] notarihan'ny filohany ny S.E. Mahmoud Ali Youssouf ny 16 ka hatramin'ny 21 marsa 2026 lasa teo. Anto-dian-dry zareo ny hijery sy hanombana ny fahavoazana nateraky ny fandalovan'ny rivodoza Gezani tamin'ny 10 febroary 2026 lasa teo.
Voatomban'ny delegasiona ary fa 478.000 ny isan'ny tra-boina tamin'ny ilany atsinanana sy afovoan'i Madagasikara, mihoatra ny 20.800 ny isan'ny olona voatery nafindra toerana, mihoatra ny 800 ny isan'ny naratra ary 59 ny isan'ny maty tamin'izany. Ho fanehoam-piraisankinan'ny Vondrona Afrikana dia nanamora ny fitsinjarana sakafo sy zavatra mitentina 20.000 dôlara US ny delegasiona ary nofenoin'ny Vatsy Fanampiana maha-olona 200.000 dôlara US izany.
=== Maorisy: Sahirantsaina amin'ny lazany manoloana ny raharaha Ravatomanga ===
[[File:Bleu2.jpg|thumb|Mamy Ravatomanga]]
Araka ny vaovao navoakan'ny [https://www.billionaires.africa/2026/03/22/the-detention-of-malagasy-tycoon-mamy-ravatomanga-in-mauritius-is-threatening-the-islands-financial-reputation-ahead-of-its-2027-fatf-review/ Billionaires Africa] tamin'ny alahady 22 marsa 2026 lasa teo dia manahiran-tsaina ny mpitondra ao Maorisy ity '''raharaha Ravatomanga''' ity. Fitsapana mafy ho an'ny mpitondra izany satria manakaiky ny fanomezana naoty sy fampilaharana ny isam-pirenena amin'ny ady ataony amin'ny famotsiam-bola sy ny ady amin'ny famatsiana ny fampihorohoroana mbamin'ny fampielezana fitaovam-piadiana mahery vaika na ny [https://www.fatf-gafi.org/fr/Sujets/recommandations-du-GAFI.html 2027 FATF (GAFI 2027)].
Raha sanatria manko midina ny naotiny noho io raharaha io dia mety hitarika ho amin'ny fahaverezan'ny fitokisan'ny mpampiasa vola izany ka hisy fiantraikany avy hatrany amin'ny toekaren'ity nosy ity. Heverina noho izany fa tsy hanamaivamaivana velively ity raharaha ity ny ao Maorisy fa hitandrina mafy amin'ny zavatra rehetra tokony ataony. Tamin'ny taona 2012 ny FATF/GAFI no namoaka fandrisihana voalohany ireo karazana fenitra arahin'ny isam-pirenena ahafahana miady amin'ny voina ataon'olombelona efa voalaza etsy ambony.
=== Madagasikara : Milina mpamantatra lainga no manao fitsapana ireo te-ho minisitra ===
[[File:Russian-Malagasy talks (2026-02-19) 07.jpg|thumb|Ny Filoha Malagasy nandritra ny fifampidinihana teo amin'ny Rosiana sy ny Malagasy raha nanao fitsidihana amin'ny fomba ofisialy tany ny delegasiona malagasy (19 febroay 2026) 07]] Nanambara ny Filohan'ny Fanavaozana an'i Madagasikara [[Michaël Randrianirina|Randrianirina Michael]] tamin'ny alakamisy 19 marsa 2026 lasa teo fa hosedraina amin'ny milina mpamantatra lainga avokoa izay rehetra te-ho minisitra handrafitra ny governemanta Rajaonarison. Nambarany tamin'ny [[mpanao gazety]] fa avy amin'izany no ahafantarana<ref>https://apnews.com/article/madagascar-lie-detector-tests-coup-politics-ac27f0fac3c812b56e6e233aaa173e0e</ref> izay mpanao kolikoly ary avy amin'izany ihany koa no ahitana izay afaka manampy azy ireo. Samy mitovy ny nambaran'ireo fampitam-baovao miteny anglisy<ref>https://www.africanews.com/amp/2026/03/20/madagascars-president-orders-polygraph-for-aspiring-ministers/</ref> fa tsy hoe olona madio 100% no hokarohina fa rehefa mahatratra ny 60% ny fahadiovany dia afaka amin'ny fitsapana voalohany izy.<br>
Voalaza manko fa vao nahazo io milina mpamantatra lainga io (polygraphe) io isika ary misy manampahaizana manokana mikirakira azy ihany koa vonona hanao izany. Afaka amin'io dingana voalohany io ireo te-ho minisitra vao manao dinika amin'ny [[Filoham-pirenena|Filoha]] sy ny [[Praiminisitran'i Madagasikara|Praiminisitra]]. Efa andrasana fatratra moa amin'izao fotoana izao ny fivoahan'ny lisitra ahitana ireo mpikambana ao amin'ny [[Governemanta|governemanta]] vaovao.
==== 29 Aprily 2016 ====
Lozam-pifamoivozana teny amin’ny <big>Digue</big> sy tany <big>Mahitsy</big> [[Antananarivo]] : 12 no [[maty]], 37 naratra mafy
Nanoloana izany, dia nitsidika tao amin’ny [[hopitaly]] HJRA (Hopital Joseph Ravoahangy Andrianavalona) an'ireo niharam-boina ny filoha Malagasy [[Hery Rajaonarimampianina]] ny alin'io ihany: nankahery ireo naratra sy naneho ny fiaraha-miory tamin’ireo fianakaviana namoy havana.
Baiko hentitra no nomen'ny filoha ny tompon’andraikitra rehetra mba hanamafy ny fampiharana ny lalàna sy ny fitsipiky ny fifamoivozana, hampihatra tsy misy indrafo ny famaizana amin’izay mihoa-pefy sy tsy manara-dalàna, ary hanaramaso akaiky ny fanomezana alàlana hamily fiara, indrindra eo amin’ny sehatry ny fitateram-bahoaka.
Niantso ireo mpitatitra ihany koa izy mba ho matihanina ny [[mpamily]] ampiasaina satria ain’olona no lalaovin’ireo manao kitoatoa amin’ny asany. Asiana sampan’ny [[BIANCO]] koa, hoy ny filoha, eny amin’ireo toby fitsirihana ara-teknika mba tsy ho nohon’ny [[kolikoly]] no ahazoana alàlana, kanefa hitera-doza satria tsy tomombana ny fiara.<ref>http://www.presidence.gov.mg/accidents-de-taxibe-application-stricte-des-lois-et-reglements/</ref>
-----------------
==== Vaovao efa lasa ====
* Voatendry ny Praiministra vaovao
Nampahafantarin'ny Sekretera Jeneralin’ny Fiadidiana ny Repoblika io takariva io teny amin'ny [[lapan'Iavoloha]], ny Didim-panjakana laharana faha-2016-250, izay nanendren’ny Filoham-pirenena an Atoa [[Mahafaly Solonandrasana Olivier|MAHAFALY Solonandrasana Olivier]] ho [[Praiministra]] sady Lehiben’ny [[Governemanta]].
Mandra-pitsangan’ny Governemanta vaovao dia iantohan’ireo mpikambana ao amin’ny Governemanta amperinasa ny fampandehanan-draharaha andavanandro.
* Fifamindram-pahefana : tontosa androany maraina
Androany maraina no nandray ny andraikiny teny amin’ny [[lapan’I Mahazoarivo]] ny Praiministra vaovao Mahafaly Olivier.
Nambarany fa hitsangana haingana ny governemanta izay hotarihiny, ekipa hiray hina sy hiombom-bina amin’ny ady amin’ny fahantrana sy ny ho fihatsaram-pianina amin’ny lafiny rehetra ho an’ny mpiray taninfrazana. Ho takiana amin’ireo [[ministra]] ny vokatra misy fiantraikany mivantana amin’ny vahoaka, hoy izy.
== Ny pejy hafa ahitana vaovao ==
; Vaovao eto amin'i Wikimedia :
* [[Wikipedia:Vaovao Wikimedia|Vaovao Wikimedia]] &ndash; eto amin'i Wikipedia
* [[:m:Wikimedia News|Wikimedia News]] eo amin'i Metawiki.
== 4 martsa 2016 15 ora takariva wikipédia eto Mahajanga ==
Ampitapitao : takariva iray atokana ho an'ny rehetra liana hianatra Wikipédia : fanaovana lahatsoratra, fanokafan-pejy vaovao : [https://fr.wikipedia.org/wiki/Wikip%C3%A9dia:Mois_de_la_contribution/Mahajanga Wikipédia Mois_de_la_contribution/Mahajanga]--[[Mpikambana:Zanatan|Zanatan]] ([[Dinika amin'ny mpikambana:Zanatan|resaka]]) 14 Febroary 2016 à 12:10 (UTC)
==Closure of Malagasy Wikibooks==
Hi, Malagasy Wikibooks is <s>going</s> <u>proposed</u> to be closed. For more information go to [[meta:Proposals for closing projects|Meta Wiki]]. --[[Mpikambana:Doostdar|Doostdar]] ([[Dinika amin'ny mpikambana:Doostdar|resaka]]) 20 Febroary 2018 à 13:24 (UTC)
:Edited. [[Mpikambana:StevenJ81|StevenJ81]] ([[Dinika amin'ny mpikambana:StevenJ81|resaka]]) 21 Febroary 2018 à 22:53 (UTC)
== Loharano ==
{{reflist}}
f50ye59suxjs0wfkz9n6t7ekjlgjms8
Agenville
0
9548
1134885
1024923
2026-04-11T15:52:47Z
CommonsDelinker
112
Replacing Agenville_3.JPG with [[File:Agenville,_Fr-80,_groupe_scolaire_3.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]:).
1134885
wikitext
text/x-wiki
{{Coord|50.1664|2.1036}}
{{infobox tanàna
|tanàna=Agenville
|sary=Agenville, Fr-80, groupe scolaire 3.jpg
|firenena={{Frantsa}}
|faritany=[[Hauts-de-France]]
|velarantany=3.3
|isam-ponina=106
|ben'ny tanàna=Dany Petit
}}
I '''Agenville''' dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Amiens, ao amin'ny departemantan'i [[Somme]], ao amin'ny faritr'i [[Hauts-de-France]], ao [[Frantsa]].
Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 80005.
I Dany Petit no ben'ny tanàna mandritry ny fahazoan-dalana 2001–2008. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Bernavillois
== Jeografia ==
Ny isam-ponin'i Agenville dia 106 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2006. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 88 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 136 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 50.1664° Avaratra ary 2.1036° Atsinanana amin'ny soratra desimaly.
Ny faritr'ora dia GMT+1.
== Rohy ivelany ==
* : Tranonkala
* [http://www.communes.com/recherche/?q=Agenville Eo amin'i www.communes.com]
<references/>
[[Sokajy:Tanàna ao amin'ny faritr'i Somme]]
4als19sqwyh10y8jfb7m78a7x7rak2j
Putanges-Pont-Écrepin
0
35750
1134894
927350
2026-04-11T21:58:24Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1134894
wikitext
text/x-wiki
{{Coord|48.7644|-0.2458}}
{{infobox tanàna
|tanàna=Putanges-Pont-Écrepin
|firenena={{Frantsa}}
|faritany=[[Normandie]]
|velarantany=10.12
|isam-ponina=1032
|ben'ny tanàna=Jacques Martineau
}}
I '''Putanges-Pont-Écrepin''' dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i [[Arrondissement of Argentan|Argentan]], ao amin'ny departemantan'i [[Orne]], ao amin'ny faritr'i [[Normandie]], ao [[Frantsa]].
Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 61339.
I Jacques Martineau no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i [[Communauté de communes du Val d'Orne]]
== Jeografia ==
Ny isam-ponin'i Putanges-Pont-Écrepin dia 1032 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2006. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 121 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 241 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 48.7644° ary -0.2458° amin'ny soratra desimaly.
Ny faritr'ora dia GMT+1.
== Rohy ivelany ==
* [http://www.ville-putanges.fr/ www.ville-putanges.fr] {{Wayback|url=http://www.ville-putanges.fr/ |date=20110423084246 }} : Tranonkala
* [http://www.communes.com/recherche/?q=Putanges-Pont-Écrepin Eo amin'i www.communes.com]
<references/>
[[Sokajy:Tanàna ao amin'ny faritr'i Orne]]
l76jdid135vjrzcpzh3955g5m0eirrb
Paulínia
0
68844
1134895
953753
2026-04-12T00:16:53Z
HarryWurst
36292
1134895
wikitext
text/x-wiki
{{coord|-22.761110|-47.154170}}
{{infobox tanàna
|anarana=Paulínia
|velarantany= 139,332
|isam-ponina= 110.537
|haavo =590
|ben'ny tanàna= Danilo Barros ([[Partido Liberal|PL]], 2025–2028)
|firenena={{BRA}}
|fanjakana = {{São Paulo}}
|sary =Refinar Paulínia.JPG
|saina =Bandeira de Paulínia.png
}}
[[File:SaoPaulo Municip Paulinia.svg|thumb|gauche|Paulinia]]
'''Paulínia''' dia tanàna ao amin'ny fanjakana mizaka tenan'i {{São Paulo}} ao amin'ny {{Brazila}}. Any avaratrandrefan'ny macrometropolis an'i São Paulo no misy azy ary eo amin'ny 119 km miala ny renivohitra. Ny velarantanin'ilay tanàna dia 139 km2, ary tamin'ny taona 2022 dia 110.537 ny mponina.
== Toe-karena ==
[[File:Propeno.JPG|thumb|left|Rafineria Paulinia]]
Izy io dia fonenan'ny iray amin'ireo vondron-tsolika lehibe indrindra any [[Amerika Latina]], miorina ao amin'ny rafineria Paulínia (Replan), ny fandrefesana lehibe indrindra ao [[Petrobras]] sy Brezila.
==Jereo koa==
{{commonscat}}
[[sokajy:Tanàna ao São Paulo]]
coqjpasbxjduofy6tc4uifzl2kxm5ng
1134896
1134895
2026-04-12T00:35:13Z
HarryWurst
36292
1134896
wikitext
text/x-wiki
{{coord|-22.761110|-47.154170}}
{{infobox tanàna
|anarana=Paulínia
|velarantany= 139,332
|isam-ponina= 110.537
|haavo =590
|ben'ny tanàna= Danilo Barros ([[Partido Liberal|PL]], 2025–2028)
|firenena={{BRA}}
|fanjakana = {{São Paulo}}
|sary =Refinar Paulínia.JPG
|saina =Bandeira de Paulínia.png
}}
[[File:SaoPaulo Municip Paulinia.svg|thumb|gauche|Paulinia]]
'''Paulínia''' dia tanàna ao amin'ny fanjakana mizaka tenan'i {{São Paulo}} ao amin'ny {{Brazila}}. Any avaratrandrefan'ny macrometropolis an'i São Paulo no misy azy ary eo amin'ny 119 km miala ny renivohitra. Ny velarantanin'ilay tanàna dia 139 km2, ary tamin'ny taona 2022 dia 110.537 ny mponina.
== Toe-karena ==
[[File:Propeno.JPG|thumb|left|Rafineria Paulinia]]
Izy io dia fonenan'ny iray amin'ireo vondron-tsolika lehibe indrindra any [[Amerika Latina]], miorina ao amin'ny rafineria Paulínia (Replan), ny fandrefesana lehibe indrindra ao [[Petrobras]] sy Brezila.
== Kaominina mifanila ==
*Avaratra: [[Cosmópolis]] sy [[Holambra]]
*Atsinanana: [[Jaguariúna]]
*Atsimo: [[Campinas]] sy [[Sumaré]]
*Andrefana: [[Americana]] sy [[Nova Odessa]]
==Jereo koa==
{{commonscat}}
[[sokajy:Tanàna ao São Paulo]]
fijgfqb6ky9pqnl8q2purvbsgyfbktb
Santa Bárbara d'Oeste
0
69144
1134901
953655
2026-04-12T00:52:07Z
HarryWurst
36292
1134901
wikitext
text/x-wiki
{{coord|-22.753610|-47.413610}}
{{infobox tanàna
|anarana=Santa Bárbara d'Oeste
|velarantany= 271,49
|isam-ponina= 183.347
|haavo = 570
|firenena={{BRA}}
|fanjakana = {{São Paulo}}
|sary=Santa Bárbara d Oeste - Estação Ferroviária de Santa Bárbara d'Oeste 13.jpg
|saina =Bandeira SantaBarbaradOeste SaoPaulo Brasil.svg
}}
[[File:SaoPaulo Municip SantaBarbaradOeste.svg|thumb|left|Santa Barbara d'Oeste]]
I '''Santa Bárbara d'Oeste''' dia kaominina ao [[Brazila]], ao amin'i {{São Paulo}}, ao amin'i [[Mesoregione di Campinas|Campinas]], [[Microregione di Campinas|Campinas]].
==Jeografia==
Ny velarantanin'ilay tanàna dia 271,49 kilometatra toradroa. Ny isam-ponina dia 183.347.
{{commonscat}}
[[sokajy:Tanàna ao São Paulo]]
5n3oxm356t804yl8g0husw34ht7ub1e
Michael Schuhmacher
0
206792
1134940
1083227
2026-04-12T06:38:47Z
HarryWurst
36292
1134940
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=
|anarana=Michael Schuhmacher
|teraka=20 Aogositra 1957
|maty=
|firenena={{Alemaina}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpilalao baolina kitra]]
|taona niasàna=
}}
'''Michael Schuhmacher''' dia mpilalao baolina kitra alemainy mizaka ny zom-pirenen'i [[Alemaina]] teraka ny 20 Aogositra 1957
== Jereo koa ==
* [[Biôgrafia]]
[[sokajy:Biôgrafia]]
{{vangovango}}
[[sokajy:mpilalao baolina kitra alemainy]]
[[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1957]]
[[Sokajy:Maty tamin'ny taona]]
nbnev9b9z772yi8kqnyuzd1c67b9zus
Annie Guillemot
0
213240
1134979
1015713
2026-04-12T09:10:09Z
Haër14
35835
1134979
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary= Annie Guillemot.jpg
|anarana=Annie Guillemot
|teraka=27 Janoary 1956
|maty=
|firenena=Frantsa
|mpiaraka=
|asa=
* [[injeniera]]
|taona niasàna=
}}
'''Annie Guillemot''' Tdia teraka tamin'ny 27 Janoary 1956 tao Lyon , injeniera sivily, jeôgrafia ary mpanao politika frantsay, mpikambana ao amin'ny Antoko Sosialista. Niasa ho senatera tao amin'ny departemantan'i Rhône sy ny faritra metropolitanin'i Lyon izy nanomboka tamin'ny 2014 ka hatramin'ny 2020.
== Jereo koa ==
* [[Biôgrafia]]
===Rohy ivelany===
* Ao amin'i Freebase: [https://www.freebase.com] {{Wayback|url=https://www.freebase.com/ |date=20160501004947 }}
[[sokajy:Biôgrafia]]
{{vangovango}}
[[sokajy:injeniera]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1956]]
jur2dgacde2inqui85x1zkzxm09m71u
1134980
1134979
2026-04-12T09:10:54Z
Haër14
35835
1134980
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary= Annie Guillemot.jpg
|anarana=Annie Guillemot
|teraka=27 Janoary 1956
|maty=
|firenena=Frantsa
|mpiaraka=
|asa=
* [[injeniera]]
|taona niasàna=
}}
'''Annie Guillemot''' Tdia teraka tamin'ny 27 Janoary 1956 tao [[Lyon (Frantsa)|Lyon]] , injeniera sivily, [[jeôgrafia]] ary mpanao politika frantsay, mpikambana ao amin'ny Antoko Sosialista. Niasa ho senatera tao amin'ny departemantan'i [[Rhône]] sy ny faritra metropolitanin'i Lyon izy nanomboka tamin'ny 2014 ka hatramin'ny 2020.
== Jereo koa ==
* [[Biôgrafia]]
===Rohy ivelany===
* Ao amin'i Freebase: [https://www.freebase.com] {{Wayback|url=https://www.freebase.com/ |date=20160501004947 }}
[[sokajy:Biôgrafia]]
{{vangovango}}
[[sokajy:injeniera]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1956]]
q8fum2krxa0b0um6ezddjtvqoexop14
1134981
1134980
2026-04-12T09:14:07Z
Haër14
35835
1134981
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary= Annie Guillemot.jpg
|anarana=Annie Guillemot
|teraka=27 Janoary 1956
|maty=
|firenena=Frantsa
|mpiaraka=
|asa=
* [[injeniera]]
|taona niasàna=
}}
'''Annie Guillemot''' Tdia teraka tamin'ny 27 Janoary 1956 tao [[Lyon (Frantsa)|Lyon]] , injeniera sivily, [[jeôgrafia]] ary mpanao politika frantsay, mpikambana ao amin'ny Antoko Sosialista. Niasa ho senatera tao amin'ny departemantan'i [[Rhône]] sy ny faritra metropolitanin'i Lyon izy nanomboka tamin'ny 2014 ka hatramin'ny 2020.
== Tantaram-piainana ==
Mpikambana ao amin'ny Antoko Sosialista i Annie Guillemot, niditra tao amin'ny politika tamin'ny 1989 rehefa voafidy ho mpanolotsaina monisipaly tao Bron, niasa teo ambany fitarihan'ny Ben'ny tanàna Jean-Jack Queyranne ho lefitry ny ben'ny tanàna izay niandraikitra ny politika an-tanàn-dehibe, ny trano fonenana ary ny fandrindrana hatramin'ny 1999. Tamin'io taona io ihany, voafidy ho ben'ny tanànan'i Bron izy ary voafidy indray tamin'ny 2001, 2008, ary 2014. Niasa ho mpanolotsaina ho an'ny faritra metropolitanina Greater Lyon ihany koa izy nanomboka tamin'ny 1995 ary filoha lefitra tamin'ny 2002, tompon'andraikitra tamin'ny fampidirana ny asan'ny tanàn-dehibe tamin'ny 2008.
Tamin'ny 1998, voafidy ho mpanolotsaina isam-paritra ho an'i Rhône-Alpes izy ary lasa filohan'ny komity momba ny fiahiana ara-tsosialy sy ny politika an-tanàn-dehibe. Tamin'ny 2001, niala tamin'io toerana io izy rehefa voafidy ho mpanolotsaina jeneraly ho an'ny kantonin'i Bron. Voafidy indray tamin'ny 2008, nifarana tamin'ny 31 Desambra 2014 ny fe-potoam-piasany, niaraka tamin'ny fandravana ny kantonina sy ny fananganana ny Faritra Metropolitanin'i Lyon. Nanomboka tamin'ny taona 2014 ka hatramin'ny taona 2020, dia mpanolotsaina tao amin'ny Faritra Metropolitan Lyon izy, ary koa filoha lefitra niandraikitra ny ankizy, ny fianakaviana, ny fanabeazana ary ny sekoly ambaratonga faharoa hatramin'ny 10 Jolay 2017.
Tamin'ny Septambra 2015, nametra-pialana tamin'ny maha-ben'ny tanàna azy izy ary nosoloin'ny lefiny teo aloha, Jean-Michel Longueval.
== Jereo koa ==
* [[Biôgrafia]]
===Rohy ivelany===
* Ao amin'i Freebase: [https://www.freebase.com] {{Wayback|url=https://www.freebase.com/ |date=20160501004947 }}
[[sokajy:Biôgrafia]]
{{vangovango}}
[[sokajy:injeniera]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1956]]
1df07ijie33mgy34owbmcrv51aueir1
1134982
1134981
2026-04-12T09:14:34Z
Haër14
35835
/* Tantaram-piainana */
1134982
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary= Annie Guillemot.jpg
|anarana=Annie Guillemot
|teraka=27 Janoary 1956
|maty=
|firenena=Frantsa
|mpiaraka=
|asa=
* [[injeniera]]
|taona niasàna=
}}
'''Annie Guillemot''' Tdia teraka tamin'ny 27 Janoary 1956 tao [[Lyon (Frantsa)|Lyon]] , injeniera sivily, [[jeôgrafia]] ary mpanao politika frantsay, mpikambana ao amin'ny Antoko Sosialista. Niasa ho senatera tao amin'ny departemantan'i [[Rhône]] sy ny faritra metropolitanin'i Lyon izy nanomboka tamin'ny 2014 ka hatramin'ny 2020.
== Tantaram-piainana ==
Mpikambana ao amin'ny [[Antoko Sosialista]] i Annie Guillemot, niditra teo amin'ny politika tamin'ny 1989 rehefa voafidy ho mpanolotsaina monisipaly tao Bron, niasa teo ambany fitarihan'ny Ben'ny tanàna Jean-Jack Queyranne ho lefitry ny ben'ny tanàna izay niandraikitra ny politika an-tanàn-dehibe, ny trano fonenana ary ny fandrindrana hatramin'ny 1999. Tamin'io taona io ihany, voafidy ho ben'ny tanànan'i Bron izy ary voafidy indray tamin'ny 2001, 2008, ary 2014. Niasa ho mpanolotsaina ho an'ny faritra metropolitanina Greater Lyon ihany koa izy nanomboka tamin'ny 1995 ary filoha lefitra tamin'ny 2002, tompon'andraikitra tamin'ny fampidirana ny asan'ny tanàn-dehibe tamin'ny 2008.
Tamin'ny 1998, voafidy ho mpanolotsaina isam-paritra ho an'i Rhône-Alpes izy ary lasa filohan'ny komity momba ny fiahiana ara-tsosialy sy ny politika an-tanàn-dehibe. Tamin'ny 2001, niala tamin'io toerana io izy rehefa voafidy ho mpanolotsaina jeneraly ho an'ny kantonin'i Bron. Voafidy indray tamin'ny 2008, nifarana tamin'ny 31 Desambra 2014 ny fe-potoam-piasany, niaraka tamin'ny fandravana ny kantonina sy ny fananganana ny Faritra Metropolitanin'i Lyon. Nanomboka tamin'ny taona 2014 ka hatramin'ny taona 2020, dia mpanolotsaina tao amin'ny Faritra Metropolitan Lyon izy, ary koa filoha lefitra niandraikitra ny ankizy, ny fianakaviana, ny fanabeazana ary ny sekoly ambaratonga faharoa hatramin'ny 10 Jolay 2017.
Tamin'ny Septambra 2015, nametra-pialana tamin'ny maha-ben'ny tanàna azy izy ary nosoloin'ny lefiny teo aloha, Jean-Michel Longueval.
== Jereo koa ==
* [[Biôgrafia]]
===Rohy ivelany===
* Ao amin'i Freebase: [https://www.freebase.com] {{Wayback|url=https://www.freebase.com/ |date=20160501004947 }}
[[sokajy:Biôgrafia]]
{{vangovango}}
[[sokajy:injeniera]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1956]]
mn7ip7czzlxgiyawzfc5ju3o0o33m2w
1134983
1134982
2026-04-12T09:14:55Z
Haër14
35835
/* Tantaram-piainana */
1134983
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary= Annie Guillemot.jpg
|anarana=Annie Guillemot
|teraka=27 Janoary 1956
|maty=
|firenena=Frantsa
|mpiaraka=
|asa=
* [[injeniera]]
|taona niasàna=
}}
'''Annie Guillemot''' Tdia teraka tamin'ny 27 Janoary 1956 tao [[Lyon (Frantsa)|Lyon]] , injeniera sivily, [[jeôgrafia]] ary mpanao politika frantsay, mpikambana ao amin'ny Antoko Sosialista. Niasa ho senatera tao amin'ny departemantan'i [[Rhône]] sy ny faritra metropolitanin'i Lyon izy nanomboka tamin'ny 2014 ka hatramin'ny 2020.
== Tantaram-piainana ==
Mpikambana ao amin'ny [[Antoko Sosialista]] i Annie Guillemot, niditra teo amin'ny sehatry ny politika tamin'ny 1989 rehefa voafidy ho mpanolotsaina monisipaly tao Bron, niasa teo ambany fitarihan'ny Ben'ny tanàna Jean-Jack Queyranne ho lefitry ny ben'ny tanàna izay niandraikitra ny politika an-tanàn-dehibe, ny trano fonenana ary ny fandrindrana hatramin'ny 1999. Tamin'io taona io ihany, voafidy ho ben'ny tanànan'i Bron izy ary voafidy indray tamin'ny 2001, 2008, ary 2014. Niasa ho mpanolotsaina ho an'ny faritra metropolitanina Greater Lyon ihany koa izy nanomboka tamin'ny 1995 ary filoha lefitra tamin'ny 2002, tompon'andraikitra tamin'ny fampidirana ny asan'ny tanàn-dehibe tamin'ny 2008.
Tamin'ny 1998, voafidy ho mpanolotsaina isam-paritra ho an'i Rhône-Alpes izy ary lasa filohan'ny komity momba ny fiahiana ara-tsosialy sy ny politika an-tanàn-dehibe. Tamin'ny 2001, niala tamin'io toerana io izy rehefa voafidy ho mpanolotsaina jeneraly ho an'ny kantonin'i Bron. Voafidy indray tamin'ny 2008, nifarana tamin'ny 31 Desambra 2014 ny fe-potoam-piasany, niaraka tamin'ny fandravana ny kantonina sy ny fananganana ny Faritra Metropolitanin'i Lyon. Nanomboka tamin'ny taona 2014 ka hatramin'ny taona 2020, dia mpanolotsaina tao amin'ny Faritra Metropolitan Lyon izy, ary koa filoha lefitra niandraikitra ny ankizy, ny fianakaviana, ny fanabeazana ary ny sekoly ambaratonga faharoa hatramin'ny 10 Jolay 2017.
Tamin'ny Septambra 2015, nametra-pialana tamin'ny maha-ben'ny tanàna azy izy ary nosoloin'ny lefiny teo aloha, Jean-Michel Longueval.
== Jereo koa ==
* [[Biôgrafia]]
===Rohy ivelany===
* Ao amin'i Freebase: [https://www.freebase.com] {{Wayback|url=https://www.freebase.com/ |date=20160501004947 }}
[[sokajy:Biôgrafia]]
{{vangovango}}
[[sokajy:injeniera]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1956]]
cgci5trssyc68cw1mrsw48p2nxmwlrq
1134984
1134983
2026-04-12T09:15:41Z
Haër14
35835
/* Tantaram-piainana */
1134984
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary= Annie Guillemot.jpg
|anarana=Annie Guillemot
|teraka=27 Janoary 1956
|maty=
|firenena=Frantsa
|mpiaraka=
|asa=
* [[injeniera]]
|taona niasàna=
}}
'''Annie Guillemot''' Tdia teraka tamin'ny 27 Janoary 1956 tao [[Lyon (Frantsa)|Lyon]] , injeniera sivily, [[jeôgrafia]] ary mpanao politika frantsay, mpikambana ao amin'ny Antoko Sosialista. Niasa ho senatera tao amin'ny departemantan'i [[Rhône]] sy ny faritra metropolitanin'i Lyon izy nanomboka tamin'ny 2014 ka hatramin'ny 2020.
== Tantaram-piainana ==
Mpikambana ao amin'ny [[Antoko Sosialista]] i Annie Guillemot, niditra teo amin'ny sehatry ny politika tamin'ny 1989 rehefa voafidy ho mpanolotsaina monisipaly tao Bron, niasa teo ambany fitarihan'ny Ben'ny tanàna Jean-Jack Queyranne ho lefitry ny [[Ben' ny tanàna|ben'ny tanàna]] izay niandraikitra ny politika an-tanàn-dehibe, ny trano fonenana ary ny fandrindrana hatramin'ny 1999. Tamin'io taona io ihany, voafidy ho ben'ny tanànan'i Bron izy ary voafidy indray tamin'ny 2001, 2008, ary 2014. Niasa ho mpanolotsaina ho an'ny faritra metropolitanina Greater Lyon ihany koa izy nanomboka tamin'ny 1995 ary filoha lefitra tamin'ny 2002, tompon'andraikitra tamin'ny fampidirana ny asan'ny tanàn-dehibe tamin'ny 2008.
Tamin'ny 1998, voafidy ho mpanolotsaina isam-paritra ho an'i Rhône-Alpes izy ary lasa filohan'ny komity momba ny fiahiana ara-tsosialy sy ny politika an-tanàn-dehibe. Tamin'ny 2001, niala tamin'io toerana io izy rehefa voafidy ho mpanolotsaina jeneraly ho an'ny kantonin'i Bron. Voafidy indray tamin'ny 2008, nifarana tamin'ny 31 Desambra 2014 ny fe-potoam-piasany, niaraka tamin'ny fandravana ny kantonina sy ny fananganana ny Faritra Metropolitanin'i Lyon. Nanomboka tamin'ny taona 2014 ka hatramin'ny taona 2020, dia mpanolotsaina tao amin'ny Faritra Metropolitan Lyon izy, ary koa filoha lefitra niandraikitra ny ankizy, ny fianakaviana, ny fanabeazana ary ny sekoly ambaratonga faharoa hatramin'ny 10 Jolay 2017.
Tamin'ny Septambra 2015, nametra-pialana tamin'ny maha-ben'ny tanàna azy izy ary nosoloin'ny lefiny teo aloha, Jean-Michel Longueval.
== Jereo koa ==
* [[Biôgrafia]]
===Rohy ivelany===
* Ao amin'i Freebase: [https://www.freebase.com] {{Wayback|url=https://www.freebase.com/ |date=20160501004947 }}
[[sokajy:Biôgrafia]]
{{vangovango}}
[[sokajy:injeniera]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1956]]
8h9wfg33spozneh4xxl3l8iummszvm9
1134985
1134984
2026-04-12T09:16:30Z
Haër14
35835
/* Tantaram-piainana */
1134985
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary= Annie Guillemot.jpg
|anarana=Annie Guillemot
|teraka=27 Janoary 1956
|maty=
|firenena=Frantsa
|mpiaraka=
|asa=
* [[injeniera]]
|taona niasàna=
}}
'''Annie Guillemot''' Tdia teraka tamin'ny 27 Janoary 1956 tao [[Lyon (Frantsa)|Lyon]] , injeniera sivily, [[jeôgrafia]] ary mpanao politika frantsay, mpikambana ao amin'ny Antoko Sosialista. Niasa ho senatera tao amin'ny departemantan'i [[Rhône]] sy ny faritra metropolitanin'i Lyon izy nanomboka tamin'ny 2014 ka hatramin'ny 2020.
== Tantaram-piainana ==
Mpikambana ao amin'ny [[Antoko Sosialista]] i Annie Guillemot, niditra teo amin'ny sehatry ny politika tamin'ny 1989 rehefa voafidy ho mpanolotsaina monisipaly tao Bron, niasa teo ambany fitarihan'ny Ben'ny tanàna Jean-Jack Queyranne ho lefitry ny [[Ben' ny tanàna|ben'ny tanàna]] izay niandraikitra ny politika an-tanàn-dehibe, ny trano fonenana ary ny fandrindrana hatramin'ny 1999. Tamin'io taona io ihany, voafidy ho ben'ny tanànan'i Bron izy ary voafidy indray tamin'ny 2001, 2008, ary 2014. Niasa ho mpanolotsaina ho an'ny faritra metropolitanina Greater Lyon ihany koa izy nanomboka tamin'ny 1995 ary filoha lefitra tamin'ny 2002, tompon'andraikitra tamin'ny fampidirana ny asan'ny tanàn-dehibe tamin'ny 2008.
Tamin'ny 1998, voafidy ho mpanolotsaina isam-paritra ho an'i Rhône-Alpes izy ary lasa filohan'ny komity momba ny fiahiana ara-tsosialy sy ny politika an-tanàn-dehibe. Tamin'ny 2001, niala tamin'io toerana io izy rehefa voafidy ho mpanolotsaina jeneraly ho an'ny kantonin'i Bron. Voafidy indray tamin'ny 2008, nifarana tamin'ny 31 Desambra 2014 ny fe-potoam-piasany, niaraka tamin'ny fandravana ny kantonina sy ny fananganana ny Faritra Metropolitanin'i Lyon. Nanomboka tamin'ny taona 2014 ka hatramin'ny taona 2020, dia mpanolotsaina tao amin'ny Faritra Metropolitan Lyon izy, ary koa filoha lefitra niandraikitra ny ankizy, ny fianakaviana, ny fanabeazana ary ny sekoly ambaratonga faharoa hatramin'ny 10 Jolay 2017.
Tamin'ny Septambra 2015, nametra-pialana tamin'ny maha-ben'ny tanàna azy izy ary nosoloin'ny lefiny teo aloha, Jean-Michel Longueval<ref>https://www.lyoncapitale.fr/Politique/Bron-Jean-Michel-Longueval-succede-a-Annie-Guillemot-comme-maire</ref>.
== Jereo koa ==
* [[Biôgrafia]]
===Rohy ivelany===
* Ao amin'i Freebase: [https://www.freebase.com] {{Wayback|url=https://www.freebase.com/ |date=20160501004947 }}
[[sokajy:Biôgrafia]]
{{vangovango}}
[[sokajy:injeniera]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1956]]
efszw0gysi05qs4mqlf4ju29st6ynds
1134986
1134985
2026-04-12T09:17:26Z
Haër14
35835
/* Tantaram-piainana */
1134986
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary= Annie Guillemot.jpg
|anarana=Annie Guillemot
|teraka=27 Janoary 1956
|maty=
|firenena=Frantsa
|mpiaraka=
|asa=
* [[injeniera]]
|taona niasàna=
}}
'''Annie Guillemot''' Tdia teraka tamin'ny 27 Janoary 1956 tao [[Lyon (Frantsa)|Lyon]] , injeniera sivily, [[jeôgrafia]] ary mpanao politika frantsay, mpikambana ao amin'ny Antoko Sosialista. Niasa ho senatera tao amin'ny departemantan'i [[Rhône]] sy ny faritra metropolitanin'i Lyon izy nanomboka tamin'ny 2014 ka hatramin'ny 2020.
== Tantaram-piainana ==
Mpikambana ao amin'ny [[Antoko Sosialista]] i Annie Guillemot, niditra teo amin'ny sehatry ny politika tamin'ny 1989 rehefa voafidy ho mpanolotsaina monisipaly tao Bron, niasa teo ambany fitarihan'ny Ben'ny tanàna Jean-Jack Queyranne ho lefitry ny [[Ben' ny tanàna|ben'ny tanàna]] izay niandraikitra ny politika an-tanàn-dehibe, ny trano fonenana ary ny fandrindrana hatramin'ny 1999. Tamin'io taona io ihany, voafidy ho ben'ny tanànan'i Bron izy ary voafidy indray tamin'ny 2001, 2008, ary 2014. Niasa ho mpanolotsaina ho an'ny faritra metropolitanina Greater Lyon ihany koa izy nanomboka tamin'ny 1995 ary filoha lefitra tamin'ny 2002, tompon'andraikitra tamin'ny fampidirana ny asan'ny [[tanàn-dehibe]] tamin'ny 2008.
Tamin'ny 1998, voafidy ho mpanolotsaina isam-paritra ho an'i Rhône-Alpes izy ary lasa filohan'ny komity momba ny fiahiana ara-tsosialy sy ny politika an-tanàn-dehibe. Tamin'ny 2001, niala tamin'io toerana io izy rehefa voafidy ho mpanolotsaina jeneraly ho an'ny kantonin'i Bron. Voafidy indray tamin'ny 2008, nifarana tamin'ny 31 Desambra 2014 ny fe-potoam-piasany, niaraka tamin'ny fandravana ny kantonina sy ny fananganana ny Faritra Metropolitanin'i Lyon. Nanomboka tamin'ny taona 2014 ka hatramin'ny taona 2020, dia mpanolotsaina tao amin'ny Faritra Metropolitan Lyon izy, ary koa filoha lefitra niandraikitra ny ankizy, ny fianakaviana, ny fanabeazana ary ny sekoly ambaratonga faharoa hatramin'ny 10 Jolay 2017.
Tamin'ny Septambra 2015, nametra-pialana tamin'ny maha-ben'ny tanàna azy izy ary nosoloin'ny lefiny teo aloha, Jean-Michel Longueval<ref>https://www.lyoncapitale.fr/Politique/Bron-Jean-Michel-Longueval-succede-a-Annie-Guillemot-comme-maire</ref>.
== Jereo koa ==
* [[Biôgrafia]]
===Rohy ivelany===
* Ao amin'i Freebase: [https://www.freebase.com] {{Wayback|url=https://www.freebase.com/ |date=20160501004947 }}
[[sokajy:Biôgrafia]]
{{vangovango}}
[[sokajy:injeniera]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1956]]
alv6k5at00wn7j9kjpn862ni92ywhl0
1134987
1134986
2026-04-12T09:18:57Z
Haër14
35835
/* Tantaram-piainana */
1134987
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary= Annie Guillemot.jpg
|anarana=Annie Guillemot
|teraka=27 Janoary 1956
|maty=
|firenena=Frantsa
|mpiaraka=
|asa=
* [[injeniera]]
|taona niasàna=
}}
'''Annie Guillemot''' Tdia teraka tamin'ny 27 Janoary 1956 tao [[Lyon (Frantsa)|Lyon]] , injeniera sivily, [[jeôgrafia]] ary mpanao politika frantsay, mpikambana ao amin'ny Antoko Sosialista. Niasa ho senatera tao amin'ny departemantan'i [[Rhône]] sy ny faritra metropolitanin'i Lyon izy nanomboka tamin'ny 2014 ka hatramin'ny 2020.
== Tantaram-piainana ==
=== Olom-boafidy ===
Mpikambana ao amin'ny [[Antoko Sosialista]] i Annie Guillemot, niditra teo amin'ny sehatry ny politika tamin'ny 1989 rehefa voafidy ho mpanolotsaina monisipaly tao Bron, niasa teo ambany fitarihan'ny Ben'ny tanàna Jean-Jack Queyranne ho lefitry ny [[Ben' ny tanàna|ben'ny tanàna]] izay niandraikitra ny politika an-tanàn-dehibe, ny trano fonenana ary ny fandrindrana hatramin'ny 1999. Tamin'io taona io ihany, voafidy ho ben'ny tanànan'i Bron izy ary voafidy indray tamin'ny 2001, 2008, ary 2014. Niasa ho mpanolotsaina ho an'ny faritra metropolitanina Greater Lyon ihany koa izy nanomboka tamin'ny 1995 ary filoha lefitra tamin'ny 2002, tompon'andraikitra tamin'ny fampidirana ny asan'ny [[tanàn-dehibe]] tamin'ny 2008.
Tamin'ny 1998, voafidy ho mpanolotsaina isam-paritra ho an'i Rhône-Alpes izy ary lasa filohan'ny komity momba ny fiahiana ara-tsosialy sy ny politika an-tanàn-dehibe. Tamin'ny 2001, niala tamin'io toerana io izy rehefa voafidy ho mpanolotsaina jeneraly ho an'ny kantonin'i Bron. Voafidy indray tamin'ny 2008, nifarana tamin'ny 31 Desambra 2014 ny fe-potoam-piasany, niaraka tamin'ny fandravana ny kantonina sy ny fananganana ny Faritra Metropolitanin'i Lyon. Nanomboka tamin'ny taona 2014 ka hatramin'ny taona 2020, dia mpanolotsaina tao amin'ny Faritra Metropolitan Lyon izy, ary koa filoha lefitra niandraikitra ny ankizy, ny fianakaviana, ny fanabeazana ary ny sekoly ambaratonga faharoa hatramin'ny 10 Jolay 2017.
Tamin'ny Septambra 2015, nametra-pialana tamin'ny maha-ben'ny tanàna azy izy ary nosoloin'ny lefiny teo aloha, Jean-Michel Longueval<ref>https://www.lyoncapitale.fr/Politique/Bron-Jean-Michel-Longueval-succede-a-Annie-Guillemot-comme-maire</ref>.
== Jereo koa ==
* [[Biôgrafia]]
===Rohy ivelany===
* Ao amin'i Freebase: [https://www.freebase.com] {{Wayback|url=https://www.freebase.com/ |date=20160501004947 }}
[[sokajy:Biôgrafia]]
{{vangovango}}
[[sokajy:injeniera]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1956]]
ayiyf1tgfu7y4p7agf0jjsyakv7z3vq
1134988
1134987
2026-04-12T09:19:23Z
Haër14
35835
/* Olom-boafidy */
1134988
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary= Annie Guillemot.jpg
|anarana=Annie Guillemot
|teraka=27 Janoary 1956
|maty=
|firenena=Frantsa
|mpiaraka=
|asa=
* [[injeniera]]
|taona niasàna=
}}
'''Annie Guillemot''' Tdia teraka tamin'ny 27 Janoary 1956 tao [[Lyon (Frantsa)|Lyon]] , injeniera sivily, [[jeôgrafia]] ary mpanao politika frantsay, mpikambana ao amin'ny Antoko Sosialista. Niasa ho senatera tao amin'ny departemantan'i [[Rhône]] sy ny faritra metropolitanin'i Lyon izy nanomboka tamin'ny 2014 ka hatramin'ny 2020.
== Tantaram-piainana ==
=== Olom-boafidy ===
Mpikambana ao amin'ny [[Antoko Sosialista]] i Annie Guillemot, niditra teo amin'ny sehatry ny politika tamin'ny 1989 rehefa voafidy ho mpanolotsaina monisipaly tao Bron, niasa teo ambany fitarihan'ny Ben'ny tanàna Jean-Jack Queyranne ho lefitry ny [[Ben' ny tanàna|ben'ny tanàna]] izay niandraikitra ny politika an-tanàn-dehibe, ny trano fonenana ary ny fandrindrana hatramin'ny 1999. Tamin'io taona io ihany, voafidy ho ben'ny tanànan'i Bron izy ary voafidy indray tamin'ny 2001, 2008, ary 2014. Niasa ho mpanolotsaina ho an'ny faritra metropolitanina Greater Lyon ihany koa izy nanomboka tamin'ny 1995 ary filoha lefitra tamin'ny 2002, tompon'andraikitra tamin'ny fampidirana ny asan'ny [[tanàn-dehibe]] tamin'ny 2008.
Tamin'ny 1998, voafidy ho mpanolotsaina isam-paritra ho an'i Rhône-Alpes izy ary lasa filohan'ny komity momba ny fiahiana ara-tsosialy sy ny politika an-tanàn-dehibe. Tamin'ny 2001, niala tamin'io toerana io izy rehefa voafidy ho mpanolotsaina jeneraly ho an'ny kantonin'i Bron. Voafidy indray tamin'ny 2008, nifarana tamin'ny 31 Desambra 2014 ny fe-potoam-piasany, niaraka tamin'ny fandravana ny kantonina sy ny fananganana ny Faritra Metropolitanin'i Lyon. Nanomboka tamin'ny taona 2014 ka hatramin'ny taona 2020, dia mpanolotsaina tao amin'ny Faritra Metropolitan Lyon izy, ary koa filoha lefitra niandraikitra ny ankizy, ny fianakaviana, ny fanabeazana ary ny sekoly ambaratonga faharoa hatramin'ny 10 Jolay 2017.
Tamin'ny Septambra 2015, nametra-pialana tamin'ny maha-ben'ny tanàna azy izy ary nosoloin'ny lefiny teo aloha, Jean-Michel Longueval<ref>https://www.lyoncapitale.fr/Politique/Bron-Jean-Michel-Longueval-succede-a-Annie-Guillemot-comme-maire</ref>.
Senatera
Amin'ny maha-kandidà faharoa ao amin'ny lisitry ny Antoko Sosialista azy amin'ny fifidianana senatera amin'ny 28 Septambra 2014 ao amin'ny departemantan'i Rhône azy, dia voafidy ho senatera izy mandritra ny fe-potoana enin-taona manomboka ny 1 Oktobra amin'io taona io.
Mpikambana ao amin'ny vondrona Sosialista izy ary mipetraka ao amin'ny Komity momba ny Raharaha Ara-toekarena.
Tamin'ny 4 Oktobra 2017, ny ampitson'ny fifidianana senatera (fanavaozana ampahany - tsy voakasik'izany ny departemantan'i Rhône), dia lasa Sekreteran'ny Antenimieran-doholona izy ary noho izany dia niditra tao amin'ny Biraon'ny Antenimieran-doholona.
Nanohana an'i Benoît Hamon tamin'ny fihodinana faharoa tamin'ny fifidianana voalohany ho an'ny olom-pirenena tamin'ny taona 2017 izy.
Tsy nirotsaka hofidiana indray izy tamin'ny fifidianana senatera tamin'ny 27 Septambra 2020.
== Jereo koa ==
* [[Biôgrafia]]
===Rohy ivelany===
* Ao amin'i Freebase: [https://www.freebase.com] {{Wayback|url=https://www.freebase.com/ |date=20160501004947 }}
[[sokajy:Biôgrafia]]
{{vangovango}}
[[sokajy:injeniera]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1956]]
4b23gdhx1ae8k71587kpupu8nbonz35
1134989
1134988
2026-04-12T09:20:07Z
Haër14
35835
/* Tantaram-piainana */
1134989
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary= Annie Guillemot.jpg
|anarana=Annie Guillemot
|teraka=27 Janoary 1956
|maty=
|firenena=Frantsa
|mpiaraka=
|asa=
* [[injeniera]]
|taona niasàna=
}}
'''Annie Guillemot''' Tdia teraka tamin'ny 27 Janoary 1956 tao [[Lyon (Frantsa)|Lyon]] , injeniera sivily, [[jeôgrafia]] ary mpanao politika frantsay, mpikambana ao amin'ny Antoko Sosialista. Niasa ho senatera tao amin'ny departemantan'i [[Rhône]] sy ny faritra metropolitanin'i Lyon izy nanomboka tamin'ny 2014 ka hatramin'ny 2020.
== Tantaram-piainana ==
=== Olom-boafidy ===
Mpikambana ao amin'ny [[Antoko Sosialista]] i Annie Guillemot, niditra teo amin'ny sehatry ny politika tamin'ny 1989 rehefa voafidy ho mpanolotsaina monisipaly tao Bron, niasa teo ambany fitarihan'ny Ben'ny tanàna Jean-Jack Queyranne ho lefitry ny [[Ben' ny tanàna|ben'ny tanàna]] izay niandraikitra ny politika an-tanàn-dehibe, ny trano fonenana ary ny fandrindrana hatramin'ny 1999. Tamin'io taona io ihany, voafidy ho ben'ny tanànan'i Bron izy ary voafidy indray tamin'ny 2001, 2008, ary 2014. Niasa ho mpanolotsaina ho an'ny faritra metropolitanina Greater Lyon ihany koa izy nanomboka tamin'ny 1995 ary filoha lefitra tamin'ny 2002, tompon'andraikitra tamin'ny fampidirana ny asan'ny [[tanàn-dehibe]] tamin'ny 2008.
Tamin'ny 1998, voafidy ho mpanolotsaina isam-paritra ho an'i Rhône-Alpes izy ary lasa filohan'ny komity momba ny fiahiana ara-tsosialy sy ny politika an-tanàn-dehibe. Tamin'ny 2001, niala tamin'io toerana io izy rehefa voafidy ho mpanolotsaina jeneraly ho an'ny kantonin'i Bron. Voafidy indray tamin'ny 2008, nifarana tamin'ny 31 Desambra 2014 ny fe-potoam-piasany, niaraka tamin'ny fandravana ny kantonina sy ny fananganana ny Faritra Metropolitanin'i Lyon. Nanomboka tamin'ny taona 2014 ka hatramin'ny taona 2020, dia mpanolotsaina tao amin'ny Faritra Metropolitan Lyon izy, ary koa filoha lefitra niandraikitra ny ankizy, ny fianakaviana, ny fanabeazana ary ny sekoly ambaratonga faharoa hatramin'ny 10 Jolay 2017.
Tamin'ny Septambra 2015, nametra-pialana tamin'ny maha-ben'ny tanàna azy izy ary nosoloin'ny lefiny teo aloha, Jean-Michel Longueval<ref>https://www.lyoncapitale.fr/Politique/Bron-Jean-Michel-Longueval-succede-a-Annie-Guillemot-comme-maire</ref>.
== Senatera ==
Amin'ny maha-kandidà faharoa ao amin'ny lisitry ny Antoko Sosialista azy tamin'ny fifidianana senatera tamin'ny 28 Septambra 2014 tao amin'ny departemantan'i Rhône azy, dia voafidy ho senatera izy mandritra ny fe-potoana enin-taona manomboka ny 1 Oktobra amin'io taona io.
Mpikambana ao amin'ny vondrona Sosialista izy ary mipetraka ao amin'ny Komity momba ny Raharaha Ara-toekarena.
Tamin'ny 4 Oktobra 2017, ny ampitson'ny fifidianana senatera (fanavaozana ampahany - tsy voakasik'izany ny departemantan'i Rhône), dia lasa Sekreteran'ny Antenimieran-doholona izy ary noho izany dia niditra tao amin'ny Biraon'ny Antenimieran-doholona.
Nanohana an'i Benoît Hamon tamin'ny fihodinana faharoa tamin'ny fifidianana voalohany ho an'ny olom-pirenena tamin'ny taona 2017 izy.
Tsy nirotsaka hofidiana indray izy tamin'ny fifidianana senatera tamin'ny 27 Septambra 2020.
== Jereo koa ==
* [[Biôgrafia]]
===Rohy ivelany===
* Ao amin'i Freebase: [https://www.freebase.com] {{Wayback|url=https://www.freebase.com/ |date=20160501004947 }}
[[sokajy:Biôgrafia]]
{{vangovango}}
[[sokajy:injeniera]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1956]]
0ef02ein3gr5eo7od24w9mpczdkq3e9
1134990
1134989
2026-04-12T09:20:49Z
Haër14
35835
/* Senatera */
1134990
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary= Annie Guillemot.jpg
|anarana=Annie Guillemot
|teraka=27 Janoary 1956
|maty=
|firenena=Frantsa
|mpiaraka=
|asa=
* [[injeniera]]
|taona niasàna=
}}
'''Annie Guillemot''' Tdia teraka tamin'ny 27 Janoary 1956 tao [[Lyon (Frantsa)|Lyon]] , injeniera sivily, [[jeôgrafia]] ary mpanao politika frantsay, mpikambana ao amin'ny Antoko Sosialista. Niasa ho senatera tao amin'ny departemantan'i [[Rhône]] sy ny faritra metropolitanin'i Lyon izy nanomboka tamin'ny 2014 ka hatramin'ny 2020.
== Tantaram-piainana ==
=== Olom-boafidy ===
Mpikambana ao amin'ny [[Antoko Sosialista]] i Annie Guillemot, niditra teo amin'ny sehatry ny politika tamin'ny 1989 rehefa voafidy ho mpanolotsaina monisipaly tao Bron, niasa teo ambany fitarihan'ny Ben'ny tanàna Jean-Jack Queyranne ho lefitry ny [[Ben' ny tanàna|ben'ny tanàna]] izay niandraikitra ny politika an-tanàn-dehibe, ny trano fonenana ary ny fandrindrana hatramin'ny 1999. Tamin'io taona io ihany, voafidy ho ben'ny tanànan'i Bron izy ary voafidy indray tamin'ny 2001, 2008, ary 2014. Niasa ho mpanolotsaina ho an'ny faritra metropolitanina Greater Lyon ihany koa izy nanomboka tamin'ny 1995 ary filoha lefitra tamin'ny 2002, tompon'andraikitra tamin'ny fampidirana ny asan'ny [[tanàn-dehibe]] tamin'ny 2008.
Tamin'ny 1998, voafidy ho mpanolotsaina isam-paritra ho an'i Rhône-Alpes izy ary lasa filohan'ny komity momba ny fiahiana ara-tsosialy sy ny politika an-tanàn-dehibe. Tamin'ny 2001, niala tamin'io toerana io izy rehefa voafidy ho mpanolotsaina jeneraly ho an'ny kantonin'i Bron. Voafidy indray tamin'ny 2008, nifarana tamin'ny 31 Desambra 2014 ny fe-potoam-piasany, niaraka tamin'ny fandravana ny kantonina sy ny fananganana ny Faritra Metropolitanin'i Lyon. Nanomboka tamin'ny taona 2014 ka hatramin'ny taona 2020, dia mpanolotsaina tao amin'ny Faritra Metropolitan Lyon izy, ary koa filoha lefitra niandraikitra ny ankizy, ny fianakaviana, ny fanabeazana ary ny sekoly ambaratonga faharoa hatramin'ny 10 Jolay 2017.
Tamin'ny Septambra 2015, nametra-pialana tamin'ny maha-ben'ny tanàna azy izy ary nosoloin'ny lefiny teo aloha, Jean-Michel Longueval<ref>https://www.lyoncapitale.fr/Politique/Bron-Jean-Michel-Longueval-succede-a-Annie-Guillemot-comme-maire</ref>.
== Senatera ==
Amin'ny maha-kandidà faharoa ao amin'ny lisitry ny Antoko Sosialista azy tamin'ny fifidianana senatera tamin'ny 28 Septambra 2014 tao amin'ny departemantan'i Rhône azy, dia voafidy ho senatera izy mandritra ny fe-potoana enin-taona manomboka ny 1 Oktobra amin'io taona io.
Mpikambana ao amin'ny vondrona Sosialista izy ary mipetraka ao amin'ny Komity momba ny Raharaha Ara-toekarena.
Tamin'ny 4 Oktobra 2017, ny ampitson'ny fifidianana senatera (fanavaozana ampahany - tsy voakasik'izany ny departemantan'i Rhône), dia lasa Sekreteran'ny Antenimieran-doholona izy ary noho izany dia niditra tao amin'ny Biraon'ny Antenimieran-doholona.
Nanohana an'i Benoît Hamon tamin'ny fihodinana faharoa tamin'ny fifidianana voalohany ho an'ny olom-pirenena tamin'ny taona 2017 izy<ref>https://www.lemonde.fr/primaire-de-la-gauche/article/2017/01/23/primaire-a-gauche-martine-aubry-et-ses-proches-voteront-pour-benoit-hamon_5067560_5008374.html</ref>.
Tsy nirotsaka hofidiana indray izy tamin'ny fifidianana senatera tamin'ny 27 Septambra 2020.
== Jereo koa ==
* [[Biôgrafia]]
===Rohy ivelany===
* Ao amin'i Freebase: [https://www.freebase.com] {{Wayback|url=https://www.freebase.com/ |date=20160501004947 }}
[[sokajy:Biôgrafia]]
{{vangovango}}
[[sokajy:injeniera]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1956]]
pdakrgw098aaof5rf055avgrzxchb86
1134991
1134990
2026-04-12T09:22:03Z
Haër14
35835
/* Senatera */
1134991
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary= Annie Guillemot.jpg
|anarana=Annie Guillemot
|teraka=27 Janoary 1956
|maty=
|firenena=Frantsa
|mpiaraka=
|asa=
* [[injeniera]]
|taona niasàna=
}}
'''Annie Guillemot''' Tdia teraka tamin'ny 27 Janoary 1956 tao [[Lyon (Frantsa)|Lyon]] , injeniera sivily, [[jeôgrafia]] ary mpanao politika frantsay, mpikambana ao amin'ny Antoko Sosialista. Niasa ho senatera tao amin'ny departemantan'i [[Rhône]] sy ny faritra metropolitanin'i Lyon izy nanomboka tamin'ny 2014 ka hatramin'ny 2020.
== Tantaram-piainana ==
=== Olom-boafidy ===
Mpikambana ao amin'ny [[Antoko Sosialista]] i Annie Guillemot, niditra teo amin'ny sehatry ny politika tamin'ny 1989 rehefa voafidy ho mpanolotsaina monisipaly tao Bron, niasa teo ambany fitarihan'ny Ben'ny tanàna Jean-Jack Queyranne ho lefitry ny [[Ben' ny tanàna|ben'ny tanàna]] izay niandraikitra ny politika an-tanàn-dehibe, ny trano fonenana ary ny fandrindrana hatramin'ny 1999. Tamin'io taona io ihany, voafidy ho ben'ny tanànan'i Bron izy ary voafidy indray tamin'ny 2001, 2008, ary 2014. Niasa ho mpanolotsaina ho an'ny faritra metropolitanina Greater Lyon ihany koa izy nanomboka tamin'ny 1995 ary filoha lefitra tamin'ny 2002, tompon'andraikitra tamin'ny fampidirana ny asan'ny [[tanàn-dehibe]] tamin'ny 2008.
Tamin'ny 1998, voafidy ho mpanolotsaina isam-paritra ho an'i Rhône-Alpes izy ary lasa filohan'ny komity momba ny fiahiana ara-tsosialy sy ny politika an-tanàn-dehibe. Tamin'ny 2001, niala tamin'io toerana io izy rehefa voafidy ho mpanolotsaina jeneraly ho an'ny kantonin'i Bron. Voafidy indray tamin'ny 2008, nifarana tamin'ny 31 Desambra 2014 ny fe-potoam-piasany, niaraka tamin'ny fandravana ny kantonina sy ny fananganana ny Faritra Metropolitanin'i Lyon. Nanomboka tamin'ny taona 2014 ka hatramin'ny taona 2020, dia mpanolotsaina tao amin'ny Faritra Metropolitan Lyon izy, ary koa filoha lefitra niandraikitra ny ankizy, ny fianakaviana, ny fanabeazana ary ny sekoly ambaratonga faharoa hatramin'ny 10 Jolay 2017.
Tamin'ny Septambra 2015, nametra-pialana tamin'ny maha-ben'ny tanàna azy izy ary nosoloin'ny lefiny teo aloha, Jean-Michel Longueval<ref>https://www.lyoncapitale.fr/Politique/Bron-Jean-Michel-Longueval-succede-a-Annie-Guillemot-comme-maire</ref>.
== Senatera ==
Amin'ny maha-kandidà faharoa ao amin'ny lisitry ny Antoko Sosialista azy tamin'ny fifidianana senatera tamin'ny 28 Septambra 2014 tao amin'ny departemantan'i Rhône azy, dia voafidy ho senatera izy mandritra ny fe-potoana enin-taona manomboka ny 1 Oktobra amin'io taona io.
Mpikambana ao amin'ny vondrona Sosialista izy ary mipetraka ao amin'ny Komity momba ny Raharaha Ara-toekarena.
Tamin'ny 4 Oktobra 2017, ny ampitson'ny fifidianana senatera (fanavaozana ampahany - tsy voakasik'izany ny departemantan'i Rhône), dia lasa Sekreteran'ny Antenimieran-doholona izy ary noho izany dia niditra tao amin'ny Biraon'ny Antenimieran-doholona.
Nanohana an'i Benoît Hamon tamin'ny fihodinana faharoa tamin'ny fifidianana voalohany ho an'ny olom-pirenena tamin'ny taona 2017 izy<ref>https://www.lemonde.fr/primaire-de-la-gauche/article/2017/01/23/primaire-a-gauche-martine-aubry-et-ses-proches-voteront-pour-benoit-hamon_5067560_5008374.html</ref>.
Tsy nirotsaka hofidiana indray izy tamin'ny [[:fr:Élections_sénatoriales_de_2020_dans_le_Rhône|fifidianana senatera]] tamin'ny 27 Septambra 2020.
== Jereo koa ==
* [[Biôgrafia]]
===Rohy ivelany===
* Ao amin'i Freebase: [https://www.freebase.com] {{Wayback|url=https://www.freebase.com/ |date=20160501004947 }}
[[sokajy:Biôgrafia]]
{{vangovango}}
[[sokajy:injeniera]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1956]]
5wfbmkswwfu8frv721yvdhk0zwfcjh0
Americana
0
257661
1134897
956312
2026-04-12T00:40:54Z
HarryWurst
36292
1134897
wikitext
text/x-wiki
{{coord|-22.739170|-47.331390}}
{{infobox tanàna
|anarana = Americana
|velarantany =133,63
|haavo = 545
|fanjakana = [[São Paulo]]
|isam-ponina = 196022
|firenena = {{Brazila}}
|ben'ny tanàna =
|sary =Vista aérea de Americana.jpg
|saina =Bandeira de Americana - SP.svg
}}
'''Americana''' dia tanàna ao amin'ny fanjakana mizaka tenan'i [[São Paulo]] ao amin'ny [[Brazila]].
Any avaratrandrefan'ny renivohitry ny fanjakana no misy azy, 126 kilometatra eo ho eo. Mirefy 133,63 kilometatra toradroa izy io, ka ny 50,750 kilometatra toradroa dia any an-tanàn-dehibe ary ny 82,88 kilometatra toradroa sisa no faritra ambanivohitra.
Ny isam-poniny dia 237240 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2022
== Jereo koa ==
* [[Brazila]]
** [[São Paulo]]
== Tsiahy ==
<references/>
[[pt:Americana (São Paulo)]]
{{commonscat}}
[[sokajy:Tanàna ao São Paulo]]
g9ugdmt7yyxekyyuatqc68u53mbj0fr
1134898
1134897
2026-04-12T00:41:26Z
HarryWurst
36292
1134898
wikitext
text/x-wiki
{{coord|-22.739170|-47.331390}}
{{infobox tanàna
|anarana = Americana
|velarantany =133,63
|haavo = 545
|fanjakana = [[São Paulo]]
|isam-ponina = 196022
|firenena = {{Brazila}}
|ben'ny tanàna =
|sary =Vista aérea de Americana.jpg
|saina =Bandeira de Americana - SP.svg
}}
[[File:SaoPaulo Municip Americana.svg|thumb|left| Americana]]
'''Americana''' dia tanàna ao amin'ny fanjakana mizaka tenan'i [[São Paulo]] ao amin'ny [[Brazila]].
Any avaratrandrefan'ny renivohitry ny fanjakana no misy azy, 126 kilometatra eo ho eo. Mirefy 133,63 kilometatra toradroa izy io, ka ny 50,750 kilometatra toradroa dia any an-tanàn-dehibe ary ny 82,88 kilometatra toradroa sisa no faritra ambanivohitra.
Ny isam-poniny dia 237240 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2022
== Jereo koa ==
* [[Brazila]]
** [[São Paulo]]
== Tsiahy ==
<references/>
[[pt:Americana (São Paulo)]]
{{commonscat}}
[[sokajy:Tanàna ao São Paulo]]
os3qfbcoy51ocjzzjtvbmuenzcpiepj
1134899
1134898
2026-04-12T00:42:18Z
HarryWurst
36292
1134899
wikitext
text/x-wiki
{{coord|-22.739170|-47.331390}}
{{infobox tanàna
|anarana = Americana
|velarantany =133,63
|haavo = 545
|fanjakana = [[São Paulo]]
|isam-ponina = 196022
|firenena = {{Brazila}}
|ben'ny tanàna =
|sary =Vista aérea de Americana.jpg
|saina =Bandeira de Americana - SP.svg
}}
[[File:SaoPaulo Municip Americana.svg|thumb|left| Americana]]
'''Americana''' dia tanàna ao amin'ny fanjakana mizaka tenan'i [[São Paulo]] ao amin'ny [[Brazila]].
Any avaratrandrefan'ny renivohitry ny fanjakana no misy azy, 126 kilometatra eo ho eo. Mirefy 133,63 kilometatra toradroa izy io, ka ny 50,750 kilometatra toradroa dia any an-tanàn-dehibe ary ny 82,88 kilometatra toradroa sisa no faritra ambanivohitra.
Ny isam-poniny dia 237240 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2022
== Jereo koa ==
* [[Brazila]]
** [[São Paulo]]
== Tsiahy ==
<references/>
[[fr:Americana (Brésil)]]
[[pt:Americana (São Paulo)]]
{{commonscat}}
[[sokajy:Tanàna ao São Paulo]]
r1sil2c9ea5ol7i4k7kgr4hzormoxj3
1134900
1134899
2026-04-12T00:45:19Z
HarryWurst
36292
1134900
wikitext
text/x-wiki
{{coord|-22.739170|-47.331390}}
{{infobox tanàna
|anarana = Americana
|velarantany =133,63
|haavo = 545
|fanjakana = [[São Paulo]]
|isam-ponina = 196022
|firenena = {{Brazila}}
|ben'ny tanàna =
|sary =Vista aérea de Americana.jpg
|saina =Bandeira de Americana - SP.svg
}}
[[File:SaoPaulo Municip Americana.svg|thumb|left| Americana]]
'''Americana''' dia tanàna ao amin'ny fanjakana mizaka tenan'i [[São Paulo]] ao amin'ny [[Brazila]].
Any avaratrandrefan'ny renivohitry ny fanjakana no misy azy, 126 kilometatra eo ho eo. Mirefy 133,63 kilometatra toradroa izy io, ka ny 50,750 kilometatra toradroa dia any an-tanàn-dehibe ary ny 82,88 kilometatra toradroa sisa no faritra ambanivohitra.
Ny isam-poniny dia 237240 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2022
==Kaominina manamorona==
[[Limeira]], [[Cosmópolis]], [[Paulínia]], [[Nova Odessa]] ary [[Santa Bárbara d'Oeste]]
== Jereo koa ==
* [[Brazila]]
** [[São Paulo]]
== Tsiahy ==
<references/>
[[fr:Americana (Brésil)]]
[[pt:Americana (São Paulo)]]
{{commonscat}}
[[sokajy:Tanàna ao São Paulo]]
8lu83ocyos9ktua2lc34cr0u9tgg7kb
Tsikafonkafombazaha
0
281227
1134946
1121490
2026-04-12T07:36:17Z
Thelezifor
15140
1134946
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Jacinthe d'eau (Eichhornia crassipes) ou encore camalote à ganvié au Bénin 08.jpg|vignette|348x348px|Tsikafonkafombazaha (''Eichhornia crassipes'')]]
[[Sary:Water plant Antanifotsy.jpeg|vignette|Tsikafonkafombazaha maniry ao Imerinafovoany, [[Madagasikara]]]]
Ny '''tsikafonkafombazaha''', izay atao hoe '''tsikafonkafona''' ihany koa, dia karazana [[zavamaniry]] an-d[[renirano]] sy amin' ny [[lakandrano]] ary anaty [[farihy]], amin' ny faritra manana [[toetanin-jana-pehin-tany]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Pontederiaceae]]''. '''''Eichhornia crassipes''''' ny anarany ara-tsiansa. Any [[Amerika Atsimo]] no fiaviany, ao amin' ny [[deboka]] [[Amazônia|amazôniana]] sy ao amin' ny farihy lehibe sy [[honahona]] ao amin' ny faritr' i Pantanal any amin' ny tapany andrefana amin' i [[Brezila]] no fiaviany.
Anisan' ny zavamaniry ratsy maniry sy [[Zavamaniry manafika|miparitaka haingana]] ny tsikafonkafombazaha. Mitambatambatra metevina sady mitsinkafona ambony rano ny [[Taho|tahony]]. Izy no haingam-paniry indrindra amin' ny zavamaniry rehetra: mahatratra 2 hatramin' ny 5 m isan' andro ny kinovany sasany maniry any [[Azia Atsimo-Atsinanana]].
[[Sary:Water Hyacinths (Eichhornia crassipes) (13739218794).jpg|vignette|Tsikafonkafombazaha ao amin' ny Kruger National Park atsy [[Afrika Atsimo]]]]
Ny [[Eorôpa|Eorôpeana]] no nampiditra ny tsikafonkafombazaha teto [[Madagasikara]] tamin' ny taona 1925; taty aoriana dia nanelingelina ny fikorianan' ny rano amin' ny lakandrano io zavamaniry io sady nameno ny [[farihy]] sy ny [[dobo]]. Atao sakafon' ny [[omby]] be ronono anefa izy sady azo atao zezika amin' ny [[tanimbary]].
== Jereo koa ==
* ''[[Eichhornia]]''
* ''[[Pontederia]]''
* [[Tsikafonkafona]]
ddpe8mc6m7aw896h4s5mm4lzuu4pru6
1134947
1134946
2026-04-12T07:37:41Z
Thelezifor
15140
1134947
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Jacinthe d'eau (Eichhornia crassipes) ou encore camalote à ganvié au Bénin 08.jpg|vignette|348x348px|Tsikafonkafombazaha (''Eichhornia crassipes'')]]
[[Sary:Water plant Antanifotsy.jpeg|vignette|Tsikafonkafombazaha maniry ao Imerinafovoany, [[Madagasikara]]]]
Ny '''tsikafonkafombazaha''', izay atao hoe '''tsikafonkafona''' ihany koa, dia karazana [[zavamaniry]] an-d[[renirano]] sy amin' ny [[lakandrano]] ary anaty [[farihy]], amin' ny faritra manana [[toetanin-jana-pehin-tany]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Pontederiaceae]]''. '''''Eichhornia crassipes''''' na '''''Pontederia crassipes''''' ny anarany ara-tsiansa. Any [[Amerika Atsimo]] no fiaviany, ao amin' ny [[deboka]] [[Amazônia|amazôniana]] sy ao amin' ny farihy lehibe sy [[honahona]] ao amin' ny faritr' i Pantanal any amin' ny tapany andrefana amin' i [[Brezila]] no fiaviany.
Anisan' ny zavamaniry ratsy maniry sy [[Zavamaniry manafika|miparitaka haingana]] ny tsikafonkafombazaha. Mitambatambatra metevina sady mitsinkafona ambony rano ny [[Taho|tahony]]. Izy no haingam-paniry indrindra amin' ny zavamaniry rehetra: mahatratra 2 hatramin' ny 5 m isan' andro ny kinovany sasany maniry any [[Azia Atsimo-Atsinanana]].
[[Sary:Water Hyacinths (Eichhornia crassipes) (13739218794).jpg|vignette|Tsikafonkafombazaha ao amin' ny Kruger National Park atsy [[Afrika Atsimo]]]]
Ny [[Eorôpa|Eorôpeana]] no nampiditra ny tsikafonkafombazaha teto [[Madagasikara]] tamin' ny taona 1925; taty aoriana dia nanelingelina ny fikorianan' ny rano amin' ny lakandrano io zavamaniry io sady nameno ny [[farihy]] sy ny [[dobo]]. Atao sakafon' ny [[omby]] be ronono anefa izy sady azo atao zezika amin' ny [[tanimbary]].
== Jereo koa ==
* ''[[Eichhornia]]''
* ''[[Pontederia]]''
* [[Tsikafonkafona]]
38owsdipqio5mr8tgb2cyio3b79ohpz
Katrafay
0
284265
1135017
1119018
2026-04-12T11:11:13Z
Thelezifor
15140
Nanatsara rafi-pehezanteny
1135017
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Cedrelopsis grevei.jpg|vignette|Katrafay]]
Ny '''katrafay''' na '''katrafà''' na '''katrafae''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny vondron-karazana ''[[Cedrelopsis]],'' ao amin' ny fianakaviana ''[[Rutaceae]]''. Atao hoe '''''Cedrelopsis grevei''''' ny anarany ara-tsiansa. Hazo manintsan-dravina tsy fahita afa-tsy eto [[Madagasikara]] izy. Sitiliana ny hodiny mba hahazoana [[menakamanitra]] hazo izay ampiasaina ho fanafody amin' ny aretina maro.
Maniry ao amin’ ny [[faritanin' Antsiranana]], [[Faritanin' i Mahajanga|Mahajanga]], [[Faritanin' i Fianarantsoa|Fianarantsoa]] ary [[Faritanin' i Toliara|Toliara]], manomboka amin' ny haabon' ny ranomasina hatramin' ny 1 000 m izy io. Misy faritra aniriana miisa 90, araka ny fantatra, itỳ karazana hazo itỳ.
Eto Madagasikara dia ilaina betsaka amin' ny fanomezana fofona manitra ny toaka sy amin' ny fanamboarana zava-pisotro tsy misy [[Alikaola|alikôla]] ny hoditry ny katrafay izay mangidy. Heverina ho mpanaitra ny ozatra sy ny filan' ny nofo koa ny hoditra katrafay.
== Jereo koa ==
* ''[[Cedrelopsis]]''
* [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara]]
crr4zhs64vuxao9z9t6sgg81imck09y
Lisitry ny tanàna any Alemaina
0
286010
1134927
1125888
2026-04-12T06:05:30Z
HarryWurst
36292
1134927
wikitext
text/x-wiki
[[File:Flag of Germany.svg|thumb|Saina alemana]]
[[Sary:Museumsinsel Berlin Juli 2021 1 (cropped) b.jpg|vignette|[[Berlin]]]]
Inty ny '''lisitry ny tanàna ny Alemaina''' izay ahitana tanàna misy mponina mihoatra ny 100 000 sy latsaky ny 100 000.
== Tanana + 100 000 mponina ==
Inty ny lisitry ny tanàna misy mponina mihoatra ny 100 000.
{| class="wikitable sortable"
! align="center" |
! align="center" | Tanana
! align="center" data-sort-type="number" | 1980
! align="center" data-sort-typpe="number" | 1990
! align="center" data-sort-type="number" | 2000
! align="center" data-sort-type="number" | 2010
! align="center" data-sort-type="number" | 2015
!2022
! align="center" | velarantany (km2)
! align="center"| mpo./km2
! align="center" | [[fanjakana]]
|-align="right"
| 1 || align="left" height="30" | {{Berlin}} || {{formatnum:3048759}} || {{formatnum:3433695}} || {{formatnum:3382169}} || {{formatnum:3460725}} || {{formatnum:3520031}}
|3 755 251 || 891,68 || 4 214 || align="left" | {{Berlin}}
|-align="right"
| 2 || align="left" height="30" | {{Hamburg}} || {{formatnum:1645095}} || {{formatnum:1652363}} || {{formatnum:1715392}} || {{formatnum:1786448}} || {{formatnum:1787408}}
| 1 892 122||755,30|| 2 506 || align="left" | {{Hamburg}}
|-align="right"
| 3 || align="left" height="30" | [[München]] ([[:fr:Munich]]) || {{formatnum:1298941}} || {{formatnum:1229026}} || {{formatnum:1210223}} || {{formatnum:1353186}} || {{formatnum:1450381}}
| 1 512 491||310,70|| 4 868 || align="left" | {{Bayern}} (Bavière)
|-align="right"
| 4 || align="left" height="30" | [[Köln]] (Cologne) || {{formatnum:976694}} || {{formatnum:953551}} || {{formatnum:962884}} || {{formatnum:1007119}} || {{formatnum:1060582}}
| 1 084 831||405,02|| 2 679 || align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}} (Rhénanie-du-Nord-Westphalie)
|-align="right"
| 5 || align="left" height="30" | [[Franckfort/Main|Frankfurt/Main]] || {{formatnum:629375}} || {{formatnum:644865}} || {{formatnum:646550}} || {{formatnum:679664}} || {{formatnum:732688}}
| 773 068||248,31|| 3 113 || align="left" | {{Hessen}} (Hesse)
|-align="right"
| 6 || align="left" height="30" | [[Stuttgart]] || {{formatnum:580648}} || {{formatnum:579988}} || {{formatnum:583874}} || {{formatnum:606588}} || {{formatnum:623738}}
| 632 865||207,35|| 3 052 || align="left" | {{Baden-Württemberg}}
|-align="right"
| 7 || align="left" height="30" | [[Düsseldorf]] || {{formatnum:590479}} || {{formatnum:575794}} || {{formatnum:569364}} || {{formatnum:588735}} || {{formatnum:612178}}
| 629 047||217,41|| 2 893 || align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 8 || align="left" height="30" | [[Leipzig]]|| {{formatnum:562480}}|| {{formatnum:511079}}|| {{formatnum:493208}}|| {{formatnum:522883}}|| {{formatnum:560472}}
| 616 093||297,39|| 2 069 || align="left" | {{Sachsen}}
|- align="right"
| 9 || align="left" height="30" | [[Dortmund]]|| {{formatnum:608297}}|| {{formatnum:599055}}|| {{formatnum:588994}}|| {{formatnum:580444}}|| {{formatnum:586181}}
| 593 317||280,71|| 2 114 || align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 10 || align="left" height="30" | [[Essen]]|| {{formatnum:647643}}|| {{formatnum:626973}}|| {{formatnum:595243}}|| {{formatnum:574635}}|| {{formatnum:582624}}
| 584 580||210,34|| 2 779 || align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|-align="right"
| 11 || align="left" height="30" | {{Bremen}} || {{formatnum:555118}} || {{formatnum:551219}} || {{formatnum:539403}} || {{formatnum:547340}} || {{formatnum:557464}}
| 569 396||325,56|| 1 791 || align="left" | {{Bremen}}
|-align="right"
| 12 || align="left" height="30" | [[Dresden]] || {{formatnum:516225}} || {{formatnum:490571}} || {{formatnum:477807}} || {{formatnum:523058}} || {{formatnum:543825}}
| 563 311||328,31|| 1 715 || align="left" | {{Sachsen}} (Saxe)
|-align="right"
| 13 || align="left" height="30" | [[Hannover]] || {{formatnum:534623}} || {{formatnum:513010}} || {{formatnum:515001}} || {{formatnum:522686}} || {{formatnum:532163}}
| 545 045||204,15|| 2 668 || align="left" | {{Niedersachsen}} (Basse-Saxe)
|-align="right"
| 14 || align="left" height="30" | [[Nürnberg]] || {{formatnum:484405}} || {{formatnum:493692}} || {{formatnum:488400}} || {{formatnum:505664}} || {{formatnum:509975}}
| 523 026||186,38|| 2 805 || align="left" | {{Bayern}}
|-align="right"
| 15 || align="left" height="30" | [[Duisburg]] || {{formatnum:558089}} || {{formatnum:535447}} || {{formatnum:514915}} || {{formatnum:489599}} || {{formatnum:491231}}
| 502 211||232,80|| 2 157 || align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|-align="right"
| 16 || align="left" height="30" | [[Bochum]] || {{formatnum:400757}} || {{formatnum:396486}} || {{formatnum:391147}} || {{formatnum:374737}} || {{formatnum:364742}}
| 365 742||145,66|| 2 511 || align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|-align="right"
| 17 || align="left" height="30" | [[Wuppertal]] || {{formatnum:393381}} || {{formatnum:383660}} || {{formatnum:366434}} || {{formatnum:349721}} || {{formatnum:350046}}
| 358 876||168,39|| 2 131 || align="left" |{{Nordrhein-Westfalen}}
|-align="right"
| 18 || align="left" height="30" | [[Bielefeld]] || {{formatnum:312708}} || {{formatnum:319037}} || {{formatnum:321758}} || {{formatnum:323270}} || {{formatnum:333090}}
| 338 332||258,82|| 1 307 || align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|-align="right"
| 19 || align="left" height="30" | [[Bonn]] || {{formatnum:288148}} || {{formatnum:292234}} || {{formatnum:302247}} || {{formatnum:324899}} || {{formatnum:318809}}
| 336 465||141,06|| 2 385 || align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|-align="right"
| 20 || align="left" height="30" | [[Münster]] || {{formatnum:269696}} || {{formatnum:259438}} || {{formatnum:265609}} || {{formatnum:279803}} || {{formatnum:310039}}
| 320.946||303,28|| 1 058 || align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 21 || align="left" height="30" | [[Mannheim]]|| {{formatnum:304303}}|| {{formatnum:310411}}|| {{formatnum:306729}}|| {{formatnum:313174}}|| {{formatnum:305780}}
| 315 554||144,96|| 2 177 || align="left" | {{Baden-Württemberg}}
|- align="right"
| 22 || align="left" height="30" | [[Karlsruhe]]|| {{formatnum:271892}}|| {{formatnum:275061}}|| {{formatnum:278558}}|| {{formatnum:294761}}|| {{formatnum:307755}}
| 308 707||173,46|| 1 780 || align="left" | {{Baden-Württemberg}}
|-align="right"
| 23 || align="left" height="30" | [[Augsburg]] || {{formatnum:248346}} || {{formatnum:256877}} || {{formatnum:254982}} || {{formatnum:264708}} || {{formatnum:286374}}
| 301 033||146,84|| 2 050 || align="left" | {{Bayern}}
|-align="right"
| 24 || align="left" height="30" | [[Wiesbaden]] || {{formatnum:274464}} || {{formatnum:260301}} || {{formatnum:270109}} || {{formatnum:275976}} || {{formatnum:276218}}
| 283 083||203,92|| 1 389 || align="left" | {{Hessen}}
|- align="right"
| 25 || align="left" height="30" | [[Mönchengladbach]]|| {{formatnum:258424}}|| {{formatnum:259436}}|| {{formatnum:263014}}|| {{formatnum:257993}}|| {{formatnum:259996}}
| 268 465||170,47|| 1 575 || align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 26 || align="left" height="30" | [[Gelsenkirchen]]|| {{formatnum:304386}}|| {{formatnum:293714}}|| {{formatnum:278695}}|| {{formatnum:257981}}|| {{formatnum:260368}}
| 263 000||104,94|| 2 506 || align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 27 || align="left" height="30" | [[Aachen]] (Aix-la-Chapelle)|| {{formatnum:243947}}|| {{formatnum:241861}}|| {{formatnum:244386}}|| {{formatnum:258664}}|| {{formatnum:245885}}
| 252 136||160,85|| 1 568 || align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 28 || align="left" height="30" | [[Braunschweig]] (Brounswick) || {{formatnum:261141}}|| {{formatnum:258833}}|| {{formatnum:245816}}|| {{formatnum:248867}}|| {{formatnum:251364}}
| 251 804||192,17|| 1 307 || align="left" | {{Niedersachsen}}
|- align="right"
| 29 || align="left" height="30" | [[Chemnitz]]|| {{formatnum:317644}}|| {{formatnum:294244}}|| {{formatnum:259246}}|| {{formatnum:243248}}|| {{formatnum:248645}}
| 248 563||220,86|| 1 125 || align="left" | {{Sachsen}}
|- align="right"
| 30 || align="left" height="30" | [[Kiel]]|| {{formatnum:250062}}|| {{formatnum:245567}}|| {{formatnum:232612}}|| {{formatnum:239526}}|| {{formatnum:246306}}
| 247 717||118,65|| 2 088 || align="left" | {{Schleswig-Holstein}}
|-align="right"
| 31 || align="left" height="30" | [[Halle (Saale)]] || {{formatnum:232294}} || {{formatnum:310234}} || {{formatnum:247736}} || {{formatnum:232963}} || {{formatnum:236991}}
| 242 083||135,02|| 1 793 || align="left" | {{Sachsen-Anhalt}}
|-align="right"
| 32 || align="left" height="30" | [[Magdeburg]] || {{formatnum:289032}} || {{formatnum:278807}} || {{formatnum:231450}} || {{formatnum:231525}} || {{formatnum:235723}}
| 239 364||201,00|| 1 191 || align="left" | {{Sachsen-Anhalt}}
|-align="right"
| 33 || align="left" height="30" | [[Freiburg im Breisgau]] || {{formatnum:175106}} || {{formatnum:191029}} || {{formatnum:205102}} || {{formatnum:224191}} || {{formatnum:226393}}
| 236 140||153,06|| 1 543 || align="left" | {{Baden-Württemberg}}
|-align="right"
| 34 || align="left" height="30" | [[Krefeld]] || {{formatnum:223969}} || {{formatnum:244020}} || {{formatnum:239916}} || {{formatnum:235076}} || {{formatnum:225144}}
| 228 426||137,78|| 1 658 || align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 35 || align="left" height="30" | [[Mainz]] (Mayence)|| {{formatnum:187392}}|| {{formatnum:179486}}|| {{formatnum:182870}}|| {{formatnum:199237}}|| {{formatnum:209779}}
| 220 552||97,74|| 2 257 || align="left" | {{Rheinland-Pfalz}}
|- align="right"
| 36 || align="left" height="30" | [[Lübeck]]|| {{formatnum:220588}}|| {{formatnum:214758}}|| {{formatnum:213399}}|| {{formatnum:210232}}|| {{formatnum:216253}}
| 218 095||214,21|| 1 018 || align="left" | {{Schleswig-Holstein}}
|-align="right"
| 37 || align="left" height="30" | [[Erfurt]] || {{formatnum:211575}} || {{formatnum:208989}} || {{formatnum:200564}} || {{formatnum:204994}} || {{formatnum:210118}}
| 214 969||269,88|| 796 || align="left" | {{Thüringen}}
|- align="right"
| 38 || align="left" height="30" | [[Oberhausen]]|| {{formatnum:228947}}|| {{formatnum:223840}}|| {{formatnum:222151}}|| {{formatnum:212945}}|| {{formatnum:210934}}
| 210 824||77,10|| 2 735 || align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|-align="right"
| 39 || align="left" height="30" | [[Rostock]] || {{formatnum:232506}} || {{formatnum:248088}} || {{formatnum:200506}} || {{formatnum:202735}} || {{formatnum:206011}}
| 209 920||181,26|| 1 157 || align="left" | {{Mecklenburg-Vorpommern}}
|-align="right"
| 40 || align="left" height="30" | [[Kassel]] || {{formatnum:195912}} || {{formatnum:194268}} || {{formatnum:194766}} || {{formatnum:195530}} || {{formatnum:197984}} || 204 202||106,78|| 1 912 || align="left" | {{Hessen}}
|-align="right"
| 41 || align="left" height="30" | [[Hagen]] || {{formatnum:218927}} || {{formatnum:214449}} || {{formatnum:203151}} || {{formatnum:188529}} || {{formatnum:189044}}
| 189 783||160,45|| 1 183 || align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 42 || align="left" height="30" | [[Potsdam]]|| {{formatnum:130900}}|| {{formatnum:139794}}|| {{formatnum:129324}}|| {{formatnum:156906}}|| {{formatnum:167745}}
| 185 750||188,25|| 987 || align="left" | {{Brandenburg}}
|-align="right"
| 43 || align="left" height="30" | [[Saarbrücken]] || {{formatnum:193554}} || {{formatnum:191694}} || {{formatnum:183257}} || {{formatnum:175741}} || {{formatnum:178151}}
| 181 759||167,09|| 1 085 || align="left" | {{Saarland}}
|- align="right"
| 44 || align="left" height="30" | [[Hamm]]|| {{formatnum:171869}}|| {{formatnum:179639}}|| {{formatnum:182427}}|| {{formatnum:181783}}|| {{formatnum:179397}}
| 180 849||226,43|| 799 || align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 45 || align="left" height="30" | [[Ludwigshafen]]|| {{formatnum:159399}}|| {{formatnum:162233}}|| {{formatnum:163383}}|| {{formatnum:164351}}|| {{formatnum:164718}}
| 174 265||77,55|| 2 251 || align="left" | {{Rheinland-Pfalz}}
|- align="right"
| 46 || align="left" height="30" | [[Oldenburg]]|| {{formatnum:136764}}|| {{formatnum:143131}}|| {{formatnum:154832}}|| {{formatnum:162173}}|| {{formatnum:163830}}
| 172 830||102,99|| 1 676 || align="left" | {{Niedersachsen}}
|- align="right"
| 47 || align="left" height="30" | [[Mülheim an der Ruhr]]|| {{formatnum:181279}}|| {{formatnum:177681}}|| {{formatnum:172862}}|| {{formatnum:167344}}|| {{formatnum:169278}}
| 172 404||91,28|| 1 889 || align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 48 || align="left" height="30" | [[Osnabrück]]|| {{formatnum:157367}}|| {{formatnum:163168}}|| {{formatnum:164101}}|| {{formatnum:164119}}|| {{formatnum:162403}}
| 167 366||119,79|| 1 397 || align="left" | {{Niedersachsen}}
|- align="right"
| 49 || align="left" height="30" | [[Leverkusen]]|| {{formatnum:160825}}|| {{formatnum:160919}}|| {{formatnum:161047}}|| {{formatnum:160772}}|| {{formatnum:163487}}
| 165 748||78,87|| 2 102 || align="left" |{{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 50 || align="left" height="30" | [[Heidelberg]]|| {{formatnum:133227}}|| {{formatnum:136796}}|| {{formatnum:140259}}|| {{formatnum:147312}}|| {{formatnum:156267}}
| 162 273||108,83|| 1 491 || align="left" |{{Baden-Württemberg}}
|- align="right"
| 51 || align="left" height="30" | [[Darmstadt]]|| {{formatnum:138201}}|| {{formatnum:138920}}|| {{formatnum:138242}}|| {{formatnum:144402}}|| {{formatnum:155353}}
| 162 243||122,09|| 1 329 || align="left" | {{Hessen}}
|- align="right"
| 52 || align="left" height="30" | [[Solingen]]|| {{formatnum:166085}}|| {{formatnum:165401}}|| {{formatnum:164973}}|| {{formatnum:159927}}|| {{formatnum:158726}}
| 160 643||89,54|| 1 794 || align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 53 || align="left" height="30" | [[Regensburg]] (Ratisbonne)|| {{formatnum:132604}}|| {{formatnum:121691}}|| {{formatnum:125676}}|| {{formatnum:135520}}|| {{formatnum:145465}}
| 157 443||80,70|| 1 947 || align="left" | {{Bayern}}
|- align="right"
| 54 || align="left" height="30" | [[Herne]]|| {{formatnum:182542}}|| {{formatnum:178132}}|| {{formatnum:174529}}|| {{formatnum:164762}}|| {{formatnum:155851}}
| 157 368||51,42|| 3 060 || align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|-align="right"
| 55 || align="left" height="30" | [[Paderborn]] || {{formatnum:110155}} || {{formatnum:120680}} || {{formatnum:139084}} || {{formatnum:146283}} || {{formatnum:148126}}
| 154 755||179,60|| 862 || align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 56 || align="left" height="30" | [[Neuss]]|| {{formatnum:149334}}|| {{formatnum:147019}}|| {{formatnum:150013}}|| {{formatnum:151388}}|| {{formatnum:155414}}
| 154 139||99,52|| 1 549 || align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|-align="right"
| 57 || align="left" height="30" | [[Ingolstadt]] || {{formatnum:90490}} || {{formatnum:105489}} || {{formatnum:115722}} || {{formatnum:125088}} || {{formatnum:132438}}
| 141 029||133,37|| 1 058 || align="left" | {{Bayern}}
|- align="right"
| 58 || align="left" height="30" | [[Offenbach (Main)]]|| {{formatnum:110993}}|| {{formatnum:114992}}|| {{formatnum:117535}}|| {{formatnum:120435}}|| {{formatnum:123734}}
| 134 710||44,89|| 3 002 || align="left" | {{Hessen}}
|-align="right"
| 59 || align="left" height="30" | [[Fürth]] || {{formatnum:99088}} || {{formatnum:103362}} || {{formatnum:110477}} || {{formatnum:114628}} || {{formatnum:124171}}
| 131 433||63,35|| 2 075 || align="left" | {{Bayern}}
|- align="right"
| 60 || align="left" height="30" | [[Ulm]]|| {{formatnum:100671}}|| {{formatnum:110529}}|| {{formatnum:117233}}|| {{formatnum:122801}}|| {{formatnum:122636}}
| 128 928||118,69|| 1 086 || align="left" | {{Baden-Württemberg}}
|- align="right"
| 61 || align="left" height="30" | [[Heilbronn]]|| {{formatnum:111938}}|| {{formatnum:115843}}|| {{formatnum:119305}}|| {{formatnum:122879}}|| {{formatnum:122567}}
| 128 928||99,88|| 1 285 || align="left" | {{Baden-Württemberg}}
|- align="right"
| 62 || align="left" height="30" | [[Pforzheim]]|| {{formatnum:106500}}|| {{formatnum:112944}}|| {{formatnum:117156}}|| {{formatnum:119781}}|| {{formatnum:122247}}
| 127 849||98,00|| 1 305 || align="left" | {{Baden-Württemberg}}
|- align="right"
| 63 || align="left" height="30" | [[Würzburg]]|| {{formatnum:128652}}|| {{formatnum:127777}}|| {{formatnum:127966}}|| {{formatnum:133799}}|| {{formatnum:124873}}
| 127 810||87,63|| 1 459 || align="left" | {{Bayern}}
|- align="right"
| 64 || align="left" height="30" | [[Wolfsburg]]|| {{formatnum:125935}}|| {{formatnum:128510}}|| {{formatnum:121805}}|| {{formatnum:121451}}|| {{formatnum:124045}}
| 125 961||204,08|| 616 || align="left" | {{Niedersachsen}}
|-align="right"
| 65 || align="left" height="30" | [[Göttingen]] || {{formatnum:129656}} || {{formatnum:121831}} || {{formatnum:124132}} || {{formatnum:121060}} || {{formatnum:118914}}
| 118 946||116,89|| 1 016 || align="left" | {{Niedersachsen}}
|-align="right"
| 66 || align="left" height="30" | [[Bottrop]] || {{formatnum:114571}} || {{formatnum:118936}} || {{formatnum:120611}} || {{formatnum:116771}} || {{formatnum:117143}}
| 118 113||100,61|| 1 174 || align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 67 || align="left" height="30" | [[Reutlingen]]|| {{formatnum:95456}}|| {{formatnum:103687}}|| {{formatnum:110650}}|| {{formatnum:112484}}|| {{formatnum:114310}}
| 117 547||87,06|| 1 350 || align="left" | {{Baden-Württemberg}}
|- align="right"
| 68 || align="left" height="30" | [[Erlangen]]|| {{formatnum:101845}}|| {{formatnum:102440}}|| {{formatnum:100778}}|| {{formatnum:105629}}|| {{formatnum:108336}}
| 116 562||76,95|| 1 515 || align="left" | {{Bayern}}
|- align="right"
| 69 || align="left" height="30" | [[Bremerhaven]]|| {{formatnum:138728}}|| {{formatnum:130446}}|| {{formatnum:120822}}|| {{formatnum:113366}}|| {{formatnum:114025}}
| 115 468||93,82|| 1 137 || align="left" |{{Bremen}}
|- align="right"
| 70 || align="left" height="30" | [[Koblenz]]|| {{formatnum:113676}}|| {{formatnum:108733}}|| {{formatnum:107950}}|| {{formatnum:106417}}|| {{formatnum:112586}}
| 115 268||105,13|| 1 095 || align="left" | {{Rheinland-Pfalz}}
|- align="right"
| 71 || align="left" height="30" | [[Bergisch Gladbach]]|| {{formatnum:101472}}|| {{formatnum:104037}}|| {{formatnum:105693}}|| {{formatnum:105723}}|| {{formatnum:111366}}
| 112 712||83,09|| 1 357 || align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 72 || align="left" height="30" | [[Remscheid]]|| {{formatnum:129082}}|| {{formatnum:123155}}|| {{formatnum:119287}}|| {{formatnum:110563}}|| {{formatnum:109499}}
| 112 613||74,52|| 1 511 || align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 73 || align="left" height="30" | [[Trier]] (Treves)|| {{formatnum:95536}}|| {{formatnum:97835}}|| {{formatnum:99410}}|| {{formatnum:105260}}|| {{formatnum:114914}}
| 112 195||117,13|| 958 || align="left" | {{Rheinland-Pfalz}}
|- align="right"
| 74 || align="left" height="30" | [[Recklinghausen|Recklinghausen]]|| {{formatnum:119418}}|| {{formatnum:125060}}|| {{formatnum:124785}}|| {{formatnum:118365}}|| {{formatnum:114330}}
| 111 734||66,43|| 1 680 || align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 75 || align="left" height="30" | [[Jena]]|| {{formatnum:103718}}|| {{formatnum:102518}}|| {{formatnum:99893}}|| {{formatnum:105129}}|| {{formatnum:109527}}
| 111 191||114,76|| 969 || align="left" | {{Thüringen}}
|-align="right"
| 76 || align="left" height="30" | [[Moers]] || {{formatnum:99923}} || {{formatnum:104595}} || {{formatnum:107062}} || {{formatnum:105506}} || {{formatnum:104529}}
| 105. 87||67,68|| 1 556 || align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 77 || align="left" height="30" | [[Salzgitter]]|| {{formatnum:113600}}|| {{formatnum:114355}}|| {{formatnum:112302}}|| {{formatnum:102394}}|| {{formatnum:101079}}
| 104 548|| 223,92 || 466 || align="left" | {{Niedersachsen}}
|- align="right"
| 78 || align="left" height="30" | [[Siegen]]|| {{formatnum:112320}}|| {{formatnum:109174}}|| {{formatnum:108476}}|| {{formatnum:103424}}|| {{formatnum:102355}}
| 102 560||114,69|| 894 || align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|-
|79
|[[Gütersloh]]
|78 211
|86 807
|95 158
|96 404
| -
|102 393
|111,99
|914
|{{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 80 || align="left" height="30" | [[Hildesheim]] || {{formatnum:102619}} || {{formatnum:105291}} || {{formatnum:103909}} || {{formatnum:102794}} || {{formatnum:101667}}
| 101 858|| 92,18 || 1 104 || align="left" | {{Niedersachsen}}
|-
|81
|[[Hanau]]
|{{formatnum:86402}}
|86 913
|88 294
|88 637
| -
|101 364
|76,49
|1 321
|{{Hessen}}
|-
|82
|[[Kaiserslautern]]
|98 745
|99 351
|99 825
|99 184
| -
|101 228
|139,74
|725
|{{Rheinland-Pfalz}}
|}
== Tanana -100 000 mponina ==
Inty ny lisitry ny tanàna misy mponina latsaky ny 100 000.
{| class="wikitable sortable"
! align="center" |
! align="center" | Tanana
! align="center" data-sort-type="number" | 1980
! align="center" data-sort-type="number" | 1990
! align="center" data-sort-type="number" | 2000
! align="center" data-sort-type="number" | 2010
!2022
! align="center" | fanjakana
|-align="right"
| 83 || align="left" height="30" | [[Cottbus]] || {{formatnum:113479}} || {{formatnum:125891}} || {{formatnum:108491}} || {{formatnum:102091}}
|99 515|| align="left" | {{Brandenburg}}
|- align="right"
| 84 || align="left" height="30" | [[Schwerin]]|| {{formatnum:121175}}|| {{formatnum:127447}}|| {{formatnum:101267}}|| {{formatnum:95220}}
|98 596|| align="left" | {{Mecklenburg-Vorpommern}}
|- align="right"
| 85 || align="left" height="30" | [[Witten]]|| {{formatnum:105876}}|| {{formatnum:105403}}|| {{formatnum:103196}}|| {{formatnum:98233}}
|95.897|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 86 || align="left" height="30" | [[Esslingen am Neckar]]|| {{formatnum:90835}}|| {{formatnum:91685}}|| {{formatnum:89667}}|| {{formatnum:91869}}
|94 941|| align="left" | {{Baden-Württemberg}}
|- align="right"
| 87 || align="left" height="30" | [[Ludwigsburg]]|| {{formatnum:81589}}|| {{formatnum:82343}}|| {{formatnum:87146}}|| {{formatnum:87735}}
|94 157|| align="left" | {{Baden-Württemberg}}
|- align="right"
| 88 || align="left" height="30" | [[Giessen]]|| {{formatnum:76374}}|| {{formatnum:74497}}|| {{formatnum:73138}}|| {{formatnum:77366}}
|94 146|| align="left" | {{Hessen}}
|- align="right"
| 89 || align="left" height="30" | [[Gera]]|| {{formatnum:125383}}|| {{formatnum:129037}}|| {{formatnum:112835}}|| {{formatnum:99262}}
|93 634|| align="left" | {{Thüringen}}
|- align="right"
| 90 || align="left" height="30" | [[Düren]]|| {{formatnum:85913}}|| {{formatnum:86508}}|| {{formatnum:91801}}|| {{formatnum:92820}}
|93 207|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 91 || align="left" height="30" | [[Tübingen]]|| {{formatnum:73132}}|| {{formatnum:80372}}|| {{formatnum:81128}}|| {{formatnum:88358}}
|92 811|| align="left" | {{Baden-Württemberg}}
|- align="right"
| 92 || align="left" height="30" | [[Flensburg]]|| {{formatnum:87862}}|| {{formatnum:86977}}|| {{formatnum:84281}}|| {{formatnum:88759}}
|92 550|| align="left" | {{Schleswig-Holstein}}
|- align="right"
| 93 || align="left" height="30" | [[Iserlohn]]|| {{formatnum:93823}}|| {{formatnum:96314}}|| {{formatnum:98790}}|| {{formatnum:94966}}
|92 540|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 94 || align="left" height="30" | [[Villingen-Schwenningen]]|| {{formatnum:78904}}|| {{formatnum:78218}}|| {{formatnum:80891}}|| {{formatnum:81022}}
|88 213|| align="left" | {{Baden-Württemberg}}
|- align="right"
| 95 || align="left" height="30" | [[Ratingen]]|| {{formatnum:89466}}|| {{formatnum:91007}}|| {{formatnum:91437}}|| {{formatnum:91088}}
|87 388|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 96 || align="left" height="30" | [[Zwickau]]|| {{formatnum:122129}}|| {{formatnum:114632}}|| {{formatnum:103008}}|| {{formatnum:93750}}
|87 172|| align="left" | {{Sachsen}}
|- align="right"
| 97 || align="left" height="30" | [[Lünen]]|| {{formatnum:85872}}|| {{formatnum:87845}}|| {{formatnum:92017}}|| {{formatnum:87530}}
|86 868|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 98 || align="left" height="30" | [[Konstanz]] (Constance) || {{formatnum:68305}}|| {{formatnum:75089}}|| {{formatnum:78087}}|| {{formatnum:84693}}
|85 859|| align="left" | {{Baden-Württemberg}}
|- align="right"
| 99 || align="left" height="30" | [[Worms (Alemaina)|Worms]]|| {{formatnum:73603}}|| {{formatnum:76503}}|| {{formatnum:80361}}|| {{formatnum:81736}}
|84 646|| align="left" | {{Rheinland-Pfalz}}
|- align="right"
| 100 || align="left" height="30" | [[Marl]]|| {{formatnum:89082}}|| {{formatnum:91467}}|| {{formatnum:93256}}|| {{formatnum:87557}}
|84 331|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 101 || align="left" height="30" | [[Minden]]|| {{formatnum:77713}}|| {{formatnum:78145}}|| {{formatnum:83079}}|| {{formatnum:82114}}
|83 076|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|-align="right"
| 102 || align="left" height="30" | [[Velbert]] || {{formatnum:93056}} || {{formatnum:89253}} || {{formatnum:89782}} || {{formatnum:84033}}
|82 445|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 103 || align="left" height="30" | [[Norderstedt]]|| {{formatnum:65301}}|| {{formatnum:68450}}|| {{formatnum:71523}}|| {{formatnum:71992}}
|81 880|| align="left" | {{Schleswig-Holstein}}
|- align="right"
| 104 || align="left" height="30" | [[Bamberg]]|| {{formatnum:71928}}|| {{formatnum:70521}}|| {{formatnum:69036}}|| {{formatnum:70004}}
|79 935|| align="left" | {{Bayern}}
|- align="right"
| 105 || align="left" height="30" | [[Dessau-Roßlau]]|| {{formatnum:102529}}|| {{formatnum:96754}}|| {{formatnum:83153}}|| {{formatnum:86906}}
|79 655|| align="left" |{{Sachsen-Anhalt}}
|- align="right"
| 106 || align="left" height="30" | [[Neumünster]]|| {{formatnum:80145}}|| {{formatnum:80743}}|| {{formatnum:79831}}|| {{formatnum:76830}}
|79 502|| align="left" | {{Schleswig-Holstein}}
|- align="right"
| 107 || align="left" height="30" | [[Delmenhorst]]|| {{formatnum:72370}}|| {{formatnum:75154}}|| {{formatnum:76644}}|| {{formatnum:74361}}
|78 385|| align="left" | {{Niedersachsen}}
|- align="right"
| 108 || align="left" height="30" | [[Viersen]]|| {{formatnum:81114}}|| {{formatnum:77453}}|| {{formatnum:77130}}|| {{formatnum:75360}}
|78 208|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 109 || align="left" height="30" | [[Rheine]]|| {{formatnum:71432}}|| {{formatnum:70452}}|| {{formatnum:75886}}|| {{formatnum:76530}}
|77 893|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 110 || align="left" height="30" | [[Marburg]]|| {{formatnum:76419}}|| {{formatnum:74146}}|| {{formatnum:77390}}|| {{formatnum:80656}}
|77 845|| align="left" | {{Hessen}}
|- align="right"
| 111 || align="left" height="30" | [[Lüneburg]]|| {{formatnum:62225}}|| {{formatnum:61870}}|| {{formatnum:67398}}|| {{formatnum:72983}}
|76 837|| align="left" | {{Niedersachsen}}
|- align="right"
| 112 || align="left" height="30" | [[Dorsten]]|| {{formatnum:70287}}|| {{formatnum:78035}}|| {{formatnum:81063}}|| {{formatnum:76775}}
|76 720|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 113 || align="left" height="30" | [[Troisdorf]]|| {{formatnum:58618}}|| {{formatnum:64430}}|| {{formatnum:72678}}|| {{formatnum:75369}}
|76 251|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 114 || align="left" height="30" | [[Wilhelmshaven]]|| {{formatnum:99230}}|| {{formatnum:90561}}|| {{formatnum:85287}}|| {{formatnum:81324}}
|76 089|| align="left" | {{Niedersachsen}}
|- align="right"
| 115 || align="left" height="30" | [[Gladbeck]]|| {{formatnum:79747}}|| {{formatnum:80267}}|| {{formatnum:77789}}|| {{formatnum:75253}}
|75 889|| align="left" |{{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 116 || align="left" height="30" | [[Landshut]]|| {{formatnum:55796}}|| {{formatnum:59066}}|| {{formatnum:58746}}|| {{formatnum:63258}}
|75 457|| align="left" | {{Bayern}}
|- align="right"
| 117 || align="left" height="30" | [[Detmold]]|| {{formatnum:67612}}|| {{formatnum:70074}}|| {{formatnum:73695}}|| {{formatnum:72758}}
|75 089|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 118 || align="left" height="30" | [[Bayreuth]]|| {{formatnum:70633}}|| {{formatnum:72345}}|| {{formatnum:74153}}|| {{formatnum:72683}}
|74 506|| align="left" | {{Bayern}}
|- align="right"
| 119 || align="left" height="30" | [[Arnsberg]]|| {{formatnum:78056}}|| {{formatnum:75864}}|| {{formatnum:77473}}|| {{formatnum:74227}}
|74 323|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 120 || align="left" height="30" | [[Castrop-Rauxel]]|| {{formatnum:78877}}|| {{formatnum:79037}}|| {{formatnum:78608}}|| {{formatnum:75408}}
|73 795|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 121 || align="left" height="30" | [[Brandenburg an der Havel]]|| {{formatnum:94953}}|| {{formatnum:89889}}|| {{formatnum:77516}}|| {{formatnum:71778}}
|73 609|| align="left" | {{Brandenburg}}
|- align="right"
| 122 || align="left" height="30" | [[Aschaffenburg]]|| {{formatnum:59257}}|| {{formatnum:64098}}|| {{formatnum:67592}}|| {{formatnum:68678}}
|72 444|| align="left" | {{Bayern}}
|- align="right"
| 123 || align="left" height="30" | [[Bocholt (Allemagne)|Bocholt]]|| {{formatnum:65352}}|| {{formatnum:68936}}|| {{formatnum:72138}}|| {{formatnum:73170}}
|71 930|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 124 || align="left" height="30" | [[Lüdenscheid]]|| {{formatnum:74578}}|| {{formatnum:79401}}|| {{formatnum:80613}}|| {{formatnum:75463}}
|71 865|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|-align="right"
| 125 || align="left" height="30" | [[Celle]] || {{formatnum:72820}} || {{formatnum:72260}} || {{formatnum:72127}} || {{formatnum:70242}}
|70 138|| align="left" | {{Niedersachsen}}
|- align="right"
| 126 || align="left" height="30" | [[Kempten (Allgäu)|Kempten]]|| {{formatnum:57376}}|| {{formatnum:61906}}|| {{formatnum:61389}}|| {{formatnum:62060}}
|70 056|| align="left" | {{Bayern}}
|- align="right"
| 127 || align="left" height="30" | [[Fulda]]|| {{formatnum:57035}}|| {{formatnum:56289}}|| {{formatnum:62510}}|| {{formatnum:64349}}
|69 968|| align="left" | {{Hessen}}
|- align="right"
| 128 || align="left" height="30" | [[Lippstadt]]|| {{formatnum:61927}}|| {{formatnum:62345}}|| {{formatnum:66933}}|| {{formatnum:66976}}
|68 890|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 129 || align="left" height="30" | [[Aalen]]|| {{formatnum:63030}}|| {{formatnum:64781}}|| {{formatnum:66066}}|| {{formatnum:66113}}
|68 816|| align="left" | {{Baden-Württemberg}}
|- align="right"
| 130 || align="left" height="30" | [[Dinslaken]]|| {{formatnum:59473}}|| {{formatnum:65313}}|| {{formatnum:70714}}|| {{formatnum:69472}}
|67 762|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 131 || align="left" height="30" | [[Herford]]|| {{formatnum:62881}}|| {{formatnum:63893}}|| {{formatnum:65083}}|| {{formatnum:64088}}
|67 459|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 132 || align="left" height="30" | [[Rüsselsheim]]|| {{formatnum:60974}}|| {{formatnum:59430}}|| {{formatnum:59357}}|| {{formatnum:60294}}
|67 277|| align="left" | {{Hessen}}
|- align="right"
| 133 || align="left" height="30" | [[Kerpen]]|| {{formatnum:54725}}|| {{formatnum:57337}}|| {{formatnum:63135}}|| {{formatnum:64602}}
|67 239|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 134 || align="left" height="30" | [[Neuwied]]|| {{formatnum:60485}}|| {{formatnum:62075}}|| {{formatnum:67057}}|| {{formatnum:64318}}
|65 986|| align="left" | {{Rheinland-Pfalz}}
|- align="right"
| 135 || align="left" height="30" | [[Weimar]]|| {{formatnum:63709}}|| {{formatnum:60326}}|| {{formatnum:62425}}|| {{formatnum:65479}}
|65 620|| align="left" | {{Thüringen}}
|- align="right"
| 136 || align="left" height="30" | [[Dormagen]]|| {{formatnum:56645}}|| {{formatnum:58260}}|| {{formatnum:62957}}|| {{formatnum:62961}}
|65 147|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 137 || align="left" height="30" | [[Sindelfingen]]|| {{formatnum:54808}}|| {{formatnum:58805}}|| {{formatnum:60766}}|| {{formatnum:60445}}
|64 995|| align="left" | {{Baden-Württemberg}}
|- align="right"
| 138 || align="left" height="30" | [[Plauen]]|| {{formatnum:78828}}|| {{formatnum:71774}}|| {{formatnum:71543}}|| {{formatnum:66098}}
|64 763|| align="left" | {{Sachsen}}
|-align="right"
| 139 || align="left" height="30" | [[Grevenbroich]] || {{formatnum:60317}} || {{formatnum:60835}} || {{formatnum:64688}} || {{formatnum:63891}}
|64 596|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 140 || align="left" height="30" | [[Rosenheim]]|| {{formatnum:51604}}|| {{formatnum:56340}}|| {{formatnum:58908}}|| {{formatnum:61299}}
|64 403|| align="left" | {{Bayern}}
|- align="right"
| 141 || align="left" height="30" | [[Neubrandenburg]]|| {{formatnum:79006}}|| {{formatnum:89284}}|| {{formatnum:73318}}|| {{formatnum:65282}}
|63 989|| align="left" | {{Mecklenburg-Vorpommern}}
|- align="right"
| 142 || align="left" height="30" | [[Friedrichshafen]]|| {{formatnum:52080}}|| {{formatnum:54129}}|| {{formatnum:57213}}|| {{formatnum:58271}}
|62 932|| align="left" | {{Baden-Württemberg}}
|- align="right"
| 143 || align="left" height="30" | [[Herten|Herten]]|| {{formatnum:69247}}|| {{formatnum:69245}}|| {{formatnum:66930}}|| {{formatnum:62235}}
|62 473|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 144 || align="left" height="30" | [[Bergheim]]|| {{formatnum:54064}}|| {{formatnum:58146}}|| {{formatnum:63526}}|| {{formatnum:62129}}
|62 376|| align="left" |{{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 145 || align="left" height="30" | [[Schwäbisch Gmünd]]|| {{formatnum:56901}}|| {{formatnum:60081}}|| {{formatnum:62188}}|| {{formatnum:59654}}
|62 325|| align="left" | {{Baden-Württemberg}}
|- align="right"
| 146 || align="left" height="30" | [[Offenburg]]|| {{formatnum:50486}}|| {{formatnum:52964}}|| {{formatnum:56891}}|| {{formatnum:59215}}
|61 670|| align="left" | {{Baden-Württemberg}}
|- align="right"
| 147 || align="left" height="30" | [[Garbsen]]|| {{formatnum:57522}}|| {{formatnum:60776}}|| {{formatnum:63269}}|| {{formatnum:61790}}
|61 349|| align="left" | {{Niedersachsen}}
|- align="right"
| 148 || align="left" height="30" | [[Wesel]]|| {{formatnum:56776}}|| {{formatnum:59631}}|| {{formatnum:62063}}|| {{formatnum:60750}}
|61 330|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 149 || align="left" height="30" | [[Neu-Ulm]]|| {{formatnum:47415}}|| {{formatnum:46264}}|| {{formatnum:50188}}|| {{formatnum:51700}}
|61 043|| align="left" | {{Bayern}}
|- align="right"
| 150 || align="left" height="30" | [[Hürth]]|| {{formatnum:50794}}|| {{formatnum:50808}}|| {{formatnum:53261}}|| {{formatnum:55593}}
|60 969|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 151 || align="left" height="30" | [[Unna]]|| {{formatnum:56416}}|| {{formatnum:61552}}|| {{formatnum:71375}}|| {{formatnum:66502}}
|60 892|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 152 || align="left" height="30" | [[Langenfeld (Rheinland)]]|| {{formatnum:47027}}|| {{formatnum:53455}}|| {{formatnum:58429}}|| {{formatnum:59160}}
|59 783|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 153 || align="left" height="30" | [[Euskirchen]]|| {{formatnum:44811}}|| {{formatnum:49654}}|| {{formatnum:53680}}|| {{formatnum:55360}}
|59 772|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 154 || align="left" height="30" | [[Greifswald]]|| {{formatnum:61278}}|| {{formatnum:66251}}|| {{formatnum:54236}}|| {{formatnum:53434}}
|59 691|| align="left" | {{Mecklenburg-Vorpommern}}
|- align="right"
| 155 || align="left" height="30" | [[Stralsund]]|| {{formatnum:74947}}|| {{formatnum:72780}}|| {{formatnum:60663}}|| {{formatnum:58288}}
|59 363|| align="left" | {{Mecklenburg-Vorpommern}}
|- align="right"
| 156 || align="left" height="30" | [[Göppingen]]|| {{formatnum:53347}}|| {{formatnum:54957}}|| {{formatnum:57371}}|| {{formatnum:57627}}
|59 053|| align="left" | {{Baden-Württemberg}}
|- align="right"
| 157 || align="left" height="30" | [[Frankfurt (Oder)]]|| {{ formatnum:80414}}|| {{formatnum:86131}}|| {{formatnum:72131}}|| {{formatnum:60330}}
|58 230|| align="left" | {{Brandenburg}}
|- align="right"
| 158 || align="left" height="30" | [[Hameln]]|| {{formatnum:58390}}|| {{formatnum:58539}}|| {{formatnum:58807}}|| {{formatnum:58517}}
|57 905|| align="left" | {{Niedersachsen}}
|- align="right"
| 159 || align="left" height="30" | [[Meerbusch]]|| {{formatnum:49876}}|| {{formatnum:52104}}|| {{formatnum:55175}}|| {{formatnum:54180}}
|57 422|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 160 || align="left" height="30" | [[Baden-Baden]]|| {{formatnum:49142}}|| {{formatnum:51849}}|| {{formatnum:52627}}|| {{formatnum:54855}}
|57 025|| align="left" | {{Baden-Württemberg}}
|- align="right"
| 161 || align="left" height="30" | [[Görlitz]]|| {{formatnum:81399}}|| {{formatnum:72237}}|| {{formatnum:61599}}|| {{formatnum:57111}}
|56 574|| align="left" | {{Sachsen}}
|- align="right"
| 162 || align="left" height="30" | [[Lingen]]|| {{formatnum:44097}}|| {{formatnum:49137}}|| {{formatnum:51684}}|| {{formatnum:51177}}
|56 542|| align="left" | {{Niedersachsen}}
|- align="right"
| 163 || align="left" height="30" | [[Stolberg (Rheinland)]]|| {{formatnum:57550}}|| {{formatnum:57231}}|| {{formatnum:58682}}|| {{formatnum:58540}}
|56 455|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 164 || align="left" height="30" | [[Sankt Augustin]]|| {{formatnum:48580}}|| {{formatnum:51886}}|| {{formatnum:55248}}|| {{formatnum:56216}}
|56 369|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 165 || align="left" height="30" | [[Waiblingen]]|| {{formatnum:45114}}|| {{formatnum:48387}}|| {{formatnum:51362}}|| {{formatnum:52932}}
|56 081|| align="left" | {{Baden-Württemberg}}
|- align="right"
| 166 || align="left" height="30" | [[Eschweiler]]|| {{formatnum:53478}}|| {{formatnum:54675}}|| {{formatnum:55090}}|| {{formatnum:55646}}
|56 049|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 167 || align="left" height="30" | [[Hilden|Hilden]]|| {{formatnum:53343}}|| {{formatnum:54782}}|| {{formatnum:56412}}|| {{formatnum:56326}}
|55 815|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 168 || align="left" height="30" | [[Pulheim]]|| {{formatnum:44870}}|| {{formatnum:49353}}|| {{formatnum:53158}}|| {{formatnum:53645}}
|55 530|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 169 || align="left" height="30" | [[Langenhagen]]|| {{formatnum:46764}}|| {{formatnum:47432}}|| {{formatnum:49432}}|| {{formatnum:52583}}
|55 367|| align="left" | {{Niedersachsen}}
|- align="right"
| 170 || align="left" height="30" | [[Nordhorn]]|| {{formatnum:48492}}|| {{formatnum:49359}}|| {{formatnum:51968}}|| {{formatnum:53156}}
|55 242|| align="left" | {{Niedersachsen}}
|- align="right"
| 171 || align="left" height="30" | [[Bad Homburg vor der Höhe]]|| {{formatnum:51221}}|| {{formatnum:51820}}|| {{formatnum:52838}}|| {{formatnum:51903}}
|54 996|| align="left" | {{Hessen}}
|- align="right"
| 172 || align="left" height="30" | [[Bad Salzuflen]]|| {{formatnum:51248}}|| {{formatnum:53771}}|| {{formatnum:55028}}|| {{formatnum:54415}}
|54 808|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 173 || align="left" height="30" | [[Schweinfurt]]|| {{formatnum:52445}}|| {{formatnum:54483}}|| {{formatnum:54325}}|| {{formatnum:53970}}
|54 675|| align="left" | {{Bayern}}
|- align="right"
| 174 || align="left" height="30" | [[Hattingen]]|| {{formatnum:57373}}|| {{formatnum:58241}}|| {{formatnum:58329}}|| {{formatnum:56700}}
|54 637|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 175 || align="left" height="30" | [[Wetzlar]]|| {{formatnum:51997}}|| {{formatnum:51737}}|| {{formatnum:52608}}|| {{formatnum:52269}}
|54 187|| align="left" | {{Hessen}}
|- align="right"
| 176 || align="left" height="30" | [[Neustadt an der Weinstraße]]|| {{formatnum:50328}}|| {{formatnum:51988}}|| {{formatnum:53917}}|| {{formatnum:53506}}
|53 981|| align="left" | {{Rheinland-Pfalz}}
|- align="right"
| 177 || align="left" height="30" | [[Passau]]|| {{formatnum:50698}}|| {{formatnum:50328}}|| {{formatnum:50536}}|| {{formatnum:50594}}
|53 907|| align="left" | {{Bayern}}
|-
|178
|[[Kleve]] (Clèves)
|44 026
|45 963
|48 662
|49 477
|53 388
|{{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 179 || align="left" height="30" | [[Ahlen]]|| {{formatnum:54192}}|| {{formatnum:54169}}|| {{formatnum:55631}}|| {{formatnum:54745}}
|53 348|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|-
|180
|[[Frechen]]
|43 483
|44 360
|47 019
|49 939
|52 811
|{{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 181 || align="left" height="30" | [[Wolfenbüttel]]|| {{formatnum:50256}}|| {{formatnum:52032}}|| {{formatnum:54690}}|| {{formatnum:54124}}
|52 681|| align="left" | {{Niedersachsen}}
|-
|182
|[[Bad Kreuznach]]
|41 143
|40 950
|43 164
|43 703
|52 529
|{{Rheinland-Pfalz}}
|- align="right"
| 183 || align="left" height="30" | [[Menden (Sauerland)|Menden]]|| {{formatnum:53337}}|| {{formatnum:56527}}|| {{formatnum:59239}}|| {{formatnum:57599}}
|52 485|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 184 || align="left" height="30" | [[Ibbenbüren]]|| {{formatnum:42323}}|| {{formatnum:44643}}|| {{formatnum:48843}}|| {{formatnum:51552}}
|52 421|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 185 || align="left" height="30" | [[Gummersbach]]|| {{formatnum:48660}}|| {{formatnum:50965}}|| {{formatnum:53311}}|| {{formatnum:52636}}
|52 001|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|-
|186
|[[Ravensburg]]
|42 269
|45 650
|47 525
|49 774
|51 482
|{{Baden-Württemberg}}
|-
|187
|[[Böblingen]]
|41 505
|44 903
|45 838
|46 488
|51 460
|{{Baden-Württemberg}}
|-
|188
|[[Peine]]
|47 591
|46 654
|49 494
|48 743
|51 411
|{{Niedersachsen}}
|-
|189
|[[Speyer]]
|43 864
|46 553
|49 776
|49 857
|51 368
|{{Rheinland-Pfalz}}
|-
|190
|[[Rastatt]]
|37 297
|42 241
|46 437
|47 554
|51 310
|{{Baden-Württemberg}}
|-
|191
|[[Elmshorn]]
|41 439
|43 689
|47 391
|48 924
|50 772
|{{Schleswig-Holstein}}
|- align="right"
| 192 || align="left" height="30" | [[Emden]] || {{formatnum:51186}} || {{formatnum:50735}} || {{formatnum:50963}} || {{formatnum:51742}}
|50 535|| align="left" | {{Niedersachsen}}
|-
|193
|[[Goslar]]
|52 556
|46 251
|44 278
|40 989
|50 203
|{{Niedersachsen}}
|- align="right"
| 194 || align="left" height="30" | [[Willich]] || {{formatnum:39115}} || {{formatnum:42416}} || {{formatnum:50300}} || {{formatnum:51995}}
|50 144|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|-
|195
|[[Heidenheim an der Brenz]]
|48 585
|50 532
|51 301
|48 164
|50 025
|{{Baden-Württemberg}}
|-align="right"
|- align="right"
| 196 || align="left" height="30" | [[Hennef]] || || || ||
|48 144|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 197 || align="left" height="30" | [[Gotha]]|| || || ||
|43.400|| align="left" | {{Thüringen}}
|- align="right"
| ... || align="left" height="30" | [] || || || ||
||| align="left" |
|- align="right"
| 250|| align="left" height="30" | [[Soest]] || || || ||
|47.776|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 251|| align="left" height="30" | [[Brilon]] || || || ||
|25.456|| align="left" | {{Nordrhein-Westfalen}}
|- align="right"
| 253|| align="left" height="30" | [[Eisenhüttenstadt]] || || || ||
|24.703|| align="left" | {{Brandenburg}}
|}
[[Sokajy:Alemaina]]
[[Sokajy:Tanàna ao Alemaina]]
99vik055o85ugdnxmknvcg2colvvxzv
Sansevieria
0
290853
1134961
1127956
2026-04-12T08:19:52Z
Thelezifor
15140
1134961
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Sansevieria_trifasciata_Colombia.jpg|thumb|''Sansevieria trifasciata'' na ''[[Dracaena trifasciata]]''|398x398px]]
Ny '''''Sansevieria''''' dia vondron-karazan-javamaniry mamony, ao amin' ny filaharana [[Asparagales]], izay efa lany andro.
== Fanasokajiana ==
Anisan' ny fianakaviana ''[[Liliaceae]]'' teo aloha (na ny fianakaviana ''[[Dracaenaceae]]'' izay lasa zana-pianakavian' ny ''[[Convallarioideae]]'' ankehitriny) ny ''Sansevieria'' araka ny [[Fanasokajiana Klasika]]. Araka ny [[fanasokajiana filôjenetika]], ity karazana ity dia voasokajy ao amin' ny fianakaviana ''[[Ruscaceae]]'', saingy tamin' ny [[fanasokajiana APG III]] (2009) dia nanjary tsy manan-kery ity fianakaviana ity. Ao amin' ny [[fanasokajiana APG III]], ny ''Sansevieria'' dia napetraka ao amin' ny vondron-karazana ''[[Dracaena]]'' ao amin' ny fianakaviana ''[[Asparagaceae]]''. Teratany aty [[Afrika]], indrindra fa eto [[Madagasikara]], ary any [[Azia Atsimo]], izy io, tafiditra ao anatin' ny vondron-karazana ''[[Dracaena]]'' noho ny fandalinana molekiola filôjenetika.
== Karazana ==
=== Lisitra notsongaina ===
Vondrona efa tsy manan-kery ny ''Sansevieria'' na dia mbola misy ny mpanoratra mampiasa ireto anarana tanisaina manaraka ireto:
* ''Sansevieria arborescens'' <small>Cornu ex Gérôme & Labroy</small> = ''Dracaena arborescens'' <small>(Cornu ex Gérôme & Labroy) Byng & Christenh.</small>
* ''Sansevieria bagamoyensis'' <small>Carrière</small> = ''Dracaena bagamoyensis'' <small>(N.E.Br.) Byng & Christenh.</small>
* ''Sansevieria ballyi'' = ''Dracaena ballyi''
* ''Sansevieria carnea'' <small>Andrews</small> = ''Reineckea carnea'' <small>(Andrews) Kunth</small>
* ''Sansevieria cylindrica'' <small>Bojer ex Hook.</small> = ''Dracaena angolensis'' <small>(Welw. ex Carrière) Byng & Christenh.</small>
* ''Sansevieria ehrenbergii'' <small>Schweinf. ex Baker</small> = ''Dracaena hanningtonii'' <small>Baker</small>
* ''Sansevieria eilensis'' <small>Chahin.</small> = ''Dracaena eilensis'' <small>(Chahin.) Byng & Christenh.</small>
* ''Sansevieria fischeri'' <small>Baker</small> = ''Dracaena fischeri''
* ''Sansevieria kirkii'' <small>Baker</small> = ''Dracaena pethera'' <small>Byng & Christenh.</small>
* ''Sansevieria masoniana'' <small>Chahin</small> = ''Dracaena masoniana'' <small>(Chahin.) Byng & Christenh.</small>
* ''Sansevieria pinguicula'' <small>P.R.O.Bally</small> = ''Dracaena pinguicula'' <small>(P.R.O.Bally) Byng & Christenh.</small>
* ''Sansevieria stuckyi'' <small>God.-Leb. ex Gérôme & Labroy</small> = ''Dracaena stuckyi'' <small>(God.-Leb.) Byng & Christenh.</small>
* ''Sansevieria suffruticosa'' <small>N.E.Br.</small> = ''Dracaena suffruticosa'' <small>(N.E.Br.) Byng & Christenh.</small>
* ''Sansevieria trifasciata'' <small>Prain</small> = ''[[Dracaena trifasciata]]'' <small>(Prain) Mabb.</small>
Indreto misy ohatra vitsy amin' ny karazana tao amin' ilay vondrona ''Sansevieria.''
* ''Sansevieria conspicua''
* ''Sansevieria ehrenbergii''
* ''Sansevieria fischeri''
* ''Sansevieria nitida''
* ''Sansevieria perrotii''
* ''Sansevieria powellii''
* ''Sansevieria raffillii''
* ''Sansevieria volkensii''
=== Lisitra fenon' ny karazana ===
* ''Sansevieria aethiopica'' Thunb.
* ''Sansevieria arborescens'' Cornu ex Gérôme & Labroy
* ''Sansevieria ascendens'' L.E.Newton
* ''Sansevieria aubrytiana'' Carrière
* ''Sansevieria bacularis'' Pfennig ex A.Butler & Jankalski
* ''Sansevieria bagamoyensis'' N.E.Br.
* ''Sansevieria ballyi'' L.E.Newton
* ''Sansevieria bella'' L.E.Newton
* ''Sansevieria braunii'' Engl. & Krause
* ''Sansevieria burdettii'' Chahin.
* ''Sansevieria burmanica'' N.E.Br.
* ''Sansevieria canaliculata'' Carrière
* ''Sansevieria caulescens'' N.E.Br.
* ''Sansevieria concinna'' N.E.Br.
* ''Sansevieria conspicua'' N.E.Br.
* ''Sansevieria cylindrica'' Bojer ex Hook.
* ''Sansevieria dawei'' Stapf
* ''Sansevieria dooneri'' N.E.Br.,
* ''Sansevieria downsii'' Chahin.
* ''Sansevieria dumetescens'' L.E.Newton
* ''Sansevieria ebracteata'' (Cav.) Suresh
* ''Sansevieria ehrenbergii'' Schweinf. ex Baker
* ''Sansevieria eilensis'' Chahin.
* ''Sansevieria erythraeae'' Mattei
* ''Sansevieria fasciata'' Cornu ex Gérôme & Labroy
* ''Sansevieria fischeri'' (Baker) Marais
* ''Sansevieria forskaliana'' (Schult. & Schult.f.) Hepper & J.R.I.Wood
* ''Sansevieria francisii'' Chahin.
* ''Sansevieria frequens'' Chahin.
* ''Sansevieria gracilis'' N.E.Br.
* ''Sansevieria gracillima'' Chahin.
* ''Sansevieria hallii'' Chahin.
* ''Sansevieria hargeisana'' Chahin.
* ''Sansevieria humiflora'' D.J.Richards
* ''Sansevieria hyacinthoides'' (L.) Druce
* ''Sansevieria kirkii'' Baker
* ''Sansevieria liberica'' Gérôme & Labroy
* ''Sansevieria longiflora'' Sims
* ''Sansevieria longistyla'' la Croix
* ''Sansevieria masoniana'' Chahin.
* ''Sansevieria metallica'' Gérôme & Labroy
* ''Sansevieria nilotica'' Baker
* ''Sansevieria nitida'' Chahin.
* ''Sansevieria parva'' N.E.Br.
* ''Sansevieria patens'' N.E.Br.
* ''Sansevieria pearsonii'' N.E.Br.
* ''Sansevieria pedicellata'' la Croix
* ''Sansevieria perrotii'' Warb.
* ''Sansevieria pfisteri'' D.J.Richards
* ''Sansevieria phillipsiae'' N.E.Br.
* ''Sansevieria pinguicula'' P.R.O.Bally
* ''Sansevieria powellii'' N.E.Br.
* ''Sansevieria powysii'' L.E.Newton
* ''Sansevieria raffillii'' N.E.Br.
* ''Sansevieria roxburghiana'' Schult. & Schult.f.
* ''Sansevieria sambiranensis'' H.Perrier
* ''Sansevieria scimitariformis'' D.J.Richards
* ''Sansevieria senegambica'' Baker
* ''Sansevieria sinus-simiorum'' Chahin.
* ''Sansevieria sordida'' N.E.Br.
* ''Sansevieria stuckyi'' God.-Leb.
* ''Sansevieria subspicata'' Baker
* ''Sansevieria subtilis'' N.E.Br.
* ''Sansevieria suffruticosa'' N.E.Br.
* ''Sansevieria sulcata'' Bojer ex Baker
* ''Sansevieria trifasciata'' Prain
* ''Sansevieria varians'' N.E.Br.
* ''Sansevieria volkensii'' Gürke
* ''Sansevieria zeylanica'' (L.) Willd.
==Jereo koa==
*[[Dracaena]]
*[[Reineckea]]
97y4sysqtmj3f9uoqoca1rjj1oqa3s0
1134962
1134961
2026-04-12T08:21:29Z
Thelezifor
15140
1134962
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Sansevieria_trifasciata_Colombia.jpg|thumb|''Sansevieria trifasciata'' na ''[[Dracaena trifasciata]]''|398x398px]]
Ny '''''Sansevieria''''' dia vondron-karazan-javamaniry mamony, ao amin' ny filaharana [[Asparagales]], izay efa lany andro.
== Fanasokajiana ==
Anisan' ny fianakaviana ''[[Liliaceae]]'' teo aloha (na ny fianakaviana ''[[Dracaenaceae]]'' izay lasa zana-pianakavian' ny ''[[Convallarioideae]]'' ankehitriny) ny ''Sansevieria'' araka ny [[Fanasokajiana klasika]]. Araka ny [[fanasokajiana filôjenetika]], ity karazana ity dia voasokajy ao amin' ny fianakaviana ''[[Ruscaceae]]'', saingy tamin' ny [[fanasokajiana APG III]] (2009) dia nanjary tsy manan-kery ity fianakaviana ity. Ao amin' ny [[fanasokajiana APG III]], ny ''Sansevieria'' dia napetraka ao amin' ny vondron-karazana ''[[Dracaena]]'' ao amin' ny fianakaviana ''[[Asparagaceae]]''. Teratany aty [[Afrika]], indrindra fa eto [[Madagasikara]], ary any [[Azia Atsimo]], izy io, tafiditra ao anatin' ny vondron-karazana ''[[Dracaena]]'' noho ny fandalinana molekiola filôjenetika.
== Karazana ==
=== Lisitra notsongaina ===
Vondrona efa tsy manan-kery ny ''Sansevieria'' na dia mbola misy ny mpanoratra mampiasa ireto anarana tanisaina manaraka ireto:
* ''Sansevieria arborescens'' <small>Cornu ex Gérôme & Labroy</small> = ''Dracaena arborescens'' <small>(Cornu ex Gérôme & Labroy) Byng & Christenh.</small>
* ''Sansevieria bagamoyensis'' <small>Carrière</small> = ''Dracaena bagamoyensis'' <small>(N.E.Br.) Byng & Christenh.</small>
* ''Sansevieria ballyi'' = ''Dracaena ballyi''
* ''Sansevieria carnea'' <small>Andrews</small> = ''Reineckea carnea'' <small>(Andrews) Kunth</small>
* ''Sansevieria cylindrica'' <small>Bojer ex Hook.</small> = ''Dracaena angolensis'' <small>(Welw. ex Carrière) Byng & Christenh.</small>
* ''Sansevieria ehrenbergii'' <small>Schweinf. ex Baker</small> = ''Dracaena hanningtonii'' <small>Baker</small>
* ''Sansevieria eilensis'' <small>Chahin.</small> = ''Dracaena eilensis'' <small>(Chahin.) Byng & Christenh.</small>
* ''Sansevieria fischeri'' <small>Baker</small> = ''Dracaena fischeri''
* ''Sansevieria kirkii'' <small>Baker</small> = ''Dracaena pethera'' <small>Byng & Christenh.</small>
* ''Sansevieria masoniana'' <small>Chahin</small> = ''Dracaena masoniana'' <small>(Chahin.) Byng & Christenh.</small>
* ''Sansevieria pinguicula'' <small>P.R.O.Bally</small> = ''Dracaena pinguicula'' <small>(P.R.O.Bally) Byng & Christenh.</small>
* ''Sansevieria stuckyi'' <small>God.-Leb. ex Gérôme & Labroy</small> = ''Dracaena stuckyi'' <small>(God.-Leb.) Byng & Christenh.</small>
* ''Sansevieria suffruticosa'' <small>N.E.Br.</small> = ''Dracaena suffruticosa'' <small>(N.E.Br.) Byng & Christenh.</small>
* ''Sansevieria trifasciata'' <small>Prain</small> = ''[[Dracaena trifasciata]]'' <small>(Prain) Mabb.</small>
Indreto misy ohatra vitsy amin' ny karazana tao amin' ilay vondrona ''Sansevieria.''
* ''Sansevieria conspicua''
* ''Sansevieria ehrenbergii''
* ''Sansevieria fischeri''
* ''Sansevieria nitida''
* ''Sansevieria perrotii''
* ''Sansevieria powellii''
* ''Sansevieria raffillii''
* ''Sansevieria volkensii''
=== Lisitra fenon' ny karazana ===
* ''Sansevieria aethiopica'' Thunb.
* ''Sansevieria arborescens'' Cornu ex Gérôme & Labroy
* ''Sansevieria ascendens'' L.E.Newton
* ''Sansevieria aubrytiana'' Carrière
* ''Sansevieria bacularis'' Pfennig ex A.Butler & Jankalski
* ''Sansevieria bagamoyensis'' N.E.Br.
* ''Sansevieria ballyi'' L.E.Newton
* ''Sansevieria bella'' L.E.Newton
* ''Sansevieria braunii'' Engl. & Krause
* ''Sansevieria burdettii'' Chahin.
* ''Sansevieria burmanica'' N.E.Br.
* ''Sansevieria canaliculata'' Carrière
* ''Sansevieria caulescens'' N.E.Br.
* ''Sansevieria concinna'' N.E.Br.
* ''Sansevieria conspicua'' N.E.Br.
* ''Sansevieria cylindrica'' Bojer ex Hook.
* ''Sansevieria dawei'' Stapf
* ''Sansevieria dooneri'' N.E.Br.,
* ''Sansevieria downsii'' Chahin.
* ''Sansevieria dumetescens'' L.E.Newton
* ''Sansevieria ebracteata'' (Cav.) Suresh
* ''Sansevieria ehrenbergii'' Schweinf. ex Baker
* ''Sansevieria eilensis'' Chahin.
* ''Sansevieria erythraeae'' Mattei
* ''Sansevieria fasciata'' Cornu ex Gérôme & Labroy
* ''Sansevieria fischeri'' (Baker) Marais
* ''Sansevieria forskaliana'' (Schult. & Schult.f.) Hepper & J.R.I.Wood
* ''Sansevieria francisii'' Chahin.
* ''Sansevieria frequens'' Chahin.
* ''Sansevieria gracilis'' N.E.Br.
* ''Sansevieria gracillima'' Chahin.
* ''Sansevieria hallii'' Chahin.
* ''Sansevieria hargeisana'' Chahin.
* ''Sansevieria humiflora'' D.J.Richards
* ''Sansevieria hyacinthoides'' (L.) Druce
* ''Sansevieria kirkii'' Baker
* ''Sansevieria liberica'' Gérôme & Labroy
* ''Sansevieria longiflora'' Sims
* ''Sansevieria longistyla'' la Croix
* ''Sansevieria masoniana'' Chahin.
* ''Sansevieria metallica'' Gérôme & Labroy
* ''Sansevieria nilotica'' Baker
* ''Sansevieria nitida'' Chahin.
* ''Sansevieria parva'' N.E.Br.
* ''Sansevieria patens'' N.E.Br.
* ''Sansevieria pearsonii'' N.E.Br.
* ''Sansevieria pedicellata'' la Croix
* ''Sansevieria perrotii'' Warb.
* ''Sansevieria pfisteri'' D.J.Richards
* ''Sansevieria phillipsiae'' N.E.Br.
* ''Sansevieria pinguicula'' P.R.O.Bally
* ''Sansevieria powellii'' N.E.Br.
* ''Sansevieria powysii'' L.E.Newton
* ''Sansevieria raffillii'' N.E.Br.
* ''Sansevieria roxburghiana'' Schult. & Schult.f.
* ''Sansevieria sambiranensis'' H.Perrier
* ''Sansevieria scimitariformis'' D.J.Richards
* ''Sansevieria senegambica'' Baker
* ''Sansevieria sinus-simiorum'' Chahin.
* ''Sansevieria sordida'' N.E.Br.
* ''Sansevieria stuckyi'' God.-Leb.
* ''Sansevieria subspicata'' Baker
* ''Sansevieria subtilis'' N.E.Br.
* ''Sansevieria suffruticosa'' N.E.Br.
* ''Sansevieria sulcata'' Bojer ex Baker
* ''Sansevieria trifasciata'' Prain
* ''Sansevieria varians'' N.E.Br.
* ''Sansevieria volkensii'' Gürke
* ''Sansevieria zeylanica'' (L.) Willd.
==Jereo koa==
*''[[Dracaena]]''
*''[[Reineckea]]''
1j0ngi5wx2x6qc1c3t9j91l4pio28f8
Emilson Daniel Andriamalala
0
290950
1134887
1133712
2026-04-11T16:21:34Z
~2026-96630-1
38575
Nanitsy tsipelina
1134887
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Tsiferana Emilison Daniel Andriamalala|teraka=22 oktobra 1916|toerana=Toamasina|maty=25 may 1975|firenena=Madagasikara|asa=Mpanoratra
Pôeta|imag
( E. D.A)|asa hafa=Mpampianatra
Akademisianina|image=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Emilson_Daniel_ANDRIAMALALA.jpg}}
I '''Andriamalala Emilson Daniel Tsiferana''' dia mpanoratra, pôeta, mpampianatra ary akademisiana, izay heverina ho rain' ny realisma malagasy. Fantatra indrindra amin' ny anarana hoe: '''E. D. Andriamalala''' na '''E.D.A''' izy.
== Fiainana manokana ==
Andriamalala Emilison Daniel Tsiferana no tena anarany. Teraka tamin'ny 22 oktobra 1916 tao [[Toamasina]]. Zanak'i Razafitsiferana Randimby sy Razafinirina Marguerite. Nanambady an-dRamialinoro Berthe izy. Niteraka telo ambin' ny folo mianadahy izy ireo. Ny 25 may 1979 no nodimandry tao Itaosy i E.D.A.<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-54-1.html</ref>
== Mpanoratra ==
Fantatra amin' ny soniany ED Andriamalala ity mpanoratra ity, izay anisan' ny olo-malaza amin' ny [[Literatiora malagasy|literatiora]] [[Literatiora malagasy|malagasy]]. Niorina mafy tao anatin' ny [[fiarahamonina malagasy]] ny sanganasany, izay nitrandraka lohahevitra toy ny maha Malagasy, ny [[Kolontsaina malagasy|kolontsaina]] [[Kolontsaina malagasy|malagasy]] ary ny [[Tantaran' i Madagasikara|tantaran' ny fireneny malagasy]]. Nanomboka ny maha mpanoratra azy izy tamin' ny famoahana [[tononkalo]] tao amin' ny [[gazety]] isan-karazany toa ny ''Takavira''. Taorian' izay, teo anelanelan' ny taona 1958 sy 1960, dia namoaka tantara fohy tao amin' ny gazetiboky toy ''Ny Nosy Manontolo'', ''Dingana'', ''Fanasina'' ary ''Hehy'' izy.
Manolotra fisaintsainana filôzôfika momba ny fisainan' ny Malagasy nandritra [[Zanatanin' i Madagasikara sy ny tany miankina|fanjanahantany]]. ny tantara foronina nosoratany tamin' ny teny malagasy. Samy hita tamin' ny asasorany ny [[ohabolana]] sy ny [[angano]] ary ny [[voambolana]] malagasy tranainy. Anisan' ny tantara noforoniny ny ''Fofombadiko'' (1954, nahazo ny Loka Akbaraly) sy ny ''Hetraketraka'' (1963) ary ''Ilay Vohitry ny Nofy'' (1970, Loka avy amin' ny Minisiteran' ny Fanabeazana), izay tafiditra ao amin' ny fandaharam-pampianarana ankapobeny eto Madagasikara.
Niresaka momba ny [[fanagasiana]] i Emilson Daniel Andriamalala tao amin' ny boky mitondra ny lohateny hoe ''[[Ny Fanagasiana]]'', izay nivoaka tamin' ny taona 1974. Amin' ity asasoratra ity dia namaritra ny fanagasiana ho fampifanarahana amin' ny toetra sy fisainana malagasy izy, ka nandroso lohahevitra telo, dia ny fanagasiana ny fampianarana sy ny fanagasiana ny toekarena ary ny fanagasiana ny toetsaina.
Ankoatra ny tantara noforoniny dia nanoratra tantara an-tsehatra sy andrana an-dahatsoratra ary lahatsoratra fohy i Andriamalala, ka azo lazaina fa nitondra anjara biriky lehibe teo amin' ny literatiora sy ny [[kolontsaina malagasy]]. Zava-baovao tamin' izany fotoana izany ny fomba fanoratrany, izay niavaka noho ny fisian' ny fitantarana anaty fitantarana.
Nisy tamin' ny sanganasany ny nadika amin' ny [[Fiteny frantsay|teny frantsay]], indrindra fa ny ''Ma promise'' tamin' ny taona 2020 sy ny ''Le hameau des rêves'' tamin' ny 2023, nadikan' i Johary Ravaloson.<ref>1-<nowiki>https://www.indigo-lemag.com/le-centenaire-de-la-naissance-de-ed-andriamalala-celebre/</nowiki></ref>
== Loharano ==
1-https://www.indigo-lemag.com/le-centenaire-de-la-naissance-de-ed-andriamalala-celebre/
2-https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-54-1.html
== Jereo koa ==
* [[Fanagasiana]]
* ''[[Ny Fanagasiana]]''
f8s8l0maeozlpzfxoaoew3fv7w4a2cl
1134890
1134887
2026-04-11T16:25:35Z
~2026-96630-1
38575
Nanitsy tsipelina
1134890
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Tsiferana Emilison Daniel Andriamalala|teraka=22 oktobra 1916|toerana=Toamasina|maty=25 may 1975|firenena=Madagasikara|asa=Mpanoratra
Pôeta|imag
( E. D.A)|asa hafa=Mpampianatra
Akademisianina|image=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Emilson_Daniel_ANDRIAMALALA.jpg}}
I '''Andriamalala Emilson Daniel Tsiferana''' dia mpanoratra, pôeta, mpampianatra ary akademisiana, izay heverina ho rain' ny realisma malagasy. Fantatra indrindra amin' ny anarana hoe: '''E. D. Andriamalala''' na '''E.D.A''' izy.
== Fiainana manokana ==
Andriamalala Emilison Daniel Tsiferana no tena anarany. Teraka tamin'ny 22 oktobra 1916 tao [[Toamasina]]. Zanak'i Razafitsiferana Randimby sy Razafinirina Marguerite. Nanambady an-dRamialinoro Berthe izy. Niteraka telo ambin' ny folo mianadahy izy ireo. Ny 25 may 1979 no nodimandry tao Itaosy i E.D.A.<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-54-1.html</ref>
== Mpanoratra ==
Fantatra amin' ny soniany ED Andriamalala ity mpanoratra ity, izay anisan' ny olo-malaza amin' ny [[Literatiora malagasy|literatiora]] [[Literatiora malagasy|malagasy]]. Niorina mafy tao anatin' ny [[fiarahamonina malagasy]] ny sanganasany, izay nitrandraka lohahevitra toy ny maha Malagasy, ny [[Kolontsaina malagasy|kolontsaina]] [[Kolontsaina malagasy|malagasy]] ary ny [[Tantaran' i Madagasikara|tantaran' ny fireneny malagasy]]. Nanomboka ny maha mpanoratra azy izy tamin' ny famoahana [[tononkalo]] tao amin' ny [[gazety]] isan-karazany toa ny ''Takavira''. Taorian' izay, teo anelanelan' ny taona 1958 sy 1960, dia namoaka tantara fohy tao amin' ny gazetiboky toy ''Ny Nosy Manontolo'', ''Dingana'', ''Fanasina'' ary ''Hehy'' izy.
Manolotra fisaintsainana filôzôfika momba ny fisainan' ny Malagasy nandritra [[Zanatanin' i Madagasikara sy ny tany miankina|fanjanahantany]]. ny tantara foronina nosoratany tamin' ny teny malagasy. Samy hita tamin' ny asasorany ny [[ohabolana]] sy ny [[angano]] ary ny [[voambolana]] malagasy tranainy. Anisan' ny tantara noforoniny ny ''Fofombadiko'' (1954, nahazo ny Loka Akbaraly) sy ny ''Hetraketraka'' (1963) ary ''Ilay Vohitry ny Nofy'' (1970, Loka avy amin' ny Minisiteran' ny Fanabeazana), izay tafiditra ao amin' ny fandaharam-pampianarana ankapobeny eto Madagasikara.
Niresaka momba ny [[fanagasiana]] i Emilson Daniel Andriamalala tao amin' ny boky mitondra ny lohateny hoe ''[[Ny Fanagasiana]]'', izay nivoaka tamin' ny taona 1974. Amin' ity asasoratra ity dia namaritra ny fanagasiana ho fampifanarahana amin' ny toetra sy fisainana malagasy izy, ka nandroso lohahevitra telo, dia ny fanagasiana ny fampianarana sy ny fanagasiana ny toekarena ary ny fanagasiana ny toetsaina.
Ankoatra ny tantara noforoniny dia nanoratra tantara an-tsehatra sy andrana an-dahatsoratra ary lahatsoratra fohy i Andriamalala, ka azo lazaina fa nitondra anjara biriky lehibe teo amin' ny literatiora sy ny [[kolontsaina malagasy]]. Zava-baovao tamin' izany fotoana izany ny fomba fanoratrany, izay niavaka noho ny fisian' ny fitantarana anaty fitantarana.
Nisy tamin' ny sanganasany ny nadika amin' ny [[Fiteny frantsay|teny frantsay]], indrindra fa ny ''Ma promise'' tamin' ny taona 2020 sy ny ''Le hameau des rêves'' tamin' ny 2023, nadikan' i Johary Ravaloson.<ref>1-<nowiki>https://www.indigo-lemag.com/le-centenaire-de-la-naissance-de-ed-andriamalala-celebre/</nowiki></ref>
== Jereo koa ==
* [[Fanagasiana]]
* ''[[Ny Fanagasiana]]''
== Loharano ==
l38cdsvlk4osra65qnt4ulondhp1gcg
Agave
0
291288
1134945
1129791
2026-04-12T07:25:28Z
Thelezifor
15140
Rohy anatiny
1134945
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Agave_americana_R01.jpg|thumb|''[[Agave americana]]''|347x347px]]
[[Sary:California Cabbage Agave.jpg|vignette|''Agave parryi'']]
[[Sary:Caribbean Agave (Agave angustifolia) inflorescence- close up at Secunderabad, AP W IMG 6679.jpg|vignette|''Agave angustifolia'']]
Ny '''''Agave''''' dia vondron-karazana [[zavamaniry]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Agavaceae]]'' (araka ny [[fanasokajiana klasika]]) na ''[[Asparagaceae]]'' (araka ny [[fanasokajiana APG]]), teratany any amin' ny faritra maina any [[Amerika]]. Ity karazana ity dia fantatra indrindra amin' ny karazana mitahiry ranony sy mahazaka tany maina izay mazàna ahitana ravina misandrahaka sy matanjaka ary be nofo.
[[Sary:Agave-americana Aono-Ryuzetsuran Tokyo 2019-08-02 007.jpg|vignette|Voa sy zanaky ny ''Agave americana'']]
[[Sary:Agaveespinho2.jpg|vignette|''Agave angustifolia'']]
Karazana maro amin' ity vondrona ity no azo heverina ho zavamaniry maharitra an-taonany maro (maharitra mihoatra ny roa taona), izay mila taona maromaro vao lasa lehibe sy mamony. Na izany aza, ny ankamaroan' ny karazana ''Agave'' dia voalaza mazava kokoa fa mamony sy mamoa indray mandeha monja taona iray na anatin' ny taona maro dia maty; karazana ''Agave'' vitsy no mamony sy mamoa imbetsaka vao maty.
== Karazana ==
[[Sary:Agave palmeri.jpg|vignette|Agave palmeri]]
Misy karazana any amin' ny vondron-karazana ''Agave'', nefa ireto tanisaina manaraka ireto no nofantenana satria misy aminy ny tena famboly:
* ''[[Agave americana]]''
* ''[[Agave angustifolia]]''
* ''Agave attenuata''
* ''Agave murpheyi''
* ''Agave palmeri''
* ''Agave parryi''
* ''Agave parviflora''
* [[Agave sisalana|''Agave'' ''sisalana'']]
* ''[[Agave tequilana]]''
* ''Agave victoriae-reginae''
* ''Agave vilmoriniana''
* ''[[Agave vivipara]]''
[[Sary:Agave potatorum Kichiokan.jpg|vignette|''Agave potatorum'']]
Raha te hijery ny karazana Agave rehetra dia jereo ny pejy [[Lisitry ny karazan-javamaniry ao amin' ny Agave|Lisitry ny karazan-javamaniry ao amin' ny ''Agave'']].
== Jereo koa ==
* [[Taretra]]
* ''[[Furcraea]]''
*[[Fambolena taretra eto Madagasikara]]
*[[Lisitry ny karazana ao amin' ny Agave|Lisitry ny karazana ao amin' ny ''Agave'']]
==Jereo koa==
[[Sokajy:Zavamaniry]]
[[Sokajy:Asparagaceae]]
19c2gxaxawdvemdsgsbmt54xuabv4qn
Aloe
0
292001
1134871
1129903
2026-04-11T12:06:47Z
Thelezifor
15140
1134871
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Aloe vera flower inset.png|vignette|303x303px|Karazam-bahoa atao hoe ''[[Aloe vera]]'']]
Ny '''''Aloe''''' dia vondron-karazana [[zavamaniry mamony]] be ranony, izay atao amin' ny [[teny malagasy]] hoe '''vahona''', ao amin' ny fianakaviana ''[[Aloaceae]]'' ao amin' ny ''Asphodeloidae'', araka ny [[fanasokajiana Klasika]] na tao amin' ny fianakaviana [[Liliaceae]], ao amin' ny filaharana [[Liliales]]. Ao amin' io zana-pianakaviana io izy dia apetraka ao amin' ny foko Aloeae.
Ny [[fanasokajiana APG IV]] (2016) dia nametraka an' io vondron-karazana io ao amin' ny fianakaviana ''[[Asphodelaceae]]'', zana-pianakaviana ''[[Asphodeloideae]]'', ao amin' ny filaharana [[Asparagales]].
Teratany ao [[Afrika]], eto [[Madagasikara]], any amin' ny nosy [[Maskarena]], any amin' ny [[Saikanosin' i Arabia|Saikinosy Arabo]] ary any [[Sôkôtra|Socotra]]. Nampidirina tany amin' ny firenena maro ny karazana vahona sasany. Izy ireo koa dia hita manerana ny [[Mediteranea]], any [[Amerika Avaratra]], any [[Amerika Atsimo]], any [[Amerika Afovoany]], any [[India]], any [[Azia Atsimo-Atsinanana]], ary any [[Kôrea]] sy [[Aostralia]] koa aza.
== Ny vahona eto Madagasikara ==
[[Sary:Aloe Macroclada.jpg|vignette|''Aloe macroclada'']]
Indreto ny karazana vahona misy eto [[Madagaskara]] araka ny hita ao amin' ny ''[[Rakibolana sy Rakipahalalana malagasy]]''<ref><small>"''[https://motmalgache.org/bins/teny2/Aloe Aloe]''", ''Rakibolana sy Rakipahalalana malagasy''.</small></ref>.
=== Ny karazana misy eto Madagasikara ===
* ''Aloe acutissima'': kisahondra
* ''Aloe antandroi'': tsikivahombaho
* ''Aloe betsileensis'': kisahondra
* ''Aloe capitata'': kisahondra, sahondra
* ''Aloe deltoideodonta'': kisahondra, vahombato, vahongarana
* ''Aloe divaricata'': sahondra, vahomafaitra, vahona, vahondranjo, vahontsohy, vahotsohy, vahontsoy, zilazira
* ''Aloe haworthioides var. aurantiaca'': sarivahona
* ''Aloe macroclada'': kisaondra, lahim-bahona, vahombe, vahona
* ''Aloe suzannae'': vahona, vahondrano
* ''Aloe vahontsohy'': vahona
* ''Aloe vaombe'': vahombe, vahombey, vahona
*''Aloe vaotsanda'': vahona, vahotsanda
=== Fampiasan' ny Malagasy ny vahona sasany ===
[[Sary:Aloe vaombe - Flora park - Cologne, Germany - DSC00771.jpg|vignette|315x315px|''Aloe vaombe'' ]]
Antsoina hoe ''sahondra'' ny vondrom-bonin' ny vahona any amin' ny [[Fanjakan' Imerina|Merina]]. Any amin' ny [[Betsileo]] dia natokana indrindra ho an' ilay karazana atao hoe ''[[Aloe macroclada]]'' ny anarana hoe "vahona", fa ny karazana kely maniry eny amin' ny vatolampy dia antsoina hoe ''kisahondra''. Ny ''[[Aloe officinalis]]'', izay avy any [[Afrika]] amin' ny ankapobeny, dia nampiasaina hatramin' ny [[Andro Taloha]]. Mba hahazoana ny ranony madity miloko manja dia potehina ny ravina izay be nofony ary aetona. Anisan' ny vondrona antrakinôna ny singa fanao fanafidy amin' izany. Tany [[Fanjakan' Imerina|Imerina]] dia ny ''[[Aloe macroclada]]'' no nampiasaina. Ny ''[[Aloe vaombe]]'' sy ny ''[[Aloe vahontsohy]]'' dia hita any atsimon' ny Nosy. Manome ranony manitra mahafinaritra ny ''[[Aloe divaricata]]''. Ny ''[[Aloe vaotsanda]]'' sy ny ''[[Aloe suzannae]]'' dia karazana roa fanao fanafody any atsimo izay lasa tsy fahita firy. I Madagasikara dia afaka mamokatra ''[[Aloe officinalis]]'' betsaka, izay fantatra fa ampiasaina ho fanafody manamora ny fandefasana ny ranon' [[afero]] any amin' ny [[tsinay]] sy manafaingana ny fiasan' ny tsinay ka iadiana amin' ny fitohanana ary fanadiovana ny tsinay.
== Ny karazana fantatra ==
Miisa eo anelan' ny 600 sy 650 ny karazana vahona ekena fisiana ao amin' ny vondron-karazana ''Aloe''. Ny sasany amin' ny karazana ekena dia:
* ''Aloe aculeata'' <small>Pole-Evans</small>
* ''Aloe africana'' <small>Mill.</small>
* ''Aloe albida'' <small>(Stapf) Reynolds</small>
* ''Aloe albiflora'' <small>Guillaumin</small>
* ''Aloe arborescens'' <small>Mill.</small>
* ''Aloe arenicola'' <small>Reynolds</small>
* ''Aloe argenticauda'' <small>Merxm. & Giess</small>
* ''Aloe bakeri'' <small>Scott-Elliot</small>
* ''Aloe ballii'' <small>Reynolds</small>
* ''Aloe ballyi'' <small>Reynolds</small>
* ''Aloe brevifolia'' <small>Mill.</small>
* ''Aloe broomii'' <small>Schönland</small>
* ''Aloe buettneri'' <small>A.Berger</small>
* ''Aloe camperi'' <small>Schweinf.</small>
* ''Aloe capitata'' <small>Baker</small>
* ''Aloe comosa'' <small>Marloth & A.Berger</small>
* ''Aloe cooperi'' <small>Baker</small>
* ''Aloe corallina'' <small>Verd.</small>
* ''Aloe dewinteri'' <small>Giess ex Borman & Hardy</small>
* ''Aloe erinacea'' <small>D.S.Hardy</small>
* ''Aloe excelsa'' <small>A.Berger</small>
* ''Aloe ferox'' <small>Mill.</small>
* ''Aloe forbesii'' <small>Balf.f.</small>
* ''Aloe helenae'' <small>Danguy</small>
* ''Aloe hereroensis'' <small>Engl.</small>
* ''Aloe inermis'' <small>Forssk.</small>
* ''Aloe inyangensis'' <small>Christian</small>
* ''Aloe jawiyon'' <small>S.J.Christie, D.P.Hannon & Oakman ex A.G.Mill.</small>
* ''Aloe jucunda'' <small>Reynolds</small>
* ''Aloe khamiesensis'' <small>Pillans</small>
* ''Aloe kilifiensis'' <small>Christian</small>
* ''Aloe maculata'' <small>All.</small>
* ''Aloe marlothii'' <small>A.Berger</small>
* ''Aloe mubendiensis'' <small>Christian</small>
* ''Aloe namibensis'' <small>Giess</small>
* ''Aloe nyeriensis'' <small>Christian & I.Verd.</small>
* ''Aloe pearsonii'' <small>Schönland</small>
* ''Aloe peglerae'' <small>Schönland</small>
* ''Aloe perfoliata'' <small>L.</small>
* ''Aloe perryi'' <small>Baker</small>
* ''Aloe petricola'' <small>Pole-Evans</small>
* ''Aloe polyphylla'' <small>Pillans</small>
* ''Aloe rauhii'' <small>Reynolds</small>
* ''Aloe reynoldsii'' <small>Letty</small>
* ''Aloe scobinifolia'' <small>Reynolds & Bally</small>
* ''Aloe sinkatana'' <small>Reynolds</small>
* ''Aloe squarrosa'' <small>Baker ex Balf.f.</small>
* ''Aloe striata'' <small>Haw.</small>
* ''Aloe succotrina'' <small>Lam.</small>
* ''Aloe suzannae'' <small>Decary</small>
* ''Aloe thraskii'' <small>Baker</small>
* ''[[Aloe vera]]'' <small>(L.) Burm.f.</small>
* ''Aloe viridiflora'' <small>Reynolds</small>
* ''Aloe wildii'' <small>(Reynolds) Reynolds</small>
== Loharano sy fanamarihana ==
e45feq45fj1q4b89ranisbnmgez8s6e
1134872
1134871
2026-04-11T12:07:52Z
Thelezifor
15140
1134872
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Aloe vera flower inset.png|vignette|303x303px|Karazam-bahoa atao hoe ''[[Aloe vera]]'']]
Ny '''''Aloe''''' dia vondron-karazana [[zavamaniry mamony]] be ranony, izay atao amin' ny [[teny malagasy]] hoe '''vahona''', ao amin' ny fianakaviana ''[[Aloaceae]]'' ao amin' ny ''Asphodeloidae'', araka ny [[fanasokajiana Klasika]] na tao amin' ny fianakaviana [[Liliaceae]], ao amin' ny filaharana [[Liliales]]. Ao amin' io zana-pianakaviana io izy dia apetraka ao amin' ny foko Aloeae.
Ny [[fanasokajiana APG IV]] (2016) dia nametraka an' io vondron-karazana io ao amin' ny fianakaviana ''[[Asphodelaceae]]'', zana-pianakaviana ''[[Asphodeloideae]]'', ao amin' ny filaharana [[Asparagales]].
Teratany ao [[Afrika]], eto [[Madagasikara]], any amin' ny nosy [[Maskarena]], any amin' ny [[Saikanosin' i Arabia|Saikinosy Arabo]] ary any [[Sôkôtra|Socotra]]. Nampidirina tany amin' ny firenena maro ny karazana vahona sasany. Izy ireo koa dia hita manerana ny [[Mediteranea]], any [[Amerika Avaratra]], any [[Amerika Atsimo]], any [[Amerika Afovoany]], any [[India]], any [[Azia Atsimo-Atsinanana]], ary any [[Kôrea]] sy [[Aostralia]] koa aza.
== Ny vahona eto Madagasikara ==
[[Sary:Aloe Macroclada.jpg|vignette|''Aloe macroclada'']]
Indreto ny karazana vahona misy eto [[Madagasikara]] araka ny hita ao amin' ny ''[[Rakibolana sy Rakipahalalana malagasy]]''<ref><small>"''[https://motmalgache.org/bins/teny2/Aloe Aloe]''", ''Rakibolana sy Rakipahalalana malagasy''.</small></ref>.
=== Ny karazana misy eto Madagasikara ===
* ''Aloe acutissima'': kisahondra
* ''Aloe antandroi'': tsikivahombaho
* ''Aloe betsileensis'': kisahondra
* ''Aloe capitata'': kisahondra, sahondra
* ''Aloe deltoideodonta'': kisahondra, vahombato, vahongarana
* ''Aloe divaricata'': sahondra, vahomafaitra, vahona, vahondranjo, vahontsohy, vahotsohy, vahontsoy, zilazira
* ''Aloe haworthioides var. aurantiaca'': sarivahona
* ''Aloe macroclada'': kisaondra, lahim-bahona, vahombe, vahona
* ''Aloe suzannae'': vahona, vahondrano
* ''Aloe vahontsohy'': vahona
* ''Aloe vaombe'': vahombe, vahombey, vahona
*''Aloe vaotsanda'': vahona, vahotsanda
=== Fampiasan' ny Malagasy ny vahona sasany ===
[[Sary:Aloe vaombe - Flora park - Cologne, Germany - DSC00771.jpg|vignette|315x315px|''Aloe vaombe'' ]]
Antsoina hoe ''sahondra'' ny vondrom-bonin' ny vahona any amin' ny [[Fanjakan' Imerina|Merina]]. Any amin' ny [[Betsileo]] dia natokana indrindra ho an' ilay karazana atao hoe ''[[Aloe macroclada]]'' ny anarana hoe "vahona", fa ny karazana kely maniry eny amin' ny vatolampy dia antsoina hoe ''kisahondra''. Ny ''[[Aloe officinalis]]'', izay avy any [[Afrika]] amin' ny ankapobeny, dia nampiasaina hatramin' ny [[Andro Taloha]]. Mba hahazoana ny ranony madity miloko manja dia potehina ny ravina izay be nofony ary aetona. Anisan' ny vondrona antrakinôna ny singa fanao fanafidy amin' izany. Tany [[Fanjakan' Imerina|Imerina]] dia ny ''[[Aloe macroclada]]'' no nampiasaina. Ny ''[[Aloe vaombe]]'' sy ny ''[[Aloe vahontsohy]]'' dia hita any atsimon' ny Nosy. Manome ranony manitra mahafinaritra ny ''[[Aloe divaricata]]''. Ny ''[[Aloe vaotsanda]]'' sy ny ''[[Aloe suzannae]]'' dia karazana roa fanao fanafody any atsimo izay lasa tsy fahita firy. I Madagasikara dia afaka mamokatra ''[[Aloe officinalis]]'' betsaka, izay fantatra fa ampiasaina ho fanafody manamora ny fandefasana ny ranon' [[afero]] any amin' ny [[tsinay]] sy manafaingana ny fiasan' ny tsinay ka iadiana amin' ny fitohanana ary fanadiovana ny tsinay.
== Ny karazana fantatra ==
Miisa eo anelan' ny 600 sy 650 ny karazana vahona ekena fisiana ao amin' ny vondron-karazana ''Aloe''. Ny sasany amin' ny karazana ekena dia:
* ''Aloe aculeata'' <small>Pole-Evans</small>
* ''Aloe africana'' <small>Mill.</small>
* ''Aloe albida'' <small>(Stapf) Reynolds</small>
* ''Aloe albiflora'' <small>Guillaumin</small>
* ''Aloe arborescens'' <small>Mill.</small>
* ''Aloe arenicola'' <small>Reynolds</small>
* ''Aloe argenticauda'' <small>Merxm. & Giess</small>
* ''Aloe bakeri'' <small>Scott-Elliot</small>
* ''Aloe ballii'' <small>Reynolds</small>
* ''Aloe ballyi'' <small>Reynolds</small>
* ''Aloe brevifolia'' <small>Mill.</small>
* ''Aloe broomii'' <small>Schönland</small>
* ''Aloe buettneri'' <small>A.Berger</small>
* ''Aloe camperi'' <small>Schweinf.</small>
* ''Aloe capitata'' <small>Baker</small>
* ''Aloe comosa'' <small>Marloth & A.Berger</small>
* ''Aloe cooperi'' <small>Baker</small>
* ''Aloe corallina'' <small>Verd.</small>
* ''Aloe dewinteri'' <small>Giess ex Borman & Hardy</small>
* ''Aloe erinacea'' <small>D.S.Hardy</small>
* ''Aloe excelsa'' <small>A.Berger</small>
* ''Aloe ferox'' <small>Mill.</small>
* ''Aloe forbesii'' <small>Balf.f.</small>
* ''Aloe helenae'' <small>Danguy</small>
* ''Aloe hereroensis'' <small>Engl.</small>
* ''Aloe inermis'' <small>Forssk.</small>
* ''Aloe inyangensis'' <small>Christian</small>
* ''Aloe jawiyon'' <small>S.J.Christie, D.P.Hannon & Oakman ex A.G.Mill.</small>
* ''Aloe jucunda'' <small>Reynolds</small>
* ''Aloe khamiesensis'' <small>Pillans</small>
* ''Aloe kilifiensis'' <small>Christian</small>
* ''Aloe maculata'' <small>All.</small>
* ''Aloe marlothii'' <small>A.Berger</small>
* ''Aloe mubendiensis'' <small>Christian</small>
* ''Aloe namibensis'' <small>Giess</small>
* ''Aloe nyeriensis'' <small>Christian & I.Verd.</small>
* ''Aloe pearsonii'' <small>Schönland</small>
* ''Aloe peglerae'' <small>Schönland</small>
* ''Aloe perfoliata'' <small>L.</small>
* ''Aloe perryi'' <small>Baker</small>
* ''Aloe petricola'' <small>Pole-Evans</small>
* ''Aloe polyphylla'' <small>Pillans</small>
* ''Aloe rauhii'' <small>Reynolds</small>
* ''Aloe reynoldsii'' <small>Letty</small>
* ''Aloe scobinifolia'' <small>Reynolds & Bally</small>
* ''Aloe sinkatana'' <small>Reynolds</small>
* ''Aloe squarrosa'' <small>Baker ex Balf.f.</small>
* ''Aloe striata'' <small>Haw.</small>
* ''Aloe succotrina'' <small>Lam.</small>
* ''Aloe suzannae'' <small>Decary</small>
* ''Aloe thraskii'' <small>Baker</small>
* ''[[Aloe vera]]'' <small>(L.) Burm.f.</small>
* ''Aloe viridiflora'' <small>Reynolds</small>
* ''Aloe wildii'' <small>(Reynolds) Reynolds</small>
== Loharano sy fanamarihana ==
8881fmbxsj4s62ugz7uyb8evutu4qjl
Suzy ANDRY
0
294152
1134891
1133715
2026-04-11T16:28:56Z
~2026-96630-1
38575
Rohy anatiny
1134891
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Suzy Andry|teraka=9 jolay 1909|toerana=Avaratr'Anjoma Analakely|maty=18 martsa 1991|firenena=Madagasikara|asa=Mpanoratra}}
I '''Suzy Andry''' na '''Suzanne Georgine Ravaoseheno''' dia vehivavy malagasy mpanoratra sy pôeta, teraka tamin'ny 9 Jolay 1909 ary maty tamin'ny 18 Marsa 1991.
== Fianakaviana ==
Zanak'i Edouard Andrianjafitrimo na Stella, izay mpanoratra tantara an-dapihazo, mpanoratra [[tononkalo]], mpamoron-kira ao amin'ny fihirana FFPM, mpanao [[gazety]] (''Ny Basivava'', ''Ny loharano'', ''Ny ranovelona'', ''Sakafontsaina'') sy Rasoamanantena izy. Taranaka Zazamarolahy avy any Manintona [[Marovatana]] izy avy amin'ny lafin-drainy, taranaka Andriamasinavalona avy any [[Itaosy]] kosa izy avy amin'ny lafin-dreniny. Tamin'ny taona 1935 no nampakarin'ny dokotera Razafintsalama Job ho vady izy. Telo mirahavavy ny naterak'izy ireo dia Razanamaro Soariseheno Razafintsalama sy Nivo Razafintsalama ary Faravolona Razafintsalama.<ref>1.<nowiki>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-41-1.html</nowiki></ref>
Teraka ny 9 jolay 1909 tao Avaratr'[[Anjoma]] [[Analakely]], ary nodimandry ny 18 martsa 1991 i Suzanne Georgine Ravaoseheno (SgR), izay misalotra ny anarana hoe Suzy Andry eo amin'ny sehatry ny fanoratana.
== Suzy Andry sy ny fianarana nataony ==
Nianatra tamin'ny sekolim-panjakana teny Ambanivahiny izy tamin'ny fahazazany. Taorian'izay dia nandrato fahalalana tamin'ny sekoly samy hafa i Suzy Andry.
•1919-1920: Nianatra tao amin'ny sekoly Misiona LMS
•1924-1929: Nianatra tao amin'ny sekoly Misiona MPF Ambatovenja ary nahazo ny mari-pahaizana C.E.S.D.E tamin'izany.
•1930: Nanohy ny fianarana ho mpampianatra tao amin'ny Ecole Normale M.P.F Ambavahadimitafo
•1931: Rehefa nivoaka ho mpampianatra tamin'ny taona 1930 i Suzy Andry dia nirotsaka an-tsehatra avy hatrany. Ny fanabeazana ny mpianatra tao amin'ny sekoly Misiona MPF Mangarivotra Mahajanga no nimasoany voalohany.
•1932-1962: Nanomboka nampiantra tao an-drenivohitra izy ary tao amin'ny Michelet Institution Vigny sy Collège Condorcet no nisahanany tamin'izany. Nanokatra sekolin-jaza madinika tao Antananarivo tamin'ny anarany izy ny 1954. Ny 1954-1961 no niandraikitra tanteraka ny "Ecole privée de Tananarive" ho an'ny tenany manokana i Suzy Andry.<ref>2.<nowiki>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/suzy-andry-kalon-ny-fo-kalo-ao-anaty.html</nowiki></ref>
== Suzy Andry sy ny famoronana ==
Nanomboka nanoratra tao amin'ny gazety Akon'Iarivo i Suzy Andry ny 1929.
Nolovany tamin-drainy izay mpanoratra nanana ny naha izy azy ny fanoratana. Matetika dia tonga ho azy ny ventsom-pony arakaraka ny toe-javatra mitranga sy izay zava-miseho hitan'ny masony. Tsy misy fotoanany mantsy ny fitiavany manoratra hoy ihany izy mazàna ny bitsiky ny fo amam-panahy no manohina tsy satry, koa arakaraka ny hanairan'izany azy no hitozoany amin'io talenta io.
Olana nosedrainy teo amin'ny sehatry ny famoronana ny tsy nahafany namoaka boky na dia iray akory aza amin'ireo asa soratra noforoniny noho ny antony maro samihafa. Nanam-pikasana sy faniriana izy saingy tsy tontosa izany.
Ny 1931 dia namoaka [[pôezia|poezia]] tao amin'ny gazety Sakafontsaina izy ary niara-niasa tao nandritra ny taona 1932.
Ny 1936 kosa dia nanoratra tantara indray miseho, poezia, dinidinika, tafan'ny mpifankatia, poezia ho an'ny fiangonana araka ny vaninandro samihafa, ho an'ny lanonana araka ny fangatahan'ny olona isankarazany ary indrindra ho an'ny fifankatiavana araka ny fotoanany avy.
Nahazo ny laharana voalohany tamin'ny fifaninana nampanaovin-dramatoa Rajaofera sy ny mpampianatra tao amin'ny Collège Condorcet izy ny 1946 tamin'ny alalan'ilay tantara mitindra ny lohateny hoe: "Rakitry ny fony". Ny 1946 dia naka an'eritreritra ilay tantara vahiny "Cendrillon" i Suzy Andry ary namorona mitovitovy amin'izany tamin'ny teny malagasy ary nomeny ny lohateny hoe: "Ndavenona". Vita tononkalo mirindra hatramin'ny voalohany, ka hatramin'ny farany izany tantara izany. Nolalaovin'ny mpianatry ny Collège Condorcet tao amin'ny sehatra Ambatovinaky izany talohan'ny fiafaran'ny taom-pianarana tamin'io taona io ihany. Tiana ny manamarika fa efa fanaony ny manao tantara kely toy izany isan-taona.
Maro ireo tononkalony izay efa nivoaka tao amin'ny "Madagascar Matin", toy ny Ry Zatovom-pireneko. Ny tanindrazako, Iarivo . Ny lambako, ny voloko lava...ary ny tantara indray miseho: "Asanao".
Na dia efa fantatra aza ireo nanorina ny mpikambana Union des Poètes et Ecrivains Malgasy (U.P.E.M.) dia tsikaritra tamin'ny alalan'ny soratanan'i Suzy Andry fa anisan'ny nanorina izany izy tamin'ny taona 1952.
Voafidy ho Tonian-dahatsoratra tao amin'ny "Tatamo", gazetiboky navoakan'ny U.P.E.M. laharana 1 izy ny Jolay-Aogositra-Septambra 1953.
Ny 1956 dia voafidy ho tonian-dahatsoratry ny gazetin'ny Foyer Zazavavy i Suzy Andry. Mpamaky tononkalo mirindra tao amin'ny Radio Tananarive tao Antaninarenina tamin'izany izy, tao amin'ny Valihatorifolo sy ny Bitsiky ny Poety hatramin'ny niandohan'io, anjaran'ny U.P.E.M ary notontosain-dry ENER-LALANDY sy ry GRG. Nanao fanazavana ny amin'ny tononkira malagasy tao amin'ny gazetiboky "Tatamo", lah. 7, tak. 37-46 izy ny 1959. Toy izao ny ampahany tamin'izany lahatsoratra izany.
"Inona no atao hoe ''poésie''? Teny baiko tafiditra eto amintsika ka asa na misy teny tokana azo hilazana azy. Hilaza ny aminy aho saro-dazaina loatra anefa ny poésie na amin'ireo vazaha na amintsika Gasy. Nikaroka izay hahamora sy hahazoantsika azy izay hatrany aho, nefa teo am-pitadiavana azy aho dia niaiky fa tsy ny teniteny foana na izay rehetra miady rima, na ny rediredy akory dia azo lazaina ho poésie. Saro-dazaina ny poésie nefa mora raisina ny heviny satria fanomezana "don" izy, niara-niteraka tamin'ilay olona efa nateraka ho poety, kalo ao anaty, vetson'ny fo nalahatra ka nanjary tononkira mantsy ny poésie".
(...)
"Maro karazana ny fomba fanoratana ny rima, ka ireny no arahina, isaky ny andininy na tsia: ohatra araka ny voasoratr'i Suzy Andry eto.
''Izao sisa no manontany''
''Izay lalana nombany!...''
''Zany fo izay mahatsiahy''
''Mampivetso ny fanahy!''
(Suzy Andry)
Io taona 1959 io ihany no nanaovany famelabelarana ny amin'ny dinidinika ambany tafon-trano tao amin'ny radio tamin'ny anjaran'ny vehivavy sakaiza.
Ny 1962-1970 dia niato kely tamin'ireo sehatra ireo izy fa niova lasy.
Nandany andraikitra tao amin'ny fikambanan'ny UP.E.M indray izy rehefa tafaverina avy tany ivelany.
Ny 1984 no voafidy ho filoha lefitry ny fikambanana U.P.E.M izy ary nanohy nanoratra hatrany.
Nisy ny ezaka nataony nanatsarany ny talentany toy ny fifaneraserany tamin'ny olona noheveriny fa manana toetra mendrika na eo amin'ny fiaraha-miaina na fiarahamonina. Iniana atao ihany koa hoy izy ny firesahana hanaovana resaka somary tantara ary resaka ifamaliana amin'ireo tsy miraika. Miova hevitra sy resy lahatra ihany izy ny farany.
Marihina fa nahazo mari-boninahitra Chevalier de l'ordre national izy ny 20 Septambra 1986.<ref>2.<nowiki>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/suzy-andry-kalon-ny-fo-kalo-ao-anaty.html</nowiki></ref>
Toy izao ny hafatra napetrak'i Suzy Andry ho an'ny mpanakanto ankehitriny:
"Lova sarobidy no navelan'ny razantsika ho antsika toy ny: dinam-piarahamonina, fifankatiavana, firaisan-kina, fifanajana, fahalalam-pomba, fahatsorana. Aoka tsy atao tsirambina, ka lazaina ho efa lany andro. Efa misy fiheverana azo ary voninahitry ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] sy reherehany anie ireo e!"<ref>1.<nowiki>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-41-1.html</nowiki></ref>
== Suzy Andry, vehivavy pôeta tia tononkalo ==
Vehivavy tia mitantana ny tokantranony i Suzy Andry. Na dia maty vady mbola tanora aza izy dia nifototra tanteraka tamin'ny fitaizana ny zanany telo mirahavavy. Taty aoriana dia hita taratra teo amin' ny fikarakarana sy ny fikolokolona ny zafikeliny izany. Araka ny voalazan'i Andry Suzanne zafikeliny dia sady hentitra no be indrafo izy. Sarotiny amin'ny fahaiza-miainan'ny vehivavy, koa nampitainy tamin'ny taranany mandrakariva ny maha zava-dehibe ny fahalalam-pomba sy ny fahaizana manaja tena.
== Fanovizan-kevitra ==
* Revio Tatamo lah7. Janoary -Febroery-Marsa 1957
* Gazetin'ny sakaizan'ny Foyer Zazavavy 1956
* Minisiteran'ny Fanolokoloana sy ny Zavakanto revolisionera, 1984, "Iza moa ianao".
== Loharano ==
2gbilyfd4bodu2bt40fhwywd48duwy1
William Waack
0
295035
1134925
1116110
2026-04-12T03:09:15Z
HarryWurst
36292
[[sokajy:TV Globo]]
1134925
wikitext
text/x-wiki
[[File:William Waack by Agencia Estado 03.jpg|thumb|William Waack]]
'''William José Waack''' dia mpanao gazety, mpampianatra, mpahay fiarahamonina, mpahay siansa politika mizaka ny zom-pirenen'i {{Brazila}}, teraka ny 30 Aogositra 1952 tao [[São Paulo]], [[Brezila]] Mpilalao handball breziliana taloha izy.
Nahazo diplaoma tamin'ny asa fanaovan-gazety tao amin'ny Oniversiten'i São Paulo i Waack ary tamin'ny siansa politika sy ny sosiolojia ary ny fifandraisana tao Johannes Gutenberg-Universität [[Mainz]] tamin'ny 1974, [[Alemaina]].
Manana mari-pahaizana maîtrise momba ny fifandraisana iraisam-pirenena izy. Mpikambana tao amin'ny ekipa nasionalin'ny handball breziliana koa izy.
{{commonscat}}
[[Sokajy:Mpilalao handball breziliana]]
[[Sokajy:mpanao gazety bresiliana]]
[[Sokajy:mpahay fiarahamonina breziliana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1952]]
[[sokajy:TV Globo]]
81ptpdtjtnj0mmont6ay85e5ogdkh9o
1134926
1134925
2026-04-12T03:09:41Z
HarryWurst
36292
1134926
wikitext
text/x-wiki
[[File:William Waack by Agencia Estado 03.jpg|thumb|William Waack]]
'''William José Waack''' dia mpanao gazety, mpampianatra, mpahay fiarahamonina, mpahay siansa politika mizaka ny zom-pirenen'i {{Brazila}}, teraka ny 30 Aogositra 1952 tao [[São Paulo]], [[Brezila]]. Mpilalao handball breziliana taloha izy.
Nahazo diplaoma tamin'ny asa fanaovan-gazety tao amin'ny Oniversiten'i São Paulo i Waack ary tamin'ny siansa politika sy ny sosiolojia ary ny fifandraisana tao Johannes Gutenberg-Universität [[Mainz]] tamin'ny 1974, [[Alemaina]].
Manana mari-pahaizana maîtrise momba ny fifandraisana iraisam-pirenena izy. Mpikambana tao amin'ny ekipa nasionalin'ny handball breziliana koa izy.
{{commonscat}}
[[Sokajy:Mpilalao handball breziliana]]
[[Sokajy:mpanao gazety bresiliana]]
[[Sokajy:mpahay fiarahamonina breziliana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1952]]
[[sokajy:TV Globo]]
94c3gzvkdkyquthin14ucwl5ky2fmkq
Nifinakanga
0
295363
1134886
1130400
2026-04-11T16:16:39Z
~2026-96630-1
38575
Nanitsy tsipelina
1134886
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Commelina madagascarica2.jpg|vignette|353x353px|''Commelina madagascarica'']]
Ny '''nifinakanga''' dia karazana zavamaniry [[Zavamaniry ahitra|ahitra]] [[Tokan-dravin-tsimoka|mônôkôtiledôna]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Commelinaceae]]'', maniry eto [[Madagasikara]], ampiasaina amin' ny [[raokandro]] sy fombafomba ara-pivavahana sasany. Ny anarany ara-tsiansa dia '''''Commelina madagascarica'''''. Ny anarany feno marina (miaraka amin' ny mpanoratra) dia ''Commelina madagascarica'' <small>C.B.Clarke</small>.
== Famariparitana ==
[[Sary:Commelina madagascarica.jpg|vignette|263x263px|Nifinakanga (''Commelina madagascarica'')]]
I Charles Baron Clarke, izay naoratra momba ny ''Commelinaceae'' tamin' ny famoahan-dahatsoratra teo ambany fitarihan' i Alphonse sy Casimir de Candolle, no nanao ny famaritana an' io karazana io. Manga marevaka ny [[Voninkazo|voniny]], tery ny [[Ravina (zavamaniry)|raviny]], ary midoroboka ny [[Taho|tahony]]. Be [[tsiraka]] sy nofo ary miendrika [[Ampela (fanenomana)|ampela]] fanenomana ny [[faka]]<nowiki/>ny. Tena mahatohitra afo ny fakany sy ny [[Taranja (taova)|taranja]]<nowiki/>ny.
[[Sary:Slash And Burn, Isalo National Park.jpg|vignette|Fandorana kijana eny amin' ny faritr' Isalo]]
Avy eto [[Madagasikara]] ny ''Commelina madagascarica''. Iray amin' ny zavamaniry mahazatra indrindra hita any amin' ny kijana misarim-patrana vokatry fandoroana, eny amin' ny tangoron-tendrombohitra [[Isalo (tendrombohitra)|Isalo]]. Amin' ny ankapobeny dia fahita any amin' ny kijana maina sy faritra be vato amin' ny haambo eo anelanelan' ny 1 500 sy 2 000 m ity zavamaniry ity.
== Fampiasana nentim-paharazana ==
Ampiasaina amin' ny [[Fahafahan-jaza|fanalan-jaza]] sy maha betsaka ny rononon-dreny ity zavamaniry ity, sady ampiasaina amin' ny fitsaboana ny aretin' ny aty hosi-maso sy ny [[Mony (aretina)|mony]]. Ampiasaina amin' ny fombafomba fanao mandritra ny [[joro]] (fomba itokavana ny [[Razana (finoana malagasy)|razana]] mba hahazoana vokatra betsaka sady anaovana [[sorona]] omby), manodidina ny farihin' i [[Farihin' Alaotra|Alaotra]]. Ny fikambanana malagasy miaro ny zon' ny fanalan-jaza atao hoe ''Nifin'akanga'' dia naka ny anarany avy amin' ny an' io zavamaniry io, satria matetika ampiasaina amin' ny fanalan-jaza tsy ara-dalàna ity zavamaniry ity.
== Jereo koa ==
'''Momba ny ''Commelina'':'''
* ''[[Commelinaceae]]''
** ''[[Commelina]]''
*** ''[[Commelina communis]]''
*** ''[[Commelina benghalensis]]'' (tsimativonoina)
*** ''[[Commelina diffusa]]''
*** ''[[Commelina latifolia]]'' (sofinakanga)
*** ''[[Commelina saxatilis]]'' (lavarefe, tsontsatsontsa)
'''Zavamaniry hafa fanao tambavy:'''
* ''[[Abrus]]''
** ''[[Abrus precatorius]]'' (voamaintilany)
* ''[[Aloe]]'' (''Aloe sp'' - vahona)
** ''[[Aloe macroclada]]'' (kisaondra, lahimbahona, vahombe, vahona)
** ''[[Aloe vera]]''
** ''[[Aloe vaombe]]'' (vahombe, vahona)
* ''[[Asteropeia]]'' (''Asteriopeia sp'' - manoka)
** ''[[Asteropeia micraster]]'' (sakaihazo, sakarivohazo, manokimena, manokamena, manokamavo, fanolamena, hezo, moara, hafobolamena, hanokolamena)
* ''[[Azadirachta]]''
** ''[[Azadirachta indica]]'' (voandelaka)
* ''[[Caesalpinia]]''
** ''[[Caesalpinia bonduc]]'' (vatolalaka)
* ''[[Cedrelopsis]]''
** ''[[Cedrelopsis grevei]]'' ([[katrafay]])
* ''[[Centella]]''
** ''[[Centella asiatica]]'' (talapetraka)
* ''[[Cissus]]''
** ''[[Cissus bosseri]]'' (tohitohy)
** ''[[Cissus quadrangularis]]'' (tavolo, tavolo mainty)
* ''[[Echinochloa]]''
** ''[[Echinochloa pyramidalis]]'' (ahilava)
* ''[[Euphorbia]]''
** ''[[Euphorbia hirta]]'' (ahidronono, mahandrona)
* ''[[Henonia]]''
** ''[[Henonia scoparia]]'' (kifafa)
* ''[[Jatropha]]''
** ''[[Jatropha curcas]]'' ([[savoa]], tanatanamanga, voanongo)
* ''[[Leptadenia]]''
** ''[[Leptadenia madagascariensis]]''
* ''[[Lycopodium]]''
** ''[[Lycopodium clavatum]]'' (tanatrandraka)
** ''[[Lycopodiella cernua]]'' (tanatrandraka)
* ''[[Mimosa]]''
** ''[[Mimosa pudica]]'' (amboafotsikely, roitry)
* ''[[Moringa]]''
** ''[[Moringa oleifera]]'' (morongo)
* ''[[Ocimum]]''
** ''[[Ocimum gratissimum]]'' (romba)
* ''[[Olax]]'' (''Olax sp'' - maitsoririnina)
** ''[[Olax emirnensis]]'' (tsilaitra beravina, maitsoririnina, marankoditra, famelondriaka, soazanahary)
* ''[[Paederia]]''
** ''[[Paederia grandidieri]]'' (tamboro)
* ''[[Psiadia]]''
** ''[[Psiadia altissima]]'' (dingadingana, mantavazana, rinarina, voaramonina)
* ''[[Psidium]]''
** ''[[Psidium guajava]]'' (goavy)
* ''[[Kinana|Ricinus]]''
** ''[[Kinana|Ricinus communis]]'' (kinanga, [[kinana]])
* ''[[Securinega]]''
** ''[[Securinega capuronii]]'' (hazomena)
* ''[[Selaginella]]''
** ''[[Selaginella fissidentoides]]'' (tanatrandraka)
* ''[[Stephania]]'' spp. (ahilava)
* ''[[Stenotaphrum]]''
** ''[[Stenotaphrum dimidiatum]]'' (ahitsipisaka, ahipisaka)
* ''[[Suregada]]'' (''Suregada sp'' - kalavelo)
** [[Suregada boiviniana|''Suregada boiviniana'']] (kalavelo, lelangana, hazomboangy)
6m9v7054raq2fmwqoj8sx3wy0tnbkex
Zanthoxylum
0
295635
1134936
1130904
2026-04-12T06:26:30Z
Thelezifor
15140
1134936
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Starr 060325-6755 Zanthoxylum kauaense.jpg|vignette|''Zanthoxylum kauaense''|465x465px]]
Ny '''''Zanthoxylum''''' dia vondron-karazana ao amin' ny fianakaviana ''[[Rutaceae]]'', izay ahitana karazana 250 eo ho eo,miseho amin' ny endrika [[Hazo (zavamaniry)|hazo]] na [[hazobotry]]. Ny faritra manana toetany somary mafana sy antonony eran' izao tontolo izao no ahitna azt ireo. Izy no vondron-karazana filamatra ao amin' ny fokon-javamaniry ''[[Zanthoxyleae]]'' ao amin' ny zana-pianakaviana ''Rutoideae''. Manana [[Hazo (akora)|nofon-kazo]] mavo ny karazana maro ao aminy, izany no nahazoana ny anaran' ilay vondrona ([[Fiteny grika|grika]]: ξανθός / ''xanthos'', "mavo"). Ampiasaina ho zava-manitra ny voa, ny ravina, ny vony ary indraindray ny hoditry ny karazana maro, fa ny hodiny dia matetika misy poizina.
== Lisitry ny karazana ==
[[Sary:Zanthoxylum clava-herculis2.jpg|vignette|''Zanthoxylum clava-herculis'']]
Inty ny lisitry ny karazana ao amin' ny vondrona ''Zanthoxylum'', araka ny ''[[World Flora Online]]'' (WFO) <small>(16</small> <small>Desambra 2021)</small>:
* ''Zanthoxylum acanthopodium'' <small>DC.</small>
* ''Zanthoxylum aculeatissimum'' <small>Engl.</small>
* ''Zanthoxylum acuminatum'' <small>(Sw.) Sw.</small>
* ''Zanthoxylum ailanthoides'' <small>Siebold & Zucc.</small>
* ''Zanthoxylum albuquerquei'' <small>D.R. Simpson</small>
* ''Zanthoxylum amapaense'' <small>(Albuq.) P.G.Waterman</small>
* ''Zanthoxylum americanum'' <small>Mill.</small>
* ''Zanthoxylum anadenium'' <small>(Urb. & Ekman) J. Jiménez Alm.</small>
* ''Zanthoxylum anison'' <small>L.O. Williams</small>
* ''Zanthoxylum anodynum'' <small>Ant.Molina</small>
* ''Zanthoxylum apiculatum'' <small>(Sandwith) P.G.Waterman</small>
* ''Zanthoxylum arborescens'' <small>Rose</small>
* ''Zanthoxylum armatum'' <small>DC.</small>
* ''[[Zanthoxylum asiaticum]]'' <small>(L.) Appelhans, Groppo & J.Wen</small>
* ''Zanthoxylum austrosinense'' <small>C.C. Huang</small>
* ''Zanthoxylum avicennae'' <small>(Lam.) DC.</small>
* ''Zanthoxylum beecheyanum'' <small>K.Koch</small>
* ''Zanthoxylum bifoliolatum'' <small>Leonard</small>
* ''Zanthoxylum bissei'' <small>Beurton</small>
* ''Zanthoxylum bluettianum'' <small>Rock</small>
* ''Zanthoxylum bouetense'' <small>(Pierre ex Letouzey) P.G.Waterman</small>
* ''Zanthoxylum brisasanum'' <small>(Cuatrec.) P.G. Waterman</small>
* ''Zanthoxylum buesgenii'' <small>(Engl.) P.G.Waterman</small>
* ''Zanthoxylum bungeanum'' <small>Maxim.</small>
* ''Zanthoxylum calcicola'' <small>C.C. Huang</small>
* ''Zanthoxylum capense'' <small>(Thunb.) Harv.</small>
* ''Zanthoxylum caribaeum'' <small>Lam.</small>
* ''Zanthoxylum chalybeum'' <small>Engl.</small>
* ''Zanthoxylum ciliatum'' <small>Engl.</small>
* ''Zanthoxylum claessensii'' <small>(De Wild.) P.G.Waterman</small>
* ''Zanthoxylum clava-herculis'' <small>L.</small>
* ''Zanthoxylum coco'' <small>Gillies ex Hook. f. & Arn.</small>
* ''Zanthoxylum collinsiae'' <small>W. G. Craib</small>
* ''Zanthoxylum comosum'' <small>(Herzog) P.G. Waterman</small>
* ''Zanthoxylum compactum'' <small>(Huber ex Albuq.) P.G.Waterman</small>
* ''Zanthoxylum coriaceum'' <small>A. Rich.</small>
* ''Zanthoxylum culantrillo'' <small>Kunth</small>
* ''Zanthoxylum davyi'' <small>Waterm.</small>
* ''[[Zanthoxylum decaryi]]'' <small>H. Perrier</small>
* ''Zanthoxylum deremense'' <small>(Engl.) Kokwaro</small>
* ''Zanthoxylum dinklagei'' <small>(Engl.) P.G.Waterman</small>
* ''Zanthoxylum dipetalum'' <small>H. Mann</small>
* ''Zanthoxylum dissitum'' <small>Hemsl.</small>
* ''Zanthoxylum djalma-batistae'' <small>(Albuq.) P.G. Waterman</small>
* ''Zanthoxylum dumosum'' <small>A. Rich.</small>
* ''Zanthoxylum echinocarpum'' <small>Hemsl.</small>
* ''Zanthoxylum ekmanii'' <small>(Urb.) Alain</small>
* ''Zanthoxylum elegantissimum'' <small>P. Wilson</small>
* ''Zanthoxylum elephantiasis'' <small>Macfad.</small>
* ''Zanthoxylum engleri'' <small>Waterm.</small>
* ''Zanthoxylum esquirolii'' <small>H. Lév.</small>
* ''Zanthoxylum fagara'' <small>(L.) Sarg.</small>
* ''Zanthoxylum falcifolia'' <small>Engl.</small>
* ''Zanthoxylum flavum'' <small>Vahl</small>
* ''Zanthoxylum foliolosum'' <small>Donn.Sm.</small>
* ''Zanthoxylum formiciferum'' <small>(Cuatrec.) P.G. Waterman</small>
* ''Zanthoxylum furcyensis'' <small>(Urb.) J. Jiménez Alm.</small>
* ''Zanthoxylum gardneri'' <small>Engl.</small>
* ''Zanthoxylum gentryi'' <small>Reynel</small>
* ''Zanthoxylum gilletii'' <small>(De Wild.) P.G.Waterman</small>
* ''Zanthoxylum glomeratum'' <small>C.C. Huang</small>
* ''Zanthoxylum hamadryadicum'' <small>Pirani</small>
* ''Zanthoxylum harrisii'' <small>P. Wilson</small>
* ''Zanthoxylum hawaiiense'' <small>Hillebr.</small>
* ''Zanthoxylum heitzii'' <small>(Aubrév. & Pellegr.) P.G.Waterman</small>
* ''Zanthoxylum hillebrandii'' <small>Waterman</small>
* ''Zanthoxylum holtzianum'' <small>(Engl.) P.G. Waterman</small>
* ''Zanthoxylum huberi'' <small>P.G.Waterman</small>
* ''Zanthoxylum humile'' <small>Waterm.</small>
* ''Zanthoxylum insularis'' <small>Rose</small>
* ''Zanthoxylum integrifolium'' <small>(Merr.) Merr.</small>
* ''Zanthoxylum juniperinum'' <small>Poepp.</small>
* ''Zanthoxylum kauaense'' <small>A. Gray</small>
* ''Zanthoxylum khasianum'' <small>Hook. f.</small>
* ''Zanthoxylum kleinii'' <small>(R.S. Cowan) P.G. Waterman</small>
* ''Zanthoxylum kwangsiense'' <small>(Hand.-Mazz.) Chun ex C.C. Huang</small>
* ''Zanthoxylum laetum'' <small>Drake</small>
* ''Zanthoxylum laurentii'' <small>(De Wild.) P.G.Waterman</small>
* ''Zanthoxylum lemairei'' <small>(De Wild.) P.G.Waterman</small>
* ''Zanthoxylum lenticellosum'' <small>(Urb. & Ekman) J. Jiménez Alm.</small>
* ''Zanthoxylum lenticulare'' <small>Reynel</small>
* ''Zanthoxylum lepidopteriphilum'' <small>Reynel</small>
* ''Zanthoxylum leprieurii'' <small>Guill. & Perr.</small>
* ''Zanthoxylum liboense'' <small>C.C. Huang</small>
* ''Zanthoxylum liebmannianum'' <small>(Engl.) P. Wilson</small>
* ''Zanthoxylum limoncello'' <small>Planch. & Oerst. ex Triana & Planch.</small>
* ''Zanthoxylum lindense'' <small>(Engl.) Kokwaro</small>
* ''Zanthoxylum lomincola'' <small>(Urb.) A. H. Liogier</small>
* ''Zanthoxylum macranthum'' <small>(Hand.-Mazz.) C.C. Huang</small>
* ''[[Zanthoxylum madagascariense]]'' <small>Baker</small>
* ''[[Zanthoxylum mananarense]]'' <small>H. Perrier</small>
* ''Zanthoxylum mantaro'' <small>(J.F. Macbr.) J.F. Macbr.</small>
* ''Zanthoxylum martinicense'' <small>(Lam.) DC.</small>
* ''Zanthoxylum maviense'' <small>H. Mann</small>
* ''Zanthoxylum mayanum'' <small>Standl.</small>
* ''Zanthoxylum megistophyllum'' <small>(Burtt) T.G. Hartley</small>
* ''Zanthoxylum melanostictum'' <small>Schltdl. & Cham.</small>
* ''Zanthoxylum mezoneurispinosum'' <small>(Aké Assi) W.D.Hawth.</small>
* ''Zanthoxylum micranthum'' <small>Hemsl.</small>
* ''Zanthoxylum microcarpum'' <small>Griseb.</small>
* ''Zanthoxylum mildbraedii'' <small>(Engl.) P.G.Waterman</small>
* ''Zanthoxylum molle'' <small>Rehder</small>
* ''Zanthoxylum mollissimum'' <small>(Engl.) P.Wilson</small>
* ''Zanthoxylum monogynum'' <small>A. St.-Hil.</small>
* ''Zanthoxylum motuoense'' <small>C.C. Huang</small>
* ''Zanthoxylum multijugum'' <small>Franch.</small>
* ''Zanthoxylum myriacanthum'' <small>Wall. ex Hook. f.</small>
* ''Zanthoxylum nannophyllum'' <small>(Urb.) A. H. Liogier</small>
* ''Zanthoxylum nebuletorum'' <small>(Herzog) P.G. Waterman</small>
* ''Zanthoxylum nemorale'' <small>Mart.</small>
* ''Zanthoxylum nigrum'' <small>Mart.</small>
* ''Zanthoxylum nitidum'' <small>(Roxb.) DC.</small>
* ''Zanthoxylum oahuense'' <small>Hillebr.</small>
* ''Zanthoxylum ovalifolium'' <small>Tutcher</small>
* ''Zanthoxylum ovatifoliolatum'' <small>(Engl.) Finkelstein</small>
* ''Zanthoxylum oxyphyllum'' <small>Edgew.</small>
* ''Zanthoxylum panamense'' <small>P.Wilson</small>
* ''Zanthoxylum paracanthum'' <small>Kokwaro</small>
* ''Zanthoxylum paulae'' <small>(Albuq.) P.G. Waterman</small>
* ''Zanthoxylum pentandrum'' <small>(Aubl.) R.A.Howard</small>
* ''Zanthoxylum petenense'' <small>Lundell</small>
* ''Zanthoxylum petiolare'' <small>A.St.-Hil. & Tul.</small>
* ''Zanthoxylum phyllopterum'' <small>(Griseb.) Wright</small>
* ''Zanthoxylum piasezkii'' <small>Maxim.</small>
* ''Zanthoxylum pilosiusculum'' <small>(Engl.) P.G.Waterman</small>
* ''Zanthoxylum pilosulum'' <small>Rehder & E.H. Wilson</small>
* ''Zanthoxylum pimpinelloides'' <small>(Lam.) DC.</small>
* ''Zanthoxylum poggei'' <small>(Engl.) P.G.Waterman</small>
* ''Zanthoxylum pteracanthum'' <small>Rehder & E.H. Wilson</small>
* ''Zanthoxylum pucro'' <small>D.M Porter</small>
* ''Zanthoxylum punctatum'' <small>Vahl</small>
* ''Zanthoxylum quassiifolium'' <small>(Donn. Sm.) Standl. & Steyerm.</small>
* ''Zanthoxylum quinduense'' <small>Tul.</small>
* ''Zanthoxylum retusum'' <small>(Albuq.) P.G. Waterman</small>
* ''Zanthoxylum rhetsa'' <small>(Roxb.) DC.</small>
* ''Zanthoxylum rhodoxylum'' <small>(Urb.) P. Wilson</small>
* ''Zanthoxylum rhoifolium'' <small>Lam.</small>
* ''Zanthoxylum rhombifoliolatum'' <small>C.C. Huang</small>
* ''Zanthoxylum riedelianum'' <small>Engl.</small>
* ''Zanthoxylum rigidum'' <small>Humb. & Bonpl. ex Willd.</small>
* ''Zanthoxylum robiginosum'' <small>(Reeder & S.Y. Cheo) C.C. Huang</small>
* ''Zanthoxylum rubescens'' <small>Planch. ex Hook.</small>
* ''Zanthoxylum scandens'' <small>Blume</small>
* ''Zanthoxylum schinifolium'' <small>Siebold & Zucc.</small>
* ''Zanthoxylum schreberi'' <small>(J.F.Gmel.) Reynel ex C.Nelson</small>
* ''Zanthoxylum semiarticulatum'' <small>H. St. John & Hosaka</small>
* ''Zanthoxylum setulosum'' <small>P.Wilson</small>
* ''Zanthoxylum sicyoides'' <small>L.</small>
* ''Zanthoxylum simulans'' <small>Hance</small>
* ''Zanthoxylum skottsbergii'' <small>H. St. John</small>
* ''Zanthoxylum spinosum'' <small>(L.) Sw.</small>
* ''Zanthoxylum sprucei'' <small>Engl.</small>
* ''Zanthoxylum stelligerum'' <small>Turcz.</small>
* ''Zanthoxylum stenophyllum'' <small>Hemsl.</small>
* ''Zanthoxylum stipitatum'' <small>C.C. Huang</small>
* ''Zanthoxylum subspicatum'' <small>H. Perrier</small>
* ''Zanthoxylum syncarpum'' <small>Tul.</small>
* ''Zanthoxylum taediosum'' <small>A. Rich.</small>
* ''Zanthoxylum tambopatense'' <small>Reynel</small>
* ''Zanthoxylum tetraphyllum'' <small>(Urb. & Ekman) J. Jiménez Alm.</small>
* ''Zanthoxylum thomasianum'' <small>Krug & Urban Ex P. Wilson</small>
* ''Zanthoxylum thomense'' <small>A. Chev. ex Waterman</small>
* ''Zanthoxylum thorncroftii'' <small>Waterm.</small>
* ''[[Zanthoxylum thouvenotii]]'' <small>H. Perrier</small>
* ''Zanthoxylum tingoassuiba'' <small>A. St.-Hil.</small>
* ''Zanthoxylum tomentellum'' <small>Hook. f.</small>
* ''Zanthoxylum tragodes'' <small>DC.</small>
* ''Zanthoxylum trichilioides'' <small>Standl.</small>
* ''Zanthoxylum trijugum'' <small>(Dunkley) P.G. Waterman</small>
* ''[[Zanthoxylum tsihanimposa]]'' <small>H. Perrier</small>
* ''Zanthoxylum undulatifolium'' <small>Hemsl.</small>
* ''Zanthoxylum usambarense'' <small>(Engl.) Kokwaro</small>
* ''Zanthoxylum verrucosum'' <small>(Cuatrec.) P.G. Waterman</small>
* ''Zanthoxylum viride'' <small>(A.Chev.) P.G.Waterman</small>
* ''Zanthoxylum weberbaueri'' <small>(K. Krause) J.F. Macbr.</small>
* ''Zanthoxylum williamsii'' <small>Standl.</small>
* ''Zanthoxylum wutaiense'' <small>I.S.Chen</small>
* ''Zanthoxylum xichouense'' <small>C.C. Huang</small>
* ''Zanthoxylum yuanjiangense'' <small>C.C. Huang</small>
* ''Zanthoxylum zanthoxyloides'' <small>(Lam.) Zepern. & Timler</small>
=== Karazana misy eto Madagasikara ===
Vitsy ihany ny karazana ''Zanthoxylum'' maniry eto [[Madagasikara]]. Miverina matetika kokoa ny anarana hoe "manongo" (sy "manongovola"), "tsihanimpoza" (sy "tsihanimpotsy"), "roy" (sy "roikisimba", "roimainty", "roindambo", "romainty"), "kasimba" (sy "anakatsimba", "roikisimba"), "voasary" (sy "voasarikelinala", "voasarikelinikalavola", "voasarinalika")'''.'''
* ''[[Zanthoxylum asiaticum]]'' <small>(L.) Appelhans, Groppo & J.Wen</small> (= ''[[Toddalia asiatica]]'' <small>(L.) Lam.</small> = ''[[Toddalia aculeata]]'' <small>Pers.</small>) -- anakasina, anakatsimba, fanidy, kasimba, roikisimba, roimainty, roindambo, romainty, roy, voanalakely, voanginamboa, voasarikelinala, voasarikelinikalavola, voasarinalika, volotsaka.
* ''[[Zanthoxylum decaryi]]'' <small>H.Perrier</small> -- manago, manongo, manongovola
* ''[[Zanthoxylum madagascariense]]'' <small>Baker</small> -- fahavalonkazo, hazomiarotena, manongo, tsihanimpoza
* ''[[Zanthoxylum mananarense]]'' <small>H.Perrier</small> -- vohantsilana
* ''[[Zanthoxylum thouvenotii]]'' <small>H.Perrier</small> -- tsihanimpotsy, tsihanimpoza, tsilompoza
* ''[[Zanthoxylum tsihanimposa]]'' <small>H.Perrier</small> -- manongo, tsihanimpoza
== Jereo koa ==
* ''[[Toddalia]]''
7mx61ozcc0xj8jblggpc6hx192i2u0h
1134938
1134936
2026-04-12T06:33:22Z
Thelezifor
15140
Fanamarihana
1134938
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Starr 060325-6755 Zanthoxylum kauaense.jpg|vignette|''Zanthoxylum kauaense''|465x465px]]
Ny '''''Zanthoxylum''''' dia vondron-karazana ao amin' ny fianakaviana ''[[Rutaceae]]'', izay ahitana karazana 250 eo ho eo,miseho amin' ny endrika [[Hazo (zavamaniry)|hazo]] na [[hazobotry]]. Ny faritra manana toetany somary mafana sy antonony eran' izao tontolo izao no ahitna azt ireo. Izy no vondron-karazana filamatra ao amin' ny fokon-javamaniry ''[[Zanthoxyleae]]'' ao amin' ny zana-pianakaviana ''Rutoideae''. Manana [[Hazo (akora)|nofon-kazo]] mavo ny karazana maro ao aminy, izany no nahazoana ny anaran' ilay vondrona ([[Fiteny grika|grika]]: ξανθός / ''xanthos'', "mavo"). Ampiasaina ho zava-manitra ny voa, ny ravina, ny vony ary indraindray ny hoditry ny karazana maro, fa ny hodiny dia matetika misy poizina.
== Lisitry ny karazana ==
[[Sary:Zanthoxylum clava-herculis2.jpg|vignette|''Zanthoxylum clava-herculis'']]
Inty ny lisitry ny karazana ao amin' ny vondrona ''Zanthoxylum'', araka ny ''[[World Flora Online]]'' (WFO) <small>(16</small> <small>Desambra 2021)</small>:
* ''Zanthoxylum acanthopodium'' <small>DC.</small>
* ''Zanthoxylum aculeatissimum'' <small>Engl.</small>
* ''Zanthoxylum acuminatum'' <small>(Sw.) Sw.</small>
* ''Zanthoxylum ailanthoides'' <small>Siebold & Zucc.</small>
* ''Zanthoxylum albuquerquei'' <small>D.R. Simpson</small>
* ''Zanthoxylum amapaense'' <small>(Albuq.) P.G.Waterman</small>
* ''Zanthoxylum americanum'' <small>Mill.</small>
* ''Zanthoxylum anadenium'' <small>(Urb. & Ekman) J. Jiménez Alm.</small>
* ''Zanthoxylum anison'' <small>L.O. Williams</small>
* ''Zanthoxylum anodynum'' <small>Ant.Molina</small>
* ''Zanthoxylum apiculatum'' <small>(Sandwith) P.G.Waterman</small>
* ''Zanthoxylum arborescens'' <small>Rose</small>
* ''Zanthoxylum armatum'' <small>DC.</small>
* ''[[Zanthoxylum asiaticum]]'' <small>(L.) Appelhans, Groppo & J.Wen</small>
* ''Zanthoxylum austrosinense'' <small>C.C. Huang</small>
* ''Zanthoxylum avicennae'' <small>(Lam.) DC.</small>
* ''Zanthoxylum beecheyanum'' <small>K.Koch</small>
* ''Zanthoxylum bifoliolatum'' <small>Leonard</small>
* ''Zanthoxylum bissei'' <small>Beurton</small>
* ''Zanthoxylum bluettianum'' <small>Rock</small>
* ''Zanthoxylum bouetense'' <small>(Pierre ex Letouzey) P.G.Waterman</small>
* ''Zanthoxylum brisasanum'' <small>(Cuatrec.) P.G. Waterman</small>
* ''Zanthoxylum buesgenii'' <small>(Engl.) P.G.Waterman</small>
* ''Zanthoxylum bungeanum'' <small>Maxim.</small>
* ''Zanthoxylum calcicola'' <small>C.C. Huang</small>
* ''Zanthoxylum capense'' <small>(Thunb.) Harv.</small>
* ''Zanthoxylum caribaeum'' <small>Lam.</small>
* ''Zanthoxylum chalybeum'' <small>Engl.</small>
* ''Zanthoxylum ciliatum'' <small>Engl.</small>
* ''Zanthoxylum claessensii'' <small>(De Wild.) P.G.Waterman</small>
* ''Zanthoxylum clava-herculis'' <small>L.</small>
* ''Zanthoxylum coco'' <small>Gillies ex Hook. f. & Arn.</small>
* ''Zanthoxylum collinsiae'' <small>W. G. Craib</small>
* ''Zanthoxylum comosum'' <small>(Herzog) P.G. Waterman</small>
* ''Zanthoxylum compactum'' <small>(Huber ex Albuq.) P.G.Waterman</small>
* ''Zanthoxylum coriaceum'' <small>A. Rich.</small>
* ''Zanthoxylum culantrillo'' <small>Kunth</small>
* ''Zanthoxylum davyi'' <small>Waterm.</small>
* ''[[Zanthoxylum decaryi]]'' <small>H. Perrier</small>
* ''Zanthoxylum deremense'' <small>(Engl.) Kokwaro</small>
* ''Zanthoxylum dinklagei'' <small>(Engl.) P.G.Waterman</small>
* ''Zanthoxylum dipetalum'' <small>H. Mann</small>
* ''Zanthoxylum dissitum'' <small>Hemsl.</small>
* ''Zanthoxylum djalma-batistae'' <small>(Albuq.) P.G. Waterman</small>
* ''Zanthoxylum dumosum'' <small>A. Rich.</small>
* ''Zanthoxylum echinocarpum'' <small>Hemsl.</small>
* ''Zanthoxylum ekmanii'' <small>(Urb.) Alain</small>
* ''Zanthoxylum elegantissimum'' <small>P. Wilson</small>
* ''Zanthoxylum elephantiasis'' <small>Macfad.</small>
* ''Zanthoxylum engleri'' <small>Waterm.</small>
* ''Zanthoxylum esquirolii'' <small>H. Lév.</small>
* ''Zanthoxylum fagara'' <small>(L.) Sarg.</small>
* ''Zanthoxylum falcifolia'' <small>Engl.</small>
* ''Zanthoxylum flavum'' <small>Vahl</small>
* ''Zanthoxylum foliolosum'' <small>Donn.Sm.</small>
* ''Zanthoxylum formiciferum'' <small>(Cuatrec.) P.G. Waterman</small>
* ''Zanthoxylum furcyensis'' <small>(Urb.) J. Jiménez Alm.</small>
* ''Zanthoxylum gardneri'' <small>Engl.</small>
* ''Zanthoxylum gentryi'' <small>Reynel</small>
* ''Zanthoxylum gilletii'' <small>(De Wild.) P.G.Waterman</small>
* ''Zanthoxylum glomeratum'' <small>C.C. Huang</small>
* ''Zanthoxylum hamadryadicum'' <small>Pirani</small>
* ''Zanthoxylum harrisii'' <small>P. Wilson</small>
* ''Zanthoxylum hawaiiense'' <small>Hillebr.</small>
* ''Zanthoxylum heitzii'' <small>(Aubrév. & Pellegr.) P.G.Waterman</small>
* ''Zanthoxylum hillebrandii'' <small>Waterman</small>
* ''Zanthoxylum holtzianum'' <small>(Engl.) P.G. Waterman</small>
* ''Zanthoxylum huberi'' <small>P.G.Waterman</small>
* ''Zanthoxylum humile'' <small>Waterm.</small>
* ''Zanthoxylum insularis'' <small>Rose</small>
* ''Zanthoxylum integrifolium'' <small>(Merr.) Merr.</small>
* ''Zanthoxylum juniperinum'' <small>Poepp.</small>
* ''Zanthoxylum kauaense'' <small>A. Gray</small>
* ''Zanthoxylum khasianum'' <small>Hook. f.</small>
* ''Zanthoxylum kleinii'' <small>(R.S. Cowan) P.G. Waterman</small>
* ''Zanthoxylum kwangsiense'' <small>(Hand.-Mazz.) Chun ex C.C. Huang</small>
* ''Zanthoxylum laetum'' <small>Drake</small>
* ''Zanthoxylum laurentii'' <small>(De Wild.) P.G.Waterman</small>
* ''Zanthoxylum lemairei'' <small>(De Wild.) P.G.Waterman</small>
* ''Zanthoxylum lenticellosum'' <small>(Urb. & Ekman) J. Jiménez Alm.</small>
* ''Zanthoxylum lenticulare'' <small>Reynel</small>
* ''Zanthoxylum lepidopteriphilum'' <small>Reynel</small>
* ''Zanthoxylum leprieurii'' <small>Guill. & Perr.</small>
* ''Zanthoxylum liboense'' <small>C.C. Huang</small>
* ''Zanthoxylum liebmannianum'' <small>(Engl.) P. Wilson</small>
* ''Zanthoxylum limoncello'' <small>Planch. & Oerst. ex Triana & Planch.</small>
* ''Zanthoxylum lindense'' <small>(Engl.) Kokwaro</small>
* ''Zanthoxylum lomincola'' <small>(Urb.) A. H. Liogier</small>
* ''Zanthoxylum macranthum'' <small>(Hand.-Mazz.) C.C. Huang</small>
* ''[[Zanthoxylum madagascariense]]'' <small>Baker</small>
* ''[[Zanthoxylum mananarense]]'' <small>H. Perrier</small>
* ''Zanthoxylum mantaro'' <small>(J.F. Macbr.) J.F. Macbr.</small>
* ''Zanthoxylum martinicense'' <small>(Lam.) DC.</small>
* ''Zanthoxylum maviense'' <small>H. Mann</small>
* ''Zanthoxylum mayanum'' <small>Standl.</small>
* ''Zanthoxylum megistophyllum'' <small>(Burtt) T.G. Hartley</small>
* ''Zanthoxylum melanostictum'' <small>Schltdl. & Cham.</small>
* ''Zanthoxylum mezoneurispinosum'' <small>(Aké Assi) W.D.Hawth.</small>
* ''Zanthoxylum micranthum'' <small>Hemsl.</small>
* ''Zanthoxylum microcarpum'' <small>Griseb.</small>
* ''Zanthoxylum mildbraedii'' <small>(Engl.) P.G.Waterman</small>
* ''Zanthoxylum molle'' <small>Rehder</small>
* ''Zanthoxylum mollissimum'' <small>(Engl.) P.Wilson</small>
* ''Zanthoxylum monogynum'' <small>A. St.-Hil.</small>
* ''Zanthoxylum motuoense'' <small>C.C. Huang</small>
* ''Zanthoxylum multijugum'' <small>Franch.</small>
* ''Zanthoxylum myriacanthum'' <small>Wall. ex Hook. f.</small>
* ''Zanthoxylum nannophyllum'' <small>(Urb.) A. H. Liogier</small>
* ''Zanthoxylum nebuletorum'' <small>(Herzog) P.G. Waterman</small>
* ''Zanthoxylum nemorale'' <small>Mart.</small>
* ''Zanthoxylum nigrum'' <small>Mart.</small>
* ''Zanthoxylum nitidum'' <small>(Roxb.) DC.</small>
* ''Zanthoxylum oahuense'' <small>Hillebr.</small>
* ''Zanthoxylum ovalifolium'' <small>Tutcher</small>
* ''Zanthoxylum ovatifoliolatum'' <small>(Engl.) Finkelstein</small>
* ''Zanthoxylum oxyphyllum'' <small>Edgew.</small>
* ''Zanthoxylum panamense'' <small>P.Wilson</small>
* ''Zanthoxylum paracanthum'' <small>Kokwaro</small>
* ''Zanthoxylum paulae'' <small>(Albuq.) P.G. Waterman</small>
* ''Zanthoxylum pentandrum'' <small>(Aubl.) R.A.Howard</small>
* ''Zanthoxylum petenense'' <small>Lundell</small>
* ''Zanthoxylum petiolare'' <small>A.St.-Hil. & Tul.</small>
* ''Zanthoxylum phyllopterum'' <small>(Griseb.) Wright</small>
* ''Zanthoxylum piasezkii'' <small>Maxim.</small>
* ''Zanthoxylum pilosiusculum'' <small>(Engl.) P.G.Waterman</small>
* ''Zanthoxylum pilosulum'' <small>Rehder & E.H. Wilson</small>
* ''Zanthoxylum pimpinelloides'' <small>(Lam.) DC.</small>
* ''Zanthoxylum poggei'' <small>(Engl.) P.G.Waterman</small>
* ''Zanthoxylum pteracanthum'' <small>Rehder & E.H. Wilson</small>
* ''Zanthoxylum pucro'' <small>D.M Porter</small>
* ''Zanthoxylum punctatum'' <small>Vahl</small>
* ''Zanthoxylum quassiifolium'' <small>(Donn. Sm.) Standl. & Steyerm.</small>
* ''Zanthoxylum quinduense'' <small>Tul.</small>
* ''Zanthoxylum retusum'' <small>(Albuq.) P.G. Waterman</small>
* ''Zanthoxylum rhetsa'' <small>(Roxb.) DC.</small>
* ''Zanthoxylum rhodoxylum'' <small>(Urb.) P. Wilson</small>
* ''Zanthoxylum rhoifolium'' <small>Lam.</small>
* ''Zanthoxylum rhombifoliolatum'' <small>C.C. Huang</small>
* ''Zanthoxylum riedelianum'' <small>Engl.</small>
* ''Zanthoxylum rigidum'' <small>Humb. & Bonpl. ex Willd.</small>
* ''Zanthoxylum robiginosum'' <small>(Reeder & S.Y. Cheo) C.C. Huang</small>
* ''Zanthoxylum rubescens'' <small>Planch. ex Hook.</small>
* ''Zanthoxylum scandens'' <small>Blume</small>
* ''Zanthoxylum schinifolium'' <small>Siebold & Zucc.</small>
* ''Zanthoxylum schreberi'' <small>(J.F.Gmel.) Reynel ex C.Nelson</small>
* ''Zanthoxylum semiarticulatum'' <small>H. St. John & Hosaka</small>
* ''Zanthoxylum setulosum'' <small>P.Wilson</small>
* ''Zanthoxylum sicyoides'' <small>L.</small>
* ''Zanthoxylum simulans'' <small>Hance</small>
* ''Zanthoxylum skottsbergii'' <small>H. St. John</small>
* ''Zanthoxylum spinosum'' <small>(L.) Sw.</small>
* ''Zanthoxylum sprucei'' <small>Engl.</small>
* ''Zanthoxylum stelligerum'' <small>Turcz.</small>
* ''Zanthoxylum stenophyllum'' <small>Hemsl.</small>
* ''Zanthoxylum stipitatum'' <small>C.C. Huang</small>
* ''Zanthoxylum subspicatum'' <small>H. Perrier</small>
* ''Zanthoxylum syncarpum'' <small>Tul.</small>
* ''Zanthoxylum taediosum'' <small>A. Rich.</small>
* ''Zanthoxylum tambopatense'' <small>Reynel</small>
* ''Zanthoxylum tetraphyllum'' <small>(Urb. & Ekman) J. Jiménez Alm.</small>
* ''Zanthoxylum thomasianum'' <small>Krug & Urban Ex P. Wilson</small>
* ''Zanthoxylum thomense'' <small>A. Chev. ex Waterman</small>
* ''Zanthoxylum thorncroftii'' <small>Waterm.</small>
* ''[[Zanthoxylum thouvenotii]]'' <small>H. Perrier</small>
* ''Zanthoxylum tingoassuiba'' <small>A. St.-Hil.</small>
* ''Zanthoxylum tomentellum'' <small>Hook. f.</small>
* ''Zanthoxylum tragodes'' <small>DC.</small>
* ''Zanthoxylum trichilioides'' <small>Standl.</small>
* ''Zanthoxylum trijugum'' <small>(Dunkley) P.G. Waterman</small>
* ''[[Zanthoxylum tsihanimposa]]'' <small>H. Perrier</small>
* ''Zanthoxylum undulatifolium'' <small>Hemsl.</small>
* ''Zanthoxylum usambarense'' <small>(Engl.) Kokwaro</small>
* ''Zanthoxylum verrucosum'' <small>(Cuatrec.) P.G. Waterman</small>
* ''Zanthoxylum viride'' <small>(A.Chev.) P.G.Waterman</small>
* ''Zanthoxylum weberbaueri'' <small>(K. Krause) J.F. Macbr.</small>
* ''Zanthoxylum williamsii'' <small>Standl.</small>
* ''Zanthoxylum wutaiense'' <small>I.S.Chen</small>
* ''Zanthoxylum xichouense'' <small>C.C. Huang</small>
* ''Zanthoxylum yuanjiangense'' <small>C.C. Huang</small>
* ''Zanthoxylum zanthoxyloides'' <small>(Lam.) Zepern. & Timler</small>
=== Karazana misy eto Madagasikara ===
Vitsy ihany ny karazana ''Zanthoxylum'' maniry eto [[Madagasikara]]. Miverina matetika kokoa ny anarana hoe "manongo" (sy "manongovola"), "tsihanimpoza" (sy "tsihanimpotsy"), "roy" (sy "roikisimba", "roimainty", "roindambo", "romainty"), "kasimba" (sy "anakatsimba", "roikisimba"), "voasary" (sy "voasarikelinala", "voasarikelinikalavola", "voasarinalika")'''.'''
* ''[[Zanthoxylum decaryi]]'' <small>H.Perrier</small> -- manago, manongo, manongovola
* ''[[Zanthoxylum madagascariense]]'' <small>Baker</small> -- fahavalonkazo, hazomiarotena, manongo, tsihanimpoza
* ''[[Zanthoxylum mananarense]]'' <small>H.Perrier</small> -- vohantsilana
* ''[[Zanthoxylum thouvenotii]]'' <small>H.Perrier</small> -- tsihanimpotsy, tsihanimpoza, tsilompoza
* ''[[Zanthoxylum tsihanimposa]]'' <small>H.Perrier</small> -- manongo, tsihanimpoza
'''Fanamarihana'''
Ny ''[[Zanthoxylum asiaticum]]'' <small>(L.) Appelhans, Groppo & J.Wen</small> dia efa nafindra vondrona ka antsoina hoe ''[[Toddalia asiatica]]'' <small>(L.) Lam.</small> na ''[[Toddalia aculeata]]'' <small>Pers.</small>) izay atao amin' ny anarana malagasy hoe anakasina, anakatsimba, fanidy, kasimba, roikisimba, roimainty, roindambo, romainty, roy, voanalakely, voanginamboa, voasarikelinala, voasarikelinikalavola ary voasarinalika, volotsaka.
== Jereo koa ==
* ''[[Toddalia]]''
fscij7k4x34300m5ase27ch4iefqeva
Myrtaceae
0
295797
1135001
1131239
2026-04-12T09:57:29Z
Thelezifor
15140
Rohy anatiny
1135001
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Honey bee on a Guava flower 3.jpg|vignette|[[Goavy]] (''[[Psidium]]'')]]
Ny '''''Myrtaceae''''' dia fianakavian-javamaniry [[Angiospermae|mamony]], [[Roa ravin-tsimoka|dikôtiledôna]], ao amin' ny filahaharana [[Myrtales]]. Ahitana karazana [[Hazo (zavamaniry)|hazo]] sy [[hazobotry]] misa 3 000 eo ho eo, izay mitsinjara ao amn' ny vondron-karazana 23 ka hatramin' ny 134 arakaraka ny fanasokajiana, izy io. Matetika izy ireo no mpamokatra menaka manitra. Izy ireo dia hita any amin' ny faritra manana toetany antonony sy sobtrôpikaly ary trôpikaly, saingy any [[Aostralia]] sy any Amerika Trôpikaly no tena aniriany betsaka. Anisan' ny vondron-karazana hita eto [[Madagasikara]] ny ''[[Eugenia]]'' ([[rotra]] isan-karazany), ny ''[[Syzygium]]'' (ny [[jirofo]], ohatra), ny ''[[Psidium]]'' ([[Goavy (zavamaniry)|goavy]] isan-karazany) ary ny ''[[Eucalyptus]]'' ([[Kininina (zavamaniry)|kininina]]). Ahitana ao amin' io fianakaviana io ny vondron-karazana napetraka teo aloha tao amin' ny fianakaviana ''[[Heteropyxidaceae]]'' (ny vondron-karazana ''[[Heteropyxis]]'') sy tao amin' ny fianakaviana ''[[Psiloxylaceae]]'' (ny vondron-karazana ''[[Psiloxylon]]'') ny [[Fanasokajiana APG III|fanasokajiana filôjenetikan' ny APG III]] (2009).
== Vondron-karazana ==
=== Vondron-karazana maneran-tany ===
[[Sary:Eucalyptus flowers2.jpg|vignette|
* Kininina (''Eucalyptus'')]]Inty ny lisitry ny vondron-karazana araka ny ''[[Angiosperm Phylogeny Website]]'' <small>(</small><small>1 Jona 2010):</small>
* ''Acca'' O.Berg
* ''Accara'' Landrum
* ''Acmena'' DC.
* ''Acmenosperma'' Kausel
* ''Actinodium'' Schauer
* ''Agonis'' (DC.) Sweet
* ''Allosyncarpia'' S.T.Blake
* ''Amomyrtella'' Kausel
* ''Amomyrtus'' (Burret) D.Legrand & Kausel
* ''Angasomyrtus'' Trudgen & Keighery
* ''Angophora'' Cavanilles
* ''Archirhodomyrtus'' (Nied.) Burret
* ''Arillastrum'' Pancher ex Baillon
* ''Astartea'' DC.
* ''Asteromyrtus'' Schauer
* ''Austromyrtus'' (Nied.) Burret
* ''Backhousia'' Hook. & Harv.
* ''Baeckea'' L.
* ''Balaustion'' Hook.
* ''Barongia'' Peter G.Wilson & B.Hyland
* ''Basisperma'' C.T.White
* ''Beaufortia'' R. Brown
* ''Blepharocalyx'' O.Berg
* ''Callistemon'' R. Brown
* ''Calothamnus'' Labill.
* ''Calycolpus'' O.Berg
* ''Calycorectes'' O.Berg
* ''Calyptranthes'' Sw.
* ''Calyptrogenia'' Burret
* ''Calythropsis'' C.A.Gardner
* ''Calytrix'' Labill.
* ''Campomanesia'' Ruiz & Pavon
* ''Carpolepis'' (J.W.Dawson) J.W.Dawson
* ''Chamelaucium'' Desf.
* ''Chamguava'' Landrum
* ''Choricarpia'' Domin
* ''Cleistocalyx'' Blume
* ''Cloezia'' Brongn. & Gris
* ''Conothamnus'' Lindl.
* ''Corynanthera'' J.W.Green
* ''Cupheanthus'' Seem.
* ''Darwinia'' Rudge
* ''Decaspermum'' J. R. Forster & G. Forster
* ''Eremaea'' Lindl.
* ''Eucalyptopsis'' C.T.White
* ''[[Eucalyptus]]'' L'Her.
* ''[[Eugenia]]'' L.
* ''Gomidesia'' O.Berg
* ''Heteropyxis'' Harv.
* ''Hexachlamys'' O.Berg
* ''Homalocalyx'' F.Muell.
* ''Homalospermum'' Schauer
* ''Homoranthus'' A.Cunn. ex Schauer
* ''Hottea'' Urb.
* ''Hypocalymma'' (Endl.) Endl.
* ''Kania'' Schltr.
* ''Kjellbergiodendron'' Burret
* ''Kunzea'' Reichenbach
* ''Lamarchea'' Gaudich.
* ''Legrandia'' Kausel
* ''Lenwebbia'' N. Snow & Guymer
* ''Leptospermum'' J. R. Forster & G. Forster
* ''Lindsayomyrtus'' B.Hyland & Steenis
* ''Lophomyrtus'' Burret
* ''Lophostemon'' Schott
* ''Luma'' A.Gray
* ''Lysicarpus'' F.Muell.
* ''Malleostemon'' J.W.Green
* ''Marlierea'' Cambess.
* ''[[Melaleuca]]'' L.
* ''Meteoromyrtus'' Gamble
* ''Metrosideros'' Banks ex Gaertn.
* ''Micromyrtus'' Bentham
* ''Mitranthes'' O.Berg
* ''Mitrantia'' Peter G.Wilson & B.Hyland
* ''Monimiastrum'' J.Gueho & A.J.Scott
* ''Mosiera'' Small
* ''Myrceugenia'' O.Berg
* ''Myrcia'' DC. ex Guill.
* ''Myrcianthes'' O.Berg
* ''Myrciaria'' O.Berg
* ''Myrrhinium'' Schott
* ''Myrtastrum'' Burret
* ''Myrtella'' F.Muell.
* ''Myrteola'' O.Berg
* ''Myrtus'' L.
* ''Neofabricia'' Joy Thomps.
* ''Neomitranthes'' Legrand
* ''Neomyrtus'' Burret
* ''Ochrosperma'' Trudgen
* ''Octamyrtus'' Diels
* ''Osbornia'' F.Muell.
* ''Paramyrciaria'' Kausel
* ''Pericalymma'' (Endl.) Endl.
* ''Phymatocarpus'' F.Muell.
* ''Pileanthus'' Labill.
* ''Pilidiostigma'' Burret
* ''Piliocalyx'' Brongn. & Gris
* ''Pimenta'' Lindl.
* ''Pleurocalyptus'' Brongn. & Gris
* ''Plinia'' L.
* ''Pseudanamomis'' Kausel
* ''[[Psidium]]'' L.
* ''Purpureostemon'' Gugerli
* ''Regelia'' Schauer
* ''Rhodamnia'' Jack
* ''Rhodomyrtus'' (DC.) Reichenbach
* ''Rinzia'' Schauer
* ''Ristantia'' Peter G.Wilson & J.T.Waterh.
* ''Sannantha'' Peter G.Wilson
* ''Scholtzia'' Schauer
* ''Siphoneugena'' O.Berg
* ''Sphaerantia'' Peter G. Wilson & B. Hyland
* ''Stereocaryum'' Burret
* ''Syncarpia'' Ten.
* ''[[Syzygium]]'' Gaertn.
* ''Tepualia'' Griseb.
* ''Thryptomene'' Endl.
* ''Tristania'' R. Brown
* ''Tristaniopsis'' Brongn. & Gris
* ''Ugni'' Turcz.
* ''Uromyrtus'' Burret
* ''Verticordia'' DC.
* ''Waterhousea'' B.Hyland
* ''Welchiodendron'' Peter G.Wilson & J.T.Waterh.
* ''Whiteodendron'' Steenis
* ''Xanthomyrtus'' Diels
* ''Xanthostemon'' F.Muell.
[[Sary:Syzygium aromaticum on tree.jpg|vignette|[[Jirofo]] (''Syzygium aromaticum'')]]
Inty ny lisitry ny vondron-karazana araka ny [[National Center for Biotechnology Information|''National Center for Biotechnology Information'']] (NCBI) <small>(</small><small>1 Jona 2010):</small>
* ''Acca''
* ''Actinodium''
* ''Agonis''
* ''Algrizea''
* ''Allosyncarpia''
* ''Amomyrtus''
* ''Angasomyrtus''
* ''Angophora''
* ''Archirhodomyrtus''
* ''Arillastrum''
* ''Astartea''
* ''Asteromyrtus''
* ''Austromyrtus''
* ''Babingtonia''
* ''Backhousia''
* ''Baeckea''
* ''Balaustion''
* ''Barongia''
* ''Beaufortia''
* ''Blepharocalyx''
* ''Callistemon''
* ''Calothamnus''
* ''Calyptranthes''
* ''Calytrix''
* ''Campomanesia''
* ''Carpolepis''
* ''Chamelaucium''
* ''Chamguava''
* ''Choricarpia''
* ''Cloezia''
* ''Conothamnus''
* ''Corymbia''
* ''Darwinia''
* ''Decaspermum''
* ''Eremaea''
* ''Eucalyptopsis''
* ''[[Eucalyptus]]''
* ''[[Eugenia]]''
* ''Euryomyrtus''
* ''Gomidesia''
* ''Gossia''
* ''[[Heteropyxis]]'' (taloha tao amin' ny fianakaviana ''[[Heteropyxidaceae]]'')
* ''Hexachlamys''
* ''Homalocalyx''
* ''Homalospermum''
* ''Homoranthus''
* ''Hypocalymma''
* ''Kania''
* ''Kjellbergiodendron''
* ''Kunzea''
* ''Kunzea × Leptospermum''
* ''Lamarchea''
* ''Legrandia''
* ''Lenwebbia''
* ''Leptospermum''
* ''Lindsayomyrtus''
* ''Lophomyrtus''
* ''Lophostemon''
* ''Luma''
* ''Lysicarpus''
* ''Malleostemon''
* ''Marlierea''
* ''Melaleuca''
* ''Metrosideros''
* ''Micromyrtus''
* ''Mitrantia''
* ''Monimiastrum''
* ''Myrceugenia''
* ''Myrcia''
* ''Myrcianthes''
* ''Myrciaria''
* ''Myrteola''
* ''Myrtus''
* ''Neofabricia''
* ''Neomitranthes''
* ''Neomyrtus''
* ''Ochrosperma''
* ''Octamyrtus''
* ''Osbornia''
* ''Pericalymma''
* ''Phymatocarpus''
* ''Pileanthus''
* ''Pilidiostigma''
* ''Piliocalyx''
* ''Pimenta''
* ''Plinia''
* ''Psidium''
* ''Psiloxylon'' ( tao amin' ny ''[[Psiloxylaceae]]'')
* ''Regelia''
* ''Rhodamnia''
* ''Rhodomyrtus''
* ''Rinzia''
* ''Ristantia''
* ''Scholtzia''
* ''Siphoneugena''
* ''Sphaerantia''
* ''Stockwellia''
* ''Syncarpia''
* ''[[Syzygium]]''
* ''Taxandria''
* ''Tepualia''
* ''Thaleropia''
* ''Thryptomene''
* ''Triplarina''
* ''Tristania''
* ''Tristaniopsis''
* ''Ugni''
* ''Uromyrtus''
* ''Verticordia''
* ''Welchiodendron''
* ''Whiteodendron''
* ''Xanthomyrtus''
* ''Xanthostemon''
Inty ny lisitry ny vondron-karazana araka ny ''[[DELTA Angio]]'' <small>(</small><small>1 Jona 2010):</small>
* ''Acca''
* ''Accara''
* ''Acmena''
* ''Acmenosperma''
* ''Actinodium''
* ''Agonis''
* ''Allosyncarpia''
* ''Amomyrtella''
* ''Amomyrtus''
* ''Angasomyrtus''
* ''Angophora''
* ''Aphanomyrtus''
* ''Archirhodomyrtus''
* ''Arillastrum''
* ''Astartea''
* ''Asteromyrtus''
* ''Austromyrtus''
* ''Backhousia''
* ''Baeckia''
* ''Balaustion''
* ''Barongia''
* ''Basisperma''
* ''Beaufortia''
* ''Blepharocalyx''
* ''Callistemon''
* ''Calothamnus''
* ''Calycolpus''
* ''Calycorectes''
* ''Calyptranthes''
* ''Calyptrogenia''
* ''Calytrix''
* ''Campomanesia''
* ''Carpolepis''
* ''Chamelaucium''
* ''Chamguava''
* ''Choricarpia''
* ''Cleistocalyx''
* ''Cloezia''
* ''Conothamnus''
* ''Corynanthera''
* ''Corynemyrtus''
* ''Cupheanthus''
* ''Darwinia''
* ''Decaspermum''
* ''Eremaea''
* ''Eucalyptopsis''
* ''[[Eucalyptus]]''
* ''[[Eugenia]]''
* ''Feijoa''
* ''Gomidesia''
* ''Heteropyxis''
* ''Hexachlamys''
* ''Homalocalyx''
* ''Homalospermum''
* ''Homoranthus''
* ''Hottea''
* ''Hypocalymma''
* ''Jambosa''
* ''Kania''
* ''Kjellbergiodendron''
* ''Kunzea''
* ''Lamarchea''
* ''Legrandia''
* ''Lencymmoea''
* ''Leptospermum''
* ''Lindsayomyrtus''
* ''Lophomyrtus''
* ''Lophostemon''
* ''Luma''
* ''Lysicarpus''
* ''Malleostemon''
* ''Marlieria''
* ''Melaleuca''
* ''Meteoromyrtus''
* ''Metrosideros''
* ''Micromyrtus''
* ''Mitranthes''
* ''Mitrantia''
* ''Monimiastrum''
* ''Mosiera''
* ''Mozartia''
* ''Myrceugenia''
* ''Myrcia''
* ''Myrcianthes''
* ''Myrciaria''
* ''Myrrhinium''
* ''Myrtastrum''
* ''Myrtella''
* ''Myrteola''
* ''Myrtus''
* ''Neofabricia''
* ''Neomitranthes''
* ''Neomyrtus''
* ''Ochrosperma''
* ''Octamyrtus''
* ''Osbornia''
* ''Paramyrciaria''
* ''Pericalymma''
* ''Phymatocarpus''
* ''Pileanthus''
* ''Pilidiostigma''
* ''Piliocalyx''
* ''Pimenta''
* ''Pleurocalyptus''
* ''Plinia''
* ''Pseudanamomis''
* ''Pseudeugenia''
* ''Psidium''
* ''Purpureostemon''
* ''Pyrenocarpa''
* ''Regelia''
* ''Rhodamnia''
* ''Rhodomyrtus''
* ''Rinzia''
* ''Ristantia''
* ''Rylstonea''
* ''Scholtzia''
* ''Siphoneugenia''
* ''Sphaerantia''
* ''Stereocaryum''
* ''Syncarpia''
* ''[[Syzygium]]''
* ''Tepualia''
* ''Thryptomene''
* ''Tristania''
* ''Tristaniopsis''
* ''Ugni''
* ''Uromyrtus''
* ''Verticordia''
* ''Waterhousea''
* ''Welchiodendron''
* ''Whiteodendron''
* ''Xanthomyrtus''
* ''Xanthostemon''
Inty ny lisitry ny vondron-karazana araka ny [[Plants of the World Online]], izay ahitana vondron-karazana miisa 127:
* ''Acca'' <small>O.Berg</small>
* ''Accara'' <small>Landrum</small>
* ''Actinodium'' <small>S.Schauer ex Schltdl.</small>
* ''Agonis'' <small>(DC.) Sweet</small>
* ''Algrizea'' <small>Proença & NicLugh.</small>
* ''Allosyncarpia'' <small>S.T.Blake</small>
* ''Aluta'' <small>Rye & Trudgen</small>
* ''Amomyrtella'' <small>Kausel</small>
* ''Amomyrtus'' <small>(Burret) D.Legrand & Kausel</small>
* ''Angophora'' <small>Cav.</small>
* ''Anticoryne'' <small>Turcz.</small>
* ''Archirhodomyrtus'' <small>(Nied.) Burret</small>
* ''Arillastrum'' <small>Pancher ex Baill.</small>
* ''Astartea'' <small>DC.</small>
* ''Asteromyrtus'' <small>S.Schauer</small>
* ''Astus'' <small>Trudgen & Rye</small>
* ''Austrobaeckea'' <small>Rye</small>
* ''Austromyrtus'' <small>(Nied.) Burret</small>
* ''Babingtonia'' <small>Lindl.</small>
* ''Backhousia'' <small>Hook. & Harv.</small>
* ''Baeckea'' <small>L.</small>
* ''Balaustion'' <small>Hook.</small>
* ''Barongia'' <small>G.Wilson & B.Hyland</small>
* ''Basisperma'' <small>C.T.White</small>
* ''Beaufortia'' <small>R.Br.</small> – mitovy amin' ny ''Melaleuca''
* ''Blepharocalyx'' <small>O.Berg</small>
* ''Callistemon'' <small>R.Br.</small> – mitovy amin' ny ''Melaleuca''
* ''Calothamnus'' <small>Labill.</small> – mitovy amin' ny ''Melaleuca''
* ''Calycolpus'' <small>O.Berg</small>
* ''Calycorectes'' <small>O.Berg</small>
* ''Calytrix'' <small>Labill.</small>
* ''Campomanesia'' <small>Ruiz & Pav.</small>
* ''Chamelaucium'' <small>Desf.</small>
* ''Chamguava'' <small>Landrum</small>
* ''Cheyniana'' <small>Rye</small>
* ''Cloezia'' <small>Brongn. & Gris</small>
* ''Conothamnus'' <small>Lindl.</small> – mitovy amin' ny ''Melaleuca''
* ''Corymbia'' <small>K.D.Hill & L.A.S.Johnson</small>
* ''Curitiba'' <small>Salywon & Landrum</small>
* ''Cyathostemon'' <small>Turcz.</small>
* ''Darwinia'' <small>Rudge</small>
* ''Decaspermum'' <small>J.R.Forst. & G.Forst.</small>
* ''Enekbatus'' <small>Trudgen & Rye</small>
* ''Eremaea'' <small>Lindl.</small> – mitovy amin' ny ''Melaleuca''
* ''Ericomyrtus'' <small>Turcz.</small>
* ''Eucalyptopsis'' <small>C.T.White</small>
* ''[[Eucalyptus]]'' <small>L'Hér.</small>
* ''[[Eugenia]]'' <small>P.Micheli ex L.</small>
* ''Euryomyrtus'' <small>S.Schauer</small>
* ''Feijoa'' <small>O.Berg</small>
* ''Gossia'' <small>N.Snow & Guymer</small>
* ''Harmogia'' <small>S.Schauer</small>
* ''Heteropyxis'' <small>Harv.</small>
* ''Homalocalyx'' <small>F.Muell.</small>
* ''Homalospermum'' <small>S.Schauer</small>
* ''Homoranthus'' <small>A.Cunn. ex S.Schauer</small>
* ''Hypocalymma'' <small>(Endl.) Endl.</small>
* ''Hysterobaeckea'' <small>(Nied.) Rye</small>
* ''Kanakomyrtus'' <small>N.Snow</small>
* ''Kania'' <small>Schltr.</small>
* ''Kardomia'' <small>Peter G.Wilson</small>
* ''Kjellbergiodendron'' <small>Burret</small>
* ''Kunzea'' <small>Rchb.</small>
* ''Lamarchea'' <small>Gaudich.</small> – mitovy amin' ny ''Melaleuca''
* ''Legrandia'' <small>Kausel</small>
* ''Lenwebbia'' <small>N.Snow & Guymer</small>
* ''Leptospermum'' <small>J.R.Forst. & G.Forst.</small>
* ''Lindsayomyrtus'' <small>B.Hyland & Steenis</small>
* ''Lithomyrtus'' <small>F.Muell.</small>
* ''Lophomyrtus'' <small>Burret</small>
* ''Lophostemon'' <small>Schott</small>
* ''Luma'' <small>A.Gray</small>
* ''Lysicarpus'' <small>F.Muell.</small>
* ''Malleostemon'' <small>J.W.Green</small>
* ''Melaleuca'' <small>L.</small>
* ''Metrosideros'' <small>Banks ex Gaertn.</small>
* ''Micromyrtus'' <small>Benth.</small>
* ''Mitrantia'' <small>Peter G.Wilson & B.Hyland</small>
* ''Mosiera'' <small>Small</small>
* ''Myrceugenia'' <small>O.Berg</small>
* ''Myrcia'' <small>DC. ex Guill.</small>
* ''Myrcianthes'' <small>O.Berg</small>
* ''Myrciaria'' <small>O.Berg</small>
* ''Myrrhinium'' <small>Schott</small>
* ''Myrtastrum'' <small>Burret</small>
* ''Myrtella'' <small>F.Muell.</small>
* ''Myrteola'' <small>O.Berg</small>
* ''Myrtus'' <small>Tourn. ex L.</small>
* ''Neofabricia'' <small>Joy Thomps.</small>
* ''Neomitranthes'' <small>D.Legrand</small>
* ''Neomyrtus'' <small>Burret</small>
* ''Nothomyrcia'' <small>Kausel</small>
* ''Ochrosperma'' <small>Trudgen</small>
* ''Octamyrtus'' <small>Diels</small>
* ''Osbornia'' <small>F.Muell.</small>
* ''Oxymyrrhine'' <small>S.Schauer</small>
* †''Paleomyrtinaea''
* ''Paragonis'' <small>J.R.Wheeler & N.G.Marchant</small> – mitovy amin' ny ''Agonis''
* ''Pericalymma'' <small>(Endl.) Endl.</small>
* ''Phymatocarpus'' <small>F.Muell.</small> – mitovy amin' ny ''Melaleuca''
* ''Pileanthus'' <small>Labill.</small>
* ''Pilidiostigma'' <small>Burret</small>
* ''Pimenta'' <small>Lindl.</small>
* ''Pleurocalyptus'' <small>Brogn. and Gris</small>
* ''Plinia'' <small>Plum. ex L.</small>
* ''Psidium'' <small>L.</small>
* ''Psiloxylon'' <small>Thouars ex Tul.</small>
* ''Purpureostemon'' <small>Gugerli</small>
* ''Regelia'' <small>S.Schauer</small> – mitovy amin' ny ''Melaleuca''
* ''Rhodamnia'' <small>Jack</small>
* ''Rhodomyrtus'' <small>(DC.) Rchb.</small>
* ''Rinzia'' <small>S.Schauer</small>
* ''Ristantia'' <small>Peter G.Wilson & J.T.Waterh.</small>
* ''Sannantha'' <small>Peter G.Wilson</small>
* ''Scholtzia'' <small>S.Schauer</small>
* ''Seorsus'' <small>Rye & Trudgen</small>
* ''Siphoneugena'' <small>O.Berg</small>
* ''Sphaerantia'' <small>Peter G.Wilson & B.Hyland</small>
* ''Stenostegia'' <small>A.R.Bean</small>
* ''Stockwellia'' <small>D.J.Carr, S.G.M.Carr & B.Hyland</small>
* ''Syncarpia'' <small>Ten.</small>
* ''[[Syzygium]]'' <small>Gaertn.</small>
* ''Taxandria'' <small>(Benth.) J.R.Wheeler & N.G.Marchant</small>
* ''Temu'' <small>O.Berg</small>
* ''Tetrapora'' <small>S.Schauer</small>
* ''Thaleropia'' <small>Peter G.Wilson</small>
* ''Thryptomene'' <small>Endl.</small>
* ''Triplarina'' <small>Raf.</small>
* ''Tristania'' <small>R.Br.</small>
* ''Tristaniopsis'' <small>Brogn. & Gris</small>
* ''Ugni'' <small>Turcz.</small>
* ''Uromyrtus'' <small>Burret</small>
* ''Verticordia'' <small>DC.</small>
* ''Welchiodendron'' <small>Peter G.Wilson & J.T.Waterh.</small>
* ''Whiteodendron'' <small>Steenis</small>
* ''Xanthomyrtus'' <small>Diels</small>
* ''Xanthostemon'' <small>F.Muell.</small>
=== Vondron-karazana hita eto Madagasikara ===
Indreto ny vondron-karazana hita eto [[Madagasikara]]:
* ''[[Syzygium]]'' Gaertn. (karazana 50 any ho any, ahitana ny [[jirofo]])
* ''[[Eugenia]]'' L. (karazana 50 any ho any, ahitana karazana [[rotra]])
* ''[[Psidium]]'' L. (ahitana ny [[goavy]]: ''Psidium guajava'' sy ny ''Psidium cattleianum'')
* ''[[Jambosa]]'' (Blanco) Merr. & L.M. Perry (vondron-karazana matetika tafiditra ao amin' ny ''Syzygium'', ahitana ny karazana toy ny makopa - ''Syzygium samarangense'').
* ''[[Pimenta]]'' Lindl. (ahitana ny ''Pimenta dioica'').
* ''[[Metrosideros]]'' Banks ex Gaertn. (hita any amin' ny tendrombohitra be ala)
* ''[[Melaleuca]]'' L. (hita any amin' ny faritra amorontsiraka)
* ''[[Callistemon]]'' R.Br. (hita any amin' ny faritra amorontsiraka)
* ''[[Leptospermum]]'' J.R.Forst. & G.Forst. (hita any amin' ny faritra amorontsiraka)
* ''[[Myrtus]]'' Tourn. ex L. (hita any amin' ny faritra amorontsiraka)
tji4kix17kllnqb07m08pb1mri5431f
Ana Paula Henkel
0
296372
1134920
1122938
2026-04-12T03:04:26Z
HarryWurst
36292
1134920
wikitext
text/x-wiki
[[File:Ana Paula Henkel.jpeg|thumb|Ana Paula Henkel]]
'''Ana Paula Rodrigues Henkel''', teraka ny 13 Febroary 1972 tao [[Lavras]], dia mpilalao volley sy volley amoron-dranomasina [[brezila|breziliana]]. Teraka hoe Ana Paula Rodrigues izy, nanova ny anarany ho Ana Paula Connelly tamin'ny 1994 rehefa avy nanambady an'i [[Jeffty Connelly]], mpilalao [[baskety]], izay niteraka iray taminy.
Tamin'ny 2010, nanambady an'i Carl Henkel, mpilalao volley amoron-dranomasina amerikana izy.
Niaraka tamin'ny ekipa volley vehivavy breziliana, nahazo [[medaly]] alimo [[Lalao Olimpika]] tao [[Atlanta]] izy tamin'ny 1996 ary nahazo ny laharana fahefatra tao [[Barcelona]] tamin'ny 1992.
==Jereo koa==
[[Sokajy:Volley]]
[[Sokajy:Mpilalao volley breziliana]]
[[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1972]]
[[Sokajy:Revista Oeste]]
d5ykjnr2d039fsb53grzdwzlzx83d76
1134921
1134920
2026-04-12T03:05:09Z
HarryWurst
36292
1134921
wikitext
text/x-wiki
[[File:Ana Paula Henkel.jpeg|thumb|Ana Paula Henkel]]
'''Ana Paula Rodrigues Henkel''', teraka ny 13 Febroary 1972 tao [[Lavras]], dia mpilalao volley sy volley amoron-dranomasina [[brezila|breziliana]]. Teraka hoe Ana Paula Rodrigues izy, nanova ny anarany ho Ana Paula Connelly tamin'ny 1994 rehefa avy nanambady an'i [[Jeffty Connelly]], mpilalao [[baskety]], izay niteraka iray taminy.
Tamin'ny 2010, nanambady an'i Carl Henkel, mpilalao volley amoron-dranomasina amerikana izy.
Niaraka tamin'ny ekipa volley vehivavy breziliana, nahazo [[medaly]] alimo [[Lalao Olimpika]] tao [[Atlanta]] izy tamin'ny 1996 ary nahazo ny laharana fahefatra tao [[Barcelona]] tamin'ny 1992.
==Jereo koa==
[[Sokajy:Volley]]
[[Sokajy:Mpilalao volley breziliana]]
[[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1972]]
[[Sokajy:Revista Oeste|Henkel]]
sw70j0vz8qh0tudssvi8rm0gqid4asu
Alexandre Garcia
0
296482
1134911
1123520
2026-04-12T02:29:11Z
HarryWurst
36292
1134911
wikitext
text/x-wiki
[[File:LFL5800 Outorga do Título de Cidadão de Porto Alegre ao sr. Alexandre Garcia (cropped).jpg|thumb| Alexandre Garcia]]
'''Alexandre Eggers Garcia''' (teraka ny 11 Novambra 1940 tao [[Cachoeira do Sul]]) dia [[mpanao gazety]], mpanolotra fandaharana ary mpanoratra lahatsoratra ara-politika [[Brezila|breziliana]], izay mpitondra tenin'ny filoha farany teo amin'ny fitondrana jadona [[miaramila]] tao {{Brazila}}, ny Jeneraly [[João Batista Figueiredo]].<ref>(pt) [https://memoriaglobo.globo.com/perfil/alexandre-garcia/noticia/alexandre-garcia.ghtml TV Globo]</ref> Tamin'ny taona 2021, dia nokaramaina ho mpaneho hevitra tao amin'ny TV [[Jovem Pan]] News izy. Mpanoratra lahatsoratra ihany koa izy tao amin'ny gazety [[Gazeta do Povo]],<ref>[(pt) [https://www.gazetadopovo.com.br/vozes/alexandre-garcia/ Gazeta do Povo]]</ref> izay tamin'ny Aprily 2019, dia nametraka azy ho isan'ireo mpanentana nomerika lehibe indrindra amin'ny elatra havanana breziliana. Nanomboka tamin'ny taona 2023, dia mpanoratra lahatsoratra tao amin'ny [[Revista Oeste]] izy.
Niasa tao amin'ny ''Jornal do Brasil'' izy, ny TV Manchete efa maty, ary ny [[TV Globo]]. Tao amin'ny Globo, izay niasany nandritra ny telopolo taona mahery, dia talen'ny asa fanaovan-gazety tao [[Brasília]] izy hatramin'ny taona 1995, rehefa nesorina tamin'ny toerany izy noho ny fiheverana azy ho mpomba ny governemanta tafahoatra. Nanomboka teo dia lasa mpaneho hevitra ara-politika tao amin'ny ''Bom Dia Brasil'' izy, andraikitra notanany hatramin'ny taona 2018.<ref>(pt) [https://natelinha.uol.com.br/famosos/tudo-sobre/alexandre-garcia Tudo saber sobre Alexandre Garcia]</ref>
Nomen'ny Mpanjakavavy [[Elizabeth II]] ny mari-boninahitra ''Order of the British Empire'' i Alexandra Garcia noho ny fandrakofany ny vaovao momba ny asa fanaovan-gazety nandritra ny [[Adin'i Falkland]]s.
Ary iray amin'ireo mpitaona YouTube malaza indrindra izy miaraka amin'ny mpanjifa 3.13 tapitrisa: [https://www.youtube.com/@AlexandreGarciaOficial Alexandre Garcia]
==Jereo koa==
[[Sokajy:mpanao gazety bresiliana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1940]]
[[Sokajy:TV Globo]]
[[Sokajy:Gazeta do Povo]]
[[Sokajy:Revista Oueste]]
e2204xkga30azw4n33vu3hw7l2i94q4
1134912
1134911
2026-04-12T02:29:57Z
HarryWurst
36292
1134912
wikitext
text/x-wiki
[[File:LFL5800 Outorga do Título de Cidadão de Porto Alegre ao sr. Alexandre Garcia (cropped).jpg|thumb| Alexandre Garcia]]
'''Alexandre Eggers Garcia''' (teraka ny 11 Novambra 1940 tao [[Cachoeira do Sul]]) dia [[mpanao gazety]], mpanolotra fandaharana ary mpanoratra lahatsoratra ara-politika [[Brezila|breziliana]], izay mpitondra tenin'ny filoha farany teo amin'ny fitondrana jadona [[miaramila]] tao {{Brazila}}, ny Jeneraly [[João Batista Figueiredo]].<ref>(pt) [https://memoriaglobo.globo.com/perfil/alexandre-garcia/noticia/alexandre-garcia.ghtml TV Globo]</ref> Tamin'ny taona 2021, dia nokaramaina ho mpaneho hevitra tao amin'ny TV [[Jovem Pan]] News izy. Mpanoratra lahatsoratra ihany koa izy tao amin'ny gazety [[Gazeta do Povo]],<ref>[(pt) [https://www.gazetadopovo.com.br/vozes/alexandre-garcia/ Gazeta do Povo]]</ref> izay tamin'ny Aprily 2019, dia nametraka azy ho isan'ireo mpanentana nomerika lehibe indrindra amin'ny elatra havanana breziliana. Nanomboka tamin'ny taona 2023, dia mpanoratra lahatsoratra tao amin'ny [[Revista Oeste]] izy.
Niasa tao amin'ny ''Jornal do Brasil'' izy, ny TV Manchete efa maty, ary ny [[TV Globo]]. Tao amin'ny Globo, izay niasany nandritra ny telopolo taona mahery, dia talen'ny asa fanaovan-gazety tao [[Brasília]] izy hatramin'ny taona 1995, rehefa nesorina tamin'ny toerany izy noho ny fiheverana azy ho mpomba ny governemanta tafahoatra. Nanomboka teo dia lasa mpaneho hevitra ara-politika tao amin'ny ''Bom Dia Brasil'' izy, andraikitra notanany hatramin'ny taona 2018.<ref>(pt) [https://natelinha.uol.com.br/famosos/tudo-sobre/alexandre-garcia Tudo saber sobre Alexandre Garcia]</ref>
Nomen'ny Mpanjakavavy [[Elizabeth II]] ny mari-boninahitra ''Order of the British Empire'' i Alexandra Garcia noho ny fandrakofany ny vaovao momba ny asa fanaovan-gazety nandritra ny [[Adin'i Falkland]]s.
Ary iray amin'ireo mpitaona YouTube malaza indrindra izy miaraka amin'ny mpanjifa 3.13 tapitrisa: [https://www.youtube.com/@AlexandreGarciaOficial Alexandre Garcia]
==Jereo koa==
[[Sokajy:mpanao gazety bresiliana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1940]]
[[Sokajy:TV Globo]]
[[Sokajy:Gazeta do Povo]]
[[Sokajy:Revista Oeste]]
hlaie47wb4uzg73inyqhzvmnjni7em0
1134922
1134912
2026-04-12T03:05:43Z
HarryWurst
36292
1134922
wikitext
text/x-wiki
[[File:LFL5800 Outorga do Título de Cidadão de Porto Alegre ao sr. Alexandre Garcia (cropped).jpg|thumb| Alexandre Garcia]]
'''Alexandre Eggers Garcia''' (teraka ny 11 Novambra 1940 tao [[Cachoeira do Sul]]) dia [[mpanao gazety]], mpanolotra fandaharana ary mpanoratra lahatsoratra ara-politika [[Brezila|breziliana]], izay mpitondra tenin'ny filoha farany teo amin'ny fitondrana jadona [[miaramila]] tao {{Brazila}}, ny Jeneraly [[João Batista Figueiredo]].<ref>(pt) [https://memoriaglobo.globo.com/perfil/alexandre-garcia/noticia/alexandre-garcia.ghtml TV Globo]</ref> Tamin'ny taona 2021, dia nokaramaina ho mpaneho hevitra tao amin'ny TV [[Jovem Pan]] News izy. Mpanoratra lahatsoratra ihany koa izy tao amin'ny gazety [[Gazeta do Povo]],<ref>[(pt) [https://www.gazetadopovo.com.br/vozes/alexandre-garcia/ Gazeta do Povo]]</ref> izay tamin'ny Aprily 2019, dia nametraka azy ho isan'ireo mpanentana nomerika lehibe indrindra amin'ny elatra havanana breziliana. Nanomboka tamin'ny taona 2023, dia mpanoratra lahatsoratra tao amin'ny [[Revista Oeste]] izy.
Niasa tao amin'ny ''Jornal do Brasil'' izy, ny TV Manchete efa maty, ary ny [[TV Globo]]. Tao amin'ny Globo, izay niasany nandritra ny telopolo taona mahery, dia talen'ny asa fanaovan-gazety tao [[Brasília]] izy hatramin'ny taona 1995, rehefa nesorina tamin'ny toerany izy noho ny fiheverana azy ho mpomba ny governemanta tafahoatra. Nanomboka teo dia lasa mpaneho hevitra ara-politika tao amin'ny ''Bom Dia Brasil'' izy, andraikitra notanany hatramin'ny taona 2018.<ref>(pt) [https://natelinha.uol.com.br/famosos/tudo-sobre/alexandre-garcia Tudo saber sobre Alexandre Garcia]</ref>
Nomen'ny Mpanjakavavy [[Elizabeth II]] ny mari-boninahitra ''Order of the British Empire'' i Alexandra Garcia noho ny fandrakofany ny vaovao momba ny asa fanaovan-gazety nandritra ny [[Adin'i Falkland]]s.
Ary iray amin'ireo mpitaona YouTube malaza indrindra izy miaraka amin'ny mpanjifa 3.13 tapitrisa: [https://www.youtube.com/@AlexandreGarciaOficial Alexandre Garcia]
==Jereo koa==
[[Sokajy:mpanao gazety bresiliana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1940]]
[[Sokajy:TV Globo|Garcia]]
[[Sokajy:Gazeta do Povo[Garcia]]
[[Sokajy:Revista Oeste|Garcia]]
dmdlmezre3d8mlsht1zzh3dvlgheqxi
Ravensara
0
297443
1135011
1127911
2026-04-12T11:00:28Z
Thelezifor
15140
Rohy anatiny
1135011
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Ravensara aromatica.png|vignette|Havozomanitra (''Ravensara aromatica'')]]
Ny '''''Ravensara''''' dia vondron-karazan-javamaniry [[Angiospermae|mamony]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Lauraceae]]'' sy ao amin' ny filaharana [[Laurales]]. Ahitana karazana [[Hazo (zavamaniry)|hazo]] sy [[hazobotry]] eto [[Madagasikara]] (any afovoan-tany sy atsinanana) ity vondron-karazana ity, izay mamokatra [[menakamanitra]] avy amin' ny hodiny, ny raviny na ny voany. Tany am-piandohan' ny taonjato faha-21 dia nanakilasy an' ireo zavamaniry ireo tao amin' ny vondron-karazana ''[[Cryptocarya]]'' ny bôtanista. Ny vondron-karazana ''Ravensara'' dia ahitana karazana manodidina ny 20.
Ny karazana ''Ravensara'' fantatra indrindra dia ny [[havozo]] na hazomanitra (''Ravensara aromatica''), izay mamokatra menakamanitra avy amin' ny raviny izay ampiasaina ho fanafody, nefa efa nafindra vondron-karazana ity zavamaniry ity (lasa ''Cryptocarya agathophylla'').
== Lisitry ny karazana ==
Inty ny lisitry ny karazana araka ny ''[[The Plant List]]'' <small>(8</small> <small>Septambra 2015)</small>, nampiarahina amin' ny anarany amin' ny teny malagasy raha misy:
* ''Ravensara acutifolia'' Kosterm. -- molaliambo, varongy
* ''Ravensara affinis'' Kosterm.
* ''Ravensara areolata'' Kosterm.
* ''Ravensara coriacea'' Kosterm. -- tavololahy, tavolomavo, tavolopika, tavolopiky, tavolopina
* ''Ravensara elliptica'' Kosterm. -- tavolohetika, tavolopiky
* ''Ravensara flavescens'' Kosterm. -- sary, tavololahy, tavolomalama, tavolomavoravina, tavolopina, tavolosavy
* ''Ravensara floribunda'' Baill. -- maheriampatrana, mampahy, tavolobelelo, tavolomalama, tavolomavo, tavolomenalaingo, tavolopika, tavolopina, tavolosariaka, tavolosavy, tavolovavy
* ''Ravensara impressa'' Kosterm. -- tavoloberavina, tavololavaravina
* ''Ravensara laevis'' Kosterm. -- tavolopina, tavolopiñy
* ''Ravensara lastellei'' Baill. -- hafotrarano, mafotrarano, tavolohazo, tavolomalama, tavolompina, tavolopiana, tavolopina
* ''Ravensara macrophylla'' Kosterm.
* ''Ravensara montana'' Kosterm.
* ''Ravensara oblonga'' Kosterm. -- tavolohazo
* ''Ravensara pauciflora'' (Baker) Kosterm. -- hazotavolo, tavolomolaliambo, tavolopika
* ''Ravensara perareolata'' Kosterm. -- molaliambo, tavoloberavina
* ''Ravensara perrieri'' Dubard & Dop -- kabijalahy, kabitsalahy, kabitso, 81 kabitsolahy, manavodrevo, pelamainty, saripapy, sary, tavaratra, tavolopika, varongy
* ''Ravensara polyneura'' Kosterm. -- tavolompina, tavolopiana, tavolopika, tavoloravimanga
Inty ny lisitry ny karazana araka ny ''[[Tropicos]]'' <small>(8</small> <small>Septambra 2015)</small>, mety misy ny anarana mitovy zavatra tondroina, nampiarahina amin' ny anarany amin' ny teny malagasy raha misy:
* ''Ravensara acuminata'' (Willd. ex Meisn.) Baill. -- ravintsara, tavololavaravina, tavolopina, tavolorano
* ''Ravensara acutifolia'' Kosterm. -- molaliambo, varongy
* ''Ravensara affinis'' Kosterm.
* ''Ravensara areolata'' Kosterm.
* ''[[Ravensara aromatica]]'' Sonn. -- avozo, havozomangidy, havozomanitra, hazomanga, hazomangalahy, hazomanitra, laposinty, ravintsara, tavolomanitra, voaravintsara
* ''Ravensara bullata'' Kosterm.
* ''Ravensara coriacea'' Kosterm. -- tavololahy, tavolomavo, tavolopika, tavolopiky, tavolopina
* ''Ravensara crassifolia'' (Baker) Danguy -- tavoloboriravina, tavolomainty, tavolomalama, tavolomena, tavolomenaravina, tavolomolaliambo
* ''Ravensara cryptocaryoides'' Danguy
* ''Ravensara dealbata'' (Baker) Kosterm. -- moridrano, tavolomenaravina
* ''Ravensara elliptica'' Kosterm. -- tavolohetika, tavolopiky
* ''Ravensara ferruginea'' Danguy
* ''Ravensara flavescens'' Kosterm. -- sary, tavololahy, tavolomalama, tavolomavoravina, tavolopina, tavolosavy
* ''Ravensara floribunda'' Baill. -- maheriampatrana, mampahy, tavolobelelo, tavolomalama, tavolomavo, tavolomenalaingo, tavolopika, tavolopina, tavolosariaka, tavolosavy, tavolovavy
* ''Ravensara gracilis'' Kosterm. -- kabijalahy, papy, tavolomena
* ''Ravensara impressa'' Kosterm. -- tavoloberavina, tavololavaravina
* ''Ravensara laevis'' Kosterm. -- tavolopina, tavolopiñy
* ''Ravensara lastellei'' Baill. -- hafotrarano, mafotrarano, tavolohazo, tavolomalama, tavolompina, tavolopiana, tavolopina
* ''Ravensara lastellii'' Danguy
* ''Ravensara latifolia'' Danguy
* ''Ravensara lucida'' Kosterm.
* ''Ravensara macrophylla'' Kosterm.
* ''Ravensara montana'' Kosterm.
* ''Ravensara myristicoides'' (Baker) Kosterm.
* ''Ravensara oblonga'' Kosterm. -- tavolohazo
* ''Ravensara ovalifolia'' Danguy -- molaliambo, tavoloazo, tavolohazo, tavolopina
* ''Ravensara parvifolia'' Scott-Elliot
* ''Ravensara pauciflora'' (Baker) Kosterm. -- hazotavolo, tavolomolaliambo, tavolopika
* ''Ravensara perareolata'' Kosterm. -- molaliambo, tavoloberavina
* ''Ravensara perrieri'' Dubard & Dop -- kabijalahy, kabitsalahy, kabitso, kabitsolahy, manavodrevo, pelamainty, saripapy, sary, tavaratra, tavolopika, varongy
* ''Ravensara pervillei'' (Baill.) Kosterm. -- hazomainty, hazotavolo, tavolohazo, tavololanomby, tavololavaravina, tavololavaridana, tavolomaitso, tavolomalady, tavolomalama, tavolorano
* ''Ravensara polyneura'' Kosterm. -- tavolompina, tavolopiana, tavolopika, tavoloravimanga
* ''Ravensara retusa'' (Willd. ex Nees) Baill. -- molaliambo, tavolomadinidravina, tavolomavoravina, tavolopika, tavolopina, tavolosary, tavolotitina
* ''Ravensara subtriplinervia'' Kosterm. -- hazomanga, tafonona, tavolohazo, tavolomena, tavolosary
* ''Ravensara tapak'' Baill.
* ''Ravensara thouvenotii'' Danguy
=== Fanamarihana ===
Ny ''Ravensara aromatica'' <small>Sonn.</small> dia mitovy amin' ny ''Ravensara anisata'' <small>Danguy</small>, ary ny ''Ravensara retusa'' <small>(Willd. ex Nees) Baill.</small> dia mitovy amin' ny ''Ravensara ferruginea'' sy ''Ravensara lastellei'' <small>Baill.</small> ary ''Ravensara lastellii'' <small>Danguy</small>).
Misy amin' ireo anaran-karazana ireo koa no efa nafindra ao amin' ny vondron-karazana ''[[Cryptocarya]]'', araka izao:
* ''Cryptocarya agathophylla'' van der Werff (= ''Ravensara aromatica'' Sonn.; ''Ravensara anisata'' Danguy)
* ''Cryptocarya retusa'' (Willd. ex Nees) Kosterm. (= ''Ravensara retusa'' (Willd. ex Nees) Baill. ; = ''Ravensara lastellei'' Baill.; ''Ravensara lastellii'' Danguy)
* ''Cryptocarya myristicoides'' (Baker) Kosterm. (= ''Ravensara myristicoides'' (Baker) Kosterm.)
* ''Cryptocarya pauciflora'' (Baker) Kosterm. (= ''Ravensara pauciflora'' (Baker) Kosterm.)
* ''Cryptocarya crassifolia'' (Baker) Kosterm. (= ''Ravensara crassifolia'' (Baker) Danguy)
* ''Cryptocarya dealbata'' (Baker) Kosterm. (= ''Ravensara dealbata'' (Baker) Kosterm.)
* ''Cryptocarya pervillei'' (Baill.) Kosterm. (= ''Ravensara pervillei'' (Baill.) Kosterm.)
== Teny malagasy ==
Maro amin' ny karazana ''Ravensara'' no manana anarana amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] manomboka amin' ny hoe ''<u>tavolo</u>''-: tavoloazo, tavolobelelo, tavoloberavina, tavoloboriravina, tavolohazo, tavolohetika, tavololahy, tavololanomby, tavololavaravina, tavololavaravina, tavololavaravina, tavololavaridana, tavolomadinidravina, tavolomainty, tavolomaitso, tavolomalady, tavolomalama, tavolomanitra, tavolomavo, tavolomavoravina, tavolomena, tavolomenalaingo, tavolomenaravina, tavolomolaliambo, tavolompina, tavolopiana, tavolopiana, tavolopika, tavolopiky, tavolopina, tavolopiñy, tavolorano, tavoloravimanga, tavolosariaka, tavolosary, tavolosavy, tavolotitina, tavolovavy.
Misy ihany koa ny manomboka amin' ny hoe ''<u>kabija</u>''-, ''<u>kabitsa</u>''- na ''kabitso''-: kabijalahy, kabitsalahy, kabitso, kabitsolahy.
Misy koa ny fantatra amin' ny anarana hoe ''ravintsara'' (''Ravensara aromatica'' sy ''Ravensara acuminata''), nefa ity anarana dia manondro ihany koa ny ''Cinnamomum camphora'' (''[[Lauraceae]]'') sy ny ''Vepris unifoliolata'' na ''Teclea punctata'' (''[[Rutaceae]]'').
== Jereo koa ==
* ''[[Vepris]]'' (na ''[[Teclea]]'') (fianakaviana ''[[Rutaceae]]'')
* ''[[Cinnamomum]]'' (fianakaviana ''[[Lauraceae]]'')
* ''[[Cryptocarya]]'' (fianakaviana ''[[Lauraceae]]'')
* [[Ravintsara]]
52xxbz0y1510jygu3bupdrvggugc1pc
Beanjara Eudoxie
0
298978
1134888
1134816
2026-04-11T16:22:22Z
Chirocca77
30720
nanatsara endrika
1134888
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Beanjara Eudoxie
|asa=[[Mpandraharaha]]
|firenena=Madagasikara
|anarana hafa=Eudoxie Beanjara
|sary=}}'''Beanjara Eudoxie''' dia tanora mpandraharaha sosialy ary mpisehatra amin'ny fampandrosoana ao [[Antsiranana]], izy no tompon'andraikitra voalohany sady namorona ny toeram-panofanana vahatra center.
== Ny mombamomba azy ==
Beanjara Eudoxie dia mpitarika tanora,mpandraharaha ara-tsosialy, mpampiofana.
== Fianarana nataony ==
Nianatra tao amin'ny oniversiten'Toamasina izy ary nanaraka ny lalam-piofanana fitantanana orinasa.
== Asany ==
Tamin'ny taona 2011, nitantana ny toeram-pitsangatsanganana ranomasina emerody izy.<ref>Efa isan'ireo mpitantana ny toeram-pitsangatsanganana ranomasina emerody izy.</ref>Namorona ny vahatra center <ref>Beanjara Eudoxie</ref>izy tamin'ny tao a 2019.<ref name=":0">https://ue-madagascar.org/pub/31451</ref> Mamolavola tanora izy, manomana hetsika hanentanana tanora<ref name=":0" /> .
== Loharano ==
{{Reflist}}
6drx5nujp05x4avl4chshvgjkzqsdeb
1134889
1134888
2026-04-11T16:24:24Z
Chirocca77
30720
loharano
1134889
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Beanjara Eudoxie
|asa=[[Mpandraharaha]]
|firenena=Madagasikara
|anarana hafa=Eudoxie Beanjara
|sary=}}'''Beanjara Eudoxie''' dia tanora mpandraharaha sosialy ary mpisehatra amin'ny fampandrosoana ao [[Antsiranana]], izy no tompon'andraikitra voalohany sady namorona ny toeram-panofanana vahatra center.
== Ny mombamomba azy ==
Beanjara Eudoxie dia mpitarika tanora,mpandraharaha ara-tsosialy, mpampiofana.<ref name=":1" />
== Fianarana nataony ==
Nianatra tao amin'ny oniversiten'Toamasina izy ary nanaraka ny lalam-piofanana fitantanana orinasa.
== Asany ==
Tamin'ny taona 2011, nitantana ny toeram-pitsangatsanganana ranomasina emerody izy.<ref name=":1">Efa isan'ireo mpitantana ny toeram-pitsangatsanganana ranomasina emerody izy.</ref>Namorona ny vahatra center <ref>Beanjara Eudoxie</ref>izy tamin'ny tao a 2019.<ref name=":0">https://ue-madagascar.org/pub/31451</ref> Mamolavola tanora izy, manomana hetsika hanentanana tanora<ref name=":0" /> .
== Loharano ==
{{Reflist}}
1q7l4cuy98okjxu1zugh63u73bglihp
Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara
0
298988
1134873
1134869
2026-04-11T12:15:03Z
Thelezifor
15140
Nanisy sary
1134873
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Catharanthus roseus24 08 2012 (2).JPG|vignette|364x364px|Tonga na voenina (''Catharanthus roseus'')]]
Ny '''zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara''', izay misy karazana miisa 3 245, dia ampahany amin' ny karazan-javamaniry misy eto amin' ny [[Madagasikara|Nosy]], ka ny 60 % amin' izy ireo dia tsy hita raha tsy eto<ref><small>"[https://ethnobotanyjournal.org/index.php/era/article/view/1591#:~:text=Results:%20The%20medicinal%20plants%20inventoried,most%20morbid%20ones%20in%20Madagascar. Synthesis and analysis of data on inventories of medicinal plants in Madagascar]", ''ethnobotanyjournal.org''</small></ref><ref><small>Andrianavalonirina A.M. et al, "Etude ethnobotanique des plantes médicinales du district d’Antanifotsy, région de Vakinankaratra au Madagascar", ''RAMReS-PMTA'', 2023.</small></ref>. Anisan' ny fantatra indrindra ny vonenina na tonga (''[[Tonga (zavamaniry)|Catharanthus roseus]]''), ny vahona (''[[Aloe macroclada]]'' sy ''[[Aloe vera]]''), ny ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'' na ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]''), ny [[mandravasarotra]] (''[[Cinnamosma fragrans]]''), ny niaoly (''[[Melaleuca quinquenervia]]''), ny havozomangidy (''[[Ravensara aromatica]]''), ny katrafay (''[[Cedrelopsis grevei]]''), ary ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'').
== Lisitra ==
[[Sary:Camphora officinarum in Palm House Schoenbrunn (3).jpg|vignette|262x262px|Ravintsara (''Camphora officinarum'')]]
Indreto ny sasany amin' ny karazan-javamaniry fanao fanafody maniry eto [[Madagasikara]]:
=== A ===
* ''[[Abrus precatorius]]'' ''--'' kelimiefitra, masokoaky, masonamboangara, masonamboatora, masonombilahy, vahemboamena, vahimboamena, voamahatorana, voamaintilany, voamaintorana, voamantorana, voamasotrandraka, voamatorana, voamboanamainty, voamboanamena, voamena.
* ''[[Achyranthes aspera]]'' ''--''
* ''[[Ageratum conyzoides]]'' ''--''
* ''[[Allium sativum]]'' ''--''
* ''[[Aloe macroclada]]'' ''-- v''ahona
* ''[[Alovera|Aloe vera]]'' -- vahona
* ''[[Aphloia theiformis]]'' ''--'' voafotsy
=== B ===
* ''[[Brachylaena ramiflora]]'' ''--''
=== C ===
* ''[[Cajanus cajan]]'' ''--''
* ''[[Carica papaya]]'' ''--'' papay
* ''[[Cassia occidentalis]]'' ''--''
* ''[[Catharanthus roseus]]'' -- vonenina, tonga, trongatsy
* ''[[Cedrelopsis grevei]]'' -- katrafay
* ''[[Centella asiatica]]'' -- talapetraka
* ''[[Chenopodium ambrosioides]]'' --
* ''[[Cinnamomum camphora]]'' ''--''
* ''[[Cinnamomum verum]]'' --
* ''[[Cinnamosma fragrans]]'' -- mandravasarotra, saro
* ''[[Cinnamosma macrocarpa]]'' -- mandravasarotra
* ''[[Citrus limon]]'' --
* ''[[Combretum coccineum]]'' --
* ''[[Curcuma longa]]'' --
* ''[[Curcuma zedoaria]]'' --
=== D ===
* ''[[Drosera madagascariensis]]'' ''--''
=== E ===
* ''[[Enterospermum madagascariense]]'' --
* ''Eucalyptus'' spp. --
* ''[[Eugenia jambolana]]'' -- rotra
* ''[[Euphorbia hirta]]'' ''--''
=== F ===
* ''[[Ficus baroni]]'' --
=== G ===
* ''[[Gomphocarpus fruticosus]]'' ''--''
=== H ===
* ''[[Harungana madagascariensis]]'' -- fahotra, harongana
* ''[[Helichrysum faradifani]]'' --
* ''[[Helichrysum gymnocephalum]]'' -- rambiazina
=== L ===
* ''[[Lantana camara]]'' --
* ''[[Leonotis nepetifolia]]'' ''--''
* ''[[Lygodium lanceolatum]]'' --
=== M ===
* ''[[Melaleuca quinquenervia]]'' --
* ''[[Momordica charantia]]'' -- margôzy
* ''[[Moringa oleifera]]'' --
=== N ===
* ''Noronhia'' spp. --
=== O ===
* ''[[Ocimum gratissimum]]'' --
=== P ===
* ''[[Plectranthus amboinicus]]'' --
* ''[[Prunus africana]]'' na ''[[Pygeum africanum]]'' --
* ''[[Psiadia altissima]]'' --
* ''[[Psidium guajava]]'' -- goavy
* ''[[Pygeum africanum]]'' -- hazotana
=== R ===
* ''[[Ravensara aromatica]]'' --
* ''[[Ricinus communis]]'' -- kinanamena
=== S ===
* ''[[Senna occidentalis]]'' --
* ''[[Siegesbeckia orientalis]]'' ''--''
* ''[[Solanum aethiopicum]]'' --
=== T ===
* ''[[Tacca leontopetaloides]]'' --
* ''[[Trema orientalis]] --''
=== U ===
* ''[[Uapaca bojeri]]'' -- tapia
=== V ===
* ''[[Vernonia appendiculata]]'' -- ambiaty
* ''[[Voacanga thouarsii]]'' --
=== W ===
* ''[[Woodfordia floribunda]]'' ''--''
=== Z ===
* Zanthoxylum --
* ''[[Zingiber officinale]]'' -- sakamalao, sakaviro, sakarivo
== Loharano ==
fns15ykeblkqljb69vk9x4v56d51gmd
1134874
1134873
2026-04-11T12:15:20Z
Thelezifor
15140
1134874
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Catharanthus roseus24 08 2012 (2).JPG|vignette|364x364px|Tonga na vonenina (''Catharanthus roseus'')]]
Ny '''zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara''', izay misy karazana miisa 3 245, dia ampahany amin' ny karazan-javamaniry misy eto amin' ny [[Madagasikara|Nosy]], ka ny 60 % amin' izy ireo dia tsy hita raha tsy eto<ref><small>"[https://ethnobotanyjournal.org/index.php/era/article/view/1591#:~:text=Results:%20The%20medicinal%20plants%20inventoried,most%20morbid%20ones%20in%20Madagascar. Synthesis and analysis of data on inventories of medicinal plants in Madagascar]", ''ethnobotanyjournal.org''</small></ref><ref><small>Andrianavalonirina A.M. et al, "Etude ethnobotanique des plantes médicinales du district d’Antanifotsy, région de Vakinankaratra au Madagascar", ''RAMReS-PMTA'', 2023.</small></ref>. Anisan' ny fantatra indrindra ny vonenina na tonga (''[[Tonga (zavamaniry)|Catharanthus roseus]]''), ny vahona (''[[Aloe macroclada]]'' sy ''[[Aloe vera]]''), ny ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'' na ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]''), ny [[mandravasarotra]] (''[[Cinnamosma fragrans]]''), ny niaoly (''[[Melaleuca quinquenervia]]''), ny havozomangidy (''[[Ravensara aromatica]]''), ny katrafay (''[[Cedrelopsis grevei]]''), ary ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'').
== Lisitra ==
[[Sary:Camphora officinarum in Palm House Schoenbrunn (3).jpg|vignette|262x262px|Ravintsara (''Camphora officinarum'')]]
Indreto ny sasany amin' ny karazan-javamaniry fanao fanafody maniry eto [[Madagasikara]]:
=== A ===
* ''[[Abrus precatorius]]'' ''--'' kelimiefitra, masokoaky, masonamboangara, masonamboatora, masonombilahy, vahemboamena, vahimboamena, voamahatorana, voamaintilany, voamaintorana, voamantorana, voamasotrandraka, voamatorana, voamboanamainty, voamboanamena, voamena.
* ''[[Achyranthes aspera]]'' ''--''
* ''[[Ageratum conyzoides]]'' ''--''
* ''[[Allium sativum]]'' ''--''
* ''[[Aloe macroclada]]'' ''-- v''ahona
* ''[[Alovera|Aloe vera]]'' -- vahona
* ''[[Aphloia theiformis]]'' ''--'' voafotsy
=== B ===
* ''[[Brachylaena ramiflora]]'' ''--''
=== C ===
* ''[[Cajanus cajan]]'' ''--''
* ''[[Carica papaya]]'' ''--'' papay
* ''[[Cassia occidentalis]]'' ''--''
* ''[[Catharanthus roseus]]'' -- vonenina, tonga, trongatsy
* ''[[Cedrelopsis grevei]]'' -- katrafay
* ''[[Centella asiatica]]'' -- talapetraka
* ''[[Chenopodium ambrosioides]]'' --
* ''[[Cinnamomum camphora]]'' ''--''
* ''[[Cinnamomum verum]]'' --
* ''[[Cinnamosma fragrans]]'' -- mandravasarotra, saro
* ''[[Cinnamosma macrocarpa]]'' -- mandravasarotra
* ''[[Citrus limon]]'' --
* ''[[Combretum coccineum]]'' --
* ''[[Curcuma longa]]'' --
* ''[[Curcuma zedoaria]]'' --
=== D ===
* ''[[Drosera madagascariensis]]'' ''--''
=== E ===
* ''[[Enterospermum madagascariense]]'' --
* ''Eucalyptus'' spp. --
* ''[[Eugenia jambolana]]'' -- rotra
* ''[[Euphorbia hirta]]'' ''--''
=== F ===
* ''[[Ficus baroni]]'' --
=== G ===
* ''[[Gomphocarpus fruticosus]]'' ''--''
=== H ===
* ''[[Harungana madagascariensis]]'' -- fahotra, harongana
* ''[[Helichrysum faradifani]]'' --
* ''[[Helichrysum gymnocephalum]]'' -- rambiazina
=== L ===
* ''[[Lantana camara]]'' --
* ''[[Leonotis nepetifolia]]'' ''--''
* ''[[Lygodium lanceolatum]]'' --
=== M ===
* ''[[Melaleuca quinquenervia]]'' --
* ''[[Momordica charantia]]'' -- margôzy
* ''[[Moringa oleifera]]'' --
=== N ===
* ''Noronhia'' spp. --
=== O ===
* ''[[Ocimum gratissimum]]'' --
=== P ===
* ''[[Plectranthus amboinicus]]'' --
* ''[[Prunus africana]]'' na ''[[Pygeum africanum]]'' --
* ''[[Psiadia altissima]]'' --
* ''[[Psidium guajava]]'' -- goavy
* ''[[Pygeum africanum]]'' -- hazotana
=== R ===
* ''[[Ravensara aromatica]]'' --
* ''[[Ricinus communis]]'' -- kinanamena
=== S ===
* ''[[Senna occidentalis]]'' --
* ''[[Siegesbeckia orientalis]]'' ''--''
* ''[[Solanum aethiopicum]]'' --
=== T ===
* ''[[Tacca leontopetaloides]]'' --
* ''[[Trema orientalis]] --''
=== U ===
* ''[[Uapaca bojeri]]'' -- tapia
=== V ===
* ''[[Vernonia appendiculata]]'' -- ambiaty
* ''[[Voacanga thouarsii]]'' --
=== W ===
* ''[[Woodfordia floribunda]]'' ''--''
=== Z ===
* Zanthoxylum --
* ''[[Zingiber officinale]]'' -- sakamalao, sakaviro, sakarivo
== Loharano ==
ft4ucluispqz3armari5bgywdjqxhux
1134884
1134874
2026-04-11T13:54:55Z
Thelezifor
15140
Anarana malagasy
1134884
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Catharanthus roseus24 08 2012 (2).JPG|vignette|364x364px|Tonga na vonenina (''Catharanthus roseus'')]]
Ny '''zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara''', izay misy karazana miisa 3 245, dia ampahany amin' ny karazan-javamaniry misy eto amin' ny [[Madagasikara|Nosy]], ka ny 60 % amin' izy ireo dia tsy hita raha tsy eto<ref><small>"[https://ethnobotanyjournal.org/index.php/era/article/view/1591#:~:text=Results:%20The%20medicinal%20plants%20inventoried,most%20morbid%20ones%20in%20Madagascar. Synthesis and analysis of data on inventories of medicinal plants in Madagascar]", ''ethnobotanyjournal.org''</small></ref><ref><small>Andrianavalonirina A.M. et al, "Etude ethnobotanique des plantes médicinales du district d’Antanifotsy, région de Vakinankaratra au Madagascar", ''RAMReS-PMTA'', 2023.</small></ref>. Anisan' ny fantatra indrindra ny vonenina na tonga (''[[Tonga (zavamaniry)|Catharanthus roseus]]''), ny vahona (''[[Aloe macroclada]]'' sy ''[[Aloe vera]]''), ny ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'' na ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]''), ny [[mandravasarotra]] (''[[Cinnamosma fragrans]]''), ny niaoly (''[[Melaleuca quinquenervia]]''), ny havozomangidy (''[[Ravensara aromatica]]''), ny katrafay (''[[Cedrelopsis grevei]]''), ary ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'').
== Lisitra ==
[[Sary:Camphora officinarum in Palm House Schoenbrunn (3).jpg|vignette|262x262px|Ravintsara (''Camphora officinarum'')]]
Indreto ny sasany amin' ny karazan-javamaniry fanao fanafody maniry eto [[Madagasikara]]:
=== A ===
* ''[[Abrus precatorius]]'' ''--'' kelimiefitra, masokoaky, masonamboangara, masonamboatora, masonombilahy, vahemboamena, vahimboamena, voamahatorana, voamaintilany, voamaintorana, voamantorana, voamasotrandraka, voamatorana, voamboanamainty, voamboanamena, voamena.
* ''[[Achyranthes aspera]]'' -- fandrangojaza, tsipolitra, tsipolomanitra, tsiporomanitra, tsipotamena, tsipotemena, vatofosa, vatomposa
* ''[[Ageratum conyzoides]]'' -- ahimaimbo, ahimembo, alonimpantsaka, anajazavavy, andranompatsaka, bemaimbo, fotsivony, hanitrimpantsaka, hanitrombalahy, timimbo, tinimbo, tsiafakanakandriana, tsiafakanandriana, tsifariparimaso
* ''[[Allium sativum]]'' ''--'' tongologasy, tongolay, tongolonkova
* ''[[Aloe macroclada]]'' -- kisaondra, lahim-bahona, vahombe, vahonavahona
* ''[[Alovera|Aloe vera]]'' -- vahona
* ''[[Aphloia theiformis]]'' ''--'' voafotsy, fandramanana, hazondrano, kirandrambahivary, kirandrambehivavy, kirandrambiavy, maramanana, miaramanana
=== B ===
* ''[[Brachylaena ramiflora]]'' ''--'' hazotokana, kisaka, mananitra, mananotra, mananotsa, sotromorona
=== C ===
* ''[[Amberivatry|Cajanus cajan]]'' ''--'' ambarivatry, ambatry, amberivatry, ambiatrimbohitra, ambiatry, antsotry, asotrilahy, bokana, hazondandy, kiambatrimbohitsa, kivanja
* ''[[Carica papaya]]'' ''--'' [[papay]]
* ''[[Cassia occidentalis]]'' (= ''[[Senna occidentalis]]'')
* ''[[Tonga (zavamaniry)|Catharanthus roseus]]'' -- arivotambelona, befela, felabaratra, felatanamamba, heladolo, rivotambelona, salotsa, sarita, tonga, tongatse, trongatse, tsimatiririnina, tsingevika, vonenina, vonenina
* ''[[Cedrelopsis grevei]]'' -- katafa, katrafaina, [[katrafay]], katsafa, mampandry, mantora
* ''[[Centella asiatica]]'' -- anamanitra, anampetraka, anantahalaka, anantalapetraka, kiladitahalaka, korokorona, loviantsahonantanety, raivolesoka, silabola, [[talapetraka]], viliantsahonantanety
* ''[[Chenopodium ambrosioides]]'' -- akatasavola, akatasoavaly, bemaimbo, taimborontsiloza, tainivorontsiloza, tetrolokoloko, tetrolokolona
* ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]'' ''--'' ravintsara, ravitsara
* ''[[Cinnamomum verum]]'' --
* ''[[Cinnamosma fragrans]]'' -- fanalamangidy, [[mandravasarotra]], molotrobeantiniaina, motrebetinainy, motrobeantinena, saro
* ''[[Cinnamosma macrocarpa]]'' --
* ''[[Citrus limon]]'' -- voasarimakirana
* ''[[Combretum coccineum]]'' -- [[halaitra]]
* ''[[Tamotamo|Curcuma longa]]'' -- gingisy, gingiza, [[tamotamo]], vaza, vogotany
* ''[[Curcuma zedoaria]]'' --
=== D ===
* ''[[Drosera madagascariensis]]'' ''--''
* ''[[Drosera ramentacea]]'' -- kimatanandro, mahatanando, mahatanandomena
=== E ===
* ''[[Enterospermum madagascariense]]'' -- masanjoana, masinjany, masinjoana, masonjana
* ''Eucalyptus'' spp. -- kininina
* ''[[Eugenia jambolana]]'' -- rotra, robazaha, rotrambazaha, rotravazaha, varotra
* ''[[Euphorbia hirta]]'' -- ahidinono, ahidronono, aidinono, fampinonoana, kironono, tambavy, tanampotsihelika, tsimenamena, zanraobera
=== F ===
* ''[[Ficus baroni]]'' -- amonta, amontambavy, amontana, amontandahy, aviavindahy, hafotra, nohondahy, nonokaberavina, nonokorovana, nonondahy, nonosay, voara, voarabe
=== G ===
* ''[[Gomphocarpus fruticosus]]'' -- fandemy, faniry, fanoro, matsivina, poaka, tandemy, voamasivena
* ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'' -- [[ambiaty]]
=== H ===
* ''[[Harungana madagascariensis]]'' -- arongana, dity, fahotra, fohatra, haringana, haronga, harongambato, harongana, miangaroka
* ''[[Helichrysum faradifani]]'' --
* ''[[Helichrysum gymnocephalum]]'' -- rambazina, rambiasina, rambiazina
=== L ===
* ''[[Lantana camara]]'' -- radredreka, [[radriaka]], riadriatra, taindelontsinoa
* ''[[Leonotis nepetifolia]]'' -- halanjanahary, hazonjanahary, kilanjananahary, kitsotsoka, lanjalanjananahary, lanjambola
* ''[[Lygodium lanceolatum]]'' -- famatotrakanga, fandrikakanga, karakarantoloho, karakaratoloho, kidito
=== M ===
* ''[[Melaleuca quinquenervia]]'' --
* ''[[Momordica charantia]]'' -- mafaibe, margôza, margôzy
* ''[[Moringa oleifera]]'' -- anambo, anamorongo, ananaboringa, [[ananambo]], felikambo, felikamoranga, felinimorongovazaha, landihazo, moringa, morongo, morongy, soahazo
=== N ===
* ''Noronhia'' spp. -- laitra, tsilaitra
=== O ===
* ''[[Ocimum suave]]'' na ''[[Ocimum gratissimum]]'' -- rombabe, romby
=== P ===
* ''[[Plectranthus amboinicus]]'' --
* ''[[Prunus africana]]'' na ''[[Pygeum africanum]]'' -- paisoala, saripaiso
* ''[[Psiadia altissima]]'' -- dingadinga, dingadingambazaha, dingadingana, dingandingana, mantavazana, rinarina, voaramonina
* ''[[Psidium guajava]]'' -- angavo, gavo, gavy, goava, goavy
* ''[[Pygeum africanum]]'' (= ''[[Prunus africana]]'')
=== R ===
* ''[[Ravensara aromatica]]'' -- avozo, havozomangidy, havozomanitra, hazomanga, hazomangalahy, hazomanitra, laposinty, ravintsara, tavolomanitra, voaravintsara
* ''[[Kinana|Ricinus communis]]'' -- kinana, kinanamena
=== S ===
* ''[[Senna occidentalis]]'' na ''[[Cassia occidentalis]]'' ''--'' saringoazy, tsatsinangatra, tsirokinangatra, tsirorokanangatra, tsorokanangatra, tsororangatra, tsotsorinangatra, vantsiraokonangatra, voanembanalika, voanembanamboa, voanjary, voantsiraokonangatra, voantsirokinimaro, voantsiroko, voantsorokanangatra, voatsokonangatra, vonjara
* ''[[Siegesbeckia orientalis]]'' ''--''
* ''[[Solanum aethiopicum]]'' --
=== T ===
* ''[[Tacca leontopetaloides]]'' -- maronkony
* ''[[Trema orientalis]] --'' andraraizina, andrareza, andrarezina, angesoba, angezoka, hazongazona, ilaibaratra, selivaratsy, tsivakimbaratra, vakoka
=== U ===
* ''[[Uapaca bojeri]]'' -- hazondandy, tapia, voampaka, voatapia
=== V ===
* ''[[Vernonia appendiculata]]'' (= ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'')
* ''[[Voacanga thouarsii]]'' -- akanga, akangahazo, akangarano, akangatsimangolonanaka, folitra, haboka, kabodrano, kaboka, kabokankoraka, kaboke, kanga, kangarano, kapoka, koraka, montafara, montaka, voakanga, voakangarano
=== W ===
* ''[[Woodfordia floribunda]]'' ''--'' arify, lambohenjana
=== Z ===
* [[Zanthoxylum]] --
* ''[[Zanthoxylum decaryi]]'' -- manago, manongo, manongovola
* ''[[Zanthoxylum madagascariense]]'' -- fahavalonkazo, hazomiarotena, manongo, tsihanimpoza
* ''[[Zanthoxylum mananarense]]'' -- vohantsilana
* ''[[Zanthoxylum thouvenotii]]'' -- tsihanimpotsy, tsihanimpoza, tsilompoza
* ''[[Zanthoxylum tsihanimposa]]'' -- manongo, tsihanimpoza
* ''[[Sakamalao|Zingiber officinale]]'' -- sakamalao, sakaviro, sakarivo
== Loharano ==
17ji1v6ls6ytur5p3vzoycwm7k889jk
1134930
1134884
2026-04-12T06:18:55Z
Thelezifor
15140
Nanitatra ny teny fampidirana
1134930
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Catharanthus roseus24 08 2012 (2).JPG|vignette|364x364px|Tonga na vonenina (''Catharanthus roseus'')]]
Ny '''zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara''', izay misy karazana miisa 3 245, dia ampahany amin' ny karazan-javamaniry misy eto amin' ny [[Madagasikara|Nosy]], ka ny 60 % amin' izy ireo dia tsy hita raha tsy eto<ref><small>"[https://ethnobotanyjournal.org/index.php/era/article/view/1591#:~:text=Results:%20The%20medicinal%20plants%20inventoried,most%20morbid%20ones%20in%20Madagascar. Synthesis and analysis of data on inventories of medicinal plants in Madagascar]", ''ethnobotanyjournal.org''</small></ref><ref><small>Andrianavalonirina A.M. et al, "Etude ethnobotanique des plantes médicinales du district d’Antanifotsy, région de Vakinankaratra au Madagascar", ''RAMReS-PMTA'', 2023.</small></ref>. Anisan' ny fantatra indrindra ny vonenina na tonga (''[[Tonga (zavamaniry)|Catharanthus roseus]]''), ny vahona (''[[Aloe macroclada]]'' sy ''[[Aloe vera]]''), ny ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'' na ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]''), ny [[mandravasarotra]] (''[[Cinnamosma fragrans]]''), ny niaoly (''[[Melaleuca quinquenervia]]''), ny havozomangidy (''[[Ravensara aromatica]]''), ny katrafay (''[[Cedrelopsis grevei]]''), ary ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'').
== Lisitra ==
[[Sary:Camphora officinarum in Palm House Schoenbrunn (3).jpg|vignette|262x262px|Ravintsara (''Camphora officinarum'')]]
Inty ny lisitry ny anarana ara-tsiansan' ny karazan-javamaniry fanao fanafody maniry eto [[Madagasikara]], arakarahin' ny anarana ahafantarana azy amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]]. Marihina fa misy ny anarana iray amin' ny teny malagasy izay mety hanondro karazan-javamanify roa na mihoatra. Amin' ireo anarana ara-tsiansa ireo dia misy ny efa nosoloana vokatry ny fikarohana taty aoriana nataon' ny manampahaizana.
=== A ===
* ''[[Abrus precatorius]]'' ''--'' kelimiefitra, masokoaky, masonamboangara, masonamboatora, masonombilahy, vahemboamena, vahimboamena, voamahatorana, voamaintilany, voamaintorana, voamantorana, voamasotrandraka, voamatorana, voamboanamainty, voamboanamena, voamena.
* ''[[Achyranthes aspera]]'' -- fandrangojaza, tsipolitra, tsipolomanitra, tsiporomanitra, tsipotamena, tsipotemena, vatofosa, vatomposa
* ''[[Ageratum conyzoides]]'' -- ahimaimbo, ahimembo, alonimpantsaka, anajazavavy, andranompatsaka, bemaimbo, fotsivony, hanitrimpantsaka, hanitrombalahy, timimbo, tinimbo, tsiafakanakandriana, tsiafakanandriana, tsifariparimaso
* ''[[Allium sativum]]'' ''--'' tongologasy, tongolay, tongolonkova
* ''[[Aloe macroclada]]'' -- kisaondra, lahim-bahona, vahombe, vahonavahona
* ''[[Alovera|Aloe vera]]'' -- vahona
* ''[[Aphloia theiformis]]'' ''--'' voafotsy, fandramanana, hazondrano, kirandrambahivary, kirandrambehivavy, kirandrambiavy, maramanana, miaramanana
=== B ===
* ''[[Brachylaena ramiflora]]'' ''--'' hazotokana, kisaka, mananitra, mananotra, mananotsa, sotromorona
=== C ===
* ''[[Amberivatry|Cajanus cajan]]'' ''--'' ambarivatry, ambatry, amberivatry, ambiatrimbohitra, ambiatry, antsotry, asotrilahy, bokana, hazondandy, kiambatrimbohitsa, kivanja
* ''[[Carica papaya]]'' ''--'' [[papay]]
* ''[[Cassia occidentalis]]'' (= ''[[Senna occidentalis]]'')
* ''[[Tonga (zavamaniry)|Catharanthus roseus]]'' -- arivotambelona, befela, felabaratra, felatanamamba, heladolo, rivotambelona, salotsa, sarita, tonga, tongatse, trongatse, tsimatiririnina, tsingevika, vonenina, vonenina
* ''[[Cedrelopsis grevei]]'' -- katafa, katrafaina, [[katrafay]], katsafa, mampandry, mantora
* ''[[Centella asiatica]]'' -- anamanitra, anampetraka, anantahalaka, anantalapetraka, kiladitahalaka, korokorona, loviantsahonantanety, raivolesoka, silabola, [[talapetraka]], viliantsahonantanety
* ''[[Chenopodium ambrosioides]]'' -- akatasavola, akatasoavaly, bemaimbo, taimborontsiloza, tainivorontsiloza, tetrolokoloko, tetrolokolona
* ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]'' ''--'' ravintsara, ravitsara
* ''[[Cinnamomum verum]]'' --
* ''[[Cinnamosma fragrans]]'' -- fanalamangidy, [[mandravasarotra]], molotrobeantiniaina, motrebetinainy, motrobeantinena, saro
* ''[[Cinnamosma macrocarpa]]'' --
* ''[[Citrus limon]]'' -- voasarimakirana
* ''[[Combretum coccineum]]'' -- [[halaitra]]
* ''[[Tamotamo|Curcuma longa]]'' -- gingisy, gingiza, [[tamotamo]], vaza, vogotany
* ''[[Curcuma zedoaria]]'' --
=== D ===
* ''[[Drosera madagascariensis]]'' ''--''
* ''[[Drosera ramentacea]]'' -- kimatanandro, mahatanando, mahatanandomena
=== E ===
* ''[[Enterospermum madagascariense]]'' -- masanjoana, masinjany, masinjoana, masonjana
* ''Eucalyptus'' spp. -- kininina
* ''[[Eugenia jambolana]]'' -- rotra, robazaha, rotrambazaha, rotravazaha, varotra
* ''[[Euphorbia hirta]]'' -- ahidinono, ahidronono, aidinono, fampinonoana, kironono, tambavy, tanampotsihelika, tsimenamena, zanraobera
=== F ===
* ''[[Ficus baroni]]'' -- amonta, amontambavy, amontana, amontandahy, aviavindahy, hafotra, nohondahy, nonokaberavina, nonokorovana, nonondahy, nonosay, voara, voarabe
=== G ===
* ''[[Gomphocarpus fruticosus]]'' -- fandemy, faniry, fanoro, matsivina, poaka, tandemy, voamasivena
* ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'' -- [[ambiaty]]
=== H ===
* ''[[Harungana madagascariensis]]'' -- arongana, dity, fahotra, fohatra, haringana, haronga, harongambato, harongana, miangaroka
* ''[[Helichrysum faradifani]]'' --
* ''[[Helichrysum gymnocephalum]]'' -- rambazina, rambiasina, rambiazina
=== L ===
* ''[[Lantana camara]]'' -- radredreka, [[radriaka]], riadriatra, taindelontsinoa
* ''[[Leonotis nepetifolia]]'' -- halanjanahary, hazonjanahary, kilanjananahary, kitsotsoka, lanjalanjananahary, lanjambola
* ''[[Lygodium lanceolatum]]'' -- famatotrakanga, fandrikakanga, karakarantoloho, karakaratoloho, kidito
=== M ===
* ''[[Melaleuca quinquenervia]]'' --
* ''[[Momordica charantia]]'' -- mafaibe, margôza, margôzy
* ''[[Moringa oleifera]]'' -- anambo, anamorongo, ananaboringa, [[ananambo]], felikambo, felikamoranga, felinimorongovazaha, landihazo, moringa, morongo, morongy, soahazo
=== N ===
* ''Noronhia'' spp. -- laitra, tsilaitra
=== O ===
* ''[[Ocimum suave]]'' na ''[[Ocimum gratissimum]]'' -- rombabe, romby
=== P ===
* ''[[Plectranthus amboinicus]]'' --
* ''[[Prunus africana]]'' na ''[[Pygeum africanum]]'' -- paisoala, saripaiso
* ''[[Psiadia altissima]]'' -- dingadinga, dingadingambazaha, dingadingana, dingandingana, mantavazana, rinarina, voaramonina
* ''[[Psidium guajava]]'' -- angavo, gavo, gavy, goava, goavy
* ''[[Pygeum africanum]]'' (= ''[[Prunus africana]]'')
=== R ===
* ''[[Ravensara aromatica]]'' -- avozo, havozomangidy, havozomanitra, hazomanga, hazomangalahy, hazomanitra, laposinty, ravintsara, tavolomanitra, voaravintsara
* ''[[Kinana|Ricinus communis]]'' -- kinana, kinanamena
=== S ===
* ''[[Senna occidentalis]]'' na ''[[Cassia occidentalis]]'' ''--'' saringoazy, tsatsinangatra, tsirokinangatra, tsirorokanangatra, tsorokanangatra, tsororangatra, tsotsorinangatra, vantsiraokonangatra, voanembanalika, voanembanamboa, voanjary, voantsiraokonangatra, voantsirokinimaro, voantsiroko, voantsorokanangatra, voatsokonangatra, vonjara
* ''[[Siegesbeckia orientalis]]'' ''--''
* ''[[Solanum aethiopicum]]'' --
=== T ===
* ''[[Tacca leontopetaloides]]'' -- maronkony
* ''[[Trema orientalis]] --'' andraraizina, andrareza, andrarezina, angesoba, angezoka, hazongazona, ilaibaratra, selivaratsy, tsivakimbaratra, vakoka
=== U ===
* ''[[Uapaca bojeri]]'' -- hazondandy, tapia, voampaka, voatapia
=== V ===
* ''[[Vernonia appendiculata]]'' (= ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'')
* ''[[Voacanga thouarsii]]'' -- akanga, akangahazo, akangarano, akangatsimangolonanaka, folitra, haboka, kabodrano, kaboka, kabokankoraka, kaboke, kanga, kangarano, kapoka, koraka, montafara, montaka, voakanga, voakangarano
=== W ===
* ''[[Woodfordia floribunda]]'' ''--'' arify, lambohenjana
=== Z ===
* [[Zanthoxylum]] --
* ''[[Zanthoxylum decaryi]]'' -- manago, manongo, manongovola
* ''[[Zanthoxylum madagascariense]]'' -- fahavalonkazo, hazomiarotena, manongo, tsihanimpoza
* ''[[Zanthoxylum mananarense]]'' -- vohantsilana
* ''[[Zanthoxylum thouvenotii]]'' -- tsihanimpotsy, tsihanimpoza, tsilompoza
* ''[[Zanthoxylum tsihanimposa]]'' -- manongo, tsihanimpoza
* ''[[Sakamalao|Zingiber officinale]]'' -- sakamalao, sakaviro, sakarivo
== Loharano ==
mgvmmdfy24jo3bg0u2q87j1q3a87ucg
1134932
1134930
2026-04-12T06:20:16Z
Thelezifor
15140
1134932
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Catharanthus roseus24 08 2012 (2).JPG|vignette|364x364px|Tonga na vonenina (''Catharanthus roseus'')]]
Ny '''zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara''', izay misy karazana miisa 3 245, dia ampahany amin' ny karazan-javamaniry misy eto amin' ny [[Madagasikara|Nosy]], ka ny 60 % amin' izy ireo dia tsy hita raha tsy eto<ref><small>"[https://ethnobotanyjournal.org/index.php/era/article/view/1591#:~:text=Results:%20The%20medicinal%20plants%20inventoried,most%20morbid%20ones%20in%20Madagascar. Synthesis and analysis of data on inventories of medicinal plants in Madagascar]", ''ethnobotanyjournal.org''</small></ref><ref><small>Andrianavalonirina A.M. et al, "Etude ethnobotanique des plantes médicinales du district d’Antanifotsy, région de Vakinankaratra au Madagascar", ''RAMReS-PMTA'', 2023.</small></ref>. Anisan' ny fantatra indrindra ny vonenina na tonga (''[[Tonga (zavamaniry)|Catharanthus roseus]]''), ny vahona (''[[Aloe macroclada]]'' sy ''[[Aloe vera]]'' indrindraindrindra), ny ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'' na ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]''), ny [[mandravasarotra]] (''[[Cinnamosma fragrans]]''), ny niaoly (''[[Melaleuca quinquenervia]]''), ny havozomangidy (''[[Ravensara aromatica]]''), ny katrafay (''[[Cedrelopsis grevei]]''), ary ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'').
== Lisitra ==
[[Sary:Camphora officinarum in Palm House Schoenbrunn (3).jpg|vignette|262x262px|Ravintsara (''Camphora officinarum'')]]
Inty ny lisitry ny anarana ara-tsiansan' ny karazan-javamaniry fanao fanafody maniry eto [[Madagasikara]], arakarahin' ny anarana ahafantarana azy amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]]. Marihina fa misy ny anarana iray amin' ny teny malagasy izay mety hanondro karazan-javamanify roa na mihoatra. Amin' ireo anarana ara-tsiansa ireo dia misy ny efa nosoloana vokatry ny fikarohana taty aoriana nataon' ny manampahaizana.
=== A ===
* ''[[Abrus precatorius]]'' ''--'' kelimiefitra, masokoaky, masonamboangara, masonamboatora, masonombilahy, vahemboamena, vahimboamena, voamahatorana, voamaintilany, voamaintorana, voamantorana, voamasotrandraka, voamatorana, voamboanamainty, voamboanamena, voamena.
* ''[[Achyranthes aspera]]'' -- fandrangojaza, tsipolitra, tsipolomanitra, tsiporomanitra, tsipotamena, tsipotemena, vatofosa, vatomposa
* ''[[Ageratum conyzoides]]'' -- ahimaimbo, ahimembo, alonimpantsaka, anajazavavy, andranompatsaka, bemaimbo, fotsivony, hanitrimpantsaka, hanitrombalahy, timimbo, tinimbo, tsiafakanakandriana, tsiafakanandriana, tsifariparimaso
* ''[[Allium sativum]]'' ''--'' tongologasy, tongolay, tongolonkova
* ''[[Aloe macroclada]]'' -- kisaondra, lahim-bahona, vahombe, vahonavahona
* ''[[Alovera|Aloe vera]]'' -- vahona
* ''[[Aphloia theiformis]]'' ''--'' voafotsy, fandramanana, hazondrano, kirandrambahivary, kirandrambehivavy, kirandrambiavy, maramanana, miaramanana
=== B ===
* ''[[Brachylaena ramiflora]]'' ''--'' hazotokana, kisaka, mananitra, mananotra, mananotsa, sotromorona
=== C ===
* ''[[Amberivatry|Cajanus cajan]]'' ''--'' ambarivatry, ambatry, amberivatry, ambiatrimbohitra, ambiatry, antsotry, asotrilahy, bokana, hazondandy, kiambatrimbohitsa, kivanja
* ''[[Carica papaya]]'' ''--'' [[papay]]
* ''[[Cassia occidentalis]]'' (= ''[[Senna occidentalis]]'')
* ''[[Tonga (zavamaniry)|Catharanthus roseus]]'' -- arivotambelona, befela, felabaratra, felatanamamba, heladolo, rivotambelona, salotsa, sarita, tonga, tongatse, trongatse, tsimatiririnina, tsingevika, vonenina, vonenina
* ''[[Cedrelopsis grevei]]'' -- katafa, katrafaina, [[katrafay]], katsafa, mampandry, mantora
* ''[[Centella asiatica]]'' -- anamanitra, anampetraka, anantahalaka, anantalapetraka, kiladitahalaka, korokorona, loviantsahonantanety, raivolesoka, silabola, [[talapetraka]], viliantsahonantanety
* ''[[Chenopodium ambrosioides]]'' -- akatasavola, akatasoavaly, bemaimbo, taimborontsiloza, tainivorontsiloza, tetrolokoloko, tetrolokolona
* ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]'' ''--'' ravintsara, ravitsara
* ''[[Cinnamomum verum]]'' --
* ''[[Cinnamosma fragrans]]'' -- fanalamangidy, [[mandravasarotra]], molotrobeantiniaina, motrebetinainy, motrobeantinena, saro
* ''[[Cinnamosma macrocarpa]]'' --
* ''[[Citrus limon]]'' -- voasarimakirana
* ''[[Combretum coccineum]]'' -- [[halaitra]]
* ''[[Tamotamo|Curcuma longa]]'' -- gingisy, gingiza, [[tamotamo]], vaza, vogotany
* ''[[Curcuma zedoaria]]'' --
=== D ===
* ''[[Drosera madagascariensis]]'' ''--''
* ''[[Drosera ramentacea]]'' -- kimatanandro, mahatanando, mahatanandomena
=== E ===
* ''[[Enterospermum madagascariense]]'' -- masanjoana, masinjany, masinjoana, masonjana
* ''Eucalyptus'' spp. -- kininina
* ''[[Eugenia jambolana]]'' -- rotra, robazaha, rotrambazaha, rotravazaha, varotra
* ''[[Euphorbia hirta]]'' -- ahidinono, ahidronono, aidinono, fampinonoana, kironono, tambavy, tanampotsihelika, tsimenamena, zanraobera
=== F ===
* ''[[Ficus baroni]]'' -- amonta, amontambavy, amontana, amontandahy, aviavindahy, hafotra, nohondahy, nonokaberavina, nonokorovana, nonondahy, nonosay, voara, voarabe
=== G ===
* ''[[Gomphocarpus fruticosus]]'' -- fandemy, faniry, fanoro, matsivina, poaka, tandemy, voamasivena
* ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'' -- [[ambiaty]]
=== H ===
* ''[[Harungana madagascariensis]]'' -- arongana, dity, fahotra, fohatra, haringana, haronga, harongambato, harongana, miangaroka
* ''[[Helichrysum faradifani]]'' --
* ''[[Helichrysum gymnocephalum]]'' -- rambazina, rambiasina, rambiazina
=== L ===
* ''[[Lantana camara]]'' -- radredreka, [[radriaka]], riadriatra, taindelontsinoa
* ''[[Leonotis nepetifolia]]'' -- halanjanahary, hazonjanahary, kilanjananahary, kitsotsoka, lanjalanjananahary, lanjambola
* ''[[Lygodium lanceolatum]]'' -- famatotrakanga, fandrikakanga, karakarantoloho, karakaratoloho, kidito
=== M ===
* ''[[Melaleuca quinquenervia]]'' --
* ''[[Momordica charantia]]'' -- mafaibe, margôza, margôzy
* ''[[Moringa oleifera]]'' -- anambo, anamorongo, ananaboringa, [[ananambo]], felikambo, felikamoranga, felinimorongovazaha, landihazo, moringa, morongo, morongy, soahazo
=== N ===
* ''Noronhia'' spp. -- laitra, tsilaitra
=== O ===
* ''[[Ocimum suave]]'' na ''[[Ocimum gratissimum]]'' -- rombabe, romby
=== P ===
* ''[[Plectranthus amboinicus]]'' --
* ''[[Prunus africana]]'' na ''[[Pygeum africanum]]'' -- paisoala, saripaiso
* ''[[Psiadia altissima]]'' -- dingadinga, dingadingambazaha, dingadingana, dingandingana, mantavazana, rinarina, voaramonina
* ''[[Psidium guajava]]'' -- angavo, gavo, gavy, goava, goavy
* ''[[Pygeum africanum]]'' (= ''[[Prunus africana]]'')
=== R ===
* ''[[Ravensara aromatica]]'' -- avozo, havozomangidy, havozomanitra, hazomanga, hazomangalahy, hazomanitra, laposinty, ravintsara, tavolomanitra, voaravintsara
* ''[[Kinana|Ricinus communis]]'' -- kinana, kinanamena
=== S ===
* ''[[Senna occidentalis]]'' na ''[[Cassia occidentalis]]'' ''--'' saringoazy, tsatsinangatra, tsirokinangatra, tsirorokanangatra, tsorokanangatra, tsororangatra, tsotsorinangatra, vantsiraokonangatra, voanembanalika, voanembanamboa, voanjary, voantsiraokonangatra, voantsirokinimaro, voantsiroko, voantsorokanangatra, voatsokonangatra, vonjara
* ''[[Siegesbeckia orientalis]]'' ''--''
* ''[[Solanum aethiopicum]]'' --
=== T ===
* ''[[Tacca leontopetaloides]]'' -- maronkony
* ''[[Trema orientalis]] --'' andraraizina, andrareza, andrarezina, angesoba, angezoka, hazongazona, ilaibaratra, selivaratsy, tsivakimbaratra, vakoka
=== U ===
* ''[[Uapaca bojeri]]'' -- hazondandy, tapia, voampaka, voatapia
=== V ===
* ''[[Vernonia appendiculata]]'' (= ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'')
* ''[[Voacanga thouarsii]]'' -- akanga, akangahazo, akangarano, akangatsimangolonanaka, folitra, haboka, kabodrano, kaboka, kabokankoraka, kaboke, kanga, kangarano, kapoka, koraka, montafara, montaka, voakanga, voakangarano
=== W ===
* ''[[Woodfordia floribunda]]'' ''--'' arify, lambohenjana
=== Z ===
* [[Zanthoxylum]] --
* ''[[Zanthoxylum decaryi]]'' -- manago, manongo, manongovola
* ''[[Zanthoxylum madagascariense]]'' -- fahavalonkazo, hazomiarotena, manongo, tsihanimpoza
* ''[[Zanthoxylum mananarense]]'' -- vohantsilana
* ''[[Zanthoxylum thouvenotii]]'' -- tsihanimpotsy, tsihanimpoza, tsilompoza
* ''[[Zanthoxylum tsihanimposa]]'' -- manongo, tsihanimpoza
* ''[[Sakamalao|Zingiber officinale]]'' -- sakamalao, sakaviro, sakarivo
== Loharano ==
hujgdqetjbd5bjfxxjpnqr20x5v4otp
1134937
1134932
2026-04-12T06:32:39Z
Thelezifor
15140
1134937
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Catharanthus roseus24 08 2012 (2).JPG|vignette|364x364px|Tonga na vonenina (''Catharanthus roseus'')]]
Ny '''zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara''', izay misy karazana miisa 3 245, dia ampahany amin' ny karazan-javamaniry misy eto amin' ny [[Madagasikara|Nosy]], ka ny 60 % amin' izy ireo dia tsy hita raha tsy eto<ref><small>"[https://ethnobotanyjournal.org/index.php/era/article/view/1591#:~:text=Results:%20The%20medicinal%20plants%20inventoried,most%20morbid%20ones%20in%20Madagascar. Synthesis and analysis of data on inventories of medicinal plants in Madagascar]", ''ethnobotanyjournal.org''</small></ref><ref><small>Andrianavalonirina A.M. et al, "Etude ethnobotanique des plantes médicinales du district d’Antanifotsy, région de Vakinankaratra au Madagascar", ''RAMReS-PMTA'', 2023.</small></ref>. Anisan' ny fantatra indrindra ny vonenina na tonga (''[[Tonga (zavamaniry)|Catharanthus roseus]]''), ny vahona (''[[Aloe macroclada]]'' sy ''[[Aloe vera]]'' indrindraindrindra), ny ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'' na ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]''), ny [[mandravasarotra]] (''[[Cinnamosma fragrans]]''), ny niaoly (''[[Melaleuca quinquenervia]]''), ny havozomangidy (''[[Ravensara aromatica]]''), ny katrafay (''[[Cedrelopsis grevei]]''), ary ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'').
== Lisitra ==
[[Sary:Camphora officinarum in Palm House Schoenbrunn (3).jpg|vignette|262x262px|Ravintsara (''Camphora officinarum'')]]
Inty ny lisitry ny anarana ara-tsiansan' ny karazan-javamaniry fanao fanafody maniry eto [[Madagasikara]], arakarahin' ny anarana ahafantarana azy amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]]. Marihina fa misy ny anarana iray amin' ny teny malagasy izay mety hanondro karazan-javamanify roa na mihoatra. Amin' ireo anarana ara-tsiansa ireo dia misy ny efa nosoloana vokatry ny fikarohana taty aoriana nataon' ny manampahaizana.
=== A ===
* ''[[Abrus precatorius]]'' ''--'' kelimiefitra, masokoaky, masonamboangara, masonamboatora, masonombilahy, vahemboamena, vahimboamena, voamahatorana, voamaintilany, voamaintorana, voamantorana, voamasotrandraka, voamatorana, voamboanamainty, voamboanamena, voamena.
* ''[[Achyranthes aspera]]'' -- fandrangojaza, tsipolitra, tsipolomanitra, tsiporomanitra, tsipotamena, tsipotemena, vatofosa, vatomposa
* ''[[Ageratum conyzoides]]'' -- ahimaimbo, ahimembo, alonimpantsaka, anajazavavy, andranompatsaka, bemaimbo, fotsivony, hanitrimpantsaka, hanitrombalahy, timimbo, tinimbo, tsiafakanakandriana, tsiafakanandriana, tsifariparimaso
* ''[[Allium sativum]]'' ''--'' tongologasy, tongolay, tongolonkova
* ''[[Aloe macroclada]]'' -- kisaondra, lahim-bahona, vahombe, vahonavahona
* ''[[Alovera|Aloe vera]]'' -- vahona
* ''[[Aphloia theiformis]]'' ''--'' voafotsy, fandramanana, hazondrano, kirandrambahivary, kirandrambehivavy, kirandrambiavy, maramanana, miaramanana
=== B ===
* ''[[Brachylaena ramiflora]]'' ''--'' hazotokana, kisaka, mananitra, mananotra, mananotsa, sotromorona
=== C ===
* ''[[Amberivatry|Cajanus cajan]]'' ''--'' ambarivatry, ambatry, amberivatry, ambiatrimbohitra, ambiatry, antsotry, asotrilahy, bokana, hazondandy, kiambatrimbohitsa, kivanja
* ''[[Carica papaya]]'' ''--'' [[papay]]
* ''[[Cassia occidentalis]]'' (= ''[[Senna occidentalis]]'')
* ''[[Tonga (zavamaniry)|Catharanthus roseus]]'' -- arivotambelona, befela, felabaratra, felatanamamba, heladolo, rivotambelona, salotsa, sarita, tonga, tongatse, trongatse, tsimatiririnina, tsingevika, vonenina, vonenina
* ''[[Cedrelopsis grevei]]'' -- katafa, katrafaina, [[katrafay]], katsafa, mampandry, mantora
* ''[[Centella asiatica]]'' -- anamanitra, anampetraka, anantahalaka, anantalapetraka, kiladitahalaka, korokorona, loviantsahonantanety, raivolesoka, silabola, [[talapetraka]], viliantsahonantanety
* ''[[Chenopodium ambrosioides]]'' -- akatasavola, akatasoavaly, bemaimbo, taimborontsiloza, tainivorontsiloza, tetrolokoloko, tetrolokolona
* ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]'' ''--'' ravintsara, ravitsara
* ''[[Cinnamomum verum]]'' --
* ''[[Cinnamosma fragrans]]'' -- fanalamangidy, [[mandravasarotra]], molotrobeantiniaina, motrebetinainy, motrobeantinena, saro
* ''[[Cinnamosma macrocarpa]]'' --
* ''[[Citrus limon]]'' -- voasarimakirana
* ''[[Combretum coccineum]]'' -- [[halaitra]]
* ''[[Tamotamo|Curcuma longa]]'' -- gingisy, gingiza, [[tamotamo]], vaza, vogotany
* ''[[Curcuma zedoaria]]'' --
=== D ===
* ''[[Drosera madagascariensis]]'' ''--''
* ''[[Drosera ramentacea]]'' -- kimatanandro, mahatanando, mahatanandomena
=== E ===
* ''[[Enterospermum madagascariense]]'' -- masanjoana, masinjany, masinjoana, masonjana
* ''Eucalyptus'' spp. -- kininina
* ''[[Eugenia jambolana]]'' -- rotra, robazaha, rotrambazaha, rotravazaha, varotra
* ''[[Euphorbia hirta]]'' -- ahidinono, ahidronono, aidinono, fampinonoana, kironono, tambavy, tanampotsihelika, tsimenamena, zanraobera
=== F ===
* ''[[Ficus baroni]]'' -- amonta, amontambavy, amontana, amontandahy, aviavindahy, hafotra, nohondahy, nonokaberavina, nonokorovana, nonondahy, nonosay, voara, voarabe
=== G ===
* ''[[Gomphocarpus fruticosus]]'' -- fandemy, faniry, fanoro, matsivina, poaka, tandemy, voamasivena
* ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'' -- [[ambiaty]]
=== H ===
* ''[[Harungana madagascariensis]]'' -- arongana, dity, fahotra, fohatra, haringana, haronga, harongambato, harongana, miangaroka
* ''[[Helichrysum faradifani]]'' --
* ''[[Helichrysum gymnocephalum]]'' -- rambazina, rambiasina, rambiazina
=== L ===
* ''[[Lantana camara]]'' -- radredreka, [[radriaka]], riadriatra, taindelontsinoa
* ''[[Leonotis nepetifolia]]'' -- halanjanahary, hazonjanahary, kilanjananahary, kitsotsoka, lanjalanjananahary, lanjambola
* ''[[Lygodium lanceolatum]]'' -- famatotrakanga, fandrikakanga, karakarantoloho, karakaratoloho, kidito
=== M ===
* ''[[Melaleuca quinquenervia]]'' --
* ''[[Momordica charantia]]'' -- mafaibe, margôza, margôzy
* ''[[Moringa oleifera]]'' -- anambo, anamorongo, ananaboringa, [[ananambo]], felikambo, felikamoranga, felinimorongovazaha, landihazo, moringa, morongo, morongy, soahazo
=== N ===
* ''Noronhia'' spp. -- laitra, tsilaitra
=== O ===
* ''[[Ocimum suave]]'' na ''[[Ocimum gratissimum]]'' -- rombabe, romby
=== P ===
* ''[[Plectranthus amboinicus]]'' --
* ''[[Prunus africana]]'' na ''[[Pygeum africanum]]'' -- paisoala, saripaiso
* ''[[Psiadia altissima]]'' -- dingadinga, dingadingambazaha, dingadingana, dingandingana, mantavazana, rinarina, voaramonina
* ''[[Psidium guajava]]'' -- angavo, gavo, gavy, goava, goavy
* ''[[Pygeum africanum]]'' (= ''[[Prunus africana]]'')
=== R ===
* ''[[Ravensara aromatica]]'' -- avozo, havozomangidy, havozomanitra, hazomanga, hazomangalahy, hazomanitra, laposinty, ravintsara, tavolomanitra, voaravintsara
* ''[[Kinana|Ricinus communis]]'' -- kinana, kinanamena
=== S ===
* ''[[Senna occidentalis]]'' na ''[[Cassia occidentalis]]'' ''--'' saringoazy, tsatsinangatra, tsirokinangatra, tsirorokanangatra, tsorokanangatra, tsororangatra, tsotsorinangatra, vantsiraokonangatra, voanembanalika, voanembanamboa, voanjary, voantsiraokonangatra, voantsirokinimaro, voantsiroko, voantsorokanangatra, voatsokonangatra, vonjara
* ''[[Siegesbeckia orientalis]]'' ''--''
* ''[[Solanum aethiopicum]]'' --
=== T ===
* ''[[Tacca leontopetaloides]]'' -- maronkony
* ''[[Trema orientalis]] --'' andraraizina, andrareza, andrarezina, angesoba, angezoka, hazongazona, ilaibaratra, selivaratsy, tsivakimbaratra, vakoka
=== U ===
* ''[[Uapaca bojeri]]'' -- hazondandy, tapia, voampaka, voatapia
=== V ===
* ''[[Vernonia appendiculata]]'' (= ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'')
* ''[[Voacanga thouarsii]]'' -- akanga, akangahazo, akangarano, akangatsimangolonanaka, folitra, haboka, kabodrano, kaboka, kabokankoraka, kaboke, kanga, kangarano, kapoka, koraka, montafara, montaka, voakanga, voakangarano
=== W ===
* ''[[Woodfordia floribunda]]'' ''--'' arify, lambohenjana
=== Z ===
* ''[[Zanthoxylum decaryi]]'' -- manago, manongo, manongovola
* ''[[Zanthoxylum madagascariense]]'' -- fahavalonkazo, hazomiarotena, manongo, tsihanimpoza
* ''[[Zanthoxylum mananarense]]'' -- vohantsilana
* ''[[Zanthoxylum thouvenotii]]'' -- tsihanimpotsy, tsihanimpoza, tsilompoza
* ''[[Zanthoxylum tsihanimposa]]'' -- manongo, tsihanimpoza
* ''[[Sakamalao|Zingiber officinale]]'' -- sakamalao, sakaviro, sakarivo
== Loharano ==
chc3i05sc6a0kwn8us2242bty025bql
1135015
1134937
2026-04-12T11:07:26Z
Thelezifor
15140
nanova ny anaran'i [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagsikara]] ho [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara]] i Thelezifor
1134937
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Catharanthus roseus24 08 2012 (2).JPG|vignette|364x364px|Tonga na vonenina (''Catharanthus roseus'')]]
Ny '''zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara''', izay misy karazana miisa 3 245, dia ampahany amin' ny karazan-javamaniry misy eto amin' ny [[Madagasikara|Nosy]], ka ny 60 % amin' izy ireo dia tsy hita raha tsy eto<ref><small>"[https://ethnobotanyjournal.org/index.php/era/article/view/1591#:~:text=Results:%20The%20medicinal%20plants%20inventoried,most%20morbid%20ones%20in%20Madagascar. Synthesis and analysis of data on inventories of medicinal plants in Madagascar]", ''ethnobotanyjournal.org''</small></ref><ref><small>Andrianavalonirina A.M. et al, "Etude ethnobotanique des plantes médicinales du district d’Antanifotsy, région de Vakinankaratra au Madagascar", ''RAMReS-PMTA'', 2023.</small></ref>. Anisan' ny fantatra indrindra ny vonenina na tonga (''[[Tonga (zavamaniry)|Catharanthus roseus]]''), ny vahona (''[[Aloe macroclada]]'' sy ''[[Aloe vera]]'' indrindraindrindra), ny ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'' na ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]''), ny [[mandravasarotra]] (''[[Cinnamosma fragrans]]''), ny niaoly (''[[Melaleuca quinquenervia]]''), ny havozomangidy (''[[Ravensara aromatica]]''), ny katrafay (''[[Cedrelopsis grevei]]''), ary ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'').
== Lisitra ==
[[Sary:Camphora officinarum in Palm House Schoenbrunn (3).jpg|vignette|262x262px|Ravintsara (''Camphora officinarum'')]]
Inty ny lisitry ny anarana ara-tsiansan' ny karazan-javamaniry fanao fanafody maniry eto [[Madagasikara]], arakarahin' ny anarana ahafantarana azy amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]]. Marihina fa misy ny anarana iray amin' ny teny malagasy izay mety hanondro karazan-javamanify roa na mihoatra. Amin' ireo anarana ara-tsiansa ireo dia misy ny efa nosoloana vokatry ny fikarohana taty aoriana nataon' ny manampahaizana.
=== A ===
* ''[[Abrus precatorius]]'' ''--'' kelimiefitra, masokoaky, masonamboangara, masonamboatora, masonombilahy, vahemboamena, vahimboamena, voamahatorana, voamaintilany, voamaintorana, voamantorana, voamasotrandraka, voamatorana, voamboanamainty, voamboanamena, voamena.
* ''[[Achyranthes aspera]]'' -- fandrangojaza, tsipolitra, tsipolomanitra, tsiporomanitra, tsipotamena, tsipotemena, vatofosa, vatomposa
* ''[[Ageratum conyzoides]]'' -- ahimaimbo, ahimembo, alonimpantsaka, anajazavavy, andranompatsaka, bemaimbo, fotsivony, hanitrimpantsaka, hanitrombalahy, timimbo, tinimbo, tsiafakanakandriana, tsiafakanandriana, tsifariparimaso
* ''[[Allium sativum]]'' ''--'' tongologasy, tongolay, tongolonkova
* ''[[Aloe macroclada]]'' -- kisaondra, lahim-bahona, vahombe, vahonavahona
* ''[[Alovera|Aloe vera]]'' -- vahona
* ''[[Aphloia theiformis]]'' ''--'' voafotsy, fandramanana, hazondrano, kirandrambahivary, kirandrambehivavy, kirandrambiavy, maramanana, miaramanana
=== B ===
* ''[[Brachylaena ramiflora]]'' ''--'' hazotokana, kisaka, mananitra, mananotra, mananotsa, sotromorona
=== C ===
* ''[[Amberivatry|Cajanus cajan]]'' ''--'' ambarivatry, ambatry, amberivatry, ambiatrimbohitra, ambiatry, antsotry, asotrilahy, bokana, hazondandy, kiambatrimbohitsa, kivanja
* ''[[Carica papaya]]'' ''--'' [[papay]]
* ''[[Cassia occidentalis]]'' (= ''[[Senna occidentalis]]'')
* ''[[Tonga (zavamaniry)|Catharanthus roseus]]'' -- arivotambelona, befela, felabaratra, felatanamamba, heladolo, rivotambelona, salotsa, sarita, tonga, tongatse, trongatse, tsimatiririnina, tsingevika, vonenina, vonenina
* ''[[Cedrelopsis grevei]]'' -- katafa, katrafaina, [[katrafay]], katsafa, mampandry, mantora
* ''[[Centella asiatica]]'' -- anamanitra, anampetraka, anantahalaka, anantalapetraka, kiladitahalaka, korokorona, loviantsahonantanety, raivolesoka, silabola, [[talapetraka]], viliantsahonantanety
* ''[[Chenopodium ambrosioides]]'' -- akatasavola, akatasoavaly, bemaimbo, taimborontsiloza, tainivorontsiloza, tetrolokoloko, tetrolokolona
* ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]'' ''--'' ravintsara, ravitsara
* ''[[Cinnamomum verum]]'' --
* ''[[Cinnamosma fragrans]]'' -- fanalamangidy, [[mandravasarotra]], molotrobeantiniaina, motrebetinainy, motrobeantinena, saro
* ''[[Cinnamosma macrocarpa]]'' --
* ''[[Citrus limon]]'' -- voasarimakirana
* ''[[Combretum coccineum]]'' -- [[halaitra]]
* ''[[Tamotamo|Curcuma longa]]'' -- gingisy, gingiza, [[tamotamo]], vaza, vogotany
* ''[[Curcuma zedoaria]]'' --
=== D ===
* ''[[Drosera madagascariensis]]'' ''--''
* ''[[Drosera ramentacea]]'' -- kimatanandro, mahatanando, mahatanandomena
=== E ===
* ''[[Enterospermum madagascariense]]'' -- masanjoana, masinjany, masinjoana, masonjana
* ''Eucalyptus'' spp. -- kininina
* ''[[Eugenia jambolana]]'' -- rotra, robazaha, rotrambazaha, rotravazaha, varotra
* ''[[Euphorbia hirta]]'' -- ahidinono, ahidronono, aidinono, fampinonoana, kironono, tambavy, tanampotsihelika, tsimenamena, zanraobera
=== F ===
* ''[[Ficus baroni]]'' -- amonta, amontambavy, amontana, amontandahy, aviavindahy, hafotra, nohondahy, nonokaberavina, nonokorovana, nonondahy, nonosay, voara, voarabe
=== G ===
* ''[[Gomphocarpus fruticosus]]'' -- fandemy, faniry, fanoro, matsivina, poaka, tandemy, voamasivena
* ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'' -- [[ambiaty]]
=== H ===
* ''[[Harungana madagascariensis]]'' -- arongana, dity, fahotra, fohatra, haringana, haronga, harongambato, harongana, miangaroka
* ''[[Helichrysum faradifani]]'' --
* ''[[Helichrysum gymnocephalum]]'' -- rambazina, rambiasina, rambiazina
=== L ===
* ''[[Lantana camara]]'' -- radredreka, [[radriaka]], riadriatra, taindelontsinoa
* ''[[Leonotis nepetifolia]]'' -- halanjanahary, hazonjanahary, kilanjananahary, kitsotsoka, lanjalanjananahary, lanjambola
* ''[[Lygodium lanceolatum]]'' -- famatotrakanga, fandrikakanga, karakarantoloho, karakaratoloho, kidito
=== M ===
* ''[[Melaleuca quinquenervia]]'' --
* ''[[Momordica charantia]]'' -- mafaibe, margôza, margôzy
* ''[[Moringa oleifera]]'' -- anambo, anamorongo, ananaboringa, [[ananambo]], felikambo, felikamoranga, felinimorongovazaha, landihazo, moringa, morongo, morongy, soahazo
=== N ===
* ''Noronhia'' spp. -- laitra, tsilaitra
=== O ===
* ''[[Ocimum suave]]'' na ''[[Ocimum gratissimum]]'' -- rombabe, romby
=== P ===
* ''[[Plectranthus amboinicus]]'' --
* ''[[Prunus africana]]'' na ''[[Pygeum africanum]]'' -- paisoala, saripaiso
* ''[[Psiadia altissima]]'' -- dingadinga, dingadingambazaha, dingadingana, dingandingana, mantavazana, rinarina, voaramonina
* ''[[Psidium guajava]]'' -- angavo, gavo, gavy, goava, goavy
* ''[[Pygeum africanum]]'' (= ''[[Prunus africana]]'')
=== R ===
* ''[[Ravensara aromatica]]'' -- avozo, havozomangidy, havozomanitra, hazomanga, hazomangalahy, hazomanitra, laposinty, ravintsara, tavolomanitra, voaravintsara
* ''[[Kinana|Ricinus communis]]'' -- kinana, kinanamena
=== S ===
* ''[[Senna occidentalis]]'' na ''[[Cassia occidentalis]]'' ''--'' saringoazy, tsatsinangatra, tsirokinangatra, tsirorokanangatra, tsorokanangatra, tsororangatra, tsotsorinangatra, vantsiraokonangatra, voanembanalika, voanembanamboa, voanjary, voantsiraokonangatra, voantsirokinimaro, voantsiroko, voantsorokanangatra, voatsokonangatra, vonjara
* ''[[Siegesbeckia orientalis]]'' ''--''
* ''[[Solanum aethiopicum]]'' --
=== T ===
* ''[[Tacca leontopetaloides]]'' -- maronkony
* ''[[Trema orientalis]] --'' andraraizina, andrareza, andrarezina, angesoba, angezoka, hazongazona, ilaibaratra, selivaratsy, tsivakimbaratra, vakoka
=== U ===
* ''[[Uapaca bojeri]]'' -- hazondandy, tapia, voampaka, voatapia
=== V ===
* ''[[Vernonia appendiculata]]'' (= ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'')
* ''[[Voacanga thouarsii]]'' -- akanga, akangahazo, akangarano, akangatsimangolonanaka, folitra, haboka, kabodrano, kaboka, kabokankoraka, kaboke, kanga, kangarano, kapoka, koraka, montafara, montaka, voakanga, voakangarano
=== W ===
* ''[[Woodfordia floribunda]]'' ''--'' arify, lambohenjana
=== Z ===
* ''[[Zanthoxylum decaryi]]'' -- manago, manongo, manongovola
* ''[[Zanthoxylum madagascariense]]'' -- fahavalonkazo, hazomiarotena, manongo, tsihanimpoza
* ''[[Zanthoxylum mananarense]]'' -- vohantsilana
* ''[[Zanthoxylum thouvenotii]]'' -- tsihanimpotsy, tsihanimpoza, tsilompoza
* ''[[Zanthoxylum tsihanimposa]]'' -- manongo, tsihanimpoza
* ''[[Sakamalao|Zingiber officinale]]'' -- sakamalao, sakaviro, sakarivo
== Loharano ==
chc3i05sc6a0kwn8us2242bty025bql
Aloaceae
0
298989
1134870
2026-04-11T12:04:27Z
Thelezifor
15140
Fianakavian-javamaniry mamony, ao amin' ny filaharana Liliales
1134870
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Aloe aristata.jpg|vignette|338x338px|''Aloe aristata'']]
Ny '''''Aloaceae''''' dia fianakavian-javamaniry [[Angiospermae|mamony]], ao amin' ny filaharana [[Liliales]], tsy manana afa-tsy vondron-karazana tokana: ''[[Aloe]]''. Ity no fianakaviana misy ny vahona, toy ny ''[[Aloe vera]]'' sy ny ''[[Aloe succotrina]]'', izay ampiasaina amin' ny fitsaboana nentim-paharazana maro.
Ao amin' ny [[Fanasokajiana APG II|fanasokajiana]] [[Fanasokajiana APG II|filôjenetika APG II]] (2003) dia tsy misy io fianakaviana io, ary nampidirina ao anatin' ny ''[[Asphodelaceae]]'' ny zavamaniry ao aminy. Ao amin' ny [[Fanasokajiana APG III|fanasokajiana]] [[Fanasokajiana APG III|filôjenetika APG III]] (2009), dia tsy misy ihany koa io fianakaviana io, ary tafiditra ao anatin' ny ''[[Xanthorrhoeaceae]]'' ny zavamaniry ao aminy. Ao amin' ny [[Fanasokajiana APG IV|fanasokajiana]] [[Fanasokajiana APG IV|filôjenetika APG IV]] (2016) dia nasolo ny ''Xanthorrhoeaceae'' ny ''Asphodelaceae''.
n4hobtaaeyblxuamqhq63r088mxltyk
1134943
1134870
2026-04-12T06:56:00Z
Thelezifor
15140
1134943
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Aloe aristata.jpg|vignette|338x338px|''Aloe aristata'']]
Ny '''''Aloaceae''''' na '''''Aloeaceae''''' dia fianakavian-javamaniry [[Angiospermae|mamony]], ao amin' ny filaharana [[Liliales]], tsy manana afa-tsy vondron-karazana tokana: ''[[Aloe]]''. Ity no fianakaviana misy ny vahona, toy ny ''[[Aloe vera]]'' sy ny ''[[Aloe succotrina]]'', izay ampiasaina amin' ny fitsaboana nentim-paharazana maro.
Ao amin' ny [[Fanasokajiana APG II|fanasokajiana]] [[Fanasokajiana APG II|filôjenetika APG II]] (2003) dia tsy misy io fianakaviana io, ary nampidirina ao anatin' ny ''[[Asphodelaceae]]'' ny zavamaniry ao aminy. Ao amin' ny [[Fanasokajiana APG III|fanasokajiana]] [[Fanasokajiana APG III|filôjenetika APG III]] (2009), dia tsy misy ihany koa io fianakaviana io, ary tafiditra ao anatin' ny ''[[Xanthorrhoeaceae]]'' ny zavamaniry ao aminy. Ao amin' ny [[Fanasokajiana APG IV|fanasokajiana]] [[Fanasokajiana APG IV|filôjenetika APG IV]] (2016) dia nasolo ny ''Xanthorrhoeaceae'' ny ''Asphodelaceae''.
je2k4fczy43h0dt95r1hcoirfdr03fk
1134944
1134943
2026-04-12T06:57:05Z
Thelezifor
15140
Rohy anatiny
1134944
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Aloe aristata.jpg|vignette|338x338px|''Aloe aristata'']]
Ny '''''Aloaceae''''' na '''''Aloeaceae''''' dia fianakavian-javamaniry [[Angiospermae|mamony]], ao amin' ny filaharana [[Liliales]], tsy manana afa-tsy vondron-karazana tokana: ''[[Aloe]]''. Ity no fianakaviana misy ny vahona, toy ny ''[[Aloe vera]]'' sy ny ''[[Aloe succotrina]]'', izay ampiasaina amin' ny fitsaboana nentim-paharazana maro.
Ao amin' ny [[Fanasokajiana APG II|fanasokajiana]] [[Fanasokajiana APG II|filôjenetika APG II]] (2003) dia tsy misy io fianakaviana io, ary nampidirina ao anatin' ny ''[[Asphodelaceae]]'' ny zavamaniry ao aminy. Ao amin' ny [[Fanasokajiana APG III|fanasokajiana]] [[Fanasokajiana APG III|filôjenetika APG III]] (2009), dia tsy misy ihany koa io fianakaviana io, ary tafiditra ao anatin' ny ''[[Xanthorrhoeaceae]]'' ny zavamaniry ao aminy. Ao amin' ny [[Fanasokajiana APG IV|fanasokajiana]] [[Fanasokajiana APG IV|filôjenetika APG IV]] (2016) dia nasolo ny ''Xanthorrhoeaceae'' ny ''Asphodelaceae''.
== Jereo koa ==
* ''[[Asphodelaceae]]''
* ''[[Xanthorrhoeaceae]]''
1y9w1hbxovl365t711wp30qqc869ndq
Cinnamosma fragrans
0
298990
1134875
2026-04-11T12:47:48Z
Thelezifor
15140
Fihodinana
1134875
wikitext
text/x-wiki
#FIHODINANA[[mandravasarotra]]
ef13b498bos9kdafrtvgk4xgfs3rf9f
Cinnamosma
0
298991
1134876
2026-04-11T12:48:49Z
Thelezifor
15140
vondron-karazan-Javamaniry ao amin' ny fianakaviana Canellaceae
1134876
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Cinnamosma''''' dia vondron-karazana [[Angiospermae|zavamaniry]] [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Canellaceae]]'' nofaritana ho tamin' ny taona 1867. Ny karazana rehetra ao amin' ny ''Cinnamosma'' dia tsy misy afa-tsy eto [[Madagasikara]].
== Karazana ==
Manana karazany telo ny ''Cinnamosma''
* ''[[Cinnamosma fragrans]]'' <small>Baill.</small> -- fanalamangidy, [[mandravasarotra]], molotrobeantiniaina, motrebetinainy, motrobeantinena
* ''[[Cinnamosma macrocarpa]]'' <small>H.Perrier</small> <small>--</small>
* ''[[Cinnamosma madagascariensis]]'' <small>Danguy</small> -- sakaihazo, sakarivohazo? sakarivohazo, vahabahatra
g4l5o0ripdxpodqn1nlpt3kz0nnst09
1134877
1134876
2026-04-11T12:51:20Z
Thelezifor
15140
1134877
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Cinnamosma''''' dia vondron-karazana [[Angiospermae|zavamaniry]] [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Canellaceae]]'' nofaritana ho tamin' ny taona 1867. Ny karazana rehetra ao amin' ny ''Cinnamosma'' dia tsy misy afa-tsy eto [[Madagasikara]].
== Karazana ==
Manana karazany telo ny ''Cinnamosma''
* ''[[Cinnamosma fragrans]]'' <small>Baill.</small> -- fanalamangidy, [[mandravasarotra]], molotrobeantiniaina, motrebetinainy, motrobeantinena
* ''[[Cinnamosma macrocarpa]]'' <small>H.Perrier</small> <small>--</small>
* ''[[Cinnamosma madagascariensis]]'' <small>Danguy</small> -- sakaihazo, sakarivohazo? sakarivohazo, vahabahatra
== Jereo koa ==
* [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagsikara]]
b2z7h8s8a4hylum1b9wx8x4v7dmw2ai
1134881
1134877
2026-04-11T13:13:10Z
Thelezifor
15140
Nanisy sary
1134881
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Cinnamosma fragrans.jpg|vignette|361x361px|''Cinnamosma fragrans'' (mandravasarotra)]]
Ny '''''Cinnamosma''''' dia vondron-karazana [[Angiospermae|zavamaniry]] [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Canellaceae]]'' nofaritana ho tamin' ny taona 1867. Ny karazana rehetra ao amin' ny ''Cinnamosma'' dia tsy misy afa-tsy eto [[Madagasikara]].
Cinnamosma fragrans
== Karazana ==
Manana karazany telo ny ''Cinnamosma''
* ''[[Cinnamosma fragrans]]'' <small>Baill.</small> -- fanalamangidy, [[mandravasarotra]], molotrobeantiniaina, motrebetinainy, motrobeantinena
* ''[[Cinnamosma macrocarpa]]'' <small>H.Perrier</small> <small>--</small>
* ''[[Cinnamosma madagascariensis]]'' <small>Danguy</small> -- sakaihazo, sakarivohazo? sakarivohazo, vahabahatra
== Jereo koa ==
* [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagsikara]]
7q699fjrb603sc62u0dlr9at6u3w2xb
1134882
1134881
2026-04-11T13:13:35Z
Thelezifor
15140
1134882
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Cinnamosma fragrans.jpg|vignette|361x361px|''Cinnamosma fragrans'' (mandravasarotra)]]
Ny '''''Cinnamosma''''' dia vondron-karazana [[Angiospermae|zavamaniry]] [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Canellaceae]]'' nofaritana ho tamin' ny taona 1867. Ny karazana rehetra ao amin' ny ''Cinnamosma'' dia tsy misy afa-tsy eto [[Madagasikara]].
== Karazana ==
Manana karazany telo ny ''Cinnamosma''
* ''[[Cinnamosma fragrans]]'' <small>Baill.</small> -- fanalamangidy, [[mandravasarotra]], molotrobeantiniaina, motrebetinainy, motrobeantinena
* ''[[Cinnamosma macrocarpa]]'' <small>H.Perrier</small> <small>--</small>
* ''[[Cinnamosma madagascariensis]]'' <small>Danguy</small> -- sakaihazo, sakarivohazo? sakarivohazo, vahabahatra
== Jereo koa ==
* [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagsikara]]
iq9fizzqsyfub7s70tgyjqswqqdq64w
Canellaceae
0
298992
1134878
2026-04-11T13:05:18Z
Thelezifor
15140
Fianakavian-javamaniry mamony
1134878
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Canella winterana Guadeloupe.JPG|vignette|352x352px|''Canella'' ''winterana'']]
Ny '''''Canellaceae''''' dia fianakavian-javamaniry mamony ao amin' ny filaharana [[Canellales]]. Izy ireo dia [[Angiospermae|Angiosperma]] mitahiry toetra faharazana. [[Hazo (zavamaniry)|Hazo]] na [[hazobotry]] izy ireo, mamokatra menaka manitra, manana ravina tsy malaky mihintsana, ary hita amin' ny faritra trôpikaly. Any [[Antilia]], any [[Florida]], any [[Amerika Atsimo]], ao [[Afrika Atsinanana]], ary eto [[Madagasikara]] no misy azy ireo.
== Lisitry ny vondron-karazana ==
Inty ny lisitry ny vondron-karazana araka ny ''[[National Center for Biotechnology Information|NCBI]]'' <small>(11</small> <small>Desambra 2016)</small> sy ny ''[[DELTA Angio]]'' <small>(11</small> <small>Desambra 2016)</small>:
* ''Canella'' <small>P.Browne</small>
* ''Capiscodendron'' <small>Hoehne</small>
* ''Cinnamodendron'' <small>Endl</small>.
* ''[[Cinnamosma]]'' <small>Baill</small>.
* ''Pleodendron'' <small>Tiegh</small>.
* ''Warburgia'' <small>Engl</small>.
== Jereo koa ==
nqmdoomq7ktum6hq8n216er04kyj2sz
1134880
1134878
2026-04-11T13:10:30Z
Thelezifor
15140
Rohy anatiny
1134880
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Canella winterana Guadeloupe.JPG|vignette|352x352px|''Canella'' ''winterana'']]
Ny '''''Canellaceae''''' dia fianakavian-javamaniry mamony ao amin' ny filaharana [[Canellales]]. Izy ireo dia [[Angiospermae|Angiosperma]] mitahiry toetra faharazana. [[Hazo (zavamaniry)|Hazo]] na [[hazobotry]] izy ireo, mamokatra menaka manitra, manana ravina tsy malaky mihintsana, ary hita amin' ny faritra trôpikaly. Any [[Antilia]], any [[Florida]], any [[Amerika Atsimo]], ao [[Afrika Atsinanana]], ary eto [[Madagasikara]] no misy azy ireo.
== Lisitry ny vondron-karazana ==
Inty ny lisitry ny vondron-karazana araka ny ''[[National Center for Biotechnology Information|NCBI]]'' <small>(11</small> <small>Desambra 2016)</small> sy ny ''[[DELTA Angio]]'' <small>(11</small> <small>Desambra 2016)</small>:
* ''[[Canella]]'' <small>P.Browne</small>
* ''[[Capiscodendron]]'' <small>Hoehne</small>
* ''[[Cinnamodendron]]'' <small>Endl</small>.
* ''[[Cinnamosma]]'' <small>Baill</small>.
* ''[[Pleodendron]]'' <small>Tiegh</small>.
* ''[[Warburgia]]'' <small>Engl</small>.
== Jereo koa ==
ql1r4785496jv08y780zcjfkbb583dh
Antonia Rasolondrabary
0
298993
1134892
2026-04-11T17:00:02Z
Chirocca77
30720
namorona pejy antonia rasolondrabary
1134892
wikitext
text/x-wiki
'''Antonia Rasolondrabary''' dia vehivavy mpisehatra eo amin'ny sehatry ny fanabeazam-pirenena ao Madagasikara. Mpampianatra izy ary efa nitantana ny lisea Antsiranana nanomboka ny taona ka hatramin'ny. Efa filohan'ny fiadidiam-pampianarana Antsiranana I koa izy nanaomboka ny taona
== Asany ==
Izy no mitantana ny fari-piadidiam-pampianarana Antsiranana I <ref>[https://midi-madagasikara.mg/mois-de-lenfance-les-ecoliers-lancent-un-message-fort-a-antsiranana/ Mois de l'enfance : Les écoliers lancent un message fort à Antsiranana]</ref>.
== Politika ==
Efa nilatsaka ho mpanolotsain'ny tanànan'Antsiranana izy , lisitry ny Hery Vaovaon'i Madagasikara na HVM tamin'ny taona 2015<ref>[https://latribune.cyber-diego.com/societe/1730-les-treize-listes-de-candidature-a-la-mairie-d-antsiranana.html Les treize listes de candidature à la Mairie d'Antsiranana]</ref>.
== Loharano ==
{{Reflist}}
du8ophaw0hurbt9gum0wrhxqynpmgwn
1134893
1134892
2026-04-11T17:05:36Z
Chirocca77
30720
infobox
1134893
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Antonia Rasolondrabary
|asa=[[Mpampianatra-Mpanabe]]
|firenena=Madagasikara
|anarana hafa=
|sary=}}
'''Antonia Rasolondrabary''' dia vehivavy mpisehatra eo amin'ny sehatry ny fanabeazam-pirenena ao Madagasikara. Mpampianatra izy ary efa nitantana ny lisea Antsiranana nanomboka ny taona ka hatramin'ny. Efa filohan'ny fiadidiam-pampianarana Antsiranana I koa izy nanaomboka ny taona
== Asany ==
Izy no mitantana ny fari-piadidiam-pampianarana Antsiranana I <ref>[https://midi-madagasikara.mg/mois-de-lenfance-les-ecoliers-lancent-un-message-fort-a-antsiranana/ Mois de l'enfance : Les écoliers lancent un message fort à Antsiranana]</ref>.
== Politika ==
Efa nilatsaka ho mpanolotsain'ny tanànan'Antsiranana izy , lisitry ny Hery Vaovaon'i Madagasikara na HVM tamin'ny taona 2015<ref>[https://latribune.cyber-diego.com/societe/1730-les-treize-listes-de-candidature-a-la-mairie-d-antsiranana.html Les treize listes de candidature à la Mairie d'Antsiranana]</ref>.
== Loharano ==
{{Reflist}}
r0z7fd1ufawzzeb0vlz0fwh12xlebpp
1135006
1134893
2026-04-12T10:49:05Z
Chirocca77
30720
/* Asany */ lisea
1135006
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Antonia Rasolondrabary
|asa=[[Mpampianatra-Mpanabe]]
|firenena=Madagasikara
|anarana hafa=
|sary=}}
'''Antonia Rasolondrabary''' dia vehivavy mpisehatra eo amin'ny sehatry ny fanabeazam-pirenena ao Madagasikara. Mpampianatra izy ary efa nitantana ny lisea Antsiranana nanomboka ny taona ka hatramin'ny. Efa filohan'ny fiadidiam-pampianarana Antsiranana I koa izy nanaomboka ny taona
== Asany ==
Nanomboka nampianatra IZY trmin'ny trier 2000, Ary lasa trlenny lisea Antsiranana izy.<ref>https://latribune.cyber-diego.com/la-ville/1615-le-fokontany-lazaret-sud.html</ref>Izy no mitantana ny fari-piadidiam-pampianarana Antsiranana I <ref>[https://midi-madagasikara.mg/mois-de-lenfance-les-ecoliers-lancent-un-message-fort-a-antsiranana/ Mois de l'enfance : Les écoliers lancent un message fort à Antsiranana]</ref>.
== Politika ==
Efa nilatsaka ho mpanolotsain'ny tanànan'Antsiranana izy , lisitry ny Hery Vaovaon'i Madagasikara na HVM tamin'ny taona 2015<ref>[https://latribune.cyber-diego.com/societe/1730-les-treize-listes-de-candidature-a-la-mairie-d-antsiranana.html Les treize listes de candidature à la Mairie d'Antsiranana]</ref>.
== Loharano ==
{{Reflist}}
jsc5j6p1p7zy8wcsr0y5oi3rgndq7aq
1135007
1135006
2026-04-12T10:50:47Z
Chirocca77
30720
/* Asany */
1135007
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Antonia Rasolondrabary
|asa=[[Mpampianatra-Mpanabe]]
|firenena=Madagasikara
|anarana hafa=
|sary=}}
'''Antonia Rasolondrabary''' dia vehivavy mpisehatra eo amin'ny sehatry ny fanabeazam-pirenena ao [[Madagasikara]]. Mpampianatra izy ary efa nitantana ny lisea Antsiranana nanomboka ny taona ka hatramin'ny. Efa filohan'ny fiadidiam-pampianarana Antsiranana I koa izy nanaomboka ny taona
== Asany ==
Nanomboka nampianatra izy tamin'ny taona 2000, Ary lasa talen' lisea [[Antsiranana]] izy.<ref>https://latribune.cyber-diego.com/la-ville/1615-le-fokontany-lazaret-sud.html</ref>Izy no mitantana ny fari-piadidiam-pampianarana Antsiranana I <ref>[https://midi-madagasikara.mg/mois-de-lenfance-les-ecoliers-lancent-un-message-fort-a-antsiranana/ Mois de l'enfance : Les écoliers lancent un message fort à Antsiranana]</ref>.
== Politika ==
Efa nilatsaka ho mpanolotsain'ny tanànan'Antsiranana izy , lisitry ny Hery Vaovaon'i Madagasikara na HVM tamin'ny taona 2015<ref>[https://latribune.cyber-diego.com/societe/1730-les-treize-listes-de-candidature-a-la-mairie-d-antsiranana.html Les treize listes de candidature à la Mairie d'Antsiranana]</ref>.
== Loharano ==
{{Reflist}}
24gja4yw450vy2m3czsqhwirer3tcdw
Nosy Idjiwi
0
298994
1134902
2026-04-12T01:21:38Z
HarryWurst
36292
Pejy noforonina tamin'ny « [[File:LakeKivu satellite.jpg|thumb|left|Lake Kivu]] Nosy iray ao amin'ny [[Farihin'i Kivu]] i '''Idjiwi''' ary an'ny [[Repoblika Demokratikan'i Kongo]] (Faritra [[Kivu Atsimo]]). == Jeografia == Mirefy 40 km ny halavany ary 285 km² ny velarany, ary izy no nosy faharoa lehibe indrindra any [[Afrika]]. Na izany aza, ny [[Nosy Ukerewe]], izay an'i {{Tanzania}} ary eo akaikin'ny [[Farihin'i Victoria]], dia lehibe kokoa amin'ny 530 km². Mitovy elanelana amin'... »
1134902
wikitext
text/x-wiki
[[File:LakeKivu satellite.jpg|thumb|left|Lake Kivu]]
Nosy iray ao amin'ny [[Farihin'i Kivu]] i '''Idjiwi''' ary an'ny [[Repoblika Demokratikan'i Kongo]] (Faritra [[Kivu Atsimo]]).
== Jeografia ==
Mirefy 40 km ny halavany ary 285 km² ny velarany, ary izy no nosy faharoa lehibe indrindra any [[Afrika]]. Na izany aza, ny [[Nosy Ukerewe]], izay an'i {{Tanzania}} ary eo akaikin'ny [[Farihin'i Victoria]], dia lehibe kokoa amin'ny 530 km².
Mitovy elanelana amin'ny [[Repoblika Demokratikan'i Kongo]] eo amin'ny morontsiraka andrefana i Idjiwi ary amin'i [[Roanda]] eo amin'ny ilany atsinanan'ny farihy.
Misaraka amin'ny tanibe amin'ny rano eo amin'ny 10–15 km eo ho eo ny nosy. Iray kilometatra monja miala an'i Rwanda ny tendrony atsimon'ny nosy, izay mivelatra kely mianatsimo manodidina ny farihy. Mahatratra 2 239 m ny haavon'ny toerana avo indrindra amin'ny nosy, ary ny tanàna lehibe indrindra dia i [[Kiumba]] sy [[Malambo (Kongo)]] any avaratra, ary i [[Kashofo]] any atsimo. Ny sambo Nyamizi dia mampifandray ny nosy amin'i [[Bukavu]] sy [[Goma]].
Manodidina ny 300.000 ny olona mipetraka eto amin'ity nosy ity; tsy misy herinaratra.<ref>[https://x.com/JTAtv5monde/status/2043078350558658724 TV5 monde]</ref>
==Jereo koa==
[[de:Idjwi]]
[[fr:Idjwi]]
[[Sokajy:Nosy an'ny Repoblika Demokratikan'i Kongo]]
fa6t5tyg1igq556c9ssow69lt850hlp
Sokajy:Nosy an'ny Repoblika Demokratikan'i Kongo
14
298995
1134903
2026-04-12T01:22:29Z
HarryWurst
36292
Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Nosy ao Afrika]] [[Sokajy:Jeografian'i Repoblika Demokratikan'i Kongo]] »
1134903
wikitext
text/x-wiki
[[Sokajy:Nosy ao Afrika]]
[[Sokajy:Jeografian'i Repoblika Demokratikan'i Kongo]]
mxixfgpc16akf1wvubdc0fp5qja1kxp
1134905
1134903
2026-04-12T01:24:43Z
HarryWurst
36292
1134905
wikitext
text/x-wiki
[[Sokajy:Nosy ao Afrika]]
[[Sokajy:Jeografian' ny Repoblika Demokratikan'i Kongo]]
8j8umh73wz9l2i8mk7ryci1sn1qst93
1134907
1134905
2026-04-12T01:25:46Z
HarryWurst
36292
1134907
wikitext
text/x-wiki
[[Sokajy:Nosy ao Afrika|Kongo]]
[[Sokajy:Jeografian' ny Repoblika Demokratikan'i Kongo|Kongo]]
e7iyvwb7l6w29lc3mrrdaafu7ce5yr5
1134908
1134907
2026-04-12T01:26:19Z
HarryWurst
36292
1134908
wikitext
text/x-wiki
[[Sokajy:Nosy ao Afrika|Kongo]]
[[Sokajy:Jeografian' ny Repoblika Demokratikan'i Kongo]]
5o943kdhs8d83l1zulvbpugfjvuy9r6
Sokajy:Jeografian'i Repoblika Demokratikan'i Kongo
14
298996
1134904
2026-04-12T01:22:58Z
HarryWurst
36292
Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Jeografian' Afrika]] [[Sokajy:Repoblika Demokratikan'i Kongo]] »
1134904
wikitext
text/x-wiki
[[Sokajy:Jeografian' Afrika]]
[[Sokajy:Repoblika Demokratikan'i Kongo]]
p2o6r38mhfc57yy4v5dkprqawue5586
1134906
1134904
2026-04-12T01:25:08Z
HarryWurst
36292
Pejy nofotsiana
1134906
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
Tauany Cattan
0
298997
1134909
2026-04-12T02:22:13Z
HarryWurst
36292
Pejy noforonina tamin'ny « [[File:Revista Oeste logo fundo transparente.png|thumb|Revista Oeste]] '''Tauany Cattan''', dia mpanao gazety [[Brazila|Breziliana]]. Manoratra ho an'ny gazety breziliana ''Jornal da Oeste'' sy ''Oeste Alerta'' izy ao amin'ny lahatsoratra momba ny [[politika]], iraisam-pirenena ary eo an-toerana.<ref>(pt) [https://revistaoeste.com/autor/tauanycattanrevistaoeste-com/ Revista Oeste]</ref> ==Jereo koa== {{commonscat}} [[sokajy:Teraka tamin'ny taona ]] Soka... »
1134909
wikitext
text/x-wiki
[[File:Revista Oeste logo fundo transparente.png|thumb|Revista Oeste]]
'''Tauany Cattan''', dia mpanao gazety [[Brazila|Breziliana]].
Manoratra ho an'ny gazety breziliana ''Jornal da Oeste'' sy ''Oeste Alerta'' izy ao amin'ny lahatsoratra momba ny [[politika]], iraisam-pirenena ary eo an-toerana.<ref>(pt) [https://revistaoeste.com/autor/tauanycattanrevistaoeste-com/ Revista Oeste]</ref>
==Jereo koa==
{{commonscat}}
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona ]]
[[Sokajy:Mpanao gazety bresiliana]]
mxxyng3jeu46wj95on2nt4o4quze12d
1134910
1134909
2026-04-12T02:26:53Z
HarryWurst
36292
1134910
wikitext
text/x-wiki
[[File:Revista Oeste logo fundo transparente.png|thumb|Revista Oeste]]
'''Tauany Cattan''', dia mpanao gazety [[Brazila|Breziliana]].
Manoratra ho an'ny gazety breziliana ''[[Revista Oeste|Jornal da Oeste]]'' sy ''[[Revista Oeste|Oeste Alerta]]'' izy ao amin'ny lahatsoratra momba ny [[politika]], iraisam-pirenena ary eo an-toerana.Nahazo diplaoma momba ny asa fanaovan-gazety tao amin'ny Oniversiten'i Mackenzie Presbyterian izy. <ref>(pt) [https://revistaoeste.com/autor/tauanycattanrevistaoeste-com/ Revista Oeste]</ref>
==Jereo koa==
{{commonscat}}
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona ]]
[[Sokajy:Mpanao gazety bresiliana]]
jku2yxal9j98gqohpb6l8nhpv6fgffp
1134914
1134910
2026-04-12T02:30:25Z
HarryWurst
36292
1134914
wikitext
text/x-wiki
[[File:Revista Oeste logo fundo transparente.png|thumb|Revista Oeste]]
'''Tauany Cattan''', dia mpanao gazety [[Brazila|Breziliana]].
Manoratra ho an'ny gazety breziliana ''[[Revista Oeste|Jornal da Oeste]]'' sy ''[[Revista Oeste|Oeste Alerta]]'' izy ao amin'ny lahatsoratra momba ny [[politika]], iraisam-pirenena ary eo an-toerana.Nahazo diplaoma momba ny asa fanaovan-gazety tao amin'ny Oniversiten'i Mackenzie Presbyterian izy. <ref>(pt) [https://revistaoeste.com/autor/tauanycattanrevistaoeste-com/ Revista Oeste]</ref>
==Jereo koa==
{{commonscat}}
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona ]]
[[Sokajy:Mpanao gazety bresiliana]]
[[Sokajy:Revista Oeste]]
mcujfd3j55czzkvxe24rptqo284r6b6
1134923
1134914
2026-04-12T03:06:12Z
HarryWurst
36292
1134923
wikitext
text/x-wiki
[[File:Revista Oeste logo fundo transparente.png|thumb|Revista Oeste]]
'''Tauany Cattan''', dia mpanao gazety [[Brazila|Breziliana]].
Manoratra ho an'ny gazety breziliana ''[[Revista Oeste|Jornal da Oeste]]'' sy ''[[Revista Oeste|Oeste Alerta]]'' izy ao amin'ny lahatsoratra momba ny [[politika]], iraisam-pirenena ary eo an-toerana.Nahazo diplaoma momba ny asa fanaovan-gazety tao amin'ny Oniversiten'i Mackenzie Presbyterian izy. <ref>(pt) [https://revistaoeste.com/autor/tauanycattanrevistaoeste-com/ Revista Oeste]</ref>
==Jereo koa==
{{commonscat}}
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona ]]
[[Sokajy:Mpanao gazety bresiliana[Cattan]]
[[Sokajy:Revista Oeste|Cattan]]
3zxp83p22ue4a21021wa78drns8iju3
1134924
1134923
2026-04-12T03:07:26Z
HarryWurst
36292
1134924
wikitext
text/x-wiki
[[File:Revista Oeste logo fundo transparente.png|thumb|Revista Oeste]]
'''Tauany Cattan''', dia mpanao gazety [[Brazila|Breziliana]].
Manoratra ho an'ny gazety breziliana ''[[Revista Oeste|Jornal da Oeste]]'' sy ''[[Revista Oeste|Oeste Alerta]]'' izy ao amin'ny lahatsoratra momba ny [[politika]], iraisam-pirenena ary eo an-toerana.Nahazo diplaoma momba ny asa fanaovan-gazety tao amin'ny Oniversiten'i Mackenzie Presbyterian izy. <ref>(pt) [https://revistaoeste.com/autor/tauanycattanrevistaoeste-com/ Revista Oeste]</ref>
==Jereo koa==
{{commonscat}}
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona ]]
[[Sokajy:Mpanao gazety bresiliana|Cattan]]
[[Sokajy:Revista Oeste|Cattan]]
trotiyt2zm11sqy8azhfs3d2gwrrko9
Sokajy:Revista Oeste
14
298998
1134913
2026-04-12T02:30:06Z
HarryWurst
36292
Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Gazety bresiliana]] »
1134913
wikitext
text/x-wiki
[[Sokajy:Gazety bresiliana]]
mz4hfj4c34ufs0z5v0b5da3e6d5c3qb
Chris Monteiro
0
298999
1134915
2026-04-12T02:53:06Z
HarryWurst
36292
Pejy noforonina tamin'ny « [[File:Cris Monteiro em 2024.jpg|thumb|Cris Monteiro (2024)]] '''Cristina Pereira Monteiro''' ( teraka ny 27 Jiona 1961 tao [[Rio de Janeiro]]] dia mpanao politika sy mpanao [[banky]] mizaka ny zom-pirenen'i Sao Paulo, fantatra kokoa amin'ny anarana hoe '''Cris Monteiro'''. Anisan'ny [[Partido Novo|Antoko Novo]] izy.<ref>(pt) [https://www.saopaulo.sp.leg.br/vereador/cris-monteiro/ Profile, Camara de Sao Paulo]</ref> Cris Monteiro dia talen'ny banky fampiasam... »
1134915
wikitext
text/x-wiki
[[File:Cris Monteiro em 2024.jpg|thumb|Cris Monteiro (2024)]]
'''Cristina Pereira Monteiro''' ( teraka ny 27 Jiona 1961 tao [[Rio de Janeiro]]] dia mpanao politika sy mpanao [[banky]] mizaka ny zom-pirenen'i Sao Paulo, fantatra kokoa amin'ny anarana hoe '''Cris Monteiro'''.
Anisan'ny [[Partido Novo|Antoko Novo]] izy.<ref>(pt) [https://www.saopaulo.sp.leg.br/vereador/cris-monteiro/ Profile, Camara de Sao Paulo]</ref>
Cris Monteiro dia talen'ny banky fampiasam-bola amerikana lehibe, anisan'izany ny JPMorgan, Goldman Sachs, ary Bank of America. Manana diplaoma momba ny kaonty sy diplaoma ambony momba ny fitantanam-bola avy amin'ny IBMEC izy.
{{commonscat|Cristina Pereira Monteiro}}
[[Sokajy:Mpanao banky]]
[[Sokajy:Mpanao politika breziliana]]
[[Sokajy:partido Novo]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1961]]
per8n9hc8gtq4epr9ycigq70dwzapsb
1134917
1134915
2026-04-12T02:54:31Z
HarryWurst
36292
forme
1134917
wikitext
text/x-wiki
[[File:Cris Monteiro em 2024.jpg|thumb|Cris Monteiro (2024)]]
'''Cristina Pereira Monteiro''' (teraka ny 27 Jiona 1961 tao [[Rio de Janeiro]]) dia mpanao politika sy mpanao [[banky]] mizaka ny zom-pirenen'i Sao Paulo, fantatra kokoa amin'ny anarana hoe '''Cris Monteiro'''.
Anisan'ny [[Partido Novo|Antoko Novo]] izy.<ref>(pt) [https://www.saopaulo.sp.leg.br/vereador/cris-monteiro/ Profile, Camara de Sao Paulo]</ref>
Cris Monteiro dia talen'ny banky fampiasam-bola amerikana lehibe, anisan'izany ny JPMorgan, Goldman Sachs, ary Bank of America. Manana diplaoma momba ny kaonty sy diplaoma ambony momba ny fitantanam-bola avy amin'ny IBMEC izy.
{{commonscat|Cristina Pereira Monteiro}}
[[Sokajy:Mpanao banky]]
[[Sokajy:Mpanao politika breziliana]]
[[Sokajy:partido Novo]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1961]]
hjt1lz5ifhmw644sjepx3ac4mzjyh9c
1134918
1134917
2026-04-12T02:56:10Z
HarryWurst
36292
1134918
wikitext
text/x-wiki
[[File:Cris Monteiro em 2024.jpg|thumb|Cris Monteiro (2024)]]
'''Cristina Pereira Monteiro''' (teraka ny 27 Jiona 1961 tao [[Rio de Janeiro]]) dia mpanao politika sy mpanao [[banky]] mizaka ny zom-pirenen'i [[São Paulo]], fantatra kokoa amin'ny anarana hoe '''Cris Monteiro'''.
Anisan'ny [[Partido Novo|Antoko Novo]] izy.<ref>(pt) [https://www.saopaulo.sp.leg.br/vereador/cris-monteiro/ Profile, Camara de Sao Paulo]</ref>
Cris Monteiro dia talen'ny banky fampiasam-bola amerikana lehibe, anisan'izany ny JPMorgan, Goldman Sachs, ary Bank of America. Manana diplaoma momba ny kaonty sy diplaoma ambony momba ny fitantanam-bola avy amin'ny IBMEC izy.
{{commonscat|Cristina Pereira Monteiro}}
[[Sokajy:Mpanao banky]]
[[Sokajy:Mpanao politika breziliana]]
[[Sokajy:partido Novo]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1961]]
e942bos1uzz81r6iadm2kua1v1wc2ej
1134919
1134918
2026-04-12T02:57:28Z
HarryWurst
36292
1134919
wikitext
text/x-wiki
[[File:Cris Monteiro em 2024.jpg|thumb|Cris Monteiro (2024)]]
'''Cristina Pereira Monteiro''' (teraka ny 27 Jiona 1961 tao [[Rio de Janeiro]]) dia mpanao politika sy mpanao [[banky]] mizaka ny zom-pirenen'i São Paulo, fantatra kokoa amin'ny anarana hoe '''Cris Monteiro'''.
Mpanolotsainan'ny tanànan'i [[São Paulo]] izy nanomboka tamin'ny taona 2020. Anisan'ny [[Partido Novo|Antoko Novo]] izy.<ref>(pt) [https://www.saopaulo.sp.leg.br/vereador/cris-monteiro/ Profile, Camara de Sao Paulo]</ref>
Cris Monteiro dia talen'ny banky fampiasam-bola amerikana lehibe, anisan'izany ny JPMorgan, Goldman Sachs, ary Bank of America. Manana diplaoma momba ny kaonty sy diplaoma ambony momba ny fitantanam-bola avy amin'ny IBMEC izy.
{{commonscat|Cristina Pereira Monteiro}}
[[Sokajy:Mpanao banky]]
[[Sokajy:Mpanao politika breziliana]]
[[Sokajy:partido Novo]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1961]]
4cvj8j6hd7d6vuny8mhrja0c14wot9a
Sokajy:Mpanao banky
14
299000
1134916
2026-04-12T02:53:28Z
HarryWurst
36292
Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Banky]] [[Sokajy:Asa]] »
1134916
wikitext
text/x-wiki
[[Sokajy:Banky]]
[[Sokajy:Asa]]
f930076v3ld07zi7ykuh6tul9i5lnzs
Kerpen
0
299001
1134928
2026-04-12T06:12:21Z
HarryWurst
36292
vaovao
1134928
wikitext
text/x-wiki
{{coord|50|52|N|06|42|E}}
{{infobox tanàna
|tanàna=Kerpen
|firenena={{Alemaina}}
|isam-ponina= 66.585
|velarantany=
|fanjakana =[[Nordrhein-Westfalen]]
|ben'ny tanàna=
|sary=Burg Bergerhausen Nordostseite.jpg
|saina= DEU Kerpen COA.svg
}}
'''Kerpen''' dia tanàna iray ao {{Nordrhein-Westfalen}}, {{Alemaina}}.
Ao amin'ny faritra fitrandrahana no misy ny tanàna, kilometatra vitsivitsy monja any andrefan'i [[Köln]].
Misy mponina 66.585, i Kerpen no tanàna be mponina indrindra ao amin'ny distrikan'i Rhein-Erft.
==Jereo Koa==
*[[Lisitra ny tanàna ny Alemaina]]
{{reflist}}
{{commonscat}}
[[Sokajy:Tanàna ao Alemaina]]
[[Sokajy:Tanàna ao Nordrhein-Westfalen]]
h87oofr9clo9eiqy2or9wkwj8vqs7bz
1134929
1134928
2026-04-12T06:12:41Z
HarryWurst
36292
1134929
wikitext
text/x-wiki
{{coord|50|52|N|06|42|E}}
{{infobox tanàna
|tanàna=Kerpen
|firenena={{Alemaina}}
|isam-ponina= 66.585
|velarantany=
|fanjakana =[[Nordrhein-Westfalen]]
|ben'ny tanàna=
|sary=Burg Bergerhausen Nordostseite.jpg
|saina= DEU Kerpen COA.svg
}}
'''Kerpen''' dia tanàna iray ao {{Nordrhein-Westfalen}}, {{Alemaina}}.
Ao amin'ny faritra fitrandrahana no misy ny tanàna, kilometatra vitsivitsy monja any andrefan'i [[Köln]].
Misy mponina 66.585, i Kerpen no tanàna be mponina indrindra ao amin'ny distrikan'i Rhein-Erft.
==Jereo Koa==
*[[Lisitra ny tanàna ny Alemaina]]
{{reflist}}
{{commonscat}}
[[de:Kerpen]]
[[Sokajy:Tanàna ao Alemaina]]
[[Sokajy:Tanàna ao Nordrhein-Westfalen]]
t09zg5ai2yk74wvuaacx7qe5k8wsqrb
Dinslaken
0
299002
1134931
2026-04-12T06:20:07Z
HarryWurst
36292
Pejy noforonina tamin'ny « {{coord|51|34|N|06|44|E}} {{infobox tanàna |tanàna=Dinslaken |firenena={{Alemaina}} |isam-ponina= 66.993 |velarantany= 47.66 |haavo = 20-133 |fanjakana ={{Nordrhein-Westfalen}} |ben'ny tanàna= |sary=Dinslakener Altmarkt.jpg |saina= DEU Dinslaken COA.svg }} '''Dinslaken''' dia tanàna iray ao {{Nordrhein-Westfalen}}, {{Alemaina}}. == Jeôgrafia == Mifanolo-bodirindrina amin'i [[Duisburg]] sy [[Oberhausen]] any atsimo i Dinslaken ary eo amin'ny 13 km av... »
1134931
wikitext
text/x-wiki
{{coord|51|34|N|06|44|E}}
{{infobox tanàna
|tanàna=Dinslaken
|firenena={{Alemaina}}
|isam-ponina= 66.993
|velarantany= 47.66
|haavo = 20-133
|fanjakana ={{Nordrhein-Westfalen}}
|ben'ny tanàna=
|sary=Dinslakener Altmarkt.jpg
|saina= DEU Dinslaken COA.svg
}}
'''Dinslaken''' dia tanàna iray ao {{Nordrhein-Westfalen}}, {{Alemaina}}.
== Jeôgrafia ==
Mifanolo-bodirindrina amin'i [[Duisburg]] sy [[Oberhausen]] any atsimo i Dinslaken ary eo amin'ny 13 km avaratra andrefan'i Duisburg. Eo amoron'ny Reniranon'i [[Rhin]] no misy ny tanàna.
==Jereo Koa==
*[[Lisitra ny tanàna ny Alemaina]]
{{reflist}}
{{commonscat}}
[[de:Dinslaken]]
[[Sokajy:Tanàna ao Alemaina]]
[[Sokajy:Tanàna ao Nordrhein-Westfalen]]
hv0djuf92g7scstwl69kfgntvjdcvwu
Dormagen
0
299003
1134933
2026-04-12T06:25:50Z
HarryWurst
36292
Pejy noforonina tamin'ny « {{coord|51|06|N|06|51|E}} {{infobox tanàna |tanàna=Dormagen |firenena={{Alemaina}} |isam-ponina= 65.170 |velarantany= 85.5 |haavo = 45 |fanjakana ={{Nordrhein-Westfalen}} |ben'ny tanàna= |sary=Dormagen StMichael.jpg |saina= DEU Dormagen COA.svg }} '''Dormagen''' dia tanàna iray ao {{Nordrhein-Westfalen}}, {{Alemaina}}. Ao amin'ny distrikan'i Rhein-Kreis Neuss no misy azy ary eo amin'ny ilany havia amin'ny reniranon'i [[Rhine]] eo anelanelan'i Düss... »
1134933
wikitext
text/x-wiki
{{coord|51|06|N|06|51|E}}
{{infobox tanàna
|tanàna=Dormagen
|firenena={{Alemaina}}
|isam-ponina= 65.170
|velarantany= 85.5
|haavo = 45
|fanjakana ={{Nordrhein-Westfalen}}
|ben'ny tanàna=
|sary=Dormagen StMichael.jpg
|saina= DEU Dormagen COA.svg
}}
'''Dormagen''' dia tanàna iray ao {{Nordrhein-Westfalen}}, {{Alemaina}}.
Ao amin'ny distrikan'i Rhein-Kreis Neuss no misy azy ary eo amin'ny ilany havia amin'ny reniranon'i [[Rhine]] eo anelanelan'i [[Düsseldorf]] sy [[Köln]]C no misy azy.
Misy mponina 65.170 ao amin'io tanàna io.
==Jereo Koa==
*[[Lisitra ny tanàna ny Alemaina]]
{{reflist}}
{{commonscat}}
[[de:Dormagen]]
[[Sokajy:Tanàna ao Alemaina]]
[[Sokajy:Tanàna ao Nordrhein-Westfalen]]
n6bhl50wrl2ejj3mkw06fo92tq3r6m7
1134934
1134933
2026-04-12T06:26:02Z
HarryWurst
36292
1134934
wikitext
text/x-wiki
{{coord|51|06|N|06|51|E}}
{{infobox tanàna
|tanàna=Dormagen
|firenena={{Alemaina}}
|isam-ponina= 65.170
|velarantany= 85.5
|haavo = 45
|fanjakana ={{Nordrhein-Westfalen}}
|ben'ny tanàna=
|sary=Dormagen StMichael.jpg
|saina= DEU Dormagen COA.svg
}}
'''Dormagen''' dia tanàna iray ao {{Nordrhein-Westfalen}}, {{Alemaina}}.
Ao amin'ny distrikan'i Rhein-Kreis Neuss no misy azy ary eo amin'ny ilany havia amin'ny reniranon'i [[Rhin]] eo anelanelan'i [[Düsseldorf]] sy [[Köln]]C no misy azy.
Misy mponina 65.170 ao amin'io tanàna io.
==Jereo Koa==
*[[Lisitra ny tanàna ny Alemaina]]
{{reflist}}
{{commonscat}}
[[de:Dormagen]]
[[Sokajy:Tanàna ao Alemaina]]
[[Sokajy:Tanàna ao Nordrhein-Westfalen]]
lcckuu7mijkhycrlrmhh8f5hjqg66br
1134935
1134934
2026-04-12T06:26:13Z
HarryWurst
36292
1134935
wikitext
text/x-wiki
{{coord|51|06|N|06|51|E}}
{{infobox tanàna
|tanàna=Dormagen
|firenena={{Alemaina}}
|isam-ponina= 65.170
|velarantany= 85.5
|haavo = 45
|fanjakana ={{Nordrhein-Westfalen}}
|ben'ny tanàna=
|sary=Dormagen StMichael.jpg
|saina= DEU Dormagen COA.svg
}}
'''Dormagen''' dia tanàna iray ao {{Nordrhein-Westfalen}}, {{Alemaina}}.
Ao amin'ny distrikan'i Rhein-Kreis Neuss no misy azy ary eo amin'ny ilany havia amin'ny reniranon'i [[Rhin]] eo anelanelan'i [[Düsseldorf]] sy [[Köln]] no misy azy.
Misy mponina 65.170 ao amin'io tanàna io.
==Jereo Koa==
*[[Lisitra ny tanàna ny Alemaina]]
{{reflist}}
{{commonscat}}
[[de:Dormagen]]
[[Sokajy:Tanàna ao Alemaina]]
[[Sokajy:Tanàna ao Nordrhein-Westfalen]]
e495oz2pyzva78nz1s7ajplb92l0ypz
Grevenbroich
0
299004
1134939
2026-04-12T06:35:07Z
HarryWurst
36292
Pejy noforonina tamin'ny « {{coord|51|05|N|06|35|E}} {{infobox tanàna |tanàna=Grevenbroich |firenena={{Alemaina}} |isam-ponina= 65.983 |velarantany= 102.42 |haavo = 54-167 |fanjakana ={{Nordrhein-Westfalen}} |ben'ny tanàna= |sary=Schloss Kloster Langwaden.jpg |saina= DEU Grevenbroich COA.svg }} '''Grevenbroich''' dia tanàna iray ao {{Nordrhein-Westfalen}}, {{Alemaina}}. == Jeôgrafia == An'ny distrikan'i Rhein-Kreis Neuss izy io ary miorina ao amin'ny telozoro voaforon'ny tanàn... »
1134939
wikitext
text/x-wiki
{{coord|51|05|N|06|35|E}}
{{infobox tanàna
|tanàna=Grevenbroich
|firenena={{Alemaina}}
|isam-ponina= 65.983
|velarantany= 102.42
|haavo = 54-167
|fanjakana ={{Nordrhein-Westfalen}}
|ben'ny tanàna=
|sary=Schloss Kloster Langwaden.jpg
|saina= DEU Grevenbroich COA.svg
}}
'''Grevenbroich''' dia tanàna iray ao {{Nordrhein-Westfalen}}, {{Alemaina}}.
== Jeôgrafia ==
An'ny distrikan'i Rhein-Kreis Neuss izy io ary miorina ao amin'ny telozoro voaforon'ny tanànan'i [[Düsseldorf]], [[Köln]], ary [[Mönchengladbach]], ary manana mponina 65.983.
==Jereo Koa==
*[[Lisitra ny tanàna ny Alemaina]]
{{reflist}}
{{commonscat}}
[[de:Grevenbroich]]
[[Sokajy:Tanàna ao Alemaina]]
[[Sokajy:Tanàna ao Nordrhein-Westfalen]]
cw7mu35k0ha19ub7lofmgdo93ugct0y
Aloe macroclada
0
299005
1134941
2026-04-12T06:50:33Z
Thelezifor
15140
Karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Aloaceae na Xanthorrhoeaceae
1134941
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Aloe Macroclada.jpg|vignette|378x378px|''Aloe macroclada'']]
Ny '''''Aloe macroclada''''' dia [[Angiospermae|zavamaniry mamony]], karazana vahona, ao amin' ny vondron-karazana ''[[Aloe]]'', ao amin' ny fianakaviana ''[[Aloaceae|Aloeaceae]]'' (araka ny [[Fanasokajian' i Cronquist|fanasokajiana klasikan' i Cronquist]]) na fianakaviana ''[[Xanthorrhoeaceae]]'' (araka ny [[fanasokajiana APG III]]), izay tsy hita raha tsy eto [[Madagasikara]]. Fantatra amin' ny anarana hoe '''''Aloe imerinensis''''' koa izy io. Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] izy io dia atao hoe '''kisaondra''', '''lahimbahona''', '''vahombe''' na '''vahona''' fotsiny.
[[Sary:Aloe macroclada 1057102.jpg|vignette|293x293px|Vondrombonin' ny ''Aloe Macroclada'']]
Fantatra amin' ny raviny mahatratra haavo 60 sm nsy misy tsilo, sy amin' ny voniny mavo na volomboasary mitambatra ho [[salohy]]. Izy io dia heverina ho zavamaniry fanao fanafody malaza amin' ny fitsaboana ny aretin' ny [[taovam-pandevonan-kanina]] sy ny [[hery fiarovana]] ary be mpampiasa eto Madagasikara.
== Jereo koa ==
* ''[[Aloe]]''
* ''[[Alovera|Aloe vera]]''
65ix534wdv4ryg8kaw6jmh4dn5p739k
1134942
1134941
2026-04-12T06:55:09Z
Thelezifor
15140
Fianakavian-javamaniry mamony
1134942
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Aloe Macroclada.jpg|vignette|378x378px|''Aloe macroclada'']]
Ny '''''Aloe macroclada''''' dia [[Angiospermae|zavamaniry mamony]], karazana vahona, ao amin' ny vondron-karazana ''[[Aloe]]'', ao amin' ny fianakaviana ''[[Aloaceae|Aloeaceae]]'' (araka ny [[Fanasokajian' i Cronquist|fanasokajiana klasikan' i Cronquist]]) na fianakaviana ''[[Xanthorrhoeaceae]]'' (araka ny [[fanasokajiana APG III]]) na ''[[Asphodelaceae]]'' (araka ny [[fanasokajiana APG IV]]), izay tsy hita raha tsy eto [[Madagasikara]]. Fantatra amin' ny anarana hoe '''''Aloe imerinensis''''' koa izy io. Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] izy io dia atao hoe '''kisaondra''', '''lahimbahona''', '''vahombe''' na '''vahona''' fotsiny.
[[Sary:Aloe macroclada 1057102.jpg|vignette|293x293px|Vondrombonin' ny ''Aloe Macroclada'']]
Fantatra amin' ny raviny mahatratra haavo 60 sm nsy misy tsilo, sy amin' ny voniny mavo na volomboasary mitambatra ho [[salohy]]. Izy io dia heverina ho zavamaniry fanao fanafody malaza amin' ny fitsaboana ny aretin' ny [[taovam-pandevonan-kanina]] sy ny [[hery fiarovana]] ary be mpampiasa eto Madagasikara.
== Jereo koa ==
* ''[[Aloe]]''
* ''[[Alovera|Aloe vera]]''
pma5ujdlbssby9zvhafn00xjnrsb64r
Melisa Rodríguez
0
299006
1134948
2026-04-12T07:38:29Z
Haër14
35835
Noforonina tamin'ny alalan'ny fandikana an'i "[[:fr:Special:Redirect/revision/226700155|Melisa Rodríguez]]"
1134948
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=|image=Melisa Rodríguez.jpeg|taille image=|légende=|fonction1=[[Kongresin'ny depiote|Depiote]] ao amin'ny [[Cortes Generales]]|depuis le fonction1=|à partir du fonction1=13 janoary 2016|jusqu'au fonction1=3 desambra 2019<br><small>({{durée|13|1|2016|3|12|2019}})</small>|élection1={{20 desambra|2015}}|réélection1={{Fifidianana ankapobeany espaniola|2016|avril 2019}}|circonscription 1=[[Fari-pifidianana Santa Cruz de Tenerife|Santa Cruz de Tenerife]]|législature 1={{Antenimieram-pirenena Espaniola|XI|XII|XIII}}|groupe parlementaire 1=[[Groupe Ciudadanos ao amin'ny Kongresin'ny depiote|Ciudadanos]]|nom de naissance=Melisa Rodríguez Hernández|date de naissance=9 jolay 1986|lieu de naissance=[[Londra]] ([[Fanjakana mitambatra]])|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[Espaina|Espaniola]]|parti=[[Ciudadanos]]|père=|mère=|fratrie=|conjoint=|enfants=|entourage=|université=[[Universite politeknika Catalogne|UPC]]|profession=Architecte|religion=|résidence=|signature=|emblème=|liste=|féminin=oui}}
'''Melisa Rodríguez Hernández''', teraka tamin'ny 9 jolay 1986, dia mpanao politika [[Espaina|espaniola]] ary mpikambana ao amin'ny Ciudadanos .
Voafidy ho solombavambahoaka tao amin'ny distrikan'i Santa Cruz de Tenerife izy tamin'ny fifidianana ankapobenydécembre 2015 .
== Tantaram-piainany ==
=== Ny fiainana manokana ===
Na dia teraka tany Londra aza i Melisa Rodríguez, dia avy any La Palma any amin'ny Nosy Canary izy. Mpitovo izy.
=== Fianarana sy asa ===
Nahazo diplaoma momba [[Maritrano|ny maritrano]] tao amin'ny Sekoly Teknika Ambony momba ny Maritrano ao Barcelona (ETSAB) izy, iray amin'ireo sekoly maritrano roa ao amin'ny Oniversite Polytechnic ao Catalonia (UPC). Manana mari-pahaizana maîtrise momba ny angovo azo havaozina avy amin'ny Oniversite Eoropeana ao amin'ny Nosy Canary (UEC) ihany koa izy.
Rehefa avy niasa tao amin'ny orinasa mpanao mari-trano maromaro izy, anisan'izany ny Studio Mumbai any India, dia nanangana ny orinasa firavaka Lepa Punca. Nipetraka tany amin'ny firenena maro samihafa toa an'i Slovenia, India, ary [[Kapvera|Cap-Vert]] izy, ary miteny anglisy, portogey, ary catalan, ankoatra ny teny espaniola.
=== Kandida ho filoham-pirenena ao amin'ny Nosy Canary ===
Mpikambana ao amin'ny sampana Ciudadanos ao Tenerife hatramin'ny nanorenana azy tamin'ny taona 2014, niatrika an'i Manuel Romero, Profesora momba ny Toekarena Ampiharina ao amin'ny Oniversiten'i Las Palmas de Gran Canaria (ULPGC) izy, tamin'ny fifidianana voalohany anatiny mba hisafidianana ny kandidàn'ny antoko ho Filohan'ny Nosy Canary tamin'ny fifidianana Nosy Canary tamin'ny Mey 2015. Nandresy tamin'ny vato tokana izy ary voafidy hitarika ny lisitra ao amin'ny distrikan'i Tenerife.[1] Na izany aza, tsy nahazo seza ny antoko tamin'ny fifidianana.[2]
=== Mpikambana ao amin'ny Kongresy ===
hjhNy volana Jolay nanaraka, nandresy tamin'ny fanendrena ny antoko ho amin'ny fifidianana ankapobeny amin'ny Desambra 2015 tao amin'ny distrikan'i Santa Cruz de Tenerife izy.[1][2][3] Tamin'ny Aogositra 2015, niditra tao amin'ny fitarihana nasionalin'ny Ciudadanos izy. Nahazo vato efa ho 10.5% ny lisitra ary iray amin'ireo seza fito niady hevitra. Voafidy ho ao amin'ny Kongresin'ny Solombavambahoaka izy, ary voatendry ho mpitondra tenin'ny Komitin'ny Raharaham-bahiny sy ny Komitin'ny Indostria, Angovo ary Fizahan-tany.[4] Mpikambana feno ao amin'ny delegasiona Espaniola ao amin'ny Antenimieran'ny Parlemanta ao amin'ny Filankevitry ny Eoropa izy, ary mpikambana hafa ao amin'ny Delegasiona Maharitra ihany koa.
Voafidy indray ho solombavambahoaka tamin'ny fifidianana solombavambahoaka haingana tamin'ny Jona 2016[1],[2], ary nasandratra ho mpitondra tenin'ny vondrona parlemantera[3]. Nitazona ny andraikiny parlemantera teo aloha izy, ary nahazo ny toeran'ny mpitondra tenin'ny Komitin'ny Tetezamita Ara-tontolo Iainana ihany koa. Nandritra ny kongresy faharoan'ny antoko tamin'ny Febroary 2017, dia voafidy ho Sekretera ho an'ny Tanora sy Lehiben'ny portfolio-n'ny Tontolo Iainana sy Angovo ho an'ny mpitarika nasionaly[4].
== Fanamarihana sy referansa ==
s0nw7zxx23erp12smnq563hftfwt10j
1134949
1134948
2026-04-12T07:40:02Z
Haër14
35835
1134949
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=|image=Melisa Rodríguez.jpeg|taille image=|légende=|fonction1=[[Kongresin'ny depiote|Depiote]] ao amin'ny [[Cortes Generales]]|depuis le fonction1=|à partir du fonction1=13 janoary 2016|jusqu'au fonction1=3 desambra 2019<br><small>({{durée|13|1|2016|3|12|2019}})</small>|élection1={{20 desambra|2015}}|réélection1={{Fifidianana ankapobeany espaniola|2016|avril 2019}}|circonscription 1=[[Fari-pifidianana Santa Cruz de Tenerife|Santa Cruz de Tenerife]]|législature 1={{Antenimieram-pirenena Espaniola|XI|XII|XIII}}|groupe parlementaire 1=[[Groupe Ciudadanos ao amin'ny Kongresin'ny depiote|Ciudadanos]]|nom de naissance=Melisa Rodríguez Hernández|date de naissance=9 jolay 1986|lieu de naissance=[[Londra]] ([[Fanjakana mitambatra]])|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[Espaina|Espaniola]]|parti=[[Ciudadanos]]|père=|mère=|fratrie=|conjoint=|enfants=|entourage=|université=[[Universite politeknika Catalogne|UPC]]|profession=Architecte|religion=|résidence=|signature=|emblème=|liste=|féminin=oui}}
'''Melisa Rodríguez Hernández''', teraka tamin'ny 9 jolay 1986, dia mpanao politika [[Espaina|espaniola]] ary mpikambana ao amin'ny Ciudadanos .
Voafidy ho solombavambahoaka tao amin'ny distrikan'i Santa Cruz de Tenerife izy tamin'ny fifidianana ankapobenydécembre 2015 .
== Tantaram-piainany ==
=== Ny fiainana manokana ===
Na dia teraka tany Londra aza i Melisa Rodríguez, dia avy any [[La Palma, Kalifornia|La Palma]] any amin'ny Nosy Canary izy. Mpitovo izy.
=== Fianarana sy asa ===
Nahazo diplaoma momba [[Maritrano|ny maritrano]] tao amin'ny Sekoly Teknika Ambony momba ny Maritrano ao Barcelona (ETSAB) izy, iray amin'ireo sekoly maritrano roa ao amin'ny Oniversite Polytechnic ao Catalonia (UPC). Manana mari-pahaizana maîtrise momba ny angovo azo havaozina avy amin'ny Oniversite Eoropeana ao amin'ny Nosy Canary (UEC) ihany koa izy.
Rehefa avy niasa tao amin'ny orinasa mpanao mari-trano maromaro izy, anisan'izany ny Studio Mumbai any India, dia nanangana ny orinasa firavaka Lepa Punca. Nipetraka tany amin'ny firenena maro samihafa toa an'i Slovenia, India, ary [[Kapvera|Cap-Vert]] izy, ary miteny anglisy, portogey, ary catalan, ankoatra ny teny espaniola.
=== Kandida ho filoham-pirenena ao amin'ny Nosy Canary ===
Mpikambana ao amin'ny sampana Ciudadanos ao Tenerife hatramin'ny nanorenana azy tamin'ny taona 2014, niatrika an'i Manuel Romero, Profesora momba ny Toekarena Ampiharina ao amin'ny Oniversiten'i Las Palmas de Gran Canaria (ULPGC) izy, tamin'ny fifidianana voalohany anatiny mba hisafidianana ny kandidàn'ny antoko ho Filohan'ny Nosy Canary tamin'ny fifidianana Nosy Canary tamin'ny Mey 2015. Nandresy tamin'ny vato tokana izy ary voafidy hitarika ny lisitra ao amin'ny distrikan'i Tenerife.[1] Na izany aza, tsy nahazo seza ny antoko tamin'ny fifidianana.[2]
=== Mpikambana ao amin'ny Kongresy ===
hjhNy volana Jolay nanaraka, nandresy tamin'ny fanendrena ny antoko ho amin'ny fifidianana ankapobeny amin'ny Desambra 2015 tao amin'ny distrikan'i Santa Cruz de Tenerife izy.[1][2][3] Tamin'ny Aogositra 2015, niditra tao amin'ny fitarihana nasionalin'ny Ciudadanos izy. Nahazo vato efa ho 10.5% ny lisitra ary iray amin'ireo seza fito niady hevitra. Voafidy ho ao amin'ny Kongresin'ny Solombavambahoaka izy, ary voatendry ho mpitondra tenin'ny Komitin'ny Raharaham-bahiny sy ny Komitin'ny Indostria, Angovo ary Fizahan-tany.[4] Mpikambana feno ao amin'ny delegasiona Espaniola ao amin'ny Antenimieran'ny Parlemanta ao amin'ny Filankevitry ny Eoropa izy, ary mpikambana hafa ao amin'ny Delegasiona Maharitra ihany koa.
Voafidy indray ho solombavambahoaka tamin'ny fifidianana solombavambahoaka haingana tamin'ny Jona 2016[1],[2], ary nasandratra ho mpitondra tenin'ny vondrona parlemantera[3]. Nitazona ny andraikiny parlemantera teo aloha izy, ary nahazo ny toeran'ny mpitondra tenin'ny Komitin'ny Tetezamita Ara-tontolo Iainana ihany koa. Nandritra ny kongresy faharoan'ny antoko tamin'ny Febroary 2017, dia voafidy ho Sekretera ho an'ny Tanora sy Lehiben'ny portfolio-n'ny Tontolo Iainana sy Angovo ho an'ny mpitarika nasionaly[4].
== Fanamarihana sy referansa ==
glh0cq5xhqu9skx8jhi6jdrtk9sq93t
1134952
1134949
2026-04-12T08:00:55Z
Haër14
35835
1134952
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=|image=Melisa Rodríguez.jpeg|taille image=|légende=|fonction1=[[Kongresin'ny depiote|Depiote]] ao amin'ny [[Cortes Generales]]|depuis le fonction1=|à partir du fonction1=13 janoary 2016|jusqu'au fonction1=3 desambra 2019<br><small>({{durée|13|1|2016|3|12|2019}})</small>|élection1={{20 desambra|2015}}|réélection1={{Fifidianana ankapobeany espaniola|2016|avril 2019}}|circonscription 1=[[Fari-pifidianana Santa Cruz de Tenerife|Santa Cruz de Tenerife]]|législature 1={{Antenimieram-pirenena Espaniola|XI|XII|XIII}}|groupe parlementaire 1=[[Groupe Ciudadanos ao amin'ny Kongresin'ny depiote|Ciudadanos]]|nom de naissance=Melisa Rodríguez Hernández|date de naissance=9 jolay 1986|lieu de naissance=[[Londra]] ([[Fanjakana mitambatra]])|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[Espaina|Espaniola]]|parti=[[Ciudadanos]]|père=|mère=|fratrie=|conjoint=|enfants=|entourage=|université=[[Universite politeknika Catalogne|UPC]]|profession=Architecte|religion=|résidence=|signature=|emblème=|liste=|féminin=oui}}{{Infobox olona|anarana=[[Melisa Rodríguez]]|firenena=La Palma|asa=Solombavam-bahoaka|teraka=9 juillet 1986|toerana=Londres (Royaume-Uni)}}
'''Melisa Rodríguez Hernández''', teraka tamin'ny 9 jolay 1986, dia mpanao politika [[Espaina|espaniola]] ary mpikambana ao amin'ny Ciudadanos .
Voafidy ho solombavambahoaka tao amin'ny distrikan'i Santa Cruz de Tenerife izy tamin'ny fifidianana ankapobenydécembre 2015 .
== Tantaram-piainany ==
=== Ny fiainana manokana ===
Na dia teraka tany Londra aza i Melisa Rodríguez, dia avy any [[La Palma, Kalifornia|La Palma]] any amin'ny Nosy Canary izy. Mpitovo izy.
=== Fianarana sy asa ===
Nahazo diplaoma momba [[Maritrano|ny maritrano]] tao amin'ny Sekoly Teknika Ambony momba ny Maritrano ao Barcelona (ETSAB) izy, iray amin'ireo sekoly maritrano roa ao amin'ny Oniversite Polytechnic ao Catalonia (UPC). Manana mari-pahaizana maîtrise momba ny angovo azo havaozina avy amin'ny Oniversite Eoropeana ao amin'ny Nosy Canary (UEC) ihany koa izy.
Rehefa avy niasa tao amin'ny orinasa mpanao mari-trano maromaro izy, anisan'izany ny Studio Mumbai any India, dia nanangana ny orinasa firavaka Lepa Punca. Nipetraka tany amin'ny firenena maro samihafa toa an'i Slovenia, India, ary [[Kapvera|Cap-Vert]] izy, ary miteny anglisy, portogey, ary catalan, ankoatra ny teny espaniola.
=== Kandida ho filoham-pirenena ao amin'ny Nosy Canary ===
Mpikambana ao amin'ny sampana Ciudadanos ao Tenerife hatramin'ny nanorenana azy tamin'ny taona 2014, niatrika an'i Manuel Romero, Profesora momba ny Toekarena Ampiharina ao amin'ny Oniversiten'i Las Palmas de Gran Canaria (ULPGC) izy, tamin'ny fifidianana voalohany anatiny mba hisafidianana ny kandidàn'ny antoko ho Filohan'ny Nosy Canary tamin'ny fifidianana Nosy Canary tamin'ny Mey 2015. Nandresy tamin'ny vato tokana izy ary voafidy hitarika ny lisitra ao amin'ny distrikan'i Tenerife.[1] Na izany aza, tsy nahazo seza ny antoko tamin'ny fifidianana.[2]
=== Mpikambana ao amin'ny Kongresy ===
hjhNy volana Jolay nanaraka, nandresy tamin'ny fanendrena ny antoko ho amin'ny fifidianana ankapobeny amin'ny Desambra 2015 tao amin'ny distrikan'i Santa Cruz de Tenerife izy.[1][2][3] Tamin'ny Aogositra 2015, niditra tao amin'ny fitarihana nasionalin'ny Ciudadanos izy. Nahazo vato efa ho 10.5% ny lisitra ary iray amin'ireo seza fito niady hevitra. Voafidy ho ao amin'ny Kongresin'ny Solombavambahoaka izy, ary voatendry ho mpitondra tenin'ny Komitin'ny Raharaham-bahiny sy ny Komitin'ny Indostria, Angovo ary Fizahan-tany.[4] Mpikambana feno ao amin'ny delegasiona Espaniola ao amin'ny Antenimieran'ny Parlemanta ao amin'ny Filankevitry ny Eoropa izy, ary mpikambana hafa ao amin'ny Delegasiona Maharitra ihany koa.
Voafidy indray ho solombavambahoaka tamin'ny fifidianana solombavambahoaka haingana tamin'ny Jona 2016[1],[2], ary nasandratra ho mpitondra tenin'ny vondrona parlemantera[3]. Nitazona ny andraikiny parlemantera teo aloha izy, ary nahazo ny toeran'ny mpitondra tenin'ny Komitin'ny Tetezamita Ara-tontolo Iainana ihany koa. Nandritra ny kongresy faharoan'ny antoko tamin'ny Febroary 2017, dia voafidy ho Sekretera ho an'ny Tanora sy Lehiben'ny portfolio-n'ny Tontolo Iainana sy Angovo ho an'ny mpitarika nasionaly[4].
== Fanamarihana sy referansa ==
d6drjab5ik6u3ekb5hdawdoyy6ufdt8
1134953
1134952
2026-04-12T08:03:51Z
Haër14
35835
/* Tantaram-piainany */
1134953
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=|image=Melisa Rodríguez.jpeg|taille image=|légende=|fonction1=[[Kongresin'ny depiote|Depiote]] ao amin'ny [[Cortes Generales]]|depuis le fonction1=|à partir du fonction1=13 janoary 2016|jusqu'au fonction1=3 desambra 2019<br><small>({{durée|13|1|2016|3|12|2019}})</small>|élection1={{20 desambra|2015}}|réélection1={{Fifidianana ankapobeany espaniola|2016|avril 2019}}|circonscription 1=[[Fari-pifidianana Santa Cruz de Tenerife|Santa Cruz de Tenerife]]|législature 1={{Antenimieram-pirenena Espaniola|XI|XII|XIII}}|groupe parlementaire 1=[[Groupe Ciudadanos ao amin'ny Kongresin'ny depiote|Ciudadanos]]|nom de naissance=Melisa Rodríguez Hernández|date de naissance=9 jolay 1986|lieu de naissance=[[Londra]] ([[Fanjakana mitambatra]])|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[Espaina|Espaniola]]|parti=[[Ciudadanos]]|père=|mère=|fratrie=|conjoint=|enfants=|entourage=|université=[[Universite politeknika Catalogne|UPC]]|profession=Architecte|religion=|résidence=|signature=|emblème=|liste=|féminin=oui}}{{Infobox olona|anarana=[[Melisa Rodríguez]]|firenena=La Palma|asa=Solombavam-bahoaka|teraka=9 juillet 1986|toerana=Londres (Royaume-Uni)}}
'''Melisa Rodríguez Hernández''', teraka tamin'ny 9 jolay 1986, dia mpanao politika [[Espaina|espaniola]] ary mpikambana ao amin'ny Ciudadanos .
Voafidy ho solombavambahoaka tao amin'ny distrikan'i Santa Cruz de Tenerife izy tamin'ny fifidianana ankapobenydécembre 2015 .
== Tantaram-piainany ==
=== Ny fiainana manokana ===
Na dia teraka tany Londra aza i Melisa Rodríguez, dia avy any [[La Palma, Kalifornia|La Palma]] any amin'ny Nosy Canary izy. Mpitovo izy.
=== Fianarana sy asa ===
Nahazo diplaoma momba [[Maritrano|ny maritrano]] tao amin'ny Sekoly Teknika Ambony momba ny Maritrano ao Barcelona (ETSAB) izy, iray amin'ireo sekoly maritrano roa ao amin'ny Oniversite Polytechnic ao Catalonia (UPC). Manana mari-pahaizana maîtrise momba ny angovo azo havaozina avy amin'ny Oniversite Eoropeana ao amin'ny [[Nosy Canary]] (UEC) ihany koa izy.
Rehefa avy niasa tao amin'ny orinasa mpanao mari-trano maromaro izy, anisan'izany ny Studio Mumbai any India, dia nanangana ny orinasa firavaka Lepa Punca. Nipetraka tany amin'ny firenena maro samihafa toa an'i Slovenia, India, ary [[Kapvera|Cap-Vert]] izy, ary miteny anglisy, portogey, ary catalan, ankoatra ny teny espaniola.
=== Kandida ho filoham-pirenena ao amin'ny Nosy Canary ===
Mpikambana ao amin'ny sampana Ciudadanos ao Tenerife hatramin'ny nanorenana azy tamin'ny taona 2014, niatrika an'i Manuel Romero, Profesora momba ny Toekarena Ampiharina ao amin'ny Oniversiten'i Las Palmas de Gran Canaria (ULPGC) izy, tamin'ny fifidianana voalohany anatiny mba hisafidianana ny kandidàn'ny antoko ho Filohan'ny Nosy Canary tamin'ny fifidianana Nosy Canary tamin'ny Mey 2015. Nandresy tamin'ny vato tokana izy ary voafidy hitarika ny lisitra ao amin'ny distrikan'i Tenerife.[1] Na izany aza, tsy nahazo seza ny antoko tamin'ny fifidianana.[2]
=== Mpikambana ao amin'ny Kongresy ===
hjhNy volana Jolay nanaraka, nandresy tamin'ny fanendrena ny antoko ho amin'ny fifidianana ankapobeny amin'ny Desambra 2015 tao amin'ny distrikan'i Santa Cruz de Tenerife izy.[1][2][3] Tamin'ny Aogositra 2015, niditra tao amin'ny fitarihana nasionalin'ny Ciudadanos izy. Nahazo vato efa ho 10.5% ny lisitra ary iray amin'ireo seza fito niady hevitra. Voafidy ho ao amin'ny Kongresin'ny Solombavambahoaka izy, ary voatendry ho mpitondra tenin'ny Komitin'ny Raharaham-bahiny sy ny Komitin'ny Indostria, Angovo ary Fizahan-tany.[4] Mpikambana feno ao amin'ny delegasiona Espaniola ao amin'ny Antenimieran'ny Parlemanta ao amin'ny Filankevitry ny Eoropa izy, ary mpikambana hafa ao amin'ny Delegasiona Maharitra ihany koa.
Voafidy indray ho solombavambahoaka tamin'ny fifidianana solombavambahoaka haingana tamin'ny Jona 2016[1],[2], ary nasandratra ho mpitondra tenin'ny vondrona parlemantera[3]. Nitazona ny andraikiny parlemantera teo aloha izy, ary nahazo ny toeran'ny mpitondra tenin'ny Komitin'ny Tetezamita Ara-tontolo Iainana ihany koa. Nandritra ny kongresy faharoan'ny antoko tamin'ny Febroary 2017, dia voafidy ho Sekretera ho an'ny Tanora sy Lehiben'ny portfolio-n'ny Tontolo Iainana sy Angovo ho an'ny mpitarika nasionaly[4].
== Fanamarihana sy referansa ==
lyt9jpvcdmgqeviqhlwkpngxz4elana
1134954
1134953
2026-04-12T08:04:36Z
Haër14
35835
/* Fianarana sy asa */
1134954
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=|image=Melisa Rodríguez.jpeg|taille image=|légende=|fonction1=[[Kongresin'ny depiote|Depiote]] ao amin'ny [[Cortes Generales]]|depuis le fonction1=|à partir du fonction1=13 janoary 2016|jusqu'au fonction1=3 desambra 2019<br><small>({{durée|13|1|2016|3|12|2019}})</small>|élection1={{20 desambra|2015}}|réélection1={{Fifidianana ankapobeany espaniola|2016|avril 2019}}|circonscription 1=[[Fari-pifidianana Santa Cruz de Tenerife|Santa Cruz de Tenerife]]|législature 1={{Antenimieram-pirenena Espaniola|XI|XII|XIII}}|groupe parlementaire 1=[[Groupe Ciudadanos ao amin'ny Kongresin'ny depiote|Ciudadanos]]|nom de naissance=Melisa Rodríguez Hernández|date de naissance=9 jolay 1986|lieu de naissance=[[Londra]] ([[Fanjakana mitambatra]])|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[Espaina|Espaniola]]|parti=[[Ciudadanos]]|père=|mère=|fratrie=|conjoint=|enfants=|entourage=|université=[[Universite politeknika Catalogne|UPC]]|profession=Architecte|religion=|résidence=|signature=|emblème=|liste=|féminin=oui}}{{Infobox olona|anarana=[[Melisa Rodríguez]]|firenena=La Palma|asa=Solombavam-bahoaka|teraka=9 juillet 1986|toerana=Londres (Royaume-Uni)}}
'''Melisa Rodríguez Hernández''', teraka tamin'ny 9 jolay 1986, dia mpanao politika [[Espaina|espaniola]] ary mpikambana ao amin'ny Ciudadanos .
Voafidy ho solombavambahoaka tao amin'ny distrikan'i Santa Cruz de Tenerife izy tamin'ny fifidianana ankapobenydécembre 2015 .
== Tantaram-piainany ==
=== Ny fiainana manokana ===
Na dia teraka tany Londra aza i Melisa Rodríguez, dia avy any [[La Palma, Kalifornia|La Palma]] any amin'ny Nosy Canary izy. Mpitovo izy.
=== Fianarana sy asa ===
Nahazo diplaoma momba [[Maritrano|ny maritrano]] tao amin'ny Sekoly Teknika Ambony momba ny Maritrano ao Barcelona (ETSAB) izy, iray amin'ireo sekoly maritrano roa ao amin'ny Oniversite Polytechnic ao Catalonia (UPC). Manana mari-pahaizana maîtrise momba ny angovo azo havaozina avy amin'ny Oniversite Eoropeana ao amin'ny [[Nosy Canary]] (UEC) ihany koa izy.
Rehefa avy niasa tao amin'ny orinasa mpanao mari-trano maromaro izy, anisan'izany ny Studio Mumbai any [[India]], dia nanangana ny orinasa firavaka Lepa Punca. Nipetraka tany amin'ny firenena maro samihafa toa an'i [[Slôvenia|Slovenia]], India, ary [[Kapvera|Cap-Vert]] izy, ary miteny anglisy, portogey, ary catalan, ankoatra ny teny espaniola.
=== Kandida ho filoham-pirenena ao amin'ny Nosy Canary ===
Mpikambana ao amin'ny sampana Ciudadanos ao Tenerife hatramin'ny nanorenana azy tamin'ny taona 2014, niatrika an'i Manuel Romero, Profesora momba ny Toekarena Ampiharina ao amin'ny Oniversiten'i Las Palmas de Gran Canaria (ULPGC) izy, tamin'ny fifidianana voalohany anatiny mba hisafidianana ny kandidàn'ny antoko ho Filohan'ny Nosy Canary tamin'ny fifidianana Nosy Canary tamin'ny Mey 2015. Nandresy tamin'ny vato tokana izy ary voafidy hitarika ny lisitra ao amin'ny distrikan'i Tenerife.[1] Na izany aza, tsy nahazo seza ny antoko tamin'ny fifidianana.[2]
=== Mpikambana ao amin'ny Kongresy ===
hjhNy volana Jolay nanaraka, nandresy tamin'ny fanendrena ny antoko ho amin'ny fifidianana ankapobeny amin'ny Desambra 2015 tao amin'ny distrikan'i Santa Cruz de Tenerife izy.[1][2][3] Tamin'ny Aogositra 2015, niditra tao amin'ny fitarihana nasionalin'ny Ciudadanos izy. Nahazo vato efa ho 10.5% ny lisitra ary iray amin'ireo seza fito niady hevitra. Voafidy ho ao amin'ny Kongresin'ny Solombavambahoaka izy, ary voatendry ho mpitondra tenin'ny Komitin'ny Raharaham-bahiny sy ny Komitin'ny Indostria, Angovo ary Fizahan-tany.[4] Mpikambana feno ao amin'ny delegasiona Espaniola ao amin'ny Antenimieran'ny Parlemanta ao amin'ny Filankevitry ny Eoropa izy, ary mpikambana hafa ao amin'ny Delegasiona Maharitra ihany koa.
Voafidy indray ho solombavambahoaka tamin'ny fifidianana solombavambahoaka haingana tamin'ny Jona 2016[1],[2], ary nasandratra ho mpitondra tenin'ny vondrona parlemantera[3]. Nitazona ny andraikiny parlemantera teo aloha izy, ary nahazo ny toeran'ny mpitondra tenin'ny Komitin'ny Tetezamita Ara-tontolo Iainana ihany koa. Nandritra ny kongresy faharoan'ny antoko tamin'ny Febroary 2017, dia voafidy ho Sekretera ho an'ny Tanora sy Lehiben'ny portfolio-n'ny Tontolo Iainana sy Angovo ho an'ny mpitarika nasionaly[4].
== Fanamarihana sy referansa ==
qdf919m6muypb8xtuaeljsgyo1xj05q
1134955
1134954
2026-04-12T08:05:09Z
Haër14
35835
/* Fianarana sy asa */
1134955
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=|image=Melisa Rodríguez.jpeg|taille image=|légende=|fonction1=[[Kongresin'ny depiote|Depiote]] ao amin'ny [[Cortes Generales]]|depuis le fonction1=|à partir du fonction1=13 janoary 2016|jusqu'au fonction1=3 desambra 2019<br><small>({{durée|13|1|2016|3|12|2019}})</small>|élection1={{20 desambra|2015}}|réélection1={{Fifidianana ankapobeany espaniola|2016|avril 2019}}|circonscription 1=[[Fari-pifidianana Santa Cruz de Tenerife|Santa Cruz de Tenerife]]|législature 1={{Antenimieram-pirenena Espaniola|XI|XII|XIII}}|groupe parlementaire 1=[[Groupe Ciudadanos ao amin'ny Kongresin'ny depiote|Ciudadanos]]|nom de naissance=Melisa Rodríguez Hernández|date de naissance=9 jolay 1986|lieu de naissance=[[Londra]] ([[Fanjakana mitambatra]])|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[Espaina|Espaniola]]|parti=[[Ciudadanos]]|père=|mère=|fratrie=|conjoint=|enfants=|entourage=|université=[[Universite politeknika Catalogne|UPC]]|profession=Architecte|religion=|résidence=|signature=|emblème=|liste=|féminin=oui}}{{Infobox olona|anarana=[[Melisa Rodríguez]]|firenena=La Palma|asa=Solombavam-bahoaka|teraka=9 juillet 1986|toerana=Londres (Royaume-Uni)}}
'''Melisa Rodríguez Hernández''', teraka tamin'ny 9 jolay 1986, dia mpanao politika [[Espaina|espaniola]] ary mpikambana ao amin'ny Ciudadanos .
Voafidy ho solombavambahoaka tao amin'ny distrikan'i Santa Cruz de Tenerife izy tamin'ny fifidianana ankapobenydécembre 2015 .
== Tantaram-piainany ==
=== Ny fiainana manokana ===
Na dia teraka tany Londra aza i Melisa Rodríguez, dia avy any [[La Palma, Kalifornia|La Palma]] any amin'ny Nosy Canary izy. Mpitovo izy.
=== Fianarana sy asa ===
Nahazo diplaoma momba [[Maritrano|ny maritrano]] tao amin'ny Sekoly Teknika Ambony momba ny Maritrano ao Barcelona (ETSAB) izy, iray amin'ireo sekoly maritrano roa ao amin'ny Oniversite Polytechnic ao Catalonia (UPC). Manana mari-pahaizana maîtrise momba ny angovo azo havaozina avy amin'ny Oniversite Eoropeana ao amin'ny [[Nosy Canary]] (UEC) ihany koa izy.
Rehefa avy niasa tao amin'ny orinasa mpanao mari-trano maromaro izy, anisan'izany ny Studio Mumbai any [[India]], dia nanangana ny orinasa firavaka Lepa Punca. Nipetraka tany amin'ny firenena maro samihafa toa an'i [[Slôvenia|Slovenia]], India, ary [[Kapvera|Cap-Vert]] izy, ary miteny [[anglisy]], [[portogey]], ary [[Catalonia|catalan]], ankoatra ny teny espaniola.
=== Kandida ho filoham-pirenena ao amin'ny Nosy Canary ===
Mpikambana ao amin'ny sampana Ciudadanos ao Tenerife hatramin'ny nanorenana azy tamin'ny taona 2014, niatrika an'i Manuel Romero, Profesora momba ny Toekarena Ampiharina ao amin'ny Oniversiten'i Las Palmas de Gran Canaria (ULPGC) izy, tamin'ny fifidianana voalohany anatiny mba hisafidianana ny kandidàn'ny antoko ho Filohan'ny Nosy Canary tamin'ny fifidianana Nosy Canary tamin'ny Mey 2015. Nandresy tamin'ny vato tokana izy ary voafidy hitarika ny lisitra ao amin'ny distrikan'i Tenerife.[1] Na izany aza, tsy nahazo seza ny antoko tamin'ny fifidianana.[2]
=== Mpikambana ao amin'ny Kongresy ===
hjhNy volana Jolay nanaraka, nandresy tamin'ny fanendrena ny antoko ho amin'ny fifidianana ankapobeny amin'ny Desambra 2015 tao amin'ny distrikan'i Santa Cruz de Tenerife izy.[1][2][3] Tamin'ny Aogositra 2015, niditra tao amin'ny fitarihana nasionalin'ny Ciudadanos izy. Nahazo vato efa ho 10.5% ny lisitra ary iray amin'ireo seza fito niady hevitra. Voafidy ho ao amin'ny Kongresin'ny Solombavambahoaka izy, ary voatendry ho mpitondra tenin'ny Komitin'ny Raharaham-bahiny sy ny Komitin'ny Indostria, Angovo ary Fizahan-tany.[4] Mpikambana feno ao amin'ny delegasiona Espaniola ao amin'ny Antenimieran'ny Parlemanta ao amin'ny Filankevitry ny Eoropa izy, ary mpikambana hafa ao amin'ny Delegasiona Maharitra ihany koa.
Voafidy indray ho solombavambahoaka tamin'ny fifidianana solombavambahoaka haingana tamin'ny Jona 2016[1],[2], ary nasandratra ho mpitondra tenin'ny vondrona parlemantera[3]. Nitazona ny andraikiny parlemantera teo aloha izy, ary nahazo ny toeran'ny mpitondra tenin'ny Komitin'ny Tetezamita Ara-tontolo Iainana ihany koa. Nandritra ny kongresy faharoan'ny antoko tamin'ny Febroary 2017, dia voafidy ho Sekretera ho an'ny Tanora sy Lehiben'ny portfolio-n'ny Tontolo Iainana sy Angovo ho an'ny mpitarika nasionaly[4].
== Fanamarihana sy referansa ==
75e4wlknhwqhzv6jbbpemzi2sd21t2r
1134956
1134955
2026-04-12T08:05:54Z
Haër14
35835
/* Kandida ho filoham-pirenena ao amin'ny Nosy Canary */
1134956
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=|image=Melisa Rodríguez.jpeg|taille image=|légende=|fonction1=[[Kongresin'ny depiote|Depiote]] ao amin'ny [[Cortes Generales]]|depuis le fonction1=|à partir du fonction1=13 janoary 2016|jusqu'au fonction1=3 desambra 2019<br><small>({{durée|13|1|2016|3|12|2019}})</small>|élection1={{20 desambra|2015}}|réélection1={{Fifidianana ankapobeany espaniola|2016|avril 2019}}|circonscription 1=[[Fari-pifidianana Santa Cruz de Tenerife|Santa Cruz de Tenerife]]|législature 1={{Antenimieram-pirenena Espaniola|XI|XII|XIII}}|groupe parlementaire 1=[[Groupe Ciudadanos ao amin'ny Kongresin'ny depiote|Ciudadanos]]|nom de naissance=Melisa Rodríguez Hernández|date de naissance=9 jolay 1986|lieu de naissance=[[Londra]] ([[Fanjakana mitambatra]])|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[Espaina|Espaniola]]|parti=[[Ciudadanos]]|père=|mère=|fratrie=|conjoint=|enfants=|entourage=|université=[[Universite politeknika Catalogne|UPC]]|profession=Architecte|religion=|résidence=|signature=|emblème=|liste=|féminin=oui}}{{Infobox olona|anarana=[[Melisa Rodríguez]]|firenena=La Palma|asa=Solombavam-bahoaka|teraka=9 juillet 1986|toerana=Londres (Royaume-Uni)}}
'''Melisa Rodríguez Hernández''', teraka tamin'ny 9 jolay 1986, dia mpanao politika [[Espaina|espaniola]] ary mpikambana ao amin'ny Ciudadanos .
Voafidy ho solombavambahoaka tao amin'ny distrikan'i Santa Cruz de Tenerife izy tamin'ny fifidianana ankapobenydécembre 2015 .
== Tantaram-piainany ==
=== Ny fiainana manokana ===
Na dia teraka tany Londra aza i Melisa Rodríguez, dia avy any [[La Palma, Kalifornia|La Palma]] any amin'ny Nosy Canary izy. Mpitovo izy.
=== Fianarana sy asa ===
Nahazo diplaoma momba [[Maritrano|ny maritrano]] tao amin'ny Sekoly Teknika Ambony momba ny Maritrano ao Barcelona (ETSAB) izy, iray amin'ireo sekoly maritrano roa ao amin'ny Oniversite Polytechnic ao Catalonia (UPC). Manana mari-pahaizana maîtrise momba ny angovo azo havaozina avy amin'ny Oniversite Eoropeana ao amin'ny [[Nosy Canary]] (UEC) ihany koa izy.
Rehefa avy niasa tao amin'ny orinasa mpanao mari-trano maromaro izy, anisan'izany ny Studio Mumbai any [[India]], dia nanangana ny orinasa firavaka Lepa Punca. Nipetraka tany amin'ny firenena maro samihafa toa an'i [[Slôvenia|Slovenia]], India, ary [[Kapvera|Cap-Vert]] izy, ary miteny [[anglisy]], [[portogey]], ary [[Catalonia|catalan]], ankoatra ny teny espaniola.
=== Kandida ho filoham-pirenena ao amin'ny Nosy Canary ===
Mpikambana ao amin'ny sampana Ciudadanos ao Tenerife hatramin'ny nanorenana azy tamin'ny taona 2014, niatrika an'i Manuel Romero, Profesora momba ny Toekarena Ampiharina ao amin'ny Oniversiten'i Las Palmas de Gran Canaria (ULPGC) izy, tamin'ny fifidianana voalohany anatiny mba hisafidianana ny kandidàn'ny antoko ho Filohan'ny Nosy Canary tamin'ny fifidianana Nosy Canary tamin'ny Mey 2015. Nandresy tamin'ny vato tokana izy ary voafidy hitarika ny lisitra ao amin'ny distrikan'i Tenerife <ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/lapalmaahora/politica/candidata-ciudadanos-presidencia-gobierno-canarias_1_4319832.html</ref>. Na izany aza, tsy nahazo seza ny antoko tamin'ny fifidianana.[2]
=== Mpikambana ao amin'ny Kongresy ===
hjhNy volana Jolay nanaraka, nandresy tamin'ny fanendrena ny antoko ho amin'ny fifidianana ankapobeny amin'ny Desambra 2015 tao amin'ny distrikan'i Santa Cruz de Tenerife izy.[1][2][3] Tamin'ny Aogositra 2015, niditra tao amin'ny fitarihana nasionalin'ny Ciudadanos izy. Nahazo vato efa ho 10.5% ny lisitra ary iray amin'ireo seza fito niady hevitra. Voafidy ho ao amin'ny Kongresin'ny Solombavambahoaka izy, ary voatendry ho mpitondra tenin'ny Komitin'ny Raharaham-bahiny sy ny Komitin'ny Indostria, Angovo ary Fizahan-tany.[4] Mpikambana feno ao amin'ny delegasiona Espaniola ao amin'ny Antenimieran'ny Parlemanta ao amin'ny Filankevitry ny Eoropa izy, ary mpikambana hafa ao amin'ny Delegasiona Maharitra ihany koa.
Voafidy indray ho solombavambahoaka tamin'ny fifidianana solombavambahoaka haingana tamin'ny Jona 2016[1],[2], ary nasandratra ho mpitondra tenin'ny vondrona parlemantera[3]. Nitazona ny andraikiny parlemantera teo aloha izy, ary nahazo ny toeran'ny mpitondra tenin'ny Komitin'ny Tetezamita Ara-tontolo Iainana ihany koa. Nandritra ny kongresy faharoan'ny antoko tamin'ny Febroary 2017, dia voafidy ho Sekretera ho an'ny Tanora sy Lehiben'ny portfolio-n'ny Tontolo Iainana sy Angovo ho an'ny mpitarika nasionaly[4].
== Fanamarihana sy referansa ==
g2ludn7dx4r9pbdmhsrhqbrvh8469cg
1134963
1134956
2026-04-12T08:44:50Z
Haër14
35835
/* Kandida ho filoham-pirenena ao amin'ny Nosy Canary */
1134963
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=|image=Melisa Rodríguez.jpeg|taille image=|légende=|fonction1=[[Kongresin'ny depiote|Depiote]] ao amin'ny [[Cortes Generales]]|depuis le fonction1=|à partir du fonction1=13 janoary 2016|jusqu'au fonction1=3 desambra 2019<br><small>({{durée|13|1|2016|3|12|2019}})</small>|élection1={{20 desambra|2015}}|réélection1={{Fifidianana ankapobeany espaniola|2016|avril 2019}}|circonscription 1=[[Fari-pifidianana Santa Cruz de Tenerife|Santa Cruz de Tenerife]]|législature 1={{Antenimieram-pirenena Espaniola|XI|XII|XIII}}|groupe parlementaire 1=[[Groupe Ciudadanos ao amin'ny Kongresin'ny depiote|Ciudadanos]]|nom de naissance=Melisa Rodríguez Hernández|date de naissance=9 jolay 1986|lieu de naissance=[[Londra]] ([[Fanjakana mitambatra]])|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[Espaina|Espaniola]]|parti=[[Ciudadanos]]|père=|mère=|fratrie=|conjoint=|enfants=|entourage=|université=[[Universite politeknika Catalogne|UPC]]|profession=Architecte|religion=|résidence=|signature=|emblème=|liste=|féminin=oui}}{{Infobox olona|anarana=[[Melisa Rodríguez]]|firenena=La Palma|asa=Solombavam-bahoaka|teraka=9 juillet 1986|toerana=Londres (Royaume-Uni)}}
'''Melisa Rodríguez Hernández''', teraka tamin'ny 9 jolay 1986, dia mpanao politika [[Espaina|espaniola]] ary mpikambana ao amin'ny Ciudadanos .
Voafidy ho solombavambahoaka tao amin'ny distrikan'i Santa Cruz de Tenerife izy tamin'ny fifidianana ankapobenydécembre 2015 .
== Tantaram-piainany ==
=== Ny fiainana manokana ===
Na dia teraka tany Londra aza i Melisa Rodríguez, dia avy any [[La Palma, Kalifornia|La Palma]] any amin'ny Nosy Canary izy. Mpitovo izy.
=== Fianarana sy asa ===
Nahazo diplaoma momba [[Maritrano|ny maritrano]] tao amin'ny Sekoly Teknika Ambony momba ny Maritrano ao Barcelona (ETSAB) izy, iray amin'ireo sekoly maritrano roa ao amin'ny Oniversite Polytechnic ao Catalonia (UPC). Manana mari-pahaizana maîtrise momba ny angovo azo havaozina avy amin'ny Oniversite Eoropeana ao amin'ny [[Nosy Canary]] (UEC) ihany koa izy.
Rehefa avy niasa tao amin'ny orinasa mpanao mari-trano maromaro izy, anisan'izany ny Studio Mumbai any [[India]], dia nanangana ny orinasa firavaka Lepa Punca. Nipetraka tany amin'ny firenena maro samihafa toa an'i [[Slôvenia|Slovenia]], India, ary [[Kapvera|Cap-Vert]] izy, ary miteny [[anglisy]], [[portogey]], ary [[Catalonia|catalan]], ankoatra ny teny espaniola.
=== Kandida ho filoham-pirenena ao amin'ny Nosy Canary ===
Mpikambana ao amin'ny sampana Ciudadanos ao Tenerife hatramin'ny nanorenana azy tamin'ny taona 2014 izy, ary nifaninana tamin'i Manuel Romero, Profesora momba ny Toekarena Ampiharina ao amin'ny Oniversiten'i Las Palmas de Gran Canaria (ULPGC), tamin'ny fifidianana voalohany anatiny mba hisafidianana ny kandidàn'ny antoko ho Filohan'ny Nosy Canary tamin'ny fifidianana Nosy Canary tamin'ny volana Mey 2015. Nandresy tamin'ny vato tokana izy ary voafidy hitarika ny lisitra ao amin'ny distrikan'i Tenerife <ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/lapalmaahora/politica/candidata-ciudadanos-presidencia-gobierno-canarias_1_4319832.html</ref>. Na izany aza, tsy nahazo seza ny antoko tamin'ny fifidianana.[2]
=== Mpikambana ao amin'ny Kongresy ===
hjhNy volana Jolay nanaraka, nandresy tamin'ny fanendrena ny antoko ho amin'ny fifidianana ankapobeny amin'ny Desambra 2015 tao amin'ny distrikan'i Santa Cruz de Tenerife izy.[1][2][3] Tamin'ny Aogositra 2015, niditra tao amin'ny fitarihana nasionalin'ny Ciudadanos izy. Nahazo vato efa ho 10.5% ny lisitra ary iray amin'ireo seza fito niady hevitra. Voafidy ho ao amin'ny Kongresin'ny Solombavambahoaka izy, ary voatendry ho mpitondra tenin'ny Komitin'ny Raharaham-bahiny sy ny Komitin'ny Indostria, Angovo ary Fizahan-tany.[4] Mpikambana feno ao amin'ny delegasiona Espaniola ao amin'ny Antenimieran'ny Parlemanta ao amin'ny Filankevitry ny Eoropa izy, ary mpikambana hafa ao amin'ny Delegasiona Maharitra ihany koa.
Voafidy indray ho solombavambahoaka tamin'ny fifidianana solombavambahoaka haingana tamin'ny Jona 2016[1],[2], ary nasandratra ho mpitondra tenin'ny vondrona parlemantera[3]. Nitazona ny andraikiny parlemantera teo aloha izy, ary nahazo ny toeran'ny mpitondra tenin'ny Komitin'ny Tetezamita Ara-tontolo Iainana ihany koa. Nandritra ny kongresy faharoan'ny antoko tamin'ny Febroary 2017, dia voafidy ho Sekretera ho an'ny Tanora sy Lehiben'ny portfolio-n'ny Tontolo Iainana sy Angovo ho an'ny mpitarika nasionaly[4].
== Fanamarihana sy referansa ==
5jx12qda7ubm0xi1acst6va2chv1n78
1134964
1134963
2026-04-12T08:45:03Z
Haër14
35835
/* Kandida ho filoham-pirenena ao amin'ny Nosy Canary */
1134964
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=|image=Melisa Rodríguez.jpeg|taille image=|légende=|fonction1=[[Kongresin'ny depiote|Depiote]] ao amin'ny [[Cortes Generales]]|depuis le fonction1=|à partir du fonction1=13 janoary 2016|jusqu'au fonction1=3 desambra 2019<br><small>({{durée|13|1|2016|3|12|2019}})</small>|élection1={{20 desambra|2015}}|réélection1={{Fifidianana ankapobeany espaniola|2016|avril 2019}}|circonscription 1=[[Fari-pifidianana Santa Cruz de Tenerife|Santa Cruz de Tenerife]]|législature 1={{Antenimieram-pirenena Espaniola|XI|XII|XIII}}|groupe parlementaire 1=[[Groupe Ciudadanos ao amin'ny Kongresin'ny depiote|Ciudadanos]]|nom de naissance=Melisa Rodríguez Hernández|date de naissance=9 jolay 1986|lieu de naissance=[[Londra]] ([[Fanjakana mitambatra]])|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[Espaina|Espaniola]]|parti=[[Ciudadanos]]|père=|mère=|fratrie=|conjoint=|enfants=|entourage=|université=[[Universite politeknika Catalogne|UPC]]|profession=Architecte|religion=|résidence=|signature=|emblème=|liste=|féminin=oui}}{{Infobox olona|anarana=[[Melisa Rodríguez]]|firenena=La Palma|asa=Solombavam-bahoaka|teraka=9 juillet 1986|toerana=Londres (Royaume-Uni)}}
'''Melisa Rodríguez Hernández''', teraka tamin'ny 9 jolay 1986, dia mpanao politika [[Espaina|espaniola]] ary mpikambana ao amin'ny Ciudadanos .
Voafidy ho solombavambahoaka tao amin'ny distrikan'i Santa Cruz de Tenerife izy tamin'ny fifidianana ankapobenydécembre 2015 .
== Tantaram-piainany ==
=== Ny fiainana manokana ===
Na dia teraka tany Londra aza i Melisa Rodríguez, dia avy any [[La Palma, Kalifornia|La Palma]] any amin'ny Nosy Canary izy. Mpitovo izy.
=== Fianarana sy asa ===
Nahazo diplaoma momba [[Maritrano|ny maritrano]] tao amin'ny Sekoly Teknika Ambony momba ny Maritrano ao Barcelona (ETSAB) izy, iray amin'ireo sekoly maritrano roa ao amin'ny Oniversite Polytechnic ao Catalonia (UPC). Manana mari-pahaizana maîtrise momba ny angovo azo havaozina avy amin'ny Oniversite Eoropeana ao amin'ny [[Nosy Canary]] (UEC) ihany koa izy.
Rehefa avy niasa tao amin'ny orinasa mpanao mari-trano maromaro izy, anisan'izany ny Studio Mumbai any [[India]], dia nanangana ny orinasa firavaka Lepa Punca. Nipetraka tany amin'ny firenena maro samihafa toa an'i [[Slôvenia|Slovenia]], India, ary [[Kapvera|Cap-Vert]] izy, ary miteny [[anglisy]], [[portogey]], ary [[Catalonia|catalan]], ankoatra ny teny espaniola.
=== Kandida ho filoham-pirenena ao amin'ny Nosy Canary ===
Mpikambana ao amin'ny sampana Ciudadanos ao Tenerife hatramin'ny nanorenana azy tamin'ny taona 2014 izy, ary nifaninana tamin'i Manuel Romero, Profesora momba ny Toekarena Ampiharina ao amin'ny Oniversiten'i Las Palmas de Gran Canaria (ULPGC), tamin'ny fifidianana voalohany anatiny mba hisafidianana ny kandidàn'ny antoko ho Filohan'ny Nosy Canary tamin'ny fifidianana Nosy Canary tamin'ny volana Mey 2015. Nandresy tamin'ny vato tokana izy ary voafidy hitarika ny lisitra ao amin'ny distrikan'i Tenerife <ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/lapalmaahora/politica/candidata-ciudadanos-presidencia-gobierno-canarias_1_4319832.html</ref>. Na izany aza, tsy nahazo seza ny antoko tamin'ny fifidianana.
=== Mpikambana ao amin'ny Kongresy ===
hjhNy volana Jolay nanaraka, nandresy tamin'ny fanendrena ny antoko ho amin'ny fifidianana ankapobeny amin'ny Desambra 2015 tao amin'ny distrikan'i Santa Cruz de Tenerife izy.[1][2][3] Tamin'ny Aogositra 2015, niditra tao amin'ny fitarihana nasionalin'ny Ciudadanos izy. Nahazo vato efa ho 10.5% ny lisitra ary iray amin'ireo seza fito niady hevitra. Voafidy ho ao amin'ny Kongresin'ny Solombavambahoaka izy, ary voatendry ho mpitondra tenin'ny Komitin'ny Raharaham-bahiny sy ny Komitin'ny Indostria, Angovo ary Fizahan-tany.[4] Mpikambana feno ao amin'ny delegasiona Espaniola ao amin'ny Antenimieran'ny Parlemanta ao amin'ny Filankevitry ny Eoropa izy, ary mpikambana hafa ao amin'ny Delegasiona Maharitra ihany koa.
Voafidy indray ho solombavambahoaka tamin'ny fifidianana solombavambahoaka haingana tamin'ny Jona 2016[1],[2], ary nasandratra ho mpitondra tenin'ny vondrona parlemantera[3]. Nitazona ny andraikiny parlemantera teo aloha izy, ary nahazo ny toeran'ny mpitondra tenin'ny Komitin'ny Tetezamita Ara-tontolo Iainana ihany koa. Nandritra ny kongresy faharoan'ny antoko tamin'ny Febroary 2017, dia voafidy ho Sekretera ho an'ny Tanora sy Lehiben'ny portfolio-n'ny Tontolo Iainana sy Angovo ho an'ny mpitarika nasionaly[4].
== Fanamarihana sy referansa ==
88jknzbn6im4r6e5i93wcw758tzha0j
1134965
1134964
2026-04-12T08:45:53Z
Haër14
35835
/* Kandida ho filoham-pirenena ao amin'ny Nosy Canary */ nampiditra loharano
1134965
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=|image=Melisa Rodríguez.jpeg|taille image=|légende=|fonction1=[[Kongresin'ny depiote|Depiote]] ao amin'ny [[Cortes Generales]]|depuis le fonction1=|à partir du fonction1=13 janoary 2016|jusqu'au fonction1=3 desambra 2019<br><small>({{durée|13|1|2016|3|12|2019}})</small>|élection1={{20 desambra|2015}}|réélection1={{Fifidianana ankapobeany espaniola|2016|avril 2019}}|circonscription 1=[[Fari-pifidianana Santa Cruz de Tenerife|Santa Cruz de Tenerife]]|législature 1={{Antenimieram-pirenena Espaniola|XI|XII|XIII}}|groupe parlementaire 1=[[Groupe Ciudadanos ao amin'ny Kongresin'ny depiote|Ciudadanos]]|nom de naissance=Melisa Rodríguez Hernández|date de naissance=9 jolay 1986|lieu de naissance=[[Londra]] ([[Fanjakana mitambatra]])|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[Espaina|Espaniola]]|parti=[[Ciudadanos]]|père=|mère=|fratrie=|conjoint=|enfants=|entourage=|université=[[Universite politeknika Catalogne|UPC]]|profession=Architecte|religion=|résidence=|signature=|emblème=|liste=|féminin=oui}}{{Infobox olona|anarana=[[Melisa Rodríguez]]|firenena=La Palma|asa=Solombavam-bahoaka|teraka=9 juillet 1986|toerana=Londres (Royaume-Uni)}}
'''Melisa Rodríguez Hernández''', teraka tamin'ny 9 jolay 1986, dia mpanao politika [[Espaina|espaniola]] ary mpikambana ao amin'ny Ciudadanos .
Voafidy ho solombavambahoaka tao amin'ny distrikan'i Santa Cruz de Tenerife izy tamin'ny fifidianana ankapobenydécembre 2015 .
== Tantaram-piainany ==
=== Ny fiainana manokana ===
Na dia teraka tany Londra aza i Melisa Rodríguez, dia avy any [[La Palma, Kalifornia|La Palma]] any amin'ny Nosy Canary izy. Mpitovo izy.
=== Fianarana sy asa ===
Nahazo diplaoma momba [[Maritrano|ny maritrano]] tao amin'ny Sekoly Teknika Ambony momba ny Maritrano ao Barcelona (ETSAB) izy, iray amin'ireo sekoly maritrano roa ao amin'ny Oniversite Polytechnic ao Catalonia (UPC). Manana mari-pahaizana maîtrise momba ny angovo azo havaozina avy amin'ny Oniversite Eoropeana ao amin'ny [[Nosy Canary]] (UEC) ihany koa izy.
Rehefa avy niasa tao amin'ny orinasa mpanao mari-trano maromaro izy, anisan'izany ny Studio Mumbai any [[India]], dia nanangana ny orinasa firavaka Lepa Punca. Nipetraka tany amin'ny firenena maro samihafa toa an'i [[Slôvenia|Slovenia]], India, ary [[Kapvera|Cap-Vert]] izy, ary miteny [[anglisy]], [[portogey]], ary [[Catalonia|catalan]], ankoatra ny teny espaniola.
=== Kandida ho filoham-pirenena ao amin'ny Nosy Canary ===
Mpikambana ao amin'ny sampana Ciudadanos ao Tenerife hatramin'ny nanorenana azy tamin'ny taona 2014 izy, ary nifaninana tamin'i Manuel Romero, Profesora momba ny Toekarena Ampiharina ao amin'ny Oniversiten'i Las Palmas de Gran Canaria (ULPGC), tamin'ny fifidianana voalohany anatiny mba hisafidianana ny kandidàn'ny antoko ho Filohan'ny Nosy Canary tamin'ny fifidianana Nosy Canary tamin'ny volana Mey 2015. Nandresy tamin'ny vato tokana izy ary voafidy hitarika ny lisitra ao amin'ny distrikan'i Tenerife <ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/lapalmaahora/politica/candidata-ciudadanos-presidencia-gobierno-canarias_1_4319832.html</ref>. Na izany aza, tsy nahazo seza ny antoko tamin'ny fifidianana <ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/especial/elecciones_2015/melisa-rodriguez-afronta-incertidumbre-ilusion_1_2664546.html</ref>.
=== Mpikambana ao amin'ny Kongresy ===
hjhNy volana Jolay nanaraka, nandresy tamin'ny fanendrena ny antoko ho amin'ny fifidianana ankapobeny amin'ny Desambra 2015 tao amin'ny distrikan'i Santa Cruz de Tenerife izy.[1][2][3] Tamin'ny Aogositra 2015, niditra tao amin'ny fitarihana nasionalin'ny Ciudadanos izy. Nahazo vato efa ho 10.5% ny lisitra ary iray amin'ireo seza fito niady hevitra. Voafidy ho ao amin'ny Kongresin'ny Solombavambahoaka izy, ary voatendry ho mpitondra tenin'ny Komitin'ny Raharaham-bahiny sy ny Komitin'ny Indostria, Angovo ary Fizahan-tany.[4] Mpikambana feno ao amin'ny delegasiona Espaniola ao amin'ny Antenimieran'ny Parlemanta ao amin'ny Filankevitry ny Eoropa izy, ary mpikambana hafa ao amin'ny Delegasiona Maharitra ihany koa.
Voafidy indray ho solombavambahoaka tamin'ny fifidianana solombavambahoaka haingana tamin'ny Jona 2016[1],[2], ary nasandratra ho mpitondra tenin'ny vondrona parlemantera[3]. Nitazona ny andraikiny parlemantera teo aloha izy, ary nahazo ny toeran'ny mpitondra tenin'ny Komitin'ny Tetezamita Ara-tontolo Iainana ihany koa. Nandritra ny kongresy faharoan'ny antoko tamin'ny Febroary 2017, dia voafidy ho Sekretera ho an'ny Tanora sy Lehiben'ny portfolio-n'ny Tontolo Iainana sy Angovo ho an'ny mpitarika nasionaly[4].
== Fanamarihana sy referansa ==
1hccofy37x5n30pekysjju68m0h11ga
1134966
1134965
2026-04-12T08:48:41Z
Haër14
35835
/* Mpikambana ao amin'ny Kongresy */
1134966
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=|image=Melisa Rodríguez.jpeg|taille image=|légende=|fonction1=[[Kongresin'ny depiote|Depiote]] ao amin'ny [[Cortes Generales]]|depuis le fonction1=|à partir du fonction1=13 janoary 2016|jusqu'au fonction1=3 desambra 2019<br><small>({{durée|13|1|2016|3|12|2019}})</small>|élection1={{20 desambra|2015}}|réélection1={{Fifidianana ankapobeany espaniola|2016|avril 2019}}|circonscription 1=[[Fari-pifidianana Santa Cruz de Tenerife|Santa Cruz de Tenerife]]|législature 1={{Antenimieram-pirenena Espaniola|XI|XII|XIII}}|groupe parlementaire 1=[[Groupe Ciudadanos ao amin'ny Kongresin'ny depiote|Ciudadanos]]|nom de naissance=Melisa Rodríguez Hernández|date de naissance=9 jolay 1986|lieu de naissance=[[Londra]] ([[Fanjakana mitambatra]])|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[Espaina|Espaniola]]|parti=[[Ciudadanos]]|père=|mère=|fratrie=|conjoint=|enfants=|entourage=|université=[[Universite politeknika Catalogne|UPC]]|profession=Architecte|religion=|résidence=|signature=|emblème=|liste=|féminin=oui}}{{Infobox olona|anarana=[[Melisa Rodríguez]]|firenena=La Palma|asa=Solombavam-bahoaka|teraka=9 juillet 1986|toerana=Londres (Royaume-Uni)}}
'''Melisa Rodríguez Hernández''', teraka tamin'ny 9 jolay 1986, dia mpanao politika [[Espaina|espaniola]] ary mpikambana ao amin'ny Ciudadanos .
Voafidy ho solombavambahoaka tao amin'ny distrikan'i Santa Cruz de Tenerife izy tamin'ny fifidianana ankapobenydécembre 2015 .
== Tantaram-piainany ==
=== Ny fiainana manokana ===
Na dia teraka tany Londra aza i Melisa Rodríguez, dia avy any [[La Palma, Kalifornia|La Palma]] any amin'ny Nosy Canary izy. Mpitovo izy.
=== Fianarana sy asa ===
Nahazo diplaoma momba [[Maritrano|ny maritrano]] tao amin'ny Sekoly Teknika Ambony momba ny Maritrano ao Barcelona (ETSAB) izy, iray amin'ireo sekoly maritrano roa ao amin'ny Oniversite Polytechnic ao Catalonia (UPC). Manana mari-pahaizana maîtrise momba ny angovo azo havaozina avy amin'ny Oniversite Eoropeana ao amin'ny [[Nosy Canary]] (UEC) ihany koa izy.
Rehefa avy niasa tao amin'ny orinasa mpanao mari-trano maromaro izy, anisan'izany ny Studio Mumbai any [[India]], dia nanangana ny orinasa firavaka Lepa Punca. Nipetraka tany amin'ny firenena maro samihafa toa an'i [[Slôvenia|Slovenia]], India, ary [[Kapvera|Cap-Vert]] izy, ary miteny [[anglisy]], [[portogey]], ary [[Catalonia|catalan]], ankoatra ny teny espaniola.
=== Kandida ho filoham-pirenena ao amin'ny Nosy Canary ===
Mpikambana ao amin'ny sampana Ciudadanos ao Tenerife hatramin'ny nanorenana azy tamin'ny taona 2014 izy, ary nifaninana tamin'i Manuel Romero, Profesora momba ny Toekarena Ampiharina ao amin'ny Oniversiten'i Las Palmas de Gran Canaria (ULPGC), tamin'ny fifidianana voalohany anatiny mba hisafidianana ny kandidàn'ny antoko ho Filohan'ny Nosy Canary tamin'ny fifidianana Nosy Canary tamin'ny volana Mey 2015. Nandresy tamin'ny vato tokana izy ary voafidy hitarika ny lisitra ao amin'ny distrikan'i Tenerife <ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/lapalmaahora/politica/candidata-ciudadanos-presidencia-gobierno-canarias_1_4319832.html</ref>. Na izany aza, tsy nahazo seza ny antoko tamin'ny fifidianana <ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/especial/elecciones_2015/melisa-rodriguez-afronta-incertidumbre-ilusion_1_2664546.html</ref>.
=== Mpikambana ao amin'ny Kongresy ===
Ny volana Jolay nanaraka, nandresy tamin'ny fanendrena ny antoko ho amin'ny fifidianana ankapobeny ny volana Desambra 2015 tao amin'ny distrikan'i [[Santa Cruz de Tenerife]] izy<ref>https://www.eldia.es/canarias/2015-07-21/9-Melisa-Rodriguez-elegida-primarias-candidata-Ciudadanos-Congreso.htm/</ref>.[1][2][3] Tamin'ny Aogositra 2015, niditra tao amin'ny fitarihana nasionalin'ny Ciudadanos izy. Nahazo vato efa ho 10.5% ny lisitra ary iray amin'ireo seza fito niady hevitra. Voafidy ho ao amin'ny Kongresin'ny Solombavambahoaka izy, ary voatendry ho mpitondra tenin'ny Komitin'ny Raharaham-bahiny sy ny Komitin'ny Indostria, Angovo ary Fizahan-tany.[4] Mpikambana feno ao amin'ny delegasiona Espaniola ao amin'ny Antenimieran'ny Parlemanta ao amin'ny Filankevitry ny Eoropa izy, ary mpikambana hafa ao amin'ny Delegasiona Maharitra ihany koa.
Voafidy indray ho solombavambahoaka tamin'ny fifidianana solombavambahoaka haingana tamin'ny Jona 2016[1],[2], ary nasandratra ho mpitondra tenin'ny vondrona parlemantera[3]. Nitazona ny andraikiny parlemantera teo aloha izy, ary nahazo ny toeran'ny mpitondra tenin'ny Komitin'ny Tetezamita Ara-tontolo Iainana ihany koa. Nandritra ny kongresy faharoan'ny antoko tamin'ny Febroary 2017, dia voafidy ho Sekretera ho an'ny Tanora sy Lehiben'ny portfolio-n'ny Tontolo Iainana sy Angovo ho an'ny mpitarika nasionaly[4].
== Fanamarihana sy referansa ==
9ugisj6w7i1o2djv98u75jj976vs124
1134967
1134966
2026-04-12T08:49:31Z
Haër14
35835
/* Mpikambana ao amin'ny Kongresy */
1134967
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=|image=Melisa Rodríguez.jpeg|taille image=|légende=|fonction1=[[Kongresin'ny depiote|Depiote]] ao amin'ny [[Cortes Generales]]|depuis le fonction1=|à partir du fonction1=13 janoary 2016|jusqu'au fonction1=3 desambra 2019<br><small>({{durée|13|1|2016|3|12|2019}})</small>|élection1={{20 desambra|2015}}|réélection1={{Fifidianana ankapobeany espaniola|2016|avril 2019}}|circonscription 1=[[Fari-pifidianana Santa Cruz de Tenerife|Santa Cruz de Tenerife]]|législature 1={{Antenimieram-pirenena Espaniola|XI|XII|XIII}}|groupe parlementaire 1=[[Groupe Ciudadanos ao amin'ny Kongresin'ny depiote|Ciudadanos]]|nom de naissance=Melisa Rodríguez Hernández|date de naissance=9 jolay 1986|lieu de naissance=[[Londra]] ([[Fanjakana mitambatra]])|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[Espaina|Espaniola]]|parti=[[Ciudadanos]]|père=|mère=|fratrie=|conjoint=|enfants=|entourage=|université=[[Universite politeknika Catalogne|UPC]]|profession=Architecte|religion=|résidence=|signature=|emblème=|liste=|féminin=oui}}{{Infobox olona|anarana=[[Melisa Rodríguez]]|firenena=La Palma|asa=Solombavam-bahoaka|teraka=9 juillet 1986|toerana=Londres (Royaume-Uni)}}
'''Melisa Rodríguez Hernández''', teraka tamin'ny 9 jolay 1986, dia mpanao politika [[Espaina|espaniola]] ary mpikambana ao amin'ny Ciudadanos .
Voafidy ho solombavambahoaka tao amin'ny distrikan'i Santa Cruz de Tenerife izy tamin'ny fifidianana ankapobenydécembre 2015 .
== Tantaram-piainany ==
=== Ny fiainana manokana ===
Na dia teraka tany Londra aza i Melisa Rodríguez, dia avy any [[La Palma, Kalifornia|La Palma]] any amin'ny Nosy Canary izy. Mpitovo izy.
=== Fianarana sy asa ===
Nahazo diplaoma momba [[Maritrano|ny maritrano]] tao amin'ny Sekoly Teknika Ambony momba ny Maritrano ao Barcelona (ETSAB) izy, iray amin'ireo sekoly maritrano roa ao amin'ny Oniversite Polytechnic ao Catalonia (UPC). Manana mari-pahaizana maîtrise momba ny angovo azo havaozina avy amin'ny Oniversite Eoropeana ao amin'ny [[Nosy Canary]] (UEC) ihany koa izy.
Rehefa avy niasa tao amin'ny orinasa mpanao mari-trano maromaro izy, anisan'izany ny Studio Mumbai any [[India]], dia nanangana ny orinasa firavaka Lepa Punca. Nipetraka tany amin'ny firenena maro samihafa toa an'i [[Slôvenia|Slovenia]], India, ary [[Kapvera|Cap-Vert]] izy, ary miteny [[anglisy]], [[portogey]], ary [[Catalonia|catalan]], ankoatra ny teny espaniola.
=== Kandida ho filoham-pirenena ao amin'ny Nosy Canary ===
Mpikambana ao amin'ny sampana Ciudadanos ao Tenerife hatramin'ny nanorenana azy tamin'ny taona 2014 izy, ary nifaninana tamin'i Manuel Romero, Profesora momba ny Toekarena Ampiharina ao amin'ny Oniversiten'i Las Palmas de Gran Canaria (ULPGC), tamin'ny fifidianana voalohany anatiny mba hisafidianana ny kandidàn'ny antoko ho Filohan'ny Nosy Canary tamin'ny fifidianana Nosy Canary tamin'ny volana Mey 2015. Nandresy tamin'ny vato tokana izy ary voafidy hitarika ny lisitra ao amin'ny distrikan'i Tenerife <ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/lapalmaahora/politica/candidata-ciudadanos-presidencia-gobierno-canarias_1_4319832.html</ref>. Na izany aza, tsy nahazo seza ny antoko tamin'ny fifidianana <ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/especial/elecciones_2015/melisa-rodriguez-afronta-incertidumbre-ilusion_1_2664546.html</ref>.
=== Mpikambana ao amin'ny Kongresy ===
Ny volana Jolay nanaraka, nandresy tamin'ny fanendrena ny antoko ho amin'ny fifidianana ankapobeny ny volana Desambra 2015 tao amin'ny distrikan'i [[Santa Cruz de Tenerife]] izy<ref>https://www.eldia.es/canarias/2015-07-21/9-Melisa-Rodriguez-elegida-primarias-candidata-Ciudadanos-Congreso.htm/</ref>,<ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/especial/generales_2015/melisa-rodriguez-corruptos-deben-abandonar_1_2296104.html</ref>.[1][2][3] Tamin'ny Aogositra 2015, niditra tao amin'ny fitarihana nasionalin'ny Ciudadanos izy. Nahazo vato efa ho 10.5% ny lisitra ary iray amin'ireo seza fito niady hevitra. Voafidy ho ao amin'ny Kongresin'ny Solombavambahoaka izy, ary voatendry ho mpitondra tenin'ny Komitin'ny Raharaham-bahiny sy ny Komitin'ny Indostria, Angovo ary Fizahan-tany.[4] Mpikambana feno ao amin'ny delegasiona Espaniola ao amin'ny Antenimieran'ny Parlemanta ao amin'ny Filankevitry ny Eoropa izy, ary mpikambana hafa ao amin'ny Delegasiona Maharitra ihany koa.
Voafidy indray ho solombavambahoaka tamin'ny fifidianana solombavambahoaka haingana tamin'ny Jona 2016[1],[2], ary nasandratra ho mpitondra tenin'ny vondrona parlemantera[3]. Nitazona ny andraikiny parlemantera teo aloha izy, ary nahazo ny toeran'ny mpitondra tenin'ny Komitin'ny Tetezamita Ara-tontolo Iainana ihany koa. Nandritra ny kongresy faharoan'ny antoko tamin'ny Febroary 2017, dia voafidy ho Sekretera ho an'ny Tanora sy Lehiben'ny portfolio-n'ny Tontolo Iainana sy Angovo ho an'ny mpitarika nasionaly[4].
== Fanamarihana sy referansa ==
qq6ds9d88tf34rlyptuwap89juvepc7
1134970
1134967
2026-04-12T08:55:50Z
Haër14
35835
/* Mpikambana ao amin'ny Kongresy */
1134970
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=|image=Melisa Rodríguez.jpeg|taille image=|légende=|fonction1=[[Kongresin'ny depiote|Depiote]] ao amin'ny [[Cortes Generales]]|depuis le fonction1=|à partir du fonction1=13 janoary 2016|jusqu'au fonction1=3 desambra 2019<br><small>({{durée|13|1|2016|3|12|2019}})</small>|élection1={{20 desambra|2015}}|réélection1={{Fifidianana ankapobeany espaniola|2016|avril 2019}}|circonscription 1=[[Fari-pifidianana Santa Cruz de Tenerife|Santa Cruz de Tenerife]]|législature 1={{Antenimieram-pirenena Espaniola|XI|XII|XIII}}|groupe parlementaire 1=[[Groupe Ciudadanos ao amin'ny Kongresin'ny depiote|Ciudadanos]]|nom de naissance=Melisa Rodríguez Hernández|date de naissance=9 jolay 1986|lieu de naissance=[[Londra]] ([[Fanjakana mitambatra]])|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[Espaina|Espaniola]]|parti=[[Ciudadanos]]|père=|mère=|fratrie=|conjoint=|enfants=|entourage=|université=[[Universite politeknika Catalogne|UPC]]|profession=Architecte|religion=|résidence=|signature=|emblème=|liste=|féminin=oui}}{{Infobox olona|anarana=[[Melisa Rodríguez]]|firenena=La Palma|asa=Solombavam-bahoaka|teraka=9 juillet 1986|toerana=Londres (Royaume-Uni)}}
'''Melisa Rodríguez Hernández''', teraka tamin'ny 9 jolay 1986, dia mpanao politika [[Espaina|espaniola]] ary mpikambana ao amin'ny Ciudadanos .
Voafidy ho solombavambahoaka tao amin'ny distrikan'i Santa Cruz de Tenerife izy tamin'ny fifidianana ankapobenydécembre 2015 .
== Tantaram-piainany ==
=== Ny fiainana manokana ===
Na dia teraka tany Londra aza i Melisa Rodríguez, dia avy any [[La Palma, Kalifornia|La Palma]] any amin'ny Nosy Canary izy. Mpitovo izy.
=== Fianarana sy asa ===
Nahazo diplaoma momba [[Maritrano|ny maritrano]] tao amin'ny Sekoly Teknika Ambony momba ny Maritrano ao Barcelona (ETSAB) izy, iray amin'ireo sekoly maritrano roa ao amin'ny Oniversite Polytechnic ao Catalonia (UPC). Manana mari-pahaizana maîtrise momba ny angovo azo havaozina avy amin'ny Oniversite Eoropeana ao amin'ny [[Nosy Canary]] (UEC) ihany koa izy.
Rehefa avy niasa tao amin'ny orinasa mpanao mari-trano maromaro izy, anisan'izany ny Studio Mumbai any [[India]], dia nanangana ny orinasa firavaka Lepa Punca. Nipetraka tany amin'ny firenena maro samihafa toa an'i [[Slôvenia|Slovenia]], India, ary [[Kapvera|Cap-Vert]] izy, ary miteny [[anglisy]], [[portogey]], ary [[Catalonia|catalan]], ankoatra ny teny espaniola.
=== Kandida ho filoham-pirenena ao amin'ny Nosy Canary ===
Mpikambana ao amin'ny sampana Ciudadanos ao Tenerife hatramin'ny nanorenana azy tamin'ny taona 2014 izy, ary nifaninana tamin'i Manuel Romero, Profesora momba ny Toekarena Ampiharina ao amin'ny Oniversiten'i Las Palmas de Gran Canaria (ULPGC), tamin'ny fifidianana voalohany anatiny mba hisafidianana ny kandidàn'ny antoko ho Filohan'ny Nosy Canary tamin'ny fifidianana Nosy Canary tamin'ny volana Mey 2015. Nandresy tamin'ny vato tokana izy ary voafidy hitarika ny lisitra ao amin'ny distrikan'i Tenerife <ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/lapalmaahora/politica/candidata-ciudadanos-presidencia-gobierno-canarias_1_4319832.html</ref>. Na izany aza, tsy nahazo seza ny antoko tamin'ny fifidianana <ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/especial/elecciones_2015/melisa-rodriguez-afronta-incertidumbre-ilusion_1_2664546.html</ref>.
=== Mpikambana ao amin'ny Kongresy ===
Ny volana Jolay nanaraka, nandresy tamin'ny fanendrena ny antoko ho amin'ny fifidianana ankapobeny ny volana Desambra 2015 tao amin'ny distrikan'i [[Santa Cruz de Tenerife]] izy<ref>https://www.eldia.es/canarias/2015-07-21/9-Melisa-Rodriguez-elegida-primarias-candidata-Ciudadanos-Congreso.htm/</ref>,<ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/especial/generales_2015/melisa-rodriguez-corruptos-deben-abandonar_1_2296104.html</ref>,<ref>chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/<nowiki>https://www.boe.es/boe/dias/2015/11/24/pdfs/BOE-A-2015-12734.pdf</nowiki></ref>. Tamin'ny Aogositra 2015, niditra tao amin'ny fitarihana nasionalin'ny Ciudadanos izy. Nahazo vato efa ho 10.5% ny lisitra ary iray amin'ireo seza fito niady hevitra. Voafidy ho ao amin'ny Kongresin'ny Solombavambahoaka izy, ary voatendry ho mpitondra tenin'ny Komitin'ny Raharaham-bahiny sy ny Komitin'ny Indostria, Angovo ary Fizahan-tany.[4] Mpikambana feno ao amin'ny delegasiona Espaniola ao amin'ny Antenimieran'ny Parlemanta ao amin'ny Filankevitry ny Eoropa izy, ary mpikambana hafa ao amin'ny Delegasiona Maharitra ihany koa.
Voafidy indray ho solombavambahoaka tamin'ny fifidianana solombavambahoaka haingana tamin'ny Jona 2016[1],[2], ary nasandratra ho mpitondra tenin'ny vondrona parlemantera[3]. Nitazona ny andraikiny parlemantera teo aloha izy, ary nahazo ny toeran'ny mpitondra tenin'ny Komitin'ny Tetezamita Ara-tontolo Iainana ihany koa. Nandritra ny kongresy faharoan'ny antoko tamin'ny Febroary 2017, dia voafidy ho Sekretera ho an'ny Tanora sy Lehiben'ny portfolio-n'ny Tontolo Iainana sy Angovo ho an'ny mpitarika nasionaly[4].
== Fanamarihana sy referansa ==
mw6oq4vb4outzr1jd9vcxibgzh9mtpx
1134972
1134970
2026-04-12T08:57:49Z
Haër14
35835
/* Mpikambana ao amin'ny Kongresy */
1134972
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=|image=Melisa Rodríguez.jpeg|taille image=|légende=|fonction1=[[Kongresin'ny depiote|Depiote]] ao amin'ny [[Cortes Generales]]|depuis le fonction1=|à partir du fonction1=13 janoary 2016|jusqu'au fonction1=3 desambra 2019<br><small>({{durée|13|1|2016|3|12|2019}})</small>|élection1={{20 desambra|2015}}|réélection1={{Fifidianana ankapobeany espaniola|2016|avril 2019}}|circonscription 1=[[Fari-pifidianana Santa Cruz de Tenerife|Santa Cruz de Tenerife]]|législature 1={{Antenimieram-pirenena Espaniola|XI|XII|XIII}}|groupe parlementaire 1=[[Groupe Ciudadanos ao amin'ny Kongresin'ny depiote|Ciudadanos]]|nom de naissance=Melisa Rodríguez Hernández|date de naissance=9 jolay 1986|lieu de naissance=[[Londra]] ([[Fanjakana mitambatra]])|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[Espaina|Espaniola]]|parti=[[Ciudadanos]]|père=|mère=|fratrie=|conjoint=|enfants=|entourage=|université=[[Universite politeknika Catalogne|UPC]]|profession=Architecte|religion=|résidence=|signature=|emblème=|liste=|féminin=oui}}{{Infobox olona|anarana=[[Melisa Rodríguez]]|firenena=La Palma|asa=Solombavam-bahoaka|teraka=9 juillet 1986|toerana=Londres (Royaume-Uni)}}
'''Melisa Rodríguez Hernández''', teraka tamin'ny 9 jolay 1986, dia mpanao politika [[Espaina|espaniola]] ary mpikambana ao amin'ny Ciudadanos .
Voafidy ho solombavambahoaka tao amin'ny distrikan'i Santa Cruz de Tenerife izy tamin'ny fifidianana ankapobenydécembre 2015 .
== Tantaram-piainany ==
=== Ny fiainana manokana ===
Na dia teraka tany Londra aza i Melisa Rodríguez, dia avy any [[La Palma, Kalifornia|La Palma]] any amin'ny Nosy Canary izy. Mpitovo izy.
=== Fianarana sy asa ===
Nahazo diplaoma momba [[Maritrano|ny maritrano]] tao amin'ny Sekoly Teknika Ambony momba ny Maritrano ao Barcelona (ETSAB) izy, iray amin'ireo sekoly maritrano roa ao amin'ny Oniversite Polytechnic ao Catalonia (UPC). Manana mari-pahaizana maîtrise momba ny angovo azo havaozina avy amin'ny Oniversite Eoropeana ao amin'ny [[Nosy Canary]] (UEC) ihany koa izy.
Rehefa avy niasa tao amin'ny orinasa mpanao mari-trano maromaro izy, anisan'izany ny Studio Mumbai any [[India]], dia nanangana ny orinasa firavaka Lepa Punca. Nipetraka tany amin'ny firenena maro samihafa toa an'i [[Slôvenia|Slovenia]], India, ary [[Kapvera|Cap-Vert]] izy, ary miteny [[anglisy]], [[portogey]], ary [[Catalonia|catalan]], ankoatra ny teny espaniola.
=== Kandida ho filoham-pirenena ao amin'ny Nosy Canary ===
Mpikambana ao amin'ny sampana Ciudadanos ao Tenerife hatramin'ny nanorenana azy tamin'ny taona 2014 izy, ary nifaninana tamin'i Manuel Romero, Profesora momba ny Toekarena Ampiharina ao amin'ny Oniversiten'i Las Palmas de Gran Canaria (ULPGC), tamin'ny fifidianana voalohany anatiny mba hisafidianana ny kandidàn'ny antoko ho Filohan'ny Nosy Canary tamin'ny fifidianana Nosy Canary tamin'ny volana Mey 2015. Nandresy tamin'ny vato tokana izy ary voafidy hitarika ny lisitra ao amin'ny distrikan'i Tenerife <ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/lapalmaahora/politica/candidata-ciudadanos-presidencia-gobierno-canarias_1_4319832.html</ref>. Na izany aza, tsy nahazo seza ny antoko tamin'ny fifidianana <ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/especial/elecciones_2015/melisa-rodriguez-afronta-incertidumbre-ilusion_1_2664546.html</ref>.
=== Mpikambana ao amin'ny Kongresy ===
Ny volana Jolay nanaraka, nandresy tamin'ny fanendrena ny antoko ho amin'ny fifidianana ankapobeny ny volana Desambra 2015 tao amin'ny distrikan'i [[Santa Cruz de Tenerife]] izy<ref>https://www.eldia.es/canarias/2015-07-21/9-Melisa-Rodriguez-elegida-primarias-candidata-Ciudadanos-Congreso.htm/</ref>,<ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/especial/generales_2015/melisa-rodriguez-corruptos-deben-abandonar_1_2296104.html</ref>,<ref>chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/<nowiki>https://www.boe.es/boe/dias/2015/11/24/pdfs/BOE-A-2015-12734.pdf</nowiki></ref>. Tamin'ny Aogositra 2015, niditra tao amin'ny fitarihana nasionalin'ny Ciudadanos izy. Nahazo vato efa ho 10.5% ny lisitra ary iray amin'ireo seza fito niady hevitra. Voafidy ho ao amin'ny Kongresin'ny Solombavambahoaka izy, ary voatendry ho mpitondra tenin'ny Komitin'ny Raharaham-bahiny sy ny Komitin'ny Indostria, Angovo ary Fizahan-tany<ref>https://www.eldia.es/nacional/2016-09-09/21-Melisa-Rodriguez-sera-portavoz-C-s-Congreso-Industria-Turismo.htm/</ref>. Mpikambana feno ao amin'ny delegasiona Espaniola ao amin'ny Antenimieran'ny Parlemanta ao amin'ny Filankevitry ny Eoropa izy, ary mpikambana hafa ao amin'ny Delegasiona Maharitra ihany koa.
Voafidy indray ho solombavambahoaka tamin'ny fifidianana solombavambahoaka haingana tamin'ny Jona 2016[1],[2], ary nasandratra ho mpitondra tenin'ny vondrona parlemantera[3]. Nitazona ny andraikiny parlemantera teo aloha izy, ary nahazo ny toeran'ny mpitondra tenin'ny Komitin'ny Tetezamita Ara-tontolo Iainana ihany koa. Nandritra ny kongresy faharoan'ny antoko tamin'ny Febroary 2017, dia voafidy ho Sekretera ho an'ny Tanora sy Lehiben'ny portfolio-n'ny Tontolo Iainana sy Angovo ho an'ny mpitarika nasionaly[4].
== Fanamarihana sy referansa ==
atp9y2aa6t8tfidnfjgh6mleggt8qwj
1134973
1134972
2026-04-12T08:58:33Z
Haër14
35835
/* Mpikambana ao amin'ny Kongresy */
1134973
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=|image=Melisa Rodríguez.jpeg|taille image=|légende=|fonction1=[[Kongresin'ny depiote|Depiote]] ao amin'ny [[Cortes Generales]]|depuis le fonction1=|à partir du fonction1=13 janoary 2016|jusqu'au fonction1=3 desambra 2019<br><small>({{durée|13|1|2016|3|12|2019}})</small>|élection1={{20 desambra|2015}}|réélection1={{Fifidianana ankapobeany espaniola|2016|avril 2019}}|circonscription 1=[[Fari-pifidianana Santa Cruz de Tenerife|Santa Cruz de Tenerife]]|législature 1={{Antenimieram-pirenena Espaniola|XI|XII|XIII}}|groupe parlementaire 1=[[Groupe Ciudadanos ao amin'ny Kongresin'ny depiote|Ciudadanos]]|nom de naissance=Melisa Rodríguez Hernández|date de naissance=9 jolay 1986|lieu de naissance=[[Londra]] ([[Fanjakana mitambatra]])|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[Espaina|Espaniola]]|parti=[[Ciudadanos]]|père=|mère=|fratrie=|conjoint=|enfants=|entourage=|université=[[Universite politeknika Catalogne|UPC]]|profession=Architecte|religion=|résidence=|signature=|emblème=|liste=|féminin=oui}}{{Infobox olona|anarana=[[Melisa Rodríguez]]|firenena=La Palma|asa=Solombavam-bahoaka|teraka=9 juillet 1986|toerana=Londres (Royaume-Uni)}}
'''Melisa Rodríguez Hernández''', teraka tamin'ny 9 jolay 1986, dia mpanao politika [[Espaina|espaniola]] ary mpikambana ao amin'ny Ciudadanos .
Voafidy ho solombavambahoaka tao amin'ny distrikan'i Santa Cruz de Tenerife izy tamin'ny fifidianana ankapobenydécembre 2015 .
== Tantaram-piainany ==
=== Ny fiainana manokana ===
Na dia teraka tany Londra aza i Melisa Rodríguez, dia avy any [[La Palma, Kalifornia|La Palma]] any amin'ny Nosy Canary izy. Mpitovo izy.
=== Fianarana sy asa ===
Nahazo diplaoma momba [[Maritrano|ny maritrano]] tao amin'ny Sekoly Teknika Ambony momba ny Maritrano ao Barcelona (ETSAB) izy, iray amin'ireo sekoly maritrano roa ao amin'ny Oniversite Polytechnic ao Catalonia (UPC). Manana mari-pahaizana maîtrise momba ny angovo azo havaozina avy amin'ny Oniversite Eoropeana ao amin'ny [[Nosy Canary]] (UEC) ihany koa izy.
Rehefa avy niasa tao amin'ny orinasa mpanao mari-trano maromaro izy, anisan'izany ny Studio Mumbai any [[India]], dia nanangana ny orinasa firavaka Lepa Punca. Nipetraka tany amin'ny firenena maro samihafa toa an'i [[Slôvenia|Slovenia]], India, ary [[Kapvera|Cap-Vert]] izy, ary miteny [[anglisy]], [[portogey]], ary [[Catalonia|catalan]], ankoatra ny teny espaniola.
=== Kandida ho filoham-pirenena ao amin'ny Nosy Canary ===
Mpikambana ao amin'ny sampana Ciudadanos ao Tenerife hatramin'ny nanorenana azy tamin'ny taona 2014 izy, ary nifaninana tamin'i Manuel Romero, Profesora momba ny Toekarena Ampiharina ao amin'ny Oniversiten'i Las Palmas de Gran Canaria (ULPGC), tamin'ny fifidianana voalohany anatiny mba hisafidianana ny kandidàn'ny antoko ho Filohan'ny Nosy Canary tamin'ny fifidianana Nosy Canary tamin'ny volana Mey 2015. Nandresy tamin'ny vato tokana izy ary voafidy hitarika ny lisitra ao amin'ny distrikan'i Tenerife <ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/lapalmaahora/politica/candidata-ciudadanos-presidencia-gobierno-canarias_1_4319832.html</ref>. Na izany aza, tsy nahazo seza ny antoko tamin'ny fifidianana <ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/especial/elecciones_2015/melisa-rodriguez-afronta-incertidumbre-ilusion_1_2664546.html</ref>.
=== Mpikambana ao amin'ny Kongresy ===
Ny volana Jolay nanaraka, nandresy tamin'ny fanendrena ny antoko ho amin'ny fifidianana ankapobeny ny volana Desambra 2015 tao amin'ny distrikan'i [[Santa Cruz de Tenerife]] izy<ref>https://www.eldia.es/canarias/2015-07-21/9-Melisa-Rodriguez-elegida-primarias-candidata-Ciudadanos-Congreso.htm/</ref>,<ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/especial/generales_2015/melisa-rodriguez-corruptos-deben-abandonar_1_2296104.html</ref>,<ref>chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/<nowiki>https://www.boe.es/boe/dias/2015/11/24/pdfs/BOE-A-2015-12734.pdf</nowiki></ref>. Tamin'ny Aogositra 2015, niditra tao amin'ny fitarihana nasionalin'ny Ciudadanos izy. Nahazo vato efa ho 10.5% ny lisitra ary iray amin'ireo seza fito niady hevitra. Voafidy ho ao amin'ny Kongresin'ny Solombavambahoaka izy, ary voatendry ho mpitondra tenin'ny Komitin'ny Raharaham-bahiny sy ny Komitin'ny Indostria, Angovo ary Fizahan-tany<ref>https://www.eldia.es/nacional/2016-09-09/21-Melisa-Rodriguez-sera-portavoz-C-s-Congreso-Industria-Turismo.htm/</ref>. Mpikambana feno ao amin'ny delegasiona Espaniola ao amin'ny Antenimieran'ny [[Parlemanta Eoropeana|Parlemanta]] ao amin'ny Filankevitry ny Eoropa izy, ary mpikambana hafa ao amin'ny Delegasiona Maharitra ihany koa.
Voafidy indray ho solombavambahoaka tamin'ny fifidianana solombavambahoaka haingana tamin'ny Jona 2016[1],[2], ary nasandratra ho mpitondra tenin'ny vondrona parlemantera[3]. Nitazona ny andraikiny parlemantera teo aloha izy, ary nahazo ny toeran'ny mpitondra tenin'ny Komitin'ny Tetezamita Ara-tontolo Iainana ihany koa. Nandritra ny kongresy faharoan'ny antoko tamin'ny Febroary 2017, dia voafidy ho Sekretera ho an'ny Tanora sy Lehiben'ny portfolio-n'ny Tontolo Iainana sy Angovo ho an'ny mpitarika nasionaly[4].
== Fanamarihana sy referansa ==
cmg5ef92e5gudeuzi3sh17qr6d386t7
1134974
1134973
2026-04-12T08:59:36Z
Haër14
35835
/* Mpikambana ao amin'ny Kongresy */
1134974
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=|image=Melisa Rodríguez.jpeg|taille image=|légende=|fonction1=[[Kongresin'ny depiote|Depiote]] ao amin'ny [[Cortes Generales]]|depuis le fonction1=|à partir du fonction1=13 janoary 2016|jusqu'au fonction1=3 desambra 2019<br><small>({{durée|13|1|2016|3|12|2019}})</small>|élection1={{20 desambra|2015}}|réélection1={{Fifidianana ankapobeany espaniola|2016|avril 2019}}|circonscription 1=[[Fari-pifidianana Santa Cruz de Tenerife|Santa Cruz de Tenerife]]|législature 1={{Antenimieram-pirenena Espaniola|XI|XII|XIII}}|groupe parlementaire 1=[[Groupe Ciudadanos ao amin'ny Kongresin'ny depiote|Ciudadanos]]|nom de naissance=Melisa Rodríguez Hernández|date de naissance=9 jolay 1986|lieu de naissance=[[Londra]] ([[Fanjakana mitambatra]])|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[Espaina|Espaniola]]|parti=[[Ciudadanos]]|père=|mère=|fratrie=|conjoint=|enfants=|entourage=|université=[[Universite politeknika Catalogne|UPC]]|profession=Architecte|religion=|résidence=|signature=|emblème=|liste=|féminin=oui}}{{Infobox olona|anarana=[[Melisa Rodríguez]]|firenena=La Palma|asa=Solombavam-bahoaka|teraka=9 juillet 1986|toerana=Londres (Royaume-Uni)}}
'''Melisa Rodríguez Hernández''', teraka tamin'ny 9 jolay 1986, dia mpanao politika [[Espaina|espaniola]] ary mpikambana ao amin'ny Ciudadanos .
Voafidy ho solombavambahoaka tao amin'ny distrikan'i Santa Cruz de Tenerife izy tamin'ny fifidianana ankapobenydécembre 2015 .
== Tantaram-piainany ==
=== Ny fiainana manokana ===
Na dia teraka tany Londra aza i Melisa Rodríguez, dia avy any [[La Palma, Kalifornia|La Palma]] any amin'ny Nosy Canary izy. Mpitovo izy.
=== Fianarana sy asa ===
Nahazo diplaoma momba [[Maritrano|ny maritrano]] tao amin'ny Sekoly Teknika Ambony momba ny Maritrano ao Barcelona (ETSAB) izy, iray amin'ireo sekoly maritrano roa ao amin'ny Oniversite Polytechnic ao Catalonia (UPC). Manana mari-pahaizana maîtrise momba ny angovo azo havaozina avy amin'ny Oniversite Eoropeana ao amin'ny [[Nosy Canary]] (UEC) ihany koa izy.
Rehefa avy niasa tao amin'ny orinasa mpanao mari-trano maromaro izy, anisan'izany ny Studio Mumbai any [[India]], dia nanangana ny orinasa firavaka Lepa Punca. Nipetraka tany amin'ny firenena maro samihafa toa an'i [[Slôvenia|Slovenia]], India, ary [[Kapvera|Cap-Vert]] izy, ary miteny [[anglisy]], [[portogey]], ary [[Catalonia|catalan]], ankoatra ny teny espaniola.
=== Kandida ho filoham-pirenena ao amin'ny Nosy Canary ===
Mpikambana ao amin'ny sampana Ciudadanos ao Tenerife hatramin'ny nanorenana azy tamin'ny taona 2014 izy, ary nifaninana tamin'i Manuel Romero, Profesora momba ny Toekarena Ampiharina ao amin'ny Oniversiten'i Las Palmas de Gran Canaria (ULPGC), tamin'ny fifidianana voalohany anatiny mba hisafidianana ny kandidàn'ny antoko ho Filohan'ny Nosy Canary tamin'ny fifidianana Nosy Canary tamin'ny volana Mey 2015. Nandresy tamin'ny vato tokana izy ary voafidy hitarika ny lisitra ao amin'ny distrikan'i Tenerife <ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/lapalmaahora/politica/candidata-ciudadanos-presidencia-gobierno-canarias_1_4319832.html</ref>. Na izany aza, tsy nahazo seza ny antoko tamin'ny fifidianana <ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/especial/elecciones_2015/melisa-rodriguez-afronta-incertidumbre-ilusion_1_2664546.html</ref>.
=== Mpikambana ao amin'ny Kongresy ===
Ny volana Jolay nanaraka, nandresy tamin'ny fanendrena ny antoko ho amin'ny fifidianana ankapobeny ny volana Desambra 2015 tao amin'ny distrikan'i [[Santa Cruz de Tenerife]] izy<ref>https://www.eldia.es/canarias/2015-07-21/9-Melisa-Rodriguez-elegida-primarias-candidata-Ciudadanos-Congreso.htm/</ref>,<ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/especial/generales_2015/melisa-rodriguez-corruptos-deben-abandonar_1_2296104.html</ref>,<ref>chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/<nowiki>https://www.boe.es/boe/dias/2015/11/24/pdfs/BOE-A-2015-12734.pdf</nowiki></ref>. Tamin'ny Aogositra 2015, niditra tao amin'ny fitarihana nasionalin'ny Ciudadanos izy. Nahazo vato efa ho 10.5% ny lisitra ary iray amin'ireo seza fito niady hevitra. Voafidy ho ao amin'ny Kongresin'ny Solombavambahoaka izy, ary voatendry ho mpitondra tenin'ny Komitin'ny Raharaham-bahiny sy ny Komitin'ny Indostria, Angovo ary Fizahan-tany<ref>https://www.eldia.es/nacional/2016-09-09/21-Melisa-Rodriguez-sera-portavoz-C-s-Congreso-Industria-Turismo.htm/</ref>. Mpikambana feno ao amin'ny delegasiona Espaniola ao amin'ny Antenimieran'ny [[Parlemanta Eoropeana|Parlemanta]] ao amin'ny Filankevitry ny Eoropa izy, ary mpikambana hafa ao amin'ny Delegasiona Maharitra ihany koa.
Voafidy indray ho solombavambahoaka tamin'ny [[:fr:Élections_générales_espagnoles_de_2015|fifidianana solombavambahoaka natao mialoha]] tamin'ny Jona 2016[1],[2], ary nasandratra ho mpitondra tenin'ny vondrona parlemantera[3]. Nitazona ny andraikiny parlemantera teo aloha izy, ary nahazo ny toeran'ny mpitondra tenin'ny Komitin'ny Tetezamita Ara-tontolo Iainana ihany koa. Nandritra ny kongresy faharoan'ny antoko tamin'ny Febroary 2017, dia voafidy ho Sekretera ho an'ny Tanora sy Lehiben'ny portfolio-n'ny Tontolo Iainana sy Angovo ho an'ny mpitarika nasionaly[4].
== Fanamarihana sy referansa ==
evtpp2atnpa3aa8flgvnl0hqin8jzuo
1134975
1134974
2026-04-12T09:00:18Z
Haër14
35835
/* Mpikambana ao amin'ny Kongresy */
1134975
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=|image=Melisa Rodríguez.jpeg|taille image=|légende=|fonction1=[[Kongresin'ny depiote|Depiote]] ao amin'ny [[Cortes Generales]]|depuis le fonction1=|à partir du fonction1=13 janoary 2016|jusqu'au fonction1=3 desambra 2019<br><small>({{durée|13|1|2016|3|12|2019}})</small>|élection1={{20 desambra|2015}}|réélection1={{Fifidianana ankapobeany espaniola|2016|avril 2019}}|circonscription 1=[[Fari-pifidianana Santa Cruz de Tenerife|Santa Cruz de Tenerife]]|législature 1={{Antenimieram-pirenena Espaniola|XI|XII|XIII}}|groupe parlementaire 1=[[Groupe Ciudadanos ao amin'ny Kongresin'ny depiote|Ciudadanos]]|nom de naissance=Melisa Rodríguez Hernández|date de naissance=9 jolay 1986|lieu de naissance=[[Londra]] ([[Fanjakana mitambatra]])|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[Espaina|Espaniola]]|parti=[[Ciudadanos]]|père=|mère=|fratrie=|conjoint=|enfants=|entourage=|université=[[Universite politeknika Catalogne|UPC]]|profession=Architecte|religion=|résidence=|signature=|emblème=|liste=|féminin=oui}}{{Infobox olona|anarana=[[Melisa Rodríguez]]|firenena=La Palma|asa=Solombavam-bahoaka|teraka=9 juillet 1986|toerana=Londres (Royaume-Uni)}}
'''Melisa Rodríguez Hernández''', teraka tamin'ny 9 jolay 1986, dia mpanao politika [[Espaina|espaniola]] ary mpikambana ao amin'ny Ciudadanos .
Voafidy ho solombavambahoaka tao amin'ny distrikan'i Santa Cruz de Tenerife izy tamin'ny fifidianana ankapobenydécembre 2015 .
== Tantaram-piainany ==
=== Ny fiainana manokana ===
Na dia teraka tany Londra aza i Melisa Rodríguez, dia avy any [[La Palma, Kalifornia|La Palma]] any amin'ny Nosy Canary izy. Mpitovo izy.
=== Fianarana sy asa ===
Nahazo diplaoma momba [[Maritrano|ny maritrano]] tao amin'ny Sekoly Teknika Ambony momba ny Maritrano ao Barcelona (ETSAB) izy, iray amin'ireo sekoly maritrano roa ao amin'ny Oniversite Polytechnic ao Catalonia (UPC). Manana mari-pahaizana maîtrise momba ny angovo azo havaozina avy amin'ny Oniversite Eoropeana ao amin'ny [[Nosy Canary]] (UEC) ihany koa izy.
Rehefa avy niasa tao amin'ny orinasa mpanao mari-trano maromaro izy, anisan'izany ny Studio Mumbai any [[India]], dia nanangana ny orinasa firavaka Lepa Punca. Nipetraka tany amin'ny firenena maro samihafa toa an'i [[Slôvenia|Slovenia]], India, ary [[Kapvera|Cap-Vert]] izy, ary miteny [[anglisy]], [[portogey]], ary [[Catalonia|catalan]], ankoatra ny teny espaniola.
=== Kandida ho filoham-pirenena ao amin'ny Nosy Canary ===
Mpikambana ao amin'ny sampana Ciudadanos ao Tenerife hatramin'ny nanorenana azy tamin'ny taona 2014 izy, ary nifaninana tamin'i Manuel Romero, Profesora momba ny Toekarena Ampiharina ao amin'ny Oniversiten'i Las Palmas de Gran Canaria (ULPGC), tamin'ny fifidianana voalohany anatiny mba hisafidianana ny kandidàn'ny antoko ho Filohan'ny Nosy Canary tamin'ny fifidianana Nosy Canary tamin'ny volana Mey 2015. Nandresy tamin'ny vato tokana izy ary voafidy hitarika ny lisitra ao amin'ny distrikan'i Tenerife <ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/lapalmaahora/politica/candidata-ciudadanos-presidencia-gobierno-canarias_1_4319832.html</ref>. Na izany aza, tsy nahazo seza ny antoko tamin'ny fifidianana <ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/especial/elecciones_2015/melisa-rodriguez-afronta-incertidumbre-ilusion_1_2664546.html</ref>.
=== Mpikambana ao amin'ny Kongresy ===
Ny volana Jolay nanaraka, nandresy tamin'ny fanendrena ny antoko ho amin'ny fifidianana ankapobeny ny volana Desambra 2015 tao amin'ny distrikan'i [[Santa Cruz de Tenerife]] izy<ref>https://www.eldia.es/canarias/2015-07-21/9-Melisa-Rodriguez-elegida-primarias-candidata-Ciudadanos-Congreso.htm/</ref>,<ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/especial/generales_2015/melisa-rodriguez-corruptos-deben-abandonar_1_2296104.html</ref>,<ref>chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/<nowiki>https://www.boe.es/boe/dias/2015/11/24/pdfs/BOE-A-2015-12734.pdf</nowiki></ref>. Tamin'ny Aogositra 2015, niditra tao amin'ny fitarihana nasionalin'ny Ciudadanos izy. Nahazo vato efa ho 10.5% ny lisitra ary iray amin'ireo seza fito niady hevitra. Voafidy ho ao amin'ny Kongresin'ny Solombavambahoaka izy, ary voatendry ho mpitondra tenin'ny Komitin'ny Raharaham-bahiny sy ny Komitin'ny Indostria, Angovo ary Fizahan-tany<ref>https://www.eldia.es/nacional/2016-09-09/21-Melisa-Rodriguez-sera-portavoz-C-s-Congreso-Industria-Turismo.htm/</ref>. Mpikambana feno ao amin'ny delegasiona Espaniola ao amin'ny Antenimieran'ny [[Parlemanta Eoropeana|Parlemanta]] ao amin'ny Filankevitry ny Eoropa izy, ary mpikambana hafa ao amin'ny Delegasiona Maharitra ihany koa.
Voafidy indray ho solombavambahoaka tamin'ny [[:fr:Élections_générales_espagnoles_de_2015|fifidianana solombavambahoaka natao mialoha]] tamin'ny Jona 2016<ref>chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/<nowiki>https://www.boe.es/boe/dias/2016/05/31/pdfs/BOE-A-2016-5186.pdf</nowiki></ref>, ary nasandratra ho mpitondra tenin'ny vondrona parlemantera[3]. Nitazona ny andraikiny parlemantera teo aloha izy, ary nahazo ny toeran'ny mpitondra tenin'ny Komitin'ny Tetezamita Ara-tontolo Iainana ihany koa. Nandritra ny kongresy faharoan'ny antoko tamin'ny Febroary 2017, dia voafidy ho Sekretera ho an'ny Tanora sy Lehiben'ny portfolio-n'ny Tontolo Iainana sy Angovo ho an'ny mpitarika nasionaly[4].
== Fanamarihana sy referansa ==
5gessifbfkhr6lwseqvx6t5raaiiuj9
1134976
1134975
2026-04-12T09:00:57Z
Haër14
35835
/* Mpikambana ao amin'ny Kongresy */
1134976
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=|image=Melisa Rodríguez.jpeg|taille image=|légende=|fonction1=[[Kongresin'ny depiote|Depiote]] ao amin'ny [[Cortes Generales]]|depuis le fonction1=|à partir du fonction1=13 janoary 2016|jusqu'au fonction1=3 desambra 2019<br><small>({{durée|13|1|2016|3|12|2019}})</small>|élection1={{20 desambra|2015}}|réélection1={{Fifidianana ankapobeany espaniola|2016|avril 2019}}|circonscription 1=[[Fari-pifidianana Santa Cruz de Tenerife|Santa Cruz de Tenerife]]|législature 1={{Antenimieram-pirenena Espaniola|XI|XII|XIII}}|groupe parlementaire 1=[[Groupe Ciudadanos ao amin'ny Kongresin'ny depiote|Ciudadanos]]|nom de naissance=Melisa Rodríguez Hernández|date de naissance=9 jolay 1986|lieu de naissance=[[Londra]] ([[Fanjakana mitambatra]])|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[Espaina|Espaniola]]|parti=[[Ciudadanos]]|père=|mère=|fratrie=|conjoint=|enfants=|entourage=|université=[[Universite politeknika Catalogne|UPC]]|profession=Architecte|religion=|résidence=|signature=|emblème=|liste=|féminin=oui}}{{Infobox olona|anarana=[[Melisa Rodríguez]]|firenena=La Palma|asa=Solombavam-bahoaka|teraka=9 juillet 1986|toerana=Londres (Royaume-Uni)}}
'''Melisa Rodríguez Hernández''', teraka tamin'ny 9 jolay 1986, dia mpanao politika [[Espaina|espaniola]] ary mpikambana ao amin'ny Ciudadanos .
Voafidy ho solombavambahoaka tao amin'ny distrikan'i Santa Cruz de Tenerife izy tamin'ny fifidianana ankapobenydécembre 2015 .
== Tantaram-piainany ==
=== Ny fiainana manokana ===
Na dia teraka tany Londra aza i Melisa Rodríguez, dia avy any [[La Palma, Kalifornia|La Palma]] any amin'ny Nosy Canary izy. Mpitovo izy.
=== Fianarana sy asa ===
Nahazo diplaoma momba [[Maritrano|ny maritrano]] tao amin'ny Sekoly Teknika Ambony momba ny Maritrano ao Barcelona (ETSAB) izy, iray amin'ireo sekoly maritrano roa ao amin'ny Oniversite Polytechnic ao Catalonia (UPC). Manana mari-pahaizana maîtrise momba ny angovo azo havaozina avy amin'ny Oniversite Eoropeana ao amin'ny [[Nosy Canary]] (UEC) ihany koa izy.
Rehefa avy niasa tao amin'ny orinasa mpanao mari-trano maromaro izy, anisan'izany ny Studio Mumbai any [[India]], dia nanangana ny orinasa firavaka Lepa Punca. Nipetraka tany amin'ny firenena maro samihafa toa an'i [[Slôvenia|Slovenia]], India, ary [[Kapvera|Cap-Vert]] izy, ary miteny [[anglisy]], [[portogey]], ary [[Catalonia|catalan]], ankoatra ny teny espaniola.
=== Kandida ho filoham-pirenena ao amin'ny Nosy Canary ===
Mpikambana ao amin'ny sampana Ciudadanos ao Tenerife hatramin'ny nanorenana azy tamin'ny taona 2014 izy, ary nifaninana tamin'i Manuel Romero, Profesora momba ny Toekarena Ampiharina ao amin'ny Oniversiten'i Las Palmas de Gran Canaria (ULPGC), tamin'ny fifidianana voalohany anatiny mba hisafidianana ny kandidàn'ny antoko ho Filohan'ny Nosy Canary tamin'ny fifidianana Nosy Canary tamin'ny volana Mey 2015. Nandresy tamin'ny vato tokana izy ary voafidy hitarika ny lisitra ao amin'ny distrikan'i Tenerife <ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/lapalmaahora/politica/candidata-ciudadanos-presidencia-gobierno-canarias_1_4319832.html</ref>. Na izany aza, tsy nahazo seza ny antoko tamin'ny fifidianana <ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/especial/elecciones_2015/melisa-rodriguez-afronta-incertidumbre-ilusion_1_2664546.html</ref>.
=== Mpikambana ao amin'ny Kongresy ===
Ny volana Jolay nanaraka, nandresy tamin'ny fanendrena ny antoko ho amin'ny fifidianana ankapobeny ny volana Desambra 2015 tao amin'ny distrikan'i [[Santa Cruz de Tenerife]] izy<ref>https://www.eldia.es/canarias/2015-07-21/9-Melisa-Rodriguez-elegida-primarias-candidata-Ciudadanos-Congreso.htm/</ref>,<ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/especial/generales_2015/melisa-rodriguez-corruptos-deben-abandonar_1_2296104.html</ref>,<ref>chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/<nowiki>https://www.boe.es/boe/dias/2015/11/24/pdfs/BOE-A-2015-12734.pdf</nowiki></ref>. Tamin'ny Aogositra 2015, niditra tao amin'ny fitarihana nasionalin'ny Ciudadanos izy. Nahazo vato efa ho 10.5% ny lisitra ary iray amin'ireo seza fito niady hevitra. Voafidy ho ao amin'ny Kongresin'ny Solombavambahoaka izy, ary voatendry ho mpitondra tenin'ny Komitin'ny Raharaham-bahiny sy ny Komitin'ny Indostria, Angovo ary Fizahan-tany<ref>https://www.eldia.es/nacional/2016-09-09/21-Melisa-Rodriguez-sera-portavoz-C-s-Congreso-Industria-Turismo.htm/</ref>. Mpikambana feno ao amin'ny delegasiona Espaniola ao amin'ny Antenimieran'ny [[Parlemanta Eoropeana|Parlemanta]] ao amin'ny Filankevitry ny Eoropa izy, ary mpikambana hafa ao amin'ny Delegasiona Maharitra ihany koa.
Voafidy indray ho solombavambahoaka tamin'ny [[:fr:Élections_générales_espagnoles_de_2015|fifidianana solombavambahoaka natao mialoha]] tamin'ny Jona 2016<ref>chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/<nowiki>https://www.boe.es/boe/dias/2016/05/31/pdfs/BOE-A-2016-5186.pdf</nowiki></ref>,<ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/especial/generales_2016/melisa-rodriguez-defiende-ciudadanos-corrupcion_1_3939014.html</ref>, ary nasandratra ho mpitondra tenin'ny vondrona parlemantera[3]. Nitazona ny andraikiny parlemantera teo aloha izy, ary nahazo ny toeran'ny mpitondra tenin'ny Komitin'ny Tetezamita Ara-tontolo Iainana ihany koa. Nandritra ny kongresy faharoan'ny antoko tamin'ny Febroary 2017, dia voafidy ho Sekretera ho an'ny Tanora sy Lehiben'ny portfolio-n'ny Tontolo Iainana sy Angovo ho an'ny mpitarika nasionaly[4].
== Fanamarihana sy referansa ==
qslsdgggexo710puqi8h8rn3o3q6gvg
1134977
1134976
2026-04-12T09:01:36Z
Haër14
35835
/* Mpikambana ao amin'ny Kongresy */
1134977
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=|image=Melisa Rodríguez.jpeg|taille image=|légende=|fonction1=[[Kongresin'ny depiote|Depiote]] ao amin'ny [[Cortes Generales]]|depuis le fonction1=|à partir du fonction1=13 janoary 2016|jusqu'au fonction1=3 desambra 2019<br><small>({{durée|13|1|2016|3|12|2019}})</small>|élection1={{20 desambra|2015}}|réélection1={{Fifidianana ankapobeany espaniola|2016|avril 2019}}|circonscription 1=[[Fari-pifidianana Santa Cruz de Tenerife|Santa Cruz de Tenerife]]|législature 1={{Antenimieram-pirenena Espaniola|XI|XII|XIII}}|groupe parlementaire 1=[[Groupe Ciudadanos ao amin'ny Kongresin'ny depiote|Ciudadanos]]|nom de naissance=Melisa Rodríguez Hernández|date de naissance=9 jolay 1986|lieu de naissance=[[Londra]] ([[Fanjakana mitambatra]])|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[Espaina|Espaniola]]|parti=[[Ciudadanos]]|père=|mère=|fratrie=|conjoint=|enfants=|entourage=|université=[[Universite politeknika Catalogne|UPC]]|profession=Architecte|religion=|résidence=|signature=|emblème=|liste=|féminin=oui}}{{Infobox olona|anarana=[[Melisa Rodríguez]]|firenena=La Palma|asa=Solombavam-bahoaka|teraka=9 juillet 1986|toerana=Londres (Royaume-Uni)}}
'''Melisa Rodríguez Hernández''', teraka tamin'ny 9 jolay 1986, dia mpanao politika [[Espaina|espaniola]] ary mpikambana ao amin'ny Ciudadanos .
Voafidy ho solombavambahoaka tao amin'ny distrikan'i Santa Cruz de Tenerife izy tamin'ny fifidianana ankapobenydécembre 2015 .
== Tantaram-piainany ==
=== Ny fiainana manokana ===
Na dia teraka tany Londra aza i Melisa Rodríguez, dia avy any [[La Palma, Kalifornia|La Palma]] any amin'ny Nosy Canary izy. Mpitovo izy.
=== Fianarana sy asa ===
Nahazo diplaoma momba [[Maritrano|ny maritrano]] tao amin'ny Sekoly Teknika Ambony momba ny Maritrano ao Barcelona (ETSAB) izy, iray amin'ireo sekoly maritrano roa ao amin'ny Oniversite Polytechnic ao Catalonia (UPC). Manana mari-pahaizana maîtrise momba ny angovo azo havaozina avy amin'ny Oniversite Eoropeana ao amin'ny [[Nosy Canary]] (UEC) ihany koa izy.
Rehefa avy niasa tao amin'ny orinasa mpanao mari-trano maromaro izy, anisan'izany ny Studio Mumbai any [[India]], dia nanangana ny orinasa firavaka Lepa Punca. Nipetraka tany amin'ny firenena maro samihafa toa an'i [[Slôvenia|Slovenia]], India, ary [[Kapvera|Cap-Vert]] izy, ary miteny [[anglisy]], [[portogey]], ary [[Catalonia|catalan]], ankoatra ny teny espaniola.
=== Kandida ho filoham-pirenena ao amin'ny Nosy Canary ===
Mpikambana ao amin'ny sampana Ciudadanos ao Tenerife hatramin'ny nanorenana azy tamin'ny taona 2014 izy, ary nifaninana tamin'i Manuel Romero, Profesora momba ny Toekarena Ampiharina ao amin'ny Oniversiten'i Las Palmas de Gran Canaria (ULPGC), tamin'ny fifidianana voalohany anatiny mba hisafidianana ny kandidàn'ny antoko ho Filohan'ny Nosy Canary tamin'ny fifidianana Nosy Canary tamin'ny volana Mey 2015. Nandresy tamin'ny vato tokana izy ary voafidy hitarika ny lisitra ao amin'ny distrikan'i Tenerife <ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/lapalmaahora/politica/candidata-ciudadanos-presidencia-gobierno-canarias_1_4319832.html</ref>. Na izany aza, tsy nahazo seza ny antoko tamin'ny fifidianana <ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/especial/elecciones_2015/melisa-rodriguez-afronta-incertidumbre-ilusion_1_2664546.html</ref>.
=== Mpikambana ao amin'ny Kongresy ===
Ny volana Jolay nanaraka, nandresy tamin'ny fanendrena ny antoko ho amin'ny fifidianana ankapobeny ny volana Desambra 2015 tao amin'ny distrikan'i [[Santa Cruz de Tenerife]] izy<ref>https://www.eldia.es/canarias/2015-07-21/9-Melisa-Rodriguez-elegida-primarias-candidata-Ciudadanos-Congreso.htm/</ref>,<ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/especial/generales_2015/melisa-rodriguez-corruptos-deben-abandonar_1_2296104.html</ref>,<ref>chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/<nowiki>https://www.boe.es/boe/dias/2015/11/24/pdfs/BOE-A-2015-12734.pdf</nowiki></ref>. Tamin'ny Aogositra 2015, niditra tao amin'ny fitarihana nasionalin'ny Ciudadanos izy. Nahazo vato efa ho 10.5% ny lisitra ary iray amin'ireo seza fito niady hevitra. Voafidy ho ao amin'ny Kongresin'ny Solombavambahoaka izy, ary voatendry ho mpitondra tenin'ny Komitin'ny Raharaham-bahiny sy ny Komitin'ny Indostria, Angovo ary Fizahan-tany<ref>https://www.eldia.es/nacional/2016-09-09/21-Melisa-Rodriguez-sera-portavoz-C-s-Congreso-Industria-Turismo.htm/</ref>. Mpikambana feno ao amin'ny delegasiona Espaniola ao amin'ny Antenimieran'ny [[Parlemanta Eoropeana|Parlemanta]] ao amin'ny Filankevitry ny Eoropa izy, ary mpikambana hafa ao amin'ny Delegasiona Maharitra ihany koa.
Voafidy indray ho solombavambahoaka tamin'ny [[:fr:Élections_générales_espagnoles_de_2015|fifidianana solombavambahoaka natao mialoha]] tamin'ny Jona 2016<ref>chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/<nowiki>https://www.boe.es/boe/dias/2016/05/31/pdfs/BOE-A-2016-5186.pdf</nowiki></ref>,<ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/especial/generales_2016/melisa-rodriguez-defiende-ciudadanos-corrupcion_1_3939014.html</ref>, ary nasandratra ho mpitondra tenin'ny [[:fr:Groupe_Ciudadanos_au_Congrès_des_députés|vondrona parlemantera]][3]. Nitazona ny andraikiny parlemantera teo aloha izy, ary nahazo ny toeran'ny mpitondra tenin'ny Komitin'ny Tetezamita Ara-tontolo Iainana ihany koa. Nandritra ny kongresy faharoan'ny antoko tamin'ny Febroary 2017, dia voafidy ho Sekretera ho an'ny Tanora sy Lehiben'ny portfolio-n'ny Tontolo Iainana sy Angovo ho an'ny mpitarika nasionaly[4].
== Fanamarihana sy referansa ==
oc9i1v5xvutqrmf38c09rjvc52umpp7
1134978
1134977
2026-04-12T09:03:03Z
Haër14
35835
/* Mpikambana ao amin'ny Kongresy */
1134978
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=|image=Melisa Rodríguez.jpeg|taille image=|légende=|fonction1=[[Kongresin'ny depiote|Depiote]] ao amin'ny [[Cortes Generales]]|depuis le fonction1=|à partir du fonction1=13 janoary 2016|jusqu'au fonction1=3 desambra 2019<br><small>({{durée|13|1|2016|3|12|2019}})</small>|élection1={{20 desambra|2015}}|réélection1={{Fifidianana ankapobeany espaniola|2016|avril 2019}}|circonscription 1=[[Fari-pifidianana Santa Cruz de Tenerife|Santa Cruz de Tenerife]]|législature 1={{Antenimieram-pirenena Espaniola|XI|XII|XIII}}|groupe parlementaire 1=[[Groupe Ciudadanos ao amin'ny Kongresin'ny depiote|Ciudadanos]]|nom de naissance=Melisa Rodríguez Hernández|date de naissance=9 jolay 1986|lieu de naissance=[[Londra]] ([[Fanjakana mitambatra]])|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[Espaina|Espaniola]]|parti=[[Ciudadanos]]|père=|mère=|fratrie=|conjoint=|enfants=|entourage=|université=[[Universite politeknika Catalogne|UPC]]|profession=Architecte|religion=|résidence=|signature=|emblème=|liste=|féminin=oui}}{{Infobox olona|anarana=[[Melisa Rodríguez]]|firenena=La Palma|asa=Solombavam-bahoaka|teraka=9 juillet 1986|toerana=Londres (Royaume-Uni)}}
'''Melisa Rodríguez Hernández''', teraka tamin'ny 9 jolay 1986, dia mpanao politika [[Espaina|espaniola]] ary mpikambana ao amin'ny Ciudadanos .
Voafidy ho solombavambahoaka tao amin'ny distrikan'i Santa Cruz de Tenerife izy tamin'ny fifidianana ankapobenydécembre 2015 .
== Tantaram-piainany ==
=== Ny fiainana manokana ===
Na dia teraka tany Londra aza i Melisa Rodríguez, dia avy any [[La Palma, Kalifornia|La Palma]] any amin'ny Nosy Canary izy. Mpitovo izy.
=== Fianarana sy asa ===
Nahazo diplaoma momba [[Maritrano|ny maritrano]] tao amin'ny Sekoly Teknika Ambony momba ny Maritrano ao Barcelona (ETSAB) izy, iray amin'ireo sekoly maritrano roa ao amin'ny Oniversite Polytechnic ao Catalonia (UPC). Manana mari-pahaizana maîtrise momba ny angovo azo havaozina avy amin'ny Oniversite Eoropeana ao amin'ny [[Nosy Canary]] (UEC) ihany koa izy.
Rehefa avy niasa tao amin'ny orinasa mpanao mari-trano maromaro izy, anisan'izany ny Studio Mumbai any [[India]], dia nanangana ny orinasa firavaka Lepa Punca. Nipetraka tany amin'ny firenena maro samihafa toa an'i [[Slôvenia|Slovenia]], India, ary [[Kapvera|Cap-Vert]] izy, ary miteny [[anglisy]], [[portogey]], ary [[Catalonia|catalan]], ankoatra ny teny espaniola.
=== Kandida ho filoham-pirenena ao amin'ny Nosy Canary ===
Mpikambana ao amin'ny sampana Ciudadanos ao Tenerife hatramin'ny nanorenana azy tamin'ny taona 2014 izy, ary nifaninana tamin'i Manuel Romero, Profesora momba ny Toekarena Ampiharina ao amin'ny Oniversiten'i Las Palmas de Gran Canaria (ULPGC), tamin'ny fifidianana voalohany anatiny mba hisafidianana ny kandidàn'ny antoko ho Filohan'ny Nosy Canary tamin'ny fifidianana Nosy Canary tamin'ny volana Mey 2015. Nandresy tamin'ny vato tokana izy ary voafidy hitarika ny lisitra ao amin'ny distrikan'i Tenerife <ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/lapalmaahora/politica/candidata-ciudadanos-presidencia-gobierno-canarias_1_4319832.html</ref>. Na izany aza, tsy nahazo seza ny antoko tamin'ny fifidianana <ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/especial/elecciones_2015/melisa-rodriguez-afronta-incertidumbre-ilusion_1_2664546.html</ref>.
=== Mpikambana ao amin'ny Kongresy ===
Ny volana Jolay nanaraka, nandresy tamin'ny fanendrena ny antoko ho amin'ny fifidianana ankapobeny ny volana Desambra 2015 tao amin'ny distrikan'i [[Santa Cruz de Tenerife]] izy<ref>https://www.eldia.es/canarias/2015-07-21/9-Melisa-Rodriguez-elegida-primarias-candidata-Ciudadanos-Congreso.htm/</ref>,<ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/especial/generales_2015/melisa-rodriguez-corruptos-deben-abandonar_1_2296104.html</ref>,<ref>chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/<nowiki>https://www.boe.es/boe/dias/2015/11/24/pdfs/BOE-A-2015-12734.pdf</nowiki></ref>. Tamin'ny Aogositra 2015, niditra tao amin'ny fitarihana nasionalin'ny Ciudadanos izy. Nahazo vato efa ho 10.5% ny lisitra ary iray amin'ireo seza fito niady hevitra. Voafidy ho ao amin'ny Kongresin'ny Solombavambahoaka izy, ary voatendry ho mpitondra tenin'ny Komitin'ny Raharaham-bahiny sy ny Komitin'ny Indostria, Angovo ary Fizahan-tany<ref>https://www.eldia.es/nacional/2016-09-09/21-Melisa-Rodriguez-sera-portavoz-C-s-Congreso-Industria-Turismo.htm/</ref>. Mpikambana feno ao amin'ny delegasiona Espaniola ao amin'ny Antenimieran'ny [[Parlemanta Eoropeana|Parlemanta]] ao amin'ny Filankevitry ny Eoropa izy, ary mpikambana hafa ao amin'ny Delegasiona Maharitra ihany koa.
Voafidy indray ho solombavambahoaka tamin'ny [[:fr:Élections_générales_espagnoles_de_2015|fifidianana solombavambahoaka natao mialoha]] tamin'ny Jona 2016<ref>chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/<nowiki>https://www.boe.es/boe/dias/2016/05/31/pdfs/BOE-A-2016-5186.pdf</nowiki></ref>,<ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/especial/generales_2016/melisa-rodriguez-defiende-ciudadanos-corrupcion_1_3939014.html</ref>, ary nasandratra ho mpitondra tenin'ny [[:fr:Groupe_Ciudadanos_au_Congrès_des_députés|vondrona parlemantera]]<ref>https://www.eldiario.es/canariasahora/lapalmaahora/politica/melisa-rodriguez-ciudadanos-congreso-diputados_1_3891508.html</ref>. Nitazona ny andraikiny parlemantera teo aloha izy, ary nahazo ny toeran'ny mpitondra tenin'ny Komitin'ny Tetezamita Ara-tontolo Iainana ihany koa. Nandritra ny kongresy faharoan'ny antoko tamin'ny Febroary 2017, dia voafidy ho Sekretera ho an'ny Tanora sy Lehiben'ny portfolio-n'ny Tontolo Iainana sy Angovo ho an'ny mpitarika nasionaly<ref>https://rtvc.es/noticias/melissa-rodriguez-en-el-nuevo-comite-ejecutivo-nacional-de-ciudadanos-160263.aspx</ref>.
== Fanamarihana sy referansa ==
oseps71nurv7tfar949drehjrajvy7n
Liliales
0
299007
1134950
2026-04-12T07:49:07Z
Thelezifor
15140
Filaharan-javamaniry tokan-dravin-tsimoka
1134950
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Erythronium japonicum 2006 002.jpg|vignette|450x450px]]
Ny '''Liliales''' dia filaharan-javamaniry [[tokan-dravin-tsimoka]], ao amin' ny zana-kilasy ''Liliidae''. Ny zavamaniry ahitra , izay matetika maniry mihoatra ny roa taona, no tena betsaka ao aminy, izay miavaka noho ny fananany taova ambanin' ny tany toy ny [[Vodin-javamaniry|vody]] na [[Taranja (taova)|taranja]]. Ahitana fianakaviana be mpahalala maromaro izy io, anisan' izany ny ''[[Liliaceae]]'', ny ''[[Melanthiaceae]]'', ary ny ''[[Colchicaceae]]''. Matetika ireo zavamaniry ireo dia manana raviny ahitana kirany mira zotra sy fizaràna mandeha tsitelotelo, ahitana voniny matetika miloko marevaka sy mibaribary, manamora ny famindrana vovobony sahanin' ny bibikely. Ny karazana sasany, toy ny an' ny vondron-karazana ''[[Lilium]]'', dia ambolena betsaka hatao haingo.
Amin' ny lafiny [[Ekôlôjia|ekôlôjika]] dia manana toeram-paniriana isan-karazany ny Liliales, manomboka amin' ny faritra manana [[Toetanin-jana-pehin-tany|toetany trôpikaly]] ka hatramin' ny faritra manana [[toetany antonony]], anisan' izany ny faritra be tendrombohitra. Manana lanjany ara-pitsaboana koa ny zavamairy sasany ao amin' ity filaharana ity izay ampiasaina amin' ny fitsaboana nentim-paharazana na fanamboarana fanafody môderina, nefa misy ihany koa ny karazana misy poizina.
== Fanasokajiana ==
Nivoatra hatrany ny fanasokajiana ny filaharana Lilliales sy ny fianakaviana ao anatiny.
=== Fanasokajiana klasikan' i Cronquist ===
Ao amin' ny [[Fanasokajian' i Cronquist|fanasokajiana klasikan' i Cronquist]] (1981) dia misy fianakaviana 17 ny filaharana Liliales:
* ''[[Agavoideae|Agavaceae]]''
* ''[[Aloaceae|Aloeaceae]]''
* ''[[Amaryllidaceae]]''
* ''[[Cyanastraceae]]''
* ''[[Dracaenaceae]]''
* ''[[Dioscoreaceae]]''
* ''[[Haemodoraceae]]''
* ''[[Hanguanaceae]]''
* ''[[Iridaceae]]''
* ''[[Liliaceae]]''
* ''[[Philydraceae]]''
* ''[[Pontederiaceae]]''
* ''[[Smilacaceae]]''
* ''[[Stemonaceae]]''
* ''[[Taccaceae]]''
* ''[[Velloziaceae]]''
* ''[[Xanthorrhoeaceae]]''
=== Fanasokajiana APG II ===
Ao amin' ny [[fanasokajiana APG II]] (2003), ny filaharana Liliales dia ahitana ireto fianakaviana 10 ireto:
* ''[[Alstroemeriaceae]]''
* ''[[Campynemataceae]]''
* ''[[Colchicaceae]]''
* ''[[Corsiaceae]]''
* ''[[Liliaceae]]''
* ''[[Luzuriagaceae]]''
* ''[[Melanthiaceae]]'' (nampidirina ao anatiny ny ''[[Trilliaceae]]'')
* ''[[Philesiaceae]]''
* ''[[Ripogonaceae]]''
* ''[[Smilacaceae]]''
=== Fanasokajiana APG III ===
Ao amin' ny [[fanasokajiana APG III]] (2009) dia ahitana izao fianakaviana manaraka izao ny filaharana Liliales:
* ''[[Alstroemeriaceae]]'' (nampidirina ao anatiny ny ''[[Luzuriagaceae]]'')
* ''[[Campynemataceae]]''
* ''[[Colchicaceae]]''
* ''[[Corsiaceae]]''
* ''[[Liliaceae]]''
* ''[[Melanthiaceae]]''
* ''[[Petermanniaceae]]''
* ''[[Philesiaceae]]''
* ''[[Ripogonaceae]]''
* ''[[Smilacaceae]]''
cs0bfu5115012kxysmcqugit632gixe
1134951
1134950
2026-04-12T07:52:56Z
Thelezifor
15140
/* Fanasokajiana */
1134951
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Erythronium japonicum 2006 002.jpg|vignette|450x450px]]
Ny '''Liliales''' dia filaharan-javamaniry [[tokan-dravin-tsimoka]], ao amin' ny zana-kilasy ''Liliidae''. Ny zavamaniry ahitra , izay matetika maniry mihoatra ny roa taona, no tena betsaka ao aminy, izay miavaka noho ny fananany taova ambanin' ny tany toy ny [[Vodin-javamaniry|vody]] na [[Taranja (taova)|taranja]]. Ahitana fianakaviana be mpahalala maromaro izy io, anisan' izany ny ''[[Liliaceae]]'', ny ''[[Melanthiaceae]]'', ary ny ''[[Colchicaceae]]''. Matetika ireo zavamaniry ireo dia manana raviny ahitana kirany mira zotra sy fizaràna mandeha tsitelotelo, ahitana voniny matetika miloko marevaka sy mibaribary, manamora ny famindrana vovobony sahanin' ny bibikely. Ny karazana sasany, toy ny an' ny vondron-karazana ''[[Lilium]]'', dia ambolena betsaka hatao haingo.
Amin' ny lafiny [[Ekôlôjia|ekôlôjika]] dia manana toeram-paniriana isan-karazany ny Liliales, manomboka amin' ny faritra manana [[Toetanin-jana-pehin-tany|toetany trôpikaly]] ka hatramin' ny faritra manana [[toetany antonony]], anisan' izany ny faritra be tendrombohitra. Manana lanjany ara-pitsaboana koa ny zavamairy sasany ao amin' ity filaharana ity izay ampiasaina amin' ny fitsaboana nentim-paharazana na fanamboarana fanafody môderina, nefa misy ihany koa ny karazana misy poizina.
== Fanasokajiana ==
Nivoatra hatrany ny fanasokajiana anatiny ao amin' ny filaharana Lilliales sy ny fianakaviana ao anatiny.
=== Fanasokajiana klasikan' i Cronquist ===
Ao amin' ny [[Fanasokajian' i Cronquist|fanasokajiana klasikan' i Cronquist]] (1981) dia misy fianakaviana 17 ny filaharana Liliales:
* ''[[Agavoideae|Agavaceae]]''
* ''[[Aloaceae|Aloeaceae]]''
* ''[[Amaryllidaceae]]''
* ''[[Cyanastraceae]]''
* ''[[Dracaenaceae]]''
* ''[[Dioscoreaceae]]''
* ''[[Haemodoraceae]]''
* ''[[Hanguanaceae]]''
* ''[[Iridaceae]]''
* ''[[Liliaceae]]''
* ''[[Philydraceae]]''
* ''[[Pontederiaceae]]''
* ''[[Smilacaceae]]''
* ''[[Stemonaceae]]''
* ''[[Taccaceae]]''
* ''[[Velloziaceae]]''
* ''[[Xanthorrhoeaceae]]''
=== Fanasokajiana APG II ===
Ao amin' ny [[fanasokajiana APG II]] (2003), ny filaharana Liliales dia ahitana ireto fianakaviana 10 ireto:
* ''[[Alstroemeriaceae]]''
* ''[[Campynemataceae]]''
* ''[[Colchicaceae]]''
* ''[[Corsiaceae]]''
* ''[[Liliaceae]]''
* ''[[Luzuriagaceae]]''
* ''[[Melanthiaceae]]'' (nampidirina ao anatiny ny ''[[Trilliaceae]]'')
* ''[[Philesiaceae]]''
* ''[[Ripogonaceae]]''
* ''[[Smilacaceae]]''
=== Fanasokajiana APG III ===
Ao amin' ny [[fanasokajiana APG III]] (2009) dia ahitana izao fianakaviana manaraka izao ny filaharana Liliales:
* ''[[Alstroemeriaceae]]'' (nampidirina ao anatiny ny ''[[Luzuriagaceae]]'')
* ''[[Campynemataceae]]''
* ''[[Colchicaceae]]''
* ''[[Corsiaceae]]''
* ''[[Liliaceae]]''
* ''[[Melanthiaceae]]''
* ''[[Petermanniaceae]]''
* ''[[Philesiaceae]]''
* ''[[Ripogonaceae]]''
* ''[[Smilacaceae]]''
8lobnkbx2om7x8xf0zdsj2xxtojad04
Dracaenaceae
0
299008
1134957
2026-04-12T08:11:39Z
Thelezifor
15140
Fianakavian-javamaniry
1134957
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Dracaena draco 5 hatem moushir.JPG|vignette|373x373px|''Dracaena draco'']]
Ny '''''Dracaenaceae''''' dia fianakavian-javamaniry [[tokan-dravin-tsimoka]] izay miovaova fanakilasiana sy azo antoka arakaraka ny fotoana sy arakaraka ny mpanoratra. Tsy misy intsony ankehitriny ity fianakaviana ity ao amin' ny [[fanasokajiana filôjenetika]].
== Fanasokajiana ==
[[Sary:Sansevieria trifasciata Colombia.jpg|ankavia|vignette|''Sansevieria trifasciata'']]
Ity fianakaviana ity dia tsy manan-kery ao amin' ny [[fanasokajiana filôjenetika]] amin' izao taonjato faha-21 izao. Amin' ny ankapobeny dia ahitana vondron-karazana roa izy io, dia ny ''[[Dracaena]]'' sy ny ''[[Sansevieria]]'', anisan' izany ny karazana ambolena noho ny fahazakan' izy ireo hatao zavamaniry anaty trano.
== Tantaran' ny fanasokajiana ==
[[Sary:Sansevieria hyacinthoides inflorescence (4522637575).jpg|vignette|''Sansevieria hyacinthoides'']]
Amin' ny [[fanasokajiana klasika]], dia mety mamorona zana-pianakaviana ao amin' ny ''[[Liliaceae]]'', ao amin' ny ''[[Asparagaceae]]'', na ao amin' ny ''[[Agavoideae|Agavaceae]]'', na tsy mahaforona klady miavaka mihitsy aza, ny ''Dracaenaceae''. Mety mamorona fianakaviana misaraka ihany koa indraindray ny ''[[Sansevieria]]'': ny ''[[Sanseveriaceae]]''.
Nametraka ny vondron-karazan' ny ''Dracaenaceae'' ho ao amin' ny fianakaviana ''[[Ruscaceae]]'' ny [[fanasokajiana APG II]] (2003). Nametraka ireo vondron-karazana ireo ao amin' ny fianakaviana ''[[Asparagaceae]]'', zana-pianakaviana ''[[Nolinoideae]]'' ny [[fanasokajiana APG III]] (2009). Ny [[fanasokajiana APG IV]] (2016) kosa dia mametraka ireo vondron-karazana ireo ao amin' ny fianakaviana ''Asparagaceae'', zana-pianakaviana ''Nolinoideae'', foko ''[[Dracaeneae]]''.
r3a42puaulmkxudih44xfaw9pibq1jd
1134958
1134957
2026-04-12T08:14:19Z
Thelezifor
15140
1134958
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Dracaena draco 5 hatem moushir.JPG|vignette|373x373px|''Dracaena draco'']]
Ny '''''Dracaenaceae''''' dia fianakavian-javamaniry [[tokan-dravin-tsimoka]] izay miovaova fanakilasiana sy azo antoka arakaraka ny fotoana sy arakaraka ny mpanoratra. Tsy misy intsony ankehitriny ity fianakaviana ity ao amin' ny [[fanasokajiana filôjenetika]].
== Fanasokajiana ==
[[Sary:Sansevieria trifasciata Colombia.jpg|ankavia|vignette|''[[Dracaena trifasciata]]'']]
Ity fianakaviana ity dia tsy manan-kery ao amin' ny [[fanasokajiana filôjenetika]] amin' izao taonjato faha-21 izao. Amin' ny ankapobeny dia ahitana vondron-karazana roa izy io, dia ny ''[[Dracaena]]'' sy ny ''[[Sansevieria]]'', anisan' izany ny karazana ambolena noho ny fahazakan' izy ireo hatao zavamaniry anaty trano.
== Tantaran' ny fanasokajiana ==
[[Sary:Sansevieria hyacinthoides inflorescence (4522637575).jpg|vignette|''Sansevieria hyacinthoides'']]
Amin' ny [[fanasokajiana klasika]], dia mety mamorona zana-pianakaviana ao amin' ny ''[[Liliaceae]]'', ao amin' ny ''[[Asparagaceae]]'', na ao amin' ny ''[[Agavoideae|Agavaceae]]'', na tsy mahaforona klady miavaka mihitsy aza, ny ''Dracaenaceae''. Mety mamorona fianakaviana misaraka ihany koa indraindray ny ''[[Sansevieria]]'': ny ''[[Sanseveriaceae]]''.
Nametraka ny vondron-karazan' ny ''Dracaenaceae'' ho ao amin' ny fianakaviana ''[[Ruscaceae]]'' ny [[fanasokajiana APG II]] (2003). Nametraka ireo vondron-karazana ireo ao amin' ny fianakaviana ''[[Asparagaceae]]'', zana-pianakaviana ''[[Nolinoideae]]'' ny [[fanasokajiana APG III]] (2009). Ny [[fanasokajiana APG IV]] (2016) kosa dia mametraka ireo vondron-karazana ireo ao amin' ny fianakaviana ''Asparagaceae'', zana-pianakaviana ''Nolinoideae'', foko ''[[Dracaeneae]]''.
bskikupetmx9gztie187dmpqi3yqt9e
1134959
1134958
2026-04-12T08:15:17Z
Thelezifor
15140
1134959
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Dracaena draco 5 hatem moushir.JPG|vignette|373x373px|''Dracaena draco'']]
Ny '''''Dracaenaceae''''' dia fianakavian-javamaniry [[tokan-dravin-tsimoka]], ao amin' ny filaharana [[Liliales]], izay miovaova fanakilasiana sy azo antoka arakaraka ny fotoana sy arakaraka ny mpanoratra. Tsy misy intsony ankehitriny ity fianakaviana ity ao amin' ny [[fanasokajiana filôjenetika]].
== Fanasokajiana ==
[[Sary:Sansevieria trifasciata Colombia.jpg|ankavia|vignette|''[[Dracaena trifasciata]]'']]
Ity fianakaviana ity dia tsy manan-kery ao amin' ny [[fanasokajiana filôjenetika]] amin' izao taonjato faha-21 izao. Amin' ny ankapobeny dia ahitana vondron-karazana roa izy io, dia ny ''[[Dracaena]]'' sy ny ''[[Sansevieria]]'', anisan' izany ny karazana ambolena noho ny fahazakan' izy ireo hatao zavamaniry anaty trano.
== Tantaran' ny fanasokajiana ==
[[Sary:Sansevieria hyacinthoides inflorescence (4522637575).jpg|vignette|''Sansevieria hyacinthoides'']]
Amin' ny [[fanasokajiana klasika]], dia mety mamorona zana-pianakaviana ao amin' ny ''[[Liliaceae]]'', ao amin' ny ''[[Asparagaceae]]'', na ao amin' ny ''[[Agavoideae|Agavaceae]]'', na tsy mahaforona klady miavaka mihitsy aza, ny ''Dracaenaceae''. Mety mamorona fianakaviana misaraka ihany koa indraindray ny ''[[Sansevieria]]'': ny ''[[Sanseveriaceae]]''.
Nametraka ny vondron-karazan' ny ''Dracaenaceae'' ho ao amin' ny fianakaviana ''[[Ruscaceae]]'' ny [[fanasokajiana APG II]] (2003). Nametraka ireo vondron-karazana ireo ao amin' ny fianakaviana ''[[Asparagaceae]]'', zana-pianakaviana ''[[Nolinoideae]]'' ny [[fanasokajiana APG III]] (2009). Ny [[fanasokajiana APG IV]] (2016) kosa dia mametraka ireo vondron-karazana ireo ao amin' ny fianakaviana ''Asparagaceae'', zana-pianakaviana ''Nolinoideae'', foko ''[[Dracaeneae]]''.
2umor0tzv2ku60b4rg3eiaq7m3mht8i
1134960
1134959
2026-04-12T08:17:30Z
Thelezifor
15140
Rohy anatiny
1134960
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Dracaena draco 5 hatem moushir.JPG|vignette|373x373px|''Dracaena draco'']]
Ny '''''Dracaenaceae''''' dia fianakavian-javamaniry [[tokan-dravin-tsimoka]], ao amin' ny filaharana [[Liliales]], izay miovaova fanakilasiana sy azo antoka arakaraka ny fotoana sy arakaraka ny mpanoratra. Tsy misy intsony ankehitriny ity fianakaviana ity ao amin' ny [[fanasokajiana filôjenetika]].
== Fanasokajiana ==
[[Sary:Sansevieria trifasciata Colombia.jpg|ankavia|vignette|''[[Dracaena trifasciata]]'']]
Ity fianakaviana ity dia tsy manan-kery ao amin' ny [[fanasokajiana filôjenetika]] amin' izao taonjato faha-21 izao. Amin' ny ankapobeny dia ahitana vondron-karazana roa izy io, dia ny ''[[Dracaena]]'' sy ny ''[[Sansevieria]]'', anisan' izany ny karazana ambolena noho ny fahazakan' izy ireo hatao zavamaniry anaty trano.
== Tantaran' ny fanasokajiana ==
[[Sary:Sansevieria hyacinthoides inflorescence (4522637575).jpg|vignette|''Sansevieria hyacinthoides'']]
Amin' ny [[fanasokajiana klasika]], dia mety mamorona zana-pianakaviana ao amin' ny ''[[Liliaceae]]'', ao amin' ny ''[[Asparagaceae]]'', na ao amin' ny ''[[Agavoideae|Agavaceae]]'', na tsy mahaforona klady miavaka mihitsy aza, ny ''Dracaenaceae''. Mety mamorona fianakaviana misaraka ihany koa indraindray ny ''[[Sansevieria]]'': ny ''[[Sanseveriaceae]]''.
Nametraka ny vondron-karazan' ny ''Dracaenaceae'' ho ao amin' ny fianakaviana ''[[Ruscaceae]]'' ny [[fanasokajiana APG II]] (2003). Nametraka ireo vondron-karazana ireo ao amin' ny fianakaviana ''[[Asparagaceae]]'', zana-pianakaviana ''[[Nolinoideae]]'' ny [[fanasokajiana APG III]] (2009). Ny [[fanasokajiana APG IV]] (2016) kosa dia mametraka ireo vondron-karazana ireo ao amin' ny fianakaviana ''Asparagaceae'', zana-pianakaviana ''Nolinoideae'', foko ''[[Dracaeneae]]''.
== Jereo koa ==
* ''[[Dracaena]]''
* ''[[Sansevieria]]''
* ''[[Asparagaceae]]''
* ''[[Agavoideae|Agavaceae]]''
* ''[[Liliaceae]]''
5zg6usiegr0ghxh3c6w0aq8pgydz9sj
Ruscaceae
0
299009
1134968
2026-04-12T08:53:29Z
Thelezifor
15140
Fianakavian-javamaniry tokan-dravin-tsimoka
1134968
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Ruscus aculeatus1.jpg|vignette|374x374px|''Ruscus aculeatus'']]
Ny '''''Ruscaceae''''' dia fianakavian-javamaniry [[tokan-dravin-tsimoka]], ao amin' ny filaharana [[Asparagales]] araka ny [[fanasokajiana APG II]] (2003). Iadian-kevitra ny famaritana azy io. Amin' ny famaritana tery dia misy karazana manodidna ny 9 izay mitsinjara amin' ny vondron-karazana 3 izy io: ''[[Danae]]'' sy ''[[Semele]]'' ary ''[[Ruscus]]''. Araka ny [[Fanasokajian' i Cronquist|fanasokajiana klasikan' i Cronquist]] (1981), ny zavamaniry ao aminy dia ao amin' ny zana-pianakaviana ao amin' ny ''[[Liliaceae]]''.
[[Hazobotry]] na [[vahy]] misy ravina kely dia kely izy ireo, izay maniry any amin' ny faritra manana toetany antonony. Sahanin' ny taho niova ho filôklady misy tsilo ny fiasan' ny krôlôfila ([[famaitso]]).
== Fanasokajiana ==
Ao amin' ny [[fanasokajiana APG II]] (2003), ny ''Ruscaceae'' dia azo raisina na tsia, ary ny vondron-karazana ao aminy dia azo ampidirina ao amin' ny ''[[Asparagaceae]]''. Raha ekena ity fianakaviana ity dia lehibe kokoa, ka ampidirana koa ny karazana ao amin' ny ''[[Eriospermaceae]]'', ao amin' ny ''[[Convallariaceae]]'', sns. Ity fianakaviana ity dia ao amin' ny filaharana [[Asparagales]].
Ao amin' ny [[fanasokajiana APG III]] (2009) dia tsy manan-kery ity fianakaviana ity ary tafiditra ao anatin' ny fianakaviana ''[[Asparagaceae]]'' ny vondron-karazana ao aminy. Anisan' ity fianakaviana ity ny vondron-karazana ''[[Dracaena]]'' sy ''[[Sansevieria]]'', izay ahitana zavamaniry famboly an-trano be mpampiasa. Izy ireo no namorona ny fianakaviana ''[[Dracaenaceae]]'' taloha.
Ny toe-javatra dia mitovy amin' ny vondron-karazana ''Beaucarnea'' sy ''Nolina'' ary ''Dasylirion'', izay zavamaniry miedrika hazo, manana ravina misandrahaka eny an-tendron-tsampana, any amin' ny faritra mafana any [[Amerika]] ary namorona ny fianakaviana ''Nolinaceae'' taloha.
== Lisitry ny vondron-karazana ==
[[Sary:Beaucarnea pliabilis5.jpg|vignette|''Beaucarnea pliabilis'']]
Araka ny famaritana amin' izao fotoana izao dia ahitana karazana 475 mitsinjara amin' ny vondron-karazana 26 ny ''Ruscaceae''.
* ''Aspidistra''
* ''Beaucarnea''
* ''Comosperma''
* ''Convallaria''
* ''Danae''
* ''Dasylirion''
* ''[[Dracaena]]''
* ''Eriospermum''
* ''Liriope''
* ''Maianthemum''
* ''Nolina''
* ''Ophiopogon''
* ''Polygonatum''
* ''Ruscus''
* ''[[Sansevieria]]''
2dvnpmlpq8x8cidm0fj5rfmltodd606
1134969
1134968
2026-04-12T08:54:39Z
Thelezifor
15140
1134969
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Ruscus aculeatus1.jpg|vignette|374x374px|''Ruscus aculeatus'']]
Ny '''''Ruscaceae''''' dia fianakavian-javamaniry [[tokan-dravin-tsimoka]], ao amin' ny filaharana [[Asparagales]] araka ny [[fanasokajiana APG II]] (2003). Iadian-kevitra ny famaritana azy io. Amin' ny famaritana tery dia misy karazana manodidna ny 9 izay mitsinjara amin' ny vondron-karazana 3 izy io: ''[[Danae]]'' sy ''[[Semele]]'' ary ''[[Ruscus]]''. Araka ny [[Fanasokajian' i Cronquist|fanasokajiana klasikan' i Cronquist]] (1981), ny zavamaniry ao aminy dia ao amin' ny zana-pianakaviana ao amin' ny ''[[Liliaceae]]''.
[[Hazobotry]] na [[vahy]] misy ravina kely dia kely izy ireo, izay maniry any amin' ny faritra manana toetany antonony. Sahanin' ny taho niova ho filôklady misy tsilo ny fiasan' ny krôlôfila ([[famaitso]]).
== Fanasokajiana ==
Ao amin' ny [[fanasokajiana APG II]] (2003), ny ''Ruscaceae'' dia azo raisina na tsia, ary ny vondron-karazana ao aminy dia azo ampidirina ao amin' ny ''[[Asparagaceae]]''. Raha ekena ity fianakaviana ity dia lehibe kokoa, ka ampidirana koa ny karazana ao amin' ny ''[[Eriospermaceae]]'', ao amin' ny ''[[Convallariaceae]]'', sns. Ity fianakaviana ity dia ao amin' ny filaharana [[Asparagales]].
Ao amin' ny [[fanasokajiana APG III]] (2009) dia tsy manan-kery ity fianakaviana ity ary tafiditra ao anatin' ny fianakaviana ''[[Asparagaceae]]'' ny vondron-karazana ao aminy. Anisan' ity fianakaviana ity ny vondron-karazana ''[[Dracaena]]'' sy ''[[Sansevieria]]'', izay ahitana zavamaniry famboly an-trano be mpampiasa. Izy ireo no namorona ny fianakaviana ''[[Dracaenaceae]]'' taloha.
Ny toe-javatra dia mitovy amin' ny vondron-karazana ''Beaucarnea'' sy ''Nolina'' ary ''Dasylirion'', izay zavamaniry miedrika hazo, manana ravina misandrahaka eny an-tendron-tsampana, any amin' ny faritra mafana any [[Amerika]] ary namorona ny fianakaviana ''[[Nolinaceae]]'' taloha.
== Lisitry ny vondron-karazana ==
[[Sary:Beaucarnea pliabilis5.jpg|vignette|''Beaucarnea pliabilis'']]
Araka ny famaritana amin' izao fotoana izao dia ahitana karazana 475 mitsinjara amin' ny vondron-karazana 26 ny ''Ruscaceae''.
* ''Aspidistra''
* ''Beaucarnea''
* ''Comosperma''
* ''Convallaria''
* ''Danae''
* ''Dasylirion''
* ''[[Dracaena]]''
* ''Eriospermum''
* ''Liriope''
* ''Maianthemum''
* ''Nolina''
* ''Ophiopogon''
* ''Polygonatum''
* ''Ruscus''
* ''[[Sansevieria]]''
6ldh47d1g9b4oept2qendd1skezjtya
1134971
1134969
2026-04-12T08:57:38Z
Thelezifor
15140
Rohy anatiny
1134971
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Ruscus aculeatus1.jpg|vignette|374x374px|''Ruscus aculeatus'']]
Ny '''''Ruscaceae''''' dia fianakavian-javamaniry [[tokan-dravin-tsimoka]], ao amin' ny filaharana [[Asparagales]] araka ny [[fanasokajiana APG II]] (2003). Iadian-kevitra ny famaritana azy io. Amin' ny famaritana tery dia misy karazana manodidna ny 9 izay mitsinjara amin' ny vondron-karazana 3 izy io: ''[[Danae]]'' sy ''[[Semele]]'' ary ''[[Ruscus]]''. Araka ny [[Fanasokajian' i Cronquist|fanasokajiana klasikan' i Cronquist]] (1981), ny zavamaniry ao aminy dia ao amin' ny zana-pianakaviana ao amin' ny ''[[Liliaceae]]''.
[[Hazobotry]] na [[vahy]] misy ravina kely dia kely izy ireo, izay maniry any amin' ny faritra manana toetany antonony. Sahanin' ny taho niova ho filôklady misy tsilo ny fiasan' ny krôlôfila ([[famaitso]]).
== Fanasokajiana ==
Ao amin' ny [[fanasokajiana APG II]] (2003), ny ''Ruscaceae'' dia azo raisina na tsia, ary ny vondron-karazana ao aminy dia azo ampidirina ao amin' ny ''[[Asparagaceae]]''. Raha ekena ity fianakaviana ity dia lehibe kokoa, ka ampidirana koa ny karazana ao amin' ny ''[[Eriospermaceae]]'', ao amin' ny ''[[Convallariaceae]]'', sns. Ity fianakaviana ity dia ao amin' ny filaharana [[Asparagales]].
Ao amin' ny [[fanasokajiana APG III]] (2009) dia tsy manan-kery ity fianakaviana ity ary tafiditra ao anatin' ny fianakaviana ''[[Asparagaceae]]'' ny vondron-karazana ao aminy. Anisan' ity fianakaviana ity ny vondron-karazana ''[[Dracaena]]'' sy ''[[Sansevieria]]'', izay ahitana zavamaniry famboly an-trano be mpampiasa. Izy ireo no namorona ny fianakaviana ''[[Dracaenaceae]]'' taloha.
Ny toe-javatra dia mitovy amin' ny vondron-karazana ''Beaucarnea'' sy ''Nolina'' ary ''Dasylirion'', izay zavamaniry miedrika hazo, manana ravina misandrahaka eny an-tendron-tsampana, any amin' ny faritra mafana any [[Amerika]] ary namorona ny fianakaviana ''[[Nolinaceae]]'' taloha.
== Lisitry ny vondron-karazana ==
[[Sary:Beaucarnea pliabilis5.jpg|vignette|''Beaucarnea pliabilis'']]
Araka ny famaritana amin' izao fotoana izao dia ahitana karazana 475 mitsinjara amin' ny vondron-karazana 26 ny ''Ruscaceae''.
* ''Aspidistra''
* ''Beaucarnea''
* ''Comosperma''
* ''Convallaria''
* ''Danae''
* ''Dasylirion''
* ''[[Dracaena]]''
* ''Eriospermum''
* ''Liriope''
* ''Maianthemum''
* ''Nolina''
* ''Ophiopogon''
* ''Polygonatum''
* ''[[Ruscus]]''
* ''[[Sansevieria]]''
== Jereo koa ==
* ''[[Agavoideae|Agavaceae]]''
* ''[[Asparagaceae]]''
* ''[[Dracaenaceae]]''
* ''[[Liliaceae]]''
niugwzqog72e6xcjd2lbtpay2zcbxcu
Sonia Backès
0
299010
1134992
2026-04-12T09:29:52Z
Haër14
35835
Noforonina tamin'ny alalan'ny fandikana an'i "[[:fr:Special:Redirect/revision/233199116|Sonia Backès]]"
1134992
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=Sonia Backès|image=Sonia backes 2022.jpg|légende=Sonia Backès en 2022.|fonction1=[[Province Sud (Nouvelle-Calédonie)|Présidente de l'assemblée de la Province Sud]]|depuis le fonction1=17 mai 2019<br /><small>({{durée|17|5|2019}})</small>|prédécesseur 1=[[Philippe Michel (homme politique)|Philippe Michel]]|successeur 1=|fonction2=Présidente des [[Les Républicains calédoniens|Républicains calédoniens]]|depuis le fonction2=7 décembre 2017<br /><small>({{durée|7|12|2017}})</small>|prédécesseur 2=''Fonction créée''|fonction3=[[Ministère de l'Intérieur (France)|Secrétaire d'État chargée de la Citoyenneté]]|depuis le fonction3=|à partir du fonction3=4 juillet 2022|jusqu'au fonction3=10 octobre 2023 <br/> <small>({{durée|4|juillet|2022|10|octobre|2023}})</small>|président 3=[[Emmanuel Macron]]|premier ministre 3=[[Élisabeth Borne]]|ministre 3=[[Gérald Darmanin]]|gouvernement 3=[[Gouvernement Borne|Borne]]|prédécesseur 3=[[Marlène Schiappa]] <small>(indirectement, ministre)</small>|successeur 3=[[Sabrina Agresti-Roubache]]|fonction4=Porte-parole et membre du [[gouvernement de la Nouvelle-Calédonie]]<ref group="N">Chargée de l'[[Énergie]], du [[Budget]], des [[Finances]], de la [[Fiscalité]], de l'[[Économie numérique]], ainsi que du suivi des questions liées à la Communication audiovisuelle, à la Commission du CSA-NC, à l'[[Enseignement supérieur]], à la [[Recherche scientifique|Recherche]] et au Transfert de l'enseignement.</ref>|depuis le fonction4=|à partir du fonction4=3 juin 2011|jusqu'au fonction4=26 juin 2014<br /><small>({{durée|3|6|2011|26|6|2014}})</small>|élection4={{date|3|mars|2011}}|réélection4={{date|17|mars|2011}}<br/>{{date|1er|avril|2011}}<br/>{{date|10|juin|2011}}|président 4=[[Harold Martin]]|premier ministre 4=|gouvernement 4=[[Neuvième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|Martin III]], [[Dixième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|IV]], [[Onzième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|V]] et [[Douzième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|VI]]|fonction5=Membre du [[Gouvernement de la Nouvelle-Calédonie|gouvernement de la<br>Nouvelle-Calédonie]]<ref group="N">Chargée de l'[[Système éducatif en Nouvelle-Calédonie|Enseignement]] et des questions relatives à l'[[Système éducatif en Nouvelle-Calédonie#Enseignement supérieur|Enseignement supérieur]] (2009-2011).</ref>{{,}}<ref group="N">Chargée du contrôle et de l'animation des secteurs de la [[Protection sociale]], de la [[Solidarité (notion)|Solidarité]], du [[Handicap]], de l'[[Agriculture]], de l'[[Élevage]], de la [[Pêche (halieutique)|Pêche]] et de la Politique de la famille (2014-2015).</ref>|depuis le fonction5=|à partir du fonction5=26 juin 2014|jusqu'au fonction5=10 juillet 2015<br /><small>({{durée|26|6|2014|10|7|2015}})</small>|élection5={{date|5|juin|2014}}|réélection5={{date|3|décembre|2014}}|président 5=[[Cynthia Ligeard]]<br/>[[Philippe Germain]]|premier ministre 5=|gouvernement 5=[[Treizième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|Ligeard]]<br>[[Quatorzième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|Germain I]]|fonction6=|depuis le fonction6=|à partir du fonction6=15 juin 2009|jusqu'au fonction6=3 mars 2011<br /><small>({{durée|15|6|2009|3|6|2011}})</small>|élection6={{date|5|juin|2009}}|président 6=[[Philippe Gomès]]|gouvernement 6=[[Huitième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|Gomès]]|nom de naissance=Sonia Dos Santos|date de naissance=21 mai 1976|lieu de naissance=[[Nouméa]] ([[Nouvelle-Calédonie]], [[France]])|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[France|Française]]|parti=[[Rassemblement pour la République|RPR]] <small>(1994-2002)</small><br>[[Le Rassemblement|RPCR]] <small>(1994-2004)</small><br>[[Union pour un mouvement populaire|UMP]] <small>(2002-2015)</small><br/>[[Le Rassemblement|R-UMP]] <small>(2004-2013)</small><br/>[[Mouvement populaire calédonien|MPC]] <small>(2013-2015)</small><br/>[[Les Républicains de Nouvelle-Calédonie|LR-NC]] <small>(2015-2017)</small><br/>[[Les Républicains calédoniens|LRC]] <small>(depuis 2017)</small><br/>[[Renaissance (parti)|LREM/RE]] <small>(depuis 2022)</small>|université=[[Université française du Pacifique]]<br/>[[Université de Pau et des pays de l'Adour]]<br/>[[Université Joseph-Fourier]]<br/>[[Institut polytechnique de Grenoble]]|profession=[[Ingénieur en informatique]]|féminin=oui}}
Sonia Backès, teraka tao Nouméa, Nouvelle-Calédonie tamin'ny 21 Mey 1976, dia mpanao politika frantsay sady sendikalista. Mpanohitra ny fahaleovantena izy, niasa tao amin'ny governemanta Nouvelle-Calédonie nanomboka tamin'ny 2009 ka hatramin'ny 2015 ary avy eo dia Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena tao Paris nanomboka tamin'ny 2022 ka hatramin'ny 2023. Nanomboka tamin'ny 2019, izy no Filohan'ny Antenimieran'ny Faritany Atsimo.
== Tantaram-piainany ==
=== Fahazazana sy fanabeazana ===
Sonia Dos Santos dia teraka tamin'ny 21 Mey 1976 tao Nouméa (Nouvelle-Calédonie). Zafikelin'ireo Portiogey mpifindra monina nandositra ny fitondrana Estado Novo tsy refesi-mandidy notarihan'i António de Oliveira Salazar izy ary nanorim-ponenana tao Nouméa tamin'ny 1952.[1] Nanakaiky ny hevitr'ilay mpikatroka manohitra ny fahaleovantena Nouvelle-Calédonie Jacques Lafleur ny rainy.[2]
Rehefa dimy taona izy dia nisara-panambadiana ny ray aman-dreniny[1] ary niara-nipetraka tamin'ny reniny tao Vincennes (Val-de-Marne), any amin'ny tanibe Frantsa izy. Lasa Scientologista[2] ny reniny. Nandritra ny fotoana kelikely, dia nianatra tany amin'ny sekoly Scientology tsy miankina izy, ny Sekolin'ny Fifohazana, saingy rehefa avy nanakatona izany ny fanjakana[3], dia nanohy ny fianarany tany amin'ny sekoly ambaratonga fototra i Sonia Backès saingy nanohy nitombo tao anatin'ny hetsika Scientology. Noho ny fisalasalana, rehefa avy nampitandrina azy momba ny toetran'ny Scientology toy ny fivavahana ny namany iray, dia nalefan'ny reniny tany Angletera izy, tany Saint Hill, foiben'ny Scientology, izay nandidiana azy hanapaka ny fifandraisana rehetra amin-drainy. Nahavita nandositra izy ary niaraka tamin-drainy tany Nouvelle-Calédonie folo andro taty aoriana[4]. Na izany aza, mametraka fisalasalana momba ity dikan-teny ity ny Le Monde, indrindra fa ny fifanakalozana hafatra an-tsoratra teo amin'i Sonia Backès sy ny reniny ny ampitson'ny nanendrena azy ho ao amin'ny governemanta izay toa mampiseho fa ity tantara ity dia natao hampihetsi-po ny mpanao gazety[5].
Nanomboka ny fianarany tao amin'ny Oniversite Frantsay Pasifika any Nouméa izy, ary avy eo nahazo mari-pahaizana maîtrise momba [[Matematika|ny matematika]] avy amin'ny Oniversiten'i Pau sy ny faritr'i Adour tamin'ny 1997, nahazo diplaoma fikarohana ara-teknolojia (DRT) momba [[Kajimirindra|ny siansa informatika]] avy amin'ny Oniversiten'i Joseph Fourier (Grenoble-I) ary lasa injeniera informatika avy amin'ny Grenoble Institute of Technology tamin'ny 2001 <ref name="lidla">{{Cite journal |last=[[Bérengère Bonte]] |date=26 octobre 2022 |title=Discussions sur la Nouvelle-Calédonie : qui est Sonia Backès, la secrétaire d’État anti-indépendantiste ? |url=https://www.francetvinfo.fr/replay-radio/l-intrus-de-l-actu/relation-franco-allemande-qui-est-jorg-kukies-le-2e-cerveau-du-chancelier-allemand_5425084.html |journal=France tv info, replay radio de l'émission « L'Intrus de l'actu » |access-date=17 août 2023}}.</ref> . Niditra tao amin'ny Rally for Caledonia in the Republic (RPCR, antoko elatra havanana lehibe manohitra ny fahaleovantena izay nanjaka tamin'ny politika teo an-toerana tamin'izany fotoana izany) izy tamin'ny faha-valo ambin'ny folo taonany, tamin'ny 1994 <ref>{{Cite journal |date=2022-07-04 |title=La Calédonienne Sonia Backès nommée Sécrétaire d’Etat chargée de la Citoyenneté |url=https://www.radio1.pf/la-caledonienne-sonia-backes-nommee-secretaire-detat-chargee-de-la-citoyennete/ |journal=radio1.pf |language=fr}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Les décodeurs |date=2023-07-20 |title=Remaniement : qui sont les membres du nouveau gouvernement d’Elisabeth Borne ? |url=https://www.lemonde.fr/les-decodeurs/article/2023/07/20/remaniement-qui-sont-les-membres-du-nouveau-gouvernement-d-elisabeth-borne_6182810_4355770.html |journal=Le Monde.fr |language=fr}}.</ref> . Nandray anjara tamin'ny fampielezan-kevitra tamin'ny fifidianana isam-paritra tamin'ny 2004 <ref name="sbgb">{{Cite journal |last=Nathalie Vermorel |date=20 mars 2012 |title=Sonia Backes : Dans le grand bain |url=https://www.lnc.nc/article/local-l-hebdo/sonia-backes-dans-le-grand-bain |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Niverina tany [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]] izy tamin'ny taona 2001 <ref name="sbgb">{{Cite journal |last=Nathalie Vermorel |date=20 mars 2012 |title=Sonia Backes : Dans le grand bain |url=https://www.lnc.nc/article/local-l-hebdo/sonia-backes-dans-le-grand-bain |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref>, ary niditra tao amin'ny Tale Jeneralin'ny Teknolojian'ny Fampahalalam-baovao sy ny Serivisy (DTSI) an'ny governemanta <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> , <ref>{{Pdf}} {{Cite book |last=Dorothée Tromparent et Hubert Vieille |date=2014 |title=Des clés pour comprendre les syndicats de Nouvelle-Calédonie. Chronique de leur origine, leur histoire et leur évolution |url=https://dtenc.gouv.nc/sites/default/files/atoms/files/00_livre_syndicats_dte.pdf |language=fr |publisher=Editions Djubea}}.</ref> .
=== FIVELOMANA ===
==== sendikà ====
ny17 août 2006, Sonia Backès no voafidy ho filohan'ny UTCFE-CGC <ref>{{Cite journal |date=18 août 2006 |title=Sonia Backes prend les rênes de la CFE-CGC |url=https://www.lnc.nc/article/social/sonia-backes-prend-les-renes-de-la-cfe-cgc |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]]}}.</ref> .
ny2 septembre 2008, nandao ny fiadidian'ny UTCFE-CGC izy mba hifantoka amin'ny politika miaraka amin'ny Rassemblement <ref name="mwsb">{{Cite journal |last=Marc Baltzer et Sonia Backès |date=29 août 2008 |title=Sonia Backes : Je retourne en politique |url=https://www.lnc.nc/article/societe/sonia-backes-je-retourne-en-politique |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]]}}.</ref> .
==== Fiainana ara-politika ====
Rehefa nandao ny hetsika sendikaly izy dia niditra tao amin'ny mpiasan'ny antoko Rassemblement-UMP tao amin'ny Kongresin'i Nouvelle-Calédonie[1]. Raha lazaina amin'ny fomba manokana kokoa, dia lasa mpanolotsaina ho an'ny filohan'ny antenimiera sy ny antoko, Pierre Frogier, izy. Ohatra, nandray anjara tamin'ny dingana ara-dalàna handinihana ny volavolan-dalàna momba ny fiarovana ny asa eo an-toerana izy ary, tamin'io olana io, dia nifandona tamin'ny filohan'ny governemanta, Harold Martin[2].
Kandida amin'ny fifidianana isam-paritany10 mai 2009, amin'ny 12 Toerana tao amin'ny lisitry ny Rassemblement-UMP notarihin'i Pierre Frogier tany Atsimo <ref>{{Cite journal |date=22 avril 2009 |title=10 dans le Sud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/10-dans-le-sud |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref>, izy dia iray amin'ireo solontenan'ny hetsiky ny tanora tao amin'ny antoko <ref>{{Cite journal |last=Henri Lepot |date=14 avril 2009 |title=Le Rassemblement lève le voile sur sa liste Sud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/le-rassemblement-leve-le-voile-sur-sa-liste-sud |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |date=29 avril 2009 |title=Les échos |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-echos-4 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Avy eo dia nahazo ny fe-potoam-piasany voalohany ho mpanolotsaina isam-paritra izy <ref>{{Cite journal |date=11 mai 2009 |title=ça bouge dans les 3 provinces |url=https://www.lnc.nc/article/politique/ca-bouge-dans-les-3-provinces |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> ary koa voafidy ho ao amin'ny Kongresy <ref>{{Cite journal |date=12 mai 2009 |title=Le nouveau visage du Congrès |url=https://www.lnc.nc/article/politique/le-nouveau-visage-du-congres |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Na izany aza, niasa tao vetivety ihany izy, ary voafidy haingana ho ao amin'ny governemanta <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> .
ny5 juin 2009 Voafidy ho mpikambana tao amin'ny governemantan'i Gomès i Sonia Backès <ref name="lidla">{{Cite journal |last=[[Bérengère Bonte]] |date=26 octobre 2022 |title=Discussions sur la Nouvelle-Calédonie : qui est Sonia Backès, la secrétaire d’État anti-indépendantiste ? |url=https://www.francetvinfo.fr/replay-radio/l-intrus-de-l-actu/relation-franco-allemande-qui-est-jorg-kukies-le-2e-cerveau-du-chancelier-allemand_5425084.html |journal=France tv info, replay radio de l'émission « L'Intrus de l'actu » |access-date=17 août 2023}}.</ref> , <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> . Amin'ny maha-mpikambana zandriny indrindra azy, dia tompon'andraikitra tamin'ny sehatry ny fanabeazana <ref name="lnc">{{Cite journal |last=Yann Mainguet |date=25 novembre 2009 |title=Sonia Backes, l'ascension de la benjamine |url=https://www.lnc.nc/article/politique/sonia-backes-l-ascension-de-la-benjamine |journal=Les Nouvelles Calédoniennes}}.</ref> sy ny fanaraha-maso ny olana mifandraika amin'ny fampianarana ambony <ref>{{Pdf}} {{Cite journal |last=Christophe Chabrot |date=2009 |title=Les élections provinciales de Nouvelle-Calédonie
du 10 mai 2009 : contexte et enjeux |url=https://shs.hal.science/halshs-00696681/document |journal=SHS HAL |access-date=24 août 2020}}.</ref> . Ho an'ity governemanta ity, dia nomena andraikitra voalohany indrindra izy amin'ny fitantanana ny fanavaozana feno ny fandaharam-pianarana any amin'ny sekoly ambaratonga fototra sy ny famoronana ny sata maha-mpianatra ho an'ny mponin'i Nouvelle-Calédonie amin'ny alàlan'ny « Tranon'ny Mpianatra » <ref>{{Cite journal |last=D.M. (Agence de presse GHM) |date=9 octobre 2009 |title=Le gouvernement demande l'aide de l'Etat |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Manana fifandraisana sarotra amin'ny filohan'ny governemanta Philippe Gomès ihany koa izy, izay toheriny matetika, toy izany koa ireo mpiara-miasa aminy roa avy amin'ny Rassemblement na ireo mpikambana mpomba ny fahaleovantenan'ny Union calédonienne <ref>{{Cite journal |last=Marc Baltzer |date=4 février 2010 |title=L'affaire Ollivaud divise le gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/l-affaire-ollivaud-divise-le-gouvernement |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Henri Lepot |date=10 février 2010 |title=Gomès mis en minorité sur l'affaire Ollivaud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/gomes-mis-en-minorite-sur-l-affaire-ollivaud |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Sylvain Amiotte |date=17 avril 2010 |title=L'école s'ouvre au débat |url=https://www.lnc.nc/article/education/l-ecole-s-ouvre-au-debat |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> .
==== Mpikambana ao amin'ny governemantan'i Martin III, IV, V ary VI ====
Teo anelanelan'ny volana Martsa sy Jona 2011, dia voafidy indray inefatra ho isan'ireo governemanta nifandimby nandritra io vanim-potoana io izy: Martin III[1], IV[2], V[3], ary VI[4]. Tao amin'ireo governemanta ireo, dia tompon'andraikitra tamin'ny tetibola, ny fitantanam-bola, ny hetra, ny toekarena nomerika, ary ny sehatry ny angovo izy. Niandraikitra ihany koa ny olana mifandraika amin'ny fifandraisana amin'ny alalan'ny feo sy sary ary ny famindrana andraikitra ara-pampianarana izy, ary koa ny maha-mpitondra tenin'ny governemanta azy, sady nitazona ny andraikitra amin'ny fampianarana ambony, izay ampiarahina amin'ny fikarohana ankehitriny[5],[6],[7].
Avy eo, rehefa vita ny famindrana ny fahefana farany mifandraika amin'ny fanabeazana (fampianarana ambaratonga faharoa ho an'ny daholobe, fahasalamana any an-tsekoly, fanabeazana tsy miankina) any Nouvelle-Calédonie,11 Janoary 2012, namela ireo sehatra fanentanana sy fanaraha-maso ireo ho an'i Jean-Claude Briault izy <ref>{{Cite journal |date=23 juillet 2016 |title=Et aussi. Nouvelle répartition des secteurs |url=https://www.lnc.nc/article/pays/et-aussi |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Miandraikitra ny toekarena nomerika, ny15 mars 2011 Izy no nanokatra ny seminera voalohany tao amin'ny Digital Observatory. Ity andrim-panjakana ity, tohanan'ny governemanta, dia natao hanara-maso ny fivoarana sy ireo mpisehatra ao amin'ny sehatra nomerika <ref>{{Cite journal |last=Tomislav Govekar |date=16 mars 2011 |title=L’Observatoire des nouvelles technologies voit loin |url=https://www.lnc.nc/article/economie/l-observatoire-des-nouvelles-technologies-voit-loin |journal=Les Nouvelles Calédoniennes}}.</ref> . Avy eo, amin'ny maha-mpitondra tenin'ny governemanta azy, dia mandamina izy, manomboka amin'ny3 octobre 2012 birao isam-bolana miaraka amin'ny vahoaka <ref>{{Cite journal |date=27 septembre 2012 |title=Allô le gouvernement, j'écoute |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/allo-le-gouvernement-j-ecoute |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Momba ny hetra, tamin'ny taona 2013 dia niaro ny fanavaozana ny hetra miditra izay mikendry indrindra ny hanova ny fetran'ny fenitry ny hetra izy ary niteraka fifandirana tamin'ny filohan'ny komitin'ny hetra tao amin'ny Kongresy, Caroline Machoro, mpanohana ny fahaleovantena, ary koa tamin'ny Caledonia Together <ref>{{Cite journal |last=P.Ch. |date=22 mai 2013 |title=La guerre est déclarée |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/la-guerre-est-declaree |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Sekretera Jeneralin'ny Hetsika ====
ny21 août 2012 Notendren'i Pierre Frogier ho sekretera jeneralin'ny Rassemblement-UMP <ref>{{Cite journal |date=24 août 2012 |title=Le Rump en pleine restructuration |url=https://www.calameo.com/read/0012504588bb3b9074b5e |journal=DNC}}.</ref> izy. Miaraka amin'ireo olo-malaza hafa, indrindra fa avy amin'ny taranaka tanora, fantatra amin'ny anarana hoe « mpanorina indray " Tao amin'ny fampitam-baovao teo an-toerana, dia naneho hevitra mahery vaika momba an'i Pierre Frogier izy <ref>{{Cite journal |date=24 août 2012 |title=Édito : Le Temps du renouveau |url=https://www.calameo.com/read/0012504588bb3b9074b5e |journal=DNC}}.</ref> .
==== Fananganana ny MPC sy ny UCF ====
Tamin'ny 18 Febroary 2013, raha nizotra ho amin'ny fisarahana ny Rassemblement-UMP, dia naato tamin'ny asany i Gaël Yanno, filoha lefitra voalohany sady mpitondra tenin'ny antoko, ary i Sonia Backès, sekretera jeneraly vonjimaika, filohany, Pierre Frogier.[1] Nofaranana tamin'ny 28 Martsa 2013 ny fiatoana, rehefa nanambara ny fananganana antoko vaovao i Gaël Yanno sy Sonia Backès: ny Caledonian Popular Movement (MPC), niaraka tamin'ny fanohanan'i Jean-François Copé nasionaly. Iray amin'ireo mpitondra tenin'ny hetsika valo i Sonia Backès mandra-pahatongan'ny kongresy nananganana azy, izay nokasaina hatao tamin'ny volana Jona.[2]
Tamin'ny 31 Jolay, Sonia Backès no voatendry ho Sekretera Jeneraly <ref>{{Cite journal |last=Gaël Yanno, propos recueillis par Christopher Albano |date=2 août 2013 |title=Pour une collectivité de la République française de type fédéré |url=https://www.calameo.com/read/001250458e77b8b6171c1 |journal=DNC}}.</ref> .
==== Kandida UCF amin'ny fifidianana 2014 ====
Kandida amin'ny 6 faha-6 i Sonia Backès ao amin'ny « Firaisana ho an'i Nouméa notarihin'i Gaël Yanno tamin'ny fifidianana monisipaly tamin'ny Martsa 2014 tao Nouméa <ref>{{Cite journal |date=12 mars 2014 |title=Neuf communes : 47 listes |url=https://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/municipales-2014/neuf-communes-47-listes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Voafidy ho mpanolotsaina monisipaly izy <ref>{{Cite web |title=Résultats des élections municipales et communautaires 2014 - Nouméa - Résultats reçus 2d tour - Résultats définitifs |url=https://www.interieur.gouv.fr/Elections/Les-resultats/Municipales/elecresult__MN2014/(path)/MN2014/988/988818.html |access-date=25 août 2023 |website=interieur.gouv.fr}}.</ref> .
Ny tena zava-dehibe indrindra dia ny nifidianana azy tamin'ny Aprily 2014 hitarika ny lisitry ny UCF ho an'ny fifidianana isam-paritra amin'ny 11 Mey any Atsimo <ref>{{Cite journal |last=Yann Mainguet |date=11 avril 2014 |title=Backès aux commandes |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/backes-aux-commandes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Natao teo ankavanan'ny toby mpanohitra ny fahaleovantena ny fampielezan-keviny, satria te hifampiraharaha amin'ireo antoko mpanohana ny fahaleovantena mandritra ny herintaona monja izy mba handaminana ny fitsapan-kevi-bahoaka voalohany momba ny fahaleovantena izay nomen'ny Fifanarahana Nouméa tamin'ny 2015 <ref>{{Cite journal |last=AFP |date=7 mai 2014 |title=Indépendance ou non, la question du statut au centre des élections en Nouvelle-Calédonie |url=https://www.tahiti-infos.com/Independance-ou-non-la-question-du-statut-au-centre-des-elections-en-Nouvelle-Caledonie_a100573.html |journal=Tahiti Infos}}.</ref> . Nahazo ny laharana fahatelo izy ireo, taorian'ny Caledonia Together sy ny Front for Unity (FPU, fiaraha-mitantana natsangana nanodidina ny Rally ), tamin'ny 18,14 -n'ny vato ary solontena voafidy 8 <ref>{{Cite journal |date=12 mai 2014 |title=Provinciales : les résultats en bref |url=https://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/provinciales-les-resultats-en-bref |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Taorian'ny latsa-bato, izy no iray tamin'ireo mpanelanelana telo notendren'ny UCF, niaraka tamin'i Gaël Yanno sy Isabelle Lafleur, mba hahatratra ny « fifanarahana fitantanana " miantoka ny maro an'isa tsy mivadika ao amin'ireo andrim-panjakana miaraka amin'ireo mpanohitra azy teo aloha avy amin'ny Calédonie Ensemble sy ny FPU <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=14 mai 2014 |title=Le dîner des loyalistes |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/provinciales-2014/le-diner-des-loyalistes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Izy koa no mitarika ny vondrona UCF ao amin'ny Kongresy <ref>{{Cite journal |last=Claudette Trupit (A.P) |date=22 mai 2014 |title=Cinq groupes politiques au Congrès de Nouvelle-Calédonie |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/2014/05/22/cinq-groupes-politiques-au-congres-de-nouvelle-caledonie-154619.html |journal=NC 1{{re}}}}.</ref> . Saingy, toy ny tamin'ny taona 2009, rehefa voafidy ho ao amin'ny governemanta ny5 juin 2014, dia tsy mipetraka intsony ao amin'ity fivoriana ity izy <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=6 juin 2014 |title=Ligeard sans vice-président. Repères : Les entrants et les sortants du Congrès |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/ligeard-sans-vice-president |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Mpikambana ao amin'ny governemanta Ligeard sy Germain I ====
Tamin'ny faran'ny volana Jona 2014, tao anatin'ny 13&nbsp;Tao amin'ny governemanta natsangana teo ambanin'ny Fifanarahana Nouméa ary notarihin'i Cynthia Ligeard, i Sonia Backès no tompon'andraikitra tamin'ny fanaraha-maso sy ny fandrindrana ny sehatry ny fiarovana ara-tsosialy, ny firaisankina, ny fahasembanana, ny fambolena, ny fiompiana, ny jono ary ny politika momba ny fianakaviana <ref>{{Cite web |last=Cédric Valax |year=2014 |title=Cynthia Ligeard préside le 13ème gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://www.radio1.pf/cynthia-ligeard-preside-le-13eme-gouvernement-de-nouvelle-caledonie/ |access-date=22 août 2023 |website=Radio1 Tahiti}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Gaëlle Grès |date=26 juin 2014 |title=Gouvernement : les secteurs enfin attribués |url=http://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/gouvernement-les-secteurs-enfin-attribues |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Izy koa no nandray ny andraikitry ny filohan'ny Sampan-draharaha misahana ny fisorohana sy ny fanonerana ny loza ara-pambolena na voajanahary any Nouvelle-Calédonie (APICAN) <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=9 août 2014 |title=L'autre alternance |url=https://www.lnc.nc/article/pays/economie/l-autre-alternance |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Raha niatrika hain-tany mafy [[Kaledônia-Vaovao|i Nouvelle-Calédonie]], dia nanambara drafitra fanampiana ho an'ny tantsaha sy ny mpiompy biby fiompy izy <ref>{{Cite journal |date=16 août 2014 |title=Aides anti-sécheresse, mode d'emploi |url=https://www.lnc.nc/article/pays/aides-anti-secheresse-mode-d-emploi |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
ny31 décembre 2014 Voafidy indray ho mpikambana ao amin'ny antoko 14 izy, saingy nandà ny hanapa-kevitra eo amin'ny firotsahan-kofidianan'i Cynthia Ligeard sy Philippe Germain ho filoham-pirenena izy ireo, ka tsy afaka nandray ny andraikiny tanteraka ny mpanatanteraka vaovao <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=3 janvier 2015 |title=Pas de président élu |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/pas-de-president-elu |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Tanteraka izany tamin'ny fifidianana an'i Philippe Germain tamin'nyavril 2015 Avy eo dia niverina tamin'ny sehatra fitarihana sy fanaraha-maso mitovy amin'ny teo aloha izy <ref>{{Cite journal |last=Martin Charmasson |date=3 avril 2015 |title=La répartition des secteurs du 14e gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/2015/04/03/pas-de-surprise-dans-la-repartition-des-secteurs-du-gouvernement-244583.html |journal=NC 1{{re}}}}.</ref> . Nametraka ny tenany tao amin'ny mpanohitra tao anatin'ity governemanta vaovao ity izy, tahaka ireo mpiara-miasa aminy roa avy amin'ny Rassemblement <ref>{{Cite journal |last=Ph. F. |date=4 avril 2015 |title=La répartition des secteurs du 14e gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/un-choix-democratique |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Farany, ny9 juillet 2015, izay miha-manohitra an'i Philippe Germain hatrany ary liana amin'ny mety hisian'ny fananganana vondrona Les Républicains ao amin'ny Kongresy, dia nanambara ny fametraham-pialàny amin'ny governemanta izy, manomboka ny ampitson'iny <ref>{{Cite journal |last=P. Ch. |year=2015 |title=Sonia Backès démissionne |url=https://www.lnc.nc/breve/info-lnc-sonia-backes-demissionne |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=22 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière et Sonia Backès |date=10 juillet 2015 |title=Je veux participer à la construction des Républicains |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/je-veux-participer-a-la-construction-des-republicains |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Filohan'ny vondrona Repoblikana ao amin'ny Kongresy ====
Tamin'ny Jolay 2015, rehefa niverina tao amin'ny Kongresy izy, dia nandray ny andraikitry ny filohan'ny vondrona mpanolotsaina 10 antsoina hoe "The Republicans." Io vondrona io dia nampivondrona ny FPU teo aloha (ary noho izany indrindra ny Le Rassemblement) niaraka tamin'ireo mpanohitra avy amin'ny UCF, anisan'izany i Backès[1],[2]. Nandritra izany fotoana izany ihany koa, dia nametra-pialana tamin'ny toerany ho Sekretera Jeneralin'ny MPC izy, raha mbola mpikambana tao amin'io antoko io[3].
==== Kandida ho an'ny fifidianana solombavambahoaka amin'ny taona 2017 ====
ny11 juin 2017 Tamin'ny fihodinana voalohany tamin'ny fifidianana solombavambahoaka, nahazo vato 17.27 izy. %-n'ny vato, eo aorian'i Philippe Dunoyer ary eo alohan'i Gaël Yanno <ref name="RTL_2017_06_18">{{Cite web |year=2017 |title=Résultats élections législatives 2017 - 1ère circonscription de Nouvelle-Calédonie (988) |url=https://www.rtl.fr/elections-legislatives/departement-nouvelle-caledonie-988/circonscription-01 |access-date=23 août 2023 |website=www.rtl.fr}}.</ref> , <ref>{{Cite web |last=Angélique Souche |year=2017 |title=Législatives : les qualifiés du second tour |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/legislatives-qualifies-du-second-tour-483591.html |access-date=23 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref> . Resy tamin'ny fihodinana faharoa izy tamin'i Philippe Dunoyer izay nahazo 59.15. %-n'ny vato <ref name="RTL_2017_06_18" /> .
==== Filohan'ny Antenimieran'ny Faritany Atsimo ====
En mai 2019, la coalition L'Avenir en confiance, dont Sonia Backès est tête de liste, remporte les élections provinciales, avec vingt élus sur quarante (plus de 40 % des suffrages)[réf. nécessaire]. Le 17 mai, dans l'hémicycle de l'assemblée provinciale, Sonia Backès, affronte au premier tour [[Rock Wamytan]] du [[Front de libération nationale kanak et socialiste|FLNKS]] et [[Milakulo Tukumuli]] de [[L'Éveil océanien]]. Au second tour de scrutin, vingt-trois voix propulsent Sonia Backès présidente de la [[Province Sud (Nouvelle-Calédonie)|province Sud]]<ref>{{Cite web |year=2019 |title=Nouvelle-Calédonie. Les présidents des trois provinces élus |url=https://www.ouest-france.fr/monde/nouvelle-caledonie/nouvelle-caledonie-les-presidents-des-trois-provinces-elus-6354900 |access-date=23 août 2023 |publisher=[[Ouest-France]] |language=fr}}.</ref>,<ref>{{Cite web |last=Jeannette Peteisi |last2=Sheïma Riahi |year=2019 |title=Sonia Backès élue présidente de la province Sud au second tour |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/province-sud/sonia-backes-elue-presidente-province-sud-au-second-tour-711433.html |access-date=23 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref>
Tamin'ny 22 martsa 2020, taorian'ny fanambarana ny fihibohana henjana mba hisorohana ny fihanaky ny valan'aretina Covid-19, dia niantso ny mponina ao amin'ny Faritany Atsimo mba hitoka-monina i Sonia Backès.[1] Roa andro taty aoriana, dia nandidy saron-tava fandidiana iray tapitrisa, saron-tava FFP2 50.000, hydroxychloroquine, ary azithromycin ny filohan'ny Faritany Atsimo.
Tamin'ny 14 Jolay 2024, tao anatin'ny lahateny iray noheverina ho mahery vaika, dia nanohana ny fisarahan'ireo faritany mifototra amin'ny maodely heverina fa akaiky ny [[apartheid]] i Sonia Backès, izay nilazany fa Tsy mitovy ny soatoavina iombonan'ny taranaky ny Eoropeana sy ny mponina Kanak » <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Nouvelle-Calédonie : la loyaliste Sonia Backès demande une "autonomisation des provinces" |url=https://www.france24.com/fr/france/20240714-nouvelle-cal%C3%A9donie-la-loyaliste-sonia-back%C3%A8s-demande-une-autonomisation-des-provinces |access-date=2025-08-01 |website=France 24 |language=fr}}.</ref> .
Noho izany dia mampitaha ny mponina Kanak sy Eoropeana amin'ny " tsy mifangaro ny rano sy ny menaka ", manondro ny fahasamihafana misy eo amin'ny mponina roa tonta eo amin'ny fomba fiainany eo amin'ny fiaraha-monina, ohatra, eo amin'ny toerana omena ny vehivavy ", Na" ao amin'ny rafitra politikany, feodal ho an'ny sasany ary demokratika ho an'ny hafa » <ref>{{Cite web |last=Salvi |first=Ellen |date=2024-07-15 |title=La Nouvelle-Calédonie s’enfonce dans une crise sans fin |url=https://www.mediapart.fr/journal/france/150724/la-nouvelle-caledonie-s-enfonce-dans-une-crise-sans-fin |access-date=2025-08-01 |website=Mediapart |language=fr}}.</ref> , <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Sonia Backès plaide pour une séparation des provinces en Nouvelle-Calédonie |url=https://www.20minutes.fr/societe/4101259-20240714-nouvelle-caledonie-cheffe-file-loyalistes-sonia-backes-plaide-separation-provinces |access-date=2025-08-01 |website=20 Minutes |language=fr}}.</ref> .
Miresaka momba ny sainam-pirenena Kanak izy izay, araka ny filazany, dia lasa " marika voaloton'ny horohoro ary miampanga ireo mpisintaka ny fananana hetsika mponina voalamina tamim-pahakingana mba handresena sy haka ny faritany atsimo "
Ny fisarahan'i Nouvelle-Calédonie ho faritany maromaro dia ho vahaolana ho azy mba " mba hahafahan'ny olona tsirairay miroborobo araka ny faniriany manokana » <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Nouvelle-Calédonie: Sonia Backès (loyaliste) plaide pour une séparation des provinces |url=https://www.lexpress.fr/societe/nouvelle-caledonie-sonia-backes-loyaliste-plaide-pour-une-separation-des-provinces-PHEI5HCPOJBYXIX4AWW5HJ6ESQ/ |access-date=2025-08-01 |website=L'Express |language=fr}}.</ref> .
Manohitra ny Fifanarahana Nouméa izy, izay tsy mamela ity fisarahana ity, izay lazainy ho " mpamadika Nanameloka ihany koa izy tao amin'ny lahateniny ny habibiana mahatsiravina ", NY " asa ambany ary ny fihetsika barbarika "mpikatroka avy amin'ny Sela Mpandrindra ny Hetsika eny an-kianja (CCAT) an'ny FLNKS, izay lazainy ho olona mamon'ny fankahalana " izay maniratsira ny tantarantsika ary manondro ny tetikasa politika mahafaty ", dia ny fahaleovantenan'i Nouvelle-Calédonie.
Tamin'ny 5 Jona 2024, nanambara ny fanafoanana ny fanampiana ara-pitsaboana ho setrin'ny rotaka tany Nouvelle-Calédonie izy, narahin'ny fampiatoana vonjimaika nanomboka ny 15 Jolay 2024, noho ny olana ara-bola. Ity fandaharan'asa fanampiana ara-tsosialy ity dia manome fidirana amin'ny fitsaboana ho an'ny olona 26.000 sahirana ara-bola amin'ny alàlan'ny faktiora mivantana, midika izany fa 10% amin'ny fandaniana ihany no aloany. Nohazavain'i Backès fa afaka mamindra ireo marary tsy afaka mandoa ny fitsaboana any amin'ny tobim-pahasalamana eo an-toerana (CMS) any Greater Nouméa sy Brousse ny dokotera. Naneho ampahibemaso ny tsy fangorahana ny filohan'ny filankevitry ny fitsaboana fa mety hiteraka fatiantoka bebe kokoa amin'ny fiaraha-monina raha sendra misy aretina mafy.[1][2]
==== Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena ====
ny4 juillet 2022 Teo amin'ny {{Nowrap|46 ans}}, i Sonia Backès dia voatendry ho Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena tao amin'ny governemanta faharoan'i [[Élisabeth Borne]], teo ambany fitarihan'i Gérald Darmanin, Minisitry ny Atitany . Mikasa ny hitazona ny andraikitry ny filohan'ny Faritany Atsimon'i Nouvelle-Calédonie izy <ref>{{Cite web |year=2022 |title=De la Nouvelle-Calédonie à Paris : Sonia Backès devient secrétaire d'Etat en charge de la Citoyenneté |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/de-la-nouvelle-caledonie-a-paris-sonia-backes-devient-secretaire-d-etat-en-charge-de-la-citoyennete-1300668.html |access-date=25 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref> .
Tamin'ny Septambra 2022, nanendry an'i Brieuc Frogier, manampahefana voafidy iray hafa avy any Nouvelle-Calédonie sady mpanohana an'i [[Eric Zemmour|Éric Zemmour]] teo aloha izay niaraka tamin'i [[Emmanuel Macron]] taty aoriana, ho mpanolotsaina manokana izy. Taorian'ny adihevitra iray, dia nandao ny toerany izy taKandida tamin'ny fifidianana Antenimieran-doholona tao Nouvelle-Calédonie tamin'ny 24 Septambra 2023 izy, ary resy tamin'ny fihodinana faharoa tamin'ilay kandidà mpomba ny fahaleovantena Robert Xowie, izay nahazoany 44.3%-n'ny vato.[1] Taorian'ny fihaonana tamin'i Emmanuel Macron, dia nanolotra ny fametraham-pialàny tamin'ny governemanta izy tamin'ny 27 Septambra 2023.[2] Nohamafisina tamin'ny alalan'ny didim-panjakana tamin'ny 10 Oktobra 2023 io fametraham-pialàny io, izay nosoloin'i Sabrina Agresti-Roubache tamin'izany fotoana izany.[3]min'ny 7 Septambra <ref>{{Cite web |last=Paul Barcelonne |last2=Hadrien Bect |date=2022-09-07 |title=Un soutien d'Éric Zemmour devient conseiller spécial de la secrétaire d'État à la Citoyenneté |url=https://www.francetvinfo.fr/politique/parti-reconquete/info-franceinfo-un-soutien-d-eric-zemmour-devient-conseiller-special-de-la-secretaire-d-etat-a-la-citoyennete_5347264.html |access-date=2022-09-08 |website=Franceinfo |language=fr-FR}}.</ref> , <ref>{{Cite web |last=Julie Marie-Leconte |date=2022-09-07 |title=Brieuc Frogier, ancien soutien d'Eric Zemmour, quitte son poste de conseiller spécial auprès de la secrétaire d'Etat Sonia Backès |url=https://www.francetvinfo.fr/politique/parti-reconquete/info-franceinfo-brieuc-frogier-ancien-soutien-d-eric-zemmour-quitte-son-poste-de-conseiller-special-aupres-de-la-secretaire-d-etat-sonia-backes_5347855.html |access-date=2022-09-08 |website=Franceinfo |language=fr-FR}}.</ref> .
== Jereo koa ==
=== Lahatsoratra mifandraika ===
* Hetsika Vahoaka Caledoniana
* Ny Hoavy Amim-pahatokiana
* Vehivavy minisitra any Frantsa
* Entin'ny governemanta
=== Rohy ivelany ===
[[Sokajy:Pages avec des traductions non relues]]
1fni2v7cedwnvczfk82blj5dzd3p3n4
1134993
1134992
2026-04-12T09:30:57Z
Haër14
35835
1134993
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=Sonia Backès|image=Sonia backes 2022.jpg|légende=Sonia Backès en 2022.|fonction1=[[Province Sud (Nouvelle-Calédonie)|Présidente de l'assemblée de la Province Sud]]|depuis le fonction1=17 mai 2019<br /><small>({{durée|17|5|2019}})</small>|prédécesseur 1=[[Philippe Michel (homme politique)|Philippe Michel]]|successeur 1=|fonction2=Présidente des [[Les Républicains calédoniens|Républicains calédoniens]]|depuis le fonction2=7 décembre 2017<br /><small>({{durée|7|12|2017}})</small>|prédécesseur 2=''Fonction créée''|fonction3=[[Ministère de l'Intérieur (France)|Secrétaire d'État chargée de la Citoyenneté]]|depuis le fonction3=|à partir du fonction3=4 juillet 2022|jusqu'au fonction3=10 octobre 2023 <br/> <small>({{durée|4|juillet|2022|10|octobre|2023}})</small>|président 3=[[Emmanuel Macron]]|premier ministre 3=[[Élisabeth Borne]]|ministre 3=[[Gérald Darmanin]]|gouvernement 3=[[Gouvernement Borne|Borne]]|prédécesseur 3=[[Marlène Schiappa]] <small>(indirectement, ministre)</small>|successeur 3=[[Sabrina Agresti-Roubache]]|fonction4=Porte-parole et membre du [[gouvernement de la Nouvelle-Calédonie]]<ref group="N">Chargée de l'[[Énergie]], du [[Budget]], des [[Finances]], de la [[Fiscalité]], de l'[[Économie numérique]], ainsi que du suivi des questions liées à la Communication audiovisuelle, à la Commission du CSA-NC, à l'[[Enseignement supérieur]], à la [[Recherche scientifique|Recherche]] et au Transfert de l'enseignement.</ref>|depuis le fonction4=|à partir du fonction4=3 juin 2011|jusqu'au fonction4=26 juin 2014<br /><small>({{durée|3|6|2011|26|6|2014}})</small>|élection4={{date|3|mars|2011}}|réélection4={{date|17|mars|2011}}<br/>{{date|1er|avril|2011}}<br/>{{date|10|juin|2011}}|président 4=[[Harold Martin]]|premier ministre 4=|gouvernement 4=[[Neuvième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|Martin III]], [[Dixième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|IV]], [[Onzième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|V]] et [[Douzième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|VI]]|fonction5=Membre du [[Gouvernement de la Nouvelle-Calédonie|gouvernement de la<br>Nouvelle-Calédonie]]<ref group="N">Chargée de l'[[Système éducatif en Nouvelle-Calédonie|Enseignement]] et des questions relatives à l'[[Système éducatif en Nouvelle-Calédonie#Enseignement supérieur|Enseignement supérieur]] (2009-2011).</ref>{{,}}<ref group="N">Chargée du contrôle et de l'animation des secteurs de la [[Protection sociale]], de la [[Solidarité (notion)|Solidarité]], du [[Handicap]], de l'[[Agriculture]], de l'[[Élevage]], de la [[Pêche (halieutique)|Pêche]] et de la Politique de la famille (2014-2015).</ref>|depuis le fonction5=|à partir du fonction5=26 juin 2014|jusqu'au fonction5=10 juillet 2015<br /><small>({{durée|26|6|2014|10|7|2015}})</small>|élection5={{date|5|juin|2014}}|réélection5={{date|3|décembre|2014}}|président 5=[[Cynthia Ligeard]]<br/>[[Philippe Germain]]|premier ministre 5=|gouvernement 5=[[Treizième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|Ligeard]]<br>[[Quatorzième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|Germain I]]|fonction6=|depuis le fonction6=|à partir du fonction6=15 juin 2009|jusqu'au fonction6=3 mars 2011<br /><small>({{durée|15|6|2009|3|6|2011}})</small>|élection6={{date|5|juin|2009}}|président 6=[[Philippe Gomès]]|gouvernement 6=[[Huitième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|Gomès]]|nom de naissance=Sonia Dos Santos|date de naissance=21 mai 1976|lieu de naissance=[[Nouméa]] ([[Nouvelle-Calédonie]], [[France]])|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[France|Française]]|parti=[[Rassemblement pour la République|RPR]] <small>(1994-2002)</small><br>[[Le Rassemblement|RPCR]] <small>(1994-2004)</small><br>[[Union pour un mouvement populaire|UMP]] <small>(2002-2015)</small><br/>[[Le Rassemblement|R-UMP]] <small>(2004-2013)</small><br/>[[Mouvement populaire calédonien|MPC]] <small>(2013-2015)</small><br/>[[Les Républicains de Nouvelle-Calédonie|LR-NC]] <small>(2015-2017)</small><br/>[[Les Républicains calédoniens|LRC]] <small>(depuis 2017)</small><br/>[[Renaissance (parti)|LREM/RE]] <small>(depuis 2022)</small>|université=[[Université française du Pacifique]]<br/>[[Université de Pau et des pays de l'Adour]]<br/>[[Université Joseph-Fourier]]<br/>[[Institut polytechnique de Grenoble]]|profession=[[Ingénieur en informatique]]|féminin=oui}}
Sonia Backès, teraka tao Nouméa, [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]] tamin'ny 21 Mey 1976, dia mpanao politika frantsay sady sendikalista. Mpanohitra ny fahaleovantena izy, niasa tao amin'ny governemanta Nouvelle-Calédonie nanomboka tamin'ny 2009 ka hatramin'ny 2015 ary avy eo dia Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena tao Paris nanomboka tamin'ny 2022 ka hatramin'ny 2023. Nanomboka tamin'ny 2019, izy no Filohan'ny Antenimieran'ny Faritany Atsimo.
== Tantaram-piainany ==
=== Fahazazana sy fanabeazana ===
Sonia Dos Santos dia teraka tamin'ny 21 Mey 1976 tao Nouméa (Nouvelle-Calédonie). Zafikelin'ireo Portiogey mpifindra monina nandositra ny fitondrana Estado Novo tsy refesi-mandidy notarihan'i António de Oliveira Salazar izy ary nanorim-ponenana tao Nouméa tamin'ny 1952.[1] Nanakaiky ny hevitr'ilay mpikatroka manohitra ny fahaleovantena Nouvelle-Calédonie Jacques Lafleur ny rainy.[2]
Rehefa dimy taona izy dia nisara-panambadiana ny ray aman-dreniny[1] ary niara-nipetraka tamin'ny reniny tao Vincennes (Val-de-Marne), any amin'ny tanibe Frantsa izy. Lasa Scientologista[2] ny reniny. Nandritra ny fotoana kelikely, dia nianatra tany amin'ny sekoly Scientology tsy miankina izy, ny Sekolin'ny Fifohazana, saingy rehefa avy nanakatona izany ny fanjakana[3], dia nanohy ny fianarany tany amin'ny sekoly ambaratonga fototra i Sonia Backès saingy nanohy nitombo tao anatin'ny hetsika Scientology. Noho ny fisalasalana, rehefa avy nampitandrina azy momba ny toetran'ny Scientology toy ny fivavahana ny namany iray, dia nalefan'ny reniny tany Angletera izy, tany Saint Hill, foiben'ny Scientology, izay nandidiana azy hanapaka ny fifandraisana rehetra amin-drainy. Nahavita nandositra izy ary niaraka tamin-drainy tany Nouvelle-Calédonie folo andro taty aoriana[4]. Na izany aza, mametraka fisalasalana momba ity dikan-teny ity ny Le Monde, indrindra fa ny fifanakalozana hafatra an-tsoratra teo amin'i Sonia Backès sy ny reniny ny ampitson'ny nanendrena azy ho ao amin'ny governemanta izay toa mampiseho fa ity tantara ity dia natao hampihetsi-po ny mpanao gazety[5].
Nanomboka ny fianarany tao amin'ny Oniversite Frantsay Pasifika any Nouméa izy, ary avy eo nahazo mari-pahaizana maîtrise momba [[Matematika|ny matematika]] avy amin'ny Oniversiten'i Pau sy ny faritr'i Adour tamin'ny 1997, nahazo diplaoma fikarohana ara-teknolojia (DRT) momba [[Kajimirindra|ny siansa informatika]] avy amin'ny Oniversiten'i Joseph Fourier (Grenoble-I) ary lasa injeniera informatika avy amin'ny Grenoble Institute of Technology tamin'ny 2001 <ref name="lidla">{{Cite journal |last=[[Bérengère Bonte]] |date=26 octobre 2022 |title=Discussions sur la Nouvelle-Calédonie : qui est Sonia Backès, la secrétaire d’État anti-indépendantiste ? |url=https://www.francetvinfo.fr/replay-radio/l-intrus-de-l-actu/relation-franco-allemande-qui-est-jorg-kukies-le-2e-cerveau-du-chancelier-allemand_5425084.html |journal=France tv info, replay radio de l'émission « L'Intrus de l'actu » |access-date=17 août 2023}}.</ref> . Niditra tao amin'ny Rally for Caledonia in the Republic (RPCR, antoko elatra havanana lehibe manohitra ny fahaleovantena izay nanjaka tamin'ny politika teo an-toerana tamin'izany fotoana izany) izy tamin'ny faha-valo ambin'ny folo taonany, tamin'ny 1994 <ref>{{Cite journal |date=2022-07-04 |title=La Calédonienne Sonia Backès nommée Sécrétaire d’Etat chargée de la Citoyenneté |url=https://www.radio1.pf/la-caledonienne-sonia-backes-nommee-secretaire-detat-chargee-de-la-citoyennete/ |journal=radio1.pf |language=fr}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Les décodeurs |date=2023-07-20 |title=Remaniement : qui sont les membres du nouveau gouvernement d’Elisabeth Borne ? |url=https://www.lemonde.fr/les-decodeurs/article/2023/07/20/remaniement-qui-sont-les-membres-du-nouveau-gouvernement-d-elisabeth-borne_6182810_4355770.html |journal=Le Monde.fr |language=fr}}.</ref> . Nandray anjara tamin'ny fampielezan-kevitra tamin'ny fifidianana isam-paritra tamin'ny 2004 <ref name="sbgb">{{Cite journal |last=Nathalie Vermorel |date=20 mars 2012 |title=Sonia Backes : Dans le grand bain |url=https://www.lnc.nc/article/local-l-hebdo/sonia-backes-dans-le-grand-bain |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Niverina tany [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]] izy tamin'ny taona 2001 <ref name="sbgb">{{Cite journal |last=Nathalie Vermorel |date=20 mars 2012 |title=Sonia Backes : Dans le grand bain |url=https://www.lnc.nc/article/local-l-hebdo/sonia-backes-dans-le-grand-bain |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref>, ary niditra tao amin'ny Tale Jeneralin'ny Teknolojian'ny Fampahalalam-baovao sy ny Serivisy (DTSI) an'ny governemanta <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> , <ref>{{Pdf}} {{Cite book |last=Dorothée Tromparent et Hubert Vieille |date=2014 |title=Des clés pour comprendre les syndicats de Nouvelle-Calédonie. Chronique de leur origine, leur histoire et leur évolution |url=https://dtenc.gouv.nc/sites/default/files/atoms/files/00_livre_syndicats_dte.pdf |language=fr |publisher=Editions Djubea}}.</ref> .
=== FIVELOMANA ===
==== sendikà ====
ny17 août 2006, Sonia Backès no voafidy ho filohan'ny UTCFE-CGC <ref>{{Cite journal |date=18 août 2006 |title=Sonia Backes prend les rênes de la CFE-CGC |url=https://www.lnc.nc/article/social/sonia-backes-prend-les-renes-de-la-cfe-cgc |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]]}}.</ref> .
ny2 septembre 2008, nandao ny fiadidian'ny UTCFE-CGC izy mba hifantoka amin'ny politika miaraka amin'ny Rassemblement <ref name="mwsb">{{Cite journal |last=Marc Baltzer et Sonia Backès |date=29 août 2008 |title=Sonia Backes : Je retourne en politique |url=https://www.lnc.nc/article/societe/sonia-backes-je-retourne-en-politique |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]]}}.</ref> .
==== Fiainana ara-politika ====
Rehefa nandao ny hetsika sendikaly izy dia niditra tao amin'ny mpiasan'ny antoko Rassemblement-UMP tao amin'ny Kongresin'i Nouvelle-Calédonie[1]. Raha lazaina amin'ny fomba manokana kokoa, dia lasa mpanolotsaina ho an'ny filohan'ny antenimiera sy ny antoko, Pierre Frogier, izy. Ohatra, nandray anjara tamin'ny dingana ara-dalàna handinihana ny volavolan-dalàna momba ny fiarovana ny asa eo an-toerana izy ary, tamin'io olana io, dia nifandona tamin'ny filohan'ny governemanta, Harold Martin[2].
Kandida amin'ny fifidianana isam-paritany10 mai 2009, amin'ny 12 Toerana tao amin'ny lisitry ny Rassemblement-UMP notarihin'i Pierre Frogier tany Atsimo <ref>{{Cite journal |date=22 avril 2009 |title=10 dans le Sud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/10-dans-le-sud |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref>, izy dia iray amin'ireo solontenan'ny hetsiky ny tanora tao amin'ny antoko <ref>{{Cite journal |last=Henri Lepot |date=14 avril 2009 |title=Le Rassemblement lève le voile sur sa liste Sud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/le-rassemblement-leve-le-voile-sur-sa-liste-sud |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |date=29 avril 2009 |title=Les échos |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-echos-4 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Avy eo dia nahazo ny fe-potoam-piasany voalohany ho mpanolotsaina isam-paritra izy <ref>{{Cite journal |date=11 mai 2009 |title=ça bouge dans les 3 provinces |url=https://www.lnc.nc/article/politique/ca-bouge-dans-les-3-provinces |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> ary koa voafidy ho ao amin'ny Kongresy <ref>{{Cite journal |date=12 mai 2009 |title=Le nouveau visage du Congrès |url=https://www.lnc.nc/article/politique/le-nouveau-visage-du-congres |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Na izany aza, niasa tao vetivety ihany izy, ary voafidy haingana ho ao amin'ny governemanta <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> .
ny5 juin 2009 Voafidy ho mpikambana tao amin'ny governemantan'i Gomès i Sonia Backès <ref name="lidla">{{Cite journal |last=[[Bérengère Bonte]] |date=26 octobre 2022 |title=Discussions sur la Nouvelle-Calédonie : qui est Sonia Backès, la secrétaire d’État anti-indépendantiste ? |url=https://www.francetvinfo.fr/replay-radio/l-intrus-de-l-actu/relation-franco-allemande-qui-est-jorg-kukies-le-2e-cerveau-du-chancelier-allemand_5425084.html |journal=France tv info, replay radio de l'émission « L'Intrus de l'actu » |access-date=17 août 2023}}.</ref> , <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> . Amin'ny maha-mpikambana zandriny indrindra azy, dia tompon'andraikitra tamin'ny sehatry ny fanabeazana <ref name="lnc">{{Cite journal |last=Yann Mainguet |date=25 novembre 2009 |title=Sonia Backes, l'ascension de la benjamine |url=https://www.lnc.nc/article/politique/sonia-backes-l-ascension-de-la-benjamine |journal=Les Nouvelles Calédoniennes}}.</ref> sy ny fanaraha-maso ny olana mifandraika amin'ny fampianarana ambony <ref>{{Pdf}} {{Cite journal |last=Christophe Chabrot |date=2009 |title=Les élections provinciales de Nouvelle-Calédonie
du 10 mai 2009 : contexte et enjeux |url=https://shs.hal.science/halshs-00696681/document |journal=SHS HAL |access-date=24 août 2020}}.</ref> . Ho an'ity governemanta ity, dia nomena andraikitra voalohany indrindra izy amin'ny fitantanana ny fanavaozana feno ny fandaharam-pianarana any amin'ny sekoly ambaratonga fototra sy ny famoronana ny sata maha-mpianatra ho an'ny mponin'i Nouvelle-Calédonie amin'ny alàlan'ny « Tranon'ny Mpianatra » <ref>{{Cite journal |last=D.M. (Agence de presse GHM) |date=9 octobre 2009 |title=Le gouvernement demande l'aide de l'Etat |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Manana fifandraisana sarotra amin'ny filohan'ny governemanta Philippe Gomès ihany koa izy, izay toheriny matetika, toy izany koa ireo mpiara-miasa aminy roa avy amin'ny Rassemblement na ireo mpikambana mpomba ny fahaleovantenan'ny Union calédonienne <ref>{{Cite journal |last=Marc Baltzer |date=4 février 2010 |title=L'affaire Ollivaud divise le gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/l-affaire-ollivaud-divise-le-gouvernement |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Henri Lepot |date=10 février 2010 |title=Gomès mis en minorité sur l'affaire Ollivaud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/gomes-mis-en-minorite-sur-l-affaire-ollivaud |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Sylvain Amiotte |date=17 avril 2010 |title=L'école s'ouvre au débat |url=https://www.lnc.nc/article/education/l-ecole-s-ouvre-au-debat |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> .
==== Mpikambana ao amin'ny governemantan'i Martin III, IV, V ary VI ====
Teo anelanelan'ny volana Martsa sy Jona 2011, dia voafidy indray inefatra ho isan'ireo governemanta nifandimby nandritra io vanim-potoana io izy: Martin III[1], IV[2], V[3], ary VI[4]. Tao amin'ireo governemanta ireo, dia tompon'andraikitra tamin'ny tetibola, ny fitantanam-bola, ny hetra, ny toekarena nomerika, ary ny sehatry ny angovo izy. Niandraikitra ihany koa ny olana mifandraika amin'ny fifandraisana amin'ny alalan'ny feo sy sary ary ny famindrana andraikitra ara-pampianarana izy, ary koa ny maha-mpitondra tenin'ny governemanta azy, sady nitazona ny andraikitra amin'ny fampianarana ambony, izay ampiarahina amin'ny fikarohana ankehitriny[5],[6],[7].
Avy eo, rehefa vita ny famindrana ny fahefana farany mifandraika amin'ny fanabeazana (fampianarana ambaratonga faharoa ho an'ny daholobe, fahasalamana any an-tsekoly, fanabeazana tsy miankina) any Nouvelle-Calédonie,11 Janoary 2012, namela ireo sehatra fanentanana sy fanaraha-maso ireo ho an'i Jean-Claude Briault izy <ref>{{Cite journal |date=23 juillet 2016 |title=Et aussi. Nouvelle répartition des secteurs |url=https://www.lnc.nc/article/pays/et-aussi |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Miandraikitra ny toekarena nomerika, ny15 mars 2011 Izy no nanokatra ny seminera voalohany tao amin'ny Digital Observatory. Ity andrim-panjakana ity, tohanan'ny governemanta, dia natao hanara-maso ny fivoarana sy ireo mpisehatra ao amin'ny sehatra nomerika <ref>{{Cite journal |last=Tomislav Govekar |date=16 mars 2011 |title=L’Observatoire des nouvelles technologies voit loin |url=https://www.lnc.nc/article/economie/l-observatoire-des-nouvelles-technologies-voit-loin |journal=Les Nouvelles Calédoniennes}}.</ref> . Avy eo, amin'ny maha-mpitondra tenin'ny governemanta azy, dia mandamina izy, manomboka amin'ny3 octobre 2012 birao isam-bolana miaraka amin'ny vahoaka <ref>{{Cite journal |date=27 septembre 2012 |title=Allô le gouvernement, j'écoute |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/allo-le-gouvernement-j-ecoute |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Momba ny hetra, tamin'ny taona 2013 dia niaro ny fanavaozana ny hetra miditra izay mikendry indrindra ny hanova ny fetran'ny fenitry ny hetra izy ary niteraka fifandirana tamin'ny filohan'ny komitin'ny hetra tao amin'ny Kongresy, Caroline Machoro, mpanohana ny fahaleovantena, ary koa tamin'ny Caledonia Together <ref>{{Cite journal |last=P.Ch. |date=22 mai 2013 |title=La guerre est déclarée |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/la-guerre-est-declaree |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Sekretera Jeneralin'ny Hetsika ====
ny21 août 2012 Notendren'i Pierre Frogier ho sekretera jeneralin'ny Rassemblement-UMP <ref>{{Cite journal |date=24 août 2012 |title=Le Rump en pleine restructuration |url=https://www.calameo.com/read/0012504588bb3b9074b5e |journal=DNC}}.</ref> izy. Miaraka amin'ireo olo-malaza hafa, indrindra fa avy amin'ny taranaka tanora, fantatra amin'ny anarana hoe « mpanorina indray " Tao amin'ny fampitam-baovao teo an-toerana, dia naneho hevitra mahery vaika momba an'i Pierre Frogier izy <ref>{{Cite journal |date=24 août 2012 |title=Édito : Le Temps du renouveau |url=https://www.calameo.com/read/0012504588bb3b9074b5e |journal=DNC}}.</ref> .
==== Fananganana ny MPC sy ny UCF ====
Tamin'ny 18 Febroary 2013, raha nizotra ho amin'ny fisarahana ny Rassemblement-UMP, dia naato tamin'ny asany i Gaël Yanno, filoha lefitra voalohany sady mpitondra tenin'ny antoko, ary i Sonia Backès, sekretera jeneraly vonjimaika, filohany, Pierre Frogier.[1] Nofaranana tamin'ny 28 Martsa 2013 ny fiatoana, rehefa nanambara ny fananganana antoko vaovao i Gaël Yanno sy Sonia Backès: ny Caledonian Popular Movement (MPC), niaraka tamin'ny fanohanan'i Jean-François Copé nasionaly. Iray amin'ireo mpitondra tenin'ny hetsika valo i Sonia Backès mandra-pahatongan'ny kongresy nananganana azy, izay nokasaina hatao tamin'ny volana Jona.[2]
Tamin'ny 31 Jolay, Sonia Backès no voatendry ho Sekretera Jeneraly <ref>{{Cite journal |last=Gaël Yanno, propos recueillis par Christopher Albano |date=2 août 2013 |title=Pour une collectivité de la République française de type fédéré |url=https://www.calameo.com/read/001250458e77b8b6171c1 |journal=DNC}}.</ref> .
==== Kandida UCF amin'ny fifidianana 2014 ====
Kandida amin'ny 6 faha-6 i Sonia Backès ao amin'ny « Firaisana ho an'i Nouméa notarihin'i Gaël Yanno tamin'ny fifidianana monisipaly tamin'ny Martsa 2014 tao Nouméa <ref>{{Cite journal |date=12 mars 2014 |title=Neuf communes : 47 listes |url=https://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/municipales-2014/neuf-communes-47-listes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Voafidy ho mpanolotsaina monisipaly izy <ref>{{Cite web |title=Résultats des élections municipales et communautaires 2014 - Nouméa - Résultats reçus 2d tour - Résultats définitifs |url=https://www.interieur.gouv.fr/Elections/Les-resultats/Municipales/elecresult__MN2014/(path)/MN2014/988/988818.html |access-date=25 août 2023 |website=interieur.gouv.fr}}.</ref> .
Ny tena zava-dehibe indrindra dia ny nifidianana azy tamin'ny Aprily 2014 hitarika ny lisitry ny UCF ho an'ny fifidianana isam-paritra amin'ny 11 Mey any Atsimo <ref>{{Cite journal |last=Yann Mainguet |date=11 avril 2014 |title=Backès aux commandes |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/backes-aux-commandes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Natao teo ankavanan'ny toby mpanohitra ny fahaleovantena ny fampielezan-keviny, satria te hifampiraharaha amin'ireo antoko mpanohana ny fahaleovantena mandritra ny herintaona monja izy mba handaminana ny fitsapan-kevi-bahoaka voalohany momba ny fahaleovantena izay nomen'ny Fifanarahana Nouméa tamin'ny 2015 <ref>{{Cite journal |last=AFP |date=7 mai 2014 |title=Indépendance ou non, la question du statut au centre des élections en Nouvelle-Calédonie |url=https://www.tahiti-infos.com/Independance-ou-non-la-question-du-statut-au-centre-des-elections-en-Nouvelle-Caledonie_a100573.html |journal=Tahiti Infos}}.</ref> . Nahazo ny laharana fahatelo izy ireo, taorian'ny Caledonia Together sy ny Front for Unity (FPU, fiaraha-mitantana natsangana nanodidina ny Rally ), tamin'ny 18,14 -n'ny vato ary solontena voafidy 8 <ref>{{Cite journal |date=12 mai 2014 |title=Provinciales : les résultats en bref |url=https://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/provinciales-les-resultats-en-bref |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Taorian'ny latsa-bato, izy no iray tamin'ireo mpanelanelana telo notendren'ny UCF, niaraka tamin'i Gaël Yanno sy Isabelle Lafleur, mba hahatratra ny « fifanarahana fitantanana " miantoka ny maro an'isa tsy mivadika ao amin'ireo andrim-panjakana miaraka amin'ireo mpanohitra azy teo aloha avy amin'ny Calédonie Ensemble sy ny FPU <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=14 mai 2014 |title=Le dîner des loyalistes |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/provinciales-2014/le-diner-des-loyalistes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Izy koa no mitarika ny vondrona UCF ao amin'ny Kongresy <ref>{{Cite journal |last=Claudette Trupit (A.P) |date=22 mai 2014 |title=Cinq groupes politiques au Congrès de Nouvelle-Calédonie |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/2014/05/22/cinq-groupes-politiques-au-congres-de-nouvelle-caledonie-154619.html |journal=NC 1{{re}}}}.</ref> . Saingy, toy ny tamin'ny taona 2009, rehefa voafidy ho ao amin'ny governemanta ny5 juin 2014, dia tsy mipetraka intsony ao amin'ity fivoriana ity izy <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=6 juin 2014 |title=Ligeard sans vice-président. Repères : Les entrants et les sortants du Congrès |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/ligeard-sans-vice-president |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Mpikambana ao amin'ny governemanta Ligeard sy Germain I ====
Tamin'ny faran'ny volana Jona 2014, tao anatin'ny 13&nbsp;Tao amin'ny governemanta natsangana teo ambanin'ny Fifanarahana Nouméa ary notarihin'i Cynthia Ligeard, i Sonia Backès no tompon'andraikitra tamin'ny fanaraha-maso sy ny fandrindrana ny sehatry ny fiarovana ara-tsosialy, ny firaisankina, ny fahasembanana, ny fambolena, ny fiompiana, ny jono ary ny politika momba ny fianakaviana <ref>{{Cite web |last=Cédric Valax |year=2014 |title=Cynthia Ligeard préside le 13ème gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://www.radio1.pf/cynthia-ligeard-preside-le-13eme-gouvernement-de-nouvelle-caledonie/ |access-date=22 août 2023 |website=Radio1 Tahiti}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Gaëlle Grès |date=26 juin 2014 |title=Gouvernement : les secteurs enfin attribués |url=http://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/gouvernement-les-secteurs-enfin-attribues |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Izy koa no nandray ny andraikitry ny filohan'ny Sampan-draharaha misahana ny fisorohana sy ny fanonerana ny loza ara-pambolena na voajanahary any Nouvelle-Calédonie (APICAN) <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=9 août 2014 |title=L'autre alternance |url=https://www.lnc.nc/article/pays/economie/l-autre-alternance |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Raha niatrika hain-tany mafy [[Kaledônia-Vaovao|i Nouvelle-Calédonie]], dia nanambara drafitra fanampiana ho an'ny tantsaha sy ny mpiompy biby fiompy izy <ref>{{Cite journal |date=16 août 2014 |title=Aides anti-sécheresse, mode d'emploi |url=https://www.lnc.nc/article/pays/aides-anti-secheresse-mode-d-emploi |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
ny31 décembre 2014 Voafidy indray ho mpikambana ao amin'ny antoko 14 izy, saingy nandà ny hanapa-kevitra eo amin'ny firotsahan-kofidianan'i Cynthia Ligeard sy Philippe Germain ho filoham-pirenena izy ireo, ka tsy afaka nandray ny andraikiny tanteraka ny mpanatanteraka vaovao <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=3 janvier 2015 |title=Pas de président élu |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/pas-de-president-elu |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Tanteraka izany tamin'ny fifidianana an'i Philippe Germain tamin'nyavril 2015 Avy eo dia niverina tamin'ny sehatra fitarihana sy fanaraha-maso mitovy amin'ny teo aloha izy <ref>{{Cite journal |last=Martin Charmasson |date=3 avril 2015 |title=La répartition des secteurs du 14e gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/2015/04/03/pas-de-surprise-dans-la-repartition-des-secteurs-du-gouvernement-244583.html |journal=NC 1{{re}}}}.</ref> . Nametraka ny tenany tao amin'ny mpanohitra tao anatin'ity governemanta vaovao ity izy, tahaka ireo mpiara-miasa aminy roa avy amin'ny Rassemblement <ref>{{Cite journal |last=Ph. F. |date=4 avril 2015 |title=La répartition des secteurs du 14e gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/un-choix-democratique |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Farany, ny9 juillet 2015, izay miha-manohitra an'i Philippe Germain hatrany ary liana amin'ny mety hisian'ny fananganana vondrona Les Républicains ao amin'ny Kongresy, dia nanambara ny fametraham-pialàny amin'ny governemanta izy, manomboka ny ampitson'iny <ref>{{Cite journal |last=P. Ch. |year=2015 |title=Sonia Backès démissionne |url=https://www.lnc.nc/breve/info-lnc-sonia-backes-demissionne |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=22 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière et Sonia Backès |date=10 juillet 2015 |title=Je veux participer à la construction des Républicains |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/je-veux-participer-a-la-construction-des-republicains |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Filohan'ny vondrona Repoblikana ao amin'ny Kongresy ====
Tamin'ny Jolay 2015, rehefa niverina tao amin'ny Kongresy izy, dia nandray ny andraikitry ny filohan'ny vondrona mpanolotsaina 10 antsoina hoe "The Republicans." Io vondrona io dia nampivondrona ny FPU teo aloha (ary noho izany indrindra ny Le Rassemblement) niaraka tamin'ireo mpanohitra avy amin'ny UCF, anisan'izany i Backès[1],[2]. Nandritra izany fotoana izany ihany koa, dia nametra-pialana tamin'ny toerany ho Sekretera Jeneralin'ny MPC izy, raha mbola mpikambana tao amin'io antoko io[3].
==== Kandida ho an'ny fifidianana solombavambahoaka amin'ny taona 2017 ====
ny11 juin 2017 Tamin'ny fihodinana voalohany tamin'ny fifidianana solombavambahoaka, nahazo vato 17.27 izy. %-n'ny vato, eo aorian'i Philippe Dunoyer ary eo alohan'i Gaël Yanno <ref name="RTL_2017_06_18">{{Cite web |year=2017 |title=Résultats élections législatives 2017 - 1ère circonscription de Nouvelle-Calédonie (988) |url=https://www.rtl.fr/elections-legislatives/departement-nouvelle-caledonie-988/circonscription-01 |access-date=23 août 2023 |website=www.rtl.fr}}.</ref> , <ref>{{Cite web |last=Angélique Souche |year=2017 |title=Législatives : les qualifiés du second tour |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/legislatives-qualifies-du-second-tour-483591.html |access-date=23 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref> . Resy tamin'ny fihodinana faharoa izy tamin'i Philippe Dunoyer izay nahazo 59.15. %-n'ny vato <ref name="RTL_2017_06_18" /> .
==== Filohan'ny Antenimieran'ny Faritany Atsimo ====
En mai 2019, la coalition L'Avenir en confiance, dont Sonia Backès est tête de liste, remporte les élections provinciales, avec vingt élus sur quarante (plus de 40 % des suffrages)[réf. nécessaire]. Le 17 mai, dans l'hémicycle de l'assemblée provinciale, Sonia Backès, affronte au premier tour [[Rock Wamytan]] du [[Front de libération nationale kanak et socialiste|FLNKS]] et [[Milakulo Tukumuli]] de [[L'Éveil océanien]]. Au second tour de scrutin, vingt-trois voix propulsent Sonia Backès présidente de la [[Province Sud (Nouvelle-Calédonie)|province Sud]]<ref>{{Cite web |year=2019 |title=Nouvelle-Calédonie. Les présidents des trois provinces élus |url=https://www.ouest-france.fr/monde/nouvelle-caledonie/nouvelle-caledonie-les-presidents-des-trois-provinces-elus-6354900 |access-date=23 août 2023 |publisher=[[Ouest-France]] |language=fr}}.</ref>,<ref>{{Cite web |last=Jeannette Peteisi |last2=Sheïma Riahi |year=2019 |title=Sonia Backès élue présidente de la province Sud au second tour |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/province-sud/sonia-backes-elue-presidente-province-sud-au-second-tour-711433.html |access-date=23 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref>
Tamin'ny 22 martsa 2020, taorian'ny fanambarana ny fihibohana henjana mba hisorohana ny fihanaky ny valan'aretina Covid-19, dia niantso ny mponina ao amin'ny Faritany Atsimo mba hitoka-monina i Sonia Backès.[1] Roa andro taty aoriana, dia nandidy saron-tava fandidiana iray tapitrisa, saron-tava FFP2 50.000, hydroxychloroquine, ary azithromycin ny filohan'ny Faritany Atsimo.
Tamin'ny 14 Jolay 2024, tao anatin'ny lahateny iray noheverina ho mahery vaika, dia nanohana ny fisarahan'ireo faritany mifototra amin'ny maodely heverina fa akaiky ny [[apartheid]] i Sonia Backès, izay nilazany fa Tsy mitovy ny soatoavina iombonan'ny taranaky ny Eoropeana sy ny mponina Kanak » <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Nouvelle-Calédonie : la loyaliste Sonia Backès demande une "autonomisation des provinces" |url=https://www.france24.com/fr/france/20240714-nouvelle-cal%C3%A9donie-la-loyaliste-sonia-back%C3%A8s-demande-une-autonomisation-des-provinces |access-date=2025-08-01 |website=France 24 |language=fr}}.</ref> .
Noho izany dia mampitaha ny mponina Kanak sy Eoropeana amin'ny " tsy mifangaro ny rano sy ny menaka ", manondro ny fahasamihafana misy eo amin'ny mponina roa tonta eo amin'ny fomba fiainany eo amin'ny fiaraha-monina, ohatra, eo amin'ny toerana omena ny vehivavy ", Na" ao amin'ny rafitra politikany, feodal ho an'ny sasany ary demokratika ho an'ny hafa » <ref>{{Cite web |last=Salvi |first=Ellen |date=2024-07-15 |title=La Nouvelle-Calédonie s’enfonce dans une crise sans fin |url=https://www.mediapart.fr/journal/france/150724/la-nouvelle-caledonie-s-enfonce-dans-une-crise-sans-fin |access-date=2025-08-01 |website=Mediapart |language=fr}}.</ref> , <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Sonia Backès plaide pour une séparation des provinces en Nouvelle-Calédonie |url=https://www.20minutes.fr/societe/4101259-20240714-nouvelle-caledonie-cheffe-file-loyalistes-sonia-backes-plaide-separation-provinces |access-date=2025-08-01 |website=20 Minutes |language=fr}}.</ref> .
Miresaka momba ny sainam-pirenena Kanak izy izay, araka ny filazany, dia lasa " marika voaloton'ny horohoro ary miampanga ireo mpisintaka ny fananana hetsika mponina voalamina tamim-pahakingana mba handresena sy haka ny faritany atsimo "
Ny fisarahan'i Nouvelle-Calédonie ho faritany maromaro dia ho vahaolana ho azy mba " mba hahafahan'ny olona tsirairay miroborobo araka ny faniriany manokana » <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Nouvelle-Calédonie: Sonia Backès (loyaliste) plaide pour une séparation des provinces |url=https://www.lexpress.fr/societe/nouvelle-caledonie-sonia-backes-loyaliste-plaide-pour-une-separation-des-provinces-PHEI5HCPOJBYXIX4AWW5HJ6ESQ/ |access-date=2025-08-01 |website=L'Express |language=fr}}.</ref> .
Manohitra ny Fifanarahana Nouméa izy, izay tsy mamela ity fisarahana ity, izay lazainy ho " mpamadika Nanameloka ihany koa izy tao amin'ny lahateniny ny habibiana mahatsiravina ", NY " asa ambany ary ny fihetsika barbarika "mpikatroka avy amin'ny Sela Mpandrindra ny Hetsika eny an-kianja (CCAT) an'ny FLNKS, izay lazainy ho olona mamon'ny fankahalana " izay maniratsira ny tantarantsika ary manondro ny tetikasa politika mahafaty ", dia ny fahaleovantenan'i Nouvelle-Calédonie.
Tamin'ny 5 Jona 2024, nanambara ny fanafoanana ny fanampiana ara-pitsaboana ho setrin'ny rotaka tany Nouvelle-Calédonie izy, narahin'ny fampiatoana vonjimaika nanomboka ny 15 Jolay 2024, noho ny olana ara-bola. Ity fandaharan'asa fanampiana ara-tsosialy ity dia manome fidirana amin'ny fitsaboana ho an'ny olona 26.000 sahirana ara-bola amin'ny alàlan'ny faktiora mivantana, midika izany fa 10% amin'ny fandaniana ihany no aloany. Nohazavain'i Backès fa afaka mamindra ireo marary tsy afaka mandoa ny fitsaboana any amin'ny tobim-pahasalamana eo an-toerana (CMS) any Greater Nouméa sy Brousse ny dokotera. Naneho ampahibemaso ny tsy fangorahana ny filohan'ny filankevitry ny fitsaboana fa mety hiteraka fatiantoka bebe kokoa amin'ny fiaraha-monina raha sendra misy aretina mafy.[1][2]
==== Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena ====
ny4 juillet 2022 Teo amin'ny {{Nowrap|46 ans}}, i Sonia Backès dia voatendry ho Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena tao amin'ny governemanta faharoan'i [[Élisabeth Borne]], teo ambany fitarihan'i Gérald Darmanin, Minisitry ny Atitany . Mikasa ny hitazona ny andraikitry ny filohan'ny Faritany Atsimon'i Nouvelle-Calédonie izy <ref>{{Cite web |year=2022 |title=De la Nouvelle-Calédonie à Paris : Sonia Backès devient secrétaire d'Etat en charge de la Citoyenneté |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/de-la-nouvelle-caledonie-a-paris-sonia-backes-devient-secretaire-d-etat-en-charge-de-la-citoyennete-1300668.html |access-date=25 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref> .
Tamin'ny Septambra 2022, nanendry an'i Brieuc Frogier, manampahefana voafidy iray hafa avy any Nouvelle-Calédonie sady mpanohana an'i [[Eric Zemmour|Éric Zemmour]] teo aloha izay niaraka tamin'i [[Emmanuel Macron]] taty aoriana, ho mpanolotsaina manokana izy. Taorian'ny adihevitra iray, dia nandao ny toerany izy taKandida tamin'ny fifidianana Antenimieran-doholona tao Nouvelle-Calédonie tamin'ny 24 Septambra 2023 izy, ary resy tamin'ny fihodinana faharoa tamin'ilay kandidà mpomba ny fahaleovantena Robert Xowie, izay nahazoany 44.3%-n'ny vato.[1] Taorian'ny fihaonana tamin'i Emmanuel Macron, dia nanolotra ny fametraham-pialàny tamin'ny governemanta izy tamin'ny 27 Septambra 2023.[2] Nohamafisina tamin'ny alalan'ny didim-panjakana tamin'ny 10 Oktobra 2023 io fametraham-pialàny io, izay nosoloin'i Sabrina Agresti-Roubache tamin'izany fotoana izany.[3]min'ny 7 Septambra <ref>{{Cite web |last=Paul Barcelonne |last2=Hadrien Bect |date=2022-09-07 |title=Un soutien d'Éric Zemmour devient conseiller spécial de la secrétaire d'État à la Citoyenneté |url=https://www.francetvinfo.fr/politique/parti-reconquete/info-franceinfo-un-soutien-d-eric-zemmour-devient-conseiller-special-de-la-secretaire-d-etat-a-la-citoyennete_5347264.html |access-date=2022-09-08 |website=Franceinfo |language=fr-FR}}.</ref> , <ref>{{Cite web |last=Julie Marie-Leconte |date=2022-09-07 |title=Brieuc Frogier, ancien soutien d'Eric Zemmour, quitte son poste de conseiller spécial auprès de la secrétaire d'Etat Sonia Backès |url=https://www.francetvinfo.fr/politique/parti-reconquete/info-franceinfo-brieuc-frogier-ancien-soutien-d-eric-zemmour-quitte-son-poste-de-conseiller-special-aupres-de-la-secretaire-d-etat-sonia-backes_5347855.html |access-date=2022-09-08 |website=Franceinfo |language=fr-FR}}.</ref> .
== Jereo koa ==
=== Lahatsoratra mifandraika ===
* Hetsika Vahoaka Caledoniana
* Ny Hoavy Amim-pahatokiana
* Vehivavy minisitra any Frantsa
* Entin'ny governemanta
=== Rohy ivelany ===
[[Sokajy:Pages avec des traductions non relues]]
j2ed9pzzgcf05idocu8g6l99e1nvvcr
1134994
1134993
2026-04-12T09:31:38Z
Haër14
35835
1134994
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=Sonia Backès|image=Sonia backes 2022.jpg|légende=Sonia Backès en 2022.|fonction1=[[Province Sud (Nouvelle-Calédonie)|Présidente de l'assemblée de la Province Sud]]|depuis le fonction1=17 mai 2019<br /><small>({{durée|17|5|2019}})</small>|prédécesseur 1=[[Philippe Michel (homme politique)|Philippe Michel]]|successeur 1=|fonction2=Présidente des [[Les Républicains calédoniens|Républicains calédoniens]]|depuis le fonction2=7 décembre 2017<br /><small>({{durée|7|12|2017}})</small>|prédécesseur 2=''Fonction créée''|fonction3=[[Ministère de l'Intérieur (France)|Secrétaire d'État chargée de la Citoyenneté]]|depuis le fonction3=|à partir du fonction3=4 juillet 2022|jusqu'au fonction3=10 octobre 2023 <br/> <small>({{durée|4|juillet|2022|10|octobre|2023}})</small>|président 3=[[Emmanuel Macron]]|premier ministre 3=[[Élisabeth Borne]]|ministre 3=[[Gérald Darmanin]]|gouvernement 3=[[Gouvernement Borne|Borne]]|prédécesseur 3=[[Marlène Schiappa]] <small>(indirectement, ministre)</small>|successeur 3=[[Sabrina Agresti-Roubache]]|fonction4=Porte-parole et membre du [[gouvernement de la Nouvelle-Calédonie]]<ref group="N">Chargée de l'[[Énergie]], du [[Budget]], des [[Finances]], de la [[Fiscalité]], de l'[[Économie numérique]], ainsi que du suivi des questions liées à la Communication audiovisuelle, à la Commission du CSA-NC, à l'[[Enseignement supérieur]], à la [[Recherche scientifique|Recherche]] et au Transfert de l'enseignement.</ref>|depuis le fonction4=|à partir du fonction4=3 juin 2011|jusqu'au fonction4=26 juin 2014<br /><small>({{durée|3|6|2011|26|6|2014}})</small>|élection4={{date|3|mars|2011}}|réélection4={{date|17|mars|2011}}<br/>{{date|1er|avril|2011}}<br/>{{date|10|juin|2011}}|président 4=[[Harold Martin]]|premier ministre 4=|gouvernement 4=[[Neuvième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|Martin III]], [[Dixième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|IV]], [[Onzième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|V]] et [[Douzième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|VI]]|fonction5=Membre du [[Gouvernement de la Nouvelle-Calédonie|gouvernement de la<br>Nouvelle-Calédonie]]<ref group="N">Chargée de l'[[Système éducatif en Nouvelle-Calédonie|Enseignement]] et des questions relatives à l'[[Système éducatif en Nouvelle-Calédonie#Enseignement supérieur|Enseignement supérieur]] (2009-2011).</ref>{{,}}<ref group="N">Chargée du contrôle et de l'animation des secteurs de la [[Protection sociale]], de la [[Solidarité (notion)|Solidarité]], du [[Handicap]], de l'[[Agriculture]], de l'[[Élevage]], de la [[Pêche (halieutique)|Pêche]] et de la Politique de la famille (2014-2015).</ref>|depuis le fonction5=|à partir du fonction5=26 juin 2014|jusqu'au fonction5=10 juillet 2015<br /><small>({{durée|26|6|2014|10|7|2015}})</small>|élection5={{date|5|juin|2014}}|réélection5={{date|3|décembre|2014}}|président 5=[[Cynthia Ligeard]]<br/>[[Philippe Germain]]|premier ministre 5=|gouvernement 5=[[Treizième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|Ligeard]]<br>[[Quatorzième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|Germain I]]|fonction6=|depuis le fonction6=|à partir du fonction6=15 juin 2009|jusqu'au fonction6=3 mars 2011<br /><small>({{durée|15|6|2009|3|6|2011}})</small>|élection6={{date|5|juin|2009}}|président 6=[[Philippe Gomès]]|gouvernement 6=[[Huitième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|Gomès]]|nom de naissance=Sonia Dos Santos|date de naissance=21 mai 1976|lieu de naissance=[[Nouméa]] ([[Nouvelle-Calédonie]], [[France]])|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[France|Française]]|parti=[[Rassemblement pour la République|RPR]] <small>(1994-2002)</small><br>[[Le Rassemblement|RPCR]] <small>(1994-2004)</small><br>[[Union pour un mouvement populaire|UMP]] <small>(2002-2015)</small><br/>[[Le Rassemblement|R-UMP]] <small>(2004-2013)</small><br/>[[Mouvement populaire calédonien|MPC]] <small>(2013-2015)</small><br/>[[Les Républicains de Nouvelle-Calédonie|LR-NC]] <small>(2015-2017)</small><br/>[[Les Républicains calédoniens|LRC]] <small>(depuis 2017)</small><br/>[[Renaissance (parti)|LREM/RE]] <small>(depuis 2022)</small>|université=[[Université française du Pacifique]]<br/>[[Université de Pau et des pays de l'Adour]]<br/>[[Université Joseph-Fourier]]<br/>[[Institut polytechnique de Grenoble]]|profession=[[Ingénieur en informatique]]|féminin=oui}}
Sonia Backès, teraka tao Nouméa, [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]] tamin'ny 21 Mey 1976, dia [[mpanao politika]] frantsay sady sendikalista. Mpanohitra ny fahaleovantena izy, niasa tao amin'ny governemanta Nouvelle-Calédonie nanomboka tamin'ny 2009 ka hatramin'ny 2015 ary avy eo dia Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena tao Paris nanomboka tamin'ny 2022 ka hatramin'ny 2023. Nanomboka tamin'ny 2019, izy no Filohan'ny Antenimieran'ny Faritany Atsimo.
== Tantaram-piainany ==
=== Fahazazana sy fanabeazana ===
Sonia Dos Santos dia teraka tamin'ny 21 Mey 1976 tao Nouméa (Nouvelle-Calédonie). Zafikelin'ireo Portiogey mpifindra monina nandositra ny fitondrana Estado Novo tsy refesi-mandidy notarihan'i António de Oliveira Salazar izy ary nanorim-ponenana tao Nouméa tamin'ny 1952.[1] Nanakaiky ny hevitr'ilay mpikatroka manohitra ny fahaleovantena Nouvelle-Calédonie Jacques Lafleur ny rainy.[2]
Rehefa dimy taona izy dia nisara-panambadiana ny ray aman-dreniny[1] ary niara-nipetraka tamin'ny reniny tao Vincennes (Val-de-Marne), any amin'ny tanibe Frantsa izy. Lasa Scientologista[2] ny reniny. Nandritra ny fotoana kelikely, dia nianatra tany amin'ny sekoly Scientology tsy miankina izy, ny Sekolin'ny Fifohazana, saingy rehefa avy nanakatona izany ny fanjakana[3], dia nanohy ny fianarany tany amin'ny sekoly ambaratonga fototra i Sonia Backès saingy nanohy nitombo tao anatin'ny hetsika Scientology. Noho ny fisalasalana, rehefa avy nampitandrina azy momba ny toetran'ny Scientology toy ny fivavahana ny namany iray, dia nalefan'ny reniny tany Angletera izy, tany Saint Hill, foiben'ny Scientology, izay nandidiana azy hanapaka ny fifandraisana rehetra amin-drainy. Nahavita nandositra izy ary niaraka tamin-drainy tany Nouvelle-Calédonie folo andro taty aoriana[4]. Na izany aza, mametraka fisalasalana momba ity dikan-teny ity ny Le Monde, indrindra fa ny fifanakalozana hafatra an-tsoratra teo amin'i Sonia Backès sy ny reniny ny ampitson'ny nanendrena azy ho ao amin'ny governemanta izay toa mampiseho fa ity tantara ity dia natao hampihetsi-po ny mpanao gazety[5].
Nanomboka ny fianarany tao amin'ny Oniversite Frantsay Pasifika any Nouméa izy, ary avy eo nahazo mari-pahaizana maîtrise momba [[Matematika|ny matematika]] avy amin'ny Oniversiten'i Pau sy ny faritr'i Adour tamin'ny 1997, nahazo diplaoma fikarohana ara-teknolojia (DRT) momba [[Kajimirindra|ny siansa informatika]] avy amin'ny Oniversiten'i Joseph Fourier (Grenoble-I) ary lasa injeniera informatika avy amin'ny Grenoble Institute of Technology tamin'ny 2001 <ref name="lidla">{{Cite journal |last=[[Bérengère Bonte]] |date=26 octobre 2022 |title=Discussions sur la Nouvelle-Calédonie : qui est Sonia Backès, la secrétaire d’État anti-indépendantiste ? |url=https://www.francetvinfo.fr/replay-radio/l-intrus-de-l-actu/relation-franco-allemande-qui-est-jorg-kukies-le-2e-cerveau-du-chancelier-allemand_5425084.html |journal=France tv info, replay radio de l'émission « L'Intrus de l'actu » |access-date=17 août 2023}}.</ref> . Niditra tao amin'ny Rally for Caledonia in the Republic (RPCR, antoko elatra havanana lehibe manohitra ny fahaleovantena izay nanjaka tamin'ny politika teo an-toerana tamin'izany fotoana izany) izy tamin'ny faha-valo ambin'ny folo taonany, tamin'ny 1994 <ref>{{Cite journal |date=2022-07-04 |title=La Calédonienne Sonia Backès nommée Sécrétaire d’Etat chargée de la Citoyenneté |url=https://www.radio1.pf/la-caledonienne-sonia-backes-nommee-secretaire-detat-chargee-de-la-citoyennete/ |journal=radio1.pf |language=fr}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Les décodeurs |date=2023-07-20 |title=Remaniement : qui sont les membres du nouveau gouvernement d’Elisabeth Borne ? |url=https://www.lemonde.fr/les-decodeurs/article/2023/07/20/remaniement-qui-sont-les-membres-du-nouveau-gouvernement-d-elisabeth-borne_6182810_4355770.html |journal=Le Monde.fr |language=fr}}.</ref> . Nandray anjara tamin'ny fampielezan-kevitra tamin'ny fifidianana isam-paritra tamin'ny 2004 <ref name="sbgb">{{Cite journal |last=Nathalie Vermorel |date=20 mars 2012 |title=Sonia Backes : Dans le grand bain |url=https://www.lnc.nc/article/local-l-hebdo/sonia-backes-dans-le-grand-bain |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Niverina tany [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]] izy tamin'ny taona 2001 <ref name="sbgb">{{Cite journal |last=Nathalie Vermorel |date=20 mars 2012 |title=Sonia Backes : Dans le grand bain |url=https://www.lnc.nc/article/local-l-hebdo/sonia-backes-dans-le-grand-bain |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref>, ary niditra tao amin'ny Tale Jeneralin'ny Teknolojian'ny Fampahalalam-baovao sy ny Serivisy (DTSI) an'ny governemanta <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> , <ref>{{Pdf}} {{Cite book |last=Dorothée Tromparent et Hubert Vieille |date=2014 |title=Des clés pour comprendre les syndicats de Nouvelle-Calédonie. Chronique de leur origine, leur histoire et leur évolution |url=https://dtenc.gouv.nc/sites/default/files/atoms/files/00_livre_syndicats_dte.pdf |language=fr |publisher=Editions Djubea}}.</ref> .
=== FIVELOMANA ===
==== sendikà ====
ny17 août 2006, Sonia Backès no voafidy ho filohan'ny UTCFE-CGC <ref>{{Cite journal |date=18 août 2006 |title=Sonia Backes prend les rênes de la CFE-CGC |url=https://www.lnc.nc/article/social/sonia-backes-prend-les-renes-de-la-cfe-cgc |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]]}}.</ref> .
ny2 septembre 2008, nandao ny fiadidian'ny UTCFE-CGC izy mba hifantoka amin'ny politika miaraka amin'ny Rassemblement <ref name="mwsb">{{Cite journal |last=Marc Baltzer et Sonia Backès |date=29 août 2008 |title=Sonia Backes : Je retourne en politique |url=https://www.lnc.nc/article/societe/sonia-backes-je-retourne-en-politique |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]]}}.</ref> .
==== Fiainana ara-politika ====
Rehefa nandao ny hetsika sendikaly izy dia niditra tao amin'ny mpiasan'ny antoko Rassemblement-UMP tao amin'ny Kongresin'i Nouvelle-Calédonie[1]. Raha lazaina amin'ny fomba manokana kokoa, dia lasa mpanolotsaina ho an'ny filohan'ny antenimiera sy ny antoko, Pierre Frogier, izy. Ohatra, nandray anjara tamin'ny dingana ara-dalàna handinihana ny volavolan-dalàna momba ny fiarovana ny asa eo an-toerana izy ary, tamin'io olana io, dia nifandona tamin'ny filohan'ny governemanta, Harold Martin[2].
Kandida amin'ny fifidianana isam-paritany10 mai 2009, amin'ny 12 Toerana tao amin'ny lisitry ny Rassemblement-UMP notarihin'i Pierre Frogier tany Atsimo <ref>{{Cite journal |date=22 avril 2009 |title=10 dans le Sud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/10-dans-le-sud |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref>, izy dia iray amin'ireo solontenan'ny hetsiky ny tanora tao amin'ny antoko <ref>{{Cite journal |last=Henri Lepot |date=14 avril 2009 |title=Le Rassemblement lève le voile sur sa liste Sud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/le-rassemblement-leve-le-voile-sur-sa-liste-sud |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |date=29 avril 2009 |title=Les échos |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-echos-4 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Avy eo dia nahazo ny fe-potoam-piasany voalohany ho mpanolotsaina isam-paritra izy <ref>{{Cite journal |date=11 mai 2009 |title=ça bouge dans les 3 provinces |url=https://www.lnc.nc/article/politique/ca-bouge-dans-les-3-provinces |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> ary koa voafidy ho ao amin'ny Kongresy <ref>{{Cite journal |date=12 mai 2009 |title=Le nouveau visage du Congrès |url=https://www.lnc.nc/article/politique/le-nouveau-visage-du-congres |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Na izany aza, niasa tao vetivety ihany izy, ary voafidy haingana ho ao amin'ny governemanta <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> .
ny5 juin 2009 Voafidy ho mpikambana tao amin'ny governemantan'i Gomès i Sonia Backès <ref name="lidla">{{Cite journal |last=[[Bérengère Bonte]] |date=26 octobre 2022 |title=Discussions sur la Nouvelle-Calédonie : qui est Sonia Backès, la secrétaire d’État anti-indépendantiste ? |url=https://www.francetvinfo.fr/replay-radio/l-intrus-de-l-actu/relation-franco-allemande-qui-est-jorg-kukies-le-2e-cerveau-du-chancelier-allemand_5425084.html |journal=France tv info, replay radio de l'émission « L'Intrus de l'actu » |access-date=17 août 2023}}.</ref> , <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> . Amin'ny maha-mpikambana zandriny indrindra azy, dia tompon'andraikitra tamin'ny sehatry ny fanabeazana <ref name="lnc">{{Cite journal |last=Yann Mainguet |date=25 novembre 2009 |title=Sonia Backes, l'ascension de la benjamine |url=https://www.lnc.nc/article/politique/sonia-backes-l-ascension-de-la-benjamine |journal=Les Nouvelles Calédoniennes}}.</ref> sy ny fanaraha-maso ny olana mifandraika amin'ny fampianarana ambony <ref>{{Pdf}} {{Cite journal |last=Christophe Chabrot |date=2009 |title=Les élections provinciales de Nouvelle-Calédonie
du 10 mai 2009 : contexte et enjeux |url=https://shs.hal.science/halshs-00696681/document |journal=SHS HAL |access-date=24 août 2020}}.</ref> . Ho an'ity governemanta ity, dia nomena andraikitra voalohany indrindra izy amin'ny fitantanana ny fanavaozana feno ny fandaharam-pianarana any amin'ny sekoly ambaratonga fototra sy ny famoronana ny sata maha-mpianatra ho an'ny mponin'i Nouvelle-Calédonie amin'ny alàlan'ny « Tranon'ny Mpianatra » <ref>{{Cite journal |last=D.M. (Agence de presse GHM) |date=9 octobre 2009 |title=Le gouvernement demande l'aide de l'Etat |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Manana fifandraisana sarotra amin'ny filohan'ny governemanta Philippe Gomès ihany koa izy, izay toheriny matetika, toy izany koa ireo mpiara-miasa aminy roa avy amin'ny Rassemblement na ireo mpikambana mpomba ny fahaleovantenan'ny Union calédonienne <ref>{{Cite journal |last=Marc Baltzer |date=4 février 2010 |title=L'affaire Ollivaud divise le gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/l-affaire-ollivaud-divise-le-gouvernement |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Henri Lepot |date=10 février 2010 |title=Gomès mis en minorité sur l'affaire Ollivaud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/gomes-mis-en-minorite-sur-l-affaire-ollivaud |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Sylvain Amiotte |date=17 avril 2010 |title=L'école s'ouvre au débat |url=https://www.lnc.nc/article/education/l-ecole-s-ouvre-au-debat |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> .
==== Mpikambana ao amin'ny governemantan'i Martin III, IV, V ary VI ====
Teo anelanelan'ny volana Martsa sy Jona 2011, dia voafidy indray inefatra ho isan'ireo governemanta nifandimby nandritra io vanim-potoana io izy: Martin III[1], IV[2], V[3], ary VI[4]. Tao amin'ireo governemanta ireo, dia tompon'andraikitra tamin'ny tetibola, ny fitantanam-bola, ny hetra, ny toekarena nomerika, ary ny sehatry ny angovo izy. Niandraikitra ihany koa ny olana mifandraika amin'ny fifandraisana amin'ny alalan'ny feo sy sary ary ny famindrana andraikitra ara-pampianarana izy, ary koa ny maha-mpitondra tenin'ny governemanta azy, sady nitazona ny andraikitra amin'ny fampianarana ambony, izay ampiarahina amin'ny fikarohana ankehitriny[5],[6],[7].
Avy eo, rehefa vita ny famindrana ny fahefana farany mifandraika amin'ny fanabeazana (fampianarana ambaratonga faharoa ho an'ny daholobe, fahasalamana any an-tsekoly, fanabeazana tsy miankina) any Nouvelle-Calédonie,11 Janoary 2012, namela ireo sehatra fanentanana sy fanaraha-maso ireo ho an'i Jean-Claude Briault izy <ref>{{Cite journal |date=23 juillet 2016 |title=Et aussi. Nouvelle répartition des secteurs |url=https://www.lnc.nc/article/pays/et-aussi |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Miandraikitra ny toekarena nomerika, ny15 mars 2011 Izy no nanokatra ny seminera voalohany tao amin'ny Digital Observatory. Ity andrim-panjakana ity, tohanan'ny governemanta, dia natao hanara-maso ny fivoarana sy ireo mpisehatra ao amin'ny sehatra nomerika <ref>{{Cite journal |last=Tomislav Govekar |date=16 mars 2011 |title=L’Observatoire des nouvelles technologies voit loin |url=https://www.lnc.nc/article/economie/l-observatoire-des-nouvelles-technologies-voit-loin |journal=Les Nouvelles Calédoniennes}}.</ref> . Avy eo, amin'ny maha-mpitondra tenin'ny governemanta azy, dia mandamina izy, manomboka amin'ny3 octobre 2012 birao isam-bolana miaraka amin'ny vahoaka <ref>{{Cite journal |date=27 septembre 2012 |title=Allô le gouvernement, j'écoute |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/allo-le-gouvernement-j-ecoute |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Momba ny hetra, tamin'ny taona 2013 dia niaro ny fanavaozana ny hetra miditra izay mikendry indrindra ny hanova ny fetran'ny fenitry ny hetra izy ary niteraka fifandirana tamin'ny filohan'ny komitin'ny hetra tao amin'ny Kongresy, Caroline Machoro, mpanohana ny fahaleovantena, ary koa tamin'ny Caledonia Together <ref>{{Cite journal |last=P.Ch. |date=22 mai 2013 |title=La guerre est déclarée |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/la-guerre-est-declaree |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Sekretera Jeneralin'ny Hetsika ====
ny21 août 2012 Notendren'i Pierre Frogier ho sekretera jeneralin'ny Rassemblement-UMP <ref>{{Cite journal |date=24 août 2012 |title=Le Rump en pleine restructuration |url=https://www.calameo.com/read/0012504588bb3b9074b5e |journal=DNC}}.</ref> izy. Miaraka amin'ireo olo-malaza hafa, indrindra fa avy amin'ny taranaka tanora, fantatra amin'ny anarana hoe « mpanorina indray " Tao amin'ny fampitam-baovao teo an-toerana, dia naneho hevitra mahery vaika momba an'i Pierre Frogier izy <ref>{{Cite journal |date=24 août 2012 |title=Édito : Le Temps du renouveau |url=https://www.calameo.com/read/0012504588bb3b9074b5e |journal=DNC}}.</ref> .
==== Fananganana ny MPC sy ny UCF ====
Tamin'ny 18 Febroary 2013, raha nizotra ho amin'ny fisarahana ny Rassemblement-UMP, dia naato tamin'ny asany i Gaël Yanno, filoha lefitra voalohany sady mpitondra tenin'ny antoko, ary i Sonia Backès, sekretera jeneraly vonjimaika, filohany, Pierre Frogier.[1] Nofaranana tamin'ny 28 Martsa 2013 ny fiatoana, rehefa nanambara ny fananganana antoko vaovao i Gaël Yanno sy Sonia Backès: ny Caledonian Popular Movement (MPC), niaraka tamin'ny fanohanan'i Jean-François Copé nasionaly. Iray amin'ireo mpitondra tenin'ny hetsika valo i Sonia Backès mandra-pahatongan'ny kongresy nananganana azy, izay nokasaina hatao tamin'ny volana Jona.[2]
Tamin'ny 31 Jolay, Sonia Backès no voatendry ho Sekretera Jeneraly <ref>{{Cite journal |last=Gaël Yanno, propos recueillis par Christopher Albano |date=2 août 2013 |title=Pour une collectivité de la République française de type fédéré |url=https://www.calameo.com/read/001250458e77b8b6171c1 |journal=DNC}}.</ref> .
==== Kandida UCF amin'ny fifidianana 2014 ====
Kandida amin'ny 6 faha-6 i Sonia Backès ao amin'ny « Firaisana ho an'i Nouméa notarihin'i Gaël Yanno tamin'ny fifidianana monisipaly tamin'ny Martsa 2014 tao Nouméa <ref>{{Cite journal |date=12 mars 2014 |title=Neuf communes : 47 listes |url=https://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/municipales-2014/neuf-communes-47-listes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Voafidy ho mpanolotsaina monisipaly izy <ref>{{Cite web |title=Résultats des élections municipales et communautaires 2014 - Nouméa - Résultats reçus 2d tour - Résultats définitifs |url=https://www.interieur.gouv.fr/Elections/Les-resultats/Municipales/elecresult__MN2014/(path)/MN2014/988/988818.html |access-date=25 août 2023 |website=interieur.gouv.fr}}.</ref> .
Ny tena zava-dehibe indrindra dia ny nifidianana azy tamin'ny Aprily 2014 hitarika ny lisitry ny UCF ho an'ny fifidianana isam-paritra amin'ny 11 Mey any Atsimo <ref>{{Cite journal |last=Yann Mainguet |date=11 avril 2014 |title=Backès aux commandes |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/backes-aux-commandes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Natao teo ankavanan'ny toby mpanohitra ny fahaleovantena ny fampielezan-keviny, satria te hifampiraharaha amin'ireo antoko mpanohana ny fahaleovantena mandritra ny herintaona monja izy mba handaminana ny fitsapan-kevi-bahoaka voalohany momba ny fahaleovantena izay nomen'ny Fifanarahana Nouméa tamin'ny 2015 <ref>{{Cite journal |last=AFP |date=7 mai 2014 |title=Indépendance ou non, la question du statut au centre des élections en Nouvelle-Calédonie |url=https://www.tahiti-infos.com/Independance-ou-non-la-question-du-statut-au-centre-des-elections-en-Nouvelle-Caledonie_a100573.html |journal=Tahiti Infos}}.</ref> . Nahazo ny laharana fahatelo izy ireo, taorian'ny Caledonia Together sy ny Front for Unity (FPU, fiaraha-mitantana natsangana nanodidina ny Rally ), tamin'ny 18,14 -n'ny vato ary solontena voafidy 8 <ref>{{Cite journal |date=12 mai 2014 |title=Provinciales : les résultats en bref |url=https://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/provinciales-les-resultats-en-bref |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Taorian'ny latsa-bato, izy no iray tamin'ireo mpanelanelana telo notendren'ny UCF, niaraka tamin'i Gaël Yanno sy Isabelle Lafleur, mba hahatratra ny « fifanarahana fitantanana " miantoka ny maro an'isa tsy mivadika ao amin'ireo andrim-panjakana miaraka amin'ireo mpanohitra azy teo aloha avy amin'ny Calédonie Ensemble sy ny FPU <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=14 mai 2014 |title=Le dîner des loyalistes |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/provinciales-2014/le-diner-des-loyalistes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Izy koa no mitarika ny vondrona UCF ao amin'ny Kongresy <ref>{{Cite journal |last=Claudette Trupit (A.P) |date=22 mai 2014 |title=Cinq groupes politiques au Congrès de Nouvelle-Calédonie |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/2014/05/22/cinq-groupes-politiques-au-congres-de-nouvelle-caledonie-154619.html |journal=NC 1{{re}}}}.</ref> . Saingy, toy ny tamin'ny taona 2009, rehefa voafidy ho ao amin'ny governemanta ny5 juin 2014, dia tsy mipetraka intsony ao amin'ity fivoriana ity izy <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=6 juin 2014 |title=Ligeard sans vice-président. Repères : Les entrants et les sortants du Congrès |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/ligeard-sans-vice-president |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Mpikambana ao amin'ny governemanta Ligeard sy Germain I ====
Tamin'ny faran'ny volana Jona 2014, tao anatin'ny 13&nbsp;Tao amin'ny governemanta natsangana teo ambanin'ny Fifanarahana Nouméa ary notarihin'i Cynthia Ligeard, i Sonia Backès no tompon'andraikitra tamin'ny fanaraha-maso sy ny fandrindrana ny sehatry ny fiarovana ara-tsosialy, ny firaisankina, ny fahasembanana, ny fambolena, ny fiompiana, ny jono ary ny politika momba ny fianakaviana <ref>{{Cite web |last=Cédric Valax |year=2014 |title=Cynthia Ligeard préside le 13ème gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://www.radio1.pf/cynthia-ligeard-preside-le-13eme-gouvernement-de-nouvelle-caledonie/ |access-date=22 août 2023 |website=Radio1 Tahiti}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Gaëlle Grès |date=26 juin 2014 |title=Gouvernement : les secteurs enfin attribués |url=http://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/gouvernement-les-secteurs-enfin-attribues |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Izy koa no nandray ny andraikitry ny filohan'ny Sampan-draharaha misahana ny fisorohana sy ny fanonerana ny loza ara-pambolena na voajanahary any Nouvelle-Calédonie (APICAN) <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=9 août 2014 |title=L'autre alternance |url=https://www.lnc.nc/article/pays/economie/l-autre-alternance |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Raha niatrika hain-tany mafy [[Kaledônia-Vaovao|i Nouvelle-Calédonie]], dia nanambara drafitra fanampiana ho an'ny tantsaha sy ny mpiompy biby fiompy izy <ref>{{Cite journal |date=16 août 2014 |title=Aides anti-sécheresse, mode d'emploi |url=https://www.lnc.nc/article/pays/aides-anti-secheresse-mode-d-emploi |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
ny31 décembre 2014 Voafidy indray ho mpikambana ao amin'ny antoko 14 izy, saingy nandà ny hanapa-kevitra eo amin'ny firotsahan-kofidianan'i Cynthia Ligeard sy Philippe Germain ho filoham-pirenena izy ireo, ka tsy afaka nandray ny andraikiny tanteraka ny mpanatanteraka vaovao <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=3 janvier 2015 |title=Pas de président élu |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/pas-de-president-elu |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Tanteraka izany tamin'ny fifidianana an'i Philippe Germain tamin'nyavril 2015 Avy eo dia niverina tamin'ny sehatra fitarihana sy fanaraha-maso mitovy amin'ny teo aloha izy <ref>{{Cite journal |last=Martin Charmasson |date=3 avril 2015 |title=La répartition des secteurs du 14e gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/2015/04/03/pas-de-surprise-dans-la-repartition-des-secteurs-du-gouvernement-244583.html |journal=NC 1{{re}}}}.</ref> . Nametraka ny tenany tao amin'ny mpanohitra tao anatin'ity governemanta vaovao ity izy, tahaka ireo mpiara-miasa aminy roa avy amin'ny Rassemblement <ref>{{Cite journal |last=Ph. F. |date=4 avril 2015 |title=La répartition des secteurs du 14e gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/un-choix-democratique |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Farany, ny9 juillet 2015, izay miha-manohitra an'i Philippe Germain hatrany ary liana amin'ny mety hisian'ny fananganana vondrona Les Républicains ao amin'ny Kongresy, dia nanambara ny fametraham-pialàny amin'ny governemanta izy, manomboka ny ampitson'iny <ref>{{Cite journal |last=P. Ch. |year=2015 |title=Sonia Backès démissionne |url=https://www.lnc.nc/breve/info-lnc-sonia-backes-demissionne |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=22 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière et Sonia Backès |date=10 juillet 2015 |title=Je veux participer à la construction des Républicains |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/je-veux-participer-a-la-construction-des-republicains |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Filohan'ny vondrona Repoblikana ao amin'ny Kongresy ====
Tamin'ny Jolay 2015, rehefa niverina tao amin'ny Kongresy izy, dia nandray ny andraikitry ny filohan'ny vondrona mpanolotsaina 10 antsoina hoe "The Republicans." Io vondrona io dia nampivondrona ny FPU teo aloha (ary noho izany indrindra ny Le Rassemblement) niaraka tamin'ireo mpanohitra avy amin'ny UCF, anisan'izany i Backès[1],[2]. Nandritra izany fotoana izany ihany koa, dia nametra-pialana tamin'ny toerany ho Sekretera Jeneralin'ny MPC izy, raha mbola mpikambana tao amin'io antoko io[3].
==== Kandida ho an'ny fifidianana solombavambahoaka amin'ny taona 2017 ====
ny11 juin 2017 Tamin'ny fihodinana voalohany tamin'ny fifidianana solombavambahoaka, nahazo vato 17.27 izy. %-n'ny vato, eo aorian'i Philippe Dunoyer ary eo alohan'i Gaël Yanno <ref name="RTL_2017_06_18">{{Cite web |year=2017 |title=Résultats élections législatives 2017 - 1ère circonscription de Nouvelle-Calédonie (988) |url=https://www.rtl.fr/elections-legislatives/departement-nouvelle-caledonie-988/circonscription-01 |access-date=23 août 2023 |website=www.rtl.fr}}.</ref> , <ref>{{Cite web |last=Angélique Souche |year=2017 |title=Législatives : les qualifiés du second tour |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/legislatives-qualifies-du-second-tour-483591.html |access-date=23 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref> . Resy tamin'ny fihodinana faharoa izy tamin'i Philippe Dunoyer izay nahazo 59.15. %-n'ny vato <ref name="RTL_2017_06_18" /> .
==== Filohan'ny Antenimieran'ny Faritany Atsimo ====
En mai 2019, la coalition L'Avenir en confiance, dont Sonia Backès est tête de liste, remporte les élections provinciales, avec vingt élus sur quarante (plus de 40 % des suffrages)[réf. nécessaire]. Le 17 mai, dans l'hémicycle de l'assemblée provinciale, Sonia Backès, affronte au premier tour [[Rock Wamytan]] du [[Front de libération nationale kanak et socialiste|FLNKS]] et [[Milakulo Tukumuli]] de [[L'Éveil océanien]]. Au second tour de scrutin, vingt-trois voix propulsent Sonia Backès présidente de la [[Province Sud (Nouvelle-Calédonie)|province Sud]]<ref>{{Cite web |year=2019 |title=Nouvelle-Calédonie. Les présidents des trois provinces élus |url=https://www.ouest-france.fr/monde/nouvelle-caledonie/nouvelle-caledonie-les-presidents-des-trois-provinces-elus-6354900 |access-date=23 août 2023 |publisher=[[Ouest-France]] |language=fr}}.</ref>,<ref>{{Cite web |last=Jeannette Peteisi |last2=Sheïma Riahi |year=2019 |title=Sonia Backès élue présidente de la province Sud au second tour |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/province-sud/sonia-backes-elue-presidente-province-sud-au-second-tour-711433.html |access-date=23 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref>
Tamin'ny 22 martsa 2020, taorian'ny fanambarana ny fihibohana henjana mba hisorohana ny fihanaky ny valan'aretina Covid-19, dia niantso ny mponina ao amin'ny Faritany Atsimo mba hitoka-monina i Sonia Backès.[1] Roa andro taty aoriana, dia nandidy saron-tava fandidiana iray tapitrisa, saron-tava FFP2 50.000, hydroxychloroquine, ary azithromycin ny filohan'ny Faritany Atsimo.
Tamin'ny 14 Jolay 2024, tao anatin'ny lahateny iray noheverina ho mahery vaika, dia nanohana ny fisarahan'ireo faritany mifototra amin'ny maodely heverina fa akaiky ny [[apartheid]] i Sonia Backès, izay nilazany fa Tsy mitovy ny soatoavina iombonan'ny taranaky ny Eoropeana sy ny mponina Kanak » <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Nouvelle-Calédonie : la loyaliste Sonia Backès demande une "autonomisation des provinces" |url=https://www.france24.com/fr/france/20240714-nouvelle-cal%C3%A9donie-la-loyaliste-sonia-back%C3%A8s-demande-une-autonomisation-des-provinces |access-date=2025-08-01 |website=France 24 |language=fr}}.</ref> .
Noho izany dia mampitaha ny mponina Kanak sy Eoropeana amin'ny " tsy mifangaro ny rano sy ny menaka ", manondro ny fahasamihafana misy eo amin'ny mponina roa tonta eo amin'ny fomba fiainany eo amin'ny fiaraha-monina, ohatra, eo amin'ny toerana omena ny vehivavy ", Na" ao amin'ny rafitra politikany, feodal ho an'ny sasany ary demokratika ho an'ny hafa » <ref>{{Cite web |last=Salvi |first=Ellen |date=2024-07-15 |title=La Nouvelle-Calédonie s’enfonce dans une crise sans fin |url=https://www.mediapart.fr/journal/france/150724/la-nouvelle-caledonie-s-enfonce-dans-une-crise-sans-fin |access-date=2025-08-01 |website=Mediapart |language=fr}}.</ref> , <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Sonia Backès plaide pour une séparation des provinces en Nouvelle-Calédonie |url=https://www.20minutes.fr/societe/4101259-20240714-nouvelle-caledonie-cheffe-file-loyalistes-sonia-backes-plaide-separation-provinces |access-date=2025-08-01 |website=20 Minutes |language=fr}}.</ref> .
Miresaka momba ny sainam-pirenena Kanak izy izay, araka ny filazany, dia lasa " marika voaloton'ny horohoro ary miampanga ireo mpisintaka ny fananana hetsika mponina voalamina tamim-pahakingana mba handresena sy haka ny faritany atsimo "
Ny fisarahan'i Nouvelle-Calédonie ho faritany maromaro dia ho vahaolana ho azy mba " mba hahafahan'ny olona tsirairay miroborobo araka ny faniriany manokana » <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Nouvelle-Calédonie: Sonia Backès (loyaliste) plaide pour une séparation des provinces |url=https://www.lexpress.fr/societe/nouvelle-caledonie-sonia-backes-loyaliste-plaide-pour-une-separation-des-provinces-PHEI5HCPOJBYXIX4AWW5HJ6ESQ/ |access-date=2025-08-01 |website=L'Express |language=fr}}.</ref> .
Manohitra ny Fifanarahana Nouméa izy, izay tsy mamela ity fisarahana ity, izay lazainy ho " mpamadika Nanameloka ihany koa izy tao amin'ny lahateniny ny habibiana mahatsiravina ", NY " asa ambany ary ny fihetsika barbarika "mpikatroka avy amin'ny Sela Mpandrindra ny Hetsika eny an-kianja (CCAT) an'ny FLNKS, izay lazainy ho olona mamon'ny fankahalana " izay maniratsira ny tantarantsika ary manondro ny tetikasa politika mahafaty ", dia ny fahaleovantenan'i Nouvelle-Calédonie.
Tamin'ny 5 Jona 2024, nanambara ny fanafoanana ny fanampiana ara-pitsaboana ho setrin'ny rotaka tany Nouvelle-Calédonie izy, narahin'ny fampiatoana vonjimaika nanomboka ny 15 Jolay 2024, noho ny olana ara-bola. Ity fandaharan'asa fanampiana ara-tsosialy ity dia manome fidirana amin'ny fitsaboana ho an'ny olona 26.000 sahirana ara-bola amin'ny alàlan'ny faktiora mivantana, midika izany fa 10% amin'ny fandaniana ihany no aloany. Nohazavain'i Backès fa afaka mamindra ireo marary tsy afaka mandoa ny fitsaboana any amin'ny tobim-pahasalamana eo an-toerana (CMS) any Greater Nouméa sy Brousse ny dokotera. Naneho ampahibemaso ny tsy fangorahana ny filohan'ny filankevitry ny fitsaboana fa mety hiteraka fatiantoka bebe kokoa amin'ny fiaraha-monina raha sendra misy aretina mafy.[1][2]
==== Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena ====
ny4 juillet 2022 Teo amin'ny {{Nowrap|46 ans}}, i Sonia Backès dia voatendry ho Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena tao amin'ny governemanta faharoan'i [[Élisabeth Borne]], teo ambany fitarihan'i Gérald Darmanin, Minisitry ny Atitany . Mikasa ny hitazona ny andraikitry ny filohan'ny Faritany Atsimon'i Nouvelle-Calédonie izy <ref>{{Cite web |year=2022 |title=De la Nouvelle-Calédonie à Paris : Sonia Backès devient secrétaire d'Etat en charge de la Citoyenneté |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/de-la-nouvelle-caledonie-a-paris-sonia-backes-devient-secretaire-d-etat-en-charge-de-la-citoyennete-1300668.html |access-date=25 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref> .
Tamin'ny Septambra 2022, nanendry an'i Brieuc Frogier, manampahefana voafidy iray hafa avy any Nouvelle-Calédonie sady mpanohana an'i [[Eric Zemmour|Éric Zemmour]] teo aloha izay niaraka tamin'i [[Emmanuel Macron]] taty aoriana, ho mpanolotsaina manokana izy. Taorian'ny adihevitra iray, dia nandao ny toerany izy taKandida tamin'ny fifidianana Antenimieran-doholona tao Nouvelle-Calédonie tamin'ny 24 Septambra 2023 izy, ary resy tamin'ny fihodinana faharoa tamin'ilay kandidà mpomba ny fahaleovantena Robert Xowie, izay nahazoany 44.3%-n'ny vato.[1] Taorian'ny fihaonana tamin'i Emmanuel Macron, dia nanolotra ny fametraham-pialàny tamin'ny governemanta izy tamin'ny 27 Septambra 2023.[2] Nohamafisina tamin'ny alalan'ny didim-panjakana tamin'ny 10 Oktobra 2023 io fametraham-pialàny io, izay nosoloin'i Sabrina Agresti-Roubache tamin'izany fotoana izany.[3]min'ny 7 Septambra <ref>{{Cite web |last=Paul Barcelonne |last2=Hadrien Bect |date=2022-09-07 |title=Un soutien d'Éric Zemmour devient conseiller spécial de la secrétaire d'État à la Citoyenneté |url=https://www.francetvinfo.fr/politique/parti-reconquete/info-franceinfo-un-soutien-d-eric-zemmour-devient-conseiller-special-de-la-secretaire-d-etat-a-la-citoyennete_5347264.html |access-date=2022-09-08 |website=Franceinfo |language=fr-FR}}.</ref> , <ref>{{Cite web |last=Julie Marie-Leconte |date=2022-09-07 |title=Brieuc Frogier, ancien soutien d'Eric Zemmour, quitte son poste de conseiller spécial auprès de la secrétaire d'Etat Sonia Backès |url=https://www.francetvinfo.fr/politique/parti-reconquete/info-franceinfo-brieuc-frogier-ancien-soutien-d-eric-zemmour-quitte-son-poste-de-conseiller-special-aupres-de-la-secretaire-d-etat-sonia-backes_5347855.html |access-date=2022-09-08 |website=Franceinfo |language=fr-FR}}.</ref> .
== Jereo koa ==
=== Lahatsoratra mifandraika ===
* Hetsika Vahoaka Caledoniana
* Ny Hoavy Amim-pahatokiana
* Vehivavy minisitra any Frantsa
* Entin'ny governemanta
=== Rohy ivelany ===
[[Sokajy:Pages avec des traductions non relues]]
l665u1rskdyt64wm8jcw7vp6zyrgjjd
1134995
1134994
2026-04-12T09:32:27Z
Haër14
35835
1134995
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=Sonia Backès|image=Sonia backes 2022.jpg|légende=Sonia Backès en 2022.|fonction1=[[Province Sud (Nouvelle-Calédonie)|Présidente de l'assemblée de la Province Sud]]|depuis le fonction1=17 mai 2019<br /><small>({{durée|17|5|2019}})</small>|prédécesseur 1=[[Philippe Michel (homme politique)|Philippe Michel]]|successeur 1=|fonction2=Présidente des [[Les Républicains calédoniens|Républicains calédoniens]]|depuis le fonction2=7 décembre 2017<br /><small>({{durée|7|12|2017}})</small>|prédécesseur 2=''Fonction créée''|fonction3=[[Ministère de l'Intérieur (France)|Secrétaire d'État chargée de la Citoyenneté]]|depuis le fonction3=|à partir du fonction3=4 juillet 2022|jusqu'au fonction3=10 octobre 2023 <br/> <small>({{durée|4|juillet|2022|10|octobre|2023}})</small>|président 3=[[Emmanuel Macron]]|premier ministre 3=[[Élisabeth Borne]]|ministre 3=[[Gérald Darmanin]]|gouvernement 3=[[Gouvernement Borne|Borne]]|prédécesseur 3=[[Marlène Schiappa]] <small>(indirectement, ministre)</small>|successeur 3=[[Sabrina Agresti-Roubache]]|fonction4=Porte-parole et membre du [[gouvernement de la Nouvelle-Calédonie]]<ref group="N">Chargée de l'[[Énergie]], du [[Budget]], des [[Finances]], de la [[Fiscalité]], de l'[[Économie numérique]], ainsi que du suivi des questions liées à la Communication audiovisuelle, à la Commission du CSA-NC, à l'[[Enseignement supérieur]], à la [[Recherche scientifique|Recherche]] et au Transfert de l'enseignement.</ref>|depuis le fonction4=|à partir du fonction4=3 juin 2011|jusqu'au fonction4=26 juin 2014<br /><small>({{durée|3|6|2011|26|6|2014}})</small>|élection4={{date|3|mars|2011}}|réélection4={{date|17|mars|2011}}<br/>{{date|1er|avril|2011}}<br/>{{date|10|juin|2011}}|président 4=[[Harold Martin]]|premier ministre 4=|gouvernement 4=[[Neuvième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|Martin III]], [[Dixième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|IV]], [[Onzième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|V]] et [[Douzième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|VI]]|fonction5=Membre du [[Gouvernement de la Nouvelle-Calédonie|gouvernement de la<br>Nouvelle-Calédonie]]<ref group="N">Chargée de l'[[Système éducatif en Nouvelle-Calédonie|Enseignement]] et des questions relatives à l'[[Système éducatif en Nouvelle-Calédonie#Enseignement supérieur|Enseignement supérieur]] (2009-2011).</ref>{{,}}<ref group="N">Chargée du contrôle et de l'animation des secteurs de la [[Protection sociale]], de la [[Solidarité (notion)|Solidarité]], du [[Handicap]], de l'[[Agriculture]], de l'[[Élevage]], de la [[Pêche (halieutique)|Pêche]] et de la Politique de la famille (2014-2015).</ref>|depuis le fonction5=|à partir du fonction5=26 juin 2014|jusqu'au fonction5=10 juillet 2015<br /><small>({{durée|26|6|2014|10|7|2015}})</small>|élection5={{date|5|juin|2014}}|réélection5={{date|3|décembre|2014}}|président 5=[[Cynthia Ligeard]]<br/>[[Philippe Germain]]|premier ministre 5=|gouvernement 5=[[Treizième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|Ligeard]]<br>[[Quatorzième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|Germain I]]|fonction6=|depuis le fonction6=|à partir du fonction6=15 juin 2009|jusqu'au fonction6=3 mars 2011<br /><small>({{durée|15|6|2009|3|6|2011}})</small>|élection6={{date|5|juin|2009}}|président 6=[[Philippe Gomès]]|gouvernement 6=[[Huitième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|Gomès]]|nom de naissance=Sonia Dos Santos|date de naissance=21 mai 1976|lieu de naissance=[[Nouméa]] ([[Nouvelle-Calédonie]], [[France]])|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[France|Française]]|parti=[[Rassemblement pour la République|RPR]] <small>(1994-2002)</small><br>[[Le Rassemblement|RPCR]] <small>(1994-2004)</small><br>[[Union pour un mouvement populaire|UMP]] <small>(2002-2015)</small><br/>[[Le Rassemblement|R-UMP]] <small>(2004-2013)</small><br/>[[Mouvement populaire calédonien|MPC]] <small>(2013-2015)</small><br/>[[Les Républicains de Nouvelle-Calédonie|LR-NC]] <small>(2015-2017)</small><br/>[[Les Républicains calédoniens|LRC]] <small>(depuis 2017)</small><br/>[[Renaissance (parti)|LREM/RE]] <small>(depuis 2022)</small>|université=[[Université française du Pacifique]]<br/>[[Université de Pau et des pays de l'Adour]]<br/>[[Université Joseph-Fourier]]<br/>[[Institut polytechnique de Grenoble]]|profession=[[Ingénieur en informatique]]|féminin=oui}}
Sonia Backès, teraka tao Nouméa, [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]] tamin'ny 21 Mey 1976, dia [[mpanao politika]] [[Frantsay (vahoaka)|frantsay]] sady sendikalista. Mpanohitra ny [[Fahaleovantena (pôlitika)|fahaleovantena]] izy, niasa tao amin'ny governemanta Nouvelle-Calédonie nanomboka tamin'ny 2009 ka hatramin'ny 2015 ary avy eo dia Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena tao Paris nanomboka tamin'ny 2022 ka hatramin'ny 2023. Nanomboka tamin'ny 2019, izy no Filohan'ny Antenimieran'ny Faritany Atsimo.
== Tantaram-piainany ==
=== Fahazazana sy fanabeazana ===
Sonia Dos Santos dia teraka tamin'ny 21 Mey 1976 tao Nouméa (Nouvelle-Calédonie). Zafikelin'ireo Portiogey mpifindra monina nandositra ny fitondrana Estado Novo tsy refesi-mandidy notarihan'i António de Oliveira Salazar izy ary nanorim-ponenana tao Nouméa tamin'ny 1952.[1] Nanakaiky ny hevitr'ilay mpikatroka manohitra ny fahaleovantena Nouvelle-Calédonie Jacques Lafleur ny rainy.[2]
Rehefa dimy taona izy dia nisara-panambadiana ny ray aman-dreniny[1] ary niara-nipetraka tamin'ny reniny tao Vincennes (Val-de-Marne), any amin'ny tanibe Frantsa izy. Lasa Scientologista[2] ny reniny. Nandritra ny fotoana kelikely, dia nianatra tany amin'ny sekoly Scientology tsy miankina izy, ny Sekolin'ny Fifohazana, saingy rehefa avy nanakatona izany ny fanjakana[3], dia nanohy ny fianarany tany amin'ny sekoly ambaratonga fototra i Sonia Backès saingy nanohy nitombo tao anatin'ny hetsika Scientology. Noho ny fisalasalana, rehefa avy nampitandrina azy momba ny toetran'ny Scientology toy ny fivavahana ny namany iray, dia nalefan'ny reniny tany Angletera izy, tany Saint Hill, foiben'ny Scientology, izay nandidiana azy hanapaka ny fifandraisana rehetra amin-drainy. Nahavita nandositra izy ary niaraka tamin-drainy tany Nouvelle-Calédonie folo andro taty aoriana[4]. Na izany aza, mametraka fisalasalana momba ity dikan-teny ity ny Le Monde, indrindra fa ny fifanakalozana hafatra an-tsoratra teo amin'i Sonia Backès sy ny reniny ny ampitson'ny nanendrena azy ho ao amin'ny governemanta izay toa mampiseho fa ity tantara ity dia natao hampihetsi-po ny mpanao gazety[5].
Nanomboka ny fianarany tao amin'ny Oniversite Frantsay Pasifika any Nouméa izy, ary avy eo nahazo mari-pahaizana maîtrise momba [[Matematika|ny matematika]] avy amin'ny Oniversiten'i Pau sy ny faritr'i Adour tamin'ny 1997, nahazo diplaoma fikarohana ara-teknolojia (DRT) momba [[Kajimirindra|ny siansa informatika]] avy amin'ny Oniversiten'i Joseph Fourier (Grenoble-I) ary lasa injeniera informatika avy amin'ny Grenoble Institute of Technology tamin'ny 2001 <ref name="lidla">{{Cite journal |last=[[Bérengère Bonte]] |date=26 octobre 2022 |title=Discussions sur la Nouvelle-Calédonie : qui est Sonia Backès, la secrétaire d’État anti-indépendantiste ? |url=https://www.francetvinfo.fr/replay-radio/l-intrus-de-l-actu/relation-franco-allemande-qui-est-jorg-kukies-le-2e-cerveau-du-chancelier-allemand_5425084.html |journal=France tv info, replay radio de l'émission « L'Intrus de l'actu » |access-date=17 août 2023}}.</ref> . Niditra tao amin'ny Rally for Caledonia in the Republic (RPCR, antoko elatra havanana lehibe manohitra ny fahaleovantena izay nanjaka tamin'ny politika teo an-toerana tamin'izany fotoana izany) izy tamin'ny faha-valo ambin'ny folo taonany, tamin'ny 1994 <ref>{{Cite journal |date=2022-07-04 |title=La Calédonienne Sonia Backès nommée Sécrétaire d’Etat chargée de la Citoyenneté |url=https://www.radio1.pf/la-caledonienne-sonia-backes-nommee-secretaire-detat-chargee-de-la-citoyennete/ |journal=radio1.pf |language=fr}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Les décodeurs |date=2023-07-20 |title=Remaniement : qui sont les membres du nouveau gouvernement d’Elisabeth Borne ? |url=https://www.lemonde.fr/les-decodeurs/article/2023/07/20/remaniement-qui-sont-les-membres-du-nouveau-gouvernement-d-elisabeth-borne_6182810_4355770.html |journal=Le Monde.fr |language=fr}}.</ref> . Nandray anjara tamin'ny fampielezan-kevitra tamin'ny fifidianana isam-paritra tamin'ny 2004 <ref name="sbgb">{{Cite journal |last=Nathalie Vermorel |date=20 mars 2012 |title=Sonia Backes : Dans le grand bain |url=https://www.lnc.nc/article/local-l-hebdo/sonia-backes-dans-le-grand-bain |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Niverina tany [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]] izy tamin'ny taona 2001 <ref name="sbgb">{{Cite journal |last=Nathalie Vermorel |date=20 mars 2012 |title=Sonia Backes : Dans le grand bain |url=https://www.lnc.nc/article/local-l-hebdo/sonia-backes-dans-le-grand-bain |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref>, ary niditra tao amin'ny Tale Jeneralin'ny Teknolojian'ny Fampahalalam-baovao sy ny Serivisy (DTSI) an'ny governemanta <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> , <ref>{{Pdf}} {{Cite book |last=Dorothée Tromparent et Hubert Vieille |date=2014 |title=Des clés pour comprendre les syndicats de Nouvelle-Calédonie. Chronique de leur origine, leur histoire et leur évolution |url=https://dtenc.gouv.nc/sites/default/files/atoms/files/00_livre_syndicats_dte.pdf |language=fr |publisher=Editions Djubea}}.</ref> .
=== FIVELOMANA ===
==== sendikà ====
ny17 août 2006, Sonia Backès no voafidy ho filohan'ny UTCFE-CGC <ref>{{Cite journal |date=18 août 2006 |title=Sonia Backes prend les rênes de la CFE-CGC |url=https://www.lnc.nc/article/social/sonia-backes-prend-les-renes-de-la-cfe-cgc |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]]}}.</ref> .
ny2 septembre 2008, nandao ny fiadidian'ny UTCFE-CGC izy mba hifantoka amin'ny politika miaraka amin'ny Rassemblement <ref name="mwsb">{{Cite journal |last=Marc Baltzer et Sonia Backès |date=29 août 2008 |title=Sonia Backes : Je retourne en politique |url=https://www.lnc.nc/article/societe/sonia-backes-je-retourne-en-politique |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]]}}.</ref> .
==== Fiainana ara-politika ====
Rehefa nandao ny hetsika sendikaly izy dia niditra tao amin'ny mpiasan'ny antoko Rassemblement-UMP tao amin'ny Kongresin'i Nouvelle-Calédonie[1]. Raha lazaina amin'ny fomba manokana kokoa, dia lasa mpanolotsaina ho an'ny filohan'ny antenimiera sy ny antoko, Pierre Frogier, izy. Ohatra, nandray anjara tamin'ny dingana ara-dalàna handinihana ny volavolan-dalàna momba ny fiarovana ny asa eo an-toerana izy ary, tamin'io olana io, dia nifandona tamin'ny filohan'ny governemanta, Harold Martin[2].
Kandida amin'ny fifidianana isam-paritany10 mai 2009, amin'ny 12 Toerana tao amin'ny lisitry ny Rassemblement-UMP notarihin'i Pierre Frogier tany Atsimo <ref>{{Cite journal |date=22 avril 2009 |title=10 dans le Sud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/10-dans-le-sud |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref>, izy dia iray amin'ireo solontenan'ny hetsiky ny tanora tao amin'ny antoko <ref>{{Cite journal |last=Henri Lepot |date=14 avril 2009 |title=Le Rassemblement lève le voile sur sa liste Sud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/le-rassemblement-leve-le-voile-sur-sa-liste-sud |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |date=29 avril 2009 |title=Les échos |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-echos-4 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Avy eo dia nahazo ny fe-potoam-piasany voalohany ho mpanolotsaina isam-paritra izy <ref>{{Cite journal |date=11 mai 2009 |title=ça bouge dans les 3 provinces |url=https://www.lnc.nc/article/politique/ca-bouge-dans-les-3-provinces |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> ary koa voafidy ho ao amin'ny Kongresy <ref>{{Cite journal |date=12 mai 2009 |title=Le nouveau visage du Congrès |url=https://www.lnc.nc/article/politique/le-nouveau-visage-du-congres |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Na izany aza, niasa tao vetivety ihany izy, ary voafidy haingana ho ao amin'ny governemanta <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> .
ny5 juin 2009 Voafidy ho mpikambana tao amin'ny governemantan'i Gomès i Sonia Backès <ref name="lidla">{{Cite journal |last=[[Bérengère Bonte]] |date=26 octobre 2022 |title=Discussions sur la Nouvelle-Calédonie : qui est Sonia Backès, la secrétaire d’État anti-indépendantiste ? |url=https://www.francetvinfo.fr/replay-radio/l-intrus-de-l-actu/relation-franco-allemande-qui-est-jorg-kukies-le-2e-cerveau-du-chancelier-allemand_5425084.html |journal=France tv info, replay radio de l'émission « L'Intrus de l'actu » |access-date=17 août 2023}}.</ref> , <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> . Amin'ny maha-mpikambana zandriny indrindra azy, dia tompon'andraikitra tamin'ny sehatry ny fanabeazana <ref name="lnc">{{Cite journal |last=Yann Mainguet |date=25 novembre 2009 |title=Sonia Backes, l'ascension de la benjamine |url=https://www.lnc.nc/article/politique/sonia-backes-l-ascension-de-la-benjamine |journal=Les Nouvelles Calédoniennes}}.</ref> sy ny fanaraha-maso ny olana mifandraika amin'ny fampianarana ambony <ref>{{Pdf}} {{Cite journal |last=Christophe Chabrot |date=2009 |title=Les élections provinciales de Nouvelle-Calédonie
du 10 mai 2009 : contexte et enjeux |url=https://shs.hal.science/halshs-00696681/document |journal=SHS HAL |access-date=24 août 2020}}.</ref> . Ho an'ity governemanta ity, dia nomena andraikitra voalohany indrindra izy amin'ny fitantanana ny fanavaozana feno ny fandaharam-pianarana any amin'ny sekoly ambaratonga fototra sy ny famoronana ny sata maha-mpianatra ho an'ny mponin'i Nouvelle-Calédonie amin'ny alàlan'ny « Tranon'ny Mpianatra » <ref>{{Cite journal |last=D.M. (Agence de presse GHM) |date=9 octobre 2009 |title=Le gouvernement demande l'aide de l'Etat |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Manana fifandraisana sarotra amin'ny filohan'ny governemanta Philippe Gomès ihany koa izy, izay toheriny matetika, toy izany koa ireo mpiara-miasa aminy roa avy amin'ny Rassemblement na ireo mpikambana mpomba ny fahaleovantenan'ny Union calédonienne <ref>{{Cite journal |last=Marc Baltzer |date=4 février 2010 |title=L'affaire Ollivaud divise le gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/l-affaire-ollivaud-divise-le-gouvernement |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Henri Lepot |date=10 février 2010 |title=Gomès mis en minorité sur l'affaire Ollivaud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/gomes-mis-en-minorite-sur-l-affaire-ollivaud |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Sylvain Amiotte |date=17 avril 2010 |title=L'école s'ouvre au débat |url=https://www.lnc.nc/article/education/l-ecole-s-ouvre-au-debat |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> .
==== Mpikambana ao amin'ny governemantan'i Martin III, IV, V ary VI ====
Teo anelanelan'ny volana Martsa sy Jona 2011, dia voafidy indray inefatra ho isan'ireo governemanta nifandimby nandritra io vanim-potoana io izy: Martin III[1], IV[2], V[3], ary VI[4]. Tao amin'ireo governemanta ireo, dia tompon'andraikitra tamin'ny tetibola, ny fitantanam-bola, ny hetra, ny toekarena nomerika, ary ny sehatry ny angovo izy. Niandraikitra ihany koa ny olana mifandraika amin'ny fifandraisana amin'ny alalan'ny feo sy sary ary ny famindrana andraikitra ara-pampianarana izy, ary koa ny maha-mpitondra tenin'ny governemanta azy, sady nitazona ny andraikitra amin'ny fampianarana ambony, izay ampiarahina amin'ny fikarohana ankehitriny[5],[6],[7].
Avy eo, rehefa vita ny famindrana ny fahefana farany mifandraika amin'ny fanabeazana (fampianarana ambaratonga faharoa ho an'ny daholobe, fahasalamana any an-tsekoly, fanabeazana tsy miankina) any Nouvelle-Calédonie,11 Janoary 2012, namela ireo sehatra fanentanana sy fanaraha-maso ireo ho an'i Jean-Claude Briault izy <ref>{{Cite journal |date=23 juillet 2016 |title=Et aussi. Nouvelle répartition des secteurs |url=https://www.lnc.nc/article/pays/et-aussi |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Miandraikitra ny toekarena nomerika, ny15 mars 2011 Izy no nanokatra ny seminera voalohany tao amin'ny Digital Observatory. Ity andrim-panjakana ity, tohanan'ny governemanta, dia natao hanara-maso ny fivoarana sy ireo mpisehatra ao amin'ny sehatra nomerika <ref>{{Cite journal |last=Tomislav Govekar |date=16 mars 2011 |title=L’Observatoire des nouvelles technologies voit loin |url=https://www.lnc.nc/article/economie/l-observatoire-des-nouvelles-technologies-voit-loin |journal=Les Nouvelles Calédoniennes}}.</ref> . Avy eo, amin'ny maha-mpitondra tenin'ny governemanta azy, dia mandamina izy, manomboka amin'ny3 octobre 2012 birao isam-bolana miaraka amin'ny vahoaka <ref>{{Cite journal |date=27 septembre 2012 |title=Allô le gouvernement, j'écoute |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/allo-le-gouvernement-j-ecoute |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Momba ny hetra, tamin'ny taona 2013 dia niaro ny fanavaozana ny hetra miditra izay mikendry indrindra ny hanova ny fetran'ny fenitry ny hetra izy ary niteraka fifandirana tamin'ny filohan'ny komitin'ny hetra tao amin'ny Kongresy, Caroline Machoro, mpanohana ny fahaleovantena, ary koa tamin'ny Caledonia Together <ref>{{Cite journal |last=P.Ch. |date=22 mai 2013 |title=La guerre est déclarée |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/la-guerre-est-declaree |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Sekretera Jeneralin'ny Hetsika ====
ny21 août 2012 Notendren'i Pierre Frogier ho sekretera jeneralin'ny Rassemblement-UMP <ref>{{Cite journal |date=24 août 2012 |title=Le Rump en pleine restructuration |url=https://www.calameo.com/read/0012504588bb3b9074b5e |journal=DNC}}.</ref> izy. Miaraka amin'ireo olo-malaza hafa, indrindra fa avy amin'ny taranaka tanora, fantatra amin'ny anarana hoe « mpanorina indray " Tao amin'ny fampitam-baovao teo an-toerana, dia naneho hevitra mahery vaika momba an'i Pierre Frogier izy <ref>{{Cite journal |date=24 août 2012 |title=Édito : Le Temps du renouveau |url=https://www.calameo.com/read/0012504588bb3b9074b5e |journal=DNC}}.</ref> .
==== Fananganana ny MPC sy ny UCF ====
Tamin'ny 18 Febroary 2013, raha nizotra ho amin'ny fisarahana ny Rassemblement-UMP, dia naato tamin'ny asany i Gaël Yanno, filoha lefitra voalohany sady mpitondra tenin'ny antoko, ary i Sonia Backès, sekretera jeneraly vonjimaika, filohany, Pierre Frogier.[1] Nofaranana tamin'ny 28 Martsa 2013 ny fiatoana, rehefa nanambara ny fananganana antoko vaovao i Gaël Yanno sy Sonia Backès: ny Caledonian Popular Movement (MPC), niaraka tamin'ny fanohanan'i Jean-François Copé nasionaly. Iray amin'ireo mpitondra tenin'ny hetsika valo i Sonia Backès mandra-pahatongan'ny kongresy nananganana azy, izay nokasaina hatao tamin'ny volana Jona.[2]
Tamin'ny 31 Jolay, Sonia Backès no voatendry ho Sekretera Jeneraly <ref>{{Cite journal |last=Gaël Yanno, propos recueillis par Christopher Albano |date=2 août 2013 |title=Pour une collectivité de la République française de type fédéré |url=https://www.calameo.com/read/001250458e77b8b6171c1 |journal=DNC}}.</ref> .
==== Kandida UCF amin'ny fifidianana 2014 ====
Kandida amin'ny 6 faha-6 i Sonia Backès ao amin'ny « Firaisana ho an'i Nouméa notarihin'i Gaël Yanno tamin'ny fifidianana monisipaly tamin'ny Martsa 2014 tao Nouméa <ref>{{Cite journal |date=12 mars 2014 |title=Neuf communes : 47 listes |url=https://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/municipales-2014/neuf-communes-47-listes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Voafidy ho mpanolotsaina monisipaly izy <ref>{{Cite web |title=Résultats des élections municipales et communautaires 2014 - Nouméa - Résultats reçus 2d tour - Résultats définitifs |url=https://www.interieur.gouv.fr/Elections/Les-resultats/Municipales/elecresult__MN2014/(path)/MN2014/988/988818.html |access-date=25 août 2023 |website=interieur.gouv.fr}}.</ref> .
Ny tena zava-dehibe indrindra dia ny nifidianana azy tamin'ny Aprily 2014 hitarika ny lisitry ny UCF ho an'ny fifidianana isam-paritra amin'ny 11 Mey any Atsimo <ref>{{Cite journal |last=Yann Mainguet |date=11 avril 2014 |title=Backès aux commandes |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/backes-aux-commandes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Natao teo ankavanan'ny toby mpanohitra ny fahaleovantena ny fampielezan-keviny, satria te hifampiraharaha amin'ireo antoko mpanohana ny fahaleovantena mandritra ny herintaona monja izy mba handaminana ny fitsapan-kevi-bahoaka voalohany momba ny fahaleovantena izay nomen'ny Fifanarahana Nouméa tamin'ny 2015 <ref>{{Cite journal |last=AFP |date=7 mai 2014 |title=Indépendance ou non, la question du statut au centre des élections en Nouvelle-Calédonie |url=https://www.tahiti-infos.com/Independance-ou-non-la-question-du-statut-au-centre-des-elections-en-Nouvelle-Caledonie_a100573.html |journal=Tahiti Infos}}.</ref> . Nahazo ny laharana fahatelo izy ireo, taorian'ny Caledonia Together sy ny Front for Unity (FPU, fiaraha-mitantana natsangana nanodidina ny Rally ), tamin'ny 18,14 -n'ny vato ary solontena voafidy 8 <ref>{{Cite journal |date=12 mai 2014 |title=Provinciales : les résultats en bref |url=https://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/provinciales-les-resultats-en-bref |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Taorian'ny latsa-bato, izy no iray tamin'ireo mpanelanelana telo notendren'ny UCF, niaraka tamin'i Gaël Yanno sy Isabelle Lafleur, mba hahatratra ny « fifanarahana fitantanana " miantoka ny maro an'isa tsy mivadika ao amin'ireo andrim-panjakana miaraka amin'ireo mpanohitra azy teo aloha avy amin'ny Calédonie Ensemble sy ny FPU <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=14 mai 2014 |title=Le dîner des loyalistes |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/provinciales-2014/le-diner-des-loyalistes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Izy koa no mitarika ny vondrona UCF ao amin'ny Kongresy <ref>{{Cite journal |last=Claudette Trupit (A.P) |date=22 mai 2014 |title=Cinq groupes politiques au Congrès de Nouvelle-Calédonie |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/2014/05/22/cinq-groupes-politiques-au-congres-de-nouvelle-caledonie-154619.html |journal=NC 1{{re}}}}.</ref> . Saingy, toy ny tamin'ny taona 2009, rehefa voafidy ho ao amin'ny governemanta ny5 juin 2014, dia tsy mipetraka intsony ao amin'ity fivoriana ity izy <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=6 juin 2014 |title=Ligeard sans vice-président. Repères : Les entrants et les sortants du Congrès |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/ligeard-sans-vice-president |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Mpikambana ao amin'ny governemanta Ligeard sy Germain I ====
Tamin'ny faran'ny volana Jona 2014, tao anatin'ny 13&nbsp;Tao amin'ny governemanta natsangana teo ambanin'ny Fifanarahana Nouméa ary notarihin'i Cynthia Ligeard, i Sonia Backès no tompon'andraikitra tamin'ny fanaraha-maso sy ny fandrindrana ny sehatry ny fiarovana ara-tsosialy, ny firaisankina, ny fahasembanana, ny fambolena, ny fiompiana, ny jono ary ny politika momba ny fianakaviana <ref>{{Cite web |last=Cédric Valax |year=2014 |title=Cynthia Ligeard préside le 13ème gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://www.radio1.pf/cynthia-ligeard-preside-le-13eme-gouvernement-de-nouvelle-caledonie/ |access-date=22 août 2023 |website=Radio1 Tahiti}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Gaëlle Grès |date=26 juin 2014 |title=Gouvernement : les secteurs enfin attribués |url=http://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/gouvernement-les-secteurs-enfin-attribues |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Izy koa no nandray ny andraikitry ny filohan'ny Sampan-draharaha misahana ny fisorohana sy ny fanonerana ny loza ara-pambolena na voajanahary any Nouvelle-Calédonie (APICAN) <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=9 août 2014 |title=L'autre alternance |url=https://www.lnc.nc/article/pays/economie/l-autre-alternance |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Raha niatrika hain-tany mafy [[Kaledônia-Vaovao|i Nouvelle-Calédonie]], dia nanambara drafitra fanampiana ho an'ny tantsaha sy ny mpiompy biby fiompy izy <ref>{{Cite journal |date=16 août 2014 |title=Aides anti-sécheresse, mode d'emploi |url=https://www.lnc.nc/article/pays/aides-anti-secheresse-mode-d-emploi |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
ny31 décembre 2014 Voafidy indray ho mpikambana ao amin'ny antoko 14 izy, saingy nandà ny hanapa-kevitra eo amin'ny firotsahan-kofidianan'i Cynthia Ligeard sy Philippe Germain ho filoham-pirenena izy ireo, ka tsy afaka nandray ny andraikiny tanteraka ny mpanatanteraka vaovao <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=3 janvier 2015 |title=Pas de président élu |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/pas-de-president-elu |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Tanteraka izany tamin'ny fifidianana an'i Philippe Germain tamin'nyavril 2015 Avy eo dia niverina tamin'ny sehatra fitarihana sy fanaraha-maso mitovy amin'ny teo aloha izy <ref>{{Cite journal |last=Martin Charmasson |date=3 avril 2015 |title=La répartition des secteurs du 14e gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/2015/04/03/pas-de-surprise-dans-la-repartition-des-secteurs-du-gouvernement-244583.html |journal=NC 1{{re}}}}.</ref> . Nametraka ny tenany tao amin'ny mpanohitra tao anatin'ity governemanta vaovao ity izy, tahaka ireo mpiara-miasa aminy roa avy amin'ny Rassemblement <ref>{{Cite journal |last=Ph. F. |date=4 avril 2015 |title=La répartition des secteurs du 14e gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/un-choix-democratique |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Farany, ny9 juillet 2015, izay miha-manohitra an'i Philippe Germain hatrany ary liana amin'ny mety hisian'ny fananganana vondrona Les Républicains ao amin'ny Kongresy, dia nanambara ny fametraham-pialàny amin'ny governemanta izy, manomboka ny ampitson'iny <ref>{{Cite journal |last=P. Ch. |year=2015 |title=Sonia Backès démissionne |url=https://www.lnc.nc/breve/info-lnc-sonia-backes-demissionne |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=22 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière et Sonia Backès |date=10 juillet 2015 |title=Je veux participer à la construction des Républicains |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/je-veux-participer-a-la-construction-des-republicains |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Filohan'ny vondrona Repoblikana ao amin'ny Kongresy ====
Tamin'ny Jolay 2015, rehefa niverina tao amin'ny Kongresy izy, dia nandray ny andraikitry ny filohan'ny vondrona mpanolotsaina 10 antsoina hoe "The Republicans." Io vondrona io dia nampivondrona ny FPU teo aloha (ary noho izany indrindra ny Le Rassemblement) niaraka tamin'ireo mpanohitra avy amin'ny UCF, anisan'izany i Backès[1],[2]. Nandritra izany fotoana izany ihany koa, dia nametra-pialana tamin'ny toerany ho Sekretera Jeneralin'ny MPC izy, raha mbola mpikambana tao amin'io antoko io[3].
==== Kandida ho an'ny fifidianana solombavambahoaka amin'ny taona 2017 ====
ny11 juin 2017 Tamin'ny fihodinana voalohany tamin'ny fifidianana solombavambahoaka, nahazo vato 17.27 izy. %-n'ny vato, eo aorian'i Philippe Dunoyer ary eo alohan'i Gaël Yanno <ref name="RTL_2017_06_18">{{Cite web |year=2017 |title=Résultats élections législatives 2017 - 1ère circonscription de Nouvelle-Calédonie (988) |url=https://www.rtl.fr/elections-legislatives/departement-nouvelle-caledonie-988/circonscription-01 |access-date=23 août 2023 |website=www.rtl.fr}}.</ref> , <ref>{{Cite web |last=Angélique Souche |year=2017 |title=Législatives : les qualifiés du second tour |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/legislatives-qualifies-du-second-tour-483591.html |access-date=23 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref> . Resy tamin'ny fihodinana faharoa izy tamin'i Philippe Dunoyer izay nahazo 59.15. %-n'ny vato <ref name="RTL_2017_06_18" /> .
==== Filohan'ny Antenimieran'ny Faritany Atsimo ====
En mai 2019, la coalition L'Avenir en confiance, dont Sonia Backès est tête de liste, remporte les élections provinciales, avec vingt élus sur quarante (plus de 40 % des suffrages)[réf. nécessaire]. Le 17 mai, dans l'hémicycle de l'assemblée provinciale, Sonia Backès, affronte au premier tour [[Rock Wamytan]] du [[Front de libération nationale kanak et socialiste|FLNKS]] et [[Milakulo Tukumuli]] de [[L'Éveil océanien]]. Au second tour de scrutin, vingt-trois voix propulsent Sonia Backès présidente de la [[Province Sud (Nouvelle-Calédonie)|province Sud]]<ref>{{Cite web |year=2019 |title=Nouvelle-Calédonie. Les présidents des trois provinces élus |url=https://www.ouest-france.fr/monde/nouvelle-caledonie/nouvelle-caledonie-les-presidents-des-trois-provinces-elus-6354900 |access-date=23 août 2023 |publisher=[[Ouest-France]] |language=fr}}.</ref>,<ref>{{Cite web |last=Jeannette Peteisi |last2=Sheïma Riahi |year=2019 |title=Sonia Backès élue présidente de la province Sud au second tour |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/province-sud/sonia-backes-elue-presidente-province-sud-au-second-tour-711433.html |access-date=23 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref>
Tamin'ny 22 martsa 2020, taorian'ny fanambarana ny fihibohana henjana mba hisorohana ny fihanaky ny valan'aretina Covid-19, dia niantso ny mponina ao amin'ny Faritany Atsimo mba hitoka-monina i Sonia Backès.[1] Roa andro taty aoriana, dia nandidy saron-tava fandidiana iray tapitrisa, saron-tava FFP2 50.000, hydroxychloroquine, ary azithromycin ny filohan'ny Faritany Atsimo.
Tamin'ny 14 Jolay 2024, tao anatin'ny lahateny iray noheverina ho mahery vaika, dia nanohana ny fisarahan'ireo faritany mifototra amin'ny maodely heverina fa akaiky ny [[apartheid]] i Sonia Backès, izay nilazany fa Tsy mitovy ny soatoavina iombonan'ny taranaky ny Eoropeana sy ny mponina Kanak » <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Nouvelle-Calédonie : la loyaliste Sonia Backès demande une "autonomisation des provinces" |url=https://www.france24.com/fr/france/20240714-nouvelle-cal%C3%A9donie-la-loyaliste-sonia-back%C3%A8s-demande-une-autonomisation-des-provinces |access-date=2025-08-01 |website=France 24 |language=fr}}.</ref> .
Noho izany dia mampitaha ny mponina Kanak sy Eoropeana amin'ny " tsy mifangaro ny rano sy ny menaka ", manondro ny fahasamihafana misy eo amin'ny mponina roa tonta eo amin'ny fomba fiainany eo amin'ny fiaraha-monina, ohatra, eo amin'ny toerana omena ny vehivavy ", Na" ao amin'ny rafitra politikany, feodal ho an'ny sasany ary demokratika ho an'ny hafa » <ref>{{Cite web |last=Salvi |first=Ellen |date=2024-07-15 |title=La Nouvelle-Calédonie s’enfonce dans une crise sans fin |url=https://www.mediapart.fr/journal/france/150724/la-nouvelle-caledonie-s-enfonce-dans-une-crise-sans-fin |access-date=2025-08-01 |website=Mediapart |language=fr}}.</ref> , <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Sonia Backès plaide pour une séparation des provinces en Nouvelle-Calédonie |url=https://www.20minutes.fr/societe/4101259-20240714-nouvelle-caledonie-cheffe-file-loyalistes-sonia-backes-plaide-separation-provinces |access-date=2025-08-01 |website=20 Minutes |language=fr}}.</ref> .
Miresaka momba ny sainam-pirenena Kanak izy izay, araka ny filazany, dia lasa " marika voaloton'ny horohoro ary miampanga ireo mpisintaka ny fananana hetsika mponina voalamina tamim-pahakingana mba handresena sy haka ny faritany atsimo "
Ny fisarahan'i Nouvelle-Calédonie ho faritany maromaro dia ho vahaolana ho azy mba " mba hahafahan'ny olona tsirairay miroborobo araka ny faniriany manokana » <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Nouvelle-Calédonie: Sonia Backès (loyaliste) plaide pour une séparation des provinces |url=https://www.lexpress.fr/societe/nouvelle-caledonie-sonia-backes-loyaliste-plaide-pour-une-separation-des-provinces-PHEI5HCPOJBYXIX4AWW5HJ6ESQ/ |access-date=2025-08-01 |website=L'Express |language=fr}}.</ref> .
Manohitra ny Fifanarahana Nouméa izy, izay tsy mamela ity fisarahana ity, izay lazainy ho " mpamadika Nanameloka ihany koa izy tao amin'ny lahateniny ny habibiana mahatsiravina ", NY " asa ambany ary ny fihetsika barbarika "mpikatroka avy amin'ny Sela Mpandrindra ny Hetsika eny an-kianja (CCAT) an'ny FLNKS, izay lazainy ho olona mamon'ny fankahalana " izay maniratsira ny tantarantsika ary manondro ny tetikasa politika mahafaty ", dia ny fahaleovantenan'i Nouvelle-Calédonie.
Tamin'ny 5 Jona 2024, nanambara ny fanafoanana ny fanampiana ara-pitsaboana ho setrin'ny rotaka tany Nouvelle-Calédonie izy, narahin'ny fampiatoana vonjimaika nanomboka ny 15 Jolay 2024, noho ny olana ara-bola. Ity fandaharan'asa fanampiana ara-tsosialy ity dia manome fidirana amin'ny fitsaboana ho an'ny olona 26.000 sahirana ara-bola amin'ny alàlan'ny faktiora mivantana, midika izany fa 10% amin'ny fandaniana ihany no aloany. Nohazavain'i Backès fa afaka mamindra ireo marary tsy afaka mandoa ny fitsaboana any amin'ny tobim-pahasalamana eo an-toerana (CMS) any Greater Nouméa sy Brousse ny dokotera. Naneho ampahibemaso ny tsy fangorahana ny filohan'ny filankevitry ny fitsaboana fa mety hiteraka fatiantoka bebe kokoa amin'ny fiaraha-monina raha sendra misy aretina mafy.[1][2]
==== Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena ====
ny4 juillet 2022 Teo amin'ny {{Nowrap|46 ans}}, i Sonia Backès dia voatendry ho Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena tao amin'ny governemanta faharoan'i [[Élisabeth Borne]], teo ambany fitarihan'i Gérald Darmanin, Minisitry ny Atitany . Mikasa ny hitazona ny andraikitry ny filohan'ny Faritany Atsimon'i Nouvelle-Calédonie izy <ref>{{Cite web |year=2022 |title=De la Nouvelle-Calédonie à Paris : Sonia Backès devient secrétaire d'Etat en charge de la Citoyenneté |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/de-la-nouvelle-caledonie-a-paris-sonia-backes-devient-secretaire-d-etat-en-charge-de-la-citoyennete-1300668.html |access-date=25 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref> .
Tamin'ny Septambra 2022, nanendry an'i Brieuc Frogier, manampahefana voafidy iray hafa avy any Nouvelle-Calédonie sady mpanohana an'i [[Eric Zemmour|Éric Zemmour]] teo aloha izay niaraka tamin'i [[Emmanuel Macron]] taty aoriana, ho mpanolotsaina manokana izy. Taorian'ny adihevitra iray, dia nandao ny toerany izy taKandida tamin'ny fifidianana Antenimieran-doholona tao Nouvelle-Calédonie tamin'ny 24 Septambra 2023 izy, ary resy tamin'ny fihodinana faharoa tamin'ilay kandidà mpomba ny fahaleovantena Robert Xowie, izay nahazoany 44.3%-n'ny vato.[1] Taorian'ny fihaonana tamin'i Emmanuel Macron, dia nanolotra ny fametraham-pialàny tamin'ny governemanta izy tamin'ny 27 Septambra 2023.[2] Nohamafisina tamin'ny alalan'ny didim-panjakana tamin'ny 10 Oktobra 2023 io fametraham-pialàny io, izay nosoloin'i Sabrina Agresti-Roubache tamin'izany fotoana izany.[3]min'ny 7 Septambra <ref>{{Cite web |last=Paul Barcelonne |last2=Hadrien Bect |date=2022-09-07 |title=Un soutien d'Éric Zemmour devient conseiller spécial de la secrétaire d'État à la Citoyenneté |url=https://www.francetvinfo.fr/politique/parti-reconquete/info-franceinfo-un-soutien-d-eric-zemmour-devient-conseiller-special-de-la-secretaire-d-etat-a-la-citoyennete_5347264.html |access-date=2022-09-08 |website=Franceinfo |language=fr-FR}}.</ref> , <ref>{{Cite web |last=Julie Marie-Leconte |date=2022-09-07 |title=Brieuc Frogier, ancien soutien d'Eric Zemmour, quitte son poste de conseiller spécial auprès de la secrétaire d'Etat Sonia Backès |url=https://www.francetvinfo.fr/politique/parti-reconquete/info-franceinfo-brieuc-frogier-ancien-soutien-d-eric-zemmour-quitte-son-poste-de-conseiller-special-aupres-de-la-secretaire-d-etat-sonia-backes_5347855.html |access-date=2022-09-08 |website=Franceinfo |language=fr-FR}}.</ref> .
== Jereo koa ==
=== Lahatsoratra mifandraika ===
* Hetsika Vahoaka Caledoniana
* Ny Hoavy Amim-pahatokiana
* Vehivavy minisitra any Frantsa
* Entin'ny governemanta
=== Rohy ivelany ===
[[Sokajy:Pages avec des traductions non relues]]
na1u0gnz9malfee7esbadj45kibjwtx
1134996
1134995
2026-04-12T09:33:23Z
Haër14
35835
1134996
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=Sonia Backès|image=Sonia backes 2022.jpg|légende=Sonia Backès en 2022.|fonction1=[[Province Sud (Nouvelle-Calédonie)|Présidente de l'assemblée de la Province Sud]]|depuis le fonction1=17 mai 2019<br /><small>({{durée|17|5|2019}})</small>|prédécesseur 1=[[Philippe Michel (homme politique)|Philippe Michel]]|successeur 1=|fonction2=Présidente des [[Les Républicains calédoniens|Républicains calédoniens]]|depuis le fonction2=7 décembre 2017<br /><small>({{durée|7|12|2017}})</small>|prédécesseur 2=''Fonction créée''|fonction3=[[Ministère de l'Intérieur (France)|Secrétaire d'État chargée de la Citoyenneté]]|depuis le fonction3=|à partir du fonction3=4 juillet 2022|jusqu'au fonction3=10 octobre 2023 <br/> <small>({{durée|4|juillet|2022|10|octobre|2023}})</small>|président 3=[[Emmanuel Macron]]|premier ministre 3=[[Élisabeth Borne]]|ministre 3=[[Gérald Darmanin]]|gouvernement 3=[[Gouvernement Borne|Borne]]|prédécesseur 3=[[Marlène Schiappa]] <small>(indirectement, ministre)</small>|successeur 3=[[Sabrina Agresti-Roubache]]|fonction4=Porte-parole et membre du [[gouvernement de la Nouvelle-Calédonie]]<ref group="N">Chargée de l'[[Énergie]], du [[Budget]], des [[Finances]], de la [[Fiscalité]], de l'[[Économie numérique]], ainsi que du suivi des questions liées à la Communication audiovisuelle, à la Commission du CSA-NC, à l'[[Enseignement supérieur]], à la [[Recherche scientifique|Recherche]] et au Transfert de l'enseignement.</ref>|depuis le fonction4=|à partir du fonction4=3 juin 2011|jusqu'au fonction4=26 juin 2014<br /><small>({{durée|3|6|2011|26|6|2014}})</small>|élection4={{date|3|mars|2011}}|réélection4={{date|17|mars|2011}}<br/>{{date|1er|avril|2011}}<br/>{{date|10|juin|2011}}|président 4=[[Harold Martin]]|premier ministre 4=|gouvernement 4=[[Neuvième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|Martin III]], [[Dixième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|IV]], [[Onzième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|V]] et [[Douzième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|VI]]|fonction5=Membre du [[Gouvernement de la Nouvelle-Calédonie|gouvernement de la<br>Nouvelle-Calédonie]]<ref group="N">Chargée de l'[[Système éducatif en Nouvelle-Calédonie|Enseignement]] et des questions relatives à l'[[Système éducatif en Nouvelle-Calédonie#Enseignement supérieur|Enseignement supérieur]] (2009-2011).</ref>{{,}}<ref group="N">Chargée du contrôle et de l'animation des secteurs de la [[Protection sociale]], de la [[Solidarité (notion)|Solidarité]], du [[Handicap]], de l'[[Agriculture]], de l'[[Élevage]], de la [[Pêche (halieutique)|Pêche]] et de la Politique de la famille (2014-2015).</ref>|depuis le fonction5=|à partir du fonction5=26 juin 2014|jusqu'au fonction5=10 juillet 2015<br /><small>({{durée|26|6|2014|10|7|2015}})</small>|élection5={{date|5|juin|2014}}|réélection5={{date|3|décembre|2014}}|président 5=[[Cynthia Ligeard]]<br/>[[Philippe Germain]]|premier ministre 5=|gouvernement 5=[[Treizième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|Ligeard]]<br>[[Quatorzième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|Germain I]]|fonction6=|depuis le fonction6=|à partir du fonction6=15 juin 2009|jusqu'au fonction6=3 mars 2011<br /><small>({{durée|15|6|2009|3|6|2011}})</small>|élection6={{date|5|juin|2009}}|président 6=[[Philippe Gomès]]|gouvernement 6=[[Huitième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|Gomès]]|nom de naissance=Sonia Dos Santos|date de naissance=21 mai 1976|lieu de naissance=[[Nouméa]] ([[Nouvelle-Calédonie]], [[France]])|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[France|Française]]|parti=[[Rassemblement pour la République|RPR]] <small>(1994-2002)</small><br>[[Le Rassemblement|RPCR]] <small>(1994-2004)</small><br>[[Union pour un mouvement populaire|UMP]] <small>(2002-2015)</small><br/>[[Le Rassemblement|R-UMP]] <small>(2004-2013)</small><br/>[[Mouvement populaire calédonien|MPC]] <small>(2013-2015)</small><br/>[[Les Républicains de Nouvelle-Calédonie|LR-NC]] <small>(2015-2017)</small><br/>[[Les Républicains calédoniens|LRC]] <small>(depuis 2017)</small><br/>[[Renaissance (parti)|LREM/RE]] <small>(depuis 2022)</small>|université=[[Université française du Pacifique]]<br/>[[Université de Pau et des pays de l'Adour]]<br/>[[Université Joseph-Fourier]]<br/>[[Institut polytechnique de Grenoble]]|profession=[[Ingénieur en informatique]]|féminin=oui}}
Sonia Backès, teraka tao Nouméa, [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]] tamin'ny 21 Mey 1976, dia [[mpanao politika]] [[Frantsay (vahoaka)|frantsay]] sady sendikalista. Mpanohitra ny [[Fahaleovantena (pôlitika)|fahaleovantena]] izy, niasa tao amin'ny governemanta Nouvelle-Calédonie nanomboka tamin'ny 2009 ka hatramin'ny 2015 ary avy eo dia Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena tao [[Paris]] nanomboka tamin'ny 2022 ka hatramin'ny 2023. Nanomboka tamin'ny 2019, izy no Filohan'ny Antenimieran'ny Faritany Atsimo.
== Tantaram-piainany ==
=== Fahazazana sy fanabeazana ===
Sonia Dos Santos dia teraka tamin'ny 21 Mey 1976 tao Nouméa (Nouvelle-Calédonie). Zafikelin'ireo Portiogey mpifindra monina nandositra ny fitondrana Estado Novo tsy refesi-mandidy notarihan'i António de Oliveira Salazar izy ary nanorim-ponenana tao Nouméa tamin'ny 1952.[1] Nanakaiky ny hevitr'ilay mpikatroka manohitra ny fahaleovantena Nouvelle-Calédonie Jacques Lafleur ny rainy.[2]
Rehefa dimy taona izy dia nisara-panambadiana ny ray aman-dreniny[1] ary niara-nipetraka tamin'ny reniny tao Vincennes (Val-de-Marne), any amin'ny tanibe Frantsa izy. Lasa Scientologista[2] ny reniny. Nandritra ny fotoana kelikely, dia nianatra tany amin'ny sekoly Scientology tsy miankina izy, ny Sekolin'ny Fifohazana, saingy rehefa avy nanakatona izany ny fanjakana[3], dia nanohy ny fianarany tany amin'ny sekoly ambaratonga fototra i Sonia Backès saingy nanohy nitombo tao anatin'ny hetsika Scientology. Noho ny fisalasalana, rehefa avy nampitandrina azy momba ny toetran'ny Scientology toy ny fivavahana ny namany iray, dia nalefan'ny reniny tany Angletera izy, tany Saint Hill, foiben'ny Scientology, izay nandidiana azy hanapaka ny fifandraisana rehetra amin-drainy. Nahavita nandositra izy ary niaraka tamin-drainy tany Nouvelle-Calédonie folo andro taty aoriana[4]. Na izany aza, mametraka fisalasalana momba ity dikan-teny ity ny Le Monde, indrindra fa ny fifanakalozana hafatra an-tsoratra teo amin'i Sonia Backès sy ny reniny ny ampitson'ny nanendrena azy ho ao amin'ny governemanta izay toa mampiseho fa ity tantara ity dia natao hampihetsi-po ny mpanao gazety[5].
Nanomboka ny fianarany tao amin'ny Oniversite Frantsay Pasifika any Nouméa izy, ary avy eo nahazo mari-pahaizana maîtrise momba [[Matematika|ny matematika]] avy amin'ny Oniversiten'i Pau sy ny faritr'i Adour tamin'ny 1997, nahazo diplaoma fikarohana ara-teknolojia (DRT) momba [[Kajimirindra|ny siansa informatika]] avy amin'ny Oniversiten'i Joseph Fourier (Grenoble-I) ary lasa injeniera informatika avy amin'ny Grenoble Institute of Technology tamin'ny 2001 <ref name="lidla">{{Cite journal |last=[[Bérengère Bonte]] |date=26 octobre 2022 |title=Discussions sur la Nouvelle-Calédonie : qui est Sonia Backès, la secrétaire d’État anti-indépendantiste ? |url=https://www.francetvinfo.fr/replay-radio/l-intrus-de-l-actu/relation-franco-allemande-qui-est-jorg-kukies-le-2e-cerveau-du-chancelier-allemand_5425084.html |journal=France tv info, replay radio de l'émission « L'Intrus de l'actu » |access-date=17 août 2023}}.</ref> . Niditra tao amin'ny Rally for Caledonia in the Republic (RPCR, antoko elatra havanana lehibe manohitra ny fahaleovantena izay nanjaka tamin'ny politika teo an-toerana tamin'izany fotoana izany) izy tamin'ny faha-valo ambin'ny folo taonany, tamin'ny 1994 <ref>{{Cite journal |date=2022-07-04 |title=La Calédonienne Sonia Backès nommée Sécrétaire d’Etat chargée de la Citoyenneté |url=https://www.radio1.pf/la-caledonienne-sonia-backes-nommee-secretaire-detat-chargee-de-la-citoyennete/ |journal=radio1.pf |language=fr}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Les décodeurs |date=2023-07-20 |title=Remaniement : qui sont les membres du nouveau gouvernement d’Elisabeth Borne ? |url=https://www.lemonde.fr/les-decodeurs/article/2023/07/20/remaniement-qui-sont-les-membres-du-nouveau-gouvernement-d-elisabeth-borne_6182810_4355770.html |journal=Le Monde.fr |language=fr}}.</ref> . Nandray anjara tamin'ny fampielezan-kevitra tamin'ny fifidianana isam-paritra tamin'ny 2004 <ref name="sbgb">{{Cite journal |last=Nathalie Vermorel |date=20 mars 2012 |title=Sonia Backes : Dans le grand bain |url=https://www.lnc.nc/article/local-l-hebdo/sonia-backes-dans-le-grand-bain |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Niverina tany [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]] izy tamin'ny taona 2001 <ref name="sbgb">{{Cite journal |last=Nathalie Vermorel |date=20 mars 2012 |title=Sonia Backes : Dans le grand bain |url=https://www.lnc.nc/article/local-l-hebdo/sonia-backes-dans-le-grand-bain |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref>, ary niditra tao amin'ny Tale Jeneralin'ny Teknolojian'ny Fampahalalam-baovao sy ny Serivisy (DTSI) an'ny governemanta <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> , <ref>{{Pdf}} {{Cite book |last=Dorothée Tromparent et Hubert Vieille |date=2014 |title=Des clés pour comprendre les syndicats de Nouvelle-Calédonie. Chronique de leur origine, leur histoire et leur évolution |url=https://dtenc.gouv.nc/sites/default/files/atoms/files/00_livre_syndicats_dte.pdf |language=fr |publisher=Editions Djubea}}.</ref> .
=== FIVELOMANA ===
==== sendikà ====
ny17 août 2006, Sonia Backès no voafidy ho filohan'ny UTCFE-CGC <ref>{{Cite journal |date=18 août 2006 |title=Sonia Backes prend les rênes de la CFE-CGC |url=https://www.lnc.nc/article/social/sonia-backes-prend-les-renes-de-la-cfe-cgc |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]]}}.</ref> .
ny2 septembre 2008, nandao ny fiadidian'ny UTCFE-CGC izy mba hifantoka amin'ny politika miaraka amin'ny Rassemblement <ref name="mwsb">{{Cite journal |last=Marc Baltzer et Sonia Backès |date=29 août 2008 |title=Sonia Backes : Je retourne en politique |url=https://www.lnc.nc/article/societe/sonia-backes-je-retourne-en-politique |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]]}}.</ref> .
==== Fiainana ara-politika ====
Rehefa nandao ny hetsika sendikaly izy dia niditra tao amin'ny mpiasan'ny antoko Rassemblement-UMP tao amin'ny Kongresin'i Nouvelle-Calédonie[1]. Raha lazaina amin'ny fomba manokana kokoa, dia lasa mpanolotsaina ho an'ny filohan'ny antenimiera sy ny antoko, Pierre Frogier, izy. Ohatra, nandray anjara tamin'ny dingana ara-dalàna handinihana ny volavolan-dalàna momba ny fiarovana ny asa eo an-toerana izy ary, tamin'io olana io, dia nifandona tamin'ny filohan'ny governemanta, Harold Martin[2].
Kandida amin'ny fifidianana isam-paritany10 mai 2009, amin'ny 12 Toerana tao amin'ny lisitry ny Rassemblement-UMP notarihin'i Pierre Frogier tany Atsimo <ref>{{Cite journal |date=22 avril 2009 |title=10 dans le Sud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/10-dans-le-sud |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref>, izy dia iray amin'ireo solontenan'ny hetsiky ny tanora tao amin'ny antoko <ref>{{Cite journal |last=Henri Lepot |date=14 avril 2009 |title=Le Rassemblement lève le voile sur sa liste Sud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/le-rassemblement-leve-le-voile-sur-sa-liste-sud |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |date=29 avril 2009 |title=Les échos |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-echos-4 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Avy eo dia nahazo ny fe-potoam-piasany voalohany ho mpanolotsaina isam-paritra izy <ref>{{Cite journal |date=11 mai 2009 |title=ça bouge dans les 3 provinces |url=https://www.lnc.nc/article/politique/ca-bouge-dans-les-3-provinces |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> ary koa voafidy ho ao amin'ny Kongresy <ref>{{Cite journal |date=12 mai 2009 |title=Le nouveau visage du Congrès |url=https://www.lnc.nc/article/politique/le-nouveau-visage-du-congres |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Na izany aza, niasa tao vetivety ihany izy, ary voafidy haingana ho ao amin'ny governemanta <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> .
ny5 juin 2009 Voafidy ho mpikambana tao amin'ny governemantan'i Gomès i Sonia Backès <ref name="lidla">{{Cite journal |last=[[Bérengère Bonte]] |date=26 octobre 2022 |title=Discussions sur la Nouvelle-Calédonie : qui est Sonia Backès, la secrétaire d’État anti-indépendantiste ? |url=https://www.francetvinfo.fr/replay-radio/l-intrus-de-l-actu/relation-franco-allemande-qui-est-jorg-kukies-le-2e-cerveau-du-chancelier-allemand_5425084.html |journal=France tv info, replay radio de l'émission « L'Intrus de l'actu » |access-date=17 août 2023}}.</ref> , <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> . Amin'ny maha-mpikambana zandriny indrindra azy, dia tompon'andraikitra tamin'ny sehatry ny fanabeazana <ref name="lnc">{{Cite journal |last=Yann Mainguet |date=25 novembre 2009 |title=Sonia Backes, l'ascension de la benjamine |url=https://www.lnc.nc/article/politique/sonia-backes-l-ascension-de-la-benjamine |journal=Les Nouvelles Calédoniennes}}.</ref> sy ny fanaraha-maso ny olana mifandraika amin'ny fampianarana ambony <ref>{{Pdf}} {{Cite journal |last=Christophe Chabrot |date=2009 |title=Les élections provinciales de Nouvelle-Calédonie
du 10 mai 2009 : contexte et enjeux |url=https://shs.hal.science/halshs-00696681/document |journal=SHS HAL |access-date=24 août 2020}}.</ref> . Ho an'ity governemanta ity, dia nomena andraikitra voalohany indrindra izy amin'ny fitantanana ny fanavaozana feno ny fandaharam-pianarana any amin'ny sekoly ambaratonga fototra sy ny famoronana ny sata maha-mpianatra ho an'ny mponin'i Nouvelle-Calédonie amin'ny alàlan'ny « Tranon'ny Mpianatra » <ref>{{Cite journal |last=D.M. (Agence de presse GHM) |date=9 octobre 2009 |title=Le gouvernement demande l'aide de l'Etat |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Manana fifandraisana sarotra amin'ny filohan'ny governemanta Philippe Gomès ihany koa izy, izay toheriny matetika, toy izany koa ireo mpiara-miasa aminy roa avy amin'ny Rassemblement na ireo mpikambana mpomba ny fahaleovantenan'ny Union calédonienne <ref>{{Cite journal |last=Marc Baltzer |date=4 février 2010 |title=L'affaire Ollivaud divise le gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/l-affaire-ollivaud-divise-le-gouvernement |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Henri Lepot |date=10 février 2010 |title=Gomès mis en minorité sur l'affaire Ollivaud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/gomes-mis-en-minorite-sur-l-affaire-ollivaud |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Sylvain Amiotte |date=17 avril 2010 |title=L'école s'ouvre au débat |url=https://www.lnc.nc/article/education/l-ecole-s-ouvre-au-debat |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> .
==== Mpikambana ao amin'ny governemantan'i Martin III, IV, V ary VI ====
Teo anelanelan'ny volana Martsa sy Jona 2011, dia voafidy indray inefatra ho isan'ireo governemanta nifandimby nandritra io vanim-potoana io izy: Martin III[1], IV[2], V[3], ary VI[4]. Tao amin'ireo governemanta ireo, dia tompon'andraikitra tamin'ny tetibola, ny fitantanam-bola, ny hetra, ny toekarena nomerika, ary ny sehatry ny angovo izy. Niandraikitra ihany koa ny olana mifandraika amin'ny fifandraisana amin'ny alalan'ny feo sy sary ary ny famindrana andraikitra ara-pampianarana izy, ary koa ny maha-mpitondra tenin'ny governemanta azy, sady nitazona ny andraikitra amin'ny fampianarana ambony, izay ampiarahina amin'ny fikarohana ankehitriny[5],[6],[7].
Avy eo, rehefa vita ny famindrana ny fahefana farany mifandraika amin'ny fanabeazana (fampianarana ambaratonga faharoa ho an'ny daholobe, fahasalamana any an-tsekoly, fanabeazana tsy miankina) any Nouvelle-Calédonie,11 Janoary 2012, namela ireo sehatra fanentanana sy fanaraha-maso ireo ho an'i Jean-Claude Briault izy <ref>{{Cite journal |date=23 juillet 2016 |title=Et aussi. Nouvelle répartition des secteurs |url=https://www.lnc.nc/article/pays/et-aussi |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Miandraikitra ny toekarena nomerika, ny15 mars 2011 Izy no nanokatra ny seminera voalohany tao amin'ny Digital Observatory. Ity andrim-panjakana ity, tohanan'ny governemanta, dia natao hanara-maso ny fivoarana sy ireo mpisehatra ao amin'ny sehatra nomerika <ref>{{Cite journal |last=Tomislav Govekar |date=16 mars 2011 |title=L’Observatoire des nouvelles technologies voit loin |url=https://www.lnc.nc/article/economie/l-observatoire-des-nouvelles-technologies-voit-loin |journal=Les Nouvelles Calédoniennes}}.</ref> . Avy eo, amin'ny maha-mpitondra tenin'ny governemanta azy, dia mandamina izy, manomboka amin'ny3 octobre 2012 birao isam-bolana miaraka amin'ny vahoaka <ref>{{Cite journal |date=27 septembre 2012 |title=Allô le gouvernement, j'écoute |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/allo-le-gouvernement-j-ecoute |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Momba ny hetra, tamin'ny taona 2013 dia niaro ny fanavaozana ny hetra miditra izay mikendry indrindra ny hanova ny fetran'ny fenitry ny hetra izy ary niteraka fifandirana tamin'ny filohan'ny komitin'ny hetra tao amin'ny Kongresy, Caroline Machoro, mpanohana ny fahaleovantena, ary koa tamin'ny Caledonia Together <ref>{{Cite journal |last=P.Ch. |date=22 mai 2013 |title=La guerre est déclarée |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/la-guerre-est-declaree |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Sekretera Jeneralin'ny Hetsika ====
ny21 août 2012 Notendren'i Pierre Frogier ho sekretera jeneralin'ny Rassemblement-UMP <ref>{{Cite journal |date=24 août 2012 |title=Le Rump en pleine restructuration |url=https://www.calameo.com/read/0012504588bb3b9074b5e |journal=DNC}}.</ref> izy. Miaraka amin'ireo olo-malaza hafa, indrindra fa avy amin'ny taranaka tanora, fantatra amin'ny anarana hoe « mpanorina indray " Tao amin'ny fampitam-baovao teo an-toerana, dia naneho hevitra mahery vaika momba an'i Pierre Frogier izy <ref>{{Cite journal |date=24 août 2012 |title=Édito : Le Temps du renouveau |url=https://www.calameo.com/read/0012504588bb3b9074b5e |journal=DNC}}.</ref> .
==== Fananganana ny MPC sy ny UCF ====
Tamin'ny 18 Febroary 2013, raha nizotra ho amin'ny fisarahana ny Rassemblement-UMP, dia naato tamin'ny asany i Gaël Yanno, filoha lefitra voalohany sady mpitondra tenin'ny antoko, ary i Sonia Backès, sekretera jeneraly vonjimaika, filohany, Pierre Frogier.[1] Nofaranana tamin'ny 28 Martsa 2013 ny fiatoana, rehefa nanambara ny fananganana antoko vaovao i Gaël Yanno sy Sonia Backès: ny Caledonian Popular Movement (MPC), niaraka tamin'ny fanohanan'i Jean-François Copé nasionaly. Iray amin'ireo mpitondra tenin'ny hetsika valo i Sonia Backès mandra-pahatongan'ny kongresy nananganana azy, izay nokasaina hatao tamin'ny volana Jona.[2]
Tamin'ny 31 Jolay, Sonia Backès no voatendry ho Sekretera Jeneraly <ref>{{Cite journal |last=Gaël Yanno, propos recueillis par Christopher Albano |date=2 août 2013 |title=Pour une collectivité de la République française de type fédéré |url=https://www.calameo.com/read/001250458e77b8b6171c1 |journal=DNC}}.</ref> .
==== Kandida UCF amin'ny fifidianana 2014 ====
Kandida amin'ny 6 faha-6 i Sonia Backès ao amin'ny « Firaisana ho an'i Nouméa notarihin'i Gaël Yanno tamin'ny fifidianana monisipaly tamin'ny Martsa 2014 tao Nouméa <ref>{{Cite journal |date=12 mars 2014 |title=Neuf communes : 47 listes |url=https://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/municipales-2014/neuf-communes-47-listes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Voafidy ho mpanolotsaina monisipaly izy <ref>{{Cite web |title=Résultats des élections municipales et communautaires 2014 - Nouméa - Résultats reçus 2d tour - Résultats définitifs |url=https://www.interieur.gouv.fr/Elections/Les-resultats/Municipales/elecresult__MN2014/(path)/MN2014/988/988818.html |access-date=25 août 2023 |website=interieur.gouv.fr}}.</ref> .
Ny tena zava-dehibe indrindra dia ny nifidianana azy tamin'ny Aprily 2014 hitarika ny lisitry ny UCF ho an'ny fifidianana isam-paritra amin'ny 11 Mey any Atsimo <ref>{{Cite journal |last=Yann Mainguet |date=11 avril 2014 |title=Backès aux commandes |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/backes-aux-commandes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Natao teo ankavanan'ny toby mpanohitra ny fahaleovantena ny fampielezan-keviny, satria te hifampiraharaha amin'ireo antoko mpanohana ny fahaleovantena mandritra ny herintaona monja izy mba handaminana ny fitsapan-kevi-bahoaka voalohany momba ny fahaleovantena izay nomen'ny Fifanarahana Nouméa tamin'ny 2015 <ref>{{Cite journal |last=AFP |date=7 mai 2014 |title=Indépendance ou non, la question du statut au centre des élections en Nouvelle-Calédonie |url=https://www.tahiti-infos.com/Independance-ou-non-la-question-du-statut-au-centre-des-elections-en-Nouvelle-Caledonie_a100573.html |journal=Tahiti Infos}}.</ref> . Nahazo ny laharana fahatelo izy ireo, taorian'ny Caledonia Together sy ny Front for Unity (FPU, fiaraha-mitantana natsangana nanodidina ny Rally ), tamin'ny 18,14 -n'ny vato ary solontena voafidy 8 <ref>{{Cite journal |date=12 mai 2014 |title=Provinciales : les résultats en bref |url=https://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/provinciales-les-resultats-en-bref |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Taorian'ny latsa-bato, izy no iray tamin'ireo mpanelanelana telo notendren'ny UCF, niaraka tamin'i Gaël Yanno sy Isabelle Lafleur, mba hahatratra ny « fifanarahana fitantanana " miantoka ny maro an'isa tsy mivadika ao amin'ireo andrim-panjakana miaraka amin'ireo mpanohitra azy teo aloha avy amin'ny Calédonie Ensemble sy ny FPU <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=14 mai 2014 |title=Le dîner des loyalistes |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/provinciales-2014/le-diner-des-loyalistes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Izy koa no mitarika ny vondrona UCF ao amin'ny Kongresy <ref>{{Cite journal |last=Claudette Trupit (A.P) |date=22 mai 2014 |title=Cinq groupes politiques au Congrès de Nouvelle-Calédonie |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/2014/05/22/cinq-groupes-politiques-au-congres-de-nouvelle-caledonie-154619.html |journal=NC 1{{re}}}}.</ref> . Saingy, toy ny tamin'ny taona 2009, rehefa voafidy ho ao amin'ny governemanta ny5 juin 2014, dia tsy mipetraka intsony ao amin'ity fivoriana ity izy <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=6 juin 2014 |title=Ligeard sans vice-président. Repères : Les entrants et les sortants du Congrès |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/ligeard-sans-vice-president |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Mpikambana ao amin'ny governemanta Ligeard sy Germain I ====
Tamin'ny faran'ny volana Jona 2014, tao anatin'ny 13&nbsp;Tao amin'ny governemanta natsangana teo ambanin'ny Fifanarahana Nouméa ary notarihin'i Cynthia Ligeard, i Sonia Backès no tompon'andraikitra tamin'ny fanaraha-maso sy ny fandrindrana ny sehatry ny fiarovana ara-tsosialy, ny firaisankina, ny fahasembanana, ny fambolena, ny fiompiana, ny jono ary ny politika momba ny fianakaviana <ref>{{Cite web |last=Cédric Valax |year=2014 |title=Cynthia Ligeard préside le 13ème gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://www.radio1.pf/cynthia-ligeard-preside-le-13eme-gouvernement-de-nouvelle-caledonie/ |access-date=22 août 2023 |website=Radio1 Tahiti}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Gaëlle Grès |date=26 juin 2014 |title=Gouvernement : les secteurs enfin attribués |url=http://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/gouvernement-les-secteurs-enfin-attribues |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Izy koa no nandray ny andraikitry ny filohan'ny Sampan-draharaha misahana ny fisorohana sy ny fanonerana ny loza ara-pambolena na voajanahary any Nouvelle-Calédonie (APICAN) <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=9 août 2014 |title=L'autre alternance |url=https://www.lnc.nc/article/pays/economie/l-autre-alternance |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Raha niatrika hain-tany mafy [[Kaledônia-Vaovao|i Nouvelle-Calédonie]], dia nanambara drafitra fanampiana ho an'ny tantsaha sy ny mpiompy biby fiompy izy <ref>{{Cite journal |date=16 août 2014 |title=Aides anti-sécheresse, mode d'emploi |url=https://www.lnc.nc/article/pays/aides-anti-secheresse-mode-d-emploi |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
ny31 décembre 2014 Voafidy indray ho mpikambana ao amin'ny antoko 14 izy, saingy nandà ny hanapa-kevitra eo amin'ny firotsahan-kofidianan'i Cynthia Ligeard sy Philippe Germain ho filoham-pirenena izy ireo, ka tsy afaka nandray ny andraikiny tanteraka ny mpanatanteraka vaovao <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=3 janvier 2015 |title=Pas de président élu |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/pas-de-president-elu |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Tanteraka izany tamin'ny fifidianana an'i Philippe Germain tamin'nyavril 2015 Avy eo dia niverina tamin'ny sehatra fitarihana sy fanaraha-maso mitovy amin'ny teo aloha izy <ref>{{Cite journal |last=Martin Charmasson |date=3 avril 2015 |title=La répartition des secteurs du 14e gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/2015/04/03/pas-de-surprise-dans-la-repartition-des-secteurs-du-gouvernement-244583.html |journal=NC 1{{re}}}}.</ref> . Nametraka ny tenany tao amin'ny mpanohitra tao anatin'ity governemanta vaovao ity izy, tahaka ireo mpiara-miasa aminy roa avy amin'ny Rassemblement <ref>{{Cite journal |last=Ph. F. |date=4 avril 2015 |title=La répartition des secteurs du 14e gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/un-choix-democratique |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Farany, ny9 juillet 2015, izay miha-manohitra an'i Philippe Germain hatrany ary liana amin'ny mety hisian'ny fananganana vondrona Les Républicains ao amin'ny Kongresy, dia nanambara ny fametraham-pialàny amin'ny governemanta izy, manomboka ny ampitson'iny <ref>{{Cite journal |last=P. Ch. |year=2015 |title=Sonia Backès démissionne |url=https://www.lnc.nc/breve/info-lnc-sonia-backes-demissionne |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=22 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière et Sonia Backès |date=10 juillet 2015 |title=Je veux participer à la construction des Républicains |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/je-veux-participer-a-la-construction-des-republicains |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Filohan'ny vondrona Repoblikana ao amin'ny Kongresy ====
Tamin'ny Jolay 2015, rehefa niverina tao amin'ny Kongresy izy, dia nandray ny andraikitry ny filohan'ny vondrona mpanolotsaina 10 antsoina hoe "The Republicans." Io vondrona io dia nampivondrona ny FPU teo aloha (ary noho izany indrindra ny Le Rassemblement) niaraka tamin'ireo mpanohitra avy amin'ny UCF, anisan'izany i Backès[1],[2]. Nandritra izany fotoana izany ihany koa, dia nametra-pialana tamin'ny toerany ho Sekretera Jeneralin'ny MPC izy, raha mbola mpikambana tao amin'io antoko io[3].
==== Kandida ho an'ny fifidianana solombavambahoaka amin'ny taona 2017 ====
ny11 juin 2017 Tamin'ny fihodinana voalohany tamin'ny fifidianana solombavambahoaka, nahazo vato 17.27 izy. %-n'ny vato, eo aorian'i Philippe Dunoyer ary eo alohan'i Gaël Yanno <ref name="RTL_2017_06_18">{{Cite web |year=2017 |title=Résultats élections législatives 2017 - 1ère circonscription de Nouvelle-Calédonie (988) |url=https://www.rtl.fr/elections-legislatives/departement-nouvelle-caledonie-988/circonscription-01 |access-date=23 août 2023 |website=www.rtl.fr}}.</ref> , <ref>{{Cite web |last=Angélique Souche |year=2017 |title=Législatives : les qualifiés du second tour |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/legislatives-qualifies-du-second-tour-483591.html |access-date=23 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref> . Resy tamin'ny fihodinana faharoa izy tamin'i Philippe Dunoyer izay nahazo 59.15. %-n'ny vato <ref name="RTL_2017_06_18" /> .
==== Filohan'ny Antenimieran'ny Faritany Atsimo ====
En mai 2019, la coalition L'Avenir en confiance, dont Sonia Backès est tête de liste, remporte les élections provinciales, avec vingt élus sur quarante (plus de 40 % des suffrages)[réf. nécessaire]. Le 17 mai, dans l'hémicycle de l'assemblée provinciale, Sonia Backès, affronte au premier tour [[Rock Wamytan]] du [[Front de libération nationale kanak et socialiste|FLNKS]] et [[Milakulo Tukumuli]] de [[L'Éveil océanien]]. Au second tour de scrutin, vingt-trois voix propulsent Sonia Backès présidente de la [[Province Sud (Nouvelle-Calédonie)|province Sud]]<ref>{{Cite web |year=2019 |title=Nouvelle-Calédonie. Les présidents des trois provinces élus |url=https://www.ouest-france.fr/monde/nouvelle-caledonie/nouvelle-caledonie-les-presidents-des-trois-provinces-elus-6354900 |access-date=23 août 2023 |publisher=[[Ouest-France]] |language=fr}}.</ref>,<ref>{{Cite web |last=Jeannette Peteisi |last2=Sheïma Riahi |year=2019 |title=Sonia Backès élue présidente de la province Sud au second tour |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/province-sud/sonia-backes-elue-presidente-province-sud-au-second-tour-711433.html |access-date=23 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref>
Tamin'ny 22 martsa 2020, taorian'ny fanambarana ny fihibohana henjana mba hisorohana ny fihanaky ny valan'aretina Covid-19, dia niantso ny mponina ao amin'ny Faritany Atsimo mba hitoka-monina i Sonia Backès.[1] Roa andro taty aoriana, dia nandidy saron-tava fandidiana iray tapitrisa, saron-tava FFP2 50.000, hydroxychloroquine, ary azithromycin ny filohan'ny Faritany Atsimo.
Tamin'ny 14 Jolay 2024, tao anatin'ny lahateny iray noheverina ho mahery vaika, dia nanohana ny fisarahan'ireo faritany mifototra amin'ny maodely heverina fa akaiky ny [[apartheid]] i Sonia Backès, izay nilazany fa Tsy mitovy ny soatoavina iombonan'ny taranaky ny Eoropeana sy ny mponina Kanak » <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Nouvelle-Calédonie : la loyaliste Sonia Backès demande une "autonomisation des provinces" |url=https://www.france24.com/fr/france/20240714-nouvelle-cal%C3%A9donie-la-loyaliste-sonia-back%C3%A8s-demande-une-autonomisation-des-provinces |access-date=2025-08-01 |website=France 24 |language=fr}}.</ref> .
Noho izany dia mampitaha ny mponina Kanak sy Eoropeana amin'ny " tsy mifangaro ny rano sy ny menaka ", manondro ny fahasamihafana misy eo amin'ny mponina roa tonta eo amin'ny fomba fiainany eo amin'ny fiaraha-monina, ohatra, eo amin'ny toerana omena ny vehivavy ", Na" ao amin'ny rafitra politikany, feodal ho an'ny sasany ary demokratika ho an'ny hafa » <ref>{{Cite web |last=Salvi |first=Ellen |date=2024-07-15 |title=La Nouvelle-Calédonie s’enfonce dans une crise sans fin |url=https://www.mediapart.fr/journal/france/150724/la-nouvelle-caledonie-s-enfonce-dans-une-crise-sans-fin |access-date=2025-08-01 |website=Mediapart |language=fr}}.</ref> , <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Sonia Backès plaide pour une séparation des provinces en Nouvelle-Calédonie |url=https://www.20minutes.fr/societe/4101259-20240714-nouvelle-caledonie-cheffe-file-loyalistes-sonia-backes-plaide-separation-provinces |access-date=2025-08-01 |website=20 Minutes |language=fr}}.</ref> .
Miresaka momba ny sainam-pirenena Kanak izy izay, araka ny filazany, dia lasa " marika voaloton'ny horohoro ary miampanga ireo mpisintaka ny fananana hetsika mponina voalamina tamim-pahakingana mba handresena sy haka ny faritany atsimo "
Ny fisarahan'i Nouvelle-Calédonie ho faritany maromaro dia ho vahaolana ho azy mba " mba hahafahan'ny olona tsirairay miroborobo araka ny faniriany manokana » <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Nouvelle-Calédonie: Sonia Backès (loyaliste) plaide pour une séparation des provinces |url=https://www.lexpress.fr/societe/nouvelle-caledonie-sonia-backes-loyaliste-plaide-pour-une-separation-des-provinces-PHEI5HCPOJBYXIX4AWW5HJ6ESQ/ |access-date=2025-08-01 |website=L'Express |language=fr}}.</ref> .
Manohitra ny Fifanarahana Nouméa izy, izay tsy mamela ity fisarahana ity, izay lazainy ho " mpamadika Nanameloka ihany koa izy tao amin'ny lahateniny ny habibiana mahatsiravina ", NY " asa ambany ary ny fihetsika barbarika "mpikatroka avy amin'ny Sela Mpandrindra ny Hetsika eny an-kianja (CCAT) an'ny FLNKS, izay lazainy ho olona mamon'ny fankahalana " izay maniratsira ny tantarantsika ary manondro ny tetikasa politika mahafaty ", dia ny fahaleovantenan'i Nouvelle-Calédonie.
Tamin'ny 5 Jona 2024, nanambara ny fanafoanana ny fanampiana ara-pitsaboana ho setrin'ny rotaka tany Nouvelle-Calédonie izy, narahin'ny fampiatoana vonjimaika nanomboka ny 15 Jolay 2024, noho ny olana ara-bola. Ity fandaharan'asa fanampiana ara-tsosialy ity dia manome fidirana amin'ny fitsaboana ho an'ny olona 26.000 sahirana ara-bola amin'ny alàlan'ny faktiora mivantana, midika izany fa 10% amin'ny fandaniana ihany no aloany. Nohazavain'i Backès fa afaka mamindra ireo marary tsy afaka mandoa ny fitsaboana any amin'ny tobim-pahasalamana eo an-toerana (CMS) any Greater Nouméa sy Brousse ny dokotera. Naneho ampahibemaso ny tsy fangorahana ny filohan'ny filankevitry ny fitsaboana fa mety hiteraka fatiantoka bebe kokoa amin'ny fiaraha-monina raha sendra misy aretina mafy.[1][2]
==== Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena ====
ny4 juillet 2022 Teo amin'ny {{Nowrap|46 ans}}, i Sonia Backès dia voatendry ho Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena tao amin'ny governemanta faharoan'i [[Élisabeth Borne]], teo ambany fitarihan'i Gérald Darmanin, Minisitry ny Atitany . Mikasa ny hitazona ny andraikitry ny filohan'ny Faritany Atsimon'i Nouvelle-Calédonie izy <ref>{{Cite web |year=2022 |title=De la Nouvelle-Calédonie à Paris : Sonia Backès devient secrétaire d'Etat en charge de la Citoyenneté |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/de-la-nouvelle-caledonie-a-paris-sonia-backes-devient-secretaire-d-etat-en-charge-de-la-citoyennete-1300668.html |access-date=25 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref> .
Tamin'ny Septambra 2022, nanendry an'i Brieuc Frogier, manampahefana voafidy iray hafa avy any Nouvelle-Calédonie sady mpanohana an'i [[Eric Zemmour|Éric Zemmour]] teo aloha izay niaraka tamin'i [[Emmanuel Macron]] taty aoriana, ho mpanolotsaina manokana izy. Taorian'ny adihevitra iray, dia nandao ny toerany izy taKandida tamin'ny fifidianana Antenimieran-doholona tao Nouvelle-Calédonie tamin'ny 24 Septambra 2023 izy, ary resy tamin'ny fihodinana faharoa tamin'ilay kandidà mpomba ny fahaleovantena Robert Xowie, izay nahazoany 44.3%-n'ny vato.[1] Taorian'ny fihaonana tamin'i Emmanuel Macron, dia nanolotra ny fametraham-pialàny tamin'ny governemanta izy tamin'ny 27 Septambra 2023.[2] Nohamafisina tamin'ny alalan'ny didim-panjakana tamin'ny 10 Oktobra 2023 io fametraham-pialàny io, izay nosoloin'i Sabrina Agresti-Roubache tamin'izany fotoana izany.[3]min'ny 7 Septambra <ref>{{Cite web |last=Paul Barcelonne |last2=Hadrien Bect |date=2022-09-07 |title=Un soutien d'Éric Zemmour devient conseiller spécial de la secrétaire d'État à la Citoyenneté |url=https://www.francetvinfo.fr/politique/parti-reconquete/info-franceinfo-un-soutien-d-eric-zemmour-devient-conseiller-special-de-la-secretaire-d-etat-a-la-citoyennete_5347264.html |access-date=2022-09-08 |website=Franceinfo |language=fr-FR}}.</ref> , <ref>{{Cite web |last=Julie Marie-Leconte |date=2022-09-07 |title=Brieuc Frogier, ancien soutien d'Eric Zemmour, quitte son poste de conseiller spécial auprès de la secrétaire d'Etat Sonia Backès |url=https://www.francetvinfo.fr/politique/parti-reconquete/info-franceinfo-brieuc-frogier-ancien-soutien-d-eric-zemmour-quitte-son-poste-de-conseiller-special-aupres-de-la-secretaire-d-etat-sonia-backes_5347855.html |access-date=2022-09-08 |website=Franceinfo |language=fr-FR}}.</ref> .
== Jereo koa ==
=== Lahatsoratra mifandraika ===
* Hetsika Vahoaka Caledoniana
* Ny Hoavy Amim-pahatokiana
* Vehivavy minisitra any Frantsa
* Entin'ny governemanta
=== Rohy ivelany ===
[[Sokajy:Pages avec des traductions non relues]]
fmsdo4gve7yyt6osi8mk5pg3a6xq4rw
1134997
1134996
2026-04-12T09:33:53Z
Haër14
35835
/* Fahazazana sy fanabeazana */
1134997
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=Sonia Backès|image=Sonia backes 2022.jpg|légende=Sonia Backès en 2022.|fonction1=[[Province Sud (Nouvelle-Calédonie)|Présidente de l'assemblée de la Province Sud]]|depuis le fonction1=17 mai 2019<br /><small>({{durée|17|5|2019}})</small>|prédécesseur 1=[[Philippe Michel (homme politique)|Philippe Michel]]|successeur 1=|fonction2=Présidente des [[Les Républicains calédoniens|Républicains calédoniens]]|depuis le fonction2=7 décembre 2017<br /><small>({{durée|7|12|2017}})</small>|prédécesseur 2=''Fonction créée''|fonction3=[[Ministère de l'Intérieur (France)|Secrétaire d'État chargée de la Citoyenneté]]|depuis le fonction3=|à partir du fonction3=4 juillet 2022|jusqu'au fonction3=10 octobre 2023 <br/> <small>({{durée|4|juillet|2022|10|octobre|2023}})</small>|président 3=[[Emmanuel Macron]]|premier ministre 3=[[Élisabeth Borne]]|ministre 3=[[Gérald Darmanin]]|gouvernement 3=[[Gouvernement Borne|Borne]]|prédécesseur 3=[[Marlène Schiappa]] <small>(indirectement, ministre)</small>|successeur 3=[[Sabrina Agresti-Roubache]]|fonction4=Porte-parole et membre du [[gouvernement de la Nouvelle-Calédonie]]<ref group="N">Chargée de l'[[Énergie]], du [[Budget]], des [[Finances]], de la [[Fiscalité]], de l'[[Économie numérique]], ainsi que du suivi des questions liées à la Communication audiovisuelle, à la Commission du CSA-NC, à l'[[Enseignement supérieur]], à la [[Recherche scientifique|Recherche]] et au Transfert de l'enseignement.</ref>|depuis le fonction4=|à partir du fonction4=3 juin 2011|jusqu'au fonction4=26 juin 2014<br /><small>({{durée|3|6|2011|26|6|2014}})</small>|élection4={{date|3|mars|2011}}|réélection4={{date|17|mars|2011}}<br/>{{date|1er|avril|2011}}<br/>{{date|10|juin|2011}}|président 4=[[Harold Martin]]|premier ministre 4=|gouvernement 4=[[Neuvième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|Martin III]], [[Dixième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|IV]], [[Onzième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|V]] et [[Douzième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|VI]]|fonction5=Membre du [[Gouvernement de la Nouvelle-Calédonie|gouvernement de la<br>Nouvelle-Calédonie]]<ref group="N">Chargée de l'[[Système éducatif en Nouvelle-Calédonie|Enseignement]] et des questions relatives à l'[[Système éducatif en Nouvelle-Calédonie#Enseignement supérieur|Enseignement supérieur]] (2009-2011).</ref>{{,}}<ref group="N">Chargée du contrôle et de l'animation des secteurs de la [[Protection sociale]], de la [[Solidarité (notion)|Solidarité]], du [[Handicap]], de l'[[Agriculture]], de l'[[Élevage]], de la [[Pêche (halieutique)|Pêche]] et de la Politique de la famille (2014-2015).</ref>|depuis le fonction5=|à partir du fonction5=26 juin 2014|jusqu'au fonction5=10 juillet 2015<br /><small>({{durée|26|6|2014|10|7|2015}})</small>|élection5={{date|5|juin|2014}}|réélection5={{date|3|décembre|2014}}|président 5=[[Cynthia Ligeard]]<br/>[[Philippe Germain]]|premier ministre 5=|gouvernement 5=[[Treizième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|Ligeard]]<br>[[Quatorzième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|Germain I]]|fonction6=|depuis le fonction6=|à partir du fonction6=15 juin 2009|jusqu'au fonction6=3 mars 2011<br /><small>({{durée|15|6|2009|3|6|2011}})</small>|élection6={{date|5|juin|2009}}|président 6=[[Philippe Gomès]]|gouvernement 6=[[Huitième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|Gomès]]|nom de naissance=Sonia Dos Santos|date de naissance=21 mai 1976|lieu de naissance=[[Nouméa]] ([[Nouvelle-Calédonie]], [[France]])|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[France|Française]]|parti=[[Rassemblement pour la République|RPR]] <small>(1994-2002)</small><br>[[Le Rassemblement|RPCR]] <small>(1994-2004)</small><br>[[Union pour un mouvement populaire|UMP]] <small>(2002-2015)</small><br/>[[Le Rassemblement|R-UMP]] <small>(2004-2013)</small><br/>[[Mouvement populaire calédonien|MPC]] <small>(2013-2015)</small><br/>[[Les Républicains de Nouvelle-Calédonie|LR-NC]] <small>(2015-2017)</small><br/>[[Les Républicains calédoniens|LRC]] <small>(depuis 2017)</small><br/>[[Renaissance (parti)|LREM/RE]] <small>(depuis 2022)</small>|université=[[Université française du Pacifique]]<br/>[[Université de Pau et des pays de l'Adour]]<br/>[[Université Joseph-Fourier]]<br/>[[Institut polytechnique de Grenoble]]|profession=[[Ingénieur en informatique]]|féminin=oui}}
Sonia Backès, teraka tao Nouméa, [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]] tamin'ny 21 Mey 1976, dia [[mpanao politika]] [[Frantsay (vahoaka)|frantsay]] sady sendikalista. Mpanohitra ny [[Fahaleovantena (pôlitika)|fahaleovantena]] izy, niasa tao amin'ny governemanta Nouvelle-Calédonie nanomboka tamin'ny 2009 ka hatramin'ny 2015 ary avy eo dia Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena tao [[Paris]] nanomboka tamin'ny 2022 ka hatramin'ny 2023. Nanomboka tamin'ny 2019, izy no Filohan'ny Antenimieran'ny Faritany Atsimo.
== Tantaram-piainany ==
=== Fahazazana sy fanabeazana ===
Sonia Dos Santos dia teraka tamin'ny 21 Mey 1976 tao Nouméa (Nouvelle-Calédonie). Zafikelin'ireo Portiogey mpifindra monina nandositra ny fitondrana Estado Novo tsy refesi-mandidy notarihan'i António de Oliveira Salazar izy ary nanorim-ponenana tao Nouméa tamin'ny 1952.[1] Nanakaiky ny hevitr'ilay mpikatroka manohitra ny fahaleovantena Nouvelle-Calédonie Jacques Lafleur ny rainy.[2]
Rehefa dimy taona izy dia nisara-panambadiana ny ray aman-dreniny[1] ary niara-nipetraka tamin'ny reniny tao Vincennes (Val-de-Marne), any amin'ny tanibe Frantsa izy. Lasa Scientologista[2] ny reniny. Nandritra ny fotoana kelikely, dia nianatra tany amin'ny sekoly Scientology tsy miankina izy, ny Sekolin'ny Fifohazana, saingy rehefa avy nanakatona izany ny fanjakana[3], dia nanohy ny fianarany tany amin'ny sekoly ambaratonga fototra i Sonia Backès saingy nanohy nitombo tao anatin'ny hetsika Scientology. Noho ny fisalasalana, rehefa avy nampitandrina azy momba ny toetran'ny Scientology toy ny fivavahana ny namany iray, dia nalefan'ny reniny tany Angletera izy, tany Saint Hill, foiben'ny Scientology, izay nandidiana azy hanapaka ny fifandraisana rehetra amin-drainy. Nahavita nandositra izy ary niaraka tamin-drainy tany Nouvelle-Calédonie folo andro taty aoriana[4]. Na izany aza, mametraka fisalasalana momba ity dikan-teny ity ny Le Monde, indrindra fa ny fifanakalozana hafatra an-tsoratra teo amin'i Sonia Backès sy ny reniny ny ampitson'ny nanendrena azy ho ao amin'ny governemanta izay toa mampiseho fa ity tantara ity dia natao hampihetsi-po ny mpanao gazety[5].
Nanomboka ny fianarany tao amin'ny Oniversite Frantsay Pasifika any Nouméa izy, ary avy eo nahazo mari-pahaizana maîtrise momba [[Matematika|ny matematika]] avy amin'ny Oniversiten'i Pau sy ny faritr'i Adour tamin'ny 1997, nahazo diplaoma fikarohana ara-teknolojia (DRT) momba [[Kajimirindra|ny siansa informatika]] avy amin'ny Oniversiten'i Joseph Fourier (Grenoble-I) ary lasa injeniera informatika avy amin'ny Grenoble Institute of Technology tamin'ny 2001 <ref name="lidla">{{Cite journal |last=[[Bérengère Bonte]] |date=26 octobre 2022 |title=Discussions sur la Nouvelle-Calédonie : qui est Sonia Backès, la secrétaire d’État anti-indépendantiste ? |url=https://www.francetvinfo.fr/replay-radio/l-intrus-de-l-actu/relation-franco-allemande-qui-est-jorg-kukies-le-2e-cerveau-du-chancelier-allemand_5425084.html |journal=France tv info, replay radio de l'émission « L'Intrus de l'actu » |access-date=17 août 2023}}.</ref> . Niditra tao amin'ny Rally for Caledonia in the Republic (RPCR, antoko elatra havanana lehibe manohitra ny fahaleovantena izay nanjaka tamin'ny politika teo an-toerana tamin'izany fotoana izany) izy tamin'ny faha-valo ambin'ny folo taonany, tamin'ny 1994 <ref>{{Cite journal |date=2022-07-04 |title=La Calédonienne Sonia Backès nommée Sécrétaire d’Etat chargée de la Citoyenneté |url=https://www.radio1.pf/la-caledonienne-sonia-backes-nommee-secretaire-detat-chargee-de-la-citoyennete/ |journal=radio1.pf |language=fr}}.</ref>,<ref>{{Cite journal |last=Les décodeurs |date=2023-07-20 |title=Remaniement : qui sont les membres du nouveau gouvernement d’Elisabeth Borne ? |url=https://www.lemonde.fr/les-decodeurs/article/2023/07/20/remaniement-qui-sont-les-membres-du-nouveau-gouvernement-d-elisabeth-borne_6182810_4355770.html |journal=Le Monde.fr |language=fr}}.</ref>. Nandray anjara tamin'ny fampielezan-kevitra tamin'ny fifidianana isam-paritra tamin'ny 2004 <ref name="sbgb">{{Cite journal |last=Nathalie Vermorel |date=20 mars 2012 |title=Sonia Backes : Dans le grand bain |url=https://www.lnc.nc/article/local-l-hebdo/sonia-backes-dans-le-grand-bain |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Niverina tany [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]] izy tamin'ny taona 2001 <ref name="sbgb">{{Cite journal |last=Nathalie Vermorel |date=20 mars 2012 |title=Sonia Backes : Dans le grand bain |url=https://www.lnc.nc/article/local-l-hebdo/sonia-backes-dans-le-grand-bain |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref>, ary niditra tao amin'ny Tale Jeneralin'ny Teknolojian'ny Fampahalalam-baovao sy ny Serivisy (DTSI) an'ny governemanta <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> , <ref>{{Pdf}} {{Cite book |last=Dorothée Tromparent et Hubert Vieille |date=2014 |title=Des clés pour comprendre les syndicats de Nouvelle-Calédonie. Chronique de leur origine, leur histoire et leur évolution |url=https://dtenc.gouv.nc/sites/default/files/atoms/files/00_livre_syndicats_dte.pdf |language=fr |publisher=Editions Djubea}}.</ref> .
=== FIVELOMANA ===
==== sendikà ====
ny17 août 2006, Sonia Backès no voafidy ho filohan'ny UTCFE-CGC <ref>{{Cite journal |date=18 août 2006 |title=Sonia Backes prend les rênes de la CFE-CGC |url=https://www.lnc.nc/article/social/sonia-backes-prend-les-renes-de-la-cfe-cgc |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]]}}.</ref> .
ny2 septembre 2008, nandao ny fiadidian'ny UTCFE-CGC izy mba hifantoka amin'ny politika miaraka amin'ny Rassemblement <ref name="mwsb">{{Cite journal |last=Marc Baltzer et Sonia Backès |date=29 août 2008 |title=Sonia Backes : Je retourne en politique |url=https://www.lnc.nc/article/societe/sonia-backes-je-retourne-en-politique |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]]}}.</ref> .
==== Fiainana ara-politika ====
Rehefa nandao ny hetsika sendikaly izy dia niditra tao amin'ny mpiasan'ny antoko Rassemblement-UMP tao amin'ny Kongresin'i Nouvelle-Calédonie[1]. Raha lazaina amin'ny fomba manokana kokoa, dia lasa mpanolotsaina ho an'ny filohan'ny antenimiera sy ny antoko, Pierre Frogier, izy. Ohatra, nandray anjara tamin'ny dingana ara-dalàna handinihana ny volavolan-dalàna momba ny fiarovana ny asa eo an-toerana izy ary, tamin'io olana io, dia nifandona tamin'ny filohan'ny governemanta, Harold Martin[2].
Kandida amin'ny fifidianana isam-paritany10 mai 2009, amin'ny 12 Toerana tao amin'ny lisitry ny Rassemblement-UMP notarihin'i Pierre Frogier tany Atsimo <ref>{{Cite journal |date=22 avril 2009 |title=10 dans le Sud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/10-dans-le-sud |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref>, izy dia iray amin'ireo solontenan'ny hetsiky ny tanora tao amin'ny antoko <ref>{{Cite journal |last=Henri Lepot |date=14 avril 2009 |title=Le Rassemblement lève le voile sur sa liste Sud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/le-rassemblement-leve-le-voile-sur-sa-liste-sud |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |date=29 avril 2009 |title=Les échos |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-echos-4 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Avy eo dia nahazo ny fe-potoam-piasany voalohany ho mpanolotsaina isam-paritra izy <ref>{{Cite journal |date=11 mai 2009 |title=ça bouge dans les 3 provinces |url=https://www.lnc.nc/article/politique/ca-bouge-dans-les-3-provinces |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> ary koa voafidy ho ao amin'ny Kongresy <ref>{{Cite journal |date=12 mai 2009 |title=Le nouveau visage du Congrès |url=https://www.lnc.nc/article/politique/le-nouveau-visage-du-congres |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Na izany aza, niasa tao vetivety ihany izy, ary voafidy haingana ho ao amin'ny governemanta <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> .
ny5 juin 2009 Voafidy ho mpikambana tao amin'ny governemantan'i Gomès i Sonia Backès <ref name="lidla">{{Cite journal |last=[[Bérengère Bonte]] |date=26 octobre 2022 |title=Discussions sur la Nouvelle-Calédonie : qui est Sonia Backès, la secrétaire d’État anti-indépendantiste ? |url=https://www.francetvinfo.fr/replay-radio/l-intrus-de-l-actu/relation-franco-allemande-qui-est-jorg-kukies-le-2e-cerveau-du-chancelier-allemand_5425084.html |journal=France tv info, replay radio de l'émission « L'Intrus de l'actu » |access-date=17 août 2023}}.</ref> , <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> . Amin'ny maha-mpikambana zandriny indrindra azy, dia tompon'andraikitra tamin'ny sehatry ny fanabeazana <ref name="lnc">{{Cite journal |last=Yann Mainguet |date=25 novembre 2009 |title=Sonia Backes, l'ascension de la benjamine |url=https://www.lnc.nc/article/politique/sonia-backes-l-ascension-de-la-benjamine |journal=Les Nouvelles Calédoniennes}}.</ref> sy ny fanaraha-maso ny olana mifandraika amin'ny fampianarana ambony <ref>{{Pdf}} {{Cite journal |last=Christophe Chabrot |date=2009 |title=Les élections provinciales de Nouvelle-Calédonie
du 10 mai 2009 : contexte et enjeux |url=https://shs.hal.science/halshs-00696681/document |journal=SHS HAL |access-date=24 août 2020}}.</ref> . Ho an'ity governemanta ity, dia nomena andraikitra voalohany indrindra izy amin'ny fitantanana ny fanavaozana feno ny fandaharam-pianarana any amin'ny sekoly ambaratonga fototra sy ny famoronana ny sata maha-mpianatra ho an'ny mponin'i Nouvelle-Calédonie amin'ny alàlan'ny « Tranon'ny Mpianatra » <ref>{{Cite journal |last=D.M. (Agence de presse GHM) |date=9 octobre 2009 |title=Le gouvernement demande l'aide de l'Etat |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Manana fifandraisana sarotra amin'ny filohan'ny governemanta Philippe Gomès ihany koa izy, izay toheriny matetika, toy izany koa ireo mpiara-miasa aminy roa avy amin'ny Rassemblement na ireo mpikambana mpomba ny fahaleovantenan'ny Union calédonienne <ref>{{Cite journal |last=Marc Baltzer |date=4 février 2010 |title=L'affaire Ollivaud divise le gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/l-affaire-ollivaud-divise-le-gouvernement |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Henri Lepot |date=10 février 2010 |title=Gomès mis en minorité sur l'affaire Ollivaud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/gomes-mis-en-minorite-sur-l-affaire-ollivaud |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Sylvain Amiotte |date=17 avril 2010 |title=L'école s'ouvre au débat |url=https://www.lnc.nc/article/education/l-ecole-s-ouvre-au-debat |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> .
==== Mpikambana ao amin'ny governemantan'i Martin III, IV, V ary VI ====
Teo anelanelan'ny volana Martsa sy Jona 2011, dia voafidy indray inefatra ho isan'ireo governemanta nifandimby nandritra io vanim-potoana io izy: Martin III[1], IV[2], V[3], ary VI[4]. Tao amin'ireo governemanta ireo, dia tompon'andraikitra tamin'ny tetibola, ny fitantanam-bola, ny hetra, ny toekarena nomerika, ary ny sehatry ny angovo izy. Niandraikitra ihany koa ny olana mifandraika amin'ny fifandraisana amin'ny alalan'ny feo sy sary ary ny famindrana andraikitra ara-pampianarana izy, ary koa ny maha-mpitondra tenin'ny governemanta azy, sady nitazona ny andraikitra amin'ny fampianarana ambony, izay ampiarahina amin'ny fikarohana ankehitriny[5],[6],[7].
Avy eo, rehefa vita ny famindrana ny fahefana farany mifandraika amin'ny fanabeazana (fampianarana ambaratonga faharoa ho an'ny daholobe, fahasalamana any an-tsekoly, fanabeazana tsy miankina) any Nouvelle-Calédonie,11 Janoary 2012, namela ireo sehatra fanentanana sy fanaraha-maso ireo ho an'i Jean-Claude Briault izy <ref>{{Cite journal |date=23 juillet 2016 |title=Et aussi. Nouvelle répartition des secteurs |url=https://www.lnc.nc/article/pays/et-aussi |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Miandraikitra ny toekarena nomerika, ny15 mars 2011 Izy no nanokatra ny seminera voalohany tao amin'ny Digital Observatory. Ity andrim-panjakana ity, tohanan'ny governemanta, dia natao hanara-maso ny fivoarana sy ireo mpisehatra ao amin'ny sehatra nomerika <ref>{{Cite journal |last=Tomislav Govekar |date=16 mars 2011 |title=L’Observatoire des nouvelles technologies voit loin |url=https://www.lnc.nc/article/economie/l-observatoire-des-nouvelles-technologies-voit-loin |journal=Les Nouvelles Calédoniennes}}.</ref> . Avy eo, amin'ny maha-mpitondra tenin'ny governemanta azy, dia mandamina izy, manomboka amin'ny3 octobre 2012 birao isam-bolana miaraka amin'ny vahoaka <ref>{{Cite journal |date=27 septembre 2012 |title=Allô le gouvernement, j'écoute |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/allo-le-gouvernement-j-ecoute |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Momba ny hetra, tamin'ny taona 2013 dia niaro ny fanavaozana ny hetra miditra izay mikendry indrindra ny hanova ny fetran'ny fenitry ny hetra izy ary niteraka fifandirana tamin'ny filohan'ny komitin'ny hetra tao amin'ny Kongresy, Caroline Machoro, mpanohana ny fahaleovantena, ary koa tamin'ny Caledonia Together <ref>{{Cite journal |last=P.Ch. |date=22 mai 2013 |title=La guerre est déclarée |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/la-guerre-est-declaree |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Sekretera Jeneralin'ny Hetsika ====
ny21 août 2012 Notendren'i Pierre Frogier ho sekretera jeneralin'ny Rassemblement-UMP <ref>{{Cite journal |date=24 août 2012 |title=Le Rump en pleine restructuration |url=https://www.calameo.com/read/0012504588bb3b9074b5e |journal=DNC}}.</ref> izy. Miaraka amin'ireo olo-malaza hafa, indrindra fa avy amin'ny taranaka tanora, fantatra amin'ny anarana hoe « mpanorina indray " Tao amin'ny fampitam-baovao teo an-toerana, dia naneho hevitra mahery vaika momba an'i Pierre Frogier izy <ref>{{Cite journal |date=24 août 2012 |title=Édito : Le Temps du renouveau |url=https://www.calameo.com/read/0012504588bb3b9074b5e |journal=DNC}}.</ref> .
==== Fananganana ny MPC sy ny UCF ====
Tamin'ny 18 Febroary 2013, raha nizotra ho amin'ny fisarahana ny Rassemblement-UMP, dia naato tamin'ny asany i Gaël Yanno, filoha lefitra voalohany sady mpitondra tenin'ny antoko, ary i Sonia Backès, sekretera jeneraly vonjimaika, filohany, Pierre Frogier.[1] Nofaranana tamin'ny 28 Martsa 2013 ny fiatoana, rehefa nanambara ny fananganana antoko vaovao i Gaël Yanno sy Sonia Backès: ny Caledonian Popular Movement (MPC), niaraka tamin'ny fanohanan'i Jean-François Copé nasionaly. Iray amin'ireo mpitondra tenin'ny hetsika valo i Sonia Backès mandra-pahatongan'ny kongresy nananganana azy, izay nokasaina hatao tamin'ny volana Jona.[2]
Tamin'ny 31 Jolay, Sonia Backès no voatendry ho Sekretera Jeneraly <ref>{{Cite journal |last=Gaël Yanno, propos recueillis par Christopher Albano |date=2 août 2013 |title=Pour une collectivité de la République française de type fédéré |url=https://www.calameo.com/read/001250458e77b8b6171c1 |journal=DNC}}.</ref> .
==== Kandida UCF amin'ny fifidianana 2014 ====
Kandida amin'ny 6 faha-6 i Sonia Backès ao amin'ny « Firaisana ho an'i Nouméa notarihin'i Gaël Yanno tamin'ny fifidianana monisipaly tamin'ny Martsa 2014 tao Nouméa <ref>{{Cite journal |date=12 mars 2014 |title=Neuf communes : 47 listes |url=https://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/municipales-2014/neuf-communes-47-listes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Voafidy ho mpanolotsaina monisipaly izy <ref>{{Cite web |title=Résultats des élections municipales et communautaires 2014 - Nouméa - Résultats reçus 2d tour - Résultats définitifs |url=https://www.interieur.gouv.fr/Elections/Les-resultats/Municipales/elecresult__MN2014/(path)/MN2014/988/988818.html |access-date=25 août 2023 |website=interieur.gouv.fr}}.</ref> .
Ny tena zava-dehibe indrindra dia ny nifidianana azy tamin'ny Aprily 2014 hitarika ny lisitry ny UCF ho an'ny fifidianana isam-paritra amin'ny 11 Mey any Atsimo <ref>{{Cite journal |last=Yann Mainguet |date=11 avril 2014 |title=Backès aux commandes |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/backes-aux-commandes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Natao teo ankavanan'ny toby mpanohitra ny fahaleovantena ny fampielezan-keviny, satria te hifampiraharaha amin'ireo antoko mpanohana ny fahaleovantena mandritra ny herintaona monja izy mba handaminana ny fitsapan-kevi-bahoaka voalohany momba ny fahaleovantena izay nomen'ny Fifanarahana Nouméa tamin'ny 2015 <ref>{{Cite journal |last=AFP |date=7 mai 2014 |title=Indépendance ou non, la question du statut au centre des élections en Nouvelle-Calédonie |url=https://www.tahiti-infos.com/Independance-ou-non-la-question-du-statut-au-centre-des-elections-en-Nouvelle-Caledonie_a100573.html |journal=Tahiti Infos}}.</ref> . Nahazo ny laharana fahatelo izy ireo, taorian'ny Caledonia Together sy ny Front for Unity (FPU, fiaraha-mitantana natsangana nanodidina ny Rally ), tamin'ny 18,14 -n'ny vato ary solontena voafidy 8 <ref>{{Cite journal |date=12 mai 2014 |title=Provinciales : les résultats en bref |url=https://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/provinciales-les-resultats-en-bref |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Taorian'ny latsa-bato, izy no iray tamin'ireo mpanelanelana telo notendren'ny UCF, niaraka tamin'i Gaël Yanno sy Isabelle Lafleur, mba hahatratra ny « fifanarahana fitantanana " miantoka ny maro an'isa tsy mivadika ao amin'ireo andrim-panjakana miaraka amin'ireo mpanohitra azy teo aloha avy amin'ny Calédonie Ensemble sy ny FPU <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=14 mai 2014 |title=Le dîner des loyalistes |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/provinciales-2014/le-diner-des-loyalistes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Izy koa no mitarika ny vondrona UCF ao amin'ny Kongresy <ref>{{Cite journal |last=Claudette Trupit (A.P) |date=22 mai 2014 |title=Cinq groupes politiques au Congrès de Nouvelle-Calédonie |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/2014/05/22/cinq-groupes-politiques-au-congres-de-nouvelle-caledonie-154619.html |journal=NC 1{{re}}}}.</ref> . Saingy, toy ny tamin'ny taona 2009, rehefa voafidy ho ao amin'ny governemanta ny5 juin 2014, dia tsy mipetraka intsony ao amin'ity fivoriana ity izy <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=6 juin 2014 |title=Ligeard sans vice-président. Repères : Les entrants et les sortants du Congrès |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/ligeard-sans-vice-president |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Mpikambana ao amin'ny governemanta Ligeard sy Germain I ====
Tamin'ny faran'ny volana Jona 2014, tao anatin'ny 13&nbsp;Tao amin'ny governemanta natsangana teo ambanin'ny Fifanarahana Nouméa ary notarihin'i Cynthia Ligeard, i Sonia Backès no tompon'andraikitra tamin'ny fanaraha-maso sy ny fandrindrana ny sehatry ny fiarovana ara-tsosialy, ny firaisankina, ny fahasembanana, ny fambolena, ny fiompiana, ny jono ary ny politika momba ny fianakaviana <ref>{{Cite web |last=Cédric Valax |year=2014 |title=Cynthia Ligeard préside le 13ème gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://www.radio1.pf/cynthia-ligeard-preside-le-13eme-gouvernement-de-nouvelle-caledonie/ |access-date=22 août 2023 |website=Radio1 Tahiti}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Gaëlle Grès |date=26 juin 2014 |title=Gouvernement : les secteurs enfin attribués |url=http://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/gouvernement-les-secteurs-enfin-attribues |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Izy koa no nandray ny andraikitry ny filohan'ny Sampan-draharaha misahana ny fisorohana sy ny fanonerana ny loza ara-pambolena na voajanahary any Nouvelle-Calédonie (APICAN) <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=9 août 2014 |title=L'autre alternance |url=https://www.lnc.nc/article/pays/economie/l-autre-alternance |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Raha niatrika hain-tany mafy [[Kaledônia-Vaovao|i Nouvelle-Calédonie]], dia nanambara drafitra fanampiana ho an'ny tantsaha sy ny mpiompy biby fiompy izy <ref>{{Cite journal |date=16 août 2014 |title=Aides anti-sécheresse, mode d'emploi |url=https://www.lnc.nc/article/pays/aides-anti-secheresse-mode-d-emploi |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
ny31 décembre 2014 Voafidy indray ho mpikambana ao amin'ny antoko 14 izy, saingy nandà ny hanapa-kevitra eo amin'ny firotsahan-kofidianan'i Cynthia Ligeard sy Philippe Germain ho filoham-pirenena izy ireo, ka tsy afaka nandray ny andraikiny tanteraka ny mpanatanteraka vaovao <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=3 janvier 2015 |title=Pas de président élu |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/pas-de-president-elu |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Tanteraka izany tamin'ny fifidianana an'i Philippe Germain tamin'nyavril 2015 Avy eo dia niverina tamin'ny sehatra fitarihana sy fanaraha-maso mitovy amin'ny teo aloha izy <ref>{{Cite journal |last=Martin Charmasson |date=3 avril 2015 |title=La répartition des secteurs du 14e gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/2015/04/03/pas-de-surprise-dans-la-repartition-des-secteurs-du-gouvernement-244583.html |journal=NC 1{{re}}}}.</ref> . Nametraka ny tenany tao amin'ny mpanohitra tao anatin'ity governemanta vaovao ity izy, tahaka ireo mpiara-miasa aminy roa avy amin'ny Rassemblement <ref>{{Cite journal |last=Ph. F. |date=4 avril 2015 |title=La répartition des secteurs du 14e gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/un-choix-democratique |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Farany, ny9 juillet 2015, izay miha-manohitra an'i Philippe Germain hatrany ary liana amin'ny mety hisian'ny fananganana vondrona Les Républicains ao amin'ny Kongresy, dia nanambara ny fametraham-pialàny amin'ny governemanta izy, manomboka ny ampitson'iny <ref>{{Cite journal |last=P. Ch. |year=2015 |title=Sonia Backès démissionne |url=https://www.lnc.nc/breve/info-lnc-sonia-backes-demissionne |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=22 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière et Sonia Backès |date=10 juillet 2015 |title=Je veux participer à la construction des Républicains |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/je-veux-participer-a-la-construction-des-republicains |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Filohan'ny vondrona Repoblikana ao amin'ny Kongresy ====
Tamin'ny Jolay 2015, rehefa niverina tao amin'ny Kongresy izy, dia nandray ny andraikitry ny filohan'ny vondrona mpanolotsaina 10 antsoina hoe "The Republicans." Io vondrona io dia nampivondrona ny FPU teo aloha (ary noho izany indrindra ny Le Rassemblement) niaraka tamin'ireo mpanohitra avy amin'ny UCF, anisan'izany i Backès[1],[2]. Nandritra izany fotoana izany ihany koa, dia nametra-pialana tamin'ny toerany ho Sekretera Jeneralin'ny MPC izy, raha mbola mpikambana tao amin'io antoko io[3].
==== Kandida ho an'ny fifidianana solombavambahoaka amin'ny taona 2017 ====
ny11 juin 2017 Tamin'ny fihodinana voalohany tamin'ny fifidianana solombavambahoaka, nahazo vato 17.27 izy. %-n'ny vato, eo aorian'i Philippe Dunoyer ary eo alohan'i Gaël Yanno <ref name="RTL_2017_06_18">{{Cite web |year=2017 |title=Résultats élections législatives 2017 - 1ère circonscription de Nouvelle-Calédonie (988) |url=https://www.rtl.fr/elections-legislatives/departement-nouvelle-caledonie-988/circonscription-01 |access-date=23 août 2023 |website=www.rtl.fr}}.</ref> , <ref>{{Cite web |last=Angélique Souche |year=2017 |title=Législatives : les qualifiés du second tour |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/legislatives-qualifies-du-second-tour-483591.html |access-date=23 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref> . Resy tamin'ny fihodinana faharoa izy tamin'i Philippe Dunoyer izay nahazo 59.15. %-n'ny vato <ref name="RTL_2017_06_18" /> .
==== Filohan'ny Antenimieran'ny Faritany Atsimo ====
En mai 2019, la coalition L'Avenir en confiance, dont Sonia Backès est tête de liste, remporte les élections provinciales, avec vingt élus sur quarante (plus de 40 % des suffrages)[réf. nécessaire]. Le 17 mai, dans l'hémicycle de l'assemblée provinciale, Sonia Backès, affronte au premier tour [[Rock Wamytan]] du [[Front de libération nationale kanak et socialiste|FLNKS]] et [[Milakulo Tukumuli]] de [[L'Éveil océanien]]. Au second tour de scrutin, vingt-trois voix propulsent Sonia Backès présidente de la [[Province Sud (Nouvelle-Calédonie)|province Sud]]<ref>{{Cite web |year=2019 |title=Nouvelle-Calédonie. Les présidents des trois provinces élus |url=https://www.ouest-france.fr/monde/nouvelle-caledonie/nouvelle-caledonie-les-presidents-des-trois-provinces-elus-6354900 |access-date=23 août 2023 |publisher=[[Ouest-France]] |language=fr}}.</ref>,<ref>{{Cite web |last=Jeannette Peteisi |last2=Sheïma Riahi |year=2019 |title=Sonia Backès élue présidente de la province Sud au second tour |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/province-sud/sonia-backes-elue-presidente-province-sud-au-second-tour-711433.html |access-date=23 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref>
Tamin'ny 22 martsa 2020, taorian'ny fanambarana ny fihibohana henjana mba hisorohana ny fihanaky ny valan'aretina Covid-19, dia niantso ny mponina ao amin'ny Faritany Atsimo mba hitoka-monina i Sonia Backès.[1] Roa andro taty aoriana, dia nandidy saron-tava fandidiana iray tapitrisa, saron-tava FFP2 50.000, hydroxychloroquine, ary azithromycin ny filohan'ny Faritany Atsimo.
Tamin'ny 14 Jolay 2024, tao anatin'ny lahateny iray noheverina ho mahery vaika, dia nanohana ny fisarahan'ireo faritany mifototra amin'ny maodely heverina fa akaiky ny [[apartheid]] i Sonia Backès, izay nilazany fa Tsy mitovy ny soatoavina iombonan'ny taranaky ny Eoropeana sy ny mponina Kanak » <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Nouvelle-Calédonie : la loyaliste Sonia Backès demande une "autonomisation des provinces" |url=https://www.france24.com/fr/france/20240714-nouvelle-cal%C3%A9donie-la-loyaliste-sonia-back%C3%A8s-demande-une-autonomisation-des-provinces |access-date=2025-08-01 |website=France 24 |language=fr}}.</ref> .
Noho izany dia mampitaha ny mponina Kanak sy Eoropeana amin'ny " tsy mifangaro ny rano sy ny menaka ", manondro ny fahasamihafana misy eo amin'ny mponina roa tonta eo amin'ny fomba fiainany eo amin'ny fiaraha-monina, ohatra, eo amin'ny toerana omena ny vehivavy ", Na" ao amin'ny rafitra politikany, feodal ho an'ny sasany ary demokratika ho an'ny hafa » <ref>{{Cite web |last=Salvi |first=Ellen |date=2024-07-15 |title=La Nouvelle-Calédonie s’enfonce dans une crise sans fin |url=https://www.mediapart.fr/journal/france/150724/la-nouvelle-caledonie-s-enfonce-dans-une-crise-sans-fin |access-date=2025-08-01 |website=Mediapart |language=fr}}.</ref> , <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Sonia Backès plaide pour une séparation des provinces en Nouvelle-Calédonie |url=https://www.20minutes.fr/societe/4101259-20240714-nouvelle-caledonie-cheffe-file-loyalistes-sonia-backes-plaide-separation-provinces |access-date=2025-08-01 |website=20 Minutes |language=fr}}.</ref> .
Miresaka momba ny sainam-pirenena Kanak izy izay, araka ny filazany, dia lasa " marika voaloton'ny horohoro ary miampanga ireo mpisintaka ny fananana hetsika mponina voalamina tamim-pahakingana mba handresena sy haka ny faritany atsimo "
Ny fisarahan'i Nouvelle-Calédonie ho faritany maromaro dia ho vahaolana ho azy mba " mba hahafahan'ny olona tsirairay miroborobo araka ny faniriany manokana » <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Nouvelle-Calédonie: Sonia Backès (loyaliste) plaide pour une séparation des provinces |url=https://www.lexpress.fr/societe/nouvelle-caledonie-sonia-backes-loyaliste-plaide-pour-une-separation-des-provinces-PHEI5HCPOJBYXIX4AWW5HJ6ESQ/ |access-date=2025-08-01 |website=L'Express |language=fr}}.</ref> .
Manohitra ny Fifanarahana Nouméa izy, izay tsy mamela ity fisarahana ity, izay lazainy ho " mpamadika Nanameloka ihany koa izy tao amin'ny lahateniny ny habibiana mahatsiravina ", NY " asa ambany ary ny fihetsika barbarika "mpikatroka avy amin'ny Sela Mpandrindra ny Hetsika eny an-kianja (CCAT) an'ny FLNKS, izay lazainy ho olona mamon'ny fankahalana " izay maniratsira ny tantarantsika ary manondro ny tetikasa politika mahafaty ", dia ny fahaleovantenan'i Nouvelle-Calédonie.
Tamin'ny 5 Jona 2024, nanambara ny fanafoanana ny fanampiana ara-pitsaboana ho setrin'ny rotaka tany Nouvelle-Calédonie izy, narahin'ny fampiatoana vonjimaika nanomboka ny 15 Jolay 2024, noho ny olana ara-bola. Ity fandaharan'asa fanampiana ara-tsosialy ity dia manome fidirana amin'ny fitsaboana ho an'ny olona 26.000 sahirana ara-bola amin'ny alàlan'ny faktiora mivantana, midika izany fa 10% amin'ny fandaniana ihany no aloany. Nohazavain'i Backès fa afaka mamindra ireo marary tsy afaka mandoa ny fitsaboana any amin'ny tobim-pahasalamana eo an-toerana (CMS) any Greater Nouméa sy Brousse ny dokotera. Naneho ampahibemaso ny tsy fangorahana ny filohan'ny filankevitry ny fitsaboana fa mety hiteraka fatiantoka bebe kokoa amin'ny fiaraha-monina raha sendra misy aretina mafy.[1][2]
==== Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena ====
ny4 juillet 2022 Teo amin'ny {{Nowrap|46 ans}}, i Sonia Backès dia voatendry ho Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena tao amin'ny governemanta faharoan'i [[Élisabeth Borne]], teo ambany fitarihan'i Gérald Darmanin, Minisitry ny Atitany . Mikasa ny hitazona ny andraikitry ny filohan'ny Faritany Atsimon'i Nouvelle-Calédonie izy <ref>{{Cite web |year=2022 |title=De la Nouvelle-Calédonie à Paris : Sonia Backès devient secrétaire d'Etat en charge de la Citoyenneté |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/de-la-nouvelle-caledonie-a-paris-sonia-backes-devient-secretaire-d-etat-en-charge-de-la-citoyennete-1300668.html |access-date=25 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref> .
Tamin'ny Septambra 2022, nanendry an'i Brieuc Frogier, manampahefana voafidy iray hafa avy any Nouvelle-Calédonie sady mpanohana an'i [[Eric Zemmour|Éric Zemmour]] teo aloha izay niaraka tamin'i [[Emmanuel Macron]] taty aoriana, ho mpanolotsaina manokana izy. Taorian'ny adihevitra iray, dia nandao ny toerany izy taKandida tamin'ny fifidianana Antenimieran-doholona tao Nouvelle-Calédonie tamin'ny 24 Septambra 2023 izy, ary resy tamin'ny fihodinana faharoa tamin'ilay kandidà mpomba ny fahaleovantena Robert Xowie, izay nahazoany 44.3%-n'ny vato.[1] Taorian'ny fihaonana tamin'i Emmanuel Macron, dia nanolotra ny fametraham-pialàny tamin'ny governemanta izy tamin'ny 27 Septambra 2023.[2] Nohamafisina tamin'ny alalan'ny didim-panjakana tamin'ny 10 Oktobra 2023 io fametraham-pialàny io, izay nosoloin'i Sabrina Agresti-Roubache tamin'izany fotoana izany.[3]min'ny 7 Septambra <ref>{{Cite web |last=Paul Barcelonne |last2=Hadrien Bect |date=2022-09-07 |title=Un soutien d'Éric Zemmour devient conseiller spécial de la secrétaire d'État à la Citoyenneté |url=https://www.francetvinfo.fr/politique/parti-reconquete/info-franceinfo-un-soutien-d-eric-zemmour-devient-conseiller-special-de-la-secretaire-d-etat-a-la-citoyennete_5347264.html |access-date=2022-09-08 |website=Franceinfo |language=fr-FR}}.</ref> , <ref>{{Cite web |last=Julie Marie-Leconte |date=2022-09-07 |title=Brieuc Frogier, ancien soutien d'Eric Zemmour, quitte son poste de conseiller spécial auprès de la secrétaire d'Etat Sonia Backès |url=https://www.francetvinfo.fr/politique/parti-reconquete/info-franceinfo-brieuc-frogier-ancien-soutien-d-eric-zemmour-quitte-son-poste-de-conseiller-special-aupres-de-la-secretaire-d-etat-sonia-backes_5347855.html |access-date=2022-09-08 |website=Franceinfo |language=fr-FR}}.</ref> .
== Jereo koa ==
=== Lahatsoratra mifandraika ===
* Hetsika Vahoaka Caledoniana
* Ny Hoavy Amim-pahatokiana
* Vehivavy minisitra any Frantsa
* Entin'ny governemanta
=== Rohy ivelany ===
[[Sokajy:Pages avec des traductions non relues]]
bb1ax6vtcfp6isxi4lqmn5xicr9l6iw
1135008
1134997
2026-04-12T10:57:30Z
Haër14
35835
1135008
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=Sonia Backès|image=Sonia backes 2022.jpg|légende=Sonia Backès en 2022.|fonction1=[[Province Sud (Nouvelle-Calédonie)|Présidente de l'assemblée de la Province Sud]]|depuis le fonction1=17 mai 2019<br /><small>({{durée|17|5|2019}})</small>|prédécesseur 1=[[Philippe Michel (homme politique)|Philippe Michel]]|successeur 1=|fonction2=Présidente des [[Les Républicains calédoniens|Républicains calédoniens]]|depuis le fonction2=7 décembre 2017<br /><small>({{durée|7|12|2017}})</small>|prédécesseur 2=''Fonction créée''|fonction3=[[Ministère de l'Intérieur (France)|Secrétaire d'État chargée de la Citoyenneté]]|depuis le fonction3=|à partir du fonction3=4 juillet 2022|jusqu'au fonction3=10 octobre 2023 <br/> <small>({{durée|4|juillet|2022|10|octobre|2023}})</small>|président 3=[[Emmanuel Macron]]|premier ministre 3=[[Élisabeth Borne]]|ministre 3=[[Gérald Darmanin]]|gouvernement 3=[[Gouvernement Borne|Borne]]|prédécesseur 3=[[Marlène Schiappa]] <small>(indirectement, ministre)</small>|successeur 3=[[Sabrina Agresti-Roubache]]|fonction4=Porte-parole et membre du [[gouvernement de la Nouvelle-Calédonie]]<ref group="N">Chargée de l'[[Énergie]], du [[Budget]], des [[Finances]], de la [[Fiscalité]], de l'[[Économie numérique]], ainsi que du suivi des questions liées à la Communication audiovisuelle, à la Commission du CSA-NC, à l'[[Enseignement supérieur]], à la [[Recherche scientifique|Recherche]] et au Transfert de l'enseignement.</ref>|depuis le fonction4=|à partir du fonction4=3 juin 2011|jusqu'au fonction4=26 juin 2014<br /><small>({{durée|3|6|2011|26|6|2014}})</small>|élection4={{date|3|mars|2011}}|réélection4={{date|17|mars|2011}}<br/>{{date|1er|avril|2011}}<br/>{{date|10|juin|2011}}|président 4=[[Harold Martin]]|premier ministre 4=|gouvernement 4=[[Neuvième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|Martin III]], [[Dixième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|IV]], [[Onzième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|V]] et [[Douzième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|VI]]|fonction5=Membre du [[Gouvernement de la Nouvelle-Calédonie|gouvernement de la<br>Nouvelle-Calédonie]]<ref group="N">Chargée de l'[[Système éducatif en Nouvelle-Calédonie|Enseignement]] et des questions relatives à l'[[Système éducatif en Nouvelle-Calédonie#Enseignement supérieur|Enseignement supérieur]] (2009-2011).</ref>{{,}}<ref group="N">Chargée du contrôle et de l'animation des secteurs de la [[Protection sociale]], de la [[Solidarité (notion)|Solidarité]], du [[Handicap]], de l'[[Agriculture]], de l'[[Élevage]], de la [[Pêche (halieutique)|Pêche]] et de la Politique de la famille (2014-2015).</ref>|depuis le fonction5=|à partir du fonction5=26 juin 2014|jusqu'au fonction5=10 juillet 2015<br /><small>({{durée|26|6|2014|10|7|2015}})</small>|élection5={{date|5|juin|2014}}|réélection5={{date|3|décembre|2014}}|président 5=[[Cynthia Ligeard]]<br/>[[Philippe Germain]]|premier ministre 5=|gouvernement 5=[[Treizième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|Ligeard]]<br>[[Quatorzième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|Germain I]]|fonction6=|depuis le fonction6=|à partir du fonction6=15 juin 2009|jusqu'au fonction6=3 mars 2011<br /><small>({{durée|15|6|2009|3|6|2011}})</small>|élection6={{date|5|juin|2009}}|président 6=[[Philippe Gomès]]|gouvernement 6=[[Huitième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|Gomès]]|nom de naissance=Sonia Dos Santos|date de naissance=21 mai 1976|lieu de naissance=[[Nouméa]] ([[Nouvelle-Calédonie]], [[France]])|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[France|Française]]|parti=[[Rassemblement pour la République|RPR]] <small>(1994-2002)</small><br>[[Le Rassemblement|RPCR]] <small>(1994-2004)</small><br>[[Union pour un mouvement populaire|UMP]] <small>(2002-2015)</small><br/>[[Le Rassemblement|R-UMP]] <small>(2004-2013)</small><br/>[[Mouvement populaire calédonien|MPC]] <small>(2013-2015)</small><br/>[[Les Républicains de Nouvelle-Calédonie|LR-NC]] <small>(2015-2017)</small><br/>[[Les Républicains calédoniens|LRC]] <small>(depuis 2017)</small><br/>[[Renaissance (parti)|LREM/RE]] <small>(depuis 2022)</small>|université=[[Université française du Pacifique]]<br/>[[Université de Pau et des pays de l'Adour]]<br/>[[Université Joseph-Fourier]]<br/>[[Institut polytechnique de Grenoble]]|profession=[[Ingénieur en informatique]]|féminin=oui}}
Sonia Backès, teraka tao Nouméa, [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]] tamin'ny 21 Mey 1976, dia [[mpanao politika]] [[Frantsay (vahoaka)|frantsay]] sady sendikalista. Mpanohitra ny [[Fahaleovantena (pôlitika)|fahaleovantena]] izy, niasa tao amin'ny governemanta Nouvelle-Calédonie nanomboka tamin'ny 2009 ka hatramin'ny 2015 ary avy eo dia Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena tao [[Paris]] nanomboka tamin'ny 2022 ka hatramin'ny 2023. Nanomboka tamin'ny 2019, izy no Filohan'ny Antenimieran'ny Faritany Atsimo.
== Tantaram-piainany ==
=== Fahazazana sy fanabeazana ===
Sonia Dos Santos dia teraka tamin'ny 21 Mey 1976 tao Nouméa (Nouvelle-Calédonie). Zafikelin'ireo [[Portogey|Portiogey]] mpifindra monina nandositra ny fitondrana Estado Novo tsy refesi-mandidy notarihan'i [[António de Oliveira Salazar|António de Oliveira]] Salazar izy ary nanorim-ponenana tao Nouméa tamin'ny 1952. Nanakaiky ny hevitr'ilay mpikatroka manohitra ny fahaleovantena Nouvelle-Calédonie Jacques Lafleur ny rainy.
Rehefa dimy taona izy dia nisara-panambadiana ny ray aman-dreniny[1] ary niara-nipetraka tamin'ny reniny tao Vincennes (Val-de-Marne), any amin'ny tanibe Frantsa izy. Lasa Scientologista[2] ny reniny. Nandritra ny fotoana kelikely, dia nianatra tany amin'ny sekoly Scientology tsy miankina izy, ny Sekolin'ny Fifohazana, saingy rehefa avy nanakatona izany ny fanjakana[3], dia nanohy ny fianarany tany amin'ny sekoly ambaratonga fototra i Sonia Backès saingy nanohy nitombo tao anatin'ny hetsika Scientology. Noho ny fisalasalana, rehefa avy nampitandrina azy momba ny toetran'ny Scientology toy ny fivavahana ny namany iray, dia nalefan'ny reniny tany Angletera izy, tany Saint Hill, foiben'ny Scientology, izay nandidiana azy hanapaka ny fifandraisana rehetra amin-drainy. Nahavita nandositra izy ary niaraka tamin-drainy tany Nouvelle-Calédonie folo andro taty aoriana[4]. Na izany aza, mametraka fisalasalana momba ity dikan-teny ity ny Le Monde, indrindra fa ny fifanakalozana hafatra an-tsoratra teo amin'i Sonia Backès sy ny reniny ny ampitson'ny nanendrena azy ho ao amin'ny governemanta izay toa mampiseho fa ity tantara ity dia natao hampihetsi-po ny mpanao gazety[5].
Nanomboka ny fianarany tao amin'ny Oniversite Frantsay Pasifika any Nouméa izy, ary avy eo nahazo mari-pahaizana maîtrise momba [[Matematika|ny matematika]] avy amin'ny Oniversiten'i Pau sy ny faritr'i Adour tamin'ny 1997, nahazo diplaoma fikarohana ara-teknolojia (DRT) momba [[Kajimirindra|ny siansa informatika]] avy amin'ny Oniversiten'i Joseph Fourier (Grenoble-I) ary lasa injeniera informatika avy amin'ny Grenoble Institute of Technology tamin'ny 2001 <ref name="lidla">{{Cite journal |last=[[Bérengère Bonte]] |date=26 octobre 2022 |title=Discussions sur la Nouvelle-Calédonie : qui est Sonia Backès, la secrétaire d’État anti-indépendantiste ? |url=https://www.francetvinfo.fr/replay-radio/l-intrus-de-l-actu/relation-franco-allemande-qui-est-jorg-kukies-le-2e-cerveau-du-chancelier-allemand_5425084.html |journal=France tv info, replay radio de l'émission « L'Intrus de l'actu » |access-date=17 août 2023}}.</ref> . Niditra tao amin'ny Rally for Caledonia in the Republic (RPCR, antoko elatra havanana lehibe manohitra ny fahaleovantena izay nanjaka tamin'ny politika teo an-toerana tamin'izany fotoana izany) izy tamin'ny faha-valo ambin'ny folo taonany, tamin'ny 1994 <ref>{{Cite journal |date=2022-07-04 |title=La Calédonienne Sonia Backès nommée Sécrétaire d’Etat chargée de la Citoyenneté |url=https://www.radio1.pf/la-caledonienne-sonia-backes-nommee-secretaire-detat-chargee-de-la-citoyennete/ |journal=radio1.pf |language=fr}}.</ref>,<ref>{{Cite journal |last=Les décodeurs |date=2023-07-20 |title=Remaniement : qui sont les membres du nouveau gouvernement d’Elisabeth Borne ? |url=https://www.lemonde.fr/les-decodeurs/article/2023/07/20/remaniement-qui-sont-les-membres-du-nouveau-gouvernement-d-elisabeth-borne_6182810_4355770.html |journal=Le Monde.fr |language=fr}}.</ref>. Nandray anjara tamin'ny fampielezan-kevitra tamin'ny fifidianana isam-paritra tamin'ny 2004 <ref name="sbgb">{{Cite journal |last=Nathalie Vermorel |date=20 mars 2012 |title=Sonia Backes : Dans le grand bain |url=https://www.lnc.nc/article/local-l-hebdo/sonia-backes-dans-le-grand-bain |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Niverina tany [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]] izy tamin'ny taona 2001 <ref name="sbgb">{{Cite journal |last=Nathalie Vermorel |date=20 mars 2012 |title=Sonia Backes : Dans le grand bain |url=https://www.lnc.nc/article/local-l-hebdo/sonia-backes-dans-le-grand-bain |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref>, ary niditra tao amin'ny Tale Jeneralin'ny Teknolojian'ny Fampahalalam-baovao sy ny Serivisy (DTSI) an'ny governemanta <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> , <ref>{{Pdf}} {{Cite book |last=Dorothée Tromparent et Hubert Vieille |date=2014 |title=Des clés pour comprendre les syndicats de Nouvelle-Calédonie. Chronique de leur origine, leur histoire et leur évolution |url=https://dtenc.gouv.nc/sites/default/files/atoms/files/00_livre_syndicats_dte.pdf |language=fr |publisher=Editions Djubea}}.</ref> .
=== FIVELOMANA ===
==== sendikà ====
ny17 août 2006, Sonia Backès no voafidy ho filohan'ny UTCFE-CGC <ref>{{Cite journal |date=18 août 2006 |title=Sonia Backes prend les rênes de la CFE-CGC |url=https://www.lnc.nc/article/social/sonia-backes-prend-les-renes-de-la-cfe-cgc |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]]}}.</ref> .
ny2 septembre 2008, nandao ny fiadidian'ny UTCFE-CGC izy mba hifantoka amin'ny politika miaraka amin'ny Rassemblement <ref name="mwsb">{{Cite journal |last=Marc Baltzer et Sonia Backès |date=29 août 2008 |title=Sonia Backes : Je retourne en politique |url=https://www.lnc.nc/article/societe/sonia-backes-je-retourne-en-politique |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]]}}.</ref> .
==== Fiainana ara-politika ====
Rehefa nandao ny hetsika sendikaly izy dia niditra tao amin'ny mpiasan'ny antoko Rassemblement-UMP tao amin'ny Kongresin'i Nouvelle-Calédonie[1]. Raha lazaina amin'ny fomba manokana kokoa, dia lasa mpanolotsaina ho an'ny filohan'ny antenimiera sy ny antoko, Pierre Frogier, izy. Ohatra, nandray anjara tamin'ny dingana ara-dalàna handinihana ny volavolan-dalàna momba ny fiarovana ny asa eo an-toerana izy ary, tamin'io olana io, dia nifandona tamin'ny filohan'ny governemanta, Harold Martin[2].
Kandida amin'ny fifidianana isam-paritany10 mai 2009, amin'ny 12 Toerana tao amin'ny lisitry ny Rassemblement-UMP notarihin'i Pierre Frogier tany Atsimo <ref>{{Cite journal |date=22 avril 2009 |title=10 dans le Sud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/10-dans-le-sud |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref>, izy dia iray amin'ireo solontenan'ny hetsiky ny tanora tao amin'ny antoko <ref>{{Cite journal |last=Henri Lepot |date=14 avril 2009 |title=Le Rassemblement lève le voile sur sa liste Sud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/le-rassemblement-leve-le-voile-sur-sa-liste-sud |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |date=29 avril 2009 |title=Les échos |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-echos-4 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Avy eo dia nahazo ny fe-potoam-piasany voalohany ho mpanolotsaina isam-paritra izy <ref>{{Cite journal |date=11 mai 2009 |title=ça bouge dans les 3 provinces |url=https://www.lnc.nc/article/politique/ca-bouge-dans-les-3-provinces |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> ary koa voafidy ho ao amin'ny Kongresy <ref>{{Cite journal |date=12 mai 2009 |title=Le nouveau visage du Congrès |url=https://www.lnc.nc/article/politique/le-nouveau-visage-du-congres |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Na izany aza, niasa tao vetivety ihany izy, ary voafidy haingana ho ao amin'ny governemanta <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> .
ny5 juin 2009 Voafidy ho mpikambana tao amin'ny governemantan'i Gomès i Sonia Backès <ref name="lidla">{{Cite journal |last=[[Bérengère Bonte]] |date=26 octobre 2022 |title=Discussions sur la Nouvelle-Calédonie : qui est Sonia Backès, la secrétaire d’État anti-indépendantiste ? |url=https://www.francetvinfo.fr/replay-radio/l-intrus-de-l-actu/relation-franco-allemande-qui-est-jorg-kukies-le-2e-cerveau-du-chancelier-allemand_5425084.html |journal=France tv info, replay radio de l'émission « L'Intrus de l'actu » |access-date=17 août 2023}}.</ref> , <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> . Amin'ny maha-mpikambana zandriny indrindra azy, dia tompon'andraikitra tamin'ny sehatry ny fanabeazana <ref name="lnc">{{Cite journal |last=Yann Mainguet |date=25 novembre 2009 |title=Sonia Backes, l'ascension de la benjamine |url=https://www.lnc.nc/article/politique/sonia-backes-l-ascension-de-la-benjamine |journal=Les Nouvelles Calédoniennes}}.</ref> sy ny fanaraha-maso ny olana mifandraika amin'ny fampianarana ambony <ref>{{Pdf}} {{Cite journal |last=Christophe Chabrot |date=2009 |title=Les élections provinciales de Nouvelle-Calédonie
du 10 mai 2009 : contexte et enjeux |url=https://shs.hal.science/halshs-00696681/document |journal=SHS HAL |access-date=24 août 2020}}.</ref> . Ho an'ity governemanta ity, dia nomena andraikitra voalohany indrindra izy amin'ny fitantanana ny fanavaozana feno ny fandaharam-pianarana any amin'ny sekoly ambaratonga fototra sy ny famoronana ny sata maha-mpianatra ho an'ny mponin'i Nouvelle-Calédonie amin'ny alàlan'ny « Tranon'ny Mpianatra » <ref>{{Cite journal |last=D.M. (Agence de presse GHM) |date=9 octobre 2009 |title=Le gouvernement demande l'aide de l'Etat |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Manana fifandraisana sarotra amin'ny filohan'ny governemanta Philippe Gomès ihany koa izy, izay toheriny matetika, toy izany koa ireo mpiara-miasa aminy roa avy amin'ny Rassemblement na ireo mpikambana mpomba ny fahaleovantenan'ny Union calédonienne <ref>{{Cite journal |last=Marc Baltzer |date=4 février 2010 |title=L'affaire Ollivaud divise le gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/l-affaire-ollivaud-divise-le-gouvernement |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Henri Lepot |date=10 février 2010 |title=Gomès mis en minorité sur l'affaire Ollivaud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/gomes-mis-en-minorite-sur-l-affaire-ollivaud |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Sylvain Amiotte |date=17 avril 2010 |title=L'école s'ouvre au débat |url=https://www.lnc.nc/article/education/l-ecole-s-ouvre-au-debat |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> .
==== Mpikambana ao amin'ny governemantan'i Martin III, IV, V ary VI ====
Teo anelanelan'ny volana Martsa sy Jona 2011, dia voafidy indray inefatra ho isan'ireo governemanta nifandimby nandritra io vanim-potoana io izy: Martin III[1], IV[2], V[3], ary VI[4]. Tao amin'ireo governemanta ireo, dia tompon'andraikitra tamin'ny tetibola, ny fitantanam-bola, ny hetra, ny toekarena nomerika, ary ny sehatry ny angovo izy. Niandraikitra ihany koa ny olana mifandraika amin'ny fifandraisana amin'ny alalan'ny feo sy sary ary ny famindrana andraikitra ara-pampianarana izy, ary koa ny maha-mpitondra tenin'ny governemanta azy, sady nitazona ny andraikitra amin'ny fampianarana ambony, izay ampiarahina amin'ny fikarohana ankehitriny[5],[6],[7].
Avy eo, rehefa vita ny famindrana ny fahefana farany mifandraika amin'ny fanabeazana (fampianarana ambaratonga faharoa ho an'ny daholobe, fahasalamana any an-tsekoly, fanabeazana tsy miankina) any Nouvelle-Calédonie,11 Janoary 2012, namela ireo sehatra fanentanana sy fanaraha-maso ireo ho an'i Jean-Claude Briault izy <ref>{{Cite journal |date=23 juillet 2016 |title=Et aussi. Nouvelle répartition des secteurs |url=https://www.lnc.nc/article/pays/et-aussi |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Miandraikitra ny toekarena nomerika, ny15 mars 2011 Izy no nanokatra ny seminera voalohany tao amin'ny Digital Observatory. Ity andrim-panjakana ity, tohanan'ny governemanta, dia natao hanara-maso ny fivoarana sy ireo mpisehatra ao amin'ny sehatra nomerika <ref>{{Cite journal |last=Tomislav Govekar |date=16 mars 2011 |title=L’Observatoire des nouvelles technologies voit loin |url=https://www.lnc.nc/article/economie/l-observatoire-des-nouvelles-technologies-voit-loin |journal=Les Nouvelles Calédoniennes}}.</ref> . Avy eo, amin'ny maha-mpitondra tenin'ny governemanta azy, dia mandamina izy, manomboka amin'ny3 octobre 2012 birao isam-bolana miaraka amin'ny vahoaka <ref>{{Cite journal |date=27 septembre 2012 |title=Allô le gouvernement, j'écoute |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/allo-le-gouvernement-j-ecoute |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Momba ny hetra, tamin'ny taona 2013 dia niaro ny fanavaozana ny hetra miditra izay mikendry indrindra ny hanova ny fetran'ny fenitry ny hetra izy ary niteraka fifandirana tamin'ny filohan'ny komitin'ny hetra tao amin'ny Kongresy, Caroline Machoro, mpanohana ny fahaleovantena, ary koa tamin'ny Caledonia Together <ref>{{Cite journal |last=P.Ch. |date=22 mai 2013 |title=La guerre est déclarée |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/la-guerre-est-declaree |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Sekretera Jeneralin'ny Hetsika ====
ny21 août 2012 Notendren'i Pierre Frogier ho sekretera jeneralin'ny Rassemblement-UMP <ref>{{Cite journal |date=24 août 2012 |title=Le Rump en pleine restructuration |url=https://www.calameo.com/read/0012504588bb3b9074b5e |journal=DNC}}.</ref> izy. Miaraka amin'ireo olo-malaza hafa, indrindra fa avy amin'ny taranaka tanora, fantatra amin'ny anarana hoe « mpanorina indray " Tao amin'ny fampitam-baovao teo an-toerana, dia naneho hevitra mahery vaika momba an'i Pierre Frogier izy <ref>{{Cite journal |date=24 août 2012 |title=Édito : Le Temps du renouveau |url=https://www.calameo.com/read/0012504588bb3b9074b5e |journal=DNC}}.</ref> .
==== Fananganana ny MPC sy ny UCF ====
Tamin'ny 18 Febroary 2013, raha nizotra ho amin'ny fisarahana ny Rassemblement-UMP, dia naato tamin'ny asany i Gaël Yanno, filoha lefitra voalohany sady mpitondra tenin'ny antoko, ary i Sonia Backès, sekretera jeneraly vonjimaika, filohany, Pierre Frogier.[1] Nofaranana tamin'ny 28 Martsa 2013 ny fiatoana, rehefa nanambara ny fananganana antoko vaovao i Gaël Yanno sy Sonia Backès: ny Caledonian Popular Movement (MPC), niaraka tamin'ny fanohanan'i Jean-François Copé nasionaly. Iray amin'ireo mpitondra tenin'ny hetsika valo i Sonia Backès mandra-pahatongan'ny kongresy nananganana azy, izay nokasaina hatao tamin'ny volana Jona.[2]
Tamin'ny 31 Jolay, Sonia Backès no voatendry ho Sekretera Jeneraly <ref>{{Cite journal |last=Gaël Yanno, propos recueillis par Christopher Albano |date=2 août 2013 |title=Pour une collectivité de la République française de type fédéré |url=https://www.calameo.com/read/001250458e77b8b6171c1 |journal=DNC}}.</ref> .
==== Kandida UCF amin'ny fifidianana 2014 ====
Kandida amin'ny 6 faha-6 i Sonia Backès ao amin'ny « Firaisana ho an'i Nouméa notarihin'i Gaël Yanno tamin'ny fifidianana monisipaly tamin'ny Martsa 2014 tao Nouméa <ref>{{Cite journal |date=12 mars 2014 |title=Neuf communes : 47 listes |url=https://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/municipales-2014/neuf-communes-47-listes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Voafidy ho mpanolotsaina monisipaly izy <ref>{{Cite web |title=Résultats des élections municipales et communautaires 2014 - Nouméa - Résultats reçus 2d tour - Résultats définitifs |url=https://www.interieur.gouv.fr/Elections/Les-resultats/Municipales/elecresult__MN2014/(path)/MN2014/988/988818.html |access-date=25 août 2023 |website=interieur.gouv.fr}}.</ref> .
Ny tena zava-dehibe indrindra dia ny nifidianana azy tamin'ny Aprily 2014 hitarika ny lisitry ny UCF ho an'ny fifidianana isam-paritra amin'ny 11 Mey any Atsimo <ref>{{Cite journal |last=Yann Mainguet |date=11 avril 2014 |title=Backès aux commandes |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/backes-aux-commandes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Natao teo ankavanan'ny toby mpanohitra ny fahaleovantena ny fampielezan-keviny, satria te hifampiraharaha amin'ireo antoko mpanohana ny fahaleovantena mandritra ny herintaona monja izy mba handaminana ny fitsapan-kevi-bahoaka voalohany momba ny fahaleovantena izay nomen'ny Fifanarahana Nouméa tamin'ny 2015 <ref>{{Cite journal |last=AFP |date=7 mai 2014 |title=Indépendance ou non, la question du statut au centre des élections en Nouvelle-Calédonie |url=https://www.tahiti-infos.com/Independance-ou-non-la-question-du-statut-au-centre-des-elections-en-Nouvelle-Caledonie_a100573.html |journal=Tahiti Infos}}.</ref> . Nahazo ny laharana fahatelo izy ireo, taorian'ny Caledonia Together sy ny Front for Unity (FPU, fiaraha-mitantana natsangana nanodidina ny Rally ), tamin'ny 18,14 -n'ny vato ary solontena voafidy 8 <ref>{{Cite journal |date=12 mai 2014 |title=Provinciales : les résultats en bref |url=https://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/provinciales-les-resultats-en-bref |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Taorian'ny latsa-bato, izy no iray tamin'ireo mpanelanelana telo notendren'ny UCF, niaraka tamin'i Gaël Yanno sy Isabelle Lafleur, mba hahatratra ny « fifanarahana fitantanana " miantoka ny maro an'isa tsy mivadika ao amin'ireo andrim-panjakana miaraka amin'ireo mpanohitra azy teo aloha avy amin'ny Calédonie Ensemble sy ny FPU <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=14 mai 2014 |title=Le dîner des loyalistes |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/provinciales-2014/le-diner-des-loyalistes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Izy koa no mitarika ny vondrona UCF ao amin'ny Kongresy <ref>{{Cite journal |last=Claudette Trupit (A.P) |date=22 mai 2014 |title=Cinq groupes politiques au Congrès de Nouvelle-Calédonie |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/2014/05/22/cinq-groupes-politiques-au-congres-de-nouvelle-caledonie-154619.html |journal=NC 1{{re}}}}.</ref> . Saingy, toy ny tamin'ny taona 2009, rehefa voafidy ho ao amin'ny governemanta ny5 juin 2014, dia tsy mipetraka intsony ao amin'ity fivoriana ity izy <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=6 juin 2014 |title=Ligeard sans vice-président. Repères : Les entrants et les sortants du Congrès |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/ligeard-sans-vice-president |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Mpikambana ao amin'ny governemanta Ligeard sy Germain I ====
Tamin'ny faran'ny volana Jona 2014, tao anatin'ny 13&nbsp;Tao amin'ny governemanta natsangana teo ambanin'ny Fifanarahana Nouméa ary notarihin'i Cynthia Ligeard, i Sonia Backès no tompon'andraikitra tamin'ny fanaraha-maso sy ny fandrindrana ny sehatry ny fiarovana ara-tsosialy, ny firaisankina, ny fahasembanana, ny fambolena, ny fiompiana, ny jono ary ny politika momba ny fianakaviana <ref>{{Cite web |last=Cédric Valax |year=2014 |title=Cynthia Ligeard préside le 13ème gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://www.radio1.pf/cynthia-ligeard-preside-le-13eme-gouvernement-de-nouvelle-caledonie/ |access-date=22 août 2023 |website=Radio1 Tahiti}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Gaëlle Grès |date=26 juin 2014 |title=Gouvernement : les secteurs enfin attribués |url=http://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/gouvernement-les-secteurs-enfin-attribues |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Izy koa no nandray ny andraikitry ny filohan'ny Sampan-draharaha misahana ny fisorohana sy ny fanonerana ny loza ara-pambolena na voajanahary any Nouvelle-Calédonie (APICAN) <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=9 août 2014 |title=L'autre alternance |url=https://www.lnc.nc/article/pays/economie/l-autre-alternance |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Raha niatrika hain-tany mafy [[Kaledônia-Vaovao|i Nouvelle-Calédonie]], dia nanambara drafitra fanampiana ho an'ny tantsaha sy ny mpiompy biby fiompy izy <ref>{{Cite journal |date=16 août 2014 |title=Aides anti-sécheresse, mode d'emploi |url=https://www.lnc.nc/article/pays/aides-anti-secheresse-mode-d-emploi |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
ny31 décembre 2014 Voafidy indray ho mpikambana ao amin'ny antoko 14 izy, saingy nandà ny hanapa-kevitra eo amin'ny firotsahan-kofidianan'i Cynthia Ligeard sy Philippe Germain ho filoham-pirenena izy ireo, ka tsy afaka nandray ny andraikiny tanteraka ny mpanatanteraka vaovao <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=3 janvier 2015 |title=Pas de président élu |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/pas-de-president-elu |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Tanteraka izany tamin'ny fifidianana an'i Philippe Germain tamin'nyavril 2015 Avy eo dia niverina tamin'ny sehatra fitarihana sy fanaraha-maso mitovy amin'ny teo aloha izy <ref>{{Cite journal |last=Martin Charmasson |date=3 avril 2015 |title=La répartition des secteurs du 14e gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/2015/04/03/pas-de-surprise-dans-la-repartition-des-secteurs-du-gouvernement-244583.html |journal=NC 1{{re}}}}.</ref> . Nametraka ny tenany tao amin'ny mpanohitra tao anatin'ity governemanta vaovao ity izy, tahaka ireo mpiara-miasa aminy roa avy amin'ny Rassemblement <ref>{{Cite journal |last=Ph. F. |date=4 avril 2015 |title=La répartition des secteurs du 14e gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/un-choix-democratique |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Farany, ny9 juillet 2015, izay miha-manohitra an'i Philippe Germain hatrany ary liana amin'ny mety hisian'ny fananganana vondrona Les Républicains ao amin'ny Kongresy, dia nanambara ny fametraham-pialàny amin'ny governemanta izy, manomboka ny ampitson'iny <ref>{{Cite journal |last=P. Ch. |year=2015 |title=Sonia Backès démissionne |url=https://www.lnc.nc/breve/info-lnc-sonia-backes-demissionne |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=22 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière et Sonia Backès |date=10 juillet 2015 |title=Je veux participer à la construction des Républicains |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/je-veux-participer-a-la-construction-des-republicains |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Filohan'ny vondrona Repoblikana ao amin'ny Kongresy ====
Tamin'ny Jolay 2015, rehefa niverina tao amin'ny Kongresy izy, dia nandray ny andraikitry ny filohan'ny vondrona mpanolotsaina 10 antsoina hoe "The Republicans." Io vondrona io dia nampivondrona ny FPU teo aloha (ary noho izany indrindra ny Le Rassemblement) niaraka tamin'ireo mpanohitra avy amin'ny UCF, anisan'izany i Backès[1],[2]. Nandritra izany fotoana izany ihany koa, dia nametra-pialana tamin'ny toerany ho Sekretera Jeneralin'ny MPC izy, raha mbola mpikambana tao amin'io antoko io[3].
==== Kandida ho an'ny fifidianana solombavambahoaka amin'ny taona 2017 ====
ny11 juin 2017 Tamin'ny fihodinana voalohany tamin'ny fifidianana solombavambahoaka, nahazo vato 17.27 izy. %-n'ny vato, eo aorian'i Philippe Dunoyer ary eo alohan'i Gaël Yanno <ref name="RTL_2017_06_18">{{Cite web |year=2017 |title=Résultats élections législatives 2017 - 1ère circonscription de Nouvelle-Calédonie (988) |url=https://www.rtl.fr/elections-legislatives/departement-nouvelle-caledonie-988/circonscription-01 |access-date=23 août 2023 |website=www.rtl.fr}}.</ref> , <ref>{{Cite web |last=Angélique Souche |year=2017 |title=Législatives : les qualifiés du second tour |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/legislatives-qualifies-du-second-tour-483591.html |access-date=23 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref> . Resy tamin'ny fihodinana faharoa izy tamin'i Philippe Dunoyer izay nahazo 59.15. %-n'ny vato <ref name="RTL_2017_06_18" /> .
==== Filohan'ny Antenimieran'ny Faritany Atsimo ====
En mai 2019, la coalition L'Avenir en confiance, dont Sonia Backès est tête de liste, remporte les élections provinciales, avec vingt élus sur quarante (plus de 40 % des suffrages)[réf. nécessaire]. Le 17 mai, dans l'hémicycle de l'assemblée provinciale, Sonia Backès, affronte au premier tour [[Rock Wamytan]] du [[Front de libération nationale kanak et socialiste|FLNKS]] et [[Milakulo Tukumuli]] de [[L'Éveil océanien]]. Au second tour de scrutin, vingt-trois voix propulsent Sonia Backès présidente de la [[Province Sud (Nouvelle-Calédonie)|province Sud]]<ref>{{Cite web |year=2019 |title=Nouvelle-Calédonie. Les présidents des trois provinces élus |url=https://www.ouest-france.fr/monde/nouvelle-caledonie/nouvelle-caledonie-les-presidents-des-trois-provinces-elus-6354900 |access-date=23 août 2023 |publisher=[[Ouest-France]] |language=fr}}.</ref>,<ref>{{Cite web |last=Jeannette Peteisi |last2=Sheïma Riahi |year=2019 |title=Sonia Backès élue présidente de la province Sud au second tour |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/province-sud/sonia-backes-elue-presidente-province-sud-au-second-tour-711433.html |access-date=23 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref>
Tamin'ny 22 martsa 2020, taorian'ny fanambarana ny fihibohana henjana mba hisorohana ny fihanaky ny valan'aretina Covid-19, dia niantso ny mponina ao amin'ny Faritany Atsimo mba hitoka-monina i Sonia Backès.[1] Roa andro taty aoriana, dia nandidy saron-tava fandidiana iray tapitrisa, saron-tava FFP2 50.000, hydroxychloroquine, ary azithromycin ny filohan'ny Faritany Atsimo.
Tamin'ny 14 Jolay 2024, tao anatin'ny lahateny iray noheverina ho mahery vaika, dia nanohana ny fisarahan'ireo faritany mifototra amin'ny maodely heverina fa akaiky ny [[apartheid]] i Sonia Backès, izay nilazany fa Tsy mitovy ny soatoavina iombonan'ny taranaky ny Eoropeana sy ny mponina Kanak » <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Nouvelle-Calédonie : la loyaliste Sonia Backès demande une "autonomisation des provinces" |url=https://www.france24.com/fr/france/20240714-nouvelle-cal%C3%A9donie-la-loyaliste-sonia-back%C3%A8s-demande-une-autonomisation-des-provinces |access-date=2025-08-01 |website=France 24 |language=fr}}.</ref> .
Noho izany dia mampitaha ny mponina Kanak sy Eoropeana amin'ny " tsy mifangaro ny rano sy ny menaka ", manondro ny fahasamihafana misy eo amin'ny mponina roa tonta eo amin'ny fomba fiainany eo amin'ny fiaraha-monina, ohatra, eo amin'ny toerana omena ny vehivavy ", Na" ao amin'ny rafitra politikany, feodal ho an'ny sasany ary demokratika ho an'ny hafa » <ref>{{Cite web |last=Salvi |first=Ellen |date=2024-07-15 |title=La Nouvelle-Calédonie s’enfonce dans une crise sans fin |url=https://www.mediapart.fr/journal/france/150724/la-nouvelle-caledonie-s-enfonce-dans-une-crise-sans-fin |access-date=2025-08-01 |website=Mediapart |language=fr}}.</ref> , <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Sonia Backès plaide pour une séparation des provinces en Nouvelle-Calédonie |url=https://www.20minutes.fr/societe/4101259-20240714-nouvelle-caledonie-cheffe-file-loyalistes-sonia-backes-plaide-separation-provinces |access-date=2025-08-01 |website=20 Minutes |language=fr}}.</ref> .
Miresaka momba ny sainam-pirenena Kanak izy izay, araka ny filazany, dia lasa " marika voaloton'ny horohoro ary miampanga ireo mpisintaka ny fananana hetsika mponina voalamina tamim-pahakingana mba handresena sy haka ny faritany atsimo "
Ny fisarahan'i Nouvelle-Calédonie ho faritany maromaro dia ho vahaolana ho azy mba " mba hahafahan'ny olona tsirairay miroborobo araka ny faniriany manokana » <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Nouvelle-Calédonie: Sonia Backès (loyaliste) plaide pour une séparation des provinces |url=https://www.lexpress.fr/societe/nouvelle-caledonie-sonia-backes-loyaliste-plaide-pour-une-separation-des-provinces-PHEI5HCPOJBYXIX4AWW5HJ6ESQ/ |access-date=2025-08-01 |website=L'Express |language=fr}}.</ref> .
Manohitra ny Fifanarahana Nouméa izy, izay tsy mamela ity fisarahana ity, izay lazainy ho " mpamadika Nanameloka ihany koa izy tao amin'ny lahateniny ny habibiana mahatsiravina ", NY " asa ambany ary ny fihetsika barbarika "mpikatroka avy amin'ny Sela Mpandrindra ny Hetsika eny an-kianja (CCAT) an'ny FLNKS, izay lazainy ho olona mamon'ny fankahalana " izay maniratsira ny tantarantsika ary manondro ny tetikasa politika mahafaty ", dia ny fahaleovantenan'i Nouvelle-Calédonie.
Tamin'ny 5 Jona 2024, nanambara ny fanafoanana ny fanampiana ara-pitsaboana ho setrin'ny rotaka tany Nouvelle-Calédonie izy, narahin'ny fampiatoana vonjimaika nanomboka ny 15 Jolay 2024, noho ny olana ara-bola. Ity fandaharan'asa fanampiana ara-tsosialy ity dia manome fidirana amin'ny fitsaboana ho an'ny olona 26.000 sahirana ara-bola amin'ny alàlan'ny faktiora mivantana, midika izany fa 10% amin'ny fandaniana ihany no aloany. Nohazavain'i Backès fa afaka mamindra ireo marary tsy afaka mandoa ny fitsaboana any amin'ny tobim-pahasalamana eo an-toerana (CMS) any Greater Nouméa sy Brousse ny dokotera. Naneho ampahibemaso ny tsy fangorahana ny filohan'ny filankevitry ny fitsaboana fa mety hiteraka fatiantoka bebe kokoa amin'ny fiaraha-monina raha sendra misy aretina mafy.[1][2]
==== Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena ====
ny4 juillet 2022 Teo amin'ny {{Nowrap|46 ans}}, i Sonia Backès dia voatendry ho Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena tao amin'ny governemanta faharoan'i [[Élisabeth Borne]], teo ambany fitarihan'i Gérald Darmanin, Minisitry ny Atitany . Mikasa ny hitazona ny andraikitry ny filohan'ny Faritany Atsimon'i Nouvelle-Calédonie izy <ref>{{Cite web |year=2022 |title=De la Nouvelle-Calédonie à Paris : Sonia Backès devient secrétaire d'Etat en charge de la Citoyenneté |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/de-la-nouvelle-caledonie-a-paris-sonia-backes-devient-secretaire-d-etat-en-charge-de-la-citoyennete-1300668.html |access-date=25 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref> .
Tamin'ny Septambra 2022, nanendry an'i Brieuc Frogier, manampahefana voafidy iray hafa avy any Nouvelle-Calédonie sady mpanohana an'i [[Eric Zemmour|Éric Zemmour]] teo aloha izay niaraka tamin'i [[Emmanuel Macron]] taty aoriana, ho mpanolotsaina manokana izy. Taorian'ny adihevitra iray, dia nandao ny toerany izy taKandida tamin'ny fifidianana Antenimieran-doholona tao Nouvelle-Calédonie tamin'ny 24 Septambra 2023 izy, ary resy tamin'ny fihodinana faharoa tamin'ilay kandidà mpomba ny fahaleovantena Robert Xowie, izay nahazoany 44.3%-n'ny vato.[1] Taorian'ny fihaonana tamin'i Emmanuel Macron, dia nanolotra ny fametraham-pialàny tamin'ny governemanta izy tamin'ny 27 Septambra 2023.[2] Nohamafisina tamin'ny alalan'ny didim-panjakana tamin'ny 10 Oktobra 2023 io fametraham-pialàny io, izay nosoloin'i Sabrina Agresti-Roubache tamin'izany fotoana izany.[3]min'ny 7 Septambra <ref>{{Cite web |last=Paul Barcelonne |last2=Hadrien Bect |date=2022-09-07 |title=Un soutien d'Éric Zemmour devient conseiller spécial de la secrétaire d'État à la Citoyenneté |url=https://www.francetvinfo.fr/politique/parti-reconquete/info-franceinfo-un-soutien-d-eric-zemmour-devient-conseiller-special-de-la-secretaire-d-etat-a-la-citoyennete_5347264.html |access-date=2022-09-08 |website=Franceinfo |language=fr-FR}}.</ref> , <ref>{{Cite web |last=Julie Marie-Leconte |date=2022-09-07 |title=Brieuc Frogier, ancien soutien d'Eric Zemmour, quitte son poste de conseiller spécial auprès de la secrétaire d'Etat Sonia Backès |url=https://www.francetvinfo.fr/politique/parti-reconquete/info-franceinfo-brieuc-frogier-ancien-soutien-d-eric-zemmour-quitte-son-poste-de-conseiller-special-aupres-de-la-secretaire-d-etat-sonia-backes_5347855.html |access-date=2022-09-08 |website=Franceinfo |language=fr-FR}}.</ref> .
== Jereo koa ==
=== Lahatsoratra mifandraika ===
* Hetsika Vahoaka Caledoniana
* Ny Hoavy Amim-pahatokiana
* Vehivavy minisitra any Frantsa
* Entin'ny governemanta
=== Rohy ivelany ===
[[Sokajy:Pages avec des traductions non relues]]
bzf5vhuml90h7u4ykl2wbb8w181rq4l
1135009
1135008
2026-04-12T10:58:03Z
Haër14
35835
/* Tantaram-piainany */
1135009
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=Sonia Backès|image=Sonia backes 2022.jpg|légende=Sonia Backès en 2022.|fonction1=[[Province Sud (Nouvelle-Calédonie)|Présidente de l'assemblée de la Province Sud]]|depuis le fonction1=17 mai 2019<br /><small>({{durée|17|5|2019}})</small>|prédécesseur 1=[[Philippe Michel (homme politique)|Philippe Michel]]|successeur 1=|fonction2=Présidente des [[Les Républicains calédoniens|Républicains calédoniens]]|depuis le fonction2=7 décembre 2017<br /><small>({{durée|7|12|2017}})</small>|prédécesseur 2=''Fonction créée''|fonction3=[[Ministère de l'Intérieur (France)|Secrétaire d'État chargée de la Citoyenneté]]|depuis le fonction3=|à partir du fonction3=4 juillet 2022|jusqu'au fonction3=10 octobre 2023 <br/> <small>({{durée|4|juillet|2022|10|octobre|2023}})</small>|président 3=[[Emmanuel Macron]]|premier ministre 3=[[Élisabeth Borne]]|ministre 3=[[Gérald Darmanin]]|gouvernement 3=[[Gouvernement Borne|Borne]]|prédécesseur 3=[[Marlène Schiappa]] <small>(indirectement, ministre)</small>|successeur 3=[[Sabrina Agresti-Roubache]]|fonction4=Porte-parole et membre du [[gouvernement de la Nouvelle-Calédonie]]<ref group="N">Chargée de l'[[Énergie]], du [[Budget]], des [[Finances]], de la [[Fiscalité]], de l'[[Économie numérique]], ainsi que du suivi des questions liées à la Communication audiovisuelle, à la Commission du CSA-NC, à l'[[Enseignement supérieur]], à la [[Recherche scientifique|Recherche]] et au Transfert de l'enseignement.</ref>|depuis le fonction4=|à partir du fonction4=3 juin 2011|jusqu'au fonction4=26 juin 2014<br /><small>({{durée|3|6|2011|26|6|2014}})</small>|élection4={{date|3|mars|2011}}|réélection4={{date|17|mars|2011}}<br/>{{date|1er|avril|2011}}<br/>{{date|10|juin|2011}}|président 4=[[Harold Martin]]|premier ministre 4=|gouvernement 4=[[Neuvième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|Martin III]], [[Dixième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|IV]], [[Onzième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|V]] et [[Douzième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|VI]]|fonction5=Membre du [[Gouvernement de la Nouvelle-Calédonie|gouvernement de la<br>Nouvelle-Calédonie]]<ref group="N">Chargée de l'[[Système éducatif en Nouvelle-Calédonie|Enseignement]] et des questions relatives à l'[[Système éducatif en Nouvelle-Calédonie#Enseignement supérieur|Enseignement supérieur]] (2009-2011).</ref>{{,}}<ref group="N">Chargée du contrôle et de l'animation des secteurs de la [[Protection sociale]], de la [[Solidarité (notion)|Solidarité]], du [[Handicap]], de l'[[Agriculture]], de l'[[Élevage]], de la [[Pêche (halieutique)|Pêche]] et de la Politique de la famille (2014-2015).</ref>|depuis le fonction5=|à partir du fonction5=26 juin 2014|jusqu'au fonction5=10 juillet 2015<br /><small>({{durée|26|6|2014|10|7|2015}})</small>|élection5={{date|5|juin|2014}}|réélection5={{date|3|décembre|2014}}|président 5=[[Cynthia Ligeard]]<br/>[[Philippe Germain]]|premier ministre 5=|gouvernement 5=[[Treizième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|Ligeard]]<br>[[Quatorzième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|Germain I]]|fonction6=|depuis le fonction6=|à partir du fonction6=15 juin 2009|jusqu'au fonction6=3 mars 2011<br /><small>({{durée|15|6|2009|3|6|2011}})</small>|élection6={{date|5|juin|2009}}|président 6=[[Philippe Gomès]]|gouvernement 6=[[Huitième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|Gomès]]|nom de naissance=Sonia Dos Santos|date de naissance=21 mai 1976|lieu de naissance=[[Nouméa]] ([[Nouvelle-Calédonie]], [[France]])|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[France|Française]]|parti=[[Rassemblement pour la République|RPR]] <small>(1994-2002)</small><br>[[Le Rassemblement|RPCR]] <small>(1994-2004)</small><br>[[Union pour un mouvement populaire|UMP]] <small>(2002-2015)</small><br/>[[Le Rassemblement|R-UMP]] <small>(2004-2013)</small><br/>[[Mouvement populaire calédonien|MPC]] <small>(2013-2015)</small><br/>[[Les Républicains de Nouvelle-Calédonie|LR-NC]] <small>(2015-2017)</small><br/>[[Les Républicains calédoniens|LRC]] <small>(depuis 2017)</small><br/>[[Renaissance (parti)|LREM/RE]] <small>(depuis 2022)</small>|université=[[Université française du Pacifique]]<br/>[[Université de Pau et des pays de l'Adour]]<br/>[[Université Joseph-Fourier]]<br/>[[Institut polytechnique de Grenoble]]|profession=[[Ingénieur en informatique]]|féminin=oui}}
Sonia Backès, teraka tao Nouméa, [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]] tamin'ny 21 Mey 1976, dia [[mpanao politika]] [[Frantsay (vahoaka)|frantsay]] sady sendikalista. Mpanohitra ny [[Fahaleovantena (pôlitika)|fahaleovantena]] izy, niasa tao amin'ny governemanta Nouvelle-Calédonie nanomboka tamin'ny 2009 ka hatramin'ny 2015 ary avy eo dia Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena tao [[Paris]] nanomboka tamin'ny 2022 ka hatramin'ny 2023. Nanomboka tamin'ny 2019, izy no Filohan'ny Antenimieran'ny Faritany Atsimo.
== Tantaram-piainany ==
=== Fahazazana sy fanabeazana ===
Sonia Dos Santos dia teraka tamin'ny 21 Mey 1976 tao Nouméa (Nouvelle-Calédonie). Zafikelin'ireo [[Portogey|Portiogey]] mpifindra monina nandositra ny fitondrana Estado Novo tsy refesi-mandidy notarihan'i [[António de Oliveira Salazar|António de Oliveira]] Salazar izy ary nanorim-ponenana tao Nouméa tamin'ny 1952<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Sonia_Back%C3%A8s#cite_note-lidla-4</ref>. Nanakaiky ny hevitr'ilay mpikatroka manohitra ny fahaleovantena Nouvelle-Calédonie Jacques Lafleur ny rainy.
Rehefa dimy taona izy dia nisara-panambadiana ny ray aman-dreniny[1] ary niara-nipetraka tamin'ny reniny tao Vincennes (Val-de-Marne), any amin'ny tanibe Frantsa izy. Lasa Scientologista[2] ny reniny. Nandritra ny fotoana kelikely, dia nianatra tany amin'ny sekoly Scientology tsy miankina izy, ny Sekolin'ny Fifohazana, saingy rehefa avy nanakatona izany ny fanjakana[3], dia nanohy ny fianarany tany amin'ny sekoly ambaratonga fototra i Sonia Backès saingy nanohy nitombo tao anatin'ny hetsika Scientology. Noho ny fisalasalana, rehefa avy nampitandrina azy momba ny toetran'ny Scientology toy ny fivavahana ny namany iray, dia nalefan'ny reniny tany Angletera izy, tany Saint Hill, foiben'ny Scientology, izay nandidiana azy hanapaka ny fifandraisana rehetra amin-drainy. Nahavita nandositra izy ary niaraka tamin-drainy tany Nouvelle-Calédonie folo andro taty aoriana[4]. Na izany aza, mametraka fisalasalana momba ity dikan-teny ity ny Le Monde, indrindra fa ny fifanakalozana hafatra an-tsoratra teo amin'i Sonia Backès sy ny reniny ny ampitson'ny nanendrena azy ho ao amin'ny governemanta izay toa mampiseho fa ity tantara ity dia natao hampihetsi-po ny mpanao gazety[5].
Nanomboka ny fianarany tao amin'ny Oniversite Frantsay Pasifika any Nouméa izy, ary avy eo nahazo mari-pahaizana maîtrise momba [[Matematika|ny matematika]] avy amin'ny Oniversiten'i Pau sy ny faritr'i Adour tamin'ny 1997, nahazo diplaoma fikarohana ara-teknolojia (DRT) momba [[Kajimirindra|ny siansa informatika]] avy amin'ny Oniversiten'i Joseph Fourier (Grenoble-I) ary lasa injeniera informatika avy amin'ny Grenoble Institute of Technology tamin'ny 2001 <ref name="lidla">{{Cite journal |last=[[Bérengère Bonte]] |date=26 octobre 2022 |title=Discussions sur la Nouvelle-Calédonie : qui est Sonia Backès, la secrétaire d’État anti-indépendantiste ? |url=https://www.francetvinfo.fr/replay-radio/l-intrus-de-l-actu/relation-franco-allemande-qui-est-jorg-kukies-le-2e-cerveau-du-chancelier-allemand_5425084.html |journal=France tv info, replay radio de l'émission « L'Intrus de l'actu » |access-date=17 août 2023}}.</ref> . Niditra tao amin'ny Rally for Caledonia in the Republic (RPCR, antoko elatra havanana lehibe manohitra ny fahaleovantena izay nanjaka tamin'ny politika teo an-toerana tamin'izany fotoana izany) izy tamin'ny faha-valo ambin'ny folo taonany, tamin'ny 1994 <ref>{{Cite journal |date=2022-07-04 |title=La Calédonienne Sonia Backès nommée Sécrétaire d’Etat chargée de la Citoyenneté |url=https://www.radio1.pf/la-caledonienne-sonia-backes-nommee-secretaire-detat-chargee-de-la-citoyennete/ |journal=radio1.pf |language=fr}}.</ref>,<ref>{{Cite journal |last=Les décodeurs |date=2023-07-20 |title=Remaniement : qui sont les membres du nouveau gouvernement d’Elisabeth Borne ? |url=https://www.lemonde.fr/les-decodeurs/article/2023/07/20/remaniement-qui-sont-les-membres-du-nouveau-gouvernement-d-elisabeth-borne_6182810_4355770.html |journal=Le Monde.fr |language=fr}}.</ref>. Nandray anjara tamin'ny fampielezan-kevitra tamin'ny fifidianana isam-paritra tamin'ny 2004 <ref name="sbgb">{{Cite journal |last=Nathalie Vermorel |date=20 mars 2012 |title=Sonia Backes : Dans le grand bain |url=https://www.lnc.nc/article/local-l-hebdo/sonia-backes-dans-le-grand-bain |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Niverina tany [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]] izy tamin'ny taona 2001 <ref name="sbgb">{{Cite journal |last=Nathalie Vermorel |date=20 mars 2012 |title=Sonia Backes : Dans le grand bain |url=https://www.lnc.nc/article/local-l-hebdo/sonia-backes-dans-le-grand-bain |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref>, ary niditra tao amin'ny Tale Jeneralin'ny Teknolojian'ny Fampahalalam-baovao sy ny Serivisy (DTSI) an'ny governemanta <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> , <ref>{{Pdf}} {{Cite book |last=Dorothée Tromparent et Hubert Vieille |date=2014 |title=Des clés pour comprendre les syndicats de Nouvelle-Calédonie. Chronique de leur origine, leur histoire et leur évolution |url=https://dtenc.gouv.nc/sites/default/files/atoms/files/00_livre_syndicats_dte.pdf |language=fr |publisher=Editions Djubea}}.</ref> .
=== FIVELOMANA ===
==== sendikà ====
ny17 août 2006, Sonia Backès no voafidy ho filohan'ny UTCFE-CGC <ref>{{Cite journal |date=18 août 2006 |title=Sonia Backes prend les rênes de la CFE-CGC |url=https://www.lnc.nc/article/social/sonia-backes-prend-les-renes-de-la-cfe-cgc |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]]}}.</ref> .
ny2 septembre 2008, nandao ny fiadidian'ny UTCFE-CGC izy mba hifantoka amin'ny politika miaraka amin'ny Rassemblement <ref name="mwsb">{{Cite journal |last=Marc Baltzer et Sonia Backès |date=29 août 2008 |title=Sonia Backes : Je retourne en politique |url=https://www.lnc.nc/article/societe/sonia-backes-je-retourne-en-politique |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]]}}.</ref> .
==== Fiainana ara-politika ====
Rehefa nandao ny hetsika sendikaly izy dia niditra tao amin'ny mpiasan'ny antoko Rassemblement-UMP tao amin'ny Kongresin'i Nouvelle-Calédonie[1]. Raha lazaina amin'ny fomba manokana kokoa, dia lasa mpanolotsaina ho an'ny filohan'ny antenimiera sy ny antoko, Pierre Frogier, izy. Ohatra, nandray anjara tamin'ny dingana ara-dalàna handinihana ny volavolan-dalàna momba ny fiarovana ny asa eo an-toerana izy ary, tamin'io olana io, dia nifandona tamin'ny filohan'ny governemanta, Harold Martin[2].
Kandida amin'ny fifidianana isam-paritany10 mai 2009, amin'ny 12 Toerana tao amin'ny lisitry ny Rassemblement-UMP notarihin'i Pierre Frogier tany Atsimo <ref>{{Cite journal |date=22 avril 2009 |title=10 dans le Sud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/10-dans-le-sud |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref>, izy dia iray amin'ireo solontenan'ny hetsiky ny tanora tao amin'ny antoko <ref>{{Cite journal |last=Henri Lepot |date=14 avril 2009 |title=Le Rassemblement lève le voile sur sa liste Sud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/le-rassemblement-leve-le-voile-sur-sa-liste-sud |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |date=29 avril 2009 |title=Les échos |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-echos-4 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Avy eo dia nahazo ny fe-potoam-piasany voalohany ho mpanolotsaina isam-paritra izy <ref>{{Cite journal |date=11 mai 2009 |title=ça bouge dans les 3 provinces |url=https://www.lnc.nc/article/politique/ca-bouge-dans-les-3-provinces |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> ary koa voafidy ho ao amin'ny Kongresy <ref>{{Cite journal |date=12 mai 2009 |title=Le nouveau visage du Congrès |url=https://www.lnc.nc/article/politique/le-nouveau-visage-du-congres |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Na izany aza, niasa tao vetivety ihany izy, ary voafidy haingana ho ao amin'ny governemanta <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> .
ny5 juin 2009 Voafidy ho mpikambana tao amin'ny governemantan'i Gomès i Sonia Backès <ref name="lidla">{{Cite journal |last=[[Bérengère Bonte]] |date=26 octobre 2022 |title=Discussions sur la Nouvelle-Calédonie : qui est Sonia Backès, la secrétaire d’État anti-indépendantiste ? |url=https://www.francetvinfo.fr/replay-radio/l-intrus-de-l-actu/relation-franco-allemande-qui-est-jorg-kukies-le-2e-cerveau-du-chancelier-allemand_5425084.html |journal=France tv info, replay radio de l'émission « L'Intrus de l'actu » |access-date=17 août 2023}}.</ref> , <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> . Amin'ny maha-mpikambana zandriny indrindra azy, dia tompon'andraikitra tamin'ny sehatry ny fanabeazana <ref name="lnc">{{Cite journal |last=Yann Mainguet |date=25 novembre 2009 |title=Sonia Backes, l'ascension de la benjamine |url=https://www.lnc.nc/article/politique/sonia-backes-l-ascension-de-la-benjamine |journal=Les Nouvelles Calédoniennes}}.</ref> sy ny fanaraha-maso ny olana mifandraika amin'ny fampianarana ambony <ref>{{Pdf}} {{Cite journal |last=Christophe Chabrot |date=2009 |title=Les élections provinciales de Nouvelle-Calédonie
du 10 mai 2009 : contexte et enjeux |url=https://shs.hal.science/halshs-00696681/document |journal=SHS HAL |access-date=24 août 2020}}.</ref> . Ho an'ity governemanta ity, dia nomena andraikitra voalohany indrindra izy amin'ny fitantanana ny fanavaozana feno ny fandaharam-pianarana any amin'ny sekoly ambaratonga fototra sy ny famoronana ny sata maha-mpianatra ho an'ny mponin'i Nouvelle-Calédonie amin'ny alàlan'ny « Tranon'ny Mpianatra » <ref>{{Cite journal |last=D.M. (Agence de presse GHM) |date=9 octobre 2009 |title=Le gouvernement demande l'aide de l'Etat |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Manana fifandraisana sarotra amin'ny filohan'ny governemanta Philippe Gomès ihany koa izy, izay toheriny matetika, toy izany koa ireo mpiara-miasa aminy roa avy amin'ny Rassemblement na ireo mpikambana mpomba ny fahaleovantenan'ny Union calédonienne <ref>{{Cite journal |last=Marc Baltzer |date=4 février 2010 |title=L'affaire Ollivaud divise le gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/l-affaire-ollivaud-divise-le-gouvernement |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Henri Lepot |date=10 février 2010 |title=Gomès mis en minorité sur l'affaire Ollivaud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/gomes-mis-en-minorite-sur-l-affaire-ollivaud |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Sylvain Amiotte |date=17 avril 2010 |title=L'école s'ouvre au débat |url=https://www.lnc.nc/article/education/l-ecole-s-ouvre-au-debat |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> .
==== Mpikambana ao amin'ny governemantan'i Martin III, IV, V ary VI ====
Teo anelanelan'ny volana Martsa sy Jona 2011, dia voafidy indray inefatra ho isan'ireo governemanta nifandimby nandritra io vanim-potoana io izy: Martin III[1], IV[2], V[3], ary VI[4]. Tao amin'ireo governemanta ireo, dia tompon'andraikitra tamin'ny tetibola, ny fitantanam-bola, ny hetra, ny toekarena nomerika, ary ny sehatry ny angovo izy. Niandraikitra ihany koa ny olana mifandraika amin'ny fifandraisana amin'ny alalan'ny feo sy sary ary ny famindrana andraikitra ara-pampianarana izy, ary koa ny maha-mpitondra tenin'ny governemanta azy, sady nitazona ny andraikitra amin'ny fampianarana ambony, izay ampiarahina amin'ny fikarohana ankehitriny[5],[6],[7].
Avy eo, rehefa vita ny famindrana ny fahefana farany mifandraika amin'ny fanabeazana (fampianarana ambaratonga faharoa ho an'ny daholobe, fahasalamana any an-tsekoly, fanabeazana tsy miankina) any Nouvelle-Calédonie,11 Janoary 2012, namela ireo sehatra fanentanana sy fanaraha-maso ireo ho an'i Jean-Claude Briault izy <ref>{{Cite journal |date=23 juillet 2016 |title=Et aussi. Nouvelle répartition des secteurs |url=https://www.lnc.nc/article/pays/et-aussi |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Miandraikitra ny toekarena nomerika, ny15 mars 2011 Izy no nanokatra ny seminera voalohany tao amin'ny Digital Observatory. Ity andrim-panjakana ity, tohanan'ny governemanta, dia natao hanara-maso ny fivoarana sy ireo mpisehatra ao amin'ny sehatra nomerika <ref>{{Cite journal |last=Tomislav Govekar |date=16 mars 2011 |title=L’Observatoire des nouvelles technologies voit loin |url=https://www.lnc.nc/article/economie/l-observatoire-des-nouvelles-technologies-voit-loin |journal=Les Nouvelles Calédoniennes}}.</ref> . Avy eo, amin'ny maha-mpitondra tenin'ny governemanta azy, dia mandamina izy, manomboka amin'ny3 octobre 2012 birao isam-bolana miaraka amin'ny vahoaka <ref>{{Cite journal |date=27 septembre 2012 |title=Allô le gouvernement, j'écoute |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/allo-le-gouvernement-j-ecoute |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Momba ny hetra, tamin'ny taona 2013 dia niaro ny fanavaozana ny hetra miditra izay mikendry indrindra ny hanova ny fetran'ny fenitry ny hetra izy ary niteraka fifandirana tamin'ny filohan'ny komitin'ny hetra tao amin'ny Kongresy, Caroline Machoro, mpanohana ny fahaleovantena, ary koa tamin'ny Caledonia Together <ref>{{Cite journal |last=P.Ch. |date=22 mai 2013 |title=La guerre est déclarée |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/la-guerre-est-declaree |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Sekretera Jeneralin'ny Hetsika ====
ny21 août 2012 Notendren'i Pierre Frogier ho sekretera jeneralin'ny Rassemblement-UMP <ref>{{Cite journal |date=24 août 2012 |title=Le Rump en pleine restructuration |url=https://www.calameo.com/read/0012504588bb3b9074b5e |journal=DNC}}.</ref> izy. Miaraka amin'ireo olo-malaza hafa, indrindra fa avy amin'ny taranaka tanora, fantatra amin'ny anarana hoe « mpanorina indray " Tao amin'ny fampitam-baovao teo an-toerana, dia naneho hevitra mahery vaika momba an'i Pierre Frogier izy <ref>{{Cite journal |date=24 août 2012 |title=Édito : Le Temps du renouveau |url=https://www.calameo.com/read/0012504588bb3b9074b5e |journal=DNC}}.</ref> .
==== Fananganana ny MPC sy ny UCF ====
Tamin'ny 18 Febroary 2013, raha nizotra ho amin'ny fisarahana ny Rassemblement-UMP, dia naato tamin'ny asany i Gaël Yanno, filoha lefitra voalohany sady mpitondra tenin'ny antoko, ary i Sonia Backès, sekretera jeneraly vonjimaika, filohany, Pierre Frogier.[1] Nofaranana tamin'ny 28 Martsa 2013 ny fiatoana, rehefa nanambara ny fananganana antoko vaovao i Gaël Yanno sy Sonia Backès: ny Caledonian Popular Movement (MPC), niaraka tamin'ny fanohanan'i Jean-François Copé nasionaly. Iray amin'ireo mpitondra tenin'ny hetsika valo i Sonia Backès mandra-pahatongan'ny kongresy nananganana azy, izay nokasaina hatao tamin'ny volana Jona.[2]
Tamin'ny 31 Jolay, Sonia Backès no voatendry ho Sekretera Jeneraly <ref>{{Cite journal |last=Gaël Yanno, propos recueillis par Christopher Albano |date=2 août 2013 |title=Pour une collectivité de la République française de type fédéré |url=https://www.calameo.com/read/001250458e77b8b6171c1 |journal=DNC}}.</ref> .
==== Kandida UCF amin'ny fifidianana 2014 ====
Kandida amin'ny 6 faha-6 i Sonia Backès ao amin'ny « Firaisana ho an'i Nouméa notarihin'i Gaël Yanno tamin'ny fifidianana monisipaly tamin'ny Martsa 2014 tao Nouméa <ref>{{Cite journal |date=12 mars 2014 |title=Neuf communes : 47 listes |url=https://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/municipales-2014/neuf-communes-47-listes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Voafidy ho mpanolotsaina monisipaly izy <ref>{{Cite web |title=Résultats des élections municipales et communautaires 2014 - Nouméa - Résultats reçus 2d tour - Résultats définitifs |url=https://www.interieur.gouv.fr/Elections/Les-resultats/Municipales/elecresult__MN2014/(path)/MN2014/988/988818.html |access-date=25 août 2023 |website=interieur.gouv.fr}}.</ref> .
Ny tena zava-dehibe indrindra dia ny nifidianana azy tamin'ny Aprily 2014 hitarika ny lisitry ny UCF ho an'ny fifidianana isam-paritra amin'ny 11 Mey any Atsimo <ref>{{Cite journal |last=Yann Mainguet |date=11 avril 2014 |title=Backès aux commandes |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/backes-aux-commandes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Natao teo ankavanan'ny toby mpanohitra ny fahaleovantena ny fampielezan-keviny, satria te hifampiraharaha amin'ireo antoko mpanohana ny fahaleovantena mandritra ny herintaona monja izy mba handaminana ny fitsapan-kevi-bahoaka voalohany momba ny fahaleovantena izay nomen'ny Fifanarahana Nouméa tamin'ny 2015 <ref>{{Cite journal |last=AFP |date=7 mai 2014 |title=Indépendance ou non, la question du statut au centre des élections en Nouvelle-Calédonie |url=https://www.tahiti-infos.com/Independance-ou-non-la-question-du-statut-au-centre-des-elections-en-Nouvelle-Caledonie_a100573.html |journal=Tahiti Infos}}.</ref> . Nahazo ny laharana fahatelo izy ireo, taorian'ny Caledonia Together sy ny Front for Unity (FPU, fiaraha-mitantana natsangana nanodidina ny Rally ), tamin'ny 18,14 -n'ny vato ary solontena voafidy 8 <ref>{{Cite journal |date=12 mai 2014 |title=Provinciales : les résultats en bref |url=https://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/provinciales-les-resultats-en-bref |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Taorian'ny latsa-bato, izy no iray tamin'ireo mpanelanelana telo notendren'ny UCF, niaraka tamin'i Gaël Yanno sy Isabelle Lafleur, mba hahatratra ny « fifanarahana fitantanana " miantoka ny maro an'isa tsy mivadika ao amin'ireo andrim-panjakana miaraka amin'ireo mpanohitra azy teo aloha avy amin'ny Calédonie Ensemble sy ny FPU <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=14 mai 2014 |title=Le dîner des loyalistes |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/provinciales-2014/le-diner-des-loyalistes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Izy koa no mitarika ny vondrona UCF ao amin'ny Kongresy <ref>{{Cite journal |last=Claudette Trupit (A.P) |date=22 mai 2014 |title=Cinq groupes politiques au Congrès de Nouvelle-Calédonie |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/2014/05/22/cinq-groupes-politiques-au-congres-de-nouvelle-caledonie-154619.html |journal=NC 1{{re}}}}.</ref> . Saingy, toy ny tamin'ny taona 2009, rehefa voafidy ho ao amin'ny governemanta ny5 juin 2014, dia tsy mipetraka intsony ao amin'ity fivoriana ity izy <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=6 juin 2014 |title=Ligeard sans vice-président. Repères : Les entrants et les sortants du Congrès |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/ligeard-sans-vice-president |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Mpikambana ao amin'ny governemanta Ligeard sy Germain I ====
Tamin'ny faran'ny volana Jona 2014, tao anatin'ny 13&nbsp;Tao amin'ny governemanta natsangana teo ambanin'ny Fifanarahana Nouméa ary notarihin'i Cynthia Ligeard, i Sonia Backès no tompon'andraikitra tamin'ny fanaraha-maso sy ny fandrindrana ny sehatry ny fiarovana ara-tsosialy, ny firaisankina, ny fahasembanana, ny fambolena, ny fiompiana, ny jono ary ny politika momba ny fianakaviana <ref>{{Cite web |last=Cédric Valax |year=2014 |title=Cynthia Ligeard préside le 13ème gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://www.radio1.pf/cynthia-ligeard-preside-le-13eme-gouvernement-de-nouvelle-caledonie/ |access-date=22 août 2023 |website=Radio1 Tahiti}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Gaëlle Grès |date=26 juin 2014 |title=Gouvernement : les secteurs enfin attribués |url=http://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/gouvernement-les-secteurs-enfin-attribues |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Izy koa no nandray ny andraikitry ny filohan'ny Sampan-draharaha misahana ny fisorohana sy ny fanonerana ny loza ara-pambolena na voajanahary any Nouvelle-Calédonie (APICAN) <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=9 août 2014 |title=L'autre alternance |url=https://www.lnc.nc/article/pays/economie/l-autre-alternance |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Raha niatrika hain-tany mafy [[Kaledônia-Vaovao|i Nouvelle-Calédonie]], dia nanambara drafitra fanampiana ho an'ny tantsaha sy ny mpiompy biby fiompy izy <ref>{{Cite journal |date=16 août 2014 |title=Aides anti-sécheresse, mode d'emploi |url=https://www.lnc.nc/article/pays/aides-anti-secheresse-mode-d-emploi |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
ny31 décembre 2014 Voafidy indray ho mpikambana ao amin'ny antoko 14 izy, saingy nandà ny hanapa-kevitra eo amin'ny firotsahan-kofidianan'i Cynthia Ligeard sy Philippe Germain ho filoham-pirenena izy ireo, ka tsy afaka nandray ny andraikiny tanteraka ny mpanatanteraka vaovao <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=3 janvier 2015 |title=Pas de président élu |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/pas-de-president-elu |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Tanteraka izany tamin'ny fifidianana an'i Philippe Germain tamin'nyavril 2015 Avy eo dia niverina tamin'ny sehatra fitarihana sy fanaraha-maso mitovy amin'ny teo aloha izy <ref>{{Cite journal |last=Martin Charmasson |date=3 avril 2015 |title=La répartition des secteurs du 14e gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/2015/04/03/pas-de-surprise-dans-la-repartition-des-secteurs-du-gouvernement-244583.html |journal=NC 1{{re}}}}.</ref> . Nametraka ny tenany tao amin'ny mpanohitra tao anatin'ity governemanta vaovao ity izy, tahaka ireo mpiara-miasa aminy roa avy amin'ny Rassemblement <ref>{{Cite journal |last=Ph. F. |date=4 avril 2015 |title=La répartition des secteurs du 14e gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/un-choix-democratique |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Farany, ny9 juillet 2015, izay miha-manohitra an'i Philippe Germain hatrany ary liana amin'ny mety hisian'ny fananganana vondrona Les Républicains ao amin'ny Kongresy, dia nanambara ny fametraham-pialàny amin'ny governemanta izy, manomboka ny ampitson'iny <ref>{{Cite journal |last=P. Ch. |year=2015 |title=Sonia Backès démissionne |url=https://www.lnc.nc/breve/info-lnc-sonia-backes-demissionne |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=22 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière et Sonia Backès |date=10 juillet 2015 |title=Je veux participer à la construction des Républicains |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/je-veux-participer-a-la-construction-des-republicains |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Filohan'ny vondrona Repoblikana ao amin'ny Kongresy ====
Tamin'ny Jolay 2015, rehefa niverina tao amin'ny Kongresy izy, dia nandray ny andraikitry ny filohan'ny vondrona mpanolotsaina 10 antsoina hoe "The Republicans." Io vondrona io dia nampivondrona ny FPU teo aloha (ary noho izany indrindra ny Le Rassemblement) niaraka tamin'ireo mpanohitra avy amin'ny UCF, anisan'izany i Backès[1],[2]. Nandritra izany fotoana izany ihany koa, dia nametra-pialana tamin'ny toerany ho Sekretera Jeneralin'ny MPC izy, raha mbola mpikambana tao amin'io antoko io[3].
==== Kandida ho an'ny fifidianana solombavambahoaka amin'ny taona 2017 ====
ny11 juin 2017 Tamin'ny fihodinana voalohany tamin'ny fifidianana solombavambahoaka, nahazo vato 17.27 izy. %-n'ny vato, eo aorian'i Philippe Dunoyer ary eo alohan'i Gaël Yanno <ref name="RTL_2017_06_18">{{Cite web |year=2017 |title=Résultats élections législatives 2017 - 1ère circonscription de Nouvelle-Calédonie (988) |url=https://www.rtl.fr/elections-legislatives/departement-nouvelle-caledonie-988/circonscription-01 |access-date=23 août 2023 |website=www.rtl.fr}}.</ref> , <ref>{{Cite web |last=Angélique Souche |year=2017 |title=Législatives : les qualifiés du second tour |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/legislatives-qualifies-du-second-tour-483591.html |access-date=23 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref> . Resy tamin'ny fihodinana faharoa izy tamin'i Philippe Dunoyer izay nahazo 59.15. %-n'ny vato <ref name="RTL_2017_06_18" /> .
==== Filohan'ny Antenimieran'ny Faritany Atsimo ====
En mai 2019, la coalition L'Avenir en confiance, dont Sonia Backès est tête de liste, remporte les élections provinciales, avec vingt élus sur quarante (plus de 40 % des suffrages)[réf. nécessaire]. Le 17 mai, dans l'hémicycle de l'assemblée provinciale, Sonia Backès, affronte au premier tour [[Rock Wamytan]] du [[Front de libération nationale kanak et socialiste|FLNKS]] et [[Milakulo Tukumuli]] de [[L'Éveil océanien]]. Au second tour de scrutin, vingt-trois voix propulsent Sonia Backès présidente de la [[Province Sud (Nouvelle-Calédonie)|province Sud]]<ref>{{Cite web |year=2019 |title=Nouvelle-Calédonie. Les présidents des trois provinces élus |url=https://www.ouest-france.fr/monde/nouvelle-caledonie/nouvelle-caledonie-les-presidents-des-trois-provinces-elus-6354900 |access-date=23 août 2023 |publisher=[[Ouest-France]] |language=fr}}.</ref>,<ref>{{Cite web |last=Jeannette Peteisi |last2=Sheïma Riahi |year=2019 |title=Sonia Backès élue présidente de la province Sud au second tour |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/province-sud/sonia-backes-elue-presidente-province-sud-au-second-tour-711433.html |access-date=23 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref>
Tamin'ny 22 martsa 2020, taorian'ny fanambarana ny fihibohana henjana mba hisorohana ny fihanaky ny valan'aretina Covid-19, dia niantso ny mponina ao amin'ny Faritany Atsimo mba hitoka-monina i Sonia Backès.[1] Roa andro taty aoriana, dia nandidy saron-tava fandidiana iray tapitrisa, saron-tava FFP2 50.000, hydroxychloroquine, ary azithromycin ny filohan'ny Faritany Atsimo.
Tamin'ny 14 Jolay 2024, tao anatin'ny lahateny iray noheverina ho mahery vaika, dia nanohana ny fisarahan'ireo faritany mifototra amin'ny maodely heverina fa akaiky ny [[apartheid]] i Sonia Backès, izay nilazany fa Tsy mitovy ny soatoavina iombonan'ny taranaky ny Eoropeana sy ny mponina Kanak » <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Nouvelle-Calédonie : la loyaliste Sonia Backès demande une "autonomisation des provinces" |url=https://www.france24.com/fr/france/20240714-nouvelle-cal%C3%A9donie-la-loyaliste-sonia-back%C3%A8s-demande-une-autonomisation-des-provinces |access-date=2025-08-01 |website=France 24 |language=fr}}.</ref> .
Noho izany dia mampitaha ny mponina Kanak sy Eoropeana amin'ny " tsy mifangaro ny rano sy ny menaka ", manondro ny fahasamihafana misy eo amin'ny mponina roa tonta eo amin'ny fomba fiainany eo amin'ny fiaraha-monina, ohatra, eo amin'ny toerana omena ny vehivavy ", Na" ao amin'ny rafitra politikany, feodal ho an'ny sasany ary demokratika ho an'ny hafa » <ref>{{Cite web |last=Salvi |first=Ellen |date=2024-07-15 |title=La Nouvelle-Calédonie s’enfonce dans une crise sans fin |url=https://www.mediapart.fr/journal/france/150724/la-nouvelle-caledonie-s-enfonce-dans-une-crise-sans-fin |access-date=2025-08-01 |website=Mediapart |language=fr}}.</ref> , <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Sonia Backès plaide pour une séparation des provinces en Nouvelle-Calédonie |url=https://www.20minutes.fr/societe/4101259-20240714-nouvelle-caledonie-cheffe-file-loyalistes-sonia-backes-plaide-separation-provinces |access-date=2025-08-01 |website=20 Minutes |language=fr}}.</ref> .
Miresaka momba ny sainam-pirenena Kanak izy izay, araka ny filazany, dia lasa " marika voaloton'ny horohoro ary miampanga ireo mpisintaka ny fananana hetsika mponina voalamina tamim-pahakingana mba handresena sy haka ny faritany atsimo "
Ny fisarahan'i Nouvelle-Calédonie ho faritany maromaro dia ho vahaolana ho azy mba " mba hahafahan'ny olona tsirairay miroborobo araka ny faniriany manokana » <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Nouvelle-Calédonie: Sonia Backès (loyaliste) plaide pour une séparation des provinces |url=https://www.lexpress.fr/societe/nouvelle-caledonie-sonia-backes-loyaliste-plaide-pour-une-separation-des-provinces-PHEI5HCPOJBYXIX4AWW5HJ6ESQ/ |access-date=2025-08-01 |website=L'Express |language=fr}}.</ref> .
Manohitra ny Fifanarahana Nouméa izy, izay tsy mamela ity fisarahana ity, izay lazainy ho " mpamadika Nanameloka ihany koa izy tao amin'ny lahateniny ny habibiana mahatsiravina ", NY " asa ambany ary ny fihetsika barbarika "mpikatroka avy amin'ny Sela Mpandrindra ny Hetsika eny an-kianja (CCAT) an'ny FLNKS, izay lazainy ho olona mamon'ny fankahalana " izay maniratsira ny tantarantsika ary manondro ny tetikasa politika mahafaty ", dia ny fahaleovantenan'i Nouvelle-Calédonie.
Tamin'ny 5 Jona 2024, nanambara ny fanafoanana ny fanampiana ara-pitsaboana ho setrin'ny rotaka tany Nouvelle-Calédonie izy, narahin'ny fampiatoana vonjimaika nanomboka ny 15 Jolay 2024, noho ny olana ara-bola. Ity fandaharan'asa fanampiana ara-tsosialy ity dia manome fidirana amin'ny fitsaboana ho an'ny olona 26.000 sahirana ara-bola amin'ny alàlan'ny faktiora mivantana, midika izany fa 10% amin'ny fandaniana ihany no aloany. Nohazavain'i Backès fa afaka mamindra ireo marary tsy afaka mandoa ny fitsaboana any amin'ny tobim-pahasalamana eo an-toerana (CMS) any Greater Nouméa sy Brousse ny dokotera. Naneho ampahibemaso ny tsy fangorahana ny filohan'ny filankevitry ny fitsaboana fa mety hiteraka fatiantoka bebe kokoa amin'ny fiaraha-monina raha sendra misy aretina mafy.[1][2]
==== Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena ====
ny4 juillet 2022 Teo amin'ny {{Nowrap|46 ans}}, i Sonia Backès dia voatendry ho Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena tao amin'ny governemanta faharoan'i [[Élisabeth Borne]], teo ambany fitarihan'i Gérald Darmanin, Minisitry ny Atitany . Mikasa ny hitazona ny andraikitry ny filohan'ny Faritany Atsimon'i Nouvelle-Calédonie izy <ref>{{Cite web |year=2022 |title=De la Nouvelle-Calédonie à Paris : Sonia Backès devient secrétaire d'Etat en charge de la Citoyenneté |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/de-la-nouvelle-caledonie-a-paris-sonia-backes-devient-secretaire-d-etat-en-charge-de-la-citoyennete-1300668.html |access-date=25 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref> .
Tamin'ny Septambra 2022, nanendry an'i Brieuc Frogier, manampahefana voafidy iray hafa avy any Nouvelle-Calédonie sady mpanohana an'i [[Eric Zemmour|Éric Zemmour]] teo aloha izay niaraka tamin'i [[Emmanuel Macron]] taty aoriana, ho mpanolotsaina manokana izy. Taorian'ny adihevitra iray, dia nandao ny toerany izy taKandida tamin'ny fifidianana Antenimieran-doholona tao Nouvelle-Calédonie tamin'ny 24 Septambra 2023 izy, ary resy tamin'ny fihodinana faharoa tamin'ilay kandidà mpomba ny fahaleovantena Robert Xowie, izay nahazoany 44.3%-n'ny vato.[1] Taorian'ny fihaonana tamin'i Emmanuel Macron, dia nanolotra ny fametraham-pialàny tamin'ny governemanta izy tamin'ny 27 Septambra 2023.[2] Nohamafisina tamin'ny alalan'ny didim-panjakana tamin'ny 10 Oktobra 2023 io fametraham-pialàny io, izay nosoloin'i Sabrina Agresti-Roubache tamin'izany fotoana izany.[3]min'ny 7 Septambra <ref>{{Cite web |last=Paul Barcelonne |last2=Hadrien Bect |date=2022-09-07 |title=Un soutien d'Éric Zemmour devient conseiller spécial de la secrétaire d'État à la Citoyenneté |url=https://www.francetvinfo.fr/politique/parti-reconquete/info-franceinfo-un-soutien-d-eric-zemmour-devient-conseiller-special-de-la-secretaire-d-etat-a-la-citoyennete_5347264.html |access-date=2022-09-08 |website=Franceinfo |language=fr-FR}}.</ref> , <ref>{{Cite web |last=Julie Marie-Leconte |date=2022-09-07 |title=Brieuc Frogier, ancien soutien d'Eric Zemmour, quitte son poste de conseiller spécial auprès de la secrétaire d'Etat Sonia Backès |url=https://www.francetvinfo.fr/politique/parti-reconquete/info-franceinfo-brieuc-frogier-ancien-soutien-d-eric-zemmour-quitte-son-poste-de-conseiller-special-aupres-de-la-secretaire-d-etat-sonia-backes_5347855.html |access-date=2022-09-08 |website=Franceinfo |language=fr-FR}}.</ref> .
== Jereo koa ==
=== Lahatsoratra mifandraika ===
* Hetsika Vahoaka Caledoniana
* Ny Hoavy Amim-pahatokiana
* Vehivavy minisitra any Frantsa
* Entin'ny governemanta
=== Rohy ivelany ===
[[Sokajy:Pages avec des traductions non relues]]
bv0avkmk80xfds60du35nzvkzziucni
1135010
1135009
2026-04-12T10:58:35Z
Haër14
35835
/* Fahazazana sy fanabeazana */
1135010
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=Sonia Backès|image=Sonia backes 2022.jpg|légende=Sonia Backès en 2022.|fonction1=[[Province Sud (Nouvelle-Calédonie)|Présidente de l'assemblée de la Province Sud]]|depuis le fonction1=17 mai 2019<br /><small>({{durée|17|5|2019}})</small>|prédécesseur 1=[[Philippe Michel (homme politique)|Philippe Michel]]|successeur 1=|fonction2=Présidente des [[Les Républicains calédoniens|Républicains calédoniens]]|depuis le fonction2=7 décembre 2017<br /><small>({{durée|7|12|2017}})</small>|prédécesseur 2=''Fonction créée''|fonction3=[[Ministère de l'Intérieur (France)|Secrétaire d'État chargée de la Citoyenneté]]|depuis le fonction3=|à partir du fonction3=4 juillet 2022|jusqu'au fonction3=10 octobre 2023 <br/> <small>({{durée|4|juillet|2022|10|octobre|2023}})</small>|président 3=[[Emmanuel Macron]]|premier ministre 3=[[Élisabeth Borne]]|ministre 3=[[Gérald Darmanin]]|gouvernement 3=[[Gouvernement Borne|Borne]]|prédécesseur 3=[[Marlène Schiappa]] <small>(indirectement, ministre)</small>|successeur 3=[[Sabrina Agresti-Roubache]]|fonction4=Porte-parole et membre du [[gouvernement de la Nouvelle-Calédonie]]<ref group="N">Chargée de l'[[Énergie]], du [[Budget]], des [[Finances]], de la [[Fiscalité]], de l'[[Économie numérique]], ainsi que du suivi des questions liées à la Communication audiovisuelle, à la Commission du CSA-NC, à l'[[Enseignement supérieur]], à la [[Recherche scientifique|Recherche]] et au Transfert de l'enseignement.</ref>|depuis le fonction4=|à partir du fonction4=3 juin 2011|jusqu'au fonction4=26 juin 2014<br /><small>({{durée|3|6|2011|26|6|2014}})</small>|élection4={{date|3|mars|2011}}|réélection4={{date|17|mars|2011}}<br/>{{date|1er|avril|2011}}<br/>{{date|10|juin|2011}}|président 4=[[Harold Martin]]|premier ministre 4=|gouvernement 4=[[Neuvième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|Martin III]], [[Dixième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|IV]], [[Onzième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|V]] et [[Douzième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|VI]]|fonction5=Membre du [[Gouvernement de la Nouvelle-Calédonie|gouvernement de la<br>Nouvelle-Calédonie]]<ref group="N">Chargée de l'[[Système éducatif en Nouvelle-Calédonie|Enseignement]] et des questions relatives à l'[[Système éducatif en Nouvelle-Calédonie#Enseignement supérieur|Enseignement supérieur]] (2009-2011).</ref>{{,}}<ref group="N">Chargée du contrôle et de l'animation des secteurs de la [[Protection sociale]], de la [[Solidarité (notion)|Solidarité]], du [[Handicap]], de l'[[Agriculture]], de l'[[Élevage]], de la [[Pêche (halieutique)|Pêche]] et de la Politique de la famille (2014-2015).</ref>|depuis le fonction5=|à partir du fonction5=26 juin 2014|jusqu'au fonction5=10 juillet 2015<br /><small>({{durée|26|6|2014|10|7|2015}})</small>|élection5={{date|5|juin|2014}}|réélection5={{date|3|décembre|2014}}|président 5=[[Cynthia Ligeard]]<br/>[[Philippe Germain]]|premier ministre 5=|gouvernement 5=[[Treizième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|Ligeard]]<br>[[Quatorzième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|Germain I]]|fonction6=|depuis le fonction6=|à partir du fonction6=15 juin 2009|jusqu'au fonction6=3 mars 2011<br /><small>({{durée|15|6|2009|3|6|2011}})</small>|élection6={{date|5|juin|2009}}|président 6=[[Philippe Gomès]]|gouvernement 6=[[Huitième gouvernement de Nouvelle-Calédonie|Gomès]]|nom de naissance=Sonia Dos Santos|date de naissance=21 mai 1976|lieu de naissance=[[Nouméa]] ([[Nouvelle-Calédonie]], [[France]])|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[France|Française]]|parti=[[Rassemblement pour la République|RPR]] <small>(1994-2002)</small><br>[[Le Rassemblement|RPCR]] <small>(1994-2004)</small><br>[[Union pour un mouvement populaire|UMP]] <small>(2002-2015)</small><br/>[[Le Rassemblement|R-UMP]] <small>(2004-2013)</small><br/>[[Mouvement populaire calédonien|MPC]] <small>(2013-2015)</small><br/>[[Les Républicains de Nouvelle-Calédonie|LR-NC]] <small>(2015-2017)</small><br/>[[Les Républicains calédoniens|LRC]] <small>(depuis 2017)</small><br/>[[Renaissance (parti)|LREM/RE]] <small>(depuis 2022)</small>|université=[[Université française du Pacifique]]<br/>[[Université de Pau et des pays de l'Adour]]<br/>[[Université Joseph-Fourier]]<br/>[[Institut polytechnique de Grenoble]]|profession=[[Ingénieur en informatique]]|féminin=oui}}
Sonia Backès, teraka tao Nouméa, [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]] tamin'ny 21 Mey 1976, dia [[mpanao politika]] [[Frantsay (vahoaka)|frantsay]] sady sendikalista. Mpanohitra ny [[Fahaleovantena (pôlitika)|fahaleovantena]] izy, niasa tao amin'ny governemanta Nouvelle-Calédonie nanomboka tamin'ny 2009 ka hatramin'ny 2015 ary avy eo dia Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena tao [[Paris]] nanomboka tamin'ny 2022 ka hatramin'ny 2023. Nanomboka tamin'ny 2019, izy no Filohan'ny Antenimieran'ny Faritany Atsimo.
== Tantaram-piainany ==
=== Fahazazana sy fanabeazana ===
Sonia Dos Santos dia teraka tamin'ny 21 Mey 1976 tao Nouméa (Nouvelle-Calédonie). Zafikelin'ireo [[Portogey|Portiogey]] mpifindra monina nandositra ny fitondrana Estado Novo tsy refesi-mandidy notarihan'i [[António de Oliveira Salazar|António de Oliveira]] Salazar izy ary nanorim-ponenana tao Nouméa tamin'ny 1952<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Sonia_Back%C3%A8s#cite_note-lidla-4</ref>. Nanakaiky ny hevitr'ilay mpikatroka manohitra ny fahaleovantena Nouvelle-Calédonie Jacques Lafleur ny rainy<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Sonia_Back%C3%A8s#cite_note-:02-5</ref>.
Rehefa dimy taona izy dia nisara-panambadiana ny ray aman-dreniny[1] ary niara-nipetraka tamin'ny reniny tao Vincennes (Val-de-Marne), any amin'ny tanibe Frantsa izy. Lasa Scientologista[2] ny reniny. Nandritra ny fotoana kelikely, dia nianatra tany amin'ny sekoly Scientology tsy miankina izy, ny Sekolin'ny Fifohazana, saingy rehefa avy nanakatona izany ny fanjakana[3], dia nanohy ny fianarany tany amin'ny sekoly ambaratonga fototra i Sonia Backès saingy nanohy nitombo tao anatin'ny hetsika Scientology. Noho ny fisalasalana, rehefa avy nampitandrina azy momba ny toetran'ny Scientology toy ny fivavahana ny namany iray, dia nalefan'ny reniny tany Angletera izy, tany Saint Hill, foiben'ny Scientology, izay nandidiana azy hanapaka ny fifandraisana rehetra amin-drainy. Nahavita nandositra izy ary niaraka tamin-drainy tany Nouvelle-Calédonie folo andro taty aoriana[4]. Na izany aza, mametraka fisalasalana momba ity dikan-teny ity ny Le Monde, indrindra fa ny fifanakalozana hafatra an-tsoratra teo amin'i Sonia Backès sy ny reniny ny ampitson'ny nanendrena azy ho ao amin'ny governemanta izay toa mampiseho fa ity tantara ity dia natao hampihetsi-po ny mpanao gazety[5].
Nanomboka ny fianarany tao amin'ny Oniversite Frantsay Pasifika any Nouméa izy, ary avy eo nahazo mari-pahaizana maîtrise momba [[Matematika|ny matematika]] avy amin'ny Oniversiten'i Pau sy ny faritr'i Adour tamin'ny 1997, nahazo diplaoma fikarohana ara-teknolojia (DRT) momba [[Kajimirindra|ny siansa informatika]] avy amin'ny Oniversiten'i Joseph Fourier (Grenoble-I) ary lasa injeniera informatika avy amin'ny Grenoble Institute of Technology tamin'ny 2001 <ref name="lidla">{{Cite journal |last=[[Bérengère Bonte]] |date=26 octobre 2022 |title=Discussions sur la Nouvelle-Calédonie : qui est Sonia Backès, la secrétaire d’État anti-indépendantiste ? |url=https://www.francetvinfo.fr/replay-radio/l-intrus-de-l-actu/relation-franco-allemande-qui-est-jorg-kukies-le-2e-cerveau-du-chancelier-allemand_5425084.html |journal=France tv info, replay radio de l'émission « L'Intrus de l'actu » |access-date=17 août 2023}}.</ref> . Niditra tao amin'ny Rally for Caledonia in the Republic (RPCR, antoko elatra havanana lehibe manohitra ny fahaleovantena izay nanjaka tamin'ny politika teo an-toerana tamin'izany fotoana izany) izy tamin'ny faha-valo ambin'ny folo taonany, tamin'ny 1994 <ref>{{Cite journal |date=2022-07-04 |title=La Calédonienne Sonia Backès nommée Sécrétaire d’Etat chargée de la Citoyenneté |url=https://www.radio1.pf/la-caledonienne-sonia-backes-nommee-secretaire-detat-chargee-de-la-citoyennete/ |journal=radio1.pf |language=fr}}.</ref>,<ref>{{Cite journal |last=Les décodeurs |date=2023-07-20 |title=Remaniement : qui sont les membres du nouveau gouvernement d’Elisabeth Borne ? |url=https://www.lemonde.fr/les-decodeurs/article/2023/07/20/remaniement-qui-sont-les-membres-du-nouveau-gouvernement-d-elisabeth-borne_6182810_4355770.html |journal=Le Monde.fr |language=fr}}.</ref>. Nandray anjara tamin'ny fampielezan-kevitra tamin'ny fifidianana isam-paritra tamin'ny 2004 <ref name="sbgb">{{Cite journal |last=Nathalie Vermorel |date=20 mars 2012 |title=Sonia Backes : Dans le grand bain |url=https://www.lnc.nc/article/local-l-hebdo/sonia-backes-dans-le-grand-bain |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Niverina tany [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]] izy tamin'ny taona 2001 <ref name="sbgb">{{Cite journal |last=Nathalie Vermorel |date=20 mars 2012 |title=Sonia Backes : Dans le grand bain |url=https://www.lnc.nc/article/local-l-hebdo/sonia-backes-dans-le-grand-bain |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref>, ary niditra tao amin'ny Tale Jeneralin'ny Teknolojian'ny Fampahalalam-baovao sy ny Serivisy (DTSI) an'ny governemanta <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> , <ref>{{Pdf}} {{Cite book |last=Dorothée Tromparent et Hubert Vieille |date=2014 |title=Des clés pour comprendre les syndicats de Nouvelle-Calédonie. Chronique de leur origine, leur histoire et leur évolution |url=https://dtenc.gouv.nc/sites/default/files/atoms/files/00_livre_syndicats_dte.pdf |language=fr |publisher=Editions Djubea}}.</ref> .
=== FIVELOMANA ===
==== sendikà ====
ny17 août 2006, Sonia Backès no voafidy ho filohan'ny UTCFE-CGC <ref>{{Cite journal |date=18 août 2006 |title=Sonia Backes prend les rênes de la CFE-CGC |url=https://www.lnc.nc/article/social/sonia-backes-prend-les-renes-de-la-cfe-cgc |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]]}}.</ref> .
ny2 septembre 2008, nandao ny fiadidian'ny UTCFE-CGC izy mba hifantoka amin'ny politika miaraka amin'ny Rassemblement <ref name="mwsb">{{Cite journal |last=Marc Baltzer et Sonia Backès |date=29 août 2008 |title=Sonia Backes : Je retourne en politique |url=https://www.lnc.nc/article/societe/sonia-backes-je-retourne-en-politique |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]]}}.</ref> .
==== Fiainana ara-politika ====
Rehefa nandao ny hetsika sendikaly izy dia niditra tao amin'ny mpiasan'ny antoko Rassemblement-UMP tao amin'ny Kongresin'i Nouvelle-Calédonie[1]. Raha lazaina amin'ny fomba manokana kokoa, dia lasa mpanolotsaina ho an'ny filohan'ny antenimiera sy ny antoko, Pierre Frogier, izy. Ohatra, nandray anjara tamin'ny dingana ara-dalàna handinihana ny volavolan-dalàna momba ny fiarovana ny asa eo an-toerana izy ary, tamin'io olana io, dia nifandona tamin'ny filohan'ny governemanta, Harold Martin[2].
Kandida amin'ny fifidianana isam-paritany10 mai 2009, amin'ny 12 Toerana tao amin'ny lisitry ny Rassemblement-UMP notarihin'i Pierre Frogier tany Atsimo <ref>{{Cite journal |date=22 avril 2009 |title=10 dans le Sud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/10-dans-le-sud |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref>, izy dia iray amin'ireo solontenan'ny hetsiky ny tanora tao amin'ny antoko <ref>{{Cite journal |last=Henri Lepot |date=14 avril 2009 |title=Le Rassemblement lève le voile sur sa liste Sud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/le-rassemblement-leve-le-voile-sur-sa-liste-sud |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |date=29 avril 2009 |title=Les échos |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-echos-4 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Avy eo dia nahazo ny fe-potoam-piasany voalohany ho mpanolotsaina isam-paritra izy <ref>{{Cite journal |date=11 mai 2009 |title=ça bouge dans les 3 provinces |url=https://www.lnc.nc/article/politique/ca-bouge-dans-les-3-provinces |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> ary koa voafidy ho ao amin'ny Kongresy <ref>{{Cite journal |date=12 mai 2009 |title=Le nouveau visage du Congrès |url=https://www.lnc.nc/article/politique/le-nouveau-visage-du-congres |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Na izany aza, niasa tao vetivety ihany izy, ary voafidy haingana ho ao amin'ny governemanta <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> .
ny5 juin 2009 Voafidy ho mpikambana tao amin'ny governemantan'i Gomès i Sonia Backès <ref name="lidla">{{Cite journal |last=[[Bérengère Bonte]] |date=26 octobre 2022 |title=Discussions sur la Nouvelle-Calédonie : qui est Sonia Backès, la secrétaire d’État anti-indépendantiste ? |url=https://www.francetvinfo.fr/replay-radio/l-intrus-de-l-actu/relation-franco-allemande-qui-est-jorg-kukies-le-2e-cerveau-du-chancelier-allemand_5425084.html |journal=France tv info, replay radio de l'émission « L'Intrus de l'actu » |access-date=17 août 2023}}.</ref> , <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> . Amin'ny maha-mpikambana zandriny indrindra azy, dia tompon'andraikitra tamin'ny sehatry ny fanabeazana <ref name="lnc">{{Cite journal |last=Yann Mainguet |date=25 novembre 2009 |title=Sonia Backes, l'ascension de la benjamine |url=https://www.lnc.nc/article/politique/sonia-backes-l-ascension-de-la-benjamine |journal=Les Nouvelles Calédoniennes}}.</ref> sy ny fanaraha-maso ny olana mifandraika amin'ny fampianarana ambony <ref>{{Pdf}} {{Cite journal |last=Christophe Chabrot |date=2009 |title=Les élections provinciales de Nouvelle-Calédonie
du 10 mai 2009 : contexte et enjeux |url=https://shs.hal.science/halshs-00696681/document |journal=SHS HAL |access-date=24 août 2020}}.</ref> . Ho an'ity governemanta ity, dia nomena andraikitra voalohany indrindra izy amin'ny fitantanana ny fanavaozana feno ny fandaharam-pianarana any amin'ny sekoly ambaratonga fototra sy ny famoronana ny sata maha-mpianatra ho an'ny mponin'i Nouvelle-Calédonie amin'ny alàlan'ny « Tranon'ny Mpianatra » <ref>{{Cite journal |last=D.M. (Agence de presse GHM) |date=9 octobre 2009 |title=Le gouvernement demande l'aide de l'Etat |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Manana fifandraisana sarotra amin'ny filohan'ny governemanta Philippe Gomès ihany koa izy, izay toheriny matetika, toy izany koa ireo mpiara-miasa aminy roa avy amin'ny Rassemblement na ireo mpikambana mpomba ny fahaleovantenan'ny Union calédonienne <ref>{{Cite journal |last=Marc Baltzer |date=4 février 2010 |title=L'affaire Ollivaud divise le gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/l-affaire-ollivaud-divise-le-gouvernement |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Henri Lepot |date=10 février 2010 |title=Gomès mis en minorité sur l'affaire Ollivaud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/gomes-mis-en-minorite-sur-l-affaire-ollivaud |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Sylvain Amiotte |date=17 avril 2010 |title=L'école s'ouvre au débat |url=https://www.lnc.nc/article/education/l-ecole-s-ouvre-au-debat |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> .
==== Mpikambana ao amin'ny governemantan'i Martin III, IV, V ary VI ====
Teo anelanelan'ny volana Martsa sy Jona 2011, dia voafidy indray inefatra ho isan'ireo governemanta nifandimby nandritra io vanim-potoana io izy: Martin III[1], IV[2], V[3], ary VI[4]. Tao amin'ireo governemanta ireo, dia tompon'andraikitra tamin'ny tetibola, ny fitantanam-bola, ny hetra, ny toekarena nomerika, ary ny sehatry ny angovo izy. Niandraikitra ihany koa ny olana mifandraika amin'ny fifandraisana amin'ny alalan'ny feo sy sary ary ny famindrana andraikitra ara-pampianarana izy, ary koa ny maha-mpitondra tenin'ny governemanta azy, sady nitazona ny andraikitra amin'ny fampianarana ambony, izay ampiarahina amin'ny fikarohana ankehitriny[5],[6],[7].
Avy eo, rehefa vita ny famindrana ny fahefana farany mifandraika amin'ny fanabeazana (fampianarana ambaratonga faharoa ho an'ny daholobe, fahasalamana any an-tsekoly, fanabeazana tsy miankina) any Nouvelle-Calédonie,11 Janoary 2012, namela ireo sehatra fanentanana sy fanaraha-maso ireo ho an'i Jean-Claude Briault izy <ref>{{Cite journal |date=23 juillet 2016 |title=Et aussi. Nouvelle répartition des secteurs |url=https://www.lnc.nc/article/pays/et-aussi |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Miandraikitra ny toekarena nomerika, ny15 mars 2011 Izy no nanokatra ny seminera voalohany tao amin'ny Digital Observatory. Ity andrim-panjakana ity, tohanan'ny governemanta, dia natao hanara-maso ny fivoarana sy ireo mpisehatra ao amin'ny sehatra nomerika <ref>{{Cite journal |last=Tomislav Govekar |date=16 mars 2011 |title=L’Observatoire des nouvelles technologies voit loin |url=https://www.lnc.nc/article/economie/l-observatoire-des-nouvelles-technologies-voit-loin |journal=Les Nouvelles Calédoniennes}}.</ref> . Avy eo, amin'ny maha-mpitondra tenin'ny governemanta azy, dia mandamina izy, manomboka amin'ny3 octobre 2012 birao isam-bolana miaraka amin'ny vahoaka <ref>{{Cite journal |date=27 septembre 2012 |title=Allô le gouvernement, j'écoute |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/allo-le-gouvernement-j-ecoute |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Momba ny hetra, tamin'ny taona 2013 dia niaro ny fanavaozana ny hetra miditra izay mikendry indrindra ny hanova ny fetran'ny fenitry ny hetra izy ary niteraka fifandirana tamin'ny filohan'ny komitin'ny hetra tao amin'ny Kongresy, Caroline Machoro, mpanohana ny fahaleovantena, ary koa tamin'ny Caledonia Together <ref>{{Cite journal |last=P.Ch. |date=22 mai 2013 |title=La guerre est déclarée |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/la-guerre-est-declaree |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Sekretera Jeneralin'ny Hetsika ====
ny21 août 2012 Notendren'i Pierre Frogier ho sekretera jeneralin'ny Rassemblement-UMP <ref>{{Cite journal |date=24 août 2012 |title=Le Rump en pleine restructuration |url=https://www.calameo.com/read/0012504588bb3b9074b5e |journal=DNC}}.</ref> izy. Miaraka amin'ireo olo-malaza hafa, indrindra fa avy amin'ny taranaka tanora, fantatra amin'ny anarana hoe « mpanorina indray " Tao amin'ny fampitam-baovao teo an-toerana, dia naneho hevitra mahery vaika momba an'i Pierre Frogier izy <ref>{{Cite journal |date=24 août 2012 |title=Édito : Le Temps du renouveau |url=https://www.calameo.com/read/0012504588bb3b9074b5e |journal=DNC}}.</ref> .
==== Fananganana ny MPC sy ny UCF ====
Tamin'ny 18 Febroary 2013, raha nizotra ho amin'ny fisarahana ny Rassemblement-UMP, dia naato tamin'ny asany i Gaël Yanno, filoha lefitra voalohany sady mpitondra tenin'ny antoko, ary i Sonia Backès, sekretera jeneraly vonjimaika, filohany, Pierre Frogier.[1] Nofaranana tamin'ny 28 Martsa 2013 ny fiatoana, rehefa nanambara ny fananganana antoko vaovao i Gaël Yanno sy Sonia Backès: ny Caledonian Popular Movement (MPC), niaraka tamin'ny fanohanan'i Jean-François Copé nasionaly. Iray amin'ireo mpitondra tenin'ny hetsika valo i Sonia Backès mandra-pahatongan'ny kongresy nananganana azy, izay nokasaina hatao tamin'ny volana Jona.[2]
Tamin'ny 31 Jolay, Sonia Backès no voatendry ho Sekretera Jeneraly <ref>{{Cite journal |last=Gaël Yanno, propos recueillis par Christopher Albano |date=2 août 2013 |title=Pour une collectivité de la République française de type fédéré |url=https://www.calameo.com/read/001250458e77b8b6171c1 |journal=DNC}}.</ref> .
==== Kandida UCF amin'ny fifidianana 2014 ====
Kandida amin'ny 6 faha-6 i Sonia Backès ao amin'ny « Firaisana ho an'i Nouméa notarihin'i Gaël Yanno tamin'ny fifidianana monisipaly tamin'ny Martsa 2014 tao Nouméa <ref>{{Cite journal |date=12 mars 2014 |title=Neuf communes : 47 listes |url=https://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/municipales-2014/neuf-communes-47-listes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Voafidy ho mpanolotsaina monisipaly izy <ref>{{Cite web |title=Résultats des élections municipales et communautaires 2014 - Nouméa - Résultats reçus 2d tour - Résultats définitifs |url=https://www.interieur.gouv.fr/Elections/Les-resultats/Municipales/elecresult__MN2014/(path)/MN2014/988/988818.html |access-date=25 août 2023 |website=interieur.gouv.fr}}.</ref> .
Ny tena zava-dehibe indrindra dia ny nifidianana azy tamin'ny Aprily 2014 hitarika ny lisitry ny UCF ho an'ny fifidianana isam-paritra amin'ny 11 Mey any Atsimo <ref>{{Cite journal |last=Yann Mainguet |date=11 avril 2014 |title=Backès aux commandes |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/backes-aux-commandes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Natao teo ankavanan'ny toby mpanohitra ny fahaleovantena ny fampielezan-keviny, satria te hifampiraharaha amin'ireo antoko mpanohana ny fahaleovantena mandritra ny herintaona monja izy mba handaminana ny fitsapan-kevi-bahoaka voalohany momba ny fahaleovantena izay nomen'ny Fifanarahana Nouméa tamin'ny 2015 <ref>{{Cite journal |last=AFP |date=7 mai 2014 |title=Indépendance ou non, la question du statut au centre des élections en Nouvelle-Calédonie |url=https://www.tahiti-infos.com/Independance-ou-non-la-question-du-statut-au-centre-des-elections-en-Nouvelle-Caledonie_a100573.html |journal=Tahiti Infos}}.</ref> . Nahazo ny laharana fahatelo izy ireo, taorian'ny Caledonia Together sy ny Front for Unity (FPU, fiaraha-mitantana natsangana nanodidina ny Rally ), tamin'ny 18,14 -n'ny vato ary solontena voafidy 8 <ref>{{Cite journal |date=12 mai 2014 |title=Provinciales : les résultats en bref |url=https://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/provinciales-les-resultats-en-bref |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Taorian'ny latsa-bato, izy no iray tamin'ireo mpanelanelana telo notendren'ny UCF, niaraka tamin'i Gaël Yanno sy Isabelle Lafleur, mba hahatratra ny « fifanarahana fitantanana " miantoka ny maro an'isa tsy mivadika ao amin'ireo andrim-panjakana miaraka amin'ireo mpanohitra azy teo aloha avy amin'ny Calédonie Ensemble sy ny FPU <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=14 mai 2014 |title=Le dîner des loyalistes |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/provinciales-2014/le-diner-des-loyalistes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Izy koa no mitarika ny vondrona UCF ao amin'ny Kongresy <ref>{{Cite journal |last=Claudette Trupit (A.P) |date=22 mai 2014 |title=Cinq groupes politiques au Congrès de Nouvelle-Calédonie |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/2014/05/22/cinq-groupes-politiques-au-congres-de-nouvelle-caledonie-154619.html |journal=NC 1{{re}}}}.</ref> . Saingy, toy ny tamin'ny taona 2009, rehefa voafidy ho ao amin'ny governemanta ny5 juin 2014, dia tsy mipetraka intsony ao amin'ity fivoriana ity izy <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=6 juin 2014 |title=Ligeard sans vice-président. Repères : Les entrants et les sortants du Congrès |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/ligeard-sans-vice-president |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Mpikambana ao amin'ny governemanta Ligeard sy Germain I ====
Tamin'ny faran'ny volana Jona 2014, tao anatin'ny 13&nbsp;Tao amin'ny governemanta natsangana teo ambanin'ny Fifanarahana Nouméa ary notarihin'i Cynthia Ligeard, i Sonia Backès no tompon'andraikitra tamin'ny fanaraha-maso sy ny fandrindrana ny sehatry ny fiarovana ara-tsosialy, ny firaisankina, ny fahasembanana, ny fambolena, ny fiompiana, ny jono ary ny politika momba ny fianakaviana <ref>{{Cite web |last=Cédric Valax |year=2014 |title=Cynthia Ligeard préside le 13ème gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://www.radio1.pf/cynthia-ligeard-preside-le-13eme-gouvernement-de-nouvelle-caledonie/ |access-date=22 août 2023 |website=Radio1 Tahiti}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Gaëlle Grès |date=26 juin 2014 |title=Gouvernement : les secteurs enfin attribués |url=http://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/gouvernement-les-secteurs-enfin-attribues |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Izy koa no nandray ny andraikitry ny filohan'ny Sampan-draharaha misahana ny fisorohana sy ny fanonerana ny loza ara-pambolena na voajanahary any Nouvelle-Calédonie (APICAN) <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=9 août 2014 |title=L'autre alternance |url=https://www.lnc.nc/article/pays/economie/l-autre-alternance |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Raha niatrika hain-tany mafy [[Kaledônia-Vaovao|i Nouvelle-Calédonie]], dia nanambara drafitra fanampiana ho an'ny tantsaha sy ny mpiompy biby fiompy izy <ref>{{Cite journal |date=16 août 2014 |title=Aides anti-sécheresse, mode d'emploi |url=https://www.lnc.nc/article/pays/aides-anti-secheresse-mode-d-emploi |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
ny31 décembre 2014 Voafidy indray ho mpikambana ao amin'ny antoko 14 izy, saingy nandà ny hanapa-kevitra eo amin'ny firotsahan-kofidianan'i Cynthia Ligeard sy Philippe Germain ho filoham-pirenena izy ireo, ka tsy afaka nandray ny andraikiny tanteraka ny mpanatanteraka vaovao <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=3 janvier 2015 |title=Pas de président élu |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/pas-de-president-elu |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Tanteraka izany tamin'ny fifidianana an'i Philippe Germain tamin'nyavril 2015 Avy eo dia niverina tamin'ny sehatra fitarihana sy fanaraha-maso mitovy amin'ny teo aloha izy <ref>{{Cite journal |last=Martin Charmasson |date=3 avril 2015 |title=La répartition des secteurs du 14e gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/2015/04/03/pas-de-surprise-dans-la-repartition-des-secteurs-du-gouvernement-244583.html |journal=NC 1{{re}}}}.</ref> . Nametraka ny tenany tao amin'ny mpanohitra tao anatin'ity governemanta vaovao ity izy, tahaka ireo mpiara-miasa aminy roa avy amin'ny Rassemblement <ref>{{Cite journal |last=Ph. F. |date=4 avril 2015 |title=La répartition des secteurs du 14e gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/un-choix-democratique |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Farany, ny9 juillet 2015, izay miha-manohitra an'i Philippe Germain hatrany ary liana amin'ny mety hisian'ny fananganana vondrona Les Républicains ao amin'ny Kongresy, dia nanambara ny fametraham-pialàny amin'ny governemanta izy, manomboka ny ampitson'iny <ref>{{Cite journal |last=P. Ch. |year=2015 |title=Sonia Backès démissionne |url=https://www.lnc.nc/breve/info-lnc-sonia-backes-demissionne |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=22 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière et Sonia Backès |date=10 juillet 2015 |title=Je veux participer à la construction des Républicains |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/je-veux-participer-a-la-construction-des-republicains |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Filohan'ny vondrona Repoblikana ao amin'ny Kongresy ====
Tamin'ny Jolay 2015, rehefa niverina tao amin'ny Kongresy izy, dia nandray ny andraikitry ny filohan'ny vondrona mpanolotsaina 10 antsoina hoe "The Republicans." Io vondrona io dia nampivondrona ny FPU teo aloha (ary noho izany indrindra ny Le Rassemblement) niaraka tamin'ireo mpanohitra avy amin'ny UCF, anisan'izany i Backès[1],[2]. Nandritra izany fotoana izany ihany koa, dia nametra-pialana tamin'ny toerany ho Sekretera Jeneralin'ny MPC izy, raha mbola mpikambana tao amin'io antoko io[3].
==== Kandida ho an'ny fifidianana solombavambahoaka amin'ny taona 2017 ====
ny11 juin 2017 Tamin'ny fihodinana voalohany tamin'ny fifidianana solombavambahoaka, nahazo vato 17.27 izy. %-n'ny vato, eo aorian'i Philippe Dunoyer ary eo alohan'i Gaël Yanno <ref name="RTL_2017_06_18">{{Cite web |year=2017 |title=Résultats élections législatives 2017 - 1ère circonscription de Nouvelle-Calédonie (988) |url=https://www.rtl.fr/elections-legislatives/departement-nouvelle-caledonie-988/circonscription-01 |access-date=23 août 2023 |website=www.rtl.fr}}.</ref> , <ref>{{Cite web |last=Angélique Souche |year=2017 |title=Législatives : les qualifiés du second tour |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/legislatives-qualifies-du-second-tour-483591.html |access-date=23 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref> . Resy tamin'ny fihodinana faharoa izy tamin'i Philippe Dunoyer izay nahazo 59.15. %-n'ny vato <ref name="RTL_2017_06_18" /> .
==== Filohan'ny Antenimieran'ny Faritany Atsimo ====
En mai 2019, la coalition L'Avenir en confiance, dont Sonia Backès est tête de liste, remporte les élections provinciales, avec vingt élus sur quarante (plus de 40 % des suffrages)[réf. nécessaire]. Le 17 mai, dans l'hémicycle de l'assemblée provinciale, Sonia Backès, affronte au premier tour [[Rock Wamytan]] du [[Front de libération nationale kanak et socialiste|FLNKS]] et [[Milakulo Tukumuli]] de [[L'Éveil océanien]]. Au second tour de scrutin, vingt-trois voix propulsent Sonia Backès présidente de la [[Province Sud (Nouvelle-Calédonie)|province Sud]]<ref>{{Cite web |year=2019 |title=Nouvelle-Calédonie. Les présidents des trois provinces élus |url=https://www.ouest-france.fr/monde/nouvelle-caledonie/nouvelle-caledonie-les-presidents-des-trois-provinces-elus-6354900 |access-date=23 août 2023 |publisher=[[Ouest-France]] |language=fr}}.</ref>,<ref>{{Cite web |last=Jeannette Peteisi |last2=Sheïma Riahi |year=2019 |title=Sonia Backès élue présidente de la province Sud au second tour |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/province-sud/sonia-backes-elue-presidente-province-sud-au-second-tour-711433.html |access-date=23 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref>
Tamin'ny 22 martsa 2020, taorian'ny fanambarana ny fihibohana henjana mba hisorohana ny fihanaky ny valan'aretina Covid-19, dia niantso ny mponina ao amin'ny Faritany Atsimo mba hitoka-monina i Sonia Backès.[1] Roa andro taty aoriana, dia nandidy saron-tava fandidiana iray tapitrisa, saron-tava FFP2 50.000, hydroxychloroquine, ary azithromycin ny filohan'ny Faritany Atsimo.
Tamin'ny 14 Jolay 2024, tao anatin'ny lahateny iray noheverina ho mahery vaika, dia nanohana ny fisarahan'ireo faritany mifototra amin'ny maodely heverina fa akaiky ny [[apartheid]] i Sonia Backès, izay nilazany fa Tsy mitovy ny soatoavina iombonan'ny taranaky ny Eoropeana sy ny mponina Kanak » <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Nouvelle-Calédonie : la loyaliste Sonia Backès demande une "autonomisation des provinces" |url=https://www.france24.com/fr/france/20240714-nouvelle-cal%C3%A9donie-la-loyaliste-sonia-back%C3%A8s-demande-une-autonomisation-des-provinces |access-date=2025-08-01 |website=France 24 |language=fr}}.</ref> .
Noho izany dia mampitaha ny mponina Kanak sy Eoropeana amin'ny " tsy mifangaro ny rano sy ny menaka ", manondro ny fahasamihafana misy eo amin'ny mponina roa tonta eo amin'ny fomba fiainany eo amin'ny fiaraha-monina, ohatra, eo amin'ny toerana omena ny vehivavy ", Na" ao amin'ny rafitra politikany, feodal ho an'ny sasany ary demokratika ho an'ny hafa » <ref>{{Cite web |last=Salvi |first=Ellen |date=2024-07-15 |title=La Nouvelle-Calédonie s’enfonce dans une crise sans fin |url=https://www.mediapart.fr/journal/france/150724/la-nouvelle-caledonie-s-enfonce-dans-une-crise-sans-fin |access-date=2025-08-01 |website=Mediapart |language=fr}}.</ref> , <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Sonia Backès plaide pour une séparation des provinces en Nouvelle-Calédonie |url=https://www.20minutes.fr/societe/4101259-20240714-nouvelle-caledonie-cheffe-file-loyalistes-sonia-backes-plaide-separation-provinces |access-date=2025-08-01 |website=20 Minutes |language=fr}}.</ref> .
Miresaka momba ny sainam-pirenena Kanak izy izay, araka ny filazany, dia lasa " marika voaloton'ny horohoro ary miampanga ireo mpisintaka ny fananana hetsika mponina voalamina tamim-pahakingana mba handresena sy haka ny faritany atsimo "
Ny fisarahan'i Nouvelle-Calédonie ho faritany maromaro dia ho vahaolana ho azy mba " mba hahafahan'ny olona tsirairay miroborobo araka ny faniriany manokana » <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Nouvelle-Calédonie: Sonia Backès (loyaliste) plaide pour une séparation des provinces |url=https://www.lexpress.fr/societe/nouvelle-caledonie-sonia-backes-loyaliste-plaide-pour-une-separation-des-provinces-PHEI5HCPOJBYXIX4AWW5HJ6ESQ/ |access-date=2025-08-01 |website=L'Express |language=fr}}.</ref> .
Manohitra ny Fifanarahana Nouméa izy, izay tsy mamela ity fisarahana ity, izay lazainy ho " mpamadika Nanameloka ihany koa izy tao amin'ny lahateniny ny habibiana mahatsiravina ", NY " asa ambany ary ny fihetsika barbarika "mpikatroka avy amin'ny Sela Mpandrindra ny Hetsika eny an-kianja (CCAT) an'ny FLNKS, izay lazainy ho olona mamon'ny fankahalana " izay maniratsira ny tantarantsika ary manondro ny tetikasa politika mahafaty ", dia ny fahaleovantenan'i Nouvelle-Calédonie.
Tamin'ny 5 Jona 2024, nanambara ny fanafoanana ny fanampiana ara-pitsaboana ho setrin'ny rotaka tany Nouvelle-Calédonie izy, narahin'ny fampiatoana vonjimaika nanomboka ny 15 Jolay 2024, noho ny olana ara-bola. Ity fandaharan'asa fanampiana ara-tsosialy ity dia manome fidirana amin'ny fitsaboana ho an'ny olona 26.000 sahirana ara-bola amin'ny alàlan'ny faktiora mivantana, midika izany fa 10% amin'ny fandaniana ihany no aloany. Nohazavain'i Backès fa afaka mamindra ireo marary tsy afaka mandoa ny fitsaboana any amin'ny tobim-pahasalamana eo an-toerana (CMS) any Greater Nouméa sy Brousse ny dokotera. Naneho ampahibemaso ny tsy fangorahana ny filohan'ny filankevitry ny fitsaboana fa mety hiteraka fatiantoka bebe kokoa amin'ny fiaraha-monina raha sendra misy aretina mafy.[1][2]
==== Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena ====
ny4 juillet 2022 Teo amin'ny {{Nowrap|46 ans}}, i Sonia Backès dia voatendry ho Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena tao amin'ny governemanta faharoan'i [[Élisabeth Borne]], teo ambany fitarihan'i Gérald Darmanin, Minisitry ny Atitany . Mikasa ny hitazona ny andraikitry ny filohan'ny Faritany Atsimon'i Nouvelle-Calédonie izy <ref>{{Cite web |year=2022 |title=De la Nouvelle-Calédonie à Paris : Sonia Backès devient secrétaire d'Etat en charge de la Citoyenneté |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/de-la-nouvelle-caledonie-a-paris-sonia-backes-devient-secretaire-d-etat-en-charge-de-la-citoyennete-1300668.html |access-date=25 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref> .
Tamin'ny Septambra 2022, nanendry an'i Brieuc Frogier, manampahefana voafidy iray hafa avy any Nouvelle-Calédonie sady mpanohana an'i [[Eric Zemmour|Éric Zemmour]] teo aloha izay niaraka tamin'i [[Emmanuel Macron]] taty aoriana, ho mpanolotsaina manokana izy. Taorian'ny adihevitra iray, dia nandao ny toerany izy taKandida tamin'ny fifidianana Antenimieran-doholona tao Nouvelle-Calédonie tamin'ny 24 Septambra 2023 izy, ary resy tamin'ny fihodinana faharoa tamin'ilay kandidà mpomba ny fahaleovantena Robert Xowie, izay nahazoany 44.3%-n'ny vato.[1] Taorian'ny fihaonana tamin'i Emmanuel Macron, dia nanolotra ny fametraham-pialàny tamin'ny governemanta izy tamin'ny 27 Septambra 2023.[2] Nohamafisina tamin'ny alalan'ny didim-panjakana tamin'ny 10 Oktobra 2023 io fametraham-pialàny io, izay nosoloin'i Sabrina Agresti-Roubache tamin'izany fotoana izany.[3]min'ny 7 Septambra <ref>{{Cite web |last=Paul Barcelonne |last2=Hadrien Bect |date=2022-09-07 |title=Un soutien d'Éric Zemmour devient conseiller spécial de la secrétaire d'État à la Citoyenneté |url=https://www.francetvinfo.fr/politique/parti-reconquete/info-franceinfo-un-soutien-d-eric-zemmour-devient-conseiller-special-de-la-secretaire-d-etat-a-la-citoyennete_5347264.html |access-date=2022-09-08 |website=Franceinfo |language=fr-FR}}.</ref> , <ref>{{Cite web |last=Julie Marie-Leconte |date=2022-09-07 |title=Brieuc Frogier, ancien soutien d'Eric Zemmour, quitte son poste de conseiller spécial auprès de la secrétaire d'Etat Sonia Backès |url=https://www.francetvinfo.fr/politique/parti-reconquete/info-franceinfo-brieuc-frogier-ancien-soutien-d-eric-zemmour-quitte-son-poste-de-conseiller-special-aupres-de-la-secretaire-d-etat-sonia-backes_5347855.html |access-date=2022-09-08 |website=Franceinfo |language=fr-FR}}.</ref> .
== Jereo koa ==
=== Lahatsoratra mifandraika ===
* Hetsika Vahoaka Caledoniana
* Ny Hoavy Amim-pahatokiana
* Vehivavy minisitra any Frantsa
* Entin'ny governemanta
=== Rohy ivelany ===
[[Sokajy:Pages avec des traductions non relues]]
oguero9tud25vfbt3kajvq58e7hfoaw
1135013
1135010
2026-04-12T11:03:32Z
Haër14
35835
1135013
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=[[Sonia Backès]]|asa=Filohan'ny [[Les Républicains calédoniens|Républicains calédoniens]]|asa hafa=[[Province Sud (Nouvelle-Calédonie)|Présidente de l'assemblée de la Province Sud]]|firenena=[[Nouvelle-Calédonie]]|teraka=21 mai 1976|toerana=Nouméa|taona niasana=RPR (1994-2002)
RPCR (1994-2004)
UMP (2002-2015)
R-UMP (2004-2013)
MPC (2013-2015)
LR-NC (2015-2017)
LRC (depuis 2017)
LREM/RE (depuis 2022)}}
Sonia Backès, teraka tao Nouméa, [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]] tamin'ny 21 Mey 1976, dia [[mpanao politika]] [[Frantsay (vahoaka)|frantsay]] sady sendikalista. Mpanohitra ny [[Fahaleovantena (pôlitika)|fahaleovantena]] izy, niasa tao amin'ny governemanta Nouvelle-Calédonie nanomboka tamin'ny 2009 ka hatramin'ny 2015 ary avy eo dia Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena tao [[Paris]] nanomboka tamin'ny 2022 ka hatramin'ny 2023. Nanomboka tamin'ny 2019, izy no Filohan'ny Antenimieran'ny Faritany Atsimo.
== Tantaram-piainany ==
=== Fahazazana sy fanabeazana ===
Sonia Dos Santos dia teraka tamin'ny 21 Mey 1976 tao Nouméa (Nouvelle-Calédonie). Zafikelin'ireo [[Portogey|Portiogey]] mpifindra monina nandositra ny fitondrana Estado Novo tsy refesi-mandidy notarihan'i [[António de Oliveira Salazar|António de Oliveira]] Salazar izy ary nanorim-ponenana tao Nouméa tamin'ny 1952<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Sonia_Back%C3%A8s#cite_note-lidla-4</ref>. Nanakaiky ny hevitr'ilay mpikatroka manohitra ny fahaleovantena Nouvelle-Calédonie Jacques Lafleur ny rainy<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Sonia_Back%C3%A8s#cite_note-:02-5</ref>.
Rehefa dimy taona izy dia nisara-panambadiana ny ray aman-dreniny[1] ary niara-nipetraka tamin'ny reniny tao Vincennes (Val-de-Marne), any amin'ny tanibe Frantsa izy. Lasa Scientologista[2] ny reniny. Nandritra ny fotoana kelikely, dia nianatra tany amin'ny sekoly Scientology tsy miankina izy, ny Sekolin'ny Fifohazana, saingy rehefa avy nanakatona izany ny fanjakana[3], dia nanohy ny fianarany tany amin'ny sekoly ambaratonga fototra i Sonia Backès saingy nanohy nitombo tao anatin'ny hetsika Scientology. Noho ny fisalasalana, rehefa avy nampitandrina azy momba ny toetran'ny Scientology toy ny fivavahana ny namany iray, dia nalefan'ny reniny tany Angletera izy, tany Saint Hill, foiben'ny Scientology, izay nandidiana azy hanapaka ny fifandraisana rehetra amin-drainy. Nahavita nandositra izy ary niaraka tamin-drainy tany Nouvelle-Calédonie folo andro taty aoriana[4]. Na izany aza, mametraka fisalasalana momba ity dikan-teny ity ny Le Monde, indrindra fa ny fifanakalozana hafatra an-tsoratra teo amin'i Sonia Backès sy ny reniny ny ampitson'ny nanendrena azy ho ao amin'ny governemanta izay toa mampiseho fa ity tantara ity dia natao hampihetsi-po ny mpanao gazety[5].
Nanomboka ny fianarany tao amin'ny Oniversite Frantsay Pasifika any Nouméa izy, ary avy eo nahazo mari-pahaizana maîtrise momba [[Matematika|ny matematika]] avy amin'ny Oniversiten'i Pau sy ny faritr'i Adour tamin'ny 1997, nahazo diplaoma fikarohana ara-teknolojia (DRT) momba [[Kajimirindra|ny siansa informatika]] avy amin'ny Oniversiten'i Joseph Fourier (Grenoble-I) ary lasa injeniera informatika avy amin'ny Grenoble Institute of Technology tamin'ny 2001 <ref name="lidla">{{Cite journal |last=[[Bérengère Bonte]] |date=26 octobre 2022 |title=Discussions sur la Nouvelle-Calédonie : qui est Sonia Backès, la secrétaire d’État anti-indépendantiste ? |url=https://www.francetvinfo.fr/replay-radio/l-intrus-de-l-actu/relation-franco-allemande-qui-est-jorg-kukies-le-2e-cerveau-du-chancelier-allemand_5425084.html |journal=France tv info, replay radio de l'émission « L'Intrus de l'actu » |access-date=17 août 2023}}.</ref> . Niditra tao amin'ny Rally for Caledonia in the Republic (RPCR, antoko elatra havanana lehibe manohitra ny fahaleovantena izay nanjaka tamin'ny politika teo an-toerana tamin'izany fotoana izany) izy tamin'ny faha-valo ambin'ny folo taonany, tamin'ny 1994 <ref>{{Cite journal |date=2022-07-04 |title=La Calédonienne Sonia Backès nommée Sécrétaire d’Etat chargée de la Citoyenneté |url=https://www.radio1.pf/la-caledonienne-sonia-backes-nommee-secretaire-detat-chargee-de-la-citoyennete/ |journal=radio1.pf |language=fr}}.</ref>,<ref>{{Cite journal |last=Les décodeurs |date=2023-07-20 |title=Remaniement : qui sont les membres du nouveau gouvernement d’Elisabeth Borne ? |url=https://www.lemonde.fr/les-decodeurs/article/2023/07/20/remaniement-qui-sont-les-membres-du-nouveau-gouvernement-d-elisabeth-borne_6182810_4355770.html |journal=Le Monde.fr |language=fr}}.</ref>. Nandray anjara tamin'ny fampielezan-kevitra tamin'ny fifidianana isam-paritra tamin'ny 2004 <ref name="sbgb">{{Cite journal |last=Nathalie Vermorel |date=20 mars 2012 |title=Sonia Backes : Dans le grand bain |url=https://www.lnc.nc/article/local-l-hebdo/sonia-backes-dans-le-grand-bain |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Niverina tany [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]] izy tamin'ny taona 2001 <ref name="sbgb">{{Cite journal |last=Nathalie Vermorel |date=20 mars 2012 |title=Sonia Backes : Dans le grand bain |url=https://www.lnc.nc/article/local-l-hebdo/sonia-backes-dans-le-grand-bain |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref>, ary niditra tao amin'ny Tale Jeneralin'ny Teknolojian'ny Fampahalalam-baovao sy ny Serivisy (DTSI) an'ny governemanta <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> , <ref>{{Pdf}} {{Cite book |last=Dorothée Tromparent et Hubert Vieille |date=2014 |title=Des clés pour comprendre les syndicats de Nouvelle-Calédonie. Chronique de leur origine, leur histoire et leur évolution |url=https://dtenc.gouv.nc/sites/default/files/atoms/files/00_livre_syndicats_dte.pdf |language=fr |publisher=Editions Djubea}}.</ref> .
=== FIVELOMANA ===
==== sendikà ====
ny17 août 2006, Sonia Backès no voafidy ho filohan'ny UTCFE-CGC <ref>{{Cite journal |date=18 août 2006 |title=Sonia Backes prend les rênes de la CFE-CGC |url=https://www.lnc.nc/article/social/sonia-backes-prend-les-renes-de-la-cfe-cgc |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]]}}.</ref> .
ny2 septembre 2008, nandao ny fiadidian'ny UTCFE-CGC izy mba hifantoka amin'ny politika miaraka amin'ny Rassemblement <ref name="mwsb">{{Cite journal |last=Marc Baltzer et Sonia Backès |date=29 août 2008 |title=Sonia Backes : Je retourne en politique |url=https://www.lnc.nc/article/societe/sonia-backes-je-retourne-en-politique |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]]}}.</ref> .
==== Fiainana ara-politika ====
Rehefa nandao ny hetsika sendikaly izy dia niditra tao amin'ny mpiasan'ny antoko Rassemblement-UMP tao amin'ny Kongresin'i Nouvelle-Calédonie[1]. Raha lazaina amin'ny fomba manokana kokoa, dia lasa mpanolotsaina ho an'ny filohan'ny antenimiera sy ny antoko, Pierre Frogier, izy. Ohatra, nandray anjara tamin'ny dingana ara-dalàna handinihana ny volavolan-dalàna momba ny fiarovana ny asa eo an-toerana izy ary, tamin'io olana io, dia nifandona tamin'ny filohan'ny governemanta, Harold Martin[2].
Kandida amin'ny fifidianana isam-paritany10 mai 2009, amin'ny 12 Toerana tao amin'ny lisitry ny Rassemblement-UMP notarihin'i Pierre Frogier tany Atsimo <ref>{{Cite journal |date=22 avril 2009 |title=10 dans le Sud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/10-dans-le-sud |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref>, izy dia iray amin'ireo solontenan'ny hetsiky ny tanora tao amin'ny antoko <ref>{{Cite journal |last=Henri Lepot |date=14 avril 2009 |title=Le Rassemblement lève le voile sur sa liste Sud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/le-rassemblement-leve-le-voile-sur-sa-liste-sud |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |date=29 avril 2009 |title=Les échos |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-echos-4 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Avy eo dia nahazo ny fe-potoam-piasany voalohany ho mpanolotsaina isam-paritra izy <ref>{{Cite journal |date=11 mai 2009 |title=ça bouge dans les 3 provinces |url=https://www.lnc.nc/article/politique/ca-bouge-dans-les-3-provinces |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> ary koa voafidy ho ao amin'ny Kongresy <ref>{{Cite journal |date=12 mai 2009 |title=Le nouveau visage du Congrès |url=https://www.lnc.nc/article/politique/le-nouveau-visage-du-congres |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Na izany aza, niasa tao vetivety ihany izy, ary voafidy haingana ho ao amin'ny governemanta <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> .
ny5 juin 2009 Voafidy ho mpikambana tao amin'ny governemantan'i Gomès i Sonia Backès <ref name="lidla">{{Cite journal |last=[[Bérengère Bonte]] |date=26 octobre 2022 |title=Discussions sur la Nouvelle-Calédonie : qui est Sonia Backès, la secrétaire d’État anti-indépendantiste ? |url=https://www.francetvinfo.fr/replay-radio/l-intrus-de-l-actu/relation-franco-allemande-qui-est-jorg-kukies-le-2e-cerveau-du-chancelier-allemand_5425084.html |journal=France tv info, replay radio de l'émission « L'Intrus de l'actu » |access-date=17 août 2023}}.</ref> , <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> . Amin'ny maha-mpikambana zandriny indrindra azy, dia tompon'andraikitra tamin'ny sehatry ny fanabeazana <ref name="lnc">{{Cite journal |last=Yann Mainguet |date=25 novembre 2009 |title=Sonia Backes, l'ascension de la benjamine |url=https://www.lnc.nc/article/politique/sonia-backes-l-ascension-de-la-benjamine |journal=Les Nouvelles Calédoniennes}}.</ref> sy ny fanaraha-maso ny olana mifandraika amin'ny fampianarana ambony <ref>{{Pdf}} {{Cite journal |last=Christophe Chabrot |date=2009 |title=Les élections provinciales de Nouvelle-Calédonie
du 10 mai 2009 : contexte et enjeux |url=https://shs.hal.science/halshs-00696681/document |journal=SHS HAL |access-date=24 août 2020}}.</ref> . Ho an'ity governemanta ity, dia nomena andraikitra voalohany indrindra izy amin'ny fitantanana ny fanavaozana feno ny fandaharam-pianarana any amin'ny sekoly ambaratonga fototra sy ny famoronana ny sata maha-mpianatra ho an'ny mponin'i Nouvelle-Calédonie amin'ny alàlan'ny « Tranon'ny Mpianatra » <ref>{{Cite journal |last=D.M. (Agence de presse GHM) |date=9 octobre 2009 |title=Le gouvernement demande l'aide de l'Etat |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Manana fifandraisana sarotra amin'ny filohan'ny governemanta Philippe Gomès ihany koa izy, izay toheriny matetika, toy izany koa ireo mpiara-miasa aminy roa avy amin'ny Rassemblement na ireo mpikambana mpomba ny fahaleovantenan'ny Union calédonienne <ref>{{Cite journal |last=Marc Baltzer |date=4 février 2010 |title=L'affaire Ollivaud divise le gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/l-affaire-ollivaud-divise-le-gouvernement |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Henri Lepot |date=10 février 2010 |title=Gomès mis en minorité sur l'affaire Ollivaud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/gomes-mis-en-minorite-sur-l-affaire-ollivaud |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Sylvain Amiotte |date=17 avril 2010 |title=L'école s'ouvre au débat |url=https://www.lnc.nc/article/education/l-ecole-s-ouvre-au-debat |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> .
==== Mpikambana ao amin'ny governemantan'i Martin III, IV, V ary VI ====
Teo anelanelan'ny volana Martsa sy Jona 2011, dia voafidy indray inefatra ho isan'ireo governemanta nifandimby nandritra io vanim-potoana io izy: Martin III[1], IV[2], V[3], ary VI[4]. Tao amin'ireo governemanta ireo, dia tompon'andraikitra tamin'ny tetibola, ny fitantanam-bola, ny hetra, ny toekarena nomerika, ary ny sehatry ny angovo izy. Niandraikitra ihany koa ny olana mifandraika amin'ny fifandraisana amin'ny alalan'ny feo sy sary ary ny famindrana andraikitra ara-pampianarana izy, ary koa ny maha-mpitondra tenin'ny governemanta azy, sady nitazona ny andraikitra amin'ny fampianarana ambony, izay ampiarahina amin'ny fikarohana ankehitriny[5],[6],[7].
Avy eo, rehefa vita ny famindrana ny fahefana farany mifandraika amin'ny fanabeazana (fampianarana ambaratonga faharoa ho an'ny daholobe, fahasalamana any an-tsekoly, fanabeazana tsy miankina) any Nouvelle-Calédonie,11 Janoary 2012, namela ireo sehatra fanentanana sy fanaraha-maso ireo ho an'i Jean-Claude Briault izy <ref>{{Cite journal |date=23 juillet 2016 |title=Et aussi. Nouvelle répartition des secteurs |url=https://www.lnc.nc/article/pays/et-aussi |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Miandraikitra ny toekarena nomerika, ny15 mars 2011 Izy no nanokatra ny seminera voalohany tao amin'ny Digital Observatory. Ity andrim-panjakana ity, tohanan'ny governemanta, dia natao hanara-maso ny fivoarana sy ireo mpisehatra ao amin'ny sehatra nomerika <ref>{{Cite journal |last=Tomislav Govekar |date=16 mars 2011 |title=L’Observatoire des nouvelles technologies voit loin |url=https://www.lnc.nc/article/economie/l-observatoire-des-nouvelles-technologies-voit-loin |journal=Les Nouvelles Calédoniennes}}.</ref> . Avy eo, amin'ny maha-mpitondra tenin'ny governemanta azy, dia mandamina izy, manomboka amin'ny3 octobre 2012 birao isam-bolana miaraka amin'ny vahoaka <ref>{{Cite journal |date=27 septembre 2012 |title=Allô le gouvernement, j'écoute |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/allo-le-gouvernement-j-ecoute |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Momba ny hetra, tamin'ny taona 2013 dia niaro ny fanavaozana ny hetra miditra izay mikendry indrindra ny hanova ny fetran'ny fenitry ny hetra izy ary niteraka fifandirana tamin'ny filohan'ny komitin'ny hetra tao amin'ny Kongresy, Caroline Machoro, mpanohana ny fahaleovantena, ary koa tamin'ny Caledonia Together <ref>{{Cite journal |last=P.Ch. |date=22 mai 2013 |title=La guerre est déclarée |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/la-guerre-est-declaree |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Sekretera Jeneralin'ny Hetsika ====
ny21 août 2012 Notendren'i Pierre Frogier ho sekretera jeneralin'ny Rassemblement-UMP <ref>{{Cite journal |date=24 août 2012 |title=Le Rump en pleine restructuration |url=https://www.calameo.com/read/0012504588bb3b9074b5e |journal=DNC}}.</ref> izy. Miaraka amin'ireo olo-malaza hafa, indrindra fa avy amin'ny taranaka tanora, fantatra amin'ny anarana hoe « mpanorina indray " Tao amin'ny fampitam-baovao teo an-toerana, dia naneho hevitra mahery vaika momba an'i Pierre Frogier izy <ref>{{Cite journal |date=24 août 2012 |title=Édito : Le Temps du renouveau |url=https://www.calameo.com/read/0012504588bb3b9074b5e |journal=DNC}}.</ref> .
==== Fananganana ny MPC sy ny UCF ====
Tamin'ny 18 Febroary 2013, raha nizotra ho amin'ny fisarahana ny Rassemblement-UMP, dia naato tamin'ny asany i Gaël Yanno, filoha lefitra voalohany sady mpitondra tenin'ny antoko, ary i Sonia Backès, sekretera jeneraly vonjimaika, filohany, Pierre Frogier.[1] Nofaranana tamin'ny 28 Martsa 2013 ny fiatoana, rehefa nanambara ny fananganana antoko vaovao i Gaël Yanno sy Sonia Backès: ny Caledonian Popular Movement (MPC), niaraka tamin'ny fanohanan'i Jean-François Copé nasionaly. Iray amin'ireo mpitondra tenin'ny hetsika valo i Sonia Backès mandra-pahatongan'ny kongresy nananganana azy, izay nokasaina hatao tamin'ny volana Jona.[2]
Tamin'ny 31 Jolay, Sonia Backès no voatendry ho Sekretera Jeneraly <ref>{{Cite journal |last=Gaël Yanno, propos recueillis par Christopher Albano |date=2 août 2013 |title=Pour une collectivité de la République française de type fédéré |url=https://www.calameo.com/read/001250458e77b8b6171c1 |journal=DNC}}.</ref> .
==== Kandida UCF amin'ny fifidianana 2014 ====
Kandida amin'ny 6 faha-6 i Sonia Backès ao amin'ny « Firaisana ho an'i Nouméa notarihin'i Gaël Yanno tamin'ny fifidianana monisipaly tamin'ny Martsa 2014 tao Nouméa <ref>{{Cite journal |date=12 mars 2014 |title=Neuf communes : 47 listes |url=https://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/municipales-2014/neuf-communes-47-listes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Voafidy ho mpanolotsaina monisipaly izy <ref>{{Cite web |title=Résultats des élections municipales et communautaires 2014 - Nouméa - Résultats reçus 2d tour - Résultats définitifs |url=https://www.interieur.gouv.fr/Elections/Les-resultats/Municipales/elecresult__MN2014/(path)/MN2014/988/988818.html |access-date=25 août 2023 |website=interieur.gouv.fr}}.</ref> .
Ny tena zava-dehibe indrindra dia ny nifidianana azy tamin'ny Aprily 2014 hitarika ny lisitry ny UCF ho an'ny fifidianana isam-paritra amin'ny 11 Mey any Atsimo <ref>{{Cite journal |last=Yann Mainguet |date=11 avril 2014 |title=Backès aux commandes |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/backes-aux-commandes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Natao teo ankavanan'ny toby mpanohitra ny fahaleovantena ny fampielezan-keviny, satria te hifampiraharaha amin'ireo antoko mpanohana ny fahaleovantena mandritra ny herintaona monja izy mba handaminana ny fitsapan-kevi-bahoaka voalohany momba ny fahaleovantena izay nomen'ny Fifanarahana Nouméa tamin'ny 2015 <ref>{{Cite journal |last=AFP |date=7 mai 2014 |title=Indépendance ou non, la question du statut au centre des élections en Nouvelle-Calédonie |url=https://www.tahiti-infos.com/Independance-ou-non-la-question-du-statut-au-centre-des-elections-en-Nouvelle-Caledonie_a100573.html |journal=Tahiti Infos}}.</ref> . Nahazo ny laharana fahatelo izy ireo, taorian'ny Caledonia Together sy ny Front for Unity (FPU, fiaraha-mitantana natsangana nanodidina ny Rally ), tamin'ny 18,14 -n'ny vato ary solontena voafidy 8 <ref>{{Cite journal |date=12 mai 2014 |title=Provinciales : les résultats en bref |url=https://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/provinciales-les-resultats-en-bref |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Taorian'ny latsa-bato, izy no iray tamin'ireo mpanelanelana telo notendren'ny UCF, niaraka tamin'i Gaël Yanno sy Isabelle Lafleur, mba hahatratra ny « fifanarahana fitantanana " miantoka ny maro an'isa tsy mivadika ao amin'ireo andrim-panjakana miaraka amin'ireo mpanohitra azy teo aloha avy amin'ny Calédonie Ensemble sy ny FPU <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=14 mai 2014 |title=Le dîner des loyalistes |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/provinciales-2014/le-diner-des-loyalistes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Izy koa no mitarika ny vondrona UCF ao amin'ny Kongresy <ref>{{Cite journal |last=Claudette Trupit (A.P) |date=22 mai 2014 |title=Cinq groupes politiques au Congrès de Nouvelle-Calédonie |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/2014/05/22/cinq-groupes-politiques-au-congres-de-nouvelle-caledonie-154619.html |journal=NC 1{{re}}}}.</ref> . Saingy, toy ny tamin'ny taona 2009, rehefa voafidy ho ao amin'ny governemanta ny5 juin 2014, dia tsy mipetraka intsony ao amin'ity fivoriana ity izy <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=6 juin 2014 |title=Ligeard sans vice-président. Repères : Les entrants et les sortants du Congrès |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/ligeard-sans-vice-president |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Mpikambana ao amin'ny governemanta Ligeard sy Germain I ====
Tamin'ny faran'ny volana Jona 2014, tao anatin'ny 13&nbsp;Tao amin'ny governemanta natsangana teo ambanin'ny Fifanarahana Nouméa ary notarihin'i Cynthia Ligeard, i Sonia Backès no tompon'andraikitra tamin'ny fanaraha-maso sy ny fandrindrana ny sehatry ny fiarovana ara-tsosialy, ny firaisankina, ny fahasembanana, ny fambolena, ny fiompiana, ny jono ary ny politika momba ny fianakaviana <ref>{{Cite web |last=Cédric Valax |year=2014 |title=Cynthia Ligeard préside le 13ème gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://www.radio1.pf/cynthia-ligeard-preside-le-13eme-gouvernement-de-nouvelle-caledonie/ |access-date=22 août 2023 |website=Radio1 Tahiti}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Gaëlle Grès |date=26 juin 2014 |title=Gouvernement : les secteurs enfin attribués |url=http://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/gouvernement-les-secteurs-enfin-attribues |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Izy koa no nandray ny andraikitry ny filohan'ny Sampan-draharaha misahana ny fisorohana sy ny fanonerana ny loza ara-pambolena na voajanahary any Nouvelle-Calédonie (APICAN) <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=9 août 2014 |title=L'autre alternance |url=https://www.lnc.nc/article/pays/economie/l-autre-alternance |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Raha niatrika hain-tany mafy [[Kaledônia-Vaovao|i Nouvelle-Calédonie]], dia nanambara drafitra fanampiana ho an'ny tantsaha sy ny mpiompy biby fiompy izy <ref>{{Cite journal |date=16 août 2014 |title=Aides anti-sécheresse, mode d'emploi |url=https://www.lnc.nc/article/pays/aides-anti-secheresse-mode-d-emploi |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
ny31 décembre 2014 Voafidy indray ho mpikambana ao amin'ny antoko 14 izy, saingy nandà ny hanapa-kevitra eo amin'ny firotsahan-kofidianan'i Cynthia Ligeard sy Philippe Germain ho filoham-pirenena izy ireo, ka tsy afaka nandray ny andraikiny tanteraka ny mpanatanteraka vaovao <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=3 janvier 2015 |title=Pas de président élu |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/pas-de-president-elu |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Tanteraka izany tamin'ny fifidianana an'i Philippe Germain tamin'nyavril 2015 Avy eo dia niverina tamin'ny sehatra fitarihana sy fanaraha-maso mitovy amin'ny teo aloha izy <ref>{{Cite journal |last=Martin Charmasson |date=3 avril 2015 |title=La répartition des secteurs du 14e gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/2015/04/03/pas-de-surprise-dans-la-repartition-des-secteurs-du-gouvernement-244583.html |journal=NC 1{{re}}}}.</ref> . Nametraka ny tenany tao amin'ny mpanohitra tao anatin'ity governemanta vaovao ity izy, tahaka ireo mpiara-miasa aminy roa avy amin'ny Rassemblement <ref>{{Cite journal |last=Ph. F. |date=4 avril 2015 |title=La répartition des secteurs du 14e gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/un-choix-democratique |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Farany, ny9 juillet 2015, izay miha-manohitra an'i Philippe Germain hatrany ary liana amin'ny mety hisian'ny fananganana vondrona Les Républicains ao amin'ny Kongresy, dia nanambara ny fametraham-pialàny amin'ny governemanta izy, manomboka ny ampitson'iny <ref>{{Cite journal |last=P. Ch. |year=2015 |title=Sonia Backès démissionne |url=https://www.lnc.nc/breve/info-lnc-sonia-backes-demissionne |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=22 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière et Sonia Backès |date=10 juillet 2015 |title=Je veux participer à la construction des Républicains |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/je-veux-participer-a-la-construction-des-republicains |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Filohan'ny vondrona Repoblikana ao amin'ny Kongresy ====
Tamin'ny Jolay 2015, rehefa niverina tao amin'ny Kongresy izy, dia nandray ny andraikitry ny filohan'ny vondrona mpanolotsaina 10 antsoina hoe "The Republicans." Io vondrona io dia nampivondrona ny FPU teo aloha (ary noho izany indrindra ny Le Rassemblement) niaraka tamin'ireo mpanohitra avy amin'ny UCF, anisan'izany i Backès[1],[2]. Nandritra izany fotoana izany ihany koa, dia nametra-pialana tamin'ny toerany ho Sekretera Jeneralin'ny MPC izy, raha mbola mpikambana tao amin'io antoko io[3].
==== Kandida ho an'ny fifidianana solombavambahoaka amin'ny taona 2017 ====
ny11 juin 2017 Tamin'ny fihodinana voalohany tamin'ny fifidianana solombavambahoaka, nahazo vato 17.27 izy. %-n'ny vato, eo aorian'i Philippe Dunoyer ary eo alohan'i Gaël Yanno <ref name="RTL_2017_06_18">{{Cite web |year=2017 |title=Résultats élections législatives 2017 - 1ère circonscription de Nouvelle-Calédonie (988) |url=https://www.rtl.fr/elections-legislatives/departement-nouvelle-caledonie-988/circonscription-01 |access-date=23 août 2023 |website=www.rtl.fr}}.</ref> , <ref>{{Cite web |last=Angélique Souche |year=2017 |title=Législatives : les qualifiés du second tour |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/legislatives-qualifies-du-second-tour-483591.html |access-date=23 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref> . Resy tamin'ny fihodinana faharoa izy tamin'i Philippe Dunoyer izay nahazo 59.15. %-n'ny vato <ref name="RTL_2017_06_18" /> .
==== Filohan'ny Antenimieran'ny Faritany Atsimo ====
En mai 2019, la coalition L'Avenir en confiance, dont Sonia Backès est tête de liste, remporte les élections provinciales, avec vingt élus sur quarante (plus de 40 % des suffrages)[réf. nécessaire]. Le 17 mai, dans l'hémicycle de l'assemblée provinciale, Sonia Backès, affronte au premier tour [[Rock Wamytan]] du [[Front de libération nationale kanak et socialiste|FLNKS]] et [[Milakulo Tukumuli]] de [[L'Éveil océanien]]. Au second tour de scrutin, vingt-trois voix propulsent Sonia Backès présidente de la [[Province Sud (Nouvelle-Calédonie)|province Sud]]<ref>{{Cite web |year=2019 |title=Nouvelle-Calédonie. Les présidents des trois provinces élus |url=https://www.ouest-france.fr/monde/nouvelle-caledonie/nouvelle-caledonie-les-presidents-des-trois-provinces-elus-6354900 |access-date=23 août 2023 |publisher=[[Ouest-France]] |language=fr}}.</ref>,<ref>{{Cite web |last=Jeannette Peteisi |last2=Sheïma Riahi |year=2019 |title=Sonia Backès élue présidente de la province Sud au second tour |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/province-sud/sonia-backes-elue-presidente-province-sud-au-second-tour-711433.html |access-date=23 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref>
Tamin'ny 22 martsa 2020, taorian'ny fanambarana ny fihibohana henjana mba hisorohana ny fihanaky ny valan'aretina Covid-19, dia niantso ny mponina ao amin'ny Faritany Atsimo mba hitoka-monina i Sonia Backès.[1] Roa andro taty aoriana, dia nandidy saron-tava fandidiana iray tapitrisa, saron-tava FFP2 50.000, hydroxychloroquine, ary azithromycin ny filohan'ny Faritany Atsimo.
Tamin'ny 14 Jolay 2024, tao anatin'ny lahateny iray noheverina ho mahery vaika, dia nanohana ny fisarahan'ireo faritany mifototra amin'ny maodely heverina fa akaiky ny [[apartheid]] i Sonia Backès, izay nilazany fa Tsy mitovy ny soatoavina iombonan'ny taranaky ny Eoropeana sy ny mponina Kanak » <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Nouvelle-Calédonie : la loyaliste Sonia Backès demande une "autonomisation des provinces" |url=https://www.france24.com/fr/france/20240714-nouvelle-cal%C3%A9donie-la-loyaliste-sonia-back%C3%A8s-demande-une-autonomisation-des-provinces |access-date=2025-08-01 |website=France 24 |language=fr}}.</ref> .
Noho izany dia mampitaha ny mponina Kanak sy Eoropeana amin'ny " tsy mifangaro ny rano sy ny menaka ", manondro ny fahasamihafana misy eo amin'ny mponina roa tonta eo amin'ny fomba fiainany eo amin'ny fiaraha-monina, ohatra, eo amin'ny toerana omena ny vehivavy ", Na" ao amin'ny rafitra politikany, feodal ho an'ny sasany ary demokratika ho an'ny hafa » <ref>{{Cite web |last=Salvi |first=Ellen |date=2024-07-15 |title=La Nouvelle-Calédonie s’enfonce dans une crise sans fin |url=https://www.mediapart.fr/journal/france/150724/la-nouvelle-caledonie-s-enfonce-dans-une-crise-sans-fin |access-date=2025-08-01 |website=Mediapart |language=fr}}.</ref> , <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Sonia Backès plaide pour une séparation des provinces en Nouvelle-Calédonie |url=https://www.20minutes.fr/societe/4101259-20240714-nouvelle-caledonie-cheffe-file-loyalistes-sonia-backes-plaide-separation-provinces |access-date=2025-08-01 |website=20 Minutes |language=fr}}.</ref> .
Miresaka momba ny sainam-pirenena Kanak izy izay, araka ny filazany, dia lasa " marika voaloton'ny horohoro ary miampanga ireo mpisintaka ny fananana hetsika mponina voalamina tamim-pahakingana mba handresena sy haka ny faritany atsimo "
Ny fisarahan'i Nouvelle-Calédonie ho faritany maromaro dia ho vahaolana ho azy mba " mba hahafahan'ny olona tsirairay miroborobo araka ny faniriany manokana » <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Nouvelle-Calédonie: Sonia Backès (loyaliste) plaide pour une séparation des provinces |url=https://www.lexpress.fr/societe/nouvelle-caledonie-sonia-backes-loyaliste-plaide-pour-une-separation-des-provinces-PHEI5HCPOJBYXIX4AWW5HJ6ESQ/ |access-date=2025-08-01 |website=L'Express |language=fr}}.</ref> .
Manohitra ny Fifanarahana Nouméa izy, izay tsy mamela ity fisarahana ity, izay lazainy ho " mpamadika Nanameloka ihany koa izy tao amin'ny lahateniny ny habibiana mahatsiravina ", NY " asa ambany ary ny fihetsika barbarika "mpikatroka avy amin'ny Sela Mpandrindra ny Hetsika eny an-kianja (CCAT) an'ny FLNKS, izay lazainy ho olona mamon'ny fankahalana " izay maniratsira ny tantarantsika ary manondro ny tetikasa politika mahafaty ", dia ny fahaleovantenan'i Nouvelle-Calédonie.
Tamin'ny 5 Jona 2024, nanambara ny fanafoanana ny fanampiana ara-pitsaboana ho setrin'ny rotaka tany Nouvelle-Calédonie izy, narahin'ny fampiatoana vonjimaika nanomboka ny 15 Jolay 2024, noho ny olana ara-bola. Ity fandaharan'asa fanampiana ara-tsosialy ity dia manome fidirana amin'ny fitsaboana ho an'ny olona 26.000 sahirana ara-bola amin'ny alàlan'ny faktiora mivantana, midika izany fa 10% amin'ny fandaniana ihany no aloany. Nohazavain'i Backès fa afaka mamindra ireo marary tsy afaka mandoa ny fitsaboana any amin'ny tobim-pahasalamana eo an-toerana (CMS) any Greater Nouméa sy Brousse ny dokotera. Naneho ampahibemaso ny tsy fangorahana ny filohan'ny filankevitry ny fitsaboana fa mety hiteraka fatiantoka bebe kokoa amin'ny fiaraha-monina raha sendra misy aretina mafy.[1][2]
==== Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena ====
ny4 juillet 2022 Teo amin'ny {{Nowrap|46 ans}}, i Sonia Backès dia voatendry ho Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena tao amin'ny governemanta faharoan'i [[Élisabeth Borne]], teo ambany fitarihan'i Gérald Darmanin, Minisitry ny Atitany . Mikasa ny hitazona ny andraikitry ny filohan'ny Faritany Atsimon'i Nouvelle-Calédonie izy <ref>{{Cite web |year=2022 |title=De la Nouvelle-Calédonie à Paris : Sonia Backès devient secrétaire d'Etat en charge de la Citoyenneté |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/de-la-nouvelle-caledonie-a-paris-sonia-backes-devient-secretaire-d-etat-en-charge-de-la-citoyennete-1300668.html |access-date=25 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref> .
Tamin'ny Septambra 2022, nanendry an'i Brieuc Frogier, manampahefana voafidy iray hafa avy any Nouvelle-Calédonie sady mpanohana an'i [[Eric Zemmour|Éric Zemmour]] teo aloha izay niaraka tamin'i [[Emmanuel Macron]] taty aoriana, ho mpanolotsaina manokana izy. Taorian'ny adihevitra iray, dia nandao ny toerany izy taKandida tamin'ny fifidianana Antenimieran-doholona tao Nouvelle-Calédonie tamin'ny 24 Septambra 2023 izy, ary resy tamin'ny fihodinana faharoa tamin'ilay kandidà mpomba ny fahaleovantena Robert Xowie, izay nahazoany 44.3%-n'ny vato.[1] Taorian'ny fihaonana tamin'i Emmanuel Macron, dia nanolotra ny fametraham-pialàny tamin'ny governemanta izy tamin'ny 27 Septambra 2023.[2] Nohamafisina tamin'ny alalan'ny didim-panjakana tamin'ny 10 Oktobra 2023 io fametraham-pialàny io, izay nosoloin'i Sabrina Agresti-Roubache tamin'izany fotoana izany.[3]min'ny 7 Septambra <ref>{{Cite web |last=Paul Barcelonne |last2=Hadrien Bect |date=2022-09-07 |title=Un soutien d'Éric Zemmour devient conseiller spécial de la secrétaire d'État à la Citoyenneté |url=https://www.francetvinfo.fr/politique/parti-reconquete/info-franceinfo-un-soutien-d-eric-zemmour-devient-conseiller-special-de-la-secretaire-d-etat-a-la-citoyennete_5347264.html |access-date=2022-09-08 |website=Franceinfo |language=fr-FR}}.</ref> , <ref>{{Cite web |last=Julie Marie-Leconte |date=2022-09-07 |title=Brieuc Frogier, ancien soutien d'Eric Zemmour, quitte son poste de conseiller spécial auprès de la secrétaire d'Etat Sonia Backès |url=https://www.francetvinfo.fr/politique/parti-reconquete/info-franceinfo-brieuc-frogier-ancien-soutien-d-eric-zemmour-quitte-son-poste-de-conseiller-special-aupres-de-la-secretaire-d-etat-sonia-backes_5347855.html |access-date=2022-09-08 |website=Franceinfo |language=fr-FR}}.</ref> .
== Jereo koa ==
=== Lahatsoratra mifandraika ===
* Hetsika Vahoaka Caledoniana
* Ny Hoavy Amim-pahatokiana
* Vehivavy minisitra any Frantsa
* Entin'ny governemanta
=== Rohy ivelany ===
[[Sokajy:Pages avec des traductions non relues]]
9qzvxm81eampoovg17vz6rv1kms4xg3
1135018
1135013
2026-04-12T11:13:18Z
Haër14
35835
/* Tantaram-piainany */
1135018
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=[[Sonia Backès]]|asa=Filohan'ny [[Les Républicains calédoniens|Républicains calédoniens]]|asa hafa=[[Province Sud (Nouvelle-Calédonie)|Présidente de l'assemblée de la Province Sud]]|firenena=[[Nouvelle-Calédonie]]|teraka=21 mai 1976|toerana=Nouméa|taona niasana=RPR (1994-2002)
RPCR (1994-2004)
UMP (2002-2015)
R-UMP (2004-2013)
MPC (2013-2015)
LR-NC (2015-2017)
LRC (depuis 2017)
LREM/RE (depuis 2022)}}
Sonia Backès, teraka tao Nouméa, [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]] tamin'ny 21 Mey 1976, dia [[mpanao politika]] [[Frantsay (vahoaka)|frantsay]] sady sendikalista. Mpanohitra ny [[Fahaleovantena (pôlitika)|fahaleovantena]] izy, niasa tao amin'ny governemanta Nouvelle-Calédonie nanomboka tamin'ny 2009 ka hatramin'ny 2015 ary avy eo dia Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena tao [[Paris]] nanomboka tamin'ny 2022 ka hatramin'ny 2023. Nanomboka tamin'ny 2019, izy no Filohan'ny Antenimieran'ny Faritany Atsimo.
== Tantaram-piainany ==
=== Fahazazana sy fanabeazana ===
Sonia Dos Santos dia teraka tamin'ny 21 Mey 1976 tao Nouméa (Nouvelle-Calédonie). Zafikelin'ireo [[Portogey|Portiogey]] mpifindra monina nandositra ny fitondrana Estado Novo tsy refesi-mandidy notarihan'i [[António de Oliveira Salazar|António de Oliveira]] Salazar izy ary nanorim-ponenana tao Nouméa tamin'ny 1952<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Sonia_Back%C3%A8s#cite_note-lidla-4</ref>. Nanakaiky ny hevitr'ilay mpikatroka manohitra ny fahaleovantena Nouvelle-Calédonie Jacques Lafleur ny rainy<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Sonia_Back%C3%A8s#cite_note-:02-5</ref>.
Rehefa dimy taona izy dia nisara-panambadiana ny ray aman-dreniny ary niara-nipetraka tamin'ny reniny tao Vincennes (Val-de-Marne), any amin'ny tanibe Frantsa izy. Lasa Scientologista ny reniny. Nandritra ny fotoana kelikely, dia nianatra tany amin'ny sekoly Scientology tsy miankina izy, ny Sekolin'ny Fifohazana, saingy rehefa avy nanakatona izany ny fanjakana, dia nanohy ny fianarany tany amin'ny sekoly ambaratonga fototra i Sonia Backès saingy nanohy nitombo tao anatin'ny hetsika Scientology. Noho ny fisalasalana, rehefa avy nampitandrina azy momba ny toetran'ny Scientology toy ny fivavahana ny namany iray, dia nalefan'ny reniny tany Angletera izy, tany Saint Hill, foiben'ny Scientology, izay nandidiana azy hanapaka ny fifandraisana rehetra amin-drainy. Nahavita nandositra izy ary niaraka tamin-drainy tany Nouvelle-Calédonie folo andro taty aoriana. Na izany aza, mametraka fisalasalana momba ity dikan-teny ity ny Le Monde, indrindra fa ny fifanakalozana hafatra an-tsoratra teo amin'i Sonia Backès sy ny reniny ny ampitson'ny nanendrena azy ho ao amin'ny governemanta izay toa mampiseho fa ity tantara ity dia natao hampihetsi-po ny mpanao gazety.
Nanomboka ny fianarany tao amin'ny Oniversite Frantsay Pasifika any Nouméa izy, ary avy eo nahazo mari-pahaizana maîtrise momba [[Matematika|ny matematika]] avy amin'ny Oniversiten'i Pau sy ny faritr'i Adour tamin'ny 1997, nahazo diplaoma fikarohana ara-teknolojia (DRT) momba [[Kajimirindra|ny siansa informatika]] avy amin'ny Oniversiten'i Joseph Fourier (Grenoble-I) ary lasa injeniera informatika avy amin'ny Grenoble Institute of Technology tamin'ny 2001 <ref name="lidla">{{Cite journal |last=[[Bérengère Bonte]] |date=26 octobre 2022 |title=Discussions sur la Nouvelle-Calédonie : qui est Sonia Backès, la secrétaire d’État anti-indépendantiste ? |url=https://www.francetvinfo.fr/replay-radio/l-intrus-de-l-actu/relation-franco-allemande-qui-est-jorg-kukies-le-2e-cerveau-du-chancelier-allemand_5425084.html |journal=France tv info, replay radio de l'émission « L'Intrus de l'actu » |access-date=17 août 2023}}.</ref> . Niditra tao amin'ny Rally for Caledonia in the Republic (RPCR, antoko elatra havanana lehibe manohitra ny fahaleovantena izay nanjaka tamin'ny politika teo an-toerana tamin'izany fotoana izany) izy tamin'ny faha-valo ambin'ny folo taonany, tamin'ny 1994 <ref>{{Cite journal |date=2022-07-04 |title=La Calédonienne Sonia Backès nommée Sécrétaire d’Etat chargée de la Citoyenneté |url=https://www.radio1.pf/la-caledonienne-sonia-backes-nommee-secretaire-detat-chargee-de-la-citoyennete/ |journal=radio1.pf |language=fr}}.</ref>,<ref>{{Cite journal |last=Les décodeurs |date=2023-07-20 |title=Remaniement : qui sont les membres du nouveau gouvernement d’Elisabeth Borne ? |url=https://www.lemonde.fr/les-decodeurs/article/2023/07/20/remaniement-qui-sont-les-membres-du-nouveau-gouvernement-d-elisabeth-borne_6182810_4355770.html |journal=Le Monde.fr |language=fr}}.</ref>. Nandray anjara tamin'ny fampielezan-kevitra tamin'ny fifidianana isam-paritra tamin'ny 2004 <ref name="sbgb">{{Cite journal |last=Nathalie Vermorel |date=20 mars 2012 |title=Sonia Backes : Dans le grand bain |url=https://www.lnc.nc/article/local-l-hebdo/sonia-backes-dans-le-grand-bain |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Niverina tany [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]] izy tamin'ny taona 2001 <ref name="sbgb">{{Cite journal |last=Nathalie Vermorel |date=20 mars 2012 |title=Sonia Backes : Dans le grand bain |url=https://www.lnc.nc/article/local-l-hebdo/sonia-backes-dans-le-grand-bain |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref>, ary niditra tao amin'ny Tale Jeneralin'ny Teknolojian'ny Fampahalalam-baovao sy ny Serivisy (DTSI) an'ny governemanta <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> , <ref>{{Pdf}} {{Cite book |last=Dorothée Tromparent et Hubert Vieille |date=2014 |title=Des clés pour comprendre les syndicats de Nouvelle-Calédonie. Chronique de leur origine, leur histoire et leur évolution |url=https://dtenc.gouv.nc/sites/default/files/atoms/files/00_livre_syndicats_dte.pdf |language=fr |publisher=Editions Djubea}}.</ref> .
=== FIVELOMANA ===
==== sendikà ====
ny17 août 2006, Sonia Backès no voafidy ho filohan'ny UTCFE-CGC <ref>{{Cite journal |date=18 août 2006 |title=Sonia Backes prend les rênes de la CFE-CGC |url=https://www.lnc.nc/article/social/sonia-backes-prend-les-renes-de-la-cfe-cgc |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]]}}.</ref> .
ny2 septembre 2008, nandao ny fiadidian'ny UTCFE-CGC izy mba hifantoka amin'ny politika miaraka amin'ny Rassemblement <ref name="mwsb">{{Cite journal |last=Marc Baltzer et Sonia Backès |date=29 août 2008 |title=Sonia Backes : Je retourne en politique |url=https://www.lnc.nc/article/societe/sonia-backes-je-retourne-en-politique |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]]}}.</ref> .
==== Fiainana ara-politika ====
Rehefa nandao ny hetsika sendikaly izy dia niditra tao amin'ny mpiasan'ny antoko Rassemblement-UMP tao amin'ny Kongresin'i Nouvelle-Calédonie[1]. Raha lazaina amin'ny fomba manokana kokoa, dia lasa mpanolotsaina ho an'ny filohan'ny antenimiera sy ny antoko, Pierre Frogier, izy. Ohatra, nandray anjara tamin'ny dingana ara-dalàna handinihana ny volavolan-dalàna momba ny fiarovana ny asa eo an-toerana izy ary, tamin'io olana io, dia nifandona tamin'ny filohan'ny governemanta, Harold Martin[2].
Kandida amin'ny fifidianana isam-paritany10 mai 2009, amin'ny 12 Toerana tao amin'ny lisitry ny Rassemblement-UMP notarihin'i Pierre Frogier tany Atsimo <ref>{{Cite journal |date=22 avril 2009 |title=10 dans le Sud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/10-dans-le-sud |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref>, izy dia iray amin'ireo solontenan'ny hetsiky ny tanora tao amin'ny antoko <ref>{{Cite journal |last=Henri Lepot |date=14 avril 2009 |title=Le Rassemblement lève le voile sur sa liste Sud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/le-rassemblement-leve-le-voile-sur-sa-liste-sud |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |date=29 avril 2009 |title=Les échos |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-echos-4 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Avy eo dia nahazo ny fe-potoam-piasany voalohany ho mpanolotsaina isam-paritra izy <ref>{{Cite journal |date=11 mai 2009 |title=ça bouge dans les 3 provinces |url=https://www.lnc.nc/article/politique/ca-bouge-dans-les-3-provinces |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> ary koa voafidy ho ao amin'ny Kongresy <ref>{{Cite journal |date=12 mai 2009 |title=Le nouveau visage du Congrès |url=https://www.lnc.nc/article/politique/le-nouveau-visage-du-congres |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Na izany aza, niasa tao vetivety ihany izy, ary voafidy haingana ho ao amin'ny governemanta <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> .
ny5 juin 2009 Voafidy ho mpikambana tao amin'ny governemantan'i Gomès i Sonia Backès <ref name="lidla">{{Cite journal |last=[[Bérengère Bonte]] |date=26 octobre 2022 |title=Discussions sur la Nouvelle-Calédonie : qui est Sonia Backès, la secrétaire d’État anti-indépendantiste ? |url=https://www.francetvinfo.fr/replay-radio/l-intrus-de-l-actu/relation-franco-allemande-qui-est-jorg-kukies-le-2e-cerveau-du-chancelier-allemand_5425084.html |journal=France tv info, replay radio de l'émission « L'Intrus de l'actu » |access-date=17 août 2023}}.</ref> , <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> . Amin'ny maha-mpikambana zandriny indrindra azy, dia tompon'andraikitra tamin'ny sehatry ny fanabeazana <ref name="lnc">{{Cite journal |last=Yann Mainguet |date=25 novembre 2009 |title=Sonia Backes, l'ascension de la benjamine |url=https://www.lnc.nc/article/politique/sonia-backes-l-ascension-de-la-benjamine |journal=Les Nouvelles Calédoniennes}}.</ref> sy ny fanaraha-maso ny olana mifandraika amin'ny fampianarana ambony <ref>{{Pdf}} {{Cite journal |last=Christophe Chabrot |date=2009 |title=Les élections provinciales de Nouvelle-Calédonie
du 10 mai 2009 : contexte et enjeux |url=https://shs.hal.science/halshs-00696681/document |journal=SHS HAL |access-date=24 août 2020}}.</ref> . Ho an'ity governemanta ity, dia nomena andraikitra voalohany indrindra izy amin'ny fitantanana ny fanavaozana feno ny fandaharam-pianarana any amin'ny sekoly ambaratonga fototra sy ny famoronana ny sata maha-mpianatra ho an'ny mponin'i Nouvelle-Calédonie amin'ny alàlan'ny « Tranon'ny Mpianatra » <ref>{{Cite journal |last=D.M. (Agence de presse GHM) |date=9 octobre 2009 |title=Le gouvernement demande l'aide de l'Etat |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Manana fifandraisana sarotra amin'ny filohan'ny governemanta Philippe Gomès ihany koa izy, izay toheriny matetika, toy izany koa ireo mpiara-miasa aminy roa avy amin'ny Rassemblement na ireo mpikambana mpomba ny fahaleovantenan'ny Union calédonienne <ref>{{Cite journal |last=Marc Baltzer |date=4 février 2010 |title=L'affaire Ollivaud divise le gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/l-affaire-ollivaud-divise-le-gouvernement |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Henri Lepot |date=10 février 2010 |title=Gomès mis en minorité sur l'affaire Ollivaud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/gomes-mis-en-minorite-sur-l-affaire-ollivaud |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Sylvain Amiotte |date=17 avril 2010 |title=L'école s'ouvre au débat |url=https://www.lnc.nc/article/education/l-ecole-s-ouvre-au-debat |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> .
==== Mpikambana ao amin'ny governemantan'i Martin III, IV, V ary VI ====
Teo anelanelan'ny volana Martsa sy Jona 2011, dia voafidy indray inefatra ho isan'ireo governemanta nifandimby nandritra io vanim-potoana io izy: Martin III[1], IV[2], V[3], ary VI[4]. Tao amin'ireo governemanta ireo, dia tompon'andraikitra tamin'ny tetibola, ny fitantanam-bola, ny hetra, ny toekarena nomerika, ary ny sehatry ny angovo izy. Niandraikitra ihany koa ny olana mifandraika amin'ny fifandraisana amin'ny alalan'ny feo sy sary ary ny famindrana andraikitra ara-pampianarana izy, ary koa ny maha-mpitondra tenin'ny governemanta azy, sady nitazona ny andraikitra amin'ny fampianarana ambony, izay ampiarahina amin'ny fikarohana ankehitriny[5],[6],[7].
Avy eo, rehefa vita ny famindrana ny fahefana farany mifandraika amin'ny fanabeazana (fampianarana ambaratonga faharoa ho an'ny daholobe, fahasalamana any an-tsekoly, fanabeazana tsy miankina) any Nouvelle-Calédonie,11 Janoary 2012, namela ireo sehatra fanentanana sy fanaraha-maso ireo ho an'i Jean-Claude Briault izy <ref>{{Cite journal |date=23 juillet 2016 |title=Et aussi. Nouvelle répartition des secteurs |url=https://www.lnc.nc/article/pays/et-aussi |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Miandraikitra ny toekarena nomerika, ny15 mars 2011 Izy no nanokatra ny seminera voalohany tao amin'ny Digital Observatory. Ity andrim-panjakana ity, tohanan'ny governemanta, dia natao hanara-maso ny fivoarana sy ireo mpisehatra ao amin'ny sehatra nomerika <ref>{{Cite journal |last=Tomislav Govekar |date=16 mars 2011 |title=L’Observatoire des nouvelles technologies voit loin |url=https://www.lnc.nc/article/economie/l-observatoire-des-nouvelles-technologies-voit-loin |journal=Les Nouvelles Calédoniennes}}.</ref> . Avy eo, amin'ny maha-mpitondra tenin'ny governemanta azy, dia mandamina izy, manomboka amin'ny3 octobre 2012 birao isam-bolana miaraka amin'ny vahoaka <ref>{{Cite journal |date=27 septembre 2012 |title=Allô le gouvernement, j'écoute |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/allo-le-gouvernement-j-ecoute |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Momba ny hetra, tamin'ny taona 2013 dia niaro ny fanavaozana ny hetra miditra izay mikendry indrindra ny hanova ny fetran'ny fenitry ny hetra izy ary niteraka fifandirana tamin'ny filohan'ny komitin'ny hetra tao amin'ny Kongresy, Caroline Machoro, mpanohana ny fahaleovantena, ary koa tamin'ny Caledonia Together <ref>{{Cite journal |last=P.Ch. |date=22 mai 2013 |title=La guerre est déclarée |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/la-guerre-est-declaree |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Sekretera Jeneralin'ny Hetsika ====
ny21 août 2012 Notendren'i Pierre Frogier ho sekretera jeneralin'ny Rassemblement-UMP <ref>{{Cite journal |date=24 août 2012 |title=Le Rump en pleine restructuration |url=https://www.calameo.com/read/0012504588bb3b9074b5e |journal=DNC}}.</ref> izy. Miaraka amin'ireo olo-malaza hafa, indrindra fa avy amin'ny taranaka tanora, fantatra amin'ny anarana hoe « mpanorina indray " Tao amin'ny fampitam-baovao teo an-toerana, dia naneho hevitra mahery vaika momba an'i Pierre Frogier izy <ref>{{Cite journal |date=24 août 2012 |title=Édito : Le Temps du renouveau |url=https://www.calameo.com/read/0012504588bb3b9074b5e |journal=DNC}}.</ref> .
==== Fananganana ny MPC sy ny UCF ====
Tamin'ny 18 Febroary 2013, raha nizotra ho amin'ny fisarahana ny Rassemblement-UMP, dia naato tamin'ny asany i Gaël Yanno, filoha lefitra voalohany sady mpitondra tenin'ny antoko, ary i Sonia Backès, sekretera jeneraly vonjimaika, filohany, Pierre Frogier.[1] Nofaranana tamin'ny 28 Martsa 2013 ny fiatoana, rehefa nanambara ny fananganana antoko vaovao i Gaël Yanno sy Sonia Backès: ny Caledonian Popular Movement (MPC), niaraka tamin'ny fanohanan'i Jean-François Copé nasionaly. Iray amin'ireo mpitondra tenin'ny hetsika valo i Sonia Backès mandra-pahatongan'ny kongresy nananganana azy, izay nokasaina hatao tamin'ny volana Jona.[2]
Tamin'ny 31 Jolay, Sonia Backès no voatendry ho Sekretera Jeneraly <ref>{{Cite journal |last=Gaël Yanno, propos recueillis par Christopher Albano |date=2 août 2013 |title=Pour une collectivité de la République française de type fédéré |url=https://www.calameo.com/read/001250458e77b8b6171c1 |journal=DNC}}.</ref> .
==== Kandida UCF amin'ny fifidianana 2014 ====
Kandida amin'ny 6 faha-6 i Sonia Backès ao amin'ny « Firaisana ho an'i Nouméa notarihin'i Gaël Yanno tamin'ny fifidianana monisipaly tamin'ny Martsa 2014 tao Nouméa <ref>{{Cite journal |date=12 mars 2014 |title=Neuf communes : 47 listes |url=https://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/municipales-2014/neuf-communes-47-listes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Voafidy ho mpanolotsaina monisipaly izy <ref>{{Cite web |title=Résultats des élections municipales et communautaires 2014 - Nouméa - Résultats reçus 2d tour - Résultats définitifs |url=https://www.interieur.gouv.fr/Elections/Les-resultats/Municipales/elecresult__MN2014/(path)/MN2014/988/988818.html |access-date=25 août 2023 |website=interieur.gouv.fr}}.</ref> .
Ny tena zava-dehibe indrindra dia ny nifidianana azy tamin'ny Aprily 2014 hitarika ny lisitry ny UCF ho an'ny fifidianana isam-paritra amin'ny 11 Mey any Atsimo <ref>{{Cite journal |last=Yann Mainguet |date=11 avril 2014 |title=Backès aux commandes |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/backes-aux-commandes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Natao teo ankavanan'ny toby mpanohitra ny fahaleovantena ny fampielezan-keviny, satria te hifampiraharaha amin'ireo antoko mpanohana ny fahaleovantena mandritra ny herintaona monja izy mba handaminana ny fitsapan-kevi-bahoaka voalohany momba ny fahaleovantena izay nomen'ny Fifanarahana Nouméa tamin'ny 2015 <ref>{{Cite journal |last=AFP |date=7 mai 2014 |title=Indépendance ou non, la question du statut au centre des élections en Nouvelle-Calédonie |url=https://www.tahiti-infos.com/Independance-ou-non-la-question-du-statut-au-centre-des-elections-en-Nouvelle-Caledonie_a100573.html |journal=Tahiti Infos}}.</ref> . Nahazo ny laharana fahatelo izy ireo, taorian'ny Caledonia Together sy ny Front for Unity (FPU, fiaraha-mitantana natsangana nanodidina ny Rally ), tamin'ny 18,14 -n'ny vato ary solontena voafidy 8 <ref>{{Cite journal |date=12 mai 2014 |title=Provinciales : les résultats en bref |url=https://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/provinciales-les-resultats-en-bref |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Taorian'ny latsa-bato, izy no iray tamin'ireo mpanelanelana telo notendren'ny UCF, niaraka tamin'i Gaël Yanno sy Isabelle Lafleur, mba hahatratra ny « fifanarahana fitantanana " miantoka ny maro an'isa tsy mivadika ao amin'ireo andrim-panjakana miaraka amin'ireo mpanohitra azy teo aloha avy amin'ny Calédonie Ensemble sy ny FPU <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=14 mai 2014 |title=Le dîner des loyalistes |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/provinciales-2014/le-diner-des-loyalistes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Izy koa no mitarika ny vondrona UCF ao amin'ny Kongresy <ref>{{Cite journal |last=Claudette Trupit (A.P) |date=22 mai 2014 |title=Cinq groupes politiques au Congrès de Nouvelle-Calédonie |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/2014/05/22/cinq-groupes-politiques-au-congres-de-nouvelle-caledonie-154619.html |journal=NC 1{{re}}}}.</ref> . Saingy, toy ny tamin'ny taona 2009, rehefa voafidy ho ao amin'ny governemanta ny5 juin 2014, dia tsy mipetraka intsony ao amin'ity fivoriana ity izy <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=6 juin 2014 |title=Ligeard sans vice-président. Repères : Les entrants et les sortants du Congrès |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/ligeard-sans-vice-president |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Mpikambana ao amin'ny governemanta Ligeard sy Germain I ====
Tamin'ny faran'ny volana Jona 2014, tao anatin'ny 13&nbsp;Tao amin'ny governemanta natsangana teo ambanin'ny Fifanarahana Nouméa ary notarihin'i Cynthia Ligeard, i Sonia Backès no tompon'andraikitra tamin'ny fanaraha-maso sy ny fandrindrana ny sehatry ny fiarovana ara-tsosialy, ny firaisankina, ny fahasembanana, ny fambolena, ny fiompiana, ny jono ary ny politika momba ny fianakaviana <ref>{{Cite web |last=Cédric Valax |year=2014 |title=Cynthia Ligeard préside le 13ème gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://www.radio1.pf/cynthia-ligeard-preside-le-13eme-gouvernement-de-nouvelle-caledonie/ |access-date=22 août 2023 |website=Radio1 Tahiti}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Gaëlle Grès |date=26 juin 2014 |title=Gouvernement : les secteurs enfin attribués |url=http://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/gouvernement-les-secteurs-enfin-attribues |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Izy koa no nandray ny andraikitry ny filohan'ny Sampan-draharaha misahana ny fisorohana sy ny fanonerana ny loza ara-pambolena na voajanahary any Nouvelle-Calédonie (APICAN) <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=9 août 2014 |title=L'autre alternance |url=https://www.lnc.nc/article/pays/economie/l-autre-alternance |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Raha niatrika hain-tany mafy [[Kaledônia-Vaovao|i Nouvelle-Calédonie]], dia nanambara drafitra fanampiana ho an'ny tantsaha sy ny mpiompy biby fiompy izy <ref>{{Cite journal |date=16 août 2014 |title=Aides anti-sécheresse, mode d'emploi |url=https://www.lnc.nc/article/pays/aides-anti-secheresse-mode-d-emploi |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
ny31 décembre 2014 Voafidy indray ho mpikambana ao amin'ny antoko 14 izy, saingy nandà ny hanapa-kevitra eo amin'ny firotsahan-kofidianan'i Cynthia Ligeard sy Philippe Germain ho filoham-pirenena izy ireo, ka tsy afaka nandray ny andraikiny tanteraka ny mpanatanteraka vaovao <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=3 janvier 2015 |title=Pas de président élu |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/pas-de-president-elu |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Tanteraka izany tamin'ny fifidianana an'i Philippe Germain tamin'nyavril 2015 Avy eo dia niverina tamin'ny sehatra fitarihana sy fanaraha-maso mitovy amin'ny teo aloha izy <ref>{{Cite journal |last=Martin Charmasson |date=3 avril 2015 |title=La répartition des secteurs du 14e gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/2015/04/03/pas-de-surprise-dans-la-repartition-des-secteurs-du-gouvernement-244583.html |journal=NC 1{{re}}}}.</ref> . Nametraka ny tenany tao amin'ny mpanohitra tao anatin'ity governemanta vaovao ity izy, tahaka ireo mpiara-miasa aminy roa avy amin'ny Rassemblement <ref>{{Cite journal |last=Ph. F. |date=4 avril 2015 |title=La répartition des secteurs du 14e gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/un-choix-democratique |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Farany, ny9 juillet 2015, izay miha-manohitra an'i Philippe Germain hatrany ary liana amin'ny mety hisian'ny fananganana vondrona Les Républicains ao amin'ny Kongresy, dia nanambara ny fametraham-pialàny amin'ny governemanta izy, manomboka ny ampitson'iny <ref>{{Cite journal |last=P. Ch. |year=2015 |title=Sonia Backès démissionne |url=https://www.lnc.nc/breve/info-lnc-sonia-backes-demissionne |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=22 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière et Sonia Backès |date=10 juillet 2015 |title=Je veux participer à la construction des Républicains |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/je-veux-participer-a-la-construction-des-republicains |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Filohan'ny vondrona Repoblikana ao amin'ny Kongresy ====
Tamin'ny Jolay 2015, rehefa niverina tao amin'ny Kongresy izy, dia nandray ny andraikitry ny filohan'ny vondrona mpanolotsaina 10 antsoina hoe "The Republicans." Io vondrona io dia nampivondrona ny FPU teo aloha (ary noho izany indrindra ny Le Rassemblement) niaraka tamin'ireo mpanohitra avy amin'ny UCF, anisan'izany i Backès[1],[2]. Nandritra izany fotoana izany ihany koa, dia nametra-pialana tamin'ny toerany ho Sekretera Jeneralin'ny MPC izy, raha mbola mpikambana tao amin'io antoko io[3].
==== Kandida ho an'ny fifidianana solombavambahoaka amin'ny taona 2017 ====
ny11 juin 2017 Tamin'ny fihodinana voalohany tamin'ny fifidianana solombavambahoaka, nahazo vato 17.27 izy. %-n'ny vato, eo aorian'i Philippe Dunoyer ary eo alohan'i Gaël Yanno <ref name="RTL_2017_06_18">{{Cite web |year=2017 |title=Résultats élections législatives 2017 - 1ère circonscription de Nouvelle-Calédonie (988) |url=https://www.rtl.fr/elections-legislatives/departement-nouvelle-caledonie-988/circonscription-01 |access-date=23 août 2023 |website=www.rtl.fr}}.</ref> , <ref>{{Cite web |last=Angélique Souche |year=2017 |title=Législatives : les qualifiés du second tour |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/legislatives-qualifies-du-second-tour-483591.html |access-date=23 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref> . Resy tamin'ny fihodinana faharoa izy tamin'i Philippe Dunoyer izay nahazo 59.15. %-n'ny vato <ref name="RTL_2017_06_18" /> .
==== Filohan'ny Antenimieran'ny Faritany Atsimo ====
En mai 2019, la coalition L'Avenir en confiance, dont Sonia Backès est tête de liste, remporte les élections provinciales, avec vingt élus sur quarante (plus de 40 % des suffrages)[réf. nécessaire]. Le 17 mai, dans l'hémicycle de l'assemblée provinciale, Sonia Backès, affronte au premier tour [[Rock Wamytan]] du [[Front de libération nationale kanak et socialiste|FLNKS]] et [[Milakulo Tukumuli]] de [[L'Éveil océanien]]. Au second tour de scrutin, vingt-trois voix propulsent Sonia Backès présidente de la [[Province Sud (Nouvelle-Calédonie)|province Sud]]<ref>{{Cite web |year=2019 |title=Nouvelle-Calédonie. Les présidents des trois provinces élus |url=https://www.ouest-france.fr/monde/nouvelle-caledonie/nouvelle-caledonie-les-presidents-des-trois-provinces-elus-6354900 |access-date=23 août 2023 |publisher=[[Ouest-France]] |language=fr}}.</ref>,<ref>{{Cite web |last=Jeannette Peteisi |last2=Sheïma Riahi |year=2019 |title=Sonia Backès élue présidente de la province Sud au second tour |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/province-sud/sonia-backes-elue-presidente-province-sud-au-second-tour-711433.html |access-date=23 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref>
Tamin'ny 22 martsa 2020, taorian'ny fanambarana ny fihibohana henjana mba hisorohana ny fihanaky ny valan'aretina Covid-19, dia niantso ny mponina ao amin'ny Faritany Atsimo mba hitoka-monina i Sonia Backès.[1] Roa andro taty aoriana, dia nandidy saron-tava fandidiana iray tapitrisa, saron-tava FFP2 50.000, hydroxychloroquine, ary azithromycin ny filohan'ny Faritany Atsimo.
Tamin'ny 14 Jolay 2024, tao anatin'ny lahateny iray noheverina ho mahery vaika, dia nanohana ny fisarahan'ireo faritany mifototra amin'ny maodely heverina fa akaiky ny [[apartheid]] i Sonia Backès, izay nilazany fa Tsy mitovy ny soatoavina iombonan'ny taranaky ny Eoropeana sy ny mponina Kanak » <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Nouvelle-Calédonie : la loyaliste Sonia Backès demande une "autonomisation des provinces" |url=https://www.france24.com/fr/france/20240714-nouvelle-cal%C3%A9donie-la-loyaliste-sonia-back%C3%A8s-demande-une-autonomisation-des-provinces |access-date=2025-08-01 |website=France 24 |language=fr}}.</ref> .
Noho izany dia mampitaha ny mponina Kanak sy Eoropeana amin'ny " tsy mifangaro ny rano sy ny menaka ", manondro ny fahasamihafana misy eo amin'ny mponina roa tonta eo amin'ny fomba fiainany eo amin'ny fiaraha-monina, ohatra, eo amin'ny toerana omena ny vehivavy ", Na" ao amin'ny rafitra politikany, feodal ho an'ny sasany ary demokratika ho an'ny hafa » <ref>{{Cite web |last=Salvi |first=Ellen |date=2024-07-15 |title=La Nouvelle-Calédonie s’enfonce dans une crise sans fin |url=https://www.mediapart.fr/journal/france/150724/la-nouvelle-caledonie-s-enfonce-dans-une-crise-sans-fin |access-date=2025-08-01 |website=Mediapart |language=fr}}.</ref> , <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Sonia Backès plaide pour une séparation des provinces en Nouvelle-Calédonie |url=https://www.20minutes.fr/societe/4101259-20240714-nouvelle-caledonie-cheffe-file-loyalistes-sonia-backes-plaide-separation-provinces |access-date=2025-08-01 |website=20 Minutes |language=fr}}.</ref> .
Miresaka momba ny sainam-pirenena Kanak izy izay, araka ny filazany, dia lasa " marika voaloton'ny horohoro ary miampanga ireo mpisintaka ny fananana hetsika mponina voalamina tamim-pahakingana mba handresena sy haka ny faritany atsimo "
Ny fisarahan'i Nouvelle-Calédonie ho faritany maromaro dia ho vahaolana ho azy mba " mba hahafahan'ny olona tsirairay miroborobo araka ny faniriany manokana » <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Nouvelle-Calédonie: Sonia Backès (loyaliste) plaide pour une séparation des provinces |url=https://www.lexpress.fr/societe/nouvelle-caledonie-sonia-backes-loyaliste-plaide-pour-une-separation-des-provinces-PHEI5HCPOJBYXIX4AWW5HJ6ESQ/ |access-date=2025-08-01 |website=L'Express |language=fr}}.</ref> .
Manohitra ny Fifanarahana Nouméa izy, izay tsy mamela ity fisarahana ity, izay lazainy ho " mpamadika Nanameloka ihany koa izy tao amin'ny lahateniny ny habibiana mahatsiravina ", NY " asa ambany ary ny fihetsika barbarika "mpikatroka avy amin'ny Sela Mpandrindra ny Hetsika eny an-kianja (CCAT) an'ny FLNKS, izay lazainy ho olona mamon'ny fankahalana " izay maniratsira ny tantarantsika ary manondro ny tetikasa politika mahafaty ", dia ny fahaleovantenan'i Nouvelle-Calédonie.
Tamin'ny 5 Jona 2024, nanambara ny fanafoanana ny fanampiana ara-pitsaboana ho setrin'ny rotaka tany Nouvelle-Calédonie izy, narahin'ny fampiatoana vonjimaika nanomboka ny 15 Jolay 2024, noho ny olana ara-bola. Ity fandaharan'asa fanampiana ara-tsosialy ity dia manome fidirana amin'ny fitsaboana ho an'ny olona 26.000 sahirana ara-bola amin'ny alàlan'ny faktiora mivantana, midika izany fa 10% amin'ny fandaniana ihany no aloany. Nohazavain'i Backès fa afaka mamindra ireo marary tsy afaka mandoa ny fitsaboana any amin'ny tobim-pahasalamana eo an-toerana (CMS) any Greater Nouméa sy Brousse ny dokotera. Naneho ampahibemaso ny tsy fangorahana ny filohan'ny filankevitry ny fitsaboana fa mety hiteraka fatiantoka bebe kokoa amin'ny fiaraha-monina raha sendra misy aretina mafy.[1][2]
==== Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena ====
ny4 juillet 2022 Teo amin'ny {{Nowrap|46 ans}}, i Sonia Backès dia voatendry ho Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena tao amin'ny governemanta faharoan'i [[Élisabeth Borne]], teo ambany fitarihan'i Gérald Darmanin, Minisitry ny Atitany . Mikasa ny hitazona ny andraikitry ny filohan'ny Faritany Atsimon'i Nouvelle-Calédonie izy <ref>{{Cite web |year=2022 |title=De la Nouvelle-Calédonie à Paris : Sonia Backès devient secrétaire d'Etat en charge de la Citoyenneté |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/de-la-nouvelle-caledonie-a-paris-sonia-backes-devient-secretaire-d-etat-en-charge-de-la-citoyennete-1300668.html |access-date=25 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref> .
Tamin'ny Septambra 2022, nanendry an'i Brieuc Frogier, manampahefana voafidy iray hafa avy any Nouvelle-Calédonie sady mpanohana an'i [[Eric Zemmour|Éric Zemmour]] teo aloha izay niaraka tamin'i [[Emmanuel Macron]] taty aoriana, ho mpanolotsaina manokana izy. Taorian'ny adihevitra iray, dia nandao ny toerany izy taKandida tamin'ny fifidianana Antenimieran-doholona tao Nouvelle-Calédonie tamin'ny 24 Septambra 2023 izy, ary resy tamin'ny fihodinana faharoa tamin'ilay kandidà mpomba ny fahaleovantena Robert Xowie, izay nahazoany 44.3%-n'ny vato.[1] Taorian'ny fihaonana tamin'i Emmanuel Macron, dia nanolotra ny fametraham-pialàny tamin'ny governemanta izy tamin'ny 27 Septambra 2023.[2] Nohamafisina tamin'ny alalan'ny didim-panjakana tamin'ny 10 Oktobra 2023 io fametraham-pialàny io, izay nosoloin'i Sabrina Agresti-Roubache tamin'izany fotoana izany.[3]min'ny 7 Septambra <ref>{{Cite web |last=Paul Barcelonne |last2=Hadrien Bect |date=2022-09-07 |title=Un soutien d'Éric Zemmour devient conseiller spécial de la secrétaire d'État à la Citoyenneté |url=https://www.francetvinfo.fr/politique/parti-reconquete/info-franceinfo-un-soutien-d-eric-zemmour-devient-conseiller-special-de-la-secretaire-d-etat-a-la-citoyennete_5347264.html |access-date=2022-09-08 |website=Franceinfo |language=fr-FR}}.</ref> , <ref>{{Cite web |last=Julie Marie-Leconte |date=2022-09-07 |title=Brieuc Frogier, ancien soutien d'Eric Zemmour, quitte son poste de conseiller spécial auprès de la secrétaire d'Etat Sonia Backès |url=https://www.francetvinfo.fr/politique/parti-reconquete/info-franceinfo-brieuc-frogier-ancien-soutien-d-eric-zemmour-quitte-son-poste-de-conseiller-special-aupres-de-la-secretaire-d-etat-sonia-backes_5347855.html |access-date=2022-09-08 |website=Franceinfo |language=fr-FR}}.</ref> .
== Jereo koa ==
=== Lahatsoratra mifandraika ===
* Hetsika Vahoaka Caledoniana
* Ny Hoavy Amim-pahatokiana
* Vehivavy minisitra any Frantsa
* Entin'ny governemanta
=== Rohy ivelany ===
[[Sokajy:Pages avec des traductions non relues]]
loe4nmas7kkxhk4k1tzbu8qd1dbsff5
1135019
1135018
2026-04-12T11:14:18Z
Haër14
35835
/* Fiainana ara-politika */
1135019
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=[[Sonia Backès]]|asa=Filohan'ny [[Les Républicains calédoniens|Républicains calédoniens]]|asa hafa=[[Province Sud (Nouvelle-Calédonie)|Présidente de l'assemblée de la Province Sud]]|firenena=[[Nouvelle-Calédonie]]|teraka=21 mai 1976|toerana=Nouméa|taona niasana=RPR (1994-2002)
RPCR (1994-2004)
UMP (2002-2015)
R-UMP (2004-2013)
MPC (2013-2015)
LR-NC (2015-2017)
LRC (depuis 2017)
LREM/RE (depuis 2022)}}
Sonia Backès, teraka tao Nouméa, [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]] tamin'ny 21 Mey 1976, dia [[mpanao politika]] [[Frantsay (vahoaka)|frantsay]] sady sendikalista. Mpanohitra ny [[Fahaleovantena (pôlitika)|fahaleovantena]] izy, niasa tao amin'ny governemanta Nouvelle-Calédonie nanomboka tamin'ny 2009 ka hatramin'ny 2015 ary avy eo dia Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena tao [[Paris]] nanomboka tamin'ny 2022 ka hatramin'ny 2023. Nanomboka tamin'ny 2019, izy no Filohan'ny Antenimieran'ny Faritany Atsimo.
== Tantaram-piainany ==
=== Fahazazana sy fanabeazana ===
Sonia Dos Santos dia teraka tamin'ny 21 Mey 1976 tao Nouméa (Nouvelle-Calédonie). Zafikelin'ireo [[Portogey|Portiogey]] mpifindra monina nandositra ny fitondrana Estado Novo tsy refesi-mandidy notarihan'i [[António de Oliveira Salazar|António de Oliveira]] Salazar izy ary nanorim-ponenana tao Nouméa tamin'ny 1952<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Sonia_Back%C3%A8s#cite_note-lidla-4</ref>. Nanakaiky ny hevitr'ilay mpikatroka manohitra ny fahaleovantena Nouvelle-Calédonie Jacques Lafleur ny rainy<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Sonia_Back%C3%A8s#cite_note-:02-5</ref>.
Rehefa dimy taona izy dia nisara-panambadiana ny ray aman-dreniny ary niara-nipetraka tamin'ny reniny tao Vincennes (Val-de-Marne), any amin'ny tanibe Frantsa izy. Lasa Scientologista ny reniny. Nandritra ny fotoana kelikely, dia nianatra tany amin'ny sekoly Scientology tsy miankina izy, ny Sekolin'ny Fifohazana, saingy rehefa avy nanakatona izany ny fanjakana, dia nanohy ny fianarany tany amin'ny sekoly ambaratonga fototra i Sonia Backès saingy nanohy nitombo tao anatin'ny hetsika Scientology. Noho ny fisalasalana, rehefa avy nampitandrina azy momba ny toetran'ny Scientology toy ny fivavahana ny namany iray, dia nalefan'ny reniny tany Angletera izy, tany Saint Hill, foiben'ny Scientology, izay nandidiana azy hanapaka ny fifandraisana rehetra amin-drainy. Nahavita nandositra izy ary niaraka tamin-drainy tany Nouvelle-Calédonie folo andro taty aoriana. Na izany aza, mametraka fisalasalana momba ity dikan-teny ity ny Le Monde, indrindra fa ny fifanakalozana hafatra an-tsoratra teo amin'i Sonia Backès sy ny reniny ny ampitson'ny nanendrena azy ho ao amin'ny governemanta izay toa mampiseho fa ity tantara ity dia natao hampihetsi-po ny mpanao gazety.
Nanomboka ny fianarany tao amin'ny Oniversite Frantsay Pasifika any Nouméa izy, ary avy eo nahazo mari-pahaizana maîtrise momba [[Matematika|ny matematika]] avy amin'ny Oniversiten'i Pau sy ny faritr'i Adour tamin'ny 1997, nahazo diplaoma fikarohana ara-teknolojia (DRT) momba [[Kajimirindra|ny siansa informatika]] avy amin'ny Oniversiten'i Joseph Fourier (Grenoble-I) ary lasa injeniera informatika avy amin'ny Grenoble Institute of Technology tamin'ny 2001 <ref name="lidla">{{Cite journal |last=[[Bérengère Bonte]] |date=26 octobre 2022 |title=Discussions sur la Nouvelle-Calédonie : qui est Sonia Backès, la secrétaire d’État anti-indépendantiste ? |url=https://www.francetvinfo.fr/replay-radio/l-intrus-de-l-actu/relation-franco-allemande-qui-est-jorg-kukies-le-2e-cerveau-du-chancelier-allemand_5425084.html |journal=France tv info, replay radio de l'émission « L'Intrus de l'actu » |access-date=17 août 2023}}.</ref> . Niditra tao amin'ny Rally for Caledonia in the Republic (RPCR, antoko elatra havanana lehibe manohitra ny fahaleovantena izay nanjaka tamin'ny politika teo an-toerana tamin'izany fotoana izany) izy tamin'ny faha-valo ambin'ny folo taonany, tamin'ny 1994 <ref>{{Cite journal |date=2022-07-04 |title=La Calédonienne Sonia Backès nommée Sécrétaire d’Etat chargée de la Citoyenneté |url=https://www.radio1.pf/la-caledonienne-sonia-backes-nommee-secretaire-detat-chargee-de-la-citoyennete/ |journal=radio1.pf |language=fr}}.</ref>,<ref>{{Cite journal |last=Les décodeurs |date=2023-07-20 |title=Remaniement : qui sont les membres du nouveau gouvernement d’Elisabeth Borne ? |url=https://www.lemonde.fr/les-decodeurs/article/2023/07/20/remaniement-qui-sont-les-membres-du-nouveau-gouvernement-d-elisabeth-borne_6182810_4355770.html |journal=Le Monde.fr |language=fr}}.</ref>. Nandray anjara tamin'ny fampielezan-kevitra tamin'ny fifidianana isam-paritra tamin'ny 2004 <ref name="sbgb">{{Cite journal |last=Nathalie Vermorel |date=20 mars 2012 |title=Sonia Backes : Dans le grand bain |url=https://www.lnc.nc/article/local-l-hebdo/sonia-backes-dans-le-grand-bain |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Niverina tany [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]] izy tamin'ny taona 2001 <ref name="sbgb">{{Cite journal |last=Nathalie Vermorel |date=20 mars 2012 |title=Sonia Backes : Dans le grand bain |url=https://www.lnc.nc/article/local-l-hebdo/sonia-backes-dans-le-grand-bain |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref>, ary niditra tao amin'ny Tale Jeneralin'ny Teknolojian'ny Fampahalalam-baovao sy ny Serivisy (DTSI) an'ny governemanta <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> , <ref>{{Pdf}} {{Cite book |last=Dorothée Tromparent et Hubert Vieille |date=2014 |title=Des clés pour comprendre les syndicats de Nouvelle-Calédonie. Chronique de leur origine, leur histoire et leur évolution |url=https://dtenc.gouv.nc/sites/default/files/atoms/files/00_livre_syndicats_dte.pdf |language=fr |publisher=Editions Djubea}}.</ref> .
=== FIVELOMANA ===
==== sendikà ====
ny17 août 2006, Sonia Backès no voafidy ho filohan'ny UTCFE-CGC <ref>{{Cite journal |date=18 août 2006 |title=Sonia Backes prend les rênes de la CFE-CGC |url=https://www.lnc.nc/article/social/sonia-backes-prend-les-renes-de-la-cfe-cgc |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]]}}.</ref> .
ny2 septembre 2008, nandao ny fiadidian'ny UTCFE-CGC izy mba hifantoka amin'ny politika miaraka amin'ny Rassemblement <ref name="mwsb">{{Cite journal |last=Marc Baltzer et Sonia Backès |date=29 août 2008 |title=Sonia Backes : Je retourne en politique |url=https://www.lnc.nc/article/societe/sonia-backes-je-retourne-en-politique |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]]}}.</ref> .
==== Fiainana ara-politika ====
Rehefa nandao ny hetsika sendikaly izy dia niditra tao amin'ny mpiasan'ny antoko Rassemblement-UMP tao amin'ny Kongresin'i Nouvelle-Calédonie. Raha lazaina amin'ny fomba manokana kokoa, dia lasa mpanolotsaina ho an'ny filohan'ny antenimiera sy ny antoko, Pierre Frogier, izy. Ohatra, nandray anjara tamin'ny dingana ara-dalàna handinihana ny volavolan-dalàna momba ny fiarovana ny asa eo an-toerana izy ary, tamin'io olana io, dia nifandona tamin'ny filohan'ny governemanta, Harold Martin.
Kandida amin'ny fifidianana isam-paritany10 mai 2009, amin'ny 12 Toerana tao amin'ny lisitry ny Rassemblement-UMP notarihin'i Pierre Frogier tany Atsimo <ref>{{Cite journal |date=22 avril 2009 |title=10 dans le Sud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/10-dans-le-sud |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref>, izy dia iray amin'ireo solontenan'ny hetsiky ny tanora tao amin'ny antoko <ref>{{Cite journal |last=Henri Lepot |date=14 avril 2009 |title=Le Rassemblement lève le voile sur sa liste Sud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/le-rassemblement-leve-le-voile-sur-sa-liste-sud |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |date=29 avril 2009 |title=Les échos |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-echos-4 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Avy eo dia nahazo ny fe-potoam-piasany voalohany ho mpanolotsaina isam-paritra izy <ref>{{Cite journal |date=11 mai 2009 |title=ça bouge dans les 3 provinces |url=https://www.lnc.nc/article/politique/ca-bouge-dans-les-3-provinces |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> ary koa voafidy ho ao amin'ny Kongresy <ref>{{Cite journal |date=12 mai 2009 |title=Le nouveau visage du Congrès |url=https://www.lnc.nc/article/politique/le-nouveau-visage-du-congres |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Na izany aza, niasa tao vetivety ihany izy, ary voafidy haingana ho ao amin'ny governemanta <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> .
ny5 juin 2009 Voafidy ho mpikambana tao amin'ny governemantan'i Gomès i Sonia Backès <ref name="lidla">{{Cite journal |last=[[Bérengère Bonte]] |date=26 octobre 2022 |title=Discussions sur la Nouvelle-Calédonie : qui est Sonia Backès, la secrétaire d’État anti-indépendantiste ? |url=https://www.francetvinfo.fr/replay-radio/l-intrus-de-l-actu/relation-franco-allemande-qui-est-jorg-kukies-le-2e-cerveau-du-chancelier-allemand_5425084.html |journal=France tv info, replay radio de l'émission « L'Intrus de l'actu » |access-date=17 août 2023}}.</ref> , <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> . Amin'ny maha-mpikambana zandriny indrindra azy, dia tompon'andraikitra tamin'ny sehatry ny fanabeazana <ref name="lnc">{{Cite journal |last=Yann Mainguet |date=25 novembre 2009 |title=Sonia Backes, l'ascension de la benjamine |url=https://www.lnc.nc/article/politique/sonia-backes-l-ascension-de-la-benjamine |journal=Les Nouvelles Calédoniennes}}.</ref> sy ny fanaraha-maso ny olana mifandraika amin'ny fampianarana ambony <ref>{{Pdf}} {{Cite journal |last=Christophe Chabrot |date=2009 |title=Les élections provinciales de Nouvelle-Calédonie
du 10 mai 2009 : contexte et enjeux |url=https://shs.hal.science/halshs-00696681/document |journal=SHS HAL |access-date=24 août 2020}}.</ref> . Ho an'ity governemanta ity, dia nomena andraikitra voalohany indrindra izy amin'ny fitantanana ny fanavaozana feno ny fandaharam-pianarana any amin'ny sekoly ambaratonga fototra sy ny famoronana ny sata maha-mpianatra ho an'ny mponin'i Nouvelle-Calédonie amin'ny alàlan'ny « Tranon'ny Mpianatra » <ref>{{Cite journal |last=D.M. (Agence de presse GHM) |date=9 octobre 2009 |title=Le gouvernement demande l'aide de l'Etat |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Manana fifandraisana sarotra amin'ny filohan'ny governemanta Philippe Gomès ihany koa izy, izay toheriny matetika, toy izany koa ireo mpiara-miasa aminy roa avy amin'ny Rassemblement na ireo mpikambana mpomba ny fahaleovantenan'ny Union calédonienne <ref>{{Cite journal |last=Marc Baltzer |date=4 février 2010 |title=L'affaire Ollivaud divise le gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/l-affaire-ollivaud-divise-le-gouvernement |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Henri Lepot |date=10 février 2010 |title=Gomès mis en minorité sur l'affaire Ollivaud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/gomes-mis-en-minorite-sur-l-affaire-ollivaud |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Sylvain Amiotte |date=17 avril 2010 |title=L'école s'ouvre au débat |url=https://www.lnc.nc/article/education/l-ecole-s-ouvre-au-debat |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> .
==== Mpikambana ao amin'ny governemantan'i Martin III, IV, V ary VI ====
Teo anelanelan'ny volana Martsa sy Jona 2011, dia voafidy indray inefatra ho isan'ireo governemanta nifandimby nandritra io vanim-potoana io izy: Martin III, IV, V, ary VI Tao amin'ireo governemanta ireo, dia tompon'andraikitra tamin'ny tetibola, ny fitantanam-bola, ny hetra, ny toekarena nomerika, ary ny sehatry ny angovo izy. Niandraikitra ihany koa ny olana mifandraika amin'ny fifandraisana amin'ny alalan'ny feo sy sary ary ny famindrana andraikitra ara-pampianarana izy, ary koa ny maha-mpitondra tenin'ny governemanta azy, sady nitazona ny andraikitra amin'ny fampianarana ambony, izay ampiarahina amin'ny fikarohana ankehitriny
Avy eo, rehefa vita ny famindrana ny fahefana farany mifandraika amin'ny fanabeazana (fampianarana ambaratonga faharoa ho an'ny daholobe, fahasalamana any an-tsekoly, fanabeazana tsy miankina) any Nouvelle-Calédonie,11 Janoary 2012, namela ireo sehatra fanentanana sy fanaraha-maso ireo ho an'i Jean-Claude Briault izy <ref>{{Cite journal |date=23 juillet 2016 |title=Et aussi. Nouvelle répartition des secteurs |url=https://www.lnc.nc/article/pays/et-aussi |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Miandraikitra ny toekarena nomerika, ny15 mars 2011 Izy no nanokatra ny seminera voalohany tao amin'ny Digital Observatory. Ity andrim-panjakana ity, tohanan'ny governemanta, dia natao hanara-maso ny fivoarana sy ireo mpisehatra ao amin'ny sehatra nomerika <ref>{{Cite journal |last=Tomislav Govekar |date=16 mars 2011 |title=L’Observatoire des nouvelles technologies voit loin |url=https://www.lnc.nc/article/economie/l-observatoire-des-nouvelles-technologies-voit-loin |journal=Les Nouvelles Calédoniennes}}.</ref> . Avy eo, amin'ny maha-mpitondra tenin'ny governemanta azy, dia mandamina izy, manomboka amin'ny3 octobre 2012 birao isam-bolana miaraka amin'ny vahoaka <ref>{{Cite journal |date=27 septembre 2012 |title=Allô le gouvernement, j'écoute |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/allo-le-gouvernement-j-ecoute |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Momba ny hetra, tamin'ny taona 2013 dia niaro ny fanavaozana ny hetra miditra izay mikendry indrindra ny hanova ny fetran'ny fenitry ny hetra izy ary niteraka fifandirana tamin'ny filohan'ny komitin'ny hetra tao amin'ny Kongresy, Caroline Machoro, mpanohana ny fahaleovantena, ary koa tamin'ny Caledonia Together <ref>{{Cite journal |last=P.Ch. |date=22 mai 2013 |title=La guerre est déclarée |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/la-guerre-est-declaree |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Sekretera Jeneralin'ny Hetsika ====
ny21 août 2012 Notendren'i Pierre Frogier ho sekretera jeneralin'ny Rassemblement-UMP <ref>{{Cite journal |date=24 août 2012 |title=Le Rump en pleine restructuration |url=https://www.calameo.com/read/0012504588bb3b9074b5e |journal=DNC}}.</ref> izy. Miaraka amin'ireo olo-malaza hafa, indrindra fa avy amin'ny taranaka tanora, fantatra amin'ny anarana hoe « mpanorina indray " Tao amin'ny fampitam-baovao teo an-toerana, dia naneho hevitra mahery vaika momba an'i Pierre Frogier izy <ref>{{Cite journal |date=24 août 2012 |title=Édito : Le Temps du renouveau |url=https://www.calameo.com/read/0012504588bb3b9074b5e |journal=DNC}}.</ref> .
==== Fananganana ny MPC sy ny UCF ====
Tamin'ny 18 Febroary 2013, raha nizotra ho amin'ny fisarahana ny Rassemblement-UMP, dia naato tamin'ny asany i Gaël Yanno, filoha lefitra voalohany sady mpitondra tenin'ny antoko, ary i Sonia Backès, sekretera jeneraly vonjimaika, filohany, Pierre Frogier.[1] Nofaranana tamin'ny 28 Martsa 2013 ny fiatoana, rehefa nanambara ny fananganana antoko vaovao i Gaël Yanno sy Sonia Backès: ny Caledonian Popular Movement (MPC), niaraka tamin'ny fanohanan'i Jean-François Copé nasionaly. Iray amin'ireo mpitondra tenin'ny hetsika valo i Sonia Backès mandra-pahatongan'ny kongresy nananganana azy, izay nokasaina hatao tamin'ny volana Jona.[2]
Tamin'ny 31 Jolay, Sonia Backès no voatendry ho Sekretera Jeneraly <ref>{{Cite journal |last=Gaël Yanno, propos recueillis par Christopher Albano |date=2 août 2013 |title=Pour une collectivité de la République française de type fédéré |url=https://www.calameo.com/read/001250458e77b8b6171c1 |journal=DNC}}.</ref> .
==== Kandida UCF amin'ny fifidianana 2014 ====
Kandida amin'ny 6 faha-6 i Sonia Backès ao amin'ny « Firaisana ho an'i Nouméa notarihin'i Gaël Yanno tamin'ny fifidianana monisipaly tamin'ny Martsa 2014 tao Nouméa <ref>{{Cite journal |date=12 mars 2014 |title=Neuf communes : 47 listes |url=https://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/municipales-2014/neuf-communes-47-listes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Voafidy ho mpanolotsaina monisipaly izy <ref>{{Cite web |title=Résultats des élections municipales et communautaires 2014 - Nouméa - Résultats reçus 2d tour - Résultats définitifs |url=https://www.interieur.gouv.fr/Elections/Les-resultats/Municipales/elecresult__MN2014/(path)/MN2014/988/988818.html |access-date=25 août 2023 |website=interieur.gouv.fr}}.</ref> .
Ny tena zava-dehibe indrindra dia ny nifidianana azy tamin'ny Aprily 2014 hitarika ny lisitry ny UCF ho an'ny fifidianana isam-paritra amin'ny 11 Mey any Atsimo <ref>{{Cite journal |last=Yann Mainguet |date=11 avril 2014 |title=Backès aux commandes |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/backes-aux-commandes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Natao teo ankavanan'ny toby mpanohitra ny fahaleovantena ny fampielezan-keviny, satria te hifampiraharaha amin'ireo antoko mpanohana ny fahaleovantena mandritra ny herintaona monja izy mba handaminana ny fitsapan-kevi-bahoaka voalohany momba ny fahaleovantena izay nomen'ny Fifanarahana Nouméa tamin'ny 2015 <ref>{{Cite journal |last=AFP |date=7 mai 2014 |title=Indépendance ou non, la question du statut au centre des élections en Nouvelle-Calédonie |url=https://www.tahiti-infos.com/Independance-ou-non-la-question-du-statut-au-centre-des-elections-en-Nouvelle-Caledonie_a100573.html |journal=Tahiti Infos}}.</ref> . Nahazo ny laharana fahatelo izy ireo, taorian'ny Caledonia Together sy ny Front for Unity (FPU, fiaraha-mitantana natsangana nanodidina ny Rally ), tamin'ny 18,14 -n'ny vato ary solontena voafidy 8 <ref>{{Cite journal |date=12 mai 2014 |title=Provinciales : les résultats en bref |url=https://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/provinciales-les-resultats-en-bref |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Taorian'ny latsa-bato, izy no iray tamin'ireo mpanelanelana telo notendren'ny UCF, niaraka tamin'i Gaël Yanno sy Isabelle Lafleur, mba hahatratra ny « fifanarahana fitantanana " miantoka ny maro an'isa tsy mivadika ao amin'ireo andrim-panjakana miaraka amin'ireo mpanohitra azy teo aloha avy amin'ny Calédonie Ensemble sy ny FPU <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=14 mai 2014 |title=Le dîner des loyalistes |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/provinciales-2014/le-diner-des-loyalistes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Izy koa no mitarika ny vondrona UCF ao amin'ny Kongresy <ref>{{Cite journal |last=Claudette Trupit (A.P) |date=22 mai 2014 |title=Cinq groupes politiques au Congrès de Nouvelle-Calédonie |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/2014/05/22/cinq-groupes-politiques-au-congres-de-nouvelle-caledonie-154619.html |journal=NC 1{{re}}}}.</ref> . Saingy, toy ny tamin'ny taona 2009, rehefa voafidy ho ao amin'ny governemanta ny5 juin 2014, dia tsy mipetraka intsony ao amin'ity fivoriana ity izy <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=6 juin 2014 |title=Ligeard sans vice-président. Repères : Les entrants et les sortants du Congrès |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/ligeard-sans-vice-president |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Mpikambana ao amin'ny governemanta Ligeard sy Germain I ====
Tamin'ny faran'ny volana Jona 2014, tao anatin'ny 13&nbsp;Tao amin'ny governemanta natsangana teo ambanin'ny Fifanarahana Nouméa ary notarihin'i Cynthia Ligeard, i Sonia Backès no tompon'andraikitra tamin'ny fanaraha-maso sy ny fandrindrana ny sehatry ny fiarovana ara-tsosialy, ny firaisankina, ny fahasembanana, ny fambolena, ny fiompiana, ny jono ary ny politika momba ny fianakaviana <ref>{{Cite web |last=Cédric Valax |year=2014 |title=Cynthia Ligeard préside le 13ème gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://www.radio1.pf/cynthia-ligeard-preside-le-13eme-gouvernement-de-nouvelle-caledonie/ |access-date=22 août 2023 |website=Radio1 Tahiti}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Gaëlle Grès |date=26 juin 2014 |title=Gouvernement : les secteurs enfin attribués |url=http://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/gouvernement-les-secteurs-enfin-attribues |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Izy koa no nandray ny andraikitry ny filohan'ny Sampan-draharaha misahana ny fisorohana sy ny fanonerana ny loza ara-pambolena na voajanahary any Nouvelle-Calédonie (APICAN) <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=9 août 2014 |title=L'autre alternance |url=https://www.lnc.nc/article/pays/economie/l-autre-alternance |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Raha niatrika hain-tany mafy [[Kaledônia-Vaovao|i Nouvelle-Calédonie]], dia nanambara drafitra fanampiana ho an'ny tantsaha sy ny mpiompy biby fiompy izy <ref>{{Cite journal |date=16 août 2014 |title=Aides anti-sécheresse, mode d'emploi |url=https://www.lnc.nc/article/pays/aides-anti-secheresse-mode-d-emploi |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
ny31 décembre 2014 Voafidy indray ho mpikambana ao amin'ny antoko 14 izy, saingy nandà ny hanapa-kevitra eo amin'ny firotsahan-kofidianan'i Cynthia Ligeard sy Philippe Germain ho filoham-pirenena izy ireo, ka tsy afaka nandray ny andraikiny tanteraka ny mpanatanteraka vaovao <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=3 janvier 2015 |title=Pas de président élu |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/pas-de-president-elu |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Tanteraka izany tamin'ny fifidianana an'i Philippe Germain tamin'nyavril 2015 Avy eo dia niverina tamin'ny sehatra fitarihana sy fanaraha-maso mitovy amin'ny teo aloha izy <ref>{{Cite journal |last=Martin Charmasson |date=3 avril 2015 |title=La répartition des secteurs du 14e gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/2015/04/03/pas-de-surprise-dans-la-repartition-des-secteurs-du-gouvernement-244583.html |journal=NC 1{{re}}}}.</ref> . Nametraka ny tenany tao amin'ny mpanohitra tao anatin'ity governemanta vaovao ity izy, tahaka ireo mpiara-miasa aminy roa avy amin'ny Rassemblement <ref>{{Cite journal |last=Ph. F. |date=4 avril 2015 |title=La répartition des secteurs du 14e gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/un-choix-democratique |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Farany, ny9 juillet 2015, izay miha-manohitra an'i Philippe Germain hatrany ary liana amin'ny mety hisian'ny fananganana vondrona Les Républicains ao amin'ny Kongresy, dia nanambara ny fametraham-pialàny amin'ny governemanta izy, manomboka ny ampitson'iny <ref>{{Cite journal |last=P. Ch. |year=2015 |title=Sonia Backès démissionne |url=https://www.lnc.nc/breve/info-lnc-sonia-backes-demissionne |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=22 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière et Sonia Backès |date=10 juillet 2015 |title=Je veux participer à la construction des Républicains |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/je-veux-participer-a-la-construction-des-republicains |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Filohan'ny vondrona Repoblikana ao amin'ny Kongresy ====
Tamin'ny Jolay 2015, rehefa niverina tao amin'ny Kongresy izy, dia nandray ny andraikitry ny filohan'ny vondrona mpanolotsaina 10 antsoina hoe "The Republicans." Io vondrona io dia nampivondrona ny FPU teo aloha (ary noho izany indrindra ny Le Rassemblement) niaraka tamin'ireo mpanohitra avy amin'ny UCF, anisan'izany i Backès[1],[2]. Nandritra izany fotoana izany ihany koa, dia nametra-pialana tamin'ny toerany ho Sekretera Jeneralin'ny MPC izy, raha mbola mpikambana tao amin'io antoko io[3].
==== Kandida ho an'ny fifidianana solombavambahoaka amin'ny taona 2017 ====
ny11 juin 2017 Tamin'ny fihodinana voalohany tamin'ny fifidianana solombavambahoaka, nahazo vato 17.27 izy. %-n'ny vato, eo aorian'i Philippe Dunoyer ary eo alohan'i Gaël Yanno <ref name="RTL_2017_06_18">{{Cite web |year=2017 |title=Résultats élections législatives 2017 - 1ère circonscription de Nouvelle-Calédonie (988) |url=https://www.rtl.fr/elections-legislatives/departement-nouvelle-caledonie-988/circonscription-01 |access-date=23 août 2023 |website=www.rtl.fr}}.</ref> , <ref>{{Cite web |last=Angélique Souche |year=2017 |title=Législatives : les qualifiés du second tour |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/legislatives-qualifies-du-second-tour-483591.html |access-date=23 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref> . Resy tamin'ny fihodinana faharoa izy tamin'i Philippe Dunoyer izay nahazo 59.15. %-n'ny vato <ref name="RTL_2017_06_18" /> .
==== Filohan'ny Antenimieran'ny Faritany Atsimo ====
En mai 2019, la coalition L'Avenir en confiance, dont Sonia Backès est tête de liste, remporte les élections provinciales, avec vingt élus sur quarante (plus de 40 % des suffrages)[réf. nécessaire]. Le 17 mai, dans l'hémicycle de l'assemblée provinciale, Sonia Backès, affronte au premier tour [[Rock Wamytan]] du [[Front de libération nationale kanak et socialiste|FLNKS]] et [[Milakulo Tukumuli]] de [[L'Éveil océanien]]. Au second tour de scrutin, vingt-trois voix propulsent Sonia Backès présidente de la [[Province Sud (Nouvelle-Calédonie)|province Sud]]<ref>{{Cite web |year=2019 |title=Nouvelle-Calédonie. Les présidents des trois provinces élus |url=https://www.ouest-france.fr/monde/nouvelle-caledonie/nouvelle-caledonie-les-presidents-des-trois-provinces-elus-6354900 |access-date=23 août 2023 |publisher=[[Ouest-France]] |language=fr}}.</ref>,<ref>{{Cite web |last=Jeannette Peteisi |last2=Sheïma Riahi |year=2019 |title=Sonia Backès élue présidente de la province Sud au second tour |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/province-sud/sonia-backes-elue-presidente-province-sud-au-second-tour-711433.html |access-date=23 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref>
Tamin'ny 22 martsa 2020, taorian'ny fanambarana ny fihibohana henjana mba hisorohana ny fihanaky ny valan'aretina Covid-19, dia niantso ny mponina ao amin'ny Faritany Atsimo mba hitoka-monina i Sonia Backès.[1] Roa andro taty aoriana, dia nandidy saron-tava fandidiana iray tapitrisa, saron-tava FFP2 50.000, hydroxychloroquine, ary azithromycin ny filohan'ny Faritany Atsimo.
Tamin'ny 14 Jolay 2024, tao anatin'ny lahateny iray noheverina ho mahery vaika, dia nanohana ny fisarahan'ireo faritany mifototra amin'ny maodely heverina fa akaiky ny [[apartheid]] i Sonia Backès, izay nilazany fa Tsy mitovy ny soatoavina iombonan'ny taranaky ny Eoropeana sy ny mponina Kanak » <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Nouvelle-Calédonie : la loyaliste Sonia Backès demande une "autonomisation des provinces" |url=https://www.france24.com/fr/france/20240714-nouvelle-cal%C3%A9donie-la-loyaliste-sonia-back%C3%A8s-demande-une-autonomisation-des-provinces |access-date=2025-08-01 |website=France 24 |language=fr}}.</ref> .
Noho izany dia mampitaha ny mponina Kanak sy Eoropeana amin'ny " tsy mifangaro ny rano sy ny menaka ", manondro ny fahasamihafana misy eo amin'ny mponina roa tonta eo amin'ny fomba fiainany eo amin'ny fiaraha-monina, ohatra, eo amin'ny toerana omena ny vehivavy ", Na" ao amin'ny rafitra politikany, feodal ho an'ny sasany ary demokratika ho an'ny hafa » <ref>{{Cite web |last=Salvi |first=Ellen |date=2024-07-15 |title=La Nouvelle-Calédonie s’enfonce dans une crise sans fin |url=https://www.mediapart.fr/journal/france/150724/la-nouvelle-caledonie-s-enfonce-dans-une-crise-sans-fin |access-date=2025-08-01 |website=Mediapart |language=fr}}.</ref> , <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Sonia Backès plaide pour une séparation des provinces en Nouvelle-Calédonie |url=https://www.20minutes.fr/societe/4101259-20240714-nouvelle-caledonie-cheffe-file-loyalistes-sonia-backes-plaide-separation-provinces |access-date=2025-08-01 |website=20 Minutes |language=fr}}.</ref> .
Miresaka momba ny sainam-pirenena Kanak izy izay, araka ny filazany, dia lasa " marika voaloton'ny horohoro ary miampanga ireo mpisintaka ny fananana hetsika mponina voalamina tamim-pahakingana mba handresena sy haka ny faritany atsimo "
Ny fisarahan'i Nouvelle-Calédonie ho faritany maromaro dia ho vahaolana ho azy mba " mba hahafahan'ny olona tsirairay miroborobo araka ny faniriany manokana » <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Nouvelle-Calédonie: Sonia Backès (loyaliste) plaide pour une séparation des provinces |url=https://www.lexpress.fr/societe/nouvelle-caledonie-sonia-backes-loyaliste-plaide-pour-une-separation-des-provinces-PHEI5HCPOJBYXIX4AWW5HJ6ESQ/ |access-date=2025-08-01 |website=L'Express |language=fr}}.</ref> .
Manohitra ny Fifanarahana Nouméa izy, izay tsy mamela ity fisarahana ity, izay lazainy ho " mpamadika Nanameloka ihany koa izy tao amin'ny lahateniny ny habibiana mahatsiravina ", NY " asa ambany ary ny fihetsika barbarika "mpikatroka avy amin'ny Sela Mpandrindra ny Hetsika eny an-kianja (CCAT) an'ny FLNKS, izay lazainy ho olona mamon'ny fankahalana " izay maniratsira ny tantarantsika ary manondro ny tetikasa politika mahafaty ", dia ny fahaleovantenan'i Nouvelle-Calédonie.
Tamin'ny 5 Jona 2024, nanambara ny fanafoanana ny fanampiana ara-pitsaboana ho setrin'ny rotaka tany Nouvelle-Calédonie izy, narahin'ny fampiatoana vonjimaika nanomboka ny 15 Jolay 2024, noho ny olana ara-bola. Ity fandaharan'asa fanampiana ara-tsosialy ity dia manome fidirana amin'ny fitsaboana ho an'ny olona 26.000 sahirana ara-bola amin'ny alàlan'ny faktiora mivantana, midika izany fa 10% amin'ny fandaniana ihany no aloany. Nohazavain'i Backès fa afaka mamindra ireo marary tsy afaka mandoa ny fitsaboana any amin'ny tobim-pahasalamana eo an-toerana (CMS) any Greater Nouméa sy Brousse ny dokotera. Naneho ampahibemaso ny tsy fangorahana ny filohan'ny filankevitry ny fitsaboana fa mety hiteraka fatiantoka bebe kokoa amin'ny fiaraha-monina raha sendra misy aretina mafy.[1][2]
==== Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena ====
ny4 juillet 2022 Teo amin'ny {{Nowrap|46 ans}}, i Sonia Backès dia voatendry ho Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena tao amin'ny governemanta faharoan'i [[Élisabeth Borne]], teo ambany fitarihan'i Gérald Darmanin, Minisitry ny Atitany . Mikasa ny hitazona ny andraikitry ny filohan'ny Faritany Atsimon'i Nouvelle-Calédonie izy <ref>{{Cite web |year=2022 |title=De la Nouvelle-Calédonie à Paris : Sonia Backès devient secrétaire d'Etat en charge de la Citoyenneté |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/de-la-nouvelle-caledonie-a-paris-sonia-backes-devient-secretaire-d-etat-en-charge-de-la-citoyennete-1300668.html |access-date=25 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref> .
Tamin'ny Septambra 2022, nanendry an'i Brieuc Frogier, manampahefana voafidy iray hafa avy any Nouvelle-Calédonie sady mpanohana an'i [[Eric Zemmour|Éric Zemmour]] teo aloha izay niaraka tamin'i [[Emmanuel Macron]] taty aoriana, ho mpanolotsaina manokana izy. Taorian'ny adihevitra iray, dia nandao ny toerany izy taKandida tamin'ny fifidianana Antenimieran-doholona tao Nouvelle-Calédonie tamin'ny 24 Septambra 2023 izy, ary resy tamin'ny fihodinana faharoa tamin'ilay kandidà mpomba ny fahaleovantena Robert Xowie, izay nahazoany 44.3%-n'ny vato.[1] Taorian'ny fihaonana tamin'i Emmanuel Macron, dia nanolotra ny fametraham-pialàny tamin'ny governemanta izy tamin'ny 27 Septambra 2023.[2] Nohamafisina tamin'ny alalan'ny didim-panjakana tamin'ny 10 Oktobra 2023 io fametraham-pialàny io, izay nosoloin'i Sabrina Agresti-Roubache tamin'izany fotoana izany.[3]min'ny 7 Septambra <ref>{{Cite web |last=Paul Barcelonne |last2=Hadrien Bect |date=2022-09-07 |title=Un soutien d'Éric Zemmour devient conseiller spécial de la secrétaire d'État à la Citoyenneté |url=https://www.francetvinfo.fr/politique/parti-reconquete/info-franceinfo-un-soutien-d-eric-zemmour-devient-conseiller-special-de-la-secretaire-d-etat-a-la-citoyennete_5347264.html |access-date=2022-09-08 |website=Franceinfo |language=fr-FR}}.</ref> , <ref>{{Cite web |last=Julie Marie-Leconte |date=2022-09-07 |title=Brieuc Frogier, ancien soutien d'Eric Zemmour, quitte son poste de conseiller spécial auprès de la secrétaire d'Etat Sonia Backès |url=https://www.francetvinfo.fr/politique/parti-reconquete/info-franceinfo-brieuc-frogier-ancien-soutien-d-eric-zemmour-quitte-son-poste-de-conseiller-special-aupres-de-la-secretaire-d-etat-sonia-backes_5347855.html |access-date=2022-09-08 |website=Franceinfo |language=fr-FR}}.</ref> .
== Jereo koa ==
=== Lahatsoratra mifandraika ===
* Hetsika Vahoaka Caledoniana
* Ny Hoavy Amim-pahatokiana
* Vehivavy minisitra any Frantsa
* Entin'ny governemanta
=== Rohy ivelany ===
[[Sokajy:Pages avec des traductions non relues]]
feo465ct2xvugdd9xquz0xtb8m4s2lx
1135020
1135019
2026-04-12T11:14:52Z
Haër14
35835
/* Sekretera Jeneralin'ny Hetsika */
1135020
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=[[Sonia Backès]]|asa=Filohan'ny [[Les Républicains calédoniens|Républicains calédoniens]]|asa hafa=[[Province Sud (Nouvelle-Calédonie)|Présidente de l'assemblée de la Province Sud]]|firenena=[[Nouvelle-Calédonie]]|teraka=21 mai 1976|toerana=Nouméa|taona niasana=RPR (1994-2002)
RPCR (1994-2004)
UMP (2002-2015)
R-UMP (2004-2013)
MPC (2013-2015)
LR-NC (2015-2017)
LRC (depuis 2017)
LREM/RE (depuis 2022)}}
Sonia Backès, teraka tao Nouméa, [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]] tamin'ny 21 Mey 1976, dia [[mpanao politika]] [[Frantsay (vahoaka)|frantsay]] sady sendikalista. Mpanohitra ny [[Fahaleovantena (pôlitika)|fahaleovantena]] izy, niasa tao amin'ny governemanta Nouvelle-Calédonie nanomboka tamin'ny 2009 ka hatramin'ny 2015 ary avy eo dia Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena tao [[Paris]] nanomboka tamin'ny 2022 ka hatramin'ny 2023. Nanomboka tamin'ny 2019, izy no Filohan'ny Antenimieran'ny Faritany Atsimo.
== Tantaram-piainany ==
=== Fahazazana sy fanabeazana ===
Sonia Dos Santos dia teraka tamin'ny 21 Mey 1976 tao Nouméa (Nouvelle-Calédonie). Zafikelin'ireo [[Portogey|Portiogey]] mpifindra monina nandositra ny fitondrana Estado Novo tsy refesi-mandidy notarihan'i [[António de Oliveira Salazar|António de Oliveira]] Salazar izy ary nanorim-ponenana tao Nouméa tamin'ny 1952<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Sonia_Back%C3%A8s#cite_note-lidla-4</ref>. Nanakaiky ny hevitr'ilay mpikatroka manohitra ny fahaleovantena Nouvelle-Calédonie Jacques Lafleur ny rainy<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Sonia_Back%C3%A8s#cite_note-:02-5</ref>.
Rehefa dimy taona izy dia nisara-panambadiana ny ray aman-dreniny ary niara-nipetraka tamin'ny reniny tao Vincennes (Val-de-Marne), any amin'ny tanibe Frantsa izy. Lasa Scientologista ny reniny. Nandritra ny fotoana kelikely, dia nianatra tany amin'ny sekoly Scientology tsy miankina izy, ny Sekolin'ny Fifohazana, saingy rehefa avy nanakatona izany ny fanjakana, dia nanohy ny fianarany tany amin'ny sekoly ambaratonga fototra i Sonia Backès saingy nanohy nitombo tao anatin'ny hetsika Scientology. Noho ny fisalasalana, rehefa avy nampitandrina azy momba ny toetran'ny Scientology toy ny fivavahana ny namany iray, dia nalefan'ny reniny tany Angletera izy, tany Saint Hill, foiben'ny Scientology, izay nandidiana azy hanapaka ny fifandraisana rehetra amin-drainy. Nahavita nandositra izy ary niaraka tamin-drainy tany Nouvelle-Calédonie folo andro taty aoriana. Na izany aza, mametraka fisalasalana momba ity dikan-teny ity ny Le Monde, indrindra fa ny fifanakalozana hafatra an-tsoratra teo amin'i Sonia Backès sy ny reniny ny ampitson'ny nanendrena azy ho ao amin'ny governemanta izay toa mampiseho fa ity tantara ity dia natao hampihetsi-po ny mpanao gazety.
Nanomboka ny fianarany tao amin'ny Oniversite Frantsay Pasifika any Nouméa izy, ary avy eo nahazo mari-pahaizana maîtrise momba [[Matematika|ny matematika]] avy amin'ny Oniversiten'i Pau sy ny faritr'i Adour tamin'ny 1997, nahazo diplaoma fikarohana ara-teknolojia (DRT) momba [[Kajimirindra|ny siansa informatika]] avy amin'ny Oniversiten'i Joseph Fourier (Grenoble-I) ary lasa injeniera informatika avy amin'ny Grenoble Institute of Technology tamin'ny 2001 <ref name="lidla">{{Cite journal |last=[[Bérengère Bonte]] |date=26 octobre 2022 |title=Discussions sur la Nouvelle-Calédonie : qui est Sonia Backès, la secrétaire d’État anti-indépendantiste ? |url=https://www.francetvinfo.fr/replay-radio/l-intrus-de-l-actu/relation-franco-allemande-qui-est-jorg-kukies-le-2e-cerveau-du-chancelier-allemand_5425084.html |journal=France tv info, replay radio de l'émission « L'Intrus de l'actu » |access-date=17 août 2023}}.</ref> . Niditra tao amin'ny Rally for Caledonia in the Republic (RPCR, antoko elatra havanana lehibe manohitra ny fahaleovantena izay nanjaka tamin'ny politika teo an-toerana tamin'izany fotoana izany) izy tamin'ny faha-valo ambin'ny folo taonany, tamin'ny 1994 <ref>{{Cite journal |date=2022-07-04 |title=La Calédonienne Sonia Backès nommée Sécrétaire d’Etat chargée de la Citoyenneté |url=https://www.radio1.pf/la-caledonienne-sonia-backes-nommee-secretaire-detat-chargee-de-la-citoyennete/ |journal=radio1.pf |language=fr}}.</ref>,<ref>{{Cite journal |last=Les décodeurs |date=2023-07-20 |title=Remaniement : qui sont les membres du nouveau gouvernement d’Elisabeth Borne ? |url=https://www.lemonde.fr/les-decodeurs/article/2023/07/20/remaniement-qui-sont-les-membres-du-nouveau-gouvernement-d-elisabeth-borne_6182810_4355770.html |journal=Le Monde.fr |language=fr}}.</ref>. Nandray anjara tamin'ny fampielezan-kevitra tamin'ny fifidianana isam-paritra tamin'ny 2004 <ref name="sbgb">{{Cite journal |last=Nathalie Vermorel |date=20 mars 2012 |title=Sonia Backes : Dans le grand bain |url=https://www.lnc.nc/article/local-l-hebdo/sonia-backes-dans-le-grand-bain |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Niverina tany [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]] izy tamin'ny taona 2001 <ref name="sbgb">{{Cite journal |last=Nathalie Vermorel |date=20 mars 2012 |title=Sonia Backes : Dans le grand bain |url=https://www.lnc.nc/article/local-l-hebdo/sonia-backes-dans-le-grand-bain |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref>, ary niditra tao amin'ny Tale Jeneralin'ny Teknolojian'ny Fampahalalam-baovao sy ny Serivisy (DTSI) an'ny governemanta <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> , <ref>{{Pdf}} {{Cite book |last=Dorothée Tromparent et Hubert Vieille |date=2014 |title=Des clés pour comprendre les syndicats de Nouvelle-Calédonie. Chronique de leur origine, leur histoire et leur évolution |url=https://dtenc.gouv.nc/sites/default/files/atoms/files/00_livre_syndicats_dte.pdf |language=fr |publisher=Editions Djubea}}.</ref> .
=== FIVELOMANA ===
==== sendikà ====
ny17 août 2006, Sonia Backès no voafidy ho filohan'ny UTCFE-CGC <ref>{{Cite journal |date=18 août 2006 |title=Sonia Backes prend les rênes de la CFE-CGC |url=https://www.lnc.nc/article/social/sonia-backes-prend-les-renes-de-la-cfe-cgc |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]]}}.</ref> .
ny2 septembre 2008, nandao ny fiadidian'ny UTCFE-CGC izy mba hifantoka amin'ny politika miaraka amin'ny Rassemblement <ref name="mwsb">{{Cite journal |last=Marc Baltzer et Sonia Backès |date=29 août 2008 |title=Sonia Backes : Je retourne en politique |url=https://www.lnc.nc/article/societe/sonia-backes-je-retourne-en-politique |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]]}}.</ref> .
==== Fiainana ara-politika ====
Rehefa nandao ny hetsika sendikaly izy dia niditra tao amin'ny mpiasan'ny antoko Rassemblement-UMP tao amin'ny Kongresin'i Nouvelle-Calédonie. Raha lazaina amin'ny fomba manokana kokoa, dia lasa mpanolotsaina ho an'ny filohan'ny antenimiera sy ny antoko, Pierre Frogier, izy. Ohatra, nandray anjara tamin'ny dingana ara-dalàna handinihana ny volavolan-dalàna momba ny fiarovana ny asa eo an-toerana izy ary, tamin'io olana io, dia nifandona tamin'ny filohan'ny governemanta, Harold Martin.
Kandida amin'ny fifidianana isam-paritany10 mai 2009, amin'ny 12 Toerana tao amin'ny lisitry ny Rassemblement-UMP notarihin'i Pierre Frogier tany Atsimo <ref>{{Cite journal |date=22 avril 2009 |title=10 dans le Sud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/10-dans-le-sud |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref>, izy dia iray amin'ireo solontenan'ny hetsiky ny tanora tao amin'ny antoko <ref>{{Cite journal |last=Henri Lepot |date=14 avril 2009 |title=Le Rassemblement lève le voile sur sa liste Sud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/le-rassemblement-leve-le-voile-sur-sa-liste-sud |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |date=29 avril 2009 |title=Les échos |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-echos-4 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Avy eo dia nahazo ny fe-potoam-piasany voalohany ho mpanolotsaina isam-paritra izy <ref>{{Cite journal |date=11 mai 2009 |title=ça bouge dans les 3 provinces |url=https://www.lnc.nc/article/politique/ca-bouge-dans-les-3-provinces |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> ary koa voafidy ho ao amin'ny Kongresy <ref>{{Cite journal |date=12 mai 2009 |title=Le nouveau visage du Congrès |url=https://www.lnc.nc/article/politique/le-nouveau-visage-du-congres |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Na izany aza, niasa tao vetivety ihany izy, ary voafidy haingana ho ao amin'ny governemanta <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> .
ny5 juin 2009 Voafidy ho mpikambana tao amin'ny governemantan'i Gomès i Sonia Backès <ref name="lidla">{{Cite journal |last=[[Bérengère Bonte]] |date=26 octobre 2022 |title=Discussions sur la Nouvelle-Calédonie : qui est Sonia Backès, la secrétaire d’État anti-indépendantiste ? |url=https://www.francetvinfo.fr/replay-radio/l-intrus-de-l-actu/relation-franco-allemande-qui-est-jorg-kukies-le-2e-cerveau-du-chancelier-allemand_5425084.html |journal=France tv info, replay radio de l'émission « L'Intrus de l'actu » |access-date=17 août 2023}}.</ref> , <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> . Amin'ny maha-mpikambana zandriny indrindra azy, dia tompon'andraikitra tamin'ny sehatry ny fanabeazana <ref name="lnc">{{Cite journal |last=Yann Mainguet |date=25 novembre 2009 |title=Sonia Backes, l'ascension de la benjamine |url=https://www.lnc.nc/article/politique/sonia-backes-l-ascension-de-la-benjamine |journal=Les Nouvelles Calédoniennes}}.</ref> sy ny fanaraha-maso ny olana mifandraika amin'ny fampianarana ambony <ref>{{Pdf}} {{Cite journal |last=Christophe Chabrot |date=2009 |title=Les élections provinciales de Nouvelle-Calédonie
du 10 mai 2009 : contexte et enjeux |url=https://shs.hal.science/halshs-00696681/document |journal=SHS HAL |access-date=24 août 2020}}.</ref> . Ho an'ity governemanta ity, dia nomena andraikitra voalohany indrindra izy amin'ny fitantanana ny fanavaozana feno ny fandaharam-pianarana any amin'ny sekoly ambaratonga fototra sy ny famoronana ny sata maha-mpianatra ho an'ny mponin'i Nouvelle-Calédonie amin'ny alàlan'ny « Tranon'ny Mpianatra » <ref>{{Cite journal |last=D.M. (Agence de presse GHM) |date=9 octobre 2009 |title=Le gouvernement demande l'aide de l'Etat |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Manana fifandraisana sarotra amin'ny filohan'ny governemanta Philippe Gomès ihany koa izy, izay toheriny matetika, toy izany koa ireo mpiara-miasa aminy roa avy amin'ny Rassemblement na ireo mpikambana mpomba ny fahaleovantenan'ny Union calédonienne <ref>{{Cite journal |last=Marc Baltzer |date=4 février 2010 |title=L'affaire Ollivaud divise le gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/l-affaire-ollivaud-divise-le-gouvernement |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Henri Lepot |date=10 février 2010 |title=Gomès mis en minorité sur l'affaire Ollivaud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/gomes-mis-en-minorite-sur-l-affaire-ollivaud |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Sylvain Amiotte |date=17 avril 2010 |title=L'école s'ouvre au débat |url=https://www.lnc.nc/article/education/l-ecole-s-ouvre-au-debat |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> .
==== Mpikambana ao amin'ny governemantan'i Martin III, IV, V ary VI ====
Teo anelanelan'ny volana Martsa sy Jona 2011, dia voafidy indray inefatra ho isan'ireo governemanta nifandimby nandritra io vanim-potoana io izy: Martin III, IV, V, ary VI Tao amin'ireo governemanta ireo, dia tompon'andraikitra tamin'ny tetibola, ny fitantanam-bola, ny hetra, ny toekarena nomerika, ary ny sehatry ny angovo izy. Niandraikitra ihany koa ny olana mifandraika amin'ny fifandraisana amin'ny alalan'ny feo sy sary ary ny famindrana andraikitra ara-pampianarana izy, ary koa ny maha-mpitondra tenin'ny governemanta azy, sady nitazona ny andraikitra amin'ny fampianarana ambony, izay ampiarahina amin'ny fikarohana ankehitriny
Avy eo, rehefa vita ny famindrana ny fahefana farany mifandraika amin'ny fanabeazana (fampianarana ambaratonga faharoa ho an'ny daholobe, fahasalamana any an-tsekoly, fanabeazana tsy miankina) any Nouvelle-Calédonie,11 Janoary 2012, namela ireo sehatra fanentanana sy fanaraha-maso ireo ho an'i Jean-Claude Briault izy <ref>{{Cite journal |date=23 juillet 2016 |title=Et aussi. Nouvelle répartition des secteurs |url=https://www.lnc.nc/article/pays/et-aussi |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Miandraikitra ny toekarena nomerika, ny15 mars 2011 Izy no nanokatra ny seminera voalohany tao amin'ny Digital Observatory. Ity andrim-panjakana ity, tohanan'ny governemanta, dia natao hanara-maso ny fivoarana sy ireo mpisehatra ao amin'ny sehatra nomerika <ref>{{Cite journal |last=Tomislav Govekar |date=16 mars 2011 |title=L’Observatoire des nouvelles technologies voit loin |url=https://www.lnc.nc/article/economie/l-observatoire-des-nouvelles-technologies-voit-loin |journal=Les Nouvelles Calédoniennes}}.</ref> . Avy eo, amin'ny maha-mpitondra tenin'ny governemanta azy, dia mandamina izy, manomboka amin'ny3 octobre 2012 birao isam-bolana miaraka amin'ny vahoaka <ref>{{Cite journal |date=27 septembre 2012 |title=Allô le gouvernement, j'écoute |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/allo-le-gouvernement-j-ecoute |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Momba ny hetra, tamin'ny taona 2013 dia niaro ny fanavaozana ny hetra miditra izay mikendry indrindra ny hanova ny fetran'ny fenitry ny hetra izy ary niteraka fifandirana tamin'ny filohan'ny komitin'ny hetra tao amin'ny Kongresy, Caroline Machoro, mpanohana ny fahaleovantena, ary koa tamin'ny Caledonia Together <ref>{{Cite journal |last=P.Ch. |date=22 mai 2013 |title=La guerre est déclarée |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/la-guerre-est-declaree |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Sekretera Jeneralin'ny Hetsika ====
Notendren'i Pierre Frogier ho sekretera jeneralin'ny Rassemblement-UMP <ref>{{Cite journal |date=24 août 2012 |title=Le Rump en pleine restructuration |url=https://www.calameo.com/read/0012504588bb3b9074b5e |journal=DNC}}.</ref> izy ny 21 août 2012. Miaraka amin'ireo olo-malaza hafa, indrindra fa avy amin'ny taranaka tanora, fantatra amin'ny anarana hoe « mpanorina indray " Tao amin'ny fampitam-baovao teo an-toerana, dia naneho hevitra mahery vaika momba an'i Pierre Frogier izy <ref>{{Cite journal |date=24 août 2012 |title=Édito : Le Temps du renouveau |url=https://www.calameo.com/read/0012504588bb3b9074b5e |journal=DNC}}.</ref> .
==== Fananganana ny MPC sy ny UCF ====
Tamin'ny 18 Febroary 2013, raha nizotra ho amin'ny fisarahana ny Rassemblement-UMP, dia naato tamin'ny asany i Gaël Yanno, filoha lefitra voalohany sady mpitondra tenin'ny antoko, ary i Sonia Backès, sekretera jeneraly vonjimaika, filohany, Pierre Frogier.[1] Nofaranana tamin'ny 28 Martsa 2013 ny fiatoana, rehefa nanambara ny fananganana antoko vaovao i Gaël Yanno sy Sonia Backès: ny Caledonian Popular Movement (MPC), niaraka tamin'ny fanohanan'i Jean-François Copé nasionaly. Iray amin'ireo mpitondra tenin'ny hetsika valo i Sonia Backès mandra-pahatongan'ny kongresy nananganana azy, izay nokasaina hatao tamin'ny volana Jona.[2]
Tamin'ny 31 Jolay, Sonia Backès no voatendry ho Sekretera Jeneraly <ref>{{Cite journal |last=Gaël Yanno, propos recueillis par Christopher Albano |date=2 août 2013 |title=Pour une collectivité de la République française de type fédéré |url=https://www.calameo.com/read/001250458e77b8b6171c1 |journal=DNC}}.</ref> .
==== Kandida UCF amin'ny fifidianana 2014 ====
Kandida amin'ny 6 faha-6 i Sonia Backès ao amin'ny « Firaisana ho an'i Nouméa notarihin'i Gaël Yanno tamin'ny fifidianana monisipaly tamin'ny Martsa 2014 tao Nouméa <ref>{{Cite journal |date=12 mars 2014 |title=Neuf communes : 47 listes |url=https://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/municipales-2014/neuf-communes-47-listes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Voafidy ho mpanolotsaina monisipaly izy <ref>{{Cite web |title=Résultats des élections municipales et communautaires 2014 - Nouméa - Résultats reçus 2d tour - Résultats définitifs |url=https://www.interieur.gouv.fr/Elections/Les-resultats/Municipales/elecresult__MN2014/(path)/MN2014/988/988818.html |access-date=25 août 2023 |website=interieur.gouv.fr}}.</ref> .
Ny tena zava-dehibe indrindra dia ny nifidianana azy tamin'ny Aprily 2014 hitarika ny lisitry ny UCF ho an'ny fifidianana isam-paritra amin'ny 11 Mey any Atsimo <ref>{{Cite journal |last=Yann Mainguet |date=11 avril 2014 |title=Backès aux commandes |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/backes-aux-commandes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Natao teo ankavanan'ny toby mpanohitra ny fahaleovantena ny fampielezan-keviny, satria te hifampiraharaha amin'ireo antoko mpanohana ny fahaleovantena mandritra ny herintaona monja izy mba handaminana ny fitsapan-kevi-bahoaka voalohany momba ny fahaleovantena izay nomen'ny Fifanarahana Nouméa tamin'ny 2015 <ref>{{Cite journal |last=AFP |date=7 mai 2014 |title=Indépendance ou non, la question du statut au centre des élections en Nouvelle-Calédonie |url=https://www.tahiti-infos.com/Independance-ou-non-la-question-du-statut-au-centre-des-elections-en-Nouvelle-Caledonie_a100573.html |journal=Tahiti Infos}}.</ref> . Nahazo ny laharana fahatelo izy ireo, taorian'ny Caledonia Together sy ny Front for Unity (FPU, fiaraha-mitantana natsangana nanodidina ny Rally ), tamin'ny 18,14 -n'ny vato ary solontena voafidy 8 <ref>{{Cite journal |date=12 mai 2014 |title=Provinciales : les résultats en bref |url=https://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/provinciales-les-resultats-en-bref |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Taorian'ny latsa-bato, izy no iray tamin'ireo mpanelanelana telo notendren'ny UCF, niaraka tamin'i Gaël Yanno sy Isabelle Lafleur, mba hahatratra ny « fifanarahana fitantanana " miantoka ny maro an'isa tsy mivadika ao amin'ireo andrim-panjakana miaraka amin'ireo mpanohitra azy teo aloha avy amin'ny Calédonie Ensemble sy ny FPU <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=14 mai 2014 |title=Le dîner des loyalistes |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/provinciales-2014/le-diner-des-loyalistes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Izy koa no mitarika ny vondrona UCF ao amin'ny Kongresy <ref>{{Cite journal |last=Claudette Trupit (A.P) |date=22 mai 2014 |title=Cinq groupes politiques au Congrès de Nouvelle-Calédonie |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/2014/05/22/cinq-groupes-politiques-au-congres-de-nouvelle-caledonie-154619.html |journal=NC 1{{re}}}}.</ref> . Saingy, toy ny tamin'ny taona 2009, rehefa voafidy ho ao amin'ny governemanta ny5 juin 2014, dia tsy mipetraka intsony ao amin'ity fivoriana ity izy <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=6 juin 2014 |title=Ligeard sans vice-président. Repères : Les entrants et les sortants du Congrès |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/ligeard-sans-vice-president |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Mpikambana ao amin'ny governemanta Ligeard sy Germain I ====
Tamin'ny faran'ny volana Jona 2014, tao anatin'ny 13&nbsp;Tao amin'ny governemanta natsangana teo ambanin'ny Fifanarahana Nouméa ary notarihin'i Cynthia Ligeard, i Sonia Backès no tompon'andraikitra tamin'ny fanaraha-maso sy ny fandrindrana ny sehatry ny fiarovana ara-tsosialy, ny firaisankina, ny fahasembanana, ny fambolena, ny fiompiana, ny jono ary ny politika momba ny fianakaviana <ref>{{Cite web |last=Cédric Valax |year=2014 |title=Cynthia Ligeard préside le 13ème gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://www.radio1.pf/cynthia-ligeard-preside-le-13eme-gouvernement-de-nouvelle-caledonie/ |access-date=22 août 2023 |website=Radio1 Tahiti}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Gaëlle Grès |date=26 juin 2014 |title=Gouvernement : les secteurs enfin attribués |url=http://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/gouvernement-les-secteurs-enfin-attribues |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Izy koa no nandray ny andraikitry ny filohan'ny Sampan-draharaha misahana ny fisorohana sy ny fanonerana ny loza ara-pambolena na voajanahary any Nouvelle-Calédonie (APICAN) <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=9 août 2014 |title=L'autre alternance |url=https://www.lnc.nc/article/pays/economie/l-autre-alternance |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Raha niatrika hain-tany mafy [[Kaledônia-Vaovao|i Nouvelle-Calédonie]], dia nanambara drafitra fanampiana ho an'ny tantsaha sy ny mpiompy biby fiompy izy <ref>{{Cite journal |date=16 août 2014 |title=Aides anti-sécheresse, mode d'emploi |url=https://www.lnc.nc/article/pays/aides-anti-secheresse-mode-d-emploi |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
ny31 décembre 2014 Voafidy indray ho mpikambana ao amin'ny antoko 14 izy, saingy nandà ny hanapa-kevitra eo amin'ny firotsahan-kofidianan'i Cynthia Ligeard sy Philippe Germain ho filoham-pirenena izy ireo, ka tsy afaka nandray ny andraikiny tanteraka ny mpanatanteraka vaovao <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=3 janvier 2015 |title=Pas de président élu |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/pas-de-president-elu |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Tanteraka izany tamin'ny fifidianana an'i Philippe Germain tamin'nyavril 2015 Avy eo dia niverina tamin'ny sehatra fitarihana sy fanaraha-maso mitovy amin'ny teo aloha izy <ref>{{Cite journal |last=Martin Charmasson |date=3 avril 2015 |title=La répartition des secteurs du 14e gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/2015/04/03/pas-de-surprise-dans-la-repartition-des-secteurs-du-gouvernement-244583.html |journal=NC 1{{re}}}}.</ref> . Nametraka ny tenany tao amin'ny mpanohitra tao anatin'ity governemanta vaovao ity izy, tahaka ireo mpiara-miasa aminy roa avy amin'ny Rassemblement <ref>{{Cite journal |last=Ph. F. |date=4 avril 2015 |title=La répartition des secteurs du 14e gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/un-choix-democratique |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Farany, ny9 juillet 2015, izay miha-manohitra an'i Philippe Germain hatrany ary liana amin'ny mety hisian'ny fananganana vondrona Les Républicains ao amin'ny Kongresy, dia nanambara ny fametraham-pialàny amin'ny governemanta izy, manomboka ny ampitson'iny <ref>{{Cite journal |last=P. Ch. |year=2015 |title=Sonia Backès démissionne |url=https://www.lnc.nc/breve/info-lnc-sonia-backes-demissionne |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=22 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière et Sonia Backès |date=10 juillet 2015 |title=Je veux participer à la construction des Républicains |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/je-veux-participer-a-la-construction-des-republicains |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Filohan'ny vondrona Repoblikana ao amin'ny Kongresy ====
Tamin'ny Jolay 2015, rehefa niverina tao amin'ny Kongresy izy, dia nandray ny andraikitry ny filohan'ny vondrona mpanolotsaina 10 antsoina hoe "The Republicans." Io vondrona io dia nampivondrona ny FPU teo aloha (ary noho izany indrindra ny Le Rassemblement) niaraka tamin'ireo mpanohitra avy amin'ny UCF, anisan'izany i Backès[1],[2]. Nandritra izany fotoana izany ihany koa, dia nametra-pialana tamin'ny toerany ho Sekretera Jeneralin'ny MPC izy, raha mbola mpikambana tao amin'io antoko io[3].
==== Kandida ho an'ny fifidianana solombavambahoaka amin'ny taona 2017 ====
ny11 juin 2017 Tamin'ny fihodinana voalohany tamin'ny fifidianana solombavambahoaka, nahazo vato 17.27 izy. %-n'ny vato, eo aorian'i Philippe Dunoyer ary eo alohan'i Gaël Yanno <ref name="RTL_2017_06_18">{{Cite web |year=2017 |title=Résultats élections législatives 2017 - 1ère circonscription de Nouvelle-Calédonie (988) |url=https://www.rtl.fr/elections-legislatives/departement-nouvelle-caledonie-988/circonscription-01 |access-date=23 août 2023 |website=www.rtl.fr}}.</ref> , <ref>{{Cite web |last=Angélique Souche |year=2017 |title=Législatives : les qualifiés du second tour |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/legislatives-qualifies-du-second-tour-483591.html |access-date=23 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref> . Resy tamin'ny fihodinana faharoa izy tamin'i Philippe Dunoyer izay nahazo 59.15. %-n'ny vato <ref name="RTL_2017_06_18" /> .
==== Filohan'ny Antenimieran'ny Faritany Atsimo ====
En mai 2019, la coalition L'Avenir en confiance, dont Sonia Backès est tête de liste, remporte les élections provinciales, avec vingt élus sur quarante (plus de 40 % des suffrages)[réf. nécessaire]. Le 17 mai, dans l'hémicycle de l'assemblée provinciale, Sonia Backès, affronte au premier tour [[Rock Wamytan]] du [[Front de libération nationale kanak et socialiste|FLNKS]] et [[Milakulo Tukumuli]] de [[L'Éveil océanien]]. Au second tour de scrutin, vingt-trois voix propulsent Sonia Backès présidente de la [[Province Sud (Nouvelle-Calédonie)|province Sud]]<ref>{{Cite web |year=2019 |title=Nouvelle-Calédonie. Les présidents des trois provinces élus |url=https://www.ouest-france.fr/monde/nouvelle-caledonie/nouvelle-caledonie-les-presidents-des-trois-provinces-elus-6354900 |access-date=23 août 2023 |publisher=[[Ouest-France]] |language=fr}}.</ref>,<ref>{{Cite web |last=Jeannette Peteisi |last2=Sheïma Riahi |year=2019 |title=Sonia Backès élue présidente de la province Sud au second tour |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/province-sud/sonia-backes-elue-presidente-province-sud-au-second-tour-711433.html |access-date=23 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref>
Tamin'ny 22 martsa 2020, taorian'ny fanambarana ny fihibohana henjana mba hisorohana ny fihanaky ny valan'aretina Covid-19, dia niantso ny mponina ao amin'ny Faritany Atsimo mba hitoka-monina i Sonia Backès.[1] Roa andro taty aoriana, dia nandidy saron-tava fandidiana iray tapitrisa, saron-tava FFP2 50.000, hydroxychloroquine, ary azithromycin ny filohan'ny Faritany Atsimo.
Tamin'ny 14 Jolay 2024, tao anatin'ny lahateny iray noheverina ho mahery vaika, dia nanohana ny fisarahan'ireo faritany mifototra amin'ny maodely heverina fa akaiky ny [[apartheid]] i Sonia Backès, izay nilazany fa Tsy mitovy ny soatoavina iombonan'ny taranaky ny Eoropeana sy ny mponina Kanak » <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Nouvelle-Calédonie : la loyaliste Sonia Backès demande une "autonomisation des provinces" |url=https://www.france24.com/fr/france/20240714-nouvelle-cal%C3%A9donie-la-loyaliste-sonia-back%C3%A8s-demande-une-autonomisation-des-provinces |access-date=2025-08-01 |website=France 24 |language=fr}}.</ref> .
Noho izany dia mampitaha ny mponina Kanak sy Eoropeana amin'ny " tsy mifangaro ny rano sy ny menaka ", manondro ny fahasamihafana misy eo amin'ny mponina roa tonta eo amin'ny fomba fiainany eo amin'ny fiaraha-monina, ohatra, eo amin'ny toerana omena ny vehivavy ", Na" ao amin'ny rafitra politikany, feodal ho an'ny sasany ary demokratika ho an'ny hafa » <ref>{{Cite web |last=Salvi |first=Ellen |date=2024-07-15 |title=La Nouvelle-Calédonie s’enfonce dans une crise sans fin |url=https://www.mediapart.fr/journal/france/150724/la-nouvelle-caledonie-s-enfonce-dans-une-crise-sans-fin |access-date=2025-08-01 |website=Mediapart |language=fr}}.</ref> , <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Sonia Backès plaide pour une séparation des provinces en Nouvelle-Calédonie |url=https://www.20minutes.fr/societe/4101259-20240714-nouvelle-caledonie-cheffe-file-loyalistes-sonia-backes-plaide-separation-provinces |access-date=2025-08-01 |website=20 Minutes |language=fr}}.</ref> .
Miresaka momba ny sainam-pirenena Kanak izy izay, araka ny filazany, dia lasa " marika voaloton'ny horohoro ary miampanga ireo mpisintaka ny fananana hetsika mponina voalamina tamim-pahakingana mba handresena sy haka ny faritany atsimo "
Ny fisarahan'i Nouvelle-Calédonie ho faritany maromaro dia ho vahaolana ho azy mba " mba hahafahan'ny olona tsirairay miroborobo araka ny faniriany manokana » <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Nouvelle-Calédonie: Sonia Backès (loyaliste) plaide pour une séparation des provinces |url=https://www.lexpress.fr/societe/nouvelle-caledonie-sonia-backes-loyaliste-plaide-pour-une-separation-des-provinces-PHEI5HCPOJBYXIX4AWW5HJ6ESQ/ |access-date=2025-08-01 |website=L'Express |language=fr}}.</ref> .
Manohitra ny Fifanarahana Nouméa izy, izay tsy mamela ity fisarahana ity, izay lazainy ho " mpamadika Nanameloka ihany koa izy tao amin'ny lahateniny ny habibiana mahatsiravina ", NY " asa ambany ary ny fihetsika barbarika "mpikatroka avy amin'ny Sela Mpandrindra ny Hetsika eny an-kianja (CCAT) an'ny FLNKS, izay lazainy ho olona mamon'ny fankahalana " izay maniratsira ny tantarantsika ary manondro ny tetikasa politika mahafaty ", dia ny fahaleovantenan'i Nouvelle-Calédonie.
Tamin'ny 5 Jona 2024, nanambara ny fanafoanana ny fanampiana ara-pitsaboana ho setrin'ny rotaka tany Nouvelle-Calédonie izy, narahin'ny fampiatoana vonjimaika nanomboka ny 15 Jolay 2024, noho ny olana ara-bola. Ity fandaharan'asa fanampiana ara-tsosialy ity dia manome fidirana amin'ny fitsaboana ho an'ny olona 26.000 sahirana ara-bola amin'ny alàlan'ny faktiora mivantana, midika izany fa 10% amin'ny fandaniana ihany no aloany. Nohazavain'i Backès fa afaka mamindra ireo marary tsy afaka mandoa ny fitsaboana any amin'ny tobim-pahasalamana eo an-toerana (CMS) any Greater Nouméa sy Brousse ny dokotera. Naneho ampahibemaso ny tsy fangorahana ny filohan'ny filankevitry ny fitsaboana fa mety hiteraka fatiantoka bebe kokoa amin'ny fiaraha-monina raha sendra misy aretina mafy.[1][2]
==== Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena ====
ny4 juillet 2022 Teo amin'ny {{Nowrap|46 ans}}, i Sonia Backès dia voatendry ho Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena tao amin'ny governemanta faharoan'i [[Élisabeth Borne]], teo ambany fitarihan'i Gérald Darmanin, Minisitry ny Atitany . Mikasa ny hitazona ny andraikitry ny filohan'ny Faritany Atsimon'i Nouvelle-Calédonie izy <ref>{{Cite web |year=2022 |title=De la Nouvelle-Calédonie à Paris : Sonia Backès devient secrétaire d'Etat en charge de la Citoyenneté |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/de-la-nouvelle-caledonie-a-paris-sonia-backes-devient-secretaire-d-etat-en-charge-de-la-citoyennete-1300668.html |access-date=25 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref> .
Tamin'ny Septambra 2022, nanendry an'i Brieuc Frogier, manampahefana voafidy iray hafa avy any Nouvelle-Calédonie sady mpanohana an'i [[Eric Zemmour|Éric Zemmour]] teo aloha izay niaraka tamin'i [[Emmanuel Macron]] taty aoriana, ho mpanolotsaina manokana izy. Taorian'ny adihevitra iray, dia nandao ny toerany izy taKandida tamin'ny fifidianana Antenimieran-doholona tao Nouvelle-Calédonie tamin'ny 24 Septambra 2023 izy, ary resy tamin'ny fihodinana faharoa tamin'ilay kandidà mpomba ny fahaleovantena Robert Xowie, izay nahazoany 44.3%-n'ny vato.[1] Taorian'ny fihaonana tamin'i Emmanuel Macron, dia nanolotra ny fametraham-pialàny tamin'ny governemanta izy tamin'ny 27 Septambra 2023.[2] Nohamafisina tamin'ny alalan'ny didim-panjakana tamin'ny 10 Oktobra 2023 io fametraham-pialàny io, izay nosoloin'i Sabrina Agresti-Roubache tamin'izany fotoana izany.[3]min'ny 7 Septambra <ref>{{Cite web |last=Paul Barcelonne |last2=Hadrien Bect |date=2022-09-07 |title=Un soutien d'Éric Zemmour devient conseiller spécial de la secrétaire d'État à la Citoyenneté |url=https://www.francetvinfo.fr/politique/parti-reconquete/info-franceinfo-un-soutien-d-eric-zemmour-devient-conseiller-special-de-la-secretaire-d-etat-a-la-citoyennete_5347264.html |access-date=2022-09-08 |website=Franceinfo |language=fr-FR}}.</ref> , <ref>{{Cite web |last=Julie Marie-Leconte |date=2022-09-07 |title=Brieuc Frogier, ancien soutien d'Eric Zemmour, quitte son poste de conseiller spécial auprès de la secrétaire d'Etat Sonia Backès |url=https://www.francetvinfo.fr/politique/parti-reconquete/info-franceinfo-brieuc-frogier-ancien-soutien-d-eric-zemmour-quitte-son-poste-de-conseiller-special-aupres-de-la-secretaire-d-etat-sonia-backes_5347855.html |access-date=2022-09-08 |website=Franceinfo |language=fr-FR}}.</ref> .
== Jereo koa ==
=== Lahatsoratra mifandraika ===
* Hetsika Vahoaka Caledoniana
* Ny Hoavy Amim-pahatokiana
* Vehivavy minisitra any Frantsa
* Entin'ny governemanta
=== Rohy ivelany ===
[[Sokajy:Pages avec des traductions non relues]]
bscyp8lunlsr6f4k9ker99s8cwz1fob
1135021
1135020
2026-04-12T11:15:50Z
Haër14
35835
/* Fananganana ny MPC sy ny UCF */
1135021
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=[[Sonia Backès]]|asa=Filohan'ny [[Les Républicains calédoniens|Républicains calédoniens]]|asa hafa=[[Province Sud (Nouvelle-Calédonie)|Présidente de l'assemblée de la Province Sud]]|firenena=[[Nouvelle-Calédonie]]|teraka=21 mai 1976|toerana=Nouméa|taona niasana=RPR (1994-2002)
RPCR (1994-2004)
UMP (2002-2015)
R-UMP (2004-2013)
MPC (2013-2015)
LR-NC (2015-2017)
LRC (depuis 2017)
LREM/RE (depuis 2022)}}
Sonia Backès, teraka tao Nouméa, [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]] tamin'ny 21 Mey 1976, dia [[mpanao politika]] [[Frantsay (vahoaka)|frantsay]] sady sendikalista. Mpanohitra ny [[Fahaleovantena (pôlitika)|fahaleovantena]] izy, niasa tao amin'ny governemanta Nouvelle-Calédonie nanomboka tamin'ny 2009 ka hatramin'ny 2015 ary avy eo dia Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena tao [[Paris]] nanomboka tamin'ny 2022 ka hatramin'ny 2023. Nanomboka tamin'ny 2019, izy no Filohan'ny Antenimieran'ny Faritany Atsimo.
== Tantaram-piainany ==
=== Fahazazana sy fanabeazana ===
Sonia Dos Santos dia teraka tamin'ny 21 Mey 1976 tao Nouméa (Nouvelle-Calédonie). Zafikelin'ireo [[Portogey|Portiogey]] mpifindra monina nandositra ny fitondrana Estado Novo tsy refesi-mandidy notarihan'i [[António de Oliveira Salazar|António de Oliveira]] Salazar izy ary nanorim-ponenana tao Nouméa tamin'ny 1952<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Sonia_Back%C3%A8s#cite_note-lidla-4</ref>. Nanakaiky ny hevitr'ilay mpikatroka manohitra ny fahaleovantena Nouvelle-Calédonie Jacques Lafleur ny rainy<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Sonia_Back%C3%A8s#cite_note-:02-5</ref>.
Rehefa dimy taona izy dia nisara-panambadiana ny ray aman-dreniny ary niara-nipetraka tamin'ny reniny tao Vincennes (Val-de-Marne), any amin'ny tanibe Frantsa izy. Lasa Scientologista ny reniny. Nandritra ny fotoana kelikely, dia nianatra tany amin'ny sekoly Scientology tsy miankina izy, ny Sekolin'ny Fifohazana, saingy rehefa avy nanakatona izany ny fanjakana, dia nanohy ny fianarany tany amin'ny sekoly ambaratonga fototra i Sonia Backès saingy nanohy nitombo tao anatin'ny hetsika Scientology. Noho ny fisalasalana, rehefa avy nampitandrina azy momba ny toetran'ny Scientology toy ny fivavahana ny namany iray, dia nalefan'ny reniny tany Angletera izy, tany Saint Hill, foiben'ny Scientology, izay nandidiana azy hanapaka ny fifandraisana rehetra amin-drainy. Nahavita nandositra izy ary niaraka tamin-drainy tany Nouvelle-Calédonie folo andro taty aoriana. Na izany aza, mametraka fisalasalana momba ity dikan-teny ity ny Le Monde, indrindra fa ny fifanakalozana hafatra an-tsoratra teo amin'i Sonia Backès sy ny reniny ny ampitson'ny nanendrena azy ho ao amin'ny governemanta izay toa mampiseho fa ity tantara ity dia natao hampihetsi-po ny mpanao gazety.
Nanomboka ny fianarany tao amin'ny Oniversite Frantsay Pasifika any Nouméa izy, ary avy eo nahazo mari-pahaizana maîtrise momba [[Matematika|ny matematika]] avy amin'ny Oniversiten'i Pau sy ny faritr'i Adour tamin'ny 1997, nahazo diplaoma fikarohana ara-teknolojia (DRT) momba [[Kajimirindra|ny siansa informatika]] avy amin'ny Oniversiten'i Joseph Fourier (Grenoble-I) ary lasa injeniera informatika avy amin'ny Grenoble Institute of Technology tamin'ny 2001 <ref name="lidla">{{Cite journal |last=[[Bérengère Bonte]] |date=26 octobre 2022 |title=Discussions sur la Nouvelle-Calédonie : qui est Sonia Backès, la secrétaire d’État anti-indépendantiste ? |url=https://www.francetvinfo.fr/replay-radio/l-intrus-de-l-actu/relation-franco-allemande-qui-est-jorg-kukies-le-2e-cerveau-du-chancelier-allemand_5425084.html |journal=France tv info, replay radio de l'émission « L'Intrus de l'actu » |access-date=17 août 2023}}.</ref> . Niditra tao amin'ny Rally for Caledonia in the Republic (RPCR, antoko elatra havanana lehibe manohitra ny fahaleovantena izay nanjaka tamin'ny politika teo an-toerana tamin'izany fotoana izany) izy tamin'ny faha-valo ambin'ny folo taonany, tamin'ny 1994 <ref>{{Cite journal |date=2022-07-04 |title=La Calédonienne Sonia Backès nommée Sécrétaire d’Etat chargée de la Citoyenneté |url=https://www.radio1.pf/la-caledonienne-sonia-backes-nommee-secretaire-detat-chargee-de-la-citoyennete/ |journal=radio1.pf |language=fr}}.</ref>,<ref>{{Cite journal |last=Les décodeurs |date=2023-07-20 |title=Remaniement : qui sont les membres du nouveau gouvernement d’Elisabeth Borne ? |url=https://www.lemonde.fr/les-decodeurs/article/2023/07/20/remaniement-qui-sont-les-membres-du-nouveau-gouvernement-d-elisabeth-borne_6182810_4355770.html |journal=Le Monde.fr |language=fr}}.</ref>. Nandray anjara tamin'ny fampielezan-kevitra tamin'ny fifidianana isam-paritra tamin'ny 2004 <ref name="sbgb">{{Cite journal |last=Nathalie Vermorel |date=20 mars 2012 |title=Sonia Backes : Dans le grand bain |url=https://www.lnc.nc/article/local-l-hebdo/sonia-backes-dans-le-grand-bain |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Niverina tany [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]] izy tamin'ny taona 2001 <ref name="sbgb">{{Cite journal |last=Nathalie Vermorel |date=20 mars 2012 |title=Sonia Backes : Dans le grand bain |url=https://www.lnc.nc/article/local-l-hebdo/sonia-backes-dans-le-grand-bain |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref>, ary niditra tao amin'ny Tale Jeneralin'ny Teknolojian'ny Fampahalalam-baovao sy ny Serivisy (DTSI) an'ny governemanta <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> , <ref>{{Pdf}} {{Cite book |last=Dorothée Tromparent et Hubert Vieille |date=2014 |title=Des clés pour comprendre les syndicats de Nouvelle-Calédonie. Chronique de leur origine, leur histoire et leur évolution |url=https://dtenc.gouv.nc/sites/default/files/atoms/files/00_livre_syndicats_dte.pdf |language=fr |publisher=Editions Djubea}}.</ref> .
=== FIVELOMANA ===
==== sendikà ====
ny17 août 2006, Sonia Backès no voafidy ho filohan'ny UTCFE-CGC <ref>{{Cite journal |date=18 août 2006 |title=Sonia Backes prend les rênes de la CFE-CGC |url=https://www.lnc.nc/article/social/sonia-backes-prend-les-renes-de-la-cfe-cgc |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]]}}.</ref> .
ny2 septembre 2008, nandao ny fiadidian'ny UTCFE-CGC izy mba hifantoka amin'ny politika miaraka amin'ny Rassemblement <ref name="mwsb">{{Cite journal |last=Marc Baltzer et Sonia Backès |date=29 août 2008 |title=Sonia Backes : Je retourne en politique |url=https://www.lnc.nc/article/societe/sonia-backes-je-retourne-en-politique |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]]}}.</ref> .
==== Fiainana ara-politika ====
Rehefa nandao ny hetsika sendikaly izy dia niditra tao amin'ny mpiasan'ny antoko Rassemblement-UMP tao amin'ny Kongresin'i Nouvelle-Calédonie. Raha lazaina amin'ny fomba manokana kokoa, dia lasa mpanolotsaina ho an'ny filohan'ny antenimiera sy ny antoko, Pierre Frogier, izy. Ohatra, nandray anjara tamin'ny dingana ara-dalàna handinihana ny volavolan-dalàna momba ny fiarovana ny asa eo an-toerana izy ary, tamin'io olana io, dia nifandona tamin'ny filohan'ny governemanta, Harold Martin.
Kandida amin'ny fifidianana isam-paritany10 mai 2009, amin'ny 12 Toerana tao amin'ny lisitry ny Rassemblement-UMP notarihin'i Pierre Frogier tany Atsimo <ref>{{Cite journal |date=22 avril 2009 |title=10 dans le Sud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/10-dans-le-sud |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref>, izy dia iray amin'ireo solontenan'ny hetsiky ny tanora tao amin'ny antoko <ref>{{Cite journal |last=Henri Lepot |date=14 avril 2009 |title=Le Rassemblement lève le voile sur sa liste Sud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/le-rassemblement-leve-le-voile-sur-sa-liste-sud |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |date=29 avril 2009 |title=Les échos |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-echos-4 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Avy eo dia nahazo ny fe-potoam-piasany voalohany ho mpanolotsaina isam-paritra izy <ref>{{Cite journal |date=11 mai 2009 |title=ça bouge dans les 3 provinces |url=https://www.lnc.nc/article/politique/ca-bouge-dans-les-3-provinces |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> ary koa voafidy ho ao amin'ny Kongresy <ref>{{Cite journal |date=12 mai 2009 |title=Le nouveau visage du Congrès |url=https://www.lnc.nc/article/politique/le-nouveau-visage-du-congres |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Na izany aza, niasa tao vetivety ihany izy, ary voafidy haingana ho ao amin'ny governemanta <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> .
ny5 juin 2009 Voafidy ho mpikambana tao amin'ny governemantan'i Gomès i Sonia Backès <ref name="lidla">{{Cite journal |last=[[Bérengère Bonte]] |date=26 octobre 2022 |title=Discussions sur la Nouvelle-Calédonie : qui est Sonia Backès, la secrétaire d’État anti-indépendantiste ? |url=https://www.francetvinfo.fr/replay-radio/l-intrus-de-l-actu/relation-franco-allemande-qui-est-jorg-kukies-le-2e-cerveau-du-chancelier-allemand_5425084.html |journal=France tv info, replay radio de l'émission « L'Intrus de l'actu » |access-date=17 août 2023}}.</ref> , <ref name="mgg09">{{Cite journal |date=6 juin 2009 |title=Les membres du gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/les-membres-du-gouvernement-0 |journal=[[Les Nouvelles calédoniennes]] |access-date=24 août 2009}}.</ref> . Amin'ny maha-mpikambana zandriny indrindra azy, dia tompon'andraikitra tamin'ny sehatry ny fanabeazana <ref name="lnc">{{Cite journal |last=Yann Mainguet |date=25 novembre 2009 |title=Sonia Backes, l'ascension de la benjamine |url=https://www.lnc.nc/article/politique/sonia-backes-l-ascension-de-la-benjamine |journal=Les Nouvelles Calédoniennes}}.</ref> sy ny fanaraha-maso ny olana mifandraika amin'ny fampianarana ambony <ref>{{Pdf}} {{Cite journal |last=Christophe Chabrot |date=2009 |title=Les élections provinciales de Nouvelle-Calédonie
du 10 mai 2009 : contexte et enjeux |url=https://shs.hal.science/halshs-00696681/document |journal=SHS HAL |access-date=24 août 2020}}.</ref> . Ho an'ity governemanta ity, dia nomena andraikitra voalohany indrindra izy amin'ny fitantanana ny fanavaozana feno ny fandaharam-pianarana any amin'ny sekoly ambaratonga fototra sy ny famoronana ny sata maha-mpianatra ho an'ny mponin'i Nouvelle-Calédonie amin'ny alàlan'ny « Tranon'ny Mpianatra » <ref>{{Cite journal |last=D.M. (Agence de presse GHM) |date=9 octobre 2009 |title=Le gouvernement demande l'aide de l'Etat |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> . Manana fifandraisana sarotra amin'ny filohan'ny governemanta Philippe Gomès ihany koa izy, izay toheriny matetika, toy izany koa ireo mpiara-miasa aminy roa avy amin'ny Rassemblement na ireo mpikambana mpomba ny fahaleovantenan'ny Union calédonienne <ref>{{Cite journal |last=Marc Baltzer |date=4 février 2010 |title=L'affaire Ollivaud divise le gouvernement |url=https://www.lnc.nc/article/politique/l-affaire-ollivaud-divise-le-gouvernement |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Henri Lepot |date=10 février 2010 |title=Gomès mis en minorité sur l'affaire Ollivaud |url=https://www.lnc.nc/article/politique/gomes-mis-en-minorite-sur-l-affaire-ollivaud |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Sylvain Amiotte |date=17 avril 2010 |title=L'école s'ouvre au débat |url=https://www.lnc.nc/article/education/l-ecole-s-ouvre-au-debat |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=24 août 2023}}.</ref> .
==== Mpikambana ao amin'ny governemantan'i Martin III, IV, V ary VI ====
Teo anelanelan'ny volana Martsa sy Jona 2011, dia voafidy indray inefatra ho isan'ireo governemanta nifandimby nandritra io vanim-potoana io izy: Martin III, IV, V, ary VI Tao amin'ireo governemanta ireo, dia tompon'andraikitra tamin'ny tetibola, ny fitantanam-bola, ny hetra, ny toekarena nomerika, ary ny sehatry ny angovo izy. Niandraikitra ihany koa ny olana mifandraika amin'ny fifandraisana amin'ny alalan'ny feo sy sary ary ny famindrana andraikitra ara-pampianarana izy, ary koa ny maha-mpitondra tenin'ny governemanta azy, sady nitazona ny andraikitra amin'ny fampianarana ambony, izay ampiarahina amin'ny fikarohana ankehitriny
Avy eo, rehefa vita ny famindrana ny fahefana farany mifandraika amin'ny fanabeazana (fampianarana ambaratonga faharoa ho an'ny daholobe, fahasalamana any an-tsekoly, fanabeazana tsy miankina) any Nouvelle-Calédonie,11 Janoary 2012, namela ireo sehatra fanentanana sy fanaraha-maso ireo ho an'i Jean-Claude Briault izy <ref>{{Cite journal |date=23 juillet 2016 |title=Et aussi. Nouvelle répartition des secteurs |url=https://www.lnc.nc/article/pays/et-aussi |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Miandraikitra ny toekarena nomerika, ny15 mars 2011 Izy no nanokatra ny seminera voalohany tao amin'ny Digital Observatory. Ity andrim-panjakana ity, tohanan'ny governemanta, dia natao hanara-maso ny fivoarana sy ireo mpisehatra ao amin'ny sehatra nomerika <ref>{{Cite journal |last=Tomislav Govekar |date=16 mars 2011 |title=L’Observatoire des nouvelles technologies voit loin |url=https://www.lnc.nc/article/economie/l-observatoire-des-nouvelles-technologies-voit-loin |journal=Les Nouvelles Calédoniennes}}.</ref> . Avy eo, amin'ny maha-mpitondra tenin'ny governemanta azy, dia mandamina izy, manomboka amin'ny3 octobre 2012 birao isam-bolana miaraka amin'ny vahoaka <ref>{{Cite journal |date=27 septembre 2012 |title=Allô le gouvernement, j'écoute |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/allo-le-gouvernement-j-ecoute |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Momba ny hetra, tamin'ny taona 2013 dia niaro ny fanavaozana ny hetra miditra izay mikendry indrindra ny hanova ny fetran'ny fenitry ny hetra izy ary niteraka fifandirana tamin'ny filohan'ny komitin'ny hetra tao amin'ny Kongresy, Caroline Machoro, mpanohana ny fahaleovantena, ary koa tamin'ny Caledonia Together <ref>{{Cite journal |last=P.Ch. |date=22 mai 2013 |title=La guerre est déclarée |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/la-guerre-est-declaree |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Sekretera Jeneralin'ny Hetsika ====
Notendren'i Pierre Frogier ho sekretera jeneralin'ny Rassemblement-UMP <ref>{{Cite journal |date=24 août 2012 |title=Le Rump en pleine restructuration |url=https://www.calameo.com/read/0012504588bb3b9074b5e |journal=DNC}}.</ref> izy ny 21 août 2012. Miaraka amin'ireo olo-malaza hafa, indrindra fa avy amin'ny taranaka tanora, fantatra amin'ny anarana hoe « mpanorina indray " Tao amin'ny fampitam-baovao teo an-toerana, dia naneho hevitra mahery vaika momba an'i Pierre Frogier izy <ref>{{Cite journal |date=24 août 2012 |title=Édito : Le Temps du renouveau |url=https://www.calameo.com/read/0012504588bb3b9074b5e |journal=DNC}}.</ref> .
==== Fananganana ny MPC sy ny UCF ====
Tamin'ny 18 Febroary 2013, raha nizotra ho amin'ny fisarahana ny Rassemblement-UMP, dia naato tamin'ny asany i Gaël Yanno, filoha lefitra voalohany sady mpitondra tenin'ny antoko, ary i Sonia Backès, sekretera jeneraly vonjimaika, filohany, Pierre Frogier. Nofaranana tamin'ny 28 Martsa 2013 ny fiatoana, rehefa nanambara ny fananganana antoko vaovao i Gaël Yanno sy Sonia Backès: ny Caledonian Popular Movement (MPC), niaraka tamin'ny fanohanan'i Jean-François Copé nasionaly. Iray amin'ireo mpitondra tenin'ny hetsika valo i Sonia Backès mandra-pahatongan'ny kongresy nananganana azy, izay nokasaina hatao tamin'ny volana Jona.
Tamin'ny 31 Jolay, Sonia Backès no voatendry ho Sekretera Jeneraly <ref>{{Cite journal |last=Gaël Yanno, propos recueillis par Christopher Albano |date=2 août 2013 |title=Pour une collectivité de la République française de type fédéré |url=https://www.calameo.com/read/001250458e77b8b6171c1 |journal=DNC}}.</ref> .
==== Kandida UCF amin'ny fifidianana 2014 ====
Kandida amin'ny 6 faha-6 i Sonia Backès ao amin'ny « Firaisana ho an'i Nouméa notarihin'i Gaël Yanno tamin'ny fifidianana monisipaly tamin'ny Martsa 2014 tao Nouméa <ref>{{Cite journal |date=12 mars 2014 |title=Neuf communes : 47 listes |url=https://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/municipales-2014/neuf-communes-47-listes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Voafidy ho mpanolotsaina monisipaly izy <ref>{{Cite web |title=Résultats des élections municipales et communautaires 2014 - Nouméa - Résultats reçus 2d tour - Résultats définitifs |url=https://www.interieur.gouv.fr/Elections/Les-resultats/Municipales/elecresult__MN2014/(path)/MN2014/988/988818.html |access-date=25 août 2023 |website=interieur.gouv.fr}}.</ref> .
Ny tena zava-dehibe indrindra dia ny nifidianana azy tamin'ny Aprily 2014 hitarika ny lisitry ny UCF ho an'ny fifidianana isam-paritra amin'ny 11 Mey any Atsimo <ref>{{Cite journal |last=Yann Mainguet |date=11 avril 2014 |title=Backès aux commandes |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/backes-aux-commandes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Natao teo ankavanan'ny toby mpanohitra ny fahaleovantena ny fampielezan-keviny, satria te hifampiraharaha amin'ireo antoko mpanohana ny fahaleovantena mandritra ny herintaona monja izy mba handaminana ny fitsapan-kevi-bahoaka voalohany momba ny fahaleovantena izay nomen'ny Fifanarahana Nouméa tamin'ny 2015 <ref>{{Cite journal |last=AFP |date=7 mai 2014 |title=Indépendance ou non, la question du statut au centre des élections en Nouvelle-Calédonie |url=https://www.tahiti-infos.com/Independance-ou-non-la-question-du-statut-au-centre-des-elections-en-Nouvelle-Caledonie_a100573.html |journal=Tahiti Infos}}.</ref> . Nahazo ny laharana fahatelo izy ireo, taorian'ny Caledonia Together sy ny Front for Unity (FPU, fiaraha-mitantana natsangana nanodidina ny Rally ), tamin'ny 18,14 -n'ny vato ary solontena voafidy 8 <ref>{{Cite journal |date=12 mai 2014 |title=Provinciales : les résultats en bref |url=https://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/provinciales-les-resultats-en-bref |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Taorian'ny latsa-bato, izy no iray tamin'ireo mpanelanelana telo notendren'ny UCF, niaraka tamin'i Gaël Yanno sy Isabelle Lafleur, mba hahatratra ny « fifanarahana fitantanana " miantoka ny maro an'isa tsy mivadika ao amin'ireo andrim-panjakana miaraka amin'ireo mpanohitra azy teo aloha avy amin'ny Calédonie Ensemble sy ny FPU <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=14 mai 2014 |title=Le dîner des loyalistes |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/provinciales-2014/le-diner-des-loyalistes |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Izy koa no mitarika ny vondrona UCF ao amin'ny Kongresy <ref>{{Cite journal |last=Claudette Trupit (A.P) |date=22 mai 2014 |title=Cinq groupes politiques au Congrès de Nouvelle-Calédonie |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/2014/05/22/cinq-groupes-politiques-au-congres-de-nouvelle-caledonie-154619.html |journal=NC 1{{re}}}}.</ref> . Saingy, toy ny tamin'ny taona 2009, rehefa voafidy ho ao amin'ny governemanta ny5 juin 2014, dia tsy mipetraka intsony ao amin'ity fivoriana ity izy <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=6 juin 2014 |title=Ligeard sans vice-président. Repères : Les entrants et les sortants du Congrès |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/ligeard-sans-vice-president |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Mpikambana ao amin'ny governemanta Ligeard sy Germain I ====
Tamin'ny faran'ny volana Jona 2014, tao anatin'ny 13&nbsp;Tao amin'ny governemanta natsangana teo ambanin'ny Fifanarahana Nouméa ary notarihin'i Cynthia Ligeard, i Sonia Backès no tompon'andraikitra tamin'ny fanaraha-maso sy ny fandrindrana ny sehatry ny fiarovana ara-tsosialy, ny firaisankina, ny fahasembanana, ny fambolena, ny fiompiana, ny jono ary ny politika momba ny fianakaviana <ref>{{Cite web |last=Cédric Valax |year=2014 |title=Cynthia Ligeard préside le 13ème gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://www.radio1.pf/cynthia-ligeard-preside-le-13eme-gouvernement-de-nouvelle-caledonie/ |access-date=22 août 2023 |website=Radio1 Tahiti}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Gaëlle Grès |date=26 juin 2014 |title=Gouvernement : les secteurs enfin attribués |url=http://www.lnc.nc/article/actualite-en-direct/gouvernement-les-secteurs-enfin-attribues |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Izy koa no nandray ny andraikitry ny filohan'ny Sampan-draharaha misahana ny fisorohana sy ny fanonerana ny loza ara-pambolena na voajanahary any Nouvelle-Calédonie (APICAN) <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=9 août 2014 |title=L'autre alternance |url=https://www.lnc.nc/article/pays/economie/l-autre-alternance |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Raha niatrika hain-tany mafy [[Kaledônia-Vaovao|i Nouvelle-Calédonie]], dia nanambara drafitra fanampiana ho an'ny tantsaha sy ny mpiompy biby fiompy izy <ref>{{Cite journal |date=16 août 2014 |title=Aides anti-sécheresse, mode d'emploi |url=https://www.lnc.nc/article/pays/aides-anti-secheresse-mode-d-emploi |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
ny31 décembre 2014 Voafidy indray ho mpikambana ao amin'ny antoko 14 izy, saingy nandà ny hanapa-kevitra eo amin'ny firotsahan-kofidianan'i Cynthia Ligeard sy Philippe Germain ho filoham-pirenena izy ireo, ka tsy afaka nandray ny andraikiny tanteraka ny mpanatanteraka vaovao <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière |date=3 janvier 2015 |title=Pas de président élu |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/pas-de-president-elu |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> . Tanteraka izany tamin'ny fifidianana an'i Philippe Germain tamin'nyavril 2015 Avy eo dia niverina tamin'ny sehatra fitarihana sy fanaraha-maso mitovy amin'ny teo aloha izy <ref>{{Cite journal |last=Martin Charmasson |date=3 avril 2015 |title=La répartition des secteurs du 14e gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/2015/04/03/pas-de-surprise-dans-la-repartition-des-secteurs-du-gouvernement-244583.html |journal=NC 1{{re}}}}.</ref> . Nametraka ny tenany tao amin'ny mpanohitra tao anatin'ity governemanta vaovao ity izy, tahaka ireo mpiara-miasa aminy roa avy amin'ny Rassemblement <ref>{{Cite journal |last=Ph. F. |date=4 avril 2015 |title=La répartition des secteurs du 14e gouvernement de Nouvelle-Calédonie |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/un-choix-democratique |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
Farany, ny9 juillet 2015, izay miha-manohitra an'i Philippe Germain hatrany ary liana amin'ny mety hisian'ny fananganana vondrona Les Républicains ao amin'ny Kongresy, dia nanambara ny fametraham-pialàny amin'ny governemanta izy, manomboka ny ampitson'iny <ref>{{Cite journal |last=P. Ch. |year=2015 |title=Sonia Backès démissionne |url=https://www.lnc.nc/breve/info-lnc-sonia-backes-demissionne |journal=Les Nouvelles calédoniennes |access-date=22 août 2023}}.</ref> , <ref>{{Cite journal |last=Philippe Frédière et Sonia Backès |date=10 juillet 2015 |title=Je veux participer à la construction des Républicains |url=https://www.lnc.nc/article/pays/politique/je-veux-participer-a-la-construction-des-republicains |journal=Les Nouvelles calédoniennes}}.</ref> .
==== Filohan'ny vondrona Repoblikana ao amin'ny Kongresy ====
Tamin'ny Jolay 2015, rehefa niverina tao amin'ny Kongresy izy, dia nandray ny andraikitry ny filohan'ny vondrona mpanolotsaina 10 antsoina hoe "The Republicans." Io vondrona io dia nampivondrona ny FPU teo aloha (ary noho izany indrindra ny Le Rassemblement) niaraka tamin'ireo mpanohitra avy amin'ny UCF, anisan'izany i Backès. Nandritra izany fotoana izany ihany koa, dia nametra-pialana tamin'ny toerany ho Sekretera Jeneralin'ny MPC izy, raha mbola mpikambana tao amin'io antoko io.
==== Kandida ho an'ny fifidianana solombavambahoaka amin'ny taona 2017 ====
ny11 juin 2017 Tamin'ny fihodinana voalohany tamin'ny fifidianana solombavambahoaka, nahazo vato 17.27 izy. %-n'ny vato, eo aorian'i Philippe Dunoyer ary eo alohan'i Gaël Yanno <ref name="RTL_2017_06_18">{{Cite web |year=2017 |title=Résultats élections législatives 2017 - 1ère circonscription de Nouvelle-Calédonie (988) |url=https://www.rtl.fr/elections-legislatives/departement-nouvelle-caledonie-988/circonscription-01 |access-date=23 août 2023 |website=www.rtl.fr}}.</ref> , <ref>{{Cite web |last=Angélique Souche |year=2017 |title=Législatives : les qualifiés du second tour |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/legislatives-qualifies-du-second-tour-483591.html |access-date=23 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref> . Resy tamin'ny fihodinana faharoa izy tamin'i Philippe Dunoyer izay nahazo 59.15. %-n'ny vato <ref name="RTL_2017_06_18" /> .
==== Filohan'ny Antenimieran'ny Faritany Atsimo ====
En mai 2019, la coalition L'Avenir en confiance, dont Sonia Backès est tête de liste, remporte les élections provinciales, avec vingt élus sur quarante (plus de 40 % des suffrages)[réf. nécessaire]. Le 17 mai, dans l'hémicycle de l'assemblée provinciale, Sonia Backès, affronte au premier tour [[Rock Wamytan]] du [[Front de libération nationale kanak et socialiste|FLNKS]] et [[Milakulo Tukumuli]] de [[L'Éveil océanien]]. Au second tour de scrutin, vingt-trois voix propulsent Sonia Backès présidente de la [[Province Sud (Nouvelle-Calédonie)|province Sud]]<ref>{{Cite web |year=2019 |title=Nouvelle-Calédonie. Les présidents des trois provinces élus |url=https://www.ouest-france.fr/monde/nouvelle-caledonie/nouvelle-caledonie-les-presidents-des-trois-provinces-elus-6354900 |access-date=23 août 2023 |publisher=[[Ouest-France]] |language=fr}}.</ref>,<ref>{{Cite web |last=Jeannette Peteisi |last2=Sheïma Riahi |year=2019 |title=Sonia Backès élue présidente de la province Sud au second tour |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/nouvellecaledonie/province-sud/sonia-backes-elue-presidente-province-sud-au-second-tour-711433.html |access-date=23 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref>
Tamin'ny 22 martsa 2020, taorian'ny fanambarana ny fihibohana henjana mba hisorohana ny fihanaky ny valan'aretina Covid-19, dia niantso ny mponina ao amin'ny Faritany Atsimo mba hitoka-monina i Sonia Backès. Roa andro taty aoriana, dia nandidy saron-tava fandidiana iray tapitrisa, saron-tava FFP2 50.000, hydroxychloroquine, ary azithromycin ny filohan'ny Faritany Atsimo.
Tamin'ny 14 Jolay 2024, tao anatin'ny lahateny iray noheverina ho mahery vaika, dia nanohana ny fisarahan'ireo faritany mifototra amin'ny maodely heverina fa akaiky ny [[apartheid]] i Sonia Backès, izay nilazany fa Tsy mitovy ny soatoavina iombonan'ny taranaky ny Eoropeana sy ny mponina Kanak » <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Nouvelle-Calédonie : la loyaliste Sonia Backès demande une "autonomisation des provinces" |url=https://www.france24.com/fr/france/20240714-nouvelle-cal%C3%A9donie-la-loyaliste-sonia-back%C3%A8s-demande-une-autonomisation-des-provinces |access-date=2025-08-01 |website=France 24 |language=fr}}.</ref> .
Noho izany dia mampitaha ny mponina Kanak sy Eoropeana amin'ny " tsy mifangaro ny rano sy ny menaka ", manondro ny fahasamihafana misy eo amin'ny mponina roa tonta eo amin'ny fomba fiainany eo amin'ny fiaraha-monina, ohatra, eo amin'ny toerana omena ny vehivavy ", Na" ao amin'ny rafitra politikany, feodal ho an'ny sasany ary demokratika ho an'ny hafa » <ref>{{Cite web |last=Salvi |first=Ellen |date=2024-07-15 |title=La Nouvelle-Calédonie s’enfonce dans une crise sans fin |url=https://www.mediapart.fr/journal/france/150724/la-nouvelle-caledonie-s-enfonce-dans-une-crise-sans-fin |access-date=2025-08-01 |website=Mediapart |language=fr}}.</ref> , <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Sonia Backès plaide pour une séparation des provinces en Nouvelle-Calédonie |url=https://www.20minutes.fr/societe/4101259-20240714-nouvelle-caledonie-cheffe-file-loyalistes-sonia-backes-plaide-separation-provinces |access-date=2025-08-01 |website=20 Minutes |language=fr}}.</ref> .
Miresaka momba ny sainam-pirenena Kanak izy izay, araka ny filazany, dia lasa " marika voaloton'ny horohoro ary miampanga ireo mpisintaka ny fananana hetsika mponina voalamina tamim-pahakingana mba handresena sy haka ny faritany atsimo "
Ny fisarahan'i Nouvelle-Calédonie ho faritany maromaro dia ho vahaolana ho azy mba " mba hahafahan'ny olona tsirairay miroborobo araka ny faniriany manokana » <ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Nouvelle-Calédonie: Sonia Backès (loyaliste) plaide pour une séparation des provinces |url=https://www.lexpress.fr/societe/nouvelle-caledonie-sonia-backes-loyaliste-plaide-pour-une-separation-des-provinces-PHEI5HCPOJBYXIX4AWW5HJ6ESQ/ |access-date=2025-08-01 |website=L'Express |language=fr}}.</ref> .
Manohitra ny Fifanarahana Nouméa izy, izay tsy mamela ity fisarahana ity, izay lazainy ho " mpamadika Nanameloka ihany koa izy tao amin'ny lahateniny ny habibiana mahatsiravina ", NY " asa ambany ary ny fihetsika barbarika "mpikatroka avy amin'ny Sela Mpandrindra ny Hetsika eny an-kianja (CCAT) an'ny FLNKS, izay lazainy ho olona mamon'ny fankahalana " izay maniratsira ny tantarantsika ary manondro ny tetikasa politika mahafaty ", dia ny fahaleovantenan'i Nouvelle-Calédonie.
Tamin'ny 5 Jona 2024, nanambara ny fanafoanana ny fanampiana ara-pitsaboana ho setrin'ny rotaka tany Nouvelle-Calédonie izy, narahin'ny fampiatoana vonjimaika nanomboka ny 15 Jolay 2024, noho ny olana ara-bola. Ity fandaharan'asa fanampiana ara-tsosialy ity dia manome fidirana amin'ny fitsaboana ho an'ny olona 26.000 sahirana ara-bola amin'ny alàlan'ny faktiora mivantana, midika izany fa 10% amin'ny fandaniana ihany no aloany. Nohazavain'i Backès fa afaka mamindra ireo marary tsy afaka mandoa ny fitsaboana any amin'ny tobim-pahasalamana eo an-toerana (CMS) any Greater Nouméa sy Brousse ny dokotera. Naneho ampahibemaso ny tsy fangorahana ny filohan'ny filankevitry ny fitsaboana fa mety hiteraka fatiantoka bebe kokoa amin'ny fiaraha-monina raha sendra misy aretina mafy.
==== Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena ====
ny4 juillet 2022 Teo amin'ny {{Nowrap|46 ans}}, i Sonia Backès dia voatendry ho Sekreteram-panjakana misahana ny zom-pirenena tao amin'ny governemanta faharoan'i [[Élisabeth Borne]], teo ambany fitarihan'i Gérald Darmanin, Minisitry ny Atitany . Mikasa ny hitazona ny andraikitry ny filohan'ny Faritany Atsimon'i Nouvelle-Calédonie izy <ref>{{Cite web |year=2022 |title=De la Nouvelle-Calédonie à Paris : Sonia Backès devient secrétaire d'Etat en charge de la Citoyenneté |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/de-la-nouvelle-caledonie-a-paris-sonia-backes-devient-secretaire-d-etat-en-charge-de-la-citoyennete-1300668.html |access-date=25 août 2023 |publisher=[[France Info (offre globale)|France Info]]}}.</ref> .
Tamin'ny Septambra 2022, nanendry an'i Brieuc Frogier, manampahefana voafidy iray hafa avy any Nouvelle-Calédonie sady mpanohana an'i [[Eric Zemmour|Éric Zemmour]] teo aloha izay niaraka tamin'i [[Emmanuel Macron]] taty aoriana, ho mpanolotsaina manokana izy. Taorian'ny adihevitra iray, dia nandao ny toerany izy taKandida tamin'ny fifidianana Antenimieran-doholona tao Nouvelle-Calédonie tamin'ny 24 Septambra 2023 izy, ary resy tamin'ny fihodinana faharoa tamin'ilay kandidà mpomba ny fahaleovantena Robert Xowie, izay nahazoany 44.3%-n'ny vato. Taorian'ny fihaonana tamin'i Emmanuel Macron, dia nanolotra ny fametraham-pialàny tamin'ny governemanta izy tamin'ny 27 Septambra 2023.[2] Nohamafisina tamin'ny alalan'ny didim-panjakana tamin'ny 10 Oktobra 2023 io fametraham-pialàny io, izay nosoloin'i Sabrina Agresti-Roubache tamin'izany fotoana izany.[3]min'ny 7 Septambra <ref>{{Cite web |last=Paul Barcelonne |last2=Hadrien Bect |date=2022-09-07 |title=Un soutien d'Éric Zemmour devient conseiller spécial de la secrétaire d'État à la Citoyenneté |url=https://www.francetvinfo.fr/politique/parti-reconquete/info-franceinfo-un-soutien-d-eric-zemmour-devient-conseiller-special-de-la-secretaire-d-etat-a-la-citoyennete_5347264.html |access-date=2022-09-08 |website=Franceinfo |language=fr-FR}}.</ref> , <ref>{{Cite web |last=Julie Marie-Leconte |date=2022-09-07 |title=Brieuc Frogier, ancien soutien d'Eric Zemmour, quitte son poste de conseiller spécial auprès de la secrétaire d'Etat Sonia Backès |url=https://www.francetvinfo.fr/politique/parti-reconquete/info-franceinfo-brieuc-frogier-ancien-soutien-d-eric-zemmour-quitte-son-poste-de-conseiller-special-aupres-de-la-secretaire-d-etat-sonia-backes_5347855.html |access-date=2022-09-08 |website=Franceinfo |language=fr-FR}}.</ref> .
== Jereo koa ==
=== Lahatsoratra mifandraika ===
* Hetsika Vahoaka Caledoniana
* Ny Hoavy Amim-pahatokiana
* Vehivavy minisitra any Frantsa
* Entin'ny governemanta
=== Rohy ivelany ===
[[Sokajy:Pages avec des traductions non relues]]
05vfc0qo2qnui08x6tuvpfv48t0orvh
Melaleuca quinquenervia
0
299011
1134998
2026-04-12T09:44:01Z
Thelezifor
15140
Karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Myrtaceae
1134998
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Melaleuca quinquenervia''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Myrtaceae]]''. Hazo teratany any amin' ny morontsiraka atsinanan' i [[Aostralia]] sy any [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]] izy io. Fantatra amin' ny anarana hoe '''niaouli''' izay nohagasna hoe '''niaoly''' izy io. Nambolena any amin' ny faritra trôpikaly maro io karazana io noho ny hazony, sy ny voniny hamokarana tantely, ary ny raviny hamokarana menaka tena manitra. Ampiasaina ho zavamaniry fanao haingo ihany koa izy io any amin' ny firenena maro, saingy indraindray dia lasa zavamaniry manafika, indrindra noho izy manimba ny tontolo iainana misy honahona toy ny any Everglades ([[Florida]]).
== Famariparitana ==
Amin' ny ankapobeny dia hazo salantsalany (4 ka hatramin' ny 12 m) ny ''Melaleuca quinquenervia'' nefa mety hahatratra 25 m. Matetika izy io dia manana bika mivilambilana, zara raha mahitsy. Ny vatany dia rakotra hodi-kazo fotsy, maherin' ny iray santimetatra ny hateviny, kaboaka, izay fitambarana takelaka mifanosona maro, hita miofakofaka. Malandilandy ny rantsana tanora.
=== Ravina ===
Toy ny ankamaroan' ny karazana ao amin' ny ''Melaleuca'', dia miavaka noho ny fananany ravina tsy mora mihintsana sy mamerovero ary mitsangana ny ''Melaleuca quinquenervia''dia. Miendrika lela lefona ny raviny henjana, izay manana halavany 5 hatramin' ny 9 sm ary sakany 0,6 hatramin' ny 2,4 sm. Manana kirana 5 mira zotra ireo ravina ireo. Fotsy sy misy volovolo ary manjelanjelatra ny ravina tanora.
=== Vony ===
Manana lavany 4 ka hatramin' ny 8 sm sy sakany 3 sm eo ho eo ny [[vondrombony]] izay mipoitra eny amin' ny tendron' ny rantsana. Amin' ny ankapobeny dia fotsy na fotsy manopy mavo (mahalana ny tena mavo) ary mivondrona tsitelotelo ny voniny. Manana [[ravimbony]] 5 tsy mitambatra, [[felambony]] 5 ary [[lahimbony]] maro (30 hatramin' ny 40, mivondrona ho amboara 6 ka hatramin' ny 9) ny ravina tsirairay. Ny [[tantely]] sy ny [[vorona]] (indrindra ny [[kararôka]] na [[kitrioky]]) ary ny [[fanihy]] no miantoka ny famindrana [[vovobony]].
=== Voa ===
Kapsiola kely, miendrika kaopy, tsy misy volovolo, ary misy [[vihim-boa]] an' arivony ny voany.
== Tsinjara toerana ==
Ny ''Melaleuca quinquenervia'' dia teratany any amin' ny morontsiraka atsimo-atsinanan' i [[Aostralia]], hatrany Sydney, any [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]], ary any [[Ginea Vaovao]]. Ity zavamairy ity dia nampidirina any [[Goiana Frantsay|Guyane française]], any [[Afrika Atsinanana]] ([[Oganda]], [[Kenià]], [[Tanzania]]), any [[Ejipta]], ao [[Kamerona]], ao [[Benino]], any [[Malezia]], any [[Filipina]], any [[Vietnamy]], any [[Indônezia]], ary eto [[Madagasikara]].
== Jereo koa ==
* ''[[Melaleuca]]''
3twjv7gn3pi307auyv2o6wond3ezx73
1134999
1134998
2026-04-12T09:53:26Z
Thelezifor
15140
Nanisy sary
1134999
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Melaleuca quinquenervia Tree 1.jpg|vignette|465x465px|''Melaleuca quinquenervia'']]
Ny '''''Melaleuca quinquenervia''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Myrtaceae]]''. Hazo teratany any amin' ny morontsiraka atsinanan' i [[Aostralia]] sy any [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]] izy io. Fantatra amin' ny anarana hoe '''niaouli''' izay nohagasna hoe '''niaoly''' izy io. Nambolena any amin' ny faritra trôpikaly maro io karazana io noho ny hazony, sy ny voniny hamokarana tantely, ary ny raviny hamokarana menaka tena manitra. Ampiasaina ho zavamaniry fanao haingo ihany koa izy io any amin' ny firenena maro, saingy indraindray dia lasa zavamaniry manafika, indrindra noho izy manimba ny tontolo iainana misy honahona toy ny any Everglades ([[Florida]]).
== Famariparitana ==
[[Sary:Paperbark.jpg|ankavia|vignette|259x259px|Hoditry ny ''Melaleuca quinquenervia'']]
Amin' ny ankapobeny dia hazo salantsalany (4 ka hatramin' ny 12 m) ny ''Melaleuca quinquenervia'' nefa mety hahatratra 25 m. Matetika izy io dia manana bika mivilambilana, zara raha mahitsy. Ny vatany dia rakotra hodi-kazo fotsy, maherin' ny iray santimetatra ny hateviny, kaboaka, izay fitambarana takelaka mifanosona maro, hita miofakofaka. Malandilandy ny rantsana tanora.
=== Ravina ===
[[Sary:Melaleuca quinquenervia (leaves).JPG|vignette|259x259px|Ravin' ny ''Melaleuca quinquenervia'']]
Toy ny ankamaroan' ny karazana ao amin' ny ''Melaleuca'', dia miavaka noho ny fananany ravina tsy mora mihintsana sy mamerovero ary mitsangana ny ''Melaleuca quinquenervia''dia. Miendrika lela lefona ny raviny henjana, izay manana halavany 5 hatramin' ny 9 sm ary sakany 0,6 hatramin' ny 2,4 sm. Manana kirana 5 mira zotra ireo ravina ireo. Fotsy sy misy volovolo ary manjelanjelatra ny ravina tanora.
=== Vony ===
[[Sary:Melaleuca quinquenervia.jpg|ankavia|vignette|284x284px|Vonin' ny ''Melaleuca quinquenervia'']]
Manana lavany 4 ka hatramin' ny 8 sm sy sakany 3 sm eo ho eo ny [[vondrombony]] izay mipoitra eny amin' ny tendron' ny rantsana. Amin' ny ankapobeny dia fotsy na fotsy manopy mavo (mahalana ny tena mavo) ary mivondrona tsitelotelo ny voniny. Manana [[ravimbony]] 5 tsy mitambatra, [[felambony]] 5 ary [[lahimbony]] maro (30 hatramin' ny 40, mivondrona ho amboara 6 ka hatramin' ny 9) ny ravina tsirairay. Ny [[tantely]] sy ny [[vorona]] (indrindra ny [[kararôka]] na [[kitrioky]]) ary ny [[fanihy]] no miantoka ny famindrana [[vovobony]].
=== Voa ===
[[Sary:Starr 020803-0116 Melaleuca quinquenervia.jpg|vignette|253x253px|Voan' ny ''Melaleuca quinquenervia'']]
Kapsiola kely, miendrika kaopy, tsy misy volovolo, ary misy [[vihim-boa]] an' arivony ny voany.
== Tsinjara toerana ==
[[Sary:Melaleuca quinquenervia forest.jpg|ankavia|vignette|261x261px|Ala ''Melaleuca quinquenervia'']]
Ny ''Melaleuca quinquenervia'' dia teratany any amin' ny morontsiraka atsimo-atsinanan' i [[Aostralia]], hatrany Sydney, any [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]], ary any [[Ginea Vaovao]]. Ity zavamairy ity dia nampidirina any [[Goiana Frantsay|Guyane française]], any [[Afrika Atsinanana]] ([[Oganda]], [[Kenià]], [[Tanzania]]), any [[Ejipta]], ao [[Kamerona]], ao [[Benino]], any [[Malezia]], any [[Filipina]], any [[Vietnamy]], any [[Indônezia]], ary eto [[Madagasikara]].
== Jereo koa ==
* ''[[Melaleuca]]''
d0x1a1t0nr2yoh7r9uz31f1zbnve2fw
1135000
1134999
2026-04-12T09:54:48Z
Thelezifor
15140
Nanitsy tsipelina
1135000
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Melaleuca quinquenervia Tree 1.jpg|vignette|465x465px|''Melaleuca quinquenervia'']]
Ny '''''Melaleuca quinquenervia''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Myrtaceae]]''. Hazo teratany any amin' ny morontsiraka atsinanan' i [[Aostralia]] sy any [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]] izy io. Fantatra amin' ny anarana hoe '''niaouli''' izay nohagasina hoe '''niaoly''' izy io. Nambolena any amin' ny faritra trôpikaly maro io karazana io noho ny hazony, sy ny voniny hamokarana tantely, ary ny raviny hamokarana menaka tena manitra. Ampiasaina ho zavamaniry fanao haingo ihany koa izy io any amin' ny firenena maro, saingy indraindray dia lasa zavamaniry manafika, indrindra noho izy manimba ny tontolo iainana misy honahona toy ny any Everglades ([[Florida]]).
== Famariparitana ==
[[Sary:Paperbark.jpg|ankavia|vignette|259x259px|Hoditry ny ''Melaleuca quinquenervia'']]
Amin' ny ankapobeny dia hazo salantsalany (4 ka hatramin' ny 12 m) ny ''Melaleuca quinquenervia'' nefa mety hahatratra 25 m. Matetika izy io dia manana bika mivilambilana, zara raha mahitsy. Ny vatany dia rakotra hodi-kazo fotsy, maherin' ny iray santimetatra ny hateviny, kaboaka, izay fitambarana takelaka mifanosona maro, hita miofakofaka. Malandilandy ny rantsana tanora.
=== Ravina ===
[[Sary:Melaleuca quinquenervia (leaves).JPG|vignette|259x259px|Ravin' ny ''Melaleuca quinquenervia'']]
Toy ny ankamaroan' ny karazana ao amin' ny ''Melaleuca'', dia miavaka noho ny fananany ravina tsy mora mihintsana sy mamerovero ary mitsangana ny ''Melaleuca quinquenervia''dia. Miendrika lela lefona ny raviny henjana, izay manana halavany 5 hatramin' ny 9 sm ary sakany 0,6 hatramin' ny 2,4 sm. Manana kirana 5 mira zotra ireo ravina ireo. Fotsy sy misy volovolo ary manjelanjelatra ny ravina tanora.
=== Vony ===
[[Sary:Melaleuca quinquenervia.jpg|ankavia|vignette|284x284px|Vonin' ny ''Melaleuca quinquenervia'']]
Manana lavany 4 ka hatramin' ny 8 sm sy sakany 3 sm eo ho eo ny [[vondrombony]] izay mipoitra eny amin' ny tendron' ny rantsana. Amin' ny ankapobeny dia fotsy na fotsy manopy mavo (mahalana ny tena mavo) ary mivondrona tsitelotelo ny voniny. Manana [[ravimbony]] 5 tsy mitambatra, [[felambony]] 5 ary [[lahimbony]] maro (30 hatramin' ny 40, mivondrona ho amboara 6 ka hatramin' ny 9) ny ravina tsirairay. Ny [[tantely]] sy ny [[vorona]] (indrindra ny [[kararôka]] na [[kitrioky]]) ary ny [[fanihy]] no miantoka ny famindrana [[vovobony]].
=== Voa ===
[[Sary:Starr 020803-0116 Melaleuca quinquenervia.jpg|vignette|253x253px|Voan' ny ''Melaleuca quinquenervia'']]
Kapsiola kely, miendrika kaopy, tsy misy volovolo, ary misy [[vihim-boa]] an' arivony ny voany.
== Tsinjara toerana ==
[[Sary:Melaleuca quinquenervia forest.jpg|ankavia|vignette|261x261px|Ala ''Melaleuca quinquenervia'']]
Ny ''Melaleuca quinquenervia'' dia teratany any amin' ny morontsiraka atsimo-atsinanan' i [[Aostralia]], hatrany Sydney, any [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]], ary any [[Ginea Vaovao]]. Ity zavamairy ity dia nampidirina any [[Goiana Frantsay|Guyane française]], any [[Afrika Atsinanana]] ([[Oganda]], [[Kenià]], [[Tanzania]]), any [[Ejipta]], ao [[Kamerona]], ao [[Benino]], any [[Malezia]], any [[Filipina]], any [[Vietnamy]], any [[Indônezia]], ary eto [[Madagasikara]].
== Jereo koa ==
* ''[[Melaleuca]]''
2ddjirwpczhg64eryx1x9a7quefzsae
1135004
1135000
2026-04-12T10:23:59Z
Thelezifor
15140
1135004
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Melaleuca quinquenervia Tree 1.jpg|vignette|465x465px|''Melaleuca quinquenervia'']]
Ny '''''Melaleuca quinquenervia''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Myrtaceae]]''. Hazo teratany any amin' ny morontsiraka atsinanan' i [[Aostralia]] sy any [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]] izy io. Fantatra amin' ny anarana hoe '''niaouli''' izay nohagasina hoe '''niaoly''' izy io. Nambolena any amin' ny faritra trôpikaly maro io karazana io noho ny hazony, sy ny voniny hamokarana tantely, ary ny raviny hamokarana menaka tena manitra. Ampiasaina ho zavamaniry fanao haingo ihany koa izy io any amin' ny firenena maro, saingy indraindray dia lasa zavamaniry manafika, indrindra noho izy manimba ny tontolo iainana misy honahona toy ny any Everglades ([[Florida]]).
== Famariparitana ==
[[Sary:Paperbark.jpg|ankavia|vignette|259x259px|Hoditry ny ''Melaleuca quinquenervia'']]
Amin' ny ankapobeny dia hazo salantsalany (4 ka hatramin' ny 12 m) ny ''Melaleuca quinquenervia'' nefa mety hahatratra 25 m. Matetika izy io dia manana bika mivilambilana, zara raha mahitsy. Ny vatany dia rakotra hodi-kazo fotsy, maherin' ny iray santimetatra ny hateviny, kaboaka, izay fitambarana takelaka mifanosona maro, hita miofakofaka. Malandilandy ny rantsana tanora.
=== Ravina ===
[[Sary:Melaleuca quinquenervia (leaves).JPG|vignette|259x259px|Ravin' ny ''Melaleuca quinquenervia'']]
Toy ny ankamaroan' ny karazana ao amin' ny ''Melaleuca'', dia miavaka noho ny fananany ravina tsy mora mihintsana sy mamerovero ary mitsangana ny ''Melaleuca quinquenervia''dia. Miendrika lela lefona ny raviny henjana, izay manana halavany 5 hatramin' ny 9 sm ary sakany 0,6 hatramin' ny 2,4 sm. Manana kirana 5 mira zotra ireo ravina ireo. Fotsy sy misy volovolo ary manjelanjelatra ny ravina tanora.
=== Vony ===
[[Sary:Melaleuca quinquenervia.jpg|ankavia|vignette|284x284px|Vonin' ny ''Melaleuca quinquenervia'']]
Manana lavany 4 ka hatramin' ny 8 sm sy sakany 3 sm eo ho eo ny [[vondrombony]] izay mipoitra eny amin' ny tendron' ny rantsana. Amin' ny ankapobeny dia fotsy na fotsy manopy mavo (mahalana ny tena mavo) ary mivondrona tsitelotelo ny voniny. Manana [[ravimbony]] 5 tsy mitambatra, [[felambony]] 5 ary [[lahimbony]] maro (30 hatramin' ny 40, mivondrona ho amboara 6 ka hatramin' ny 9) ny ravina tsirairay. Ny [[tantely]] sy ny [[vorona]] (indrindra ny [[kararôka]] na [[kitrioky]]) ary ny [[fanihy]] no miantoka ny famindrana [[vovobony]].
=== Voa ===
[[Sary:Starr 020803-0116 Melaleuca quinquenervia.jpg|vignette|253x253px|Voan' ny ''Melaleuca quinquenervia'']]
Kapsiola kely, miendrika kaopy, tsy misy volovolo, ary misy [[vihim-boa]] an' arivony ny voany.
== Tsinjara toerana ==
[[Sary:Melaleuca quinquenervia forest.jpg|ankavia|vignette|261x261px|Ala ''Melaleuca quinquenervia'']]
Ny ''Melaleuca quinquenervia'' dia teratany any amin' ny morontsiraka atsimo-atsinanan' i [[Aostralia]], hatrany Sydney, any [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]], ary any [[Ginea Vaovao]]. Ity zavamairy ity dia nampidirina any [[Goiana Frantsay|Guyane française]], any [[Afrika Atsinanana]] ([[Oganda]], [[Kenià]], [[Tanzania]]), any [[Ejipta]], ao [[Kamerona]], ao [[Benino]], any [[Malezia]], any [[Filipina]], any [[Vietnamy]], any [[Indônezia]], ary eto [[Madagasikara]].
== Jereo koa ==
* ''[[Melaleuca]]''
* ''[[Melaleuca leucadendra]]''
921o2cupv8d1m6p1dm7ifb6m5x7bk87
1135005
1135004
2026-04-12T10:26:59Z
Thelezifor
15140
1135005
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Melaleuca quinquenervia Tree 1.jpg|vignette|465x465px|''Melaleuca quinquenervia'']]
Ny '''''Melaleuca quinquenervia''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Myrtaceae]]''. Hazo teratany any amin' ny morontsiraka atsinanan' i [[Aostralia]] sy any [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]] izy io. Fantatra amin' ny anarana hoe '''niaouli''' izay nohagasina hoe '''niaoly''' izy io. Nambolena any amin' ny faritra trôpikaly maro io karazana io noho ny hazony, sy ny voniny hamokarana tantely, ary ny raviny hamokarana menaka tena manitra. Ampiasaina ho zavamaniry fanao haingo ihany koa izy io any amin' ny firenena maro, saingy indraindray dia lasa zavamaniry manafika, indrindra noho izy manimba ny tontolo iainana misy honahona toy ny any Everglades ([[Florida]]).
== Famariparitana ==
[[Sary:Paperbark.jpg|ankavia|vignette|259x259px|Hoditry ny ''Melaleuca quinquenervia'']]
Amin' ny ankapobeny dia hazo salantsalany (4 ka hatramin' ny 12 m) ny ''Melaleuca quinquenervia'' nefa mety hahatratra 25 m. Matetika izy io dia manana bika mivilambilana, zara raha mahitsy. Ny vatany dia rakotra hodi-kazo fotsy, maherin' ny iray santimetatra ny hateviny, kaboaka, izay fitambarana takelaka mifanosona maro, hita miofakofaka. Malandilandy ny rantsana tanora.
=== Ravina ===
[[Sary:Melaleuca quinquenervia (leaves).JPG|vignette|259x259px|Ravin' ny ''Melaleuca quinquenervia'']]
Toy ny ankamaroan' ny karazana ao amin' ny ''Melaleuca'', dia miavaka noho ny fananany ravina tsy mora mihintsana sy mamerovero ary mitsangana ny ''Melaleuca quinquenervia''dia. Miendrika lela lefona ny raviny henjana, izay manana halavany 5 hatramin' ny 9 sm ary sakany 0,6 hatramin' ny 2,4 sm. Manana kirana 5 mira zotra ireo ravina ireo. Fotsy sy misy volovolo ary manjelanjelatra ny ravina tanora.
=== Vony ===
[[Sary:Melaleuca quinquenervia.jpg|ankavia|vignette|284x284px|Vonin' ny ''Melaleuca quinquenervia'']]
Manana lavany 4 ka hatramin' ny 8 sm sy sakany 3 sm eo ho eo ny [[vondrombony]] izay mipoitra eny amin' ny tendron' ny rantsana. Amin' ny ankapobeny dia fotsy na fotsy manopy mavo (mahalana ny tena mavo) ary mivondrona tsitelotelo ny voniny. Manana [[ravimbony]] 5 tsy mitambatra, [[felambony]] 5 ary [[lahimbony]] maro (30 hatramin' ny 40, mivondrona ho amboara 6 ka hatramin' ny 9) ny ravina tsirairay. Ny [[tantely]] sy ny [[vorona]] (indrindra ny [[kararôka]] na [[kitrioky]]) ary ny [[fanihy]] no miantoka ny famindrana [[vovobony]].
=== Voa ===
[[Sary:Starr 020803-0116 Melaleuca quinquenervia.jpg|vignette|253x253px|Voan' ny ''Melaleuca quinquenervia'']]
Kapsiola kely, miendrika kaopy, tsy misy volovolo, ary misy [[vihim-boa]] an' arivony ny voany.
== Tsinjara toerana ==
[[Sary:Melaleuca quinquenervia forest.jpg|ankavia|vignette|261x261px|Ala ''Melaleuca quinquenervia'']]
Ny ''Melaleuca quinquenervia'' dia teratany any amin' ny morontsiraka atsimo-atsinanan' i [[Aostralia]], hatrany Sydney, any [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]], ary any [[Ginea Vaovao]]. Ity zavamairy ity dia nampidirina any [[Goiana Frantsay|Guyane française]], any [[Afrika Atsinanana]] ([[Oganda]], [[Kenià]], [[Tanzania]]), any [[Ejipta]], ao [[Kamerona]], ao [[Benino]], any [[Malezia]], any [[Filipina]], any [[Vietnamy]], any [[Indônezia]], ary eto [[Madagasikara]].
== Jereo koa ==
* ''[[Melaleuca]]''
* ''[[Melaleuca leucadendra]]''
* [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagsikara]]
13zepiigcf0i0xk5o9as8xyxnx17y8d
1135022
1135005
2026-04-12T11:40:37Z
Thelezifor
15140
/* Jereo koa */
1135022
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Melaleuca quinquenervia Tree 1.jpg|vignette|465x465px|''Melaleuca quinquenervia'']]
Ny '''''Melaleuca quinquenervia''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Myrtaceae]]''. Hazo teratany any amin' ny morontsiraka atsinanan' i [[Aostralia]] sy any [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]] izy io. Fantatra amin' ny anarana hoe '''niaouli''' izay nohagasina hoe '''niaoly''' izy io. Nambolena any amin' ny faritra trôpikaly maro io karazana io noho ny hazony, sy ny voniny hamokarana tantely, ary ny raviny hamokarana menaka tena manitra. Ampiasaina ho zavamaniry fanao haingo ihany koa izy io any amin' ny firenena maro, saingy indraindray dia lasa zavamaniry manafika, indrindra noho izy manimba ny tontolo iainana misy honahona toy ny any Everglades ([[Florida]]).
== Famariparitana ==
[[Sary:Paperbark.jpg|ankavia|vignette|259x259px|Hoditry ny ''Melaleuca quinquenervia'']]
Amin' ny ankapobeny dia hazo salantsalany (4 ka hatramin' ny 12 m) ny ''Melaleuca quinquenervia'' nefa mety hahatratra 25 m. Matetika izy io dia manana bika mivilambilana, zara raha mahitsy. Ny vatany dia rakotra hodi-kazo fotsy, maherin' ny iray santimetatra ny hateviny, kaboaka, izay fitambarana takelaka mifanosona maro, hita miofakofaka. Malandilandy ny rantsana tanora.
=== Ravina ===
[[Sary:Melaleuca quinquenervia (leaves).JPG|vignette|259x259px|Ravin' ny ''Melaleuca quinquenervia'']]
Toy ny ankamaroan' ny karazana ao amin' ny ''Melaleuca'', dia miavaka noho ny fananany ravina tsy mora mihintsana sy mamerovero ary mitsangana ny ''Melaleuca quinquenervia''dia. Miendrika lela lefona ny raviny henjana, izay manana halavany 5 hatramin' ny 9 sm ary sakany 0,6 hatramin' ny 2,4 sm. Manana kirana 5 mira zotra ireo ravina ireo. Fotsy sy misy volovolo ary manjelanjelatra ny ravina tanora.
=== Vony ===
[[Sary:Melaleuca quinquenervia.jpg|ankavia|vignette|284x284px|Vonin' ny ''Melaleuca quinquenervia'']]
Manana lavany 4 ka hatramin' ny 8 sm sy sakany 3 sm eo ho eo ny [[vondrombony]] izay mipoitra eny amin' ny tendron' ny rantsana. Amin' ny ankapobeny dia fotsy na fotsy manopy mavo (mahalana ny tena mavo) ary mivondrona tsitelotelo ny voniny. Manana [[ravimbony]] 5 tsy mitambatra, [[felambony]] 5 ary [[lahimbony]] maro (30 hatramin' ny 40, mivondrona ho amboara 6 ka hatramin' ny 9) ny ravina tsirairay. Ny [[tantely]] sy ny [[vorona]] (indrindra ny [[kararôka]] na [[kitrioky]]) ary ny [[fanihy]] no miantoka ny famindrana [[vovobony]].
=== Voa ===
[[Sary:Starr 020803-0116 Melaleuca quinquenervia.jpg|vignette|253x253px|Voan' ny ''Melaleuca quinquenervia'']]
Kapsiola kely, miendrika kaopy, tsy misy volovolo, ary misy [[vihim-boa]] an' arivony ny voany.
== Tsinjara toerana ==
[[Sary:Melaleuca quinquenervia forest.jpg|ankavia|vignette|261x261px|Ala ''Melaleuca quinquenervia'']]
Ny ''Melaleuca quinquenervia'' dia teratany any amin' ny morontsiraka atsimo-atsinanan' i [[Aostralia]], hatrany Sydney, any [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]], ary any [[Ginea Vaovao]]. Ity zavamairy ity dia nampidirina any [[Goiana Frantsay|Guyane française]], any [[Afrika Atsinanana]] ([[Oganda]], [[Kenià]], [[Tanzania]]), any [[Ejipta]], ao [[Kamerona]], ao [[Benino]], any [[Malezia]], any [[Filipina]], any [[Vietnamy]], any [[Indônezia]], ary eto [[Madagasikara]].
== Jereo koa ==
* ''[[Melaleuca]]''
* ''[[Melaleuca leucadendra]]''
* [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara]]
8iwjq02rjx1sv9vtbrevrodbzu8cx0i
Melaleuca
0
299012
1135002
2026-04-12T10:20:34Z
Thelezifor
15140
Vondron-karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Myrtaceae
1135002
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Paperbark.jpg|vignette|430x430px|''Melaleuca quinquenervia'']]
Ny '''''Melaleuca''''' dia vondron-karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Myrtaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Myrtales]], ahitana karazana 400 eo ho eo, ary ny ankamaroany dia teratany any [[Aostralia]] ary tsy hita raha tsy any.
== Lisitry ny karazana ==
Inty ny lisitry ny karazana miisa 381, araka ny ''[[Plants of the World Online|Plants of the World online]]'' (POWO) <small>(25 Jona 2021)</small>, ao amin' ny vondron-karazana ''Melaleuca'':
* ''Melaleuca acacioides'' F.Muell.
* ''Melaleuca accedens'' (Hawkeswood) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca acrifolia'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca acuminata'' F.Muell.
* ''Melaleuca acutifolia'' (Benth.) Craven & Lepschi
* ''Melaleuca adenostyla'' K.J.Cowley
* ''Melaleuca adnata'' Turcz.
* ''Melaleuca aestiva'' (K.J.Brooks) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca aestuosa'' G.Forst.
* ''Melaleuca agathosmoides'' C.A.Gardner
* ''Melaleuca aglaia'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca alilateralis'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca alsophila'' A.Cunn. ex Benth.
* ''Melaleuca alternifolia'' (Maiden & Betche) Cheel
* ''Melaleuca amydra'' Craven
* ''Melaleuca anisandra'' (Schauer) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca apodocephala'' Turcz.
* ''Melaleuca apostiba'' K.J.Cowley
* ''Melaleuca aquilonia'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca araucarioides'' Barlow
* ''Melaleuca arcana'' S.T.Blake
* ''Melaleuca arcuata'' (A.S.George) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca ×arenicola'' S.Moore
* ''Melaleuca argentea'' W.Fitzg.
* ''Melaleuca arida'' (Hawkeswood) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca armillaris'' (Sol. ex Gaertn.) Sm.
* ''Melaleuca aspalathoides'' Schauer
* ''Melaleuca asterocarpa'' (Hnatiuk) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca atala'' (Hnatiuk) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca atroviridis'' Craven & Lepschi
* ''Melaleuca aurea'' (Turcz.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca barlowii'' Craven
* ''Melaleuca basicephala'' Benth.
* ''Melaleuca beardii'' Craven
* ''Melaleuca beaufortioides'' (Benth.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca biconvexa'' Byrnes
* ''Melaleuca bisulcata'' F.Muell.
* ''Melaleuca blackwelliana'' (Hnatiuk) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca blaeriifolia'' Turcz.
* ''Melaleuca blepharosperma'' (F.Muell.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca boeophylla'' Craven
* ''Melaleuca borealis'' Craven
* ''Melaleuca brachyandra'' (Lindl.) Craven
* ''Melaleuca bracteata'' F.Muell.
* ''Melaleuca bracteosa'' Turcz.
* ''Melaleuca brevifolia'' Turcz.
* ''Melaleuca brevisepala'' (J.W.Dawson) Craven & J.W.Dawson
* ''Melaleuca bromelioides'' Barlow
* ''Melaleuca brongniartii'' Däniker
* ''Melaleuca brophyi'' Craven
* ''Melaleuca buseana'' (Guillaumin) Craven & J.W.Dawson
* ''Melaleuca caeca'' Craven
* ''Melaleuca cajuputi'' Maton & Sm. ex R.Powell
* ''Melaleuca calcicola'' (Barlow ex Craven) Craven & Lepschi
* ''Melaleuca calothamnoides'' F.Muell.
* ''Melaleuca calycina'' R.Br.
* ''Melaleuca calyptroides'' Craven
* ''Melaleuca campanae'' Craven
* ''Melaleuca camptoclada'' F.C.Quinn
* ''Melaleuca capitata'' Cheel
* ''Melaleuca cardiophylla'' F.Muell.
* ''Melaleuca caroli-huegelii'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca carrii'' Craven
* ''Melaleuca cheelii'' C.T.White
* ''Melaleuca chisholmii'' (Cheel) Craven
* ''Melaleuca chrysantherea'' (F.Muell.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca ciliosa'' Turcz.
* ''Melaleuca cinerea'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca citrina'' (Curtis) Dum.Cours.
* ''Melaleuca citrolens'' Barlow
* ''Melaleuca clarksonii'' Barlow
* ''Melaleuca clavifolia'' Craven
* ''Melaleuca cliffortioides'' Diels
* ''Melaleuca coccinea'' A.S.George
* ''Melaleuca ×codonocarpa'' (Hnatiuk) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca comboynensis'' (Cheel) Craven
* ''Melaleuca comosa'' A.R.Bean
* ''Melaleuca concinna'' Turcz.
* ''Melaleuca concreta'' F.Muell.
* ''Melaleuca condylosa'' Craven
* ''Melaleuca conothamnoides'' C.A.Gardner
* ''Melaleuca cordata'' Turcz.
* ''Melaleuca cornucopiae'' Byrnes
* ''Melaleuca crispii'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca crossota'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca croxfordiae'' Craven
* ''Melaleuca ctenoides'' F.C.Quinn
* ''Melaleuca cucullata'' Turcz.
* ''Melaleuca cupularis'' (A.S.George) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca curtifolia'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca cuspidata'' Turcz.
* ''Melaleuca cuticularis'' Labill.
* ''Melaleuca cyathifolia'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca cyrtodonta'' Turcz.
* ''Melaleuca dawsonii'' Craven
* ''Melaleuca dealbata'' S.T.Blake
* ''Melaleuca deanei'' F.Muell.
* ''Melaleuca decora'' (Salisb.) Britten
* ''Melaleuca decussata'' R.Br.
* ''Melaleuca delta'' Craven
* ''Melaleuca dempta'' (Barlow) Craven
* ''Melaleuca dendroidea'' (Hnatiuk) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca densa'' R.Br.
* ''Melaleuca densispicata'' Byrnes
* ''Melaleuca depauperata'' Turcz.
* ''Melaleuca depressa'' Diels
* ''Melaleuca dichroma'' Craven & Lepschi
* ''Melaleuca diosmatifolia'' Dum.Cours.
* ''Melaleuca diosmifolia'' Andrews
* ''Melaleuca dissitiflora'' F.Muell.
* ''Melaleuca ebracteata'' (F.Muell.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca ectadioclada'' (Hnatiuk) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca eleuterostachya'' F.Muell.
* ''Melaleuca elliptica'' Labill.
* ''Melaleuca empetrifolia'' Rchb.
* ''Melaleuca ericifolia'' Sm.
* ''Melaleuca eriocarpa'' (Lindl.) ined.
* ''Melaleuca eulobata'' Craven
* ''Melaleuca eurystoma'' Craven
* ''Melaleuca eximia'' (K.J.Cowley) Craven
* ''Melaleuca exuvia'' Craven & Lepschi
* ''Melaleuca fabri'' Craven
* ''Melaleuca faucicola'' Craven
* ''Melaleuca ferruginea'' Craven & Cowie
* ''Melaleuca filifolia'' F.Muell.
* ''Melaleuca fissurata'' Barlow
* ''Melaleuca flammea'' Craven
* ''Melaleuca flavovirens'' (Cheel) Craven
* ''Melaleuca fluviatilis'' Barlow
* ''Melaleuca foliolosa'' A.Cunn. ex Benth.
* ''Melaleuca formosa'' (S.T.Blake) Craven
* ''Melaleuca fulgens'' R.Br.
* ''Melaleuca gardneri'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca genialis'' Lepschi
* ''Melaleuca georgei'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca gibbosa'' Labill.
* ''Melaleuca gilesii'' (F.Muell.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca glaberrima'' F.Muell.
* ''Melaleuca glabra'' (Benth.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca glauca'' (DC.) Craven
* ''Melaleuca glena'' Craven
* ''Melaleuca globifera'' R.Br.
* ''Melaleuca glomerata'' F.Muell.
* ''Melaleuca glumacea'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca gnidioides'' Brongn. & Gris
* ''Melaleuca gracilis'' (R.Br.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca granitica'' (Hawkeswood) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca grieveana'' Craven
* ''Melaleuca groveana'' Cheel & C.T.White
* ''Melaleuca hadra'' (Hnatiuk) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca hakeifolia'' (Gaudich.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca halmaturorum'' F.Muell. ex Miq.
* ''Melaleuca halophila'' Craven
* ''Melaleuca hamata'' Fielding & Gardner
* ''Melaleuca hamulosa'' Turcz.
* ''Melaleuca haplantha'' Barlow
* ''Melaleuca hawkeswoodii'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca hemisticta'' S.T.Blake ex Craven
* ''Melaleuca hirsuta'' (Hawkeswood) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca hislopii'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca hnatiukii'' Craven
* ''Melaleuca hollidayi'' Craven
* ''Melaleuca holosericea'' Schauer
* ''Melaleuca howeana'' Cheel
* ''Melaleuca huegelii'' Endl.
* ''Melaleuca huttensis'' Craven
* ''Melaleuca hypericifolia'' Sm.
* ''Melaleuca idana'' Craven
* ''Melaleuca incana'' R.Br.
* ''Melaleuca inops'' (Schauer) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca interioris'' Craven & Lepschi
* ''Melaleuca interstans'' (F.Muell.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca irbyana'' R.T.Baker
* ''Melaleuca johnsonii'' Craven
* ''Melaleuca jonesii'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca kalbarriensis'' (Hawkeswood) ined.
* ''Melaleuca keigheryi'' Craven
* ''Melaleuca kunzeoides'' Byrnes
* ''Melaleuca kybeliona'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca lachnocephala'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca laetifica'' Craven
* ''Melaleuca lanceolata'' Otto
* ''Melaleuca lara'' Craven
* ''Melaleuca lasiandra'' F.Muell.
* ''Melaleuca lateralis'' Turcz.
* ''Melaleuca lateriflora'' Benth.
* ''Melaleuca lateritia'' A.Dietr.
* ''Melaleuca laxiflora'' Turcz.
* ''Melaleuca lazaridis'' Craven
* ''Melaleuca lecanantha'' Barlow
* ''Melaleuca leiocarpa'' F.Muell.
* ''Melaleuca leiopyxis'' F.Muell. ex Benth.
* ''Melaleuca lepschii'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca leptospermoides'' Schauer
* ''Melaleuca leucadendra'' (L.) L.
* ''Melaleuca leuropoma'' Craven
* ''Melaleuca linariifolia'' Sm.
* ''Melaleuca linearifolia'' (Link) Craven
* ''Melaleuca linearis'' Schrad. & J.C.Wendl.
* ''Melaleuca linguiformis'' Craven
* ''Melaleuca linophylla'' F.Muell.
* ''Melaleuca longissima'' (F.Muell.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca longistaminea'' (F.Muell.) Barlow ex Craven
* ''Melaleuca lophantha'' (Vent.) ined.
* ''Melaleuca lophocoracorum'' A.J.Ford, Craven & Brophy
* ''Melaleuca lutea'' Craven
* ''Melaleuca macrocarpa'' (Hawkeswood) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca macronychia'' Turcz.
* ''Melaleuca macrostemon'' (Lindl.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca manglesii'' Schauer
* ''Melaleuca marginata'' (Sond.) Hislop, Lepschi & Craven
* ''Melaleuca maxwellii'' (F.Muell.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca megacephala'' F.Muell.
* ''Melaleuca megalongensis'' Craven & S.M.Douglas
* ''Melaleuca micrantha'' (Schauer) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca microcarpa'' (F.Muell.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca micromera'' Schauer
* ''Melaleuca microphylla'' Sm.
* ''Melaleuca minutifolia'' F.Muell.
* ''Melaleuca monantha'' (Barlow) Craven
* ''Melaleuca montana'' (C.T.White ex S.T.Blake) Craven
* ''Melaleuca montis-zamia'' Craven
* ''Melaleuca ×mulleola'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca nanophylla'' Carrick
* ''Melaleuca nematophylla'' F.Muell. ex Craven
* ''Melaleuca nervosa'' (Lindl.) Cheel
* ''Melaleuca nesophila'' F.Muell.
* ''Melaleuca nodosa'' (Sol. ex Gaertn.) Sm.
* ''Melaleuca ochroma'' Lepschi
* ''Melaleuca oldfieldii'' F.Muell.
* ''Melaleuca orbicularis'' Craven
* ''Melaleuca orbifolia'' (F.Muell.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca ordinifolia'' Barlow
* ''Melaleuca orophila'' Craven
* ''Melaleuca ostrina'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca osullivanii'' Craven & Lepschi
* ''Melaleuca oxyphylla'' Carrick
* ''Melaleuca pachyphylla'' (Cheel) Craven
* ''Melaleuca pachystachya'' (Benth.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca pallescens'' Byrnes
* ''Melaleuca pallida'' (Bonpl.) Craven
* ''Melaleuca paludicola'' Craven
* ''Melaleuca pancheri'' (Brongn. & Gris) Craven & J.W.Dawson
* ''Melaleuca papillosa'' Craven
* ''Melaleuca parviceps'' Lindl.
* ''Melaleuca parvistaminea'' Byrnes
* ''Melaleuca pauciflora'' Turcz.
* ''Melaleuca pauperiflora'' F.Muell.
* ''Melaleuca pearsonii'' (R.D.Spencer & Lumley) Craven
* ''Melaleuca penicula'' (K.J.Cowley) Craven
* ''Melaleuca pentagona'' Labill.
* ''Melaleuca peucophylla'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca phellosa'' (A.S.George) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca phoenicea'' (Lindl.) Craven
* ''Melaleuca phoidophylla'' Barlow ex Craven
* ''Melaleuca phratra'' Craven
* ''Melaleuca pilosa'' (Lindl.) ined.
* ''Melaleuca pityoides'' (F.Muell.) Craven
* ''Melaleuca planifolia'' (Lehm.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca platycalyx'' Diels
* ''Melaleuca plumea'' Craven
* ''Melaleuca plumosa'' (Turcz.) ined.
* ''Melaleuca podiocarpa'' Barlow ex Craven
* ''Melaleuca polandii'' (F.M.Bailey) Craven
* ''Melaleuca polycephala'' Benth.
* ''Melaleuca pomphostoma'' Barlow
* ''Melaleuca porphyrocephala'' (F.Muell.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca preissiana'' Schauer
* ''Melaleuca preissii'' (Schauer) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca pritzelii'' (Domin) Barlow
* ''Melaleuca procera'' Craven
* ''Melaleuca propinqua'' Schauer
* ''Melaleuca protrusa'' Craven & Lepschi
* ''Melaleuca protumida'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca psammophila'' Diels
* ''Melaleuca pulchella'' R.Br.
* ''Melaleuca pulcherrima'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca pungens'' Schauer
* ''Melaleuca punicea'' Byrnes
* ''Melaleuca purpurea'' (Lindl.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca pustulata'' Hook.f.
* ''Melaleuca pyramidalis'' Craven
* ''Melaleuca quadrifaria'' F.Muell.
* ''Melaleuca quadrifida'' (R.Br.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca quercina'' Craven
* ''[[Melaleuca quinquenervia]]'' (Cav.) S.T.Blake
* ''Melaleuca radula'' Lindl.
* ''Melaleuca recurva'' (R.D.Spencer & Lumley) Craven
* ''Melaleuca relativa'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca rhaphiophylla'' Schauer
* ''Melaleuca rigidifolia'' Turcz.
* ''Melaleuca ringens'' Barlow
* ''Melaleuca robusta'' (Schauer) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca rosea'' (A.S.George) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca rugulosa'' (Link) Craven
* ''Melaleuca rupestris'' (Schauer) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca ryeae'' Craven
* ''Melaleuca sabrina'' Craven
* ''Melaleuca saligna'' Schauer
* ''Melaleuca sapientes'' Craven
* ''Melaleuca scabra'' R.Br.
* ''Melaleuca scabrida'' (A.S.George) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca scalena'' Craven & Lepschi
* ''Melaleuca schaueri'' (Lehm.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca sciotostyla'' Barlow
* ''Melaleuca scitula'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca sclerophylla'' Diels
* ''Melaleuca sculponeata'' Barlow
* ''Melaleuca seriata'' Lindl.
* ''Melaleuca sericea'' Byrnes
* ''Melaleuca serpentina'' Craven
* ''Melaleuca sheathiana'' W.Fitzg.
* ''Melaleuca shiressii'' (Blakely) Craven
* ''Melaleuca sieberi'' Schauer
* ''Melaleuca similis'' Craven
* ''Melaleuca societatis'' Craven
* ''Melaleuca sophisma'' Lepschi
* ''Melaleuca sparsa'' (R.Br.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca sparsiflora'' Turcz.
* ''Melaleuca spathulata'' Schauer
* ''Melaleuca spectabilis'' (Barlow ex Craven) Craven & Lepschi
* ''Melaleuca sphaerodendra'' Craven & J.W.Dawson
* ''Melaleuca spicigera'' S.Moore
* ''Melaleuca sprengelioides'' DC.
* ''Melaleuca squamea'' Labill.
* ''Melaleuca squamophloia'' (Byrnes) Craven
* ''Melaleuca squarrosa'' Donn ex Sm.
* ''Melaleuca stenostachya'' S.T.Blake
* ''Melaleuca stereophloia'' Craven
* ''Melaleuca stipitata'' Craven
* ''Melaleuca stramentosa'' Craven
* ''Melaleuca striata'' Labill.
* ''Melaleuca strobophylla'' Barlow
* ''Melaleuca styphelioides'' Sm.
* ''Melaleuca subalaris'' Barlow
* ''Melaleuca suberosa'' (Schauer) C.A.Gardner
* ''Melaleuca subfalcata'' Turcz.
* ''Melaleuca subtrigona'' Schauer
* ''Melaleuca subulata'' (Cheel) Craven
* ''Melaleuca sulcata'' (A.S.George) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca superba'' (Hawkeswood & Mollemans) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca sylvana'' Craven & A.J.Ford
* ''Melaleuca systena'' Craven
* ''Melaleuca tamariscina'' Hook.
* ''Melaleuca teretifolia'' Endl.
* ''Melaleuca teuthidoides'' Barlow
* ''Melaleuca thapsina'' Craven
* ''Melaleuca thymifolia'' Sm.
* ''Melaleuca thymoides'' Labill.
* ''Melaleuca thyoides'' Turcz.
* ''Melaleuca thysanota'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca tinkeri'' Craven
* ''Melaleuca torquata'' Barlow
* ''Melaleuca tortifolia'' Byrnes
* ''Melaleuca torulosa'' (Schauer) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca transversa'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca trichophylla'' Lindl.
* ''Melaleuca trichostachya'' Lindl.
* ''Melaleuca triumphalis'' Craven
* ''Melaleuca tuberculata'' Schauer
* ''Melaleuca tuberosa'' (Hawkeswood) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca ulicoides'' Craven & Lepschi
* ''Melaleuca uncinata'' R.Br.
* ''Melaleuca undulata'' Benth.
* ''Melaleuca urceolaris'' F.Muell. ex Benth.
* ''Melaleuca uxorum'' Craven, G.Holmes & Sankowsky
* ''Melaleuca valida'' (S.Moore) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca variegata'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca velutina'' (Turcz.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca venusta'' Craven
* ''Melaleuca villosisepala'' Craven
* ''Melaleuca viminalis'' (Sol. ex Gaertn.) Byrnes
* ''Melaleuca viminea'' Lindl.
* ''Melaleuca vinnula'' Craven & Lepschi
* ''Melaleuca violacea'' Schauer
* ''Melaleuca virens'' Craven
* ''Melaleuca viridiflora'' Sol. ex Gaertn.
* ''Melaleuca williamsii'' Craven
* ''Melaleuca wilsonii'' F.Muell.
* ''Melaleuca wimmerensis'' (Marriott & G.W.Carr) Craven
* ''Melaleuca wonganensis'' Craven
* ''Melaleuca xerophila'' Barlow
* ''Melaleuca zeteticorum'' Craven & Lepschi
* ''Melaleuca zonalis'' Craven
=== Karazana nampidirina eto Madagasikara ===
Indreto ny karazana nampidirina eto [[Madagasikara]]:
* ''[[Melaleuca quinquenervia]]'' (matetika nampitovina amin' ny ''[[Melaleuca viridiflora]]'' ao amin' ny loharano sasany, nefa tsy mitovy).
* ''[[Melaleuca leucadendra]]''
* ''[[Melaleuca alternifolia]]'' (mila fanamarinana)
* ''[[Melaleuca bracteata]]'' (mila fanamarinana)
== Jereo koa ==
8abza4lly7gmgl3frvtuhyrfujvdnbl
1135003
1135002
2026-04-12T10:23:15Z
Thelezifor
15140
Rohy anatiny
1135003
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Paperbark.jpg|vignette|430x430px|''Melaleuca quinquenervia'']]
Ny '''''Melaleuca''''' dia vondron-karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Myrtaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Myrtales]], ahitana karazana 400 eo ho eo, ary ny ankamaroany dia teratany any [[Aostralia]] ary tsy hita raha tsy any.
== Lisitry ny karazana ==
Inty ny lisitry ny karazana miisa 381, araka ny ''[[Plants of the World Online|Plants of the World online]]'' (POWO) <small>(25 Jona 2021)</small>, ao amin' ny vondron-karazana ''Melaleuca'':
* ''Melaleuca acacioides'' F.Muell.
* ''Melaleuca accedens'' (Hawkeswood) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca acrifolia'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca acuminata'' F.Muell.
* ''Melaleuca acutifolia'' (Benth.) Craven & Lepschi
* ''Melaleuca adenostyla'' K.J.Cowley
* ''Melaleuca adnata'' Turcz.
* ''Melaleuca aestiva'' (K.J.Brooks) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca aestuosa'' G.Forst.
* ''Melaleuca agathosmoides'' C.A.Gardner
* ''Melaleuca aglaia'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca alilateralis'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca alsophila'' A.Cunn. ex Benth.
* ''[[Melaleuca alternifolia]]'' (Maiden & Betche) Cheel
* ''Melaleuca amydra'' Craven
* ''Melaleuca anisandra'' (Schauer) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca apodocephala'' Turcz.
* ''Melaleuca apostiba'' K.J.Cowley
* ''Melaleuca aquilonia'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca araucarioides'' Barlow
* ''Melaleuca arcana'' S.T.Blake
* ''Melaleuca arcuata'' (A.S.George) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca ×arenicola'' S.Moore
* ''Melaleuca argentea'' W.Fitzg.
* ''Melaleuca arida'' (Hawkeswood) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca armillaris'' (Sol. ex Gaertn.) Sm.
* ''Melaleuca aspalathoides'' Schauer
* ''Melaleuca asterocarpa'' (Hnatiuk) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca atala'' (Hnatiuk) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca atroviridis'' Craven & Lepschi
* ''Melaleuca aurea'' (Turcz.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca barlowii'' Craven
* ''Melaleuca basicephala'' Benth.
* ''Melaleuca beardii'' Craven
* ''Melaleuca beaufortioides'' (Benth.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca biconvexa'' Byrnes
* ''Melaleuca bisulcata'' F.Muell.
* ''Melaleuca blackwelliana'' (Hnatiuk) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca blaeriifolia'' Turcz.
* ''Melaleuca blepharosperma'' (F.Muell.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca boeophylla'' Craven
* ''Melaleuca borealis'' Craven
* ''Melaleuca brachyandra'' (Lindl.) Craven
* ''[[Melaleuca bracteata]]'' F.Muell.
* ''Melaleuca bracteosa'' Turcz.
* ''Melaleuca brevifolia'' Turcz.
* ''Melaleuca brevisepala'' (J.W.Dawson) Craven & J.W.Dawson
* ''Melaleuca bromelioides'' Barlow
* ''Melaleuca brongniartii'' Däniker
* ''Melaleuca brophyi'' Craven
* ''Melaleuca buseana'' (Guillaumin) Craven & J.W.Dawson
* ''Melaleuca caeca'' Craven
* ''Melaleuca cajuputi'' Maton & Sm. ex R.Powell
* ''Melaleuca calcicola'' (Barlow ex Craven) Craven & Lepschi
* ''Melaleuca calothamnoides'' F.Muell.
* ''Melaleuca calycina'' R.Br.
* ''Melaleuca calyptroides'' Craven
* ''Melaleuca campanae'' Craven
* ''Melaleuca camptoclada'' F.C.Quinn
* ''Melaleuca capitata'' Cheel
* ''Melaleuca cardiophylla'' F.Muell.
* ''Melaleuca caroli-huegelii'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca carrii'' Craven
* ''Melaleuca cheelii'' C.T.White
* ''Melaleuca chisholmii'' (Cheel) Craven
* ''Melaleuca chrysantherea'' (F.Muell.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca ciliosa'' Turcz.
* ''Melaleuca cinerea'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca citrina'' (Curtis) Dum.Cours.
* ''Melaleuca citrolens'' Barlow
* ''Melaleuca clarksonii'' Barlow
* ''Melaleuca clavifolia'' Craven
* ''Melaleuca cliffortioides'' Diels
* ''Melaleuca coccinea'' A.S.George
* ''Melaleuca ×codonocarpa'' (Hnatiuk) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca comboynensis'' (Cheel) Craven
* ''Melaleuca comosa'' A.R.Bean
* ''Melaleuca concinna'' Turcz.
* ''Melaleuca concreta'' F.Muell.
* ''Melaleuca condylosa'' Craven
* ''Melaleuca conothamnoides'' C.A.Gardner
* ''Melaleuca cordata'' Turcz.
* ''Melaleuca cornucopiae'' Byrnes
* ''Melaleuca crispii'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca crossota'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca croxfordiae'' Craven
* ''Melaleuca ctenoides'' F.C.Quinn
* ''Melaleuca cucullata'' Turcz.
* ''Melaleuca cupularis'' (A.S.George) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca curtifolia'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca cuspidata'' Turcz.
* ''Melaleuca cuticularis'' Labill.
* ''Melaleuca cyathifolia'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca cyrtodonta'' Turcz.
* ''Melaleuca dawsonii'' Craven
* ''Melaleuca dealbata'' S.T.Blake
* ''Melaleuca deanei'' F.Muell.
* ''Melaleuca decora'' (Salisb.) Britten
* ''Melaleuca decussata'' R.Br.
* ''Melaleuca delta'' Craven
* ''Melaleuca dempta'' (Barlow) Craven
* ''Melaleuca dendroidea'' (Hnatiuk) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca densa'' R.Br.
* ''Melaleuca densispicata'' Byrnes
* ''Melaleuca depauperata'' Turcz.
* ''Melaleuca depressa'' Diels
* ''Melaleuca dichroma'' Craven & Lepschi
* ''Melaleuca diosmatifolia'' Dum.Cours.
* ''Melaleuca diosmifolia'' Andrews
* ''Melaleuca dissitiflora'' F.Muell.
* ''Melaleuca ebracteata'' (F.Muell.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca ectadioclada'' (Hnatiuk) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca eleuterostachya'' F.Muell.
* ''Melaleuca elliptica'' Labill.
* ''Melaleuca empetrifolia'' Rchb.
* ''Melaleuca ericifolia'' Sm.
* ''Melaleuca eriocarpa'' (Lindl.) ined.
* ''Melaleuca eulobata'' Craven
* ''Melaleuca eurystoma'' Craven
* ''Melaleuca eximia'' (K.J.Cowley) Craven
* ''Melaleuca exuvia'' Craven & Lepschi
* ''Melaleuca fabri'' Craven
* ''Melaleuca faucicola'' Craven
* ''Melaleuca ferruginea'' Craven & Cowie
* ''Melaleuca filifolia'' F.Muell.
* ''Melaleuca fissurata'' Barlow
* ''Melaleuca flammea'' Craven
* ''Melaleuca flavovirens'' (Cheel) Craven
* ''Melaleuca fluviatilis'' Barlow
* ''Melaleuca foliolosa'' A.Cunn. ex Benth.
* ''Melaleuca formosa'' (S.T.Blake) Craven
* ''Melaleuca fulgens'' R.Br.
* ''Melaleuca gardneri'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca genialis'' Lepschi
* ''Melaleuca georgei'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca gibbosa'' Labill.
* ''Melaleuca gilesii'' (F.Muell.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca glaberrima'' F.Muell.
* ''Melaleuca glabra'' (Benth.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca glauca'' (DC.) Craven
* ''Melaleuca glena'' Craven
* ''Melaleuca globifera'' R.Br.
* ''Melaleuca glomerata'' F.Muell.
* ''Melaleuca glumacea'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca gnidioides'' Brongn. & Gris
* ''Melaleuca gracilis'' (R.Br.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca granitica'' (Hawkeswood) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca grieveana'' Craven
* ''Melaleuca groveana'' Cheel & C.T.White
* ''Melaleuca hadra'' (Hnatiuk) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca hakeifolia'' (Gaudich.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca halmaturorum'' F.Muell. ex Miq.
* ''Melaleuca halophila'' Craven
* ''Melaleuca hamata'' Fielding & Gardner
* ''Melaleuca hamulosa'' Turcz.
* ''Melaleuca haplantha'' Barlow
* ''Melaleuca hawkeswoodii'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca hemisticta'' S.T.Blake ex Craven
* ''Melaleuca hirsuta'' (Hawkeswood) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca hislopii'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca hnatiukii'' Craven
* ''Melaleuca hollidayi'' Craven
* ''Melaleuca holosericea'' Schauer
* ''Melaleuca howeana'' Cheel
* ''Melaleuca huegelii'' Endl.
* ''Melaleuca huttensis'' Craven
* ''Melaleuca hypericifolia'' Sm.
* ''Melaleuca idana'' Craven
* ''Melaleuca incana'' R.Br.
* ''Melaleuca inops'' (Schauer) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca interioris'' Craven & Lepschi
* ''Melaleuca interstans'' (F.Muell.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca irbyana'' R.T.Baker
* ''Melaleuca johnsonii'' Craven
* ''Melaleuca jonesii'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca kalbarriensis'' (Hawkeswood) ined.
* ''Melaleuca keigheryi'' Craven
* ''Melaleuca kunzeoides'' Byrnes
* ''Melaleuca kybeliona'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca lachnocephala'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca laetifica'' Craven
* ''Melaleuca lanceolata'' Otto
* ''Melaleuca lara'' Craven
* ''Melaleuca lasiandra'' F.Muell.
* ''Melaleuca lateralis'' Turcz.
* ''Melaleuca lateriflora'' Benth.
* ''Melaleuca lateritia'' A.Dietr.
* ''Melaleuca laxiflora'' Turcz.
* ''Melaleuca lazaridis'' Craven
* ''Melaleuca lecanantha'' Barlow
* ''Melaleuca leiocarpa'' F.Muell.
* ''Melaleuca leiopyxis'' F.Muell. ex Benth.
* ''Melaleuca lepschii'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca leptospermoides'' Schauer
* ''[[Melaleuca leucadendra]]'' (L.) L.
* ''Melaleuca leuropoma'' Craven
* ''Melaleuca linariifolia'' Sm.
* ''Melaleuca linearifolia'' (Link) Craven
* ''Melaleuca linearis'' Schrad. & J.C.Wendl.
* ''Melaleuca linguiformis'' Craven
* ''Melaleuca linophylla'' F.Muell.
* ''Melaleuca longissima'' (F.Muell.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca longistaminea'' (F.Muell.) Barlow ex Craven
* ''Melaleuca lophantha'' (Vent.) ined.
* ''Melaleuca lophocoracorum'' A.J.Ford, Craven & Brophy
* ''Melaleuca lutea'' Craven
* ''Melaleuca macrocarpa'' (Hawkeswood) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca macronychia'' Turcz.
* ''Melaleuca macrostemon'' (Lindl.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca manglesii'' Schauer
* ''Melaleuca marginata'' (Sond.) Hislop, Lepschi & Craven
* ''Melaleuca maxwellii'' (F.Muell.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca megacephala'' F.Muell.
* ''Melaleuca megalongensis'' Craven & S.M.Douglas
* ''Melaleuca micrantha'' (Schauer) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca microcarpa'' (F.Muell.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca micromera'' Schauer
* ''Melaleuca microphylla'' Sm.
* ''Melaleuca minutifolia'' F.Muell.
* ''Melaleuca monantha'' (Barlow) Craven
* ''Melaleuca montana'' (C.T.White ex S.T.Blake) Craven
* ''Melaleuca montis-zamia'' Craven
* ''Melaleuca ×mulleola'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca nanophylla'' Carrick
* ''Melaleuca nematophylla'' F.Muell. ex Craven
* ''Melaleuca nervosa'' (Lindl.) Cheel
* ''Melaleuca nesophila'' F.Muell.
* ''Melaleuca nodosa'' (Sol. ex Gaertn.) Sm.
* ''Melaleuca ochroma'' Lepschi
* ''Melaleuca oldfieldii'' F.Muell.
* ''Melaleuca orbicularis'' Craven
* ''Melaleuca orbifolia'' (F.Muell.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca ordinifolia'' Barlow
* ''Melaleuca orophila'' Craven
* ''Melaleuca ostrina'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca osullivanii'' Craven & Lepschi
* ''Melaleuca oxyphylla'' Carrick
* ''Melaleuca pachyphylla'' (Cheel) Craven
* ''Melaleuca pachystachya'' (Benth.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca pallescens'' Byrnes
* ''Melaleuca pallida'' (Bonpl.) Craven
* ''Melaleuca paludicola'' Craven
* ''Melaleuca pancheri'' (Brongn. & Gris) Craven & J.W.Dawson
* ''Melaleuca papillosa'' Craven
* ''Melaleuca parviceps'' Lindl.
* ''Melaleuca parvistaminea'' Byrnes
* ''Melaleuca pauciflora'' Turcz.
* ''Melaleuca pauperiflora'' F.Muell.
* ''Melaleuca pearsonii'' (R.D.Spencer & Lumley) Craven
* ''Melaleuca penicula'' (K.J.Cowley) Craven
* ''Melaleuca pentagona'' Labill.
* ''Melaleuca peucophylla'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca phellosa'' (A.S.George) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca phoenicea'' (Lindl.) Craven
* ''Melaleuca phoidophylla'' Barlow ex Craven
* ''Melaleuca phratra'' Craven
* ''Melaleuca pilosa'' (Lindl.) ined.
* ''Melaleuca pityoides'' (F.Muell.) Craven
* ''Melaleuca planifolia'' (Lehm.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca platycalyx'' Diels
* ''Melaleuca plumea'' Craven
* ''Melaleuca plumosa'' (Turcz.) ined.
* ''Melaleuca podiocarpa'' Barlow ex Craven
* ''Melaleuca polandii'' (F.M.Bailey) Craven
* ''Melaleuca polycephala'' Benth.
* ''Melaleuca pomphostoma'' Barlow
* ''Melaleuca porphyrocephala'' (F.Muell.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca preissiana'' Schauer
* ''Melaleuca preissii'' (Schauer) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca pritzelii'' (Domin) Barlow
* ''Melaleuca procera'' Craven
* ''Melaleuca propinqua'' Schauer
* ''Melaleuca protrusa'' Craven & Lepschi
* ''Melaleuca protumida'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca psammophila'' Diels
* ''Melaleuca pulchella'' R.Br.
* ''Melaleuca pulcherrima'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca pungens'' Schauer
* ''Melaleuca punicea'' Byrnes
* ''Melaleuca purpurea'' (Lindl.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca pustulata'' Hook.f.
* ''Melaleuca pyramidalis'' Craven
* ''Melaleuca quadrifaria'' F.Muell.
* ''Melaleuca quadrifida'' (R.Br.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca quercina'' Craven
* ''[[Melaleuca quinquenervia]]'' (Cav.) S.T.Blake
* ''Melaleuca radula'' Lindl.
* ''Melaleuca recurva'' (R.D.Spencer & Lumley) Craven
* ''Melaleuca relativa'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca rhaphiophylla'' Schauer
* ''Melaleuca rigidifolia'' Turcz.
* ''Melaleuca ringens'' Barlow
* ''Melaleuca robusta'' (Schauer) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca rosea'' (A.S.George) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca rugulosa'' (Link) Craven
* ''Melaleuca rupestris'' (Schauer) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca ryeae'' Craven
* ''Melaleuca sabrina'' Craven
* ''Melaleuca saligna'' Schauer
* ''Melaleuca sapientes'' Craven
* ''Melaleuca scabra'' R.Br.
* ''Melaleuca scabrida'' (A.S.George) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca scalena'' Craven & Lepschi
* ''Melaleuca schaueri'' (Lehm.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca sciotostyla'' Barlow
* ''Melaleuca scitula'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca sclerophylla'' Diels
* ''Melaleuca sculponeata'' Barlow
* ''Melaleuca seriata'' Lindl.
* ''Melaleuca sericea'' Byrnes
* ''Melaleuca serpentina'' Craven
* ''Melaleuca sheathiana'' W.Fitzg.
* ''Melaleuca shiressii'' (Blakely) Craven
* ''Melaleuca sieberi'' Schauer
* ''Melaleuca similis'' Craven
* ''Melaleuca societatis'' Craven
* ''Melaleuca sophisma'' Lepschi
* ''Melaleuca sparsa'' (R.Br.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca sparsiflora'' Turcz.
* ''Melaleuca spathulata'' Schauer
* ''Melaleuca spectabilis'' (Barlow ex Craven) Craven & Lepschi
* ''Melaleuca sphaerodendra'' Craven & J.W.Dawson
* ''Melaleuca spicigera'' S.Moore
* ''Melaleuca sprengelioides'' DC.
* ''Melaleuca squamea'' Labill.
* ''Melaleuca squamophloia'' (Byrnes) Craven
* ''Melaleuca squarrosa'' Donn ex Sm.
* ''Melaleuca stenostachya'' S.T.Blake
* ''Melaleuca stereophloia'' Craven
* ''Melaleuca stipitata'' Craven
* ''Melaleuca stramentosa'' Craven
* ''Melaleuca striata'' Labill.
* ''Melaleuca strobophylla'' Barlow
* ''Melaleuca styphelioides'' Sm.
* ''Melaleuca subalaris'' Barlow
* ''Melaleuca suberosa'' (Schauer) C.A.Gardner
* ''Melaleuca subfalcata'' Turcz.
* ''Melaleuca subtrigona'' Schauer
* ''Melaleuca subulata'' (Cheel) Craven
* ''Melaleuca sulcata'' (A.S.George) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca superba'' (Hawkeswood & Mollemans) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca sylvana'' Craven & A.J.Ford
* ''Melaleuca systena'' Craven
* ''Melaleuca tamariscina'' Hook.
* ''Melaleuca teretifolia'' Endl.
* ''Melaleuca teuthidoides'' Barlow
* ''Melaleuca thapsina'' Craven
* ''Melaleuca thymifolia'' Sm.
* ''Melaleuca thymoides'' Labill.
* ''Melaleuca thyoides'' Turcz.
* ''Melaleuca thysanota'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca tinkeri'' Craven
* ''Melaleuca torquata'' Barlow
* ''Melaleuca tortifolia'' Byrnes
* ''Melaleuca torulosa'' (Schauer) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca transversa'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca trichophylla'' Lindl.
* ''Melaleuca trichostachya'' Lindl.
* ''Melaleuca triumphalis'' Craven
* ''Melaleuca tuberculata'' Schauer
* ''Melaleuca tuberosa'' (Hawkeswood) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca ulicoides'' Craven & Lepschi
* ''Melaleuca uncinata'' R.Br.
* ''Melaleuca undulata'' Benth.
* ''Melaleuca urceolaris'' F.Muell. ex Benth.
* ''Melaleuca uxorum'' Craven, G.Holmes & Sankowsky
* ''Melaleuca valida'' (S.Moore) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca variegata'' Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca velutina'' (Turcz.) Craven & R.D.Edwards
* ''Melaleuca venusta'' Craven
* ''Melaleuca villosisepala'' Craven
* ''Melaleuca viminalis'' (Sol. ex Gaertn.) Byrnes
* ''Melaleuca viminea'' Lindl.
* ''Melaleuca vinnula'' Craven & Lepschi
* ''Melaleuca violacea'' Schauer
* ''Melaleuca virens'' Craven
* ''[[Melaleuca viridiflora]]'' Sol. ex Gaertn.
* ''Melaleuca williamsii'' Craven
* ''Melaleuca wilsonii'' F.Muell.
* ''Melaleuca wimmerensis'' (Marriott & G.W.Carr) Craven
* ''Melaleuca wonganensis'' Craven
* ''Melaleuca xerophila'' Barlow
* ''Melaleuca zeteticorum'' Craven & Lepschi
* ''Melaleuca zonalis'' Craven
=== Karazana nampidirina eto Madagasikara ===
Indreto ny karazana nampidirina eto [[Madagasikara]]:
* ''[[Melaleuca quinquenervia]]'' (matetika nampitovina amin' ny ''[[Melaleuca viridiflora]]'' ao amin' ny loharano sasany, nefa tsy mitovy).
* ''[[Melaleuca leucadendra]]''
* ''[[Melaleuca alternifolia]]'' (mila fanamarinana)
* ''[[Melaleuca bracteata]]'' (mila fanamarinana)
== Jereo koa ==
4oqt0jt5g6idtpeb0cqxobtnttxe2so
Ravensara aromatica
0
299013
1135012
2026-04-12T11:01:04Z
Thelezifor
15140
Karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Lauraceae
1135012
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Ravensara aromatica.png|vignette|''Ravensara aromatica'']]
Ny '''''Ravensara aromatica''''' dia karazana zavamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Lauraceae]]''. Hazo teratany eto [[Madagasikara]] izy io. Fantatra amin' ny anarana hoe '''''Agatophyllum aromaticum''''' koa izy io, ary atao hoe '''avozo''', '''havozomangidy''', '''havozomanitra''', '''hazomanga''', '''hazomangalahy''', '''hazomanitra''', '''laposinty''', '''ravintsara''', '''tavolomanitra''' ary '''voaravintsara''' amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]]. Noho ny fitovian' anarana amin' ny teny malagasy, ity karazana ''Ravensara'' ity dia afangaro matetika amin' ny karazana ''Laureaceae'' hafa maniry eto amin' ny Nosy izay antsoina matetika hoe "ravintsara", ilay hazo tao hoe ''[[Camphora officinarum]]'' (na ''Cinnamomum camphora''), izay atao hoe "ravintsara" na "ravitsara" sady mamokatra menaka manitra ihany koa.
== Famariparitana ==
Hazo maro rantsana ny ''Ravensara aromatica'' izay misy hodiny mena, maniry any anaty ala trôpikaly mando. Mirefy 18 ka hatramin' ny 20 m ny haavony. Mifandimby, tsy misy volo, henjana, salavalava, maitso sy manjelanjelatra ny raviny izay manana lafy ambony malama. Manana halava 2 hatramin' ny 3,5 mm sy savaivo 2 hatramin' ny 2,5 mm ny voniny maitso sy miendrika lakolosy. Mamelana ny ''Ravensara aromatica'' amin' ny Novambra ka hatramin' ny Janoary. Somary boribory, manana savaivo 2,5 sm na mihoatra, ary somary malama sady manana fofona tena manitra ny voany.
== Jereo koa ==
* ''[[Ravensara]]''
* [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagsikara]]
jsijdfi5zrrjilhzgy5ddv33jo6n6tf
Cedrelopsis grevei
0
299014
1135014
2026-04-12T11:04:09Z
Thelezifor
15140
Fihodinana
1135014
wikitext
text/x-wiki
#FIHODINANA[[katrafay]]
svwusnouwgpc8iq1x56bagxd49o4xcz
Zavamaniry fanao fanafody eto Madagsikara
0
299015
1135016
2026-04-12T11:07:26Z
Thelezifor
15140
nanova ny anaran'i [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagsikara]] ho [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara]] i Thelezifor
1135016
wikitext
text/x-wiki
#FIHODINANA [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara]]
oyj95sckrpht1bqz1e2ea07j04cdl1y
Centella asiatica
0
299016
1135023
2026-04-12T11:41:12Z
Thelezifor
15140
Karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Apiaceae
1135023
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Centella asiatica''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny vondron-karazana ''[[Centella]]'', ao amin' ny fianakaviana ''[[Apiaceae]]''. Fantatra ihany koa amin' ny anarana siantifika hoe '''''Hydrocotyle asiatica''''' L. izy io. Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] izy dia atao hoe '''anamanitra''', '''anampetraka''', '''anantahalaka''', '''anantalapetraka''', '''kiladitahalaka''', '''korokorona''', '''loviantsahonantanety''', '''raivolesoka''', '''silabola''', '''talapetraka''', '''viliantsahonantanety'''. Teratany any amin' ny faritra trôpikay aty [[Afrika]], ny [[Azia]], any [[Aostralia]] ary any amin' ny nosin' i [[Ranomasimbe Pasifika|Pasifika]] andrefana izy io, ary ampiasaina amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]] maro (fitsaboana Ayurveda sy fitsaboana nentim-paharazana sinoa, sns).
== Famariparitana ==
Maitso na mavokely izay mikirozaroza ka afaka mamaka sy maniry indray ny rantsan' ny ''Centella asiatica''. Miendrika kabaro sy manana [[Tangozan-dravina|tangozany]] mirefy 20 sm ny raviny maitso malefaka. Mavokely sy maitso ary mivelatra toy ny elo eo akaikin' ny tany ny voniny kely (latsaky ny 3 mm) izay sady lahy no vavy.
Amin' ny ampahany dia ao anatin' ny ravina misarim-boniny ny voniny tsirairay. Manana lahimbony dimy sy tahom-pandray vovobony roa izy io. Tonga amin' ny fahalehibeazany ao anatin' ny telo volana ny ''Centella asiatica'', ka ny raviny ihany no alaina mba hitandrovana azy tsy ho faty.
== Jereo koa ==
* ''[[Centella]]''
* ''[[Hydrocotyle]]''
* [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara]]
4zspqhh9jvgq30jo2znbfs1pnkjigk2
1135024
1135023
2026-04-12T11:55:11Z
Thelezifor
15140
Nanisy sary
1135024
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Starr 020803-0094 Centella asiatica.jpg|vignette|406x406px|Talapetraka (''Centella asiatica'')]]
Ny '''''Centella asiatica''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny vondron-karazana ''[[Centella]]'', ao amin' ny fianakaviana ''[[Apiaceae]]''. Fantatra ihany koa amin' ny anarana siantifika hoe '''''Hydrocotyle asiatica''''' L. izy io. Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] izy dia atao hoe '''anamanitra''', '''anampetraka''', '''anantahalaka''', '''anantalapetraka''', '''kiladitahalaka''', '''korokorona''', '''loviantsahonantanety''', '''raivolesoka''', '''silabola''', '''talapetraka''', '''viliantsahonantanety'''. Teratany any amin' ny faritra trôpikay aty [[Afrika]], ny [[Azia]], any [[Aostralia]] ary any amin' ny nosin' i [[Ranomasimbe Pasifika|Pasifika]] andrefana izy io, ary ampiasaina amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]] maro (fitsaboana Ayurveda sy fitsaboana nentim-paharazana sinoa, sns).
== Famariparitana ==
[[Sary:Centella asiatica (থানকুনি) (3).jpg|ankavia|vignette|''Centella asiatica'']]
Tonga amin' ny fahalehibeazany ao anatin' ny telo volana ny ''Centella asiatica'', ka ny raviny ihany no alaina mba hitandrovana azy tsy ho faty.
=== Rantsana ===
[[Sary:Centella asiatica Muthil.jpg|vignette|284x284px|''Centella asiatica'']]
Maitso na mavokely izay mipaka amin' ny tany ka afaka mamaka sy maniry indray ny rantsan' ny talapetraka.
=== Ravina ===
[[Sary:Centella asiatica in Karnataka.jpg|ankavia|vignette|210x210px|Ravin' ny talapetraka]]
Mibikan-kabaro sy manana [[Tangozan-dravina|tangozany]] mirefy 20 sm ary maitso ny ravin' ny talapetraka izay malefaka.
=== Vony ===
[[Sary:Centella asiatica - Flickr - Kevin Thiele.jpg|vignette|214x214px|Voniny vao mipoitra]]
Mavokely sy maitso ary mivelatra toy ny elo eo akaikin' ny tany ny vony kelin' ny talapetraka (latsaky ny 3 mm) izay sady lahy no vavy. Amin' ny ampahany dia ao anatin' ny ravina misarim-boniny ny voniny tsirairay. Manana [[lahimbony]] dimy sy tahom-pandray vovobony roa izy io.
== Jereo koa ==
* ''[[Centella]]''
* ''[[Hydrocotyle]]''
* [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara]]
fcy760f3p4um12d5lbqr2l0o9tzqxp1