Wikipedia mgwiki https://mg.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Fandraisana MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter Rakitra Manokana Dinika Mpikambana Dinika amin'ny mpikambana Wikipedia Dinika amin'ny Wikipedia Sary Dinika amin'ny sary MediaWiki Dinika amin'ny MediaWiki Endrika Dinika amin'ny endrika Fanoroana Dinika amin'ny fanoroana Sokajy Dinika amin'ny sokajy TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk Tahirin-javaboarin' ny Tsingin' i Bemaraha 0 2299 1137032 1088422 2026-05-01T17:46:01Z Ariarymadachoix 35272 1137032 wikitext text/x-wiki {{coord|-18.47|45.04|type:landmark|format=dms|display=title}} [[Image:Tsingy de Bemaraha.jpg|thumb|350px|Tsingy Bemaraha]] [[Image:Aye-aye.png|thumb|[[Haihay]]]] Ny '''Tahirin-javaboarin' ny Tsingin' i Bemaraha''' na '''Tsingin' i Bemaraha''' dia tahirin-javabary any akaikin' ny morontsiraka andrefan' i [[Madagasikara]], ao amin' ny [[Faritra Melaky]]. == Ara-jeografika == Toerana voatokana noho ny endriny sy ny zavatra misy ao aminy. == Tantarany == Nanomboka tamin' ny taona 1990 dia tafiditra ao anatin' ny Lova Iraisam-Pirenen' i [[UNESCO]] izy, noho ny toetra ara-jeôgrafia tsy manam-paharoa, ny [[ala honko]] voatahiry, ary ny isan' ny karazam-boron-dia sy ny gidro aman-tsifaka ao aminy. Any akaikin' ny tanànan' i [[Bekopaka]] any amin' ny Faritr' i Melaky no misy ny Tsingin' i Bemaraha, 150 km avaratr' i [[Morondava]] amin' ny fidirana ao atsimo, fa eo akaikin' ny tanànan' [[Antsalova]] izay azo aleha amin' ny fiaramanidina any amin' ny fidirana avaratra. Misokatra amin' ny volana Jona ka hatramin' ny volana Nôvambra (vanim-potoanan' ny main-tany) ity tahirin-javaboary ity befa mbola tsy mora idirana noho ny lalana sarotra aleha. == Rohy Ivelany == * [http://whc.unesco.org/en/list/494 Tsingy de Bemaraha Strict Nature Reserve] * [http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/bemaraha.html Natural Site Data Sheet] {{Wayback|url=http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/bemaraha.html |date=20070311064653 }} == Jereo koa == '''Valan-javaboary''' * [[Valan-javaboarim-pirenena Andasibe-Mantadia]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Andohahela]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Andringitra]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Ankarafantsika]] • [[Valan-javaboarim-pirenen' ny Helodranon' i Baly]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Isalo]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Kirindy Mitea]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Mananara-Avaratra]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Marojejy]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Masoala]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Midongy Atsimo]] • [[Valan-javaboarim-pirenen' ny Tendrombohitra Ambre]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Namoroka]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Nosy Ve-Androka]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Ranomafana]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Tsimanampetsotsa]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Zahamena]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Zombitse-Vohibasia]] [[sokajy:toerana ao Madagasikara]] [[sokajy:Valan-javaboahary ao Madagasikara]] sahf3f5ndf96upqg0x6xzl4ps1o1gx8 1137033 1137032 2026-05-01T17:48:12Z Ariarymadachoix 35272 /* Ara-jeografika */ 1137033 wikitext text/x-wiki {{coord|-18.47|45.04|type:landmark|format=dms|display=title}} [[Image:Tsingy de Bemaraha.jpg|thumb|350px|Tsingy Bemaraha]] [[Image:Aye-aye.png|thumb|[[Haihay]]]] Ny '''Tahirin-javaboarin' ny Tsingin' i Bemaraha''' na '''Tsingin' i Bemaraha''' dia tahirin-javabary any akaikin' ny morontsiraka andrefan' i [[Madagasikara]], ao amin' ny [[Faritra Melaky]].Toerana voatokana noho ny endriny sy ny zavatra misy ao aminy. == Tantarany == Nanomboka tamin' ny taona 1990 dia tafiditra ao anatin' ny Lova Iraisam-Pirenen' i [[UNESCO]] izy, noho ny toetra ara-jeôgrafia tsy manam-paharoa, ny [[ala honko]] voatahiry, ary ny isan' ny karazam-boron-dia sy ny gidro aman-tsifaka ao aminy. == Ara-jeografy == Any akaikin' ny tanànan' i [[Bekopaka]] any amin' ny Faritr' i Melaky no misy ny Tsingin' i Bemaraha, 150 km avaratr' i [[Morondava]] amin' ny fidirana ao atsimo, fa eo akaikin' ny tanànan' [[Antsalova]] izay azo aleha amin' ny fiaramanidina any amin' ny fidirana avaratra. Misokatra amin' ny volana Jona ka hatramin' ny volana Nôvambra (vanim-potoanan' ny main-tany) ity tahirin-javaboary ity befa mbola tsy mora idirana noho ny lalana sarotra aleha. == Rohy Ivelany == * [http://whc.unesco.org/en/list/494 Tsingy de Bemaraha Strict Nature Reserve] * [http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/bemaraha.html Natural Site Data Sheet] {{Wayback|url=http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/bemaraha.html |date=20070311064653 }} == Jereo koa == '''Valan-javaboary''' * [[Valan-javaboarim-pirenena Andasibe-Mantadia]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Andohahela]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Andringitra]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Ankarafantsika]] • [[Valan-javaboarim-pirenen' ny Helodranon' i Baly]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Isalo]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Kirindy Mitea]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Mananara-Avaratra]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Marojejy]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Masoala]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Midongy Atsimo]] • [[Valan-javaboarim-pirenen' ny Tendrombohitra Ambre]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Namoroka]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Nosy Ve-Androka]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Ranomafana]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Tsimanampetsotsa]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Zahamena]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Zombitse-Vohibasia]] [[sokajy:toerana ao Madagasikara]] [[sokajy:Valan-javaboahary ao Madagasikara]] cdl1105s6tdmg7sf2zteetl71yv9dee 1137035 1137033 2026-05-01T18:06:16Z Ariarymadachoix 35272 Infobox 1137035 wikitext text/x-wiki {{Infobox faritra arovana | Anarana = tahirin-javaboary Tsingy ny Bemaraha | | image = Tsingy 2008.jpg | Anarany sary = valan-javaboary manontolo ny Tsingy ny Bemaraha. | Firenena = {{Madagascar}} | Faritra = [[Melaky]] | ville proche = [[Morondava]] | latitude = -18.444064 | longitude = 44.724046 | Velarantaniny = {{unité|834.11|km|2}} et {{unité|723.40|km|2}} p | Mponina = | Mponina taona = | Noforonina = 1927 | Mpizahatany = | Mpizahatany isan-taona = | Mpandrahraha = [[Madagascar National Parks]] | Sokajiny = {{Patrimoine mondial|1990}} | Toerana ahitana azy = Madagascar }} {{coord|-18.47|45.04|type:landmark|format=dms|display=title}} [[Image:Tsingy de Bemaraha.jpg|thumb|350px|Tsingy Bemaraha]] [[Image:Aye-aye.png|thumb|[[Haihay]]]] Ny '''Tahirin-javaboarin' ny Tsingin' i Bemaraha''' na '''Tsingin' i Bemaraha''' dia tahirin-javabary any akaikin' ny morontsiraka andrefan' i [[Madagasikara]], ao amin' ny [[Faritra Melaky]].Toerana voatokana noho ny endriny sy ny zavatra misy ao aminy. == Tantarany == Nanomboka tamin' ny taona 1990 dia tafiditra ao anatin' ny Lova Iraisam-Pirenen' i [[UNESCO]] izy, noho ny toetra ara-jeôgrafia tsy manam-paharoa, ny [[ala honko]] voatahiry, ary ny isan' ny karazam-boron-dia sy ny gidro aman-tsifaka ao aminy. == Ara-jeografy == Any akaikin' ny tanànan' i [[Bekopaka]] any amin' ny Faritr' i Melaky no misy ny Tsingin' i Bemaraha, 150 km avaratr' i [[Morondava]] amin' ny fidirana ao atsimo, fa eo akaikin' ny tanànan' [[Antsalova]] izay azo aleha amin' ny fiaramanidina any amin' ny fidirana avaratra. Misokatra amin' ny volana Jona ka hatramin' ny volana Nôvambra (vanim-potoanan' ny main-tany) ity tahirin-javaboary ity befa mbola tsy mora idirana noho ny lalana sarotra aleha. == Rohy Ivelany == * [http://whc.unesco.org/en/list/494 Tsingy de Bemaraha Strict Nature Reserve] * [http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/bemaraha.html Natural Site Data Sheet] {{Wayback|url=http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/bemaraha.html |date=20070311064653 }} == Jereo koa == '''Valan-javaboary''' * [[Valan-javaboarim-pirenena Andasibe-Mantadia]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Andohahela]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Andringitra]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Ankarafantsika]] • [[Valan-javaboarim-pirenen' ny Helodranon' i Baly]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Isalo]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Kirindy Mitea]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Mananara-Avaratra]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Marojejy]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Masoala]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Midongy Atsimo]] • [[Valan-javaboarim-pirenen' ny Tendrombohitra Ambre]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Namoroka]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Nosy Ve-Androka]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Ranomafana]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Tsimanampetsotsa]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Zahamena]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Zombitse-Vohibasia]] [[sokajy:toerana ao Madagasikara]] [[sokajy:Valan-javaboahary ao Madagasikara]] b39jatq9fjp2v2ess3grr335g1vwvae 1137036 1137035 2026-05-01T18:17:22Z Ariarymadachoix 35272 Infobox 1137036 wikitext text/x-wiki {{Infobox faritra arovana | nom = Réserve naturelle intégrale du Tsingy de Bemaraha | catégorie iucn = Ia | wdpa = 2302 | image = Tsingy 2008.jpg | légende image = Réserve naturelle intégrale du Tsingy de Bemaraha. | pays = {{Madagascar}} | subdivision 1 type = [[Régions de Madagascar|Région]] | subdivision 1 = [[Melaky]] | subdivision 2 type = | subdivision 2 = | ville proche = [[Morondava]] | latitude = -18.444064 | longitude = 44.724046 | superficie = {{unité|834.11|km|2}} et {{unité|723.40|km|2}} pour le parc national | population = | population année = | création = 1927 | visiteurs = | visiteurs année = | administration = [[Madagascar National Parks]] | site web = | classement = {{Patrimoine mondial|1990}} | géolocalisation = Madagascar }} Ny '''Tahirin-javaboarin' ny Tsingin' i Bemaraha''' na '''Tsingin' i Bemaraha''' dia tahirin-javabary any akaikin' ny morontsiraka andrefan' i [[Madagasikara]], ao amin' ny [[Faritra Melaky]].Toerana voatokana noho ny endriny sy ny zavatra misy ao aminy. == Tantarany == Nanomboka tamin' ny taona 1990 dia tafiditra ao anatin' ny Lova Iraisam-Pirenen' i [[UNESCO]] izy, noho ny toetra ara-jeôgrafia tsy manam-paharoa, ny [[ala honko]] voatahiry, ary ny isan' ny karazam-boron-dia sy ny gidro aman-tsifaka ao aminy. == Ara-jeografy == Any akaikin' ny tanànan' i [[Bekopaka]] any amin' ny Faritr' i Melaky no misy ny Tsingin' i Bemaraha, 150 km avaratr' i [[Morondava]] amin' ny fidirana ao atsimo, fa eo akaikin' ny tanànan' [[Antsalova]] izay azo aleha amin' ny fiaramanidina any amin' ny fidirana avaratra. Misokatra amin' ny volana Jona ka hatramin' ny volana Nôvambra (vanim-potoanan' ny main-tany) ity tahirin-javaboary ity befa mbola tsy mora idirana noho ny lalana sarotra aleha. == Rohy Ivelany == * [http://whc.unesco.org/en/list/494 Tsingy de Bemaraha Strict Nature Reserve] * [http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/bemaraha.html Natural Site Data Sheet] {{Wayback|url=http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/bemaraha.html |date=20070311064653 }} == Jereo koa == '''Valan-javaboary''' * [[Valan-javaboarim-pirenena Andasibe-Mantadia]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Andohahela]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Andringitra]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Ankarafantsika]] • [[Valan-javaboarim-pirenen' ny Helodranon' i Baly]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Isalo]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Kirindy Mitea]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Mananara-Avaratra]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Marojejy]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Masoala]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Midongy Atsimo]] • [[Valan-javaboarim-pirenen' ny Tendrombohitra Ambre]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Namoroka]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Nosy Ve-Androka]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Ranomafana]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Tsimanampetsotsa]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Zahamena]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Zombitse-Vohibasia]] [[sokajy:toerana ao Madagasikara]] [[sokajy:Valan-javaboahary ao Madagasikara]] rdwym8wclmzp7e0v9alg6xcyafe912r 1137037 1137036 2026-05-01T18:19:27Z Ariarymadachoix 35272 1137037 wikitext text/x-wiki Ny '''Tahirin-javaboarin' ny Tsingin' i Bemaraha''' na '''Tsingin' i Bemaraha''' dia tahirin-javabary any akaikin' ny morontsiraka andrefan' i [[Madagasikara]], ao amin' ny [[Faritra Melaky]].Toerana voatokana noho ny endriny sy ny zavatra misy ao aminy. == Tantarany == Nanomboka tamin' ny taona 1990 dia tafiditra ao anatin' ny Lova Iraisam-Pirenen' i [[UNESCO]] izy, noho ny toetra ara-jeôgrafia tsy manam-paharoa, ny [[ala honko]] voatahiry, ary ny isan' ny karazam-boron-dia sy ny gidro aman-tsifaka ao aminy. == Ara-jeografy == Any akaikin' ny tanànan' i [[Bekopaka]] any amin' ny Faritr' i Melaky no misy ny Tsingin' i Bemaraha, 150 km avaratr' i [[Morondava]] amin' ny fidirana ao atsimo, fa eo akaikin' ny tanànan' [[Antsalova]] izay azo aleha amin' ny fiaramanidina any amin' ny fidirana avaratra. Misokatra amin' ny volana Jona ka hatramin' ny volana Nôvambra (vanim-potoanan' ny main-tany) ity tahirin-javaboary ity befa mbola tsy mora idirana noho ny lalana sarotra aleha. == Rohy Ivelany == * [http://whc.unesco.org/en/list/494 Tsingy de Bemaraha Strict Nature Reserve] * [http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/bemaraha.html Natural Site Data Sheet] {{Wayback|url=http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/bemaraha.html |date=20070311064653 }} == Jereo koa == '''Valan-javaboary''' * [[Valan-javaboarim-pirenena Andasibe-Mantadia]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Andohahela]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Andringitra]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Ankarafantsika]] • [[Valan-javaboarim-pirenen' ny Helodranon' i Baly]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Isalo]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Kirindy Mitea]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Mananara-Avaratra]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Marojejy]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Masoala]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Midongy Atsimo]] • [[Valan-javaboarim-pirenen' ny Tendrombohitra Ambre]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Namoroka]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Nosy Ve-Androka]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Ranomafana]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Tsimanampetsotsa]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Zahamena]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Zombitse-Vohibasia]] [[sokajy:toerana ao Madagasikara]] [[sokajy:Valan-javaboahary ao Madagasikara]] 4a630fiup2te8f2gv0kxnx1jwjubngs 1137038 1137037 2026-05-01T18:22:22Z Ariarymadachoix 35272 1137038 wikitext text/x-wiki | image = Tsingy 2008.jpg | légende image = Réserve naturelle intégrale du Tsingy de Bemaraha. | pays = {{Madagascar}} Ny '''Tahirin-javaboarin' ny Tsingin' i Bemaraha''' na '''Tsingin' i Bemaraha''' dia tahirin-javabary any akaikin' ny morontsiraka andrefan' i [[Madagasikara]], ao amin' ny [[Faritra Melaky]].Toerana voatokana noho ny endriny sy ny zavatra misy ao aminy. == Tantarany == Nanomboka tamin' ny taona 1990 dia tafiditra ao anatin' ny Lova Iraisam-Pirenen' i [[UNESCO]] izy, noho ny toetra ara-jeôgrafia tsy manam-paharoa, ny [[ala honko]] voatahiry, ary ny isan' ny karazam-boron-dia sy ny gidro aman-tsifaka ao aminy. == Ara-jeografy == Any akaikin' ny tanànan' i [[Bekopaka]] any amin' ny Faritr' i Melaky no misy ny Tsingin' i Bemaraha, 150 km avaratr' i [[Morondava]] amin' ny fidirana ao atsimo, fa eo akaikin' ny tanànan' [[Antsalova]] izay azo aleha amin' ny fiaramanidina any amin' ny fidirana avaratra. Misokatra amin' ny volana Jona ka hatramin' ny volana Nôvambra (vanim-potoanan' ny main-tany) ity tahirin-javaboary ity befa mbola tsy mora idirana noho ny lalana sarotra aleha. == Rohy Ivelany == * [http://whc.unesco.org/en/list/494 Tsingy de Bemaraha Strict Nature Reserve] * [http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/bemaraha.html Natural Site Data Sheet] {{Wayback|url=http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/bemaraha.html |date=20070311064653 }} == Jereo koa == '''Valan-javaboary''' * [[Valan-javaboarim-pirenena Andasibe-Mantadia]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Andohahela]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Andringitra]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Ankarafantsika]] • [[Valan-javaboarim-pirenen' ny Helodranon' i Baly]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Isalo]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Kirindy Mitea]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Mananara-Avaratra]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Marojejy]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Masoala]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Midongy Atsimo]] • [[Valan-javaboarim-pirenen' ny Tendrombohitra Ambre]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Namoroka]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Nosy Ve-Androka]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Ranomafana]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Tsimanampetsotsa]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Zahamena]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Zombitse-Vohibasia]] [[sokajy:toerana ao Madagasikara]] [[sokajy:Valan-javaboahary ao Madagasikara]] ivptzqy35ih6cwngks87a0mfimubfil 1137039 1137038 2026-05-01T18:24:15Z Ariarymadachoix 35272 1137039 wikitext text/x-wiki Ny '''Tahirin-javaboarin' ny Tsingin' i Bemaraha''' na '''Tsingin' i Bemaraha''' dia tahirin-javabary any akaikin' ny morontsiraka andrefan' i [[Madagasikara]], ao amin' ny [[Faritra Melaky]].Toerana voatokana noho ny endriny sy ny zavatra misy ao aminy. == Tantarany == Nanomboka tamin' ny taona 1990 dia tafiditra ao anatin' ny Lova Iraisam-Pirenen' i [[UNESCO]] izy, noho ny toetra ara-jeôgrafia tsy manam-paharoa, ny [[ala honko]] voatahiry, ary ny isan' ny karazam-boron-dia sy ny gidro aman-tsifaka ao aminy. == Ara-jeografy == Any akaikin' ny tanànan' i [[Bekopaka]] any amin' ny Faritr' i Melaky no misy ny Tsingin' i Bemaraha, 150 km avaratr' i [[Morondava]] amin' ny fidirana ao atsimo, fa eo akaikin' ny tanànan' [[Antsalova]] izay azo aleha amin' ny fiaramanidina any amin' ny fidirana avaratra. Misokatra amin' ny volana Jona ka hatramin' ny volana Nôvambra (vanim-potoanan' ny main-tany) ity tahirin-javaboary ity befa mbola tsy mora idirana noho ny lalana sarotra aleha. == Rohy Ivelany == * [http://whc.unesco.org/en/list/494 Tsingy de Bemaraha Strict Nature Reserve] * [http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/bemaraha.html Natural Site Data Sheet] {{Wayback|url=http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/bemaraha.html |date=20070311064653 }} == Jereo koa == '''Valan-javaboary''' * [[Valan-javaboarim-pirenena Andasibe-Mantadia]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Andohahela]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Andringitra]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Ankarafantsika]] • [[Valan-javaboarim-pirenen' ny Helodranon' i Baly]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Isalo]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Kirindy Mitea]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Mananara-Avaratra]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Marojejy]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Masoala]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Midongy Atsimo]] • [[Valan-javaboarim-pirenen' ny Tendrombohitra Ambre]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Namoroka]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Nosy Ve-Androka]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Ranomafana]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Tsimanampetsotsa]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Zahamena]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Zombitse-Vohibasia]] [[sokajy:toerana ao Madagasikara]] [[sokajy:Valan-javaboahary ao Madagasikara]] n4ydzywefu63e55z37ioogaior41rja 1137042 1137039 2026-05-01T18:29:41Z Ariarymadachoix 35272 Info box 1137042 wikitext text/x-wiki {{infobox valanjavaboary |anarana=tsingy ny bemaraha |faritany=toliara |isam-ponina= |firenena={{Madagasikara}} |tanàna=NC|fanjakana=NC|ben'ny tanàna=NC|tanàn-dehibe=NC| Ny '''Tahirin-javaboarin' ny Tsingin' i Bemaraha''' na '''Tsingin' i Bemaraha''' dia tahirin-javabary any akaikin' ny morontsiraka andrefan' i [[Madagasikara]], ao amin' ny [[Faritra Melaky]].Toerana voatokana noho ny endriny sy ny zavatra misy ao aminy. == Tantarany == Nanomboka tamin' ny taona 1990 dia tafiditra ao anatin' ny Lova Iraisam-Pirenen' i [[UNESCO]] izy, noho ny toetra ara-jeôgrafia tsy manam-paharoa, ny [[ala honko]] voatahiry, ary ny isan' ny karazam-boron-dia sy ny gidro aman-tsifaka ao aminy. == Ara-jeografy == Any akaikin' ny tanànan' i [[Bekopaka]] any amin' ny Faritr' i Melaky no misy ny Tsingin' i Bemaraha, 150 km avaratr' i [[Morondava]] amin' ny fidirana ao atsimo, fa eo akaikin' ny tanànan' [[Antsalova]] izay azo aleha amin' ny fiaramanidina any amin' ny fidirana avaratra. Misokatra amin' ny volana Jona ka hatramin' ny volana Nôvambra (vanim-potoanan' ny main-tany) ity tahirin-javaboary ity befa mbola tsy mora idirana noho ny lalana sarotra aleha. == Rohy Ivelany == * [http://whc.unesco.org/en/list/494 Tsingy de Bemaraha Strict Nature Reserve] * [http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/bemaraha.html Natural Site Data Sheet] {{Wayback|url=http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/bemaraha.html |date=20070311064653 }} == Jereo koa == '''Valan-javaboary''' * [[Valan-javaboarim-pirenena Andasibe-Mantadia]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Andohahela]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Andringitra]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Ankarafantsika]] • [[Valan-javaboarim-pirenen' ny Helodranon' i Baly]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Isalo]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Kirindy Mitea]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Mananara-Avaratra]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Marojejy]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Masoala]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Midongy Atsimo]] • [[Valan-javaboarim-pirenen' ny Tendrombohitra Ambre]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Namoroka]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Nosy Ve-Androka]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Ranomafana]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Tsimanampetsotsa]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Zahamena]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Zombitse-Vohibasia]] [[sokajy:toerana ao Madagasikara]] [[sokajy:Valan-javaboahary ao Madagasikara]] 71c4bdvvbqsfa0g3vbx8eyldct6jo4r 1137043 1137042 2026-05-01T18:31:12Z Ariarymadachoix 35272 1137043 wikitext text/x-wiki {{infobox valanjavaboary |anarana=tsingy ny bemaraha |faritany=toliara |isam-ponina= |firenena={{Madagasikara}} |tanàna=NC|fanjakana=NC|ben'ny tanàna=NC|tanàn-dehibe=NC}} Ny '''Tahirin-javaboarin' ny Tsingin' i Bemaraha''' na '''Tsingin' i Bemaraha''' dia tahirin-javabary any akaikin' ny morontsiraka andrefan' i [[Madagasikara]], ao amin' ny [[Faritra Melaky]].Toerana voatokana noho ny endriny sy ny zavatra misy ao aminy. == Tantarany == Nanomboka tamin' ny taona 1990 dia tafiditra ao anatin' ny Lova Iraisam-Pirenen' i [[UNESCO]] izy, noho ny toetra ara-jeôgrafia tsy manam-paharoa, ny [[ala honko]] voatahiry, ary ny isan' ny karazam-boron-dia sy ny gidro aman-tsifaka ao aminy. == Ara-jeografy == Any akaikin' ny tanànan' i [[Bekopaka]] any amin' ny Faritr' i Melaky no misy ny Tsingin' i Bemaraha, 150 km avaratr' i [[Morondava]] amin' ny fidirana ao atsimo, fa eo akaikin' ny tanànan' [[Antsalova]] izay azo aleha amin' ny fiaramanidina any amin' ny fidirana avaratra. Misokatra amin' ny volana Jona ka hatramin' ny volana Nôvambra (vanim-potoanan' ny main-tany) ity tahirin-javaboary ity befa mbola tsy mora idirana noho ny lalana sarotra aleha. == Rohy Ivelany == * [http://whc.unesco.org/en/list/494 Tsingy de Bemaraha Strict Nature Reserve] * [http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/bemaraha.html Natural Site Data Sheet] {{Wayback|url=http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/bemaraha.html |date=20070311064653 }} == Jereo koa == '''Valan-javaboary''' * [[Valan-javaboarim-pirenena Andasibe-Mantadia]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Andohahela]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Andringitra]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Ankarafantsika]] • [[Valan-javaboarim-pirenen' ny Helodranon' i Baly]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Isalo]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Kirindy Mitea]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Mananara-Avaratra]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Marojejy]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Masoala]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Midongy Atsimo]] • [[Valan-javaboarim-pirenen' ny Tendrombohitra Ambre]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Namoroka]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Nosy Ve-Androka]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Ranomafana]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Tsimanampetsotsa]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Zahamena]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Zombitse-Vohibasia]] [[sokajy:toerana ao Madagasikara]] [[sokajy:Valan-javaboahary ao Madagasikara]] n0fj5tgff9mkzngqi5kot8g8illexl9 1137044 1137043 2026-05-01T18:36:04Z Ariarymadachoix 35272 1137044 wikitext text/x-wiki Ny '''Tahirin-javaboarin' ny Tsingin' i Bemaraha''' na '''Tsingin' i Bemaraha''' dia tahirin-javabary any akaikin' ny morontsiraka andrefan' i [[Madagasikara]], ao amin' ny [[Faritra Melaky]].Toerana voatokana noho ny endriny sy ny zavatra misy ao aminy. == Tantarany == Nanomboka tamin' ny taona 1990 dia tafiditra ao anatin' ny Lova Iraisam-Pirenen' i [[UNESCO]] izy, noho ny toetra ara-jeôgrafia tsy manam-paharoa, ny [[ala honko]] voatahiry, ary ny isan' ny karazam-boron-dia sy ny gidro aman-tsifaka ao aminy. == Ara-jeografy == Any akaikin' ny tanànan' i [[Bekopaka]] any amin' ny Faritr' i Melaky no misy ny Tsingin' i Bemaraha, 150 km avaratr' i [[Morondava]] amin' ny fidirana ao atsimo, fa eo akaikin' ny tanànan' [[Antsalova]] izay azo aleha amin' ny fiaramanidina any amin' ny fidirana avaratra. Misokatra amin' ny volana Jona ka hatramin' ny volana Nôvambra (vanim-potoanan' ny main-tany) ity tahirin-javaboary ity befa mbola tsy mora idirana noho ny lalana sarotra aleha. == Rohy Ivelany == * [http://whc.unesco.org/en/list/494 Tsingy de Bemaraha Strict Nature Reserve] * [http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/bemaraha.html Natural Site Data Sheet] {{Wayback|url=http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/bemaraha.html |date=20070311064653 }} == Jereo koa == '''Valan-javaboary''' * [[Valan-javaboarim-pirenena Andasibe-Mantadia]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Andohahela]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Andringitra]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Ankarafantsika]] • [[Valan-javaboarim-pirenen' ny Helodranon' i Baly]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Isalo]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Kirindy Mitea]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Mananara-Avaratra]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Marojejy]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Masoala]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Midongy Atsimo]] • [[Valan-javaboarim-pirenen' ny Tendrombohitra Ambre]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Namoroka]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Nosy Ve-Androka]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Ranomafana]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Tsimanampetsotsa]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Zahamena]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Zombitse-Vohibasia]] [[sokajy:toerana ao Madagasikara]] [[sokajy:Valan-javaboahary ao Madagasikara]] 4a630fiup2te8f2gv0kxnx1jwjubngs 1137046 1137044 2026-05-01T19:08:17Z Ariarymadachoix 35272 /* Ara-jeografy */ Fanampiana loharano 1137046 wikitext text/x-wiki Ny '''Tahirin-javaboarin' ny Tsingin' i Bemaraha''' na '''Tsingin' i Bemaraha''' dia tahirin-javabary any akaikin' ny morontsiraka andrefan' i [[Madagasikara]], ao amin' ny [[Faritra Melaky]].Toerana voatokana noho ny endriny sy ny zavatra misy ao aminy. == Tantarany == Nanomboka tamin' ny taona 1990 dia tafiditra ao anatin' ny Lova Iraisam-Pirenen' i [[UNESCO]] izy, noho ny toetra ara-jeôgrafia tsy manam-paharoa, ny [[ala honko]] voatahiry, ary ny isan' ny karazam-boron-dia sy ny gidro aman-tsifaka ao aminy. == Ara-jeografy == Any akaikin' ny tanànan' i [[Bekopaka]] any amin' ny Faritr' i Melaky no misy ny Tsingin' i Bemaraha, 150 km avaratr' i [[Morondava]] amin' ny fidirana ao atsimo, fa eo akaikin' ny tanànan' [[Antsalova]] izay azo aleha amin' ny fiaramanidina any amin' ny fidirana avaratra. Misokatra amin' ny volana Jona ka hatramin' ny volana Nôvambra (vanim-potoanan' ny main-tany) ity tahirin-javaboary ity befa mbola tsy mora idirana noho ny lalana sarotra aleha. == Toetrandro == Mampiavaka ity valanjavaboary ity dia toetrandro tropokaly sy maina ny faritra.<ref>https://whc.unesco.org/fr/list/494/</ref> == Rohy Ivelany == * [http://whc.unesco.org/en/list/494 Tsingy de Bemaraha Strict Nature Reserve] * [http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/bemaraha.html Natural Site Data Sheet] {{Wayback|url=http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/bemaraha.html |date=20070311064653 }} == Jereo koa == '''Valan-javaboary''' * [[Valan-javaboarim-pirenena Andasibe-Mantadia]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Andohahela]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Andringitra]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Ankarafantsika]] • [[Valan-javaboarim-pirenen' ny Helodranon' i Baly]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Isalo]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Kirindy Mitea]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Mananara-Avaratra]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Marojejy]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Masoala]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Midongy Atsimo]] • [[Valan-javaboarim-pirenen' ny Tendrombohitra Ambre]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Namoroka]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Nosy Ve-Androka]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Ranomafana]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Tsimanampetsotsa]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Zahamena]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Zombitse-Vohibasia]] == =Loharano= == [[sokajy:toerana ao Madagasikara]] [[sokajy:Valan-javaboahary ao Madagasikara]] fzbt7o0xar1ws0dt2hzw59oxxnf9914 1137049 1137046 2026-05-01T19:36:44Z Ariarymadachoix 35272 /* Toetrandro */ nanampy lohrano 1137049 wikitext text/x-wiki Ny '''Tahirin-javaboarin' ny Tsingin' i Bemaraha''' na '''Tsingin' i Bemaraha''' dia tahirin-javabary any akaikin' ny morontsiraka andrefan' i [[Madagasikara]], ao amin' ny [[Faritra Melaky]].Toerana voatokana noho ny endriny sy ny zavatra misy ao aminy. == Tantarany == Nanomboka tamin' ny taona 1990 dia tafiditra ao anatin' ny Lova Iraisam-Pirenen' i [[UNESCO]] izy, noho ny toetra ara-jeôgrafia tsy manam-paharoa, ny [[ala honko]] voatahiry, ary ny isan' ny karazam-boron-dia sy ny gidro aman-tsifaka ao aminy. == Ara-jeografy == Any akaikin' ny tanànan' i [[Bekopaka]] any amin' ny Faritr' i Melaky no misy ny Tsingin' i Bemaraha, 150 km avaratr' i [[Morondava]] amin' ny fidirana ao atsimo, fa eo akaikin' ny tanànan' [[Antsalova]] izay azo aleha amin' ny fiaramanidina any amin' ny fidirana avaratra. Misokatra amin' ny volana Jona ka hatramin' ny volana Nôvambra (vanim-potoanan' ny main-tany) ity tahirin-javaboary ity befa mbola tsy mora idirana noho ny lalana sarotra aleha. == Toetrandro == Ny tsinginy bemaraha dia aminy faritra afovoan'ny andrefany Madagascar, ampiavaka ity faritra ity dia toetrandro tropikaly sy maina .<ref>https://whc.unesco.org/fr/list/494/</ref>Miaina vanimpotoana roa miavaka ny tahirinjavaboary: ny iray vanimpotoana maina mifanitsy aminy vanimpotoana ririnina ostralianina, izay voamarika ny vanimpotoana mangatsiatsiaka ka atraminy antoniny ny hafanana. Ny iray kosa dia vanimpotoana mando mafana bé n'y mari-pana amin'ity fotoana ity ary be orana. == Ireo zavaboary ao aminy == Mitahiry zavaboary maro karazany ny tsinginy bemaraha, Ary maro amin'azy ireo ao ihany no ahitana azy. Araka ireo fanadiadiana taminy 2023 nahitana fa mihisa ho arivo ny karazany ireo zava- maniry aoaminy, ny biby mandady 156 karazana, biby mampinono 57 karazany sy ireo 34 karazany "amphibiens" ts hita antoeran-kafa.<ref>https://whc.unesco.org/fr/list/494/</ref> == Rohy Ivelany == * [http://whc.unesco.org/en/list/494 Tsingy de Bemaraha Strict Nature Reserve] * [http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/bemaraha.html Natural Site Data Sheet] {{Wayback|url=http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/bemaraha.html |date=20070311064653 }} == Jereo koa == '''Valan-javaboary''' * [[Valan-javaboarim-pirenena Andasibe-Mantadia]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Andohahela]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Andringitra]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Ankarafantsika]] • [[Valan-javaboarim-pirenen' ny Helodranon' i Baly]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Isalo]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Kirindy Mitea]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Mananara-Avaratra]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Marojejy]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Masoala]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Midongy Atsimo]] • [[Valan-javaboarim-pirenen' ny Tendrombohitra Ambre]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Namoroka]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Nosy Ve-Androka]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Ranomafana]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Tsimanampetsotsa]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Zahamena]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Zombitse-Vohibasia]] == =Loharano= == [[sokajy:toerana ao Madagasikara]] [[sokajy:Valan-javaboahary ao Madagasikara]] mol07oa6h6823vs28vu6a6xk8ujrb9j 1137053 1137049 2026-05-01T20:00:07Z Ariarymadachoix 35272 Nanampy sary 1137053 wikitext text/x-wiki [[Sary:Tsingy 2008.jpg|vignette|tsingin'ny bamaraha]] Ny '''Tahirin-javaboarin' ny Tsingin' i Bemaraha''' na '''Tsingin' i Bemaraha''' dia tahirin-javabary any akaikin' ny morontsiraka andrefan' i [[Madagasikara]], ao amin' ny [[Faritra Melaky]].Toerana voatokana noho ny endriny sy ny zavatra misy ao aminy. == Tantarany == Nanomboka tamin' ny taona 1990 dia tafiditra ao anatin' ny Lova Iraisam-Pirenen' i [[UNESCO]] izy, noho ny toetra ara-jeôgrafia tsy manam-paharoa, ny [[ala honko]] voatahiry, ary ny isan' ny karazam-boron-dia sy ny gidro aman-tsifaka ao aminy. == Ara-jeografy == Any akaikin' ny tanànan' i [[Bekopaka]] any amin' ny Faritr' i Melaky no misy ny Tsingin' i Bemaraha, 150 km avaratr' i [[Morondava]] amin' ny fidirana ao atsimo, fa eo akaikin' ny tanànan' [[Antsalova]] izay azo aleha amin' ny fiaramanidina any amin' ny fidirana avaratra. Misokatra amin' ny volana Jona ka hatramin' ny volana Nôvambra (vanim-potoanan' ny main-tany) ity tahirin-javaboary ity befa mbola tsy mora idirana noho ny lalana sarotra aleha. == Toetrandro == Ny tsinginy bemaraha dia aminy faritra afovoan'ny andrefany Madagascar, ampiavaka ity faritra ity dia toetrandro tropikaly sy maina .<ref>https://whc.unesco.org/fr/list/494/</ref>Miaina vanimpotoana roa miavaka ny tahirinjavaboary: ny iray vanimpotoana maina mifanitsy aminy vanimpotoana ririnina ostralianina, izay voamarika ny vanimpotoana mangatsiatsiaka ka atraminy antoniny ny hafanana. Ny iray kosa dia vanimpotoana mando mafana bé n'y mari-pana amin'ity fotoana ity ary be orana. == Ireo zavaboary ao aminy == Mitahiry zavaboary maro karazany ny tsinginy bemaraha, Ary maro amin'azy ireo ao ihany no ahitana azy. Araka ireo fanadiadiana taminy 2023 nahitana fa mihisa ho arivo ny karazany ireo zava- maniry aoaminy, ny biby mandady 156 karazana, biby mampinono 57 karazany sy ireo 34 karazany "amphibiens" ts hita antoeran-kafa.<ref>https://whc.unesco.org/fr/list/494/</ref> == Rohy Ivelany == * [http://whc.unesco.org/en/list/494 Tsingy de Bemaraha Strict Nature Reserve] * [http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/bemaraha.html Natural Site Data Sheet] {{Wayback|url=http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/bemaraha.html |date=20070311064653 }} == Jereo koa == '''Valan-javaboary''' * [[Valan-javaboarim-pirenena Andasibe-Mantadia]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Andohahela]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Andringitra]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Ankarafantsika]] • [[Valan-javaboarim-pirenen' ny Helodranon' i Baly]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Isalo]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Kirindy Mitea]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Mananara-Avaratra]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Marojejy]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Masoala]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Midongy Atsimo]] • [[Valan-javaboarim-pirenen' ny Tendrombohitra Ambre]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Namoroka]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Nosy Ve-Androka]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Ranomafana]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Tsimanampetsotsa]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Zahamena]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Zombitse-Vohibasia]] == =Loharano= == [[sokajy:toerana ao Madagasikara]] [[sokajy:Valan-javaboahary ao Madagasikara]] r4luz1u406w287jgfxyfqrhvdzcpki6 Katro 0 166303 1136998 1108492 2026-05-01T13:22:43Z Thelezifor 15140 Nandamina lahatsoratra 1136998 wikitext text/x-wiki {{vangovango|Katro|Kilalao fanitaran-tsaina Malagasy |sy=Fialam-boly}} [[File:Katro3.jpg|thumb|Katro.]] Ny '''katro''' dia [[Lisitry ny lalao amin' ny teny malagasy|kilalao malagasy]] izay nataony [[Ntaolo malagasy]] ho fialam-boly sy fampianarana, mifandray aminy fanitaran-tsaina sy fahaizana mandamina ary fahaizana mitondra tena.<ref>https://www.aty-aminay.com/blog/katro-jeu-malgache</ref> == Famaritana == [[Sary:Le Katro.jpg|alt=Utiliser |vignette|mg.wikipedia comons.org|ankavia]]Kilalao fanitaran-tsaina sy fialam-boly izay ahitana olona mpilalao roa mpifanadrina ny katro. Ireto ny fitaovana ilaina: hazo fisaka afaka asiana lavaka miisa efatra matory manaraka ilay hazo fisaka sy vatokely miisa telo, efatra na roa na enina isaky ny lavaka.<ref>https://baob-arts.com/products/rosewood-katro-set-jeu-de-katro-en-palissandre?utm_source=chatgpt.com</ref> == Loharano sy fanamarihana == [[Sokajy:Kolontsaina malagasy]] [[Sokajy:Lalao malagasy]] 8tzj2t1nuiyc8osaqwzs77onlrtewjt Salvador 0 265324 1137028 1037082 2026-05-01T17:27:03Z EmausBot 2486 Rôbô : mamaha olam-pihodinana mankany amin'i [[El Salvador]] 1137028 wikitext text/x-wiki #FIHODINANA [[El Salvador]] nn0jxxqm6wna9ttxcn97w8ku9s6ef3v Miaramila 0 265598 1137054 1127068 2026-05-02T04:00:25Z CommonsDelinker 112 Removing [[:c:File:Роберт_Бровді.jpg|Роберт_Бровді.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Abzeronow|Abzeronow]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Роберт Бровді.jpg|]]. 1137054 wikitext text/x-wiki [[File:Shared Accord 2013.jpg|thumb|miaramila]] Ny '''miaramila''' dia [[olona]] ao amin'ny [[tafika]] "ara-dalàna", izany hoe andrim-piarovana ny firenena sady fanjakana iray. Ny teny hoe ''mpikaraman'ady'' dia ampiasaina hilazana ireo mpiady "tsy ara-dalàna" izay tsy manana sata manokana amin'ny fotoana mampisy [[ady]] mitam-piadiana na amin'ny fampandrian-tany. Ny [[Tafika an-tanety|tafika]] miaramila dia ahitana olona nanao fifanarahana amin'ny fanjakana an-tsitrapo mba hanatevin-daharana ny tafika amin'ny fotoana voafetra sy/na olona miasa matihanina ao amin'ny tafika (manamboninahitra, sns), na/sy olona nantsoin'ny [[fanjakana]] hanefa adidy amin'ny [[firenena]], izay atao amin'ny atao hoe fitsarana miaramila (afaka miakatra mari-bininahitra izy ireo raha mahafeno fepetra sasany), sy/na olona nantsoin'ny fanjakana handray anjara amin'ny fiarovana ny firenena amin'ny fotoana misy korontana sy ady. ==Jereo koa== *[[Ady]] [[Sokajy:Miaramila]] [[Sokajy:Ady]] j3u638srn8low7pp520vrgrgpp0ntt5 Salvadoro 0 280545 1137029 1037067 2026-05-01T17:27:13Z EmausBot 2486 Rôbô : mamaha olam-pihodinana mankany amin'i [[El Salvador]] 1137029 wikitext text/x-wiki #FIHODINANA [[El Salvador]] nn0jxxqm6wna9ttxcn97w8ku9s6ef3v Apocynaceae 0 290540 1137010 1131233 2026-05-01T14:50:51Z Thelezifor 15140 /* Jereo koa */ Vondron-karazana misy eto Madagasikara 1137010 wikitext text/x-wiki [[Sary:Madagascar periwinkle bdl2.jpg|vignette|344x344px|Anisan' ny karazana ao amin' ny fianakaviana ''Apocynaceae'' ny [[Tonga (zavamaniry)|vonenina]] na [[Tonga (zavamaniry)|tonga]] na [[Tonga (zavamaniry)|trongatsy]] (''Catharanthus roseus'')]] Ny '''''Apocynaceae''''' dia fianakavian-javamaniry [[eodikôtiledôna]], ao amin' ny filaharana ''[[Gentianales]]'', izay ahitana karazana 5&nbsp;000 eo ho eo sy vondron-karazana 350, mivondrona ho zana-pianakaviana dimy. Izy ireo, amin' ny ankapobeny, dia [[vahy]] na zavamaniry [[ahitra]], ary misy [[Hazo (zavamaniry)|hazo]] na [[kirihitra]] vitsivitsy, misy rononon-kazo ([[lateksa]]), misy raviny maharitra. Saika hita amin' ny faritra rehetra eto ambonon' ny tany ity fianakaviana ity, nefa maniry any amin' ny faritra mafana ny ankamaroan' ny karazana ao aminy. Misy karazana maniry any amin' ny faritra antonony. Ireto ny vondron-karazana lehibe: ''[[Asclepias]]'' (misy karazana 230), ''[[Tabernaemontana]]'' (misy karazana 230), ''[[Cynanchum]]'' (misy karazana 200), ''[[Ceropegia]]'' (misy karazana 150), ''[[Hoya]]'' (misy karazana 150), ''[[Matelea]]'' (misy karazana 130), ''[[Rauvolfia]]'' (misy karazana 110), ''[[Gonolobus]]'' (misy karazana 100), ''[[Secamone]]'' (misy karazana 100), ''[[Mandevilla]]'' (misy karazana 100). Ny vondrona ''[[Cerbera]]'' (izay misy karazana 6) no ahitana ny [[Tangena (zavamaniry)|tangena]] (''[[Tangena (zavamaniry)|Cerbera manghas]]'' na ''[[Tanghinia venenifera]]''). Ny vondrona ''[[Catharanthus]]'' (misy karazana 8, ny fito tsy hita afa-tsy eto [[Madagasikara]]) no ahitana ny [[Tonga (zavamaniry)|vonenina]] na [[Tonga (zavamaniry)|tonga]] (''[[Tonga (zavamaniry)|Catharanthus roseus]]''). [[Sary:Cerbera manghas-3-JNTBGRI-kerala-India.jpg|vignette|Anisan' ny fianakaviana ''Apocynaceae'' ny [[Tangena (zavamaniry)|tangena]] (''[[Tangena (zavamaniry)|Cerbera manghas]]'')|310x310px]] Matetika ny zavamaniry ao amin' ity fianakaviana ity dia misy poizina, noho ny fisian' ny glikôsida kardiôtônika sy ny alkalôida isan-karazany aoaminy, indrindra amin' ny voany sy ny rononony. Amin' ny ''Apocynaceae'' rehetra dia karazana maromaro no ampiasaina mba hahazoana [[fingotra]]. Mamokatra zavamaniry fanao haingo sy zavamaniry fanao fanafody ity fianakaviana ity amin' izao fotoana izao. Ampiasain' ny vahoaka [[Sana (vahoaka)|Sana]] hanapoizina ny zana-tsipìkany ny [[lateksa]] avy amin' ny karazana sasany ao amin' ny vondrona ''Pachypodium''. == Zana-pianakaviana sy vondron-karazana == === Zana-pianakaviana === Araka ny ''GRIN'' <small>(23</small> <small>Nôvambra 2015)</small>: * ''Apocynoideae'' Burnett, 1835 * ''Asclepiadoideae'' Burnett, 1835 - izay ahitana ny fianakaviana taloha ''Asclepiadaceae'' * ''Periplocoideae'' Endl., 1838 * ''Rauvolfioideae'' Kostel., 1834 * ''Secamonoideae'' Endl., 1838 === Vondron-karazana === Araka ny ''[[GRIN]]'' <small>(23</small> <small>Nôvambre 2015)</small>: * ''[[Absolmsia]]'' Kuntze * ''[[Acokanthera]]'' G. Don * ''[[Adelostemma]]'' Hook. f. * ''[[Adenium]]'' Roem. & Schult. * ''[[Aganonerion]]'' Pierre ex Spire * ''[[Aganosma]]'' (Blume) G. Don * ''[[Aidomene]]'' Stopp * ''[[Alafia]]'' Thouars * ''[[Allamanda]]'' L. * ''[[Allomarkgrafia]]'' Woodson * ''[[Allotoonia]]'' J. F. Morales & J. K. Williams * ''[[Allowoodsonia]]'' Markgr. * ''[[Alstonia]]'' R. Br. * ''[[Alyxia]]'' Banks ex R. Br. * ''[[Amalocalyx]]'' Pierre * ''[[Ambelania]]'' Aubl. * ''[[Amblyopetalum]]'' (Griseb.) Malme * ''[[Amblystigma]]'' Benth. * ''[[Amphineurion]]'' (A. DC.) Pichon * ''[[Amsonia]]'' Walter * ''[[Anatropanthus]]'' Schltr. * ''[[Ancylobothrys]]'' Pierre * ''[[Anechites]]'' Griseb. * ''[[Angadenia]]'' Miers * ''[[Anisopus]]'' N. E. Br. * ''[[Anisotoma]]'' Fenzl * ''[[Anodendron]]'' A. DC. * ''[[Anomalluma]]'' Plowes * ''[[Anomotassa]]'' K. Schum. * ''[[Apocynum]]'' L. * ''[[Araujia]]'' Brot. * ''[[Artia]]'' Guillaumin * ''[[Asclepias]]'' L. * ''[[Asketanthera]]'' Woodson * ''[[Aspidoglossum]]'' E. Mey. * ''[[Aspidonepsis]]'' Nicholas & Goyder * ''[[Aspidosperma]]'' Mart. & Zucc. * ''[[Astephanus]]'' R. Br. * ''[[Asterostemma]]'' Decne. * ''[[Atherandra]]'' Decne. * ''[[Australluma]]'' Plowes * ''[[Baharuia]]'' D. J. Middleton * ''[[Bahiella]]'' J. F. Morales * ''[[Baissea]]'' A. DC. * ''[[Barjonia]]'' Decne. * ''[[Baroniella]]'' Costantin & Gallaud * ''[[Baseonema]]'' Schltr. & Rendle * ''[[Batesanthus]]'' N. E. Br. * ''[[Baynesia]]'' Bruyns * ''[[Beaumontia]]'' Wall. * ''[[Belostemma]]'' Wall. ex Wight * ''[[Biondia]]'' Schltr. * ''[[Blepharodon]]'' Decne. * ''[[Blyttia]]'' Arn. * ''[[Bousigonia]]'' Pierre * ''[[Brachystelma]]'' R. Br. * ''[[Buckollia]]'' Venter & R. L. Verh. * ''[[Callichilia]]'' Stapf * ''[[Calocrater]]'' K. Schum. * ''[[Calotropis]]'' R. Br. * ''[[Calyptranthera]]'' Klack. * ''[[Cameraria]]'' L. * ''[[Campestigma]]'' Pierre ex Costantin * ''[[Camptocarpus]]'' Decne. * ''[[Caralluma]]'' R. Br. * ''[[Carissa]]'' L. * ''[[Carruthersia]]'' Seem. * ''[[Carvalhoa]]'' K. Schum. * ''[[Catharanthus]]'' G. Don * ''[[Cathetostemma]]'' Blume * ''[[Cerbera]]'' L. * ''[[Cerberiopsis]]'' Vieill. ex Pancher & Sebert * ''[[Ceropegia]]'' L. * ''[[Chamaeclitandra]]'' (Stapf) Pichon * ''[[Chilocarpus]]'' Blume * ''[[Chonemorpha]]'' G. Don * ''[[Cibirhiza]]'' Bruyns * ''[[Cionura]]'' Griseb. * ''[[Cleghornia]]'' Wight * ''[[Clemensiella]]'' Schltr. * ''[[Clitandra]]'' Benth. * ''[[Condylocarpon]]'' Desf. * ''[[Conomitra]]'' Fenzl * ''[[Cordylogyne]]'' E. Mey. * ''[[Corollonema]]'' Schltr. * ''[[Cosmostigma]]'' Wight * ''[[Couma]]'' Aubl. * ''[[Craspidospermum]]'' Bojer ex A. DC. * ''[[Crioceras]]'' Pierre * ''[[Cryptolepis]]'' R. Br. * ''[[Cryptostegia]]'' R. Br. * ''[[Cyathostelma]]'' E. Fourn. * ''[[Cycladenia]]'' Benth. * ''[[Cyclocotyla]]'' Stapf * ''[[Cylindropsis]]'' Pierre * ''[[Cynanchum]]'' L. * ''Dalzielia'' Turrill * ''Decalepis'' Wight & Arn. * ''Decanema'' Decne. * ''Decanemopsis'' Costantin & Gallaud * ''Dewevrella'' De Wild. * ''Dicarpophora'' Speg. * ''Dictyanthus'' Decne. * ''Dictyophleba'' Pierre * ''Diplolepis'' R. Br. * ''Diplorhynchus'' Welw. ex Ficalho & Hiern * ''Diplostigma'' K. Schum. * ''Dischidanthus'' Tsiang * ''Dischidia'' R. Br. * ''Ditassa'' R. Br. * ''Dolichopetalum'' Tsiang * ''Dregea'' E. Mey. * ''Drepanostemma'' Jum. & H. Perrier * ''Duvalia'' Haw. * ''Duvaliandra'' M. G. Gilbert * ''Dyera'' Hook. f. * ''Echidnopsis'' Hook. f. * ''Echites'' P. Browne * ''Ectadium'' E. Mey. * ''Ecua'' D. J. Middleton * ''Edithcolea'' N. E. Br. * ''Elytropus'' Müll. Arg. * ''Emicocarpus'' K. Schum. & Schltr. * ''Emplectanthus'' N. E. Br. * ''Epigynum'' Wight * ''Epistemma'' D. V. Field & J. B. Hall * ''Eucorymbia'' Stapf * ''Eustegia'' R. Br. * ''Fanninia'' Harv. * ''Farquharia'' Stapf * ''Fernaldia'' Woodson * ''Finlaysonia'' Wall. * ''Fischeria'' DC. * ''Fockea'' Endl. * ''Forsteronia'' G. Mey. * ''Frerea'' Dalzell * ''Funastrum'' E. Fourn. * ''Funtumia'' Stapf * ''Galactophora'' Woodson * ''Geissospermum'' Allemão * ''Genianthus'' Hook. f. * ''Glossonema'' Decne. * ''Glossostelma'' Schltr. * ''Gomphocarpus'' R. Br. * ''Gongronema'' (Endl.) Decne. * ''Gonioma'' E. Mey. * ''Goniostemma'' Wight * ''[[Gonolobus]]'' Michx. * ''Goydera'' Liede * ''Graphistemma'' (Champ. ex Benth.) Benth. & Hook. f. * ''Grisebachiella'' Lorentz * ''Gunnessia'' P. I. Forst. * ''Gymnanthera'' R. Br. * ''Gymnema'' R. Br. * ''Hancornia'' Gomes * ''Hanghomia'' Gagnep. & Thénint * ''Haplophyton'' A. DC. * ''Harmandiella'' Costantin * ''Hemidesmus'' R. Br. * ''Hemipogon'' Decne. * ''Heterostemma'' Wight & Arn. * ''Heynella'' Backer * ''Himatanthus'' Willd. * ''Holarrhena'' R. Br. * ''Holostemma'' R. Br. * ''Hoodia'' Sweet ex Decne. * ''[[Hoya]]'' R. Br. * ''Huernia'' R. Br. * ''Hunteria'' Roxb. * ''Hylaea'' J. F. Morales * ''Hypolobus'' E. Fourn. * ''Ichnocarpus'' R. Br. * ''Ischnolepis'' Jum. & H. Perrier * ''Ischnostemma'' King & Gamble * ''Isonema'' R. Br. * ''Ixodonerium'' Pit. * ''Jacaima'' Rendle * ''Jasminanthes'' Blume * ''Jobinia'' E. Fourn. * ''Kamettia'' Kostel. * ''Kanahia'' R. Br. * ''Kibatalia'' G. Don * ''Kopsia'' Blume * ''Lacmellea'' H. Karst. * ''Lagarinthus'' E. Mey. * ''Landolphia'' P. Beauv. * ''Larryleachia'' Plowes * ''Laubertia'' A. DC. * ''Lavrania'' Plowes * ''Laxoplumeria'' Markgr. * ''Lepinia'' Decne. * ''Lepiniopsis'' Valeton * ''[[Leptadenia]]'' R. Br. * ''Leuconotis'' Jack * ''Lhotzkyella'' Rauschert * ''Lygisma'' Hook. f. * ''Maclaudia'' Venter & R. L. Verh. * ''Macoubea'' Aubl. * ''Macroditassa'' Malme * ''Macropharynx'' Rusby * ''Macroscepis'' Kunth * ''Macrosiphonia'' Müll. Arg. * ''Madangia'' P. I. Forst. & al. * ''Mahafalia'' Jum. & H. Perrier * ''Mahawoa'' Schltr. * ''Malouetia'' A. DC. * ''[[Mandevilla]]'' Lindl. * ''Manothrix'' Miers * ''Margaretta'' Oliv. * ''Marsdenia'' R. Br. * ''Mascarenhasia'' A. DC. * ''[[Matelea]]'' Aubl. * ''Melinia'' Decne. * ''Melodinus'' J. R. Forst. & G. Forst. * ''Merrillanthus'' Chun & Tsiang * ''Mesechites'' Müll. Arg. * ''Metalepis'' Griseb. * ''Metaplexis'' R. Br. * ''Metastelma'' R. Br. * ''Metoxypetalum'' Morillo * ''Micholitzia'' N. E. Br. * ''Microloma'' R. Br. * ''Microplumeria'' Baill. * ''Minaria'' T. U. P. Konno & Rapini * ''Miraglossum'' Kupicha * ''Mitostigma'' Decne. * ''Molongum'' Pichon * ''Mondia'' Skeels * ''Morrenia'' Lindl. * ''Mortoniella'' Woodson * ''Motandra'' A. DC. * ''Mucoa'' Zarucchi * ''Myriopteron'' Griff. * ''Nautonia'' Decne. * ''Neobracea'' Britton * ''Neocouma'' Pierre * ''Neoschumannia'' Schltr. * ''Nephradenia'' Decne. * ''[[Nerium]]'' L. * ''Notechidnopsis'' Lavranos & Bleck * ''Ochrosia'' Juss. * ''Odontadenia'' Benth. * ''Odontanthera'' Wight * ''Odontostelma'' Rendle * ''Omphalogonus'' Baill. * ''Oncinema'' Arn. * ''Oncinotis'' Benth. * ''Ophionella'' Bruyns * ''Orbea'' Haw. * ''Orbeanthus'' L. C. Leach * ''Oreosparte'' Schltr. * ''Orthanthera'' Wight * ''Orthopichonia'' H. Huber * ''Orthosia'' Decne. * ''Oxypetalum'' R. Br. * ''Oxystelma'' R. Br. * ''Pachycarpus'' E. Mey. * ''Pachypodium'' Lindl. * ''Pacouria'' Aubl. * ''Papuastelma'' Bullock * ''Papuechites'' Markgr. * ''Parahancornia'' Ducke * ''Parameria'' Benth. * ''Parapodium'' E. Mey. * ''Parepigynum'' Tsiang & P. T. Li * ''Parquetina'' Baill. * ''Parsonsia'' R. Br. * ''Pectinaria'' Haw. * ''Peltastes'' Woodson * ''Pentabothra'' Hook. f. * ''Pentacyphus'' Schltr. * ''Pentalinon'' Voigt * ''Pentarrhinum'' E. Mey. * ''Pentasacme'' Wall. ex Wight * ''Pentastelma'' Tsiang & P. T. Li * ''Pentatropis'' R. Br. ex Wight & Arn. * ''Pentopetia'' Decne. * ''Peplonia'' Decne. * ''Pergularia'' L. * ''Periglossum'' Decne. * ''Periploca'' L. * ''Pervillaea'' Decne. * ''Petalostelma'' E. Fourn. * ''Petchia'' Livera * ''Pherotrichis'' Decne. * ''Philibertia'' Kunth * ''Phyllanthera'' Blume * ''Piaranthus'' R. Br. * ''Picralima'' Pierre * ''Pinochia'' M. E. Endress & B. F. Hansen * ''Plectaneia'' Thouars * ''Pleiocarpa'' Benth. * ''Pleioceras'' Baill. * ''Pleurostelma'' Baill. * ''[[Plumeria]]'' L. * ''Podostelma'' K. Schum. * ''Pottsia'' Hook. & Arn. * ''Prestonia'' R. Br. * ''Pseudolithos'' P. R. O. Bally * ''Pteralyxia'' K. Schum. * ''Pycnobotrya'' Benth. * ''Pycnorhachis'' Benth. * ''Quaqua'' N. E. Br. * ''Quiotania'' Zarucchi * ''Raphionacme'' Harv. * ''Raphistemma'' Wall. * ''[[Rauvolfia]]'' L. * ''Rhabdadenia'' Müll. Arg. * ''Rhazya'' Decne. * ''Rhigospira'' Miers * ''Rhyncharrhena'' F. Muell. * ''Rhynchostigma'' Benth. * ''Rhyssolobium'' E. Mey. * ''Rhyssostelma'' Decne. * ''Rhytidocaulon'' P. R. O. Bally * ''Richtersveldia'' Meve & Liede * ''Riocreuxia'' Decne. * ''Rojasia'' Malme * ''[[Saba (zavamaniry)|Saba]]'' (Pichon) Pichon * ''Sacleuxia'' Baill. * ''Sarcolobus'' R. Br. * ''Sarcorrhiza'' Bullock * ''Schistogyne'' Hook. & Arn. * ''Schistonema'' Schltr. * ''Schizoglossum'' E. Mey. * ''Schizostephanus'' Hochst. ex K. Schum. * ''Schizozygia'' Baill. * ''Schlechterella'' K. Schum. * ''Schubertia'' Mart. * ''[[Secamone]]'' R. Br. * ''Secamonopsis'' Jum. * ''Secondatia'' A. DC. * ''Seshagiria'' Ansari & Hemadri * ''Seutera'' Rchb. * ''Sichuania'' M. G. Gilbert & P. T. Li * ''Sindechites'' Oliv. * ''Sisyranthus'' E. Mey. * ''Skytanthus'' Meyen * ''Socotrella'' Bruyns & A. G. Mill. * ''Solenostemma'' Hayne * ''Sphaerocodon'' Benth. * ''Spirolobium'' Baill. * ''Spongiosperma'' Zarucchi * ''Stapelia'' L. * ''Stapelianthus'' Choux ex A. C. White & B. Sloane * ''Stapeliopsis'' Pillans * ''Stathmostelma'' K. Schum. * ''Stelmagonum'' Baill. * ''Stenomeria'' Turcz. * ''Stenostelma'' Schltr. * ''Stephanostegia'' Baill. * ''Stephanostema'' K. Schum. * ''Stephanotis'' Thouars * ''Stigmatorhynchus'' Schltr. * ''Stipecoma'' Müll. Arg. * ''Stomatostemma'' N. E. Br. * ''Strempeliopsis'' Benth. * ''Streptocaulon'' Wight & Arn. * ''Strobopetalum'' N. E. Br. * ''Strophanthus'' DC. * ''[[Tabernaemontana]]'' L. * ''Tabernanthe'' Baill. * ''Tacazzea'' Decne. * ''Tassadia'' Decne. * ''Tavaresia'' Welw. ex N. E. Br. * ''Telectadium'' Baill. * ''Telosiphonia'' (Woodson) Henrickson * ''Telosma'' Coville * ''Temnadenia'' Miers * ''Thenardia'' Kunth * ''Thevetia'' L. * ''Thozetia'' F. Muell. ex Benth. * ''Tintinnabularia'' Woodson * ''Tonduzia'' Pittier * ''Toxocarpus'' Wight & Arn. * ''Trachelospermum'' Lem. * ''Trachycalymma'' (K. Schum.) Bullock * ''Treutlera'' Hook. f. * ''Trichosacme'' Zucc. * ''Trichosandra'' Decne. * ''Tridentea'' Haw. * ''Tromotriche'' Haw. * ''Tweedia'' Hook. & Arn. * ''Tylophora'' R. Br. * ''[[Urceola]]'' Roxb. * ''Vahadenia'' Stapf * ''Vailia'' Rusby * ''Vallariopsis'' Woodson * ''Vallaris'' Burm. f. * ''Vallesia'' Ruiz & Pav. * ''Vietnamia'' P. T. Li * ''Vinca'' L. * ''Vincetoxicum'' Wolf * ''Voacanga'' Thouars * ''Wattakaka'' Hassk. * ''White-Sloanea'' Chiov. * ''Widgrenia'' Malme * ''Willughbeia'' Roxb. * ''Woodia'' Schltr. * ''Wrightia'' R. Br. * ''Xysmalobium'' R. Br. * ''Zygostelma'' Benth. === Vondron-karazana misy eto Madagasikara === * ''Adenium'' * ''Alafia'' * ''Allamanda'' * ''Alstonia'' * ''Alyxia'' * ''Ancylobothrys'' * ''Baroniella'' * ''Calotropis'' * ''Calyptranthera'' * ''Camptocarpus'' * ''Carissa'' * ''Catharanthus'' * ''Cerbera'' * ''Ceropegia'' * ''Craspidospermum'' * ''Cryptolepis'' * ''Cryptostegia'' * ''Cynanchum'' * ''Decanema'' * ''Decanemopsis'' * ''Drepanostemma'' * ''Gomphocarpus'' * ''Gymnema'' * ''Holarrhena'' * ''Ischnolepis'' * ''Landolphia'' * ''Leptadenia'' * ''Mahafalia'' * ''Marsdenia'' * ''Mascarenhasia'' * ''Melodinus'' * ''Mondia'' * ''Nerium'' * ''Ochrosia'' * ''Pachypodium'' * ''Pentopetia'' * ''Pergularia'' * ''Pervillaea'' * ''Plectaneia'' * ''Pleurostelma'' * ''Plumeria'' * ''Rauvolfia'' * ''Saba'' * ''Schizozygia'' * ''Secamone'' * ''Secamonopsis'' * ''Stapelianthus'' * ''Stephanostegia'' * ''Stephanotis'' * ''Strophanthus'' * ''Tabernaemontana'' * ''Telectadium'' * ''Thevetia'' * ''Tylophora'' * ''Voacanga'' == Jereo koa == bo3mwhibtwdh0aqu2vcdc83ai2p3soh 1137019 1137010 2026-05-01T15:36:50Z Thelezifor 15140 Rohy anatiny 1137019 wikitext text/x-wiki [[Sary:Madagascar periwinkle bdl2.jpg|vignette|344x344px|Anisan' ny karazana ao amin' ny fianakaviana ''Apocynaceae'' ny [[Tonga (zavamaniry)|vonenina]] na [[Tonga (zavamaniry)|tonga]] na [[Tonga (zavamaniry)|trongatsy]] (''Catharanthus roseus'')]] Ny '''''Apocynaceae''''' dia fianakavian-javamaniry [[eodikôtiledôna]], ao amin' ny filaharana ''[[Gentianales]]'', izay ahitana karazana 5&nbsp;000 eo ho eo sy vondron-karazana 350, mivondrona ho zana-pianakaviana dimy. Izy ireo, amin' ny ankapobeny, dia [[vahy]] na zavamaniry [[ahitra]], ary misy [[Hazo (zavamaniry)|hazo]] na [[kirihitra]] vitsivitsy, misy rononon-kazo ([[lateksa]]), misy raviny maharitra. Saika hita amin' ny faritra rehetra eto ambonon' ny tany ity fianakaviana ity, nefa maniry any amin' ny faritra mafana ny ankamaroan' ny karazana ao aminy. Misy karazana maniry any amin' ny faritra antonony. Ireto ny vondron-karazana lehibe: ''[[Asclepias]]'' (misy karazana 230), ''[[Tabernaemontana]]'' (misy karazana 230), ''[[Cynanchum]]'' (misy karazana 200), ''[[Ceropegia]]'' (misy karazana 150), ''[[Hoya]]'' (misy karazana 150), ''[[Matelea]]'' (misy karazana 130), ''[[Rauvolfia]]'' (misy karazana 110), ''[[Gonolobus]]'' (misy karazana 100), ''[[Secamone]]'' (misy karazana 100), ''[[Mandevilla]]'' (misy karazana 100). Ny vondrona ''[[Cerbera]]'' (izay misy karazana 6) no ahitana ny [[Tangena (zavamaniry)|tangena]] (''[[Tangena (zavamaniry)|Cerbera manghas]]'' na ''[[Tanghinia venenifera]]''). Ny vondrona ''[[Catharanthus]]'' (misy karazana 8, ny fito tsy hita afa-tsy eto [[Madagasikara]]) no ahitana ny [[Tonga (zavamaniry)|vonenina]] na [[Tonga (zavamaniry)|tonga]] (''[[Tonga (zavamaniry)|Catharanthus roseus]]''). [[Sary:Cerbera manghas-3-JNTBGRI-kerala-India.jpg|vignette|Anisan' ny fianakaviana ''Apocynaceae'' ny [[Tangena (zavamaniry)|tangena]] (''[[Tangena (zavamaniry)|Cerbera manghas]]'')|310x310px]] Matetika ny zavamaniry ao amin' ity fianakaviana ity dia misy poizina, noho ny fisian' ny glikôsida kardiôtônika sy ny alkalôida isan-karazany aoaminy, indrindra amin' ny voany sy ny rononony. Amin' ny ''Apocynaceae'' rehetra dia karazana maromaro no ampiasaina mba hahazoana [[fingotra]]. Mamokatra zavamaniry fanao haingo sy zavamaniry fanao fanafody ity fianakaviana ity amin' izao fotoana izao. Ampiasain' ny vahoaka [[Sana (vahoaka)|Sana]] hanapoizina ny zana-tsipìkany ny [[lateksa]] avy amin' ny karazana sasany ao amin' ny vondrona ''Pachypodium''. == Zana-pianakaviana sy vondron-karazana == === Zana-pianakaviana === Araka ny ''GRIN'' <small>(23</small> <small>Nôvambra 2015)</small>: * ''Apocynoideae'' Burnett, 1835 * ''Asclepiadoideae'' Burnett, 1835 - izay ahitana ny fianakaviana taloha ''Asclepiadaceae'' * ''Periplocoideae'' Endl., 1838 * ''Rauvolfioideae'' Kostel., 1834 * ''Secamonoideae'' Endl., 1838 === Vondron-karazana === Araka ny ''[[GRIN]]'' <small>(23</small> <small>Nôvambre 2015)</small>: * ''[[Absolmsia]]'' Kuntze * ''[[Acokanthera]]'' G. Don * ''[[Adelostemma]]'' Hook. f. * ''[[Adenium]]'' Roem. & Schult. * ''[[Aganonerion]]'' Pierre ex Spire * ''[[Aganosma]]'' (Blume) G. Don * ''[[Aidomene]]'' Stopp * ''[[Alafia]]'' Thouars * ''[[Allamanda]]'' L. * ''[[Allomarkgrafia]]'' Woodson * ''[[Allotoonia]]'' J. F. Morales & J. K. Williams * ''[[Allowoodsonia]]'' Markgr. * ''[[Alstonia]]'' R. Br. * ''[[Alyxia]]'' Banks ex R. Br. * ''[[Amalocalyx]]'' Pierre * ''[[Ambelania]]'' Aubl. * ''[[Amblyopetalum]]'' (Griseb.) Malme * ''[[Amblystigma]]'' Benth. * ''[[Amphineurion]]'' (A. DC.) Pichon * ''[[Amsonia]]'' Walter * ''[[Anatropanthus]]'' Schltr. * ''[[Ancylobothrys]]'' Pierre * ''[[Anechites]]'' Griseb. * ''[[Angadenia]]'' Miers * ''[[Anisopus]]'' N. E. Br. * ''[[Anisotoma]]'' Fenzl * ''[[Anodendron]]'' A. DC. * ''[[Anomalluma]]'' Plowes * ''[[Anomotassa]]'' K. Schum. * ''[[Apocynum]]'' L. * ''[[Araujia]]'' Brot. * ''[[Artia]]'' Guillaumin * ''[[Asclepias]]'' L. * ''[[Asketanthera]]'' Woodson * ''[[Aspidoglossum]]'' E. Mey. * ''[[Aspidonepsis]]'' Nicholas & Goyder * ''[[Aspidosperma]]'' Mart. & Zucc. * ''[[Astephanus]]'' R. Br. * ''[[Asterostemma]]'' Decne. * ''[[Atherandra]]'' Decne. * ''[[Australluma]]'' Plowes * ''[[Baharuia]]'' D. J. Middleton * ''[[Bahiella]]'' J. F. Morales * ''[[Baissea]]'' A. DC. * ''[[Barjonia]]'' Decne. * ''[[Baroniella]]'' Costantin & Gallaud * ''[[Baseonema]]'' Schltr. & Rendle * ''[[Batesanthus]]'' N. E. Br. * ''[[Baynesia]]'' Bruyns * ''[[Beaumontia]]'' Wall. * ''[[Belostemma]]'' Wall. ex Wight * ''[[Biondia]]'' Schltr. * ''[[Blepharodon]]'' Decne. * ''[[Blyttia]]'' Arn. * ''[[Bousigonia]]'' Pierre * ''[[Brachystelma]]'' R. Br. * ''[[Buckollia]]'' Venter & R. L. Verh. * ''[[Callichilia]]'' Stapf * ''[[Calocrater]]'' K. Schum. * ''[[Calotropis]]'' R. Br. * ''[[Calyptranthera]]'' Klack. * ''[[Cameraria]]'' L. * ''[[Campestigma]]'' Pierre ex Costantin * ''[[Camptocarpus]]'' Decne. * ''[[Caralluma]]'' R. Br. * ''[[Carissa]]'' L. * ''[[Carruthersia]]'' Seem. * ''[[Carvalhoa]]'' K. Schum. * ''[[Catharanthus]]'' G. Don * ''[[Cathetostemma]]'' Blume * ''[[Cerbera]]'' L. * ''[[Cerberiopsis]]'' Vieill. ex Pancher & Sebert * ''[[Ceropegia]]'' L. * ''[[Chamaeclitandra]]'' (Stapf) Pichon * ''[[Chilocarpus]]'' Blume * ''[[Chonemorpha]]'' G. Don * ''[[Cibirhiza]]'' Bruyns * ''[[Cionura]]'' Griseb. * ''[[Cleghornia]]'' Wight * ''[[Clemensiella]]'' Schltr. * ''[[Clitandra]]'' Benth. * ''[[Condylocarpon]]'' Desf. * ''[[Conomitra]]'' Fenzl * ''[[Cordylogyne]]'' E. Mey. * ''[[Corollonema]]'' Schltr. * ''[[Cosmostigma]]'' Wight * ''[[Couma]]'' Aubl. * ''[[Craspidospermum]]'' Bojer ex A. DC. * ''[[Crioceras]]'' Pierre * ''[[Cryptolepis]]'' R. Br. * ''[[Cryptostegia]]'' R. Br. * ''[[Cyathostelma]]'' E. Fourn. * ''[[Cycladenia]]'' Benth. * ''[[Cyclocotyla]]'' Stapf * ''[[Cylindropsis]]'' Pierre * ''[[Cynanchum]]'' L. * ''Dalzielia'' Turrill * ''Decalepis'' Wight & Arn. * ''Decanema'' Decne. * ''Decanemopsis'' Costantin & Gallaud * ''Dewevrella'' De Wild. * ''Dicarpophora'' Speg. * ''Dictyanthus'' Decne. * ''Dictyophleba'' Pierre * ''Diplolepis'' R. Br. * ''Diplorhynchus'' Welw. ex Ficalho & Hiern * ''Diplostigma'' K. Schum. * ''Dischidanthus'' Tsiang * ''Dischidia'' R. Br. * ''Ditassa'' R. Br. * ''Dolichopetalum'' Tsiang * ''Dregea'' E. Mey. * ''Drepanostemma'' Jum. & H. Perrier * ''Duvalia'' Haw. * ''Duvaliandra'' M. G. Gilbert * ''Dyera'' Hook. f. * ''Echidnopsis'' Hook. f. * ''Echites'' P. Browne * ''Ectadium'' E. Mey. * ''Ecua'' D. J. Middleton * ''Edithcolea'' N. E. Br. * ''Elytropus'' Müll. Arg. * ''Emicocarpus'' K. Schum. & Schltr. * ''Emplectanthus'' N. E. Br. * ''Epigynum'' Wight * ''Epistemma'' D. V. Field & J. B. Hall * ''Eucorymbia'' Stapf * ''Eustegia'' R. Br. * ''Fanninia'' Harv. * ''Farquharia'' Stapf * ''Fernaldia'' Woodson * ''Finlaysonia'' Wall. * ''Fischeria'' DC. * ''Fockea'' Endl. * ''Forsteronia'' G. Mey. * ''Frerea'' Dalzell * ''Funastrum'' E. Fourn. * ''Funtumia'' Stapf * ''Galactophora'' Woodson * ''Geissospermum'' Allemão * ''Genianthus'' Hook. f. * ''Glossonema'' Decne. * ''Glossostelma'' Schltr. * ''Gomphocarpus'' R. Br. * ''Gongronema'' (Endl.) Decne. * ''Gonioma'' E. Mey. * ''Goniostemma'' Wight * ''[[Gonolobus]]'' Michx. * ''Goydera'' Liede * ''Graphistemma'' (Champ. ex Benth.) Benth. & Hook. f. * ''Grisebachiella'' Lorentz * ''Gunnessia'' P. I. Forst. * ''Gymnanthera'' R. Br. * ''Gymnema'' R. Br. * ''Hancornia'' Gomes * ''Hanghomia'' Gagnep. & Thénint * ''Haplophyton'' A. DC. * ''Harmandiella'' Costantin * ''Hemidesmus'' R. Br. * ''Hemipogon'' Decne. * ''Heterostemma'' Wight & Arn. * ''Heynella'' Backer * ''Himatanthus'' Willd. * ''Holarrhena'' R. Br. * ''Holostemma'' R. Br. * ''Hoodia'' Sweet ex Decne. * ''[[Hoya]]'' R. Br. * ''Huernia'' R. Br. * ''Hunteria'' Roxb. * ''Hylaea'' J. F. Morales * ''Hypolobus'' E. Fourn. * ''Ichnocarpus'' R. Br. * ''Ischnolepis'' Jum. & H. Perrier * ''Ischnostemma'' King & Gamble * ''Isonema'' R. Br. * ''Ixodonerium'' Pit. * ''Jacaima'' Rendle * ''Jasminanthes'' Blume * ''Jobinia'' E. Fourn. * ''Kamettia'' Kostel. * ''Kanahia'' R. Br. * ''Kibatalia'' G. Don * ''Kopsia'' Blume * ''Lacmellea'' H. Karst. * ''Lagarinthus'' E. Mey. * ''Landolphia'' P. Beauv. * ''Larryleachia'' Plowes * ''Laubertia'' A. DC. * ''Lavrania'' Plowes * ''Laxoplumeria'' Markgr. * ''Lepinia'' Decne. * ''Lepiniopsis'' Valeton * ''[[Leptadenia]]'' R. Br. * ''Leuconotis'' Jack * ''Lhotzkyella'' Rauschert * ''Lygisma'' Hook. f. * ''Maclaudia'' Venter & R. L. Verh. * ''Macoubea'' Aubl. * ''Macroditassa'' Malme * ''Macropharynx'' Rusby * ''Macroscepis'' Kunth * ''Macrosiphonia'' Müll. Arg. * ''Madangia'' P. I. Forst. & al. * ''Mahafalia'' Jum. & H. Perrier * ''Mahawoa'' Schltr. * ''Malouetia'' A. DC. * ''[[Mandevilla]]'' Lindl. * ''Manothrix'' Miers * ''Margaretta'' Oliv. * ''Marsdenia'' R. Br. * ''Mascarenhasia'' A. DC. * ''[[Matelea]]'' Aubl. * ''Melinia'' Decne. * ''Melodinus'' J. R. Forst. & G. Forst. * ''Merrillanthus'' Chun & Tsiang * ''Mesechites'' Müll. Arg. * ''Metalepis'' Griseb. * ''Metaplexis'' R. Br. * ''Metastelma'' R. Br. * ''Metoxypetalum'' Morillo * ''Micholitzia'' N. E. Br. * ''Microloma'' R. Br. * ''Microplumeria'' Baill. * ''Minaria'' T. U. P. Konno & Rapini * ''Miraglossum'' Kupicha * ''Mitostigma'' Decne. * ''Molongum'' Pichon * ''Mondia'' Skeels * ''Morrenia'' Lindl. * ''Mortoniella'' Woodson * ''Motandra'' A. DC. * ''Mucoa'' Zarucchi * ''Myriopteron'' Griff. * ''Nautonia'' Decne. * ''Neobracea'' Britton * ''Neocouma'' Pierre * ''Neoschumannia'' Schltr. * ''Nephradenia'' Decne. * ''[[Nerium]]'' L. * ''Notechidnopsis'' Lavranos & Bleck * ''Ochrosia'' Juss. * ''Odontadenia'' Benth. * ''Odontanthera'' Wight * ''Odontostelma'' Rendle * ''Omphalogonus'' Baill. * ''Oncinema'' Arn. * ''Oncinotis'' Benth. * ''Ophionella'' Bruyns * ''Orbea'' Haw. * ''Orbeanthus'' L. C. Leach * ''Oreosparte'' Schltr. * ''Orthanthera'' Wight * ''Orthopichonia'' H. Huber * ''Orthosia'' Decne. * ''Oxypetalum'' R. Br. * ''Oxystelma'' R. Br. * ''Pachycarpus'' E. Mey. * ''Pachypodium'' Lindl. * ''Pacouria'' Aubl. * ''Papuastelma'' Bullock * ''Papuechites'' Markgr. * ''Parahancornia'' Ducke * ''Parameria'' Benth. * ''Parapodium'' E. Mey. * ''Parepigynum'' Tsiang & P. T. Li * ''Parquetina'' Baill. * ''Parsonsia'' R. Br. * ''Pectinaria'' Haw. * ''Peltastes'' Woodson * ''Pentabothra'' Hook. f. * ''Pentacyphus'' Schltr. * ''Pentalinon'' Voigt * ''Pentarrhinum'' E. Mey. * ''Pentasacme'' Wall. ex Wight * ''Pentastelma'' Tsiang & P. T. Li * ''Pentatropis'' R. Br. ex Wight & Arn. * ''Pentopetia'' Decne. * ''Peplonia'' Decne. * ''Pergularia'' L. * ''Periglossum'' Decne. * ''Periploca'' L. * ''Pervillaea'' Decne. * ''Petalostelma'' E. Fourn. * ''Petchia'' Livera * ''Pherotrichis'' Decne. * ''Philibertia'' Kunth * ''Phyllanthera'' Blume * ''Piaranthus'' R. Br. * ''Picralima'' Pierre * ''Pinochia'' M. E. Endress & B. F. Hansen * ''Plectaneia'' Thouars * ''Pleiocarpa'' Benth. * ''Pleioceras'' Baill. * ''Pleurostelma'' Baill. * ''[[Plumeria]]'' L. * ''Podostelma'' K. Schum. * ''Pottsia'' Hook. & Arn. * ''Prestonia'' R. Br. * ''Pseudolithos'' P. R. O. Bally * ''Pteralyxia'' K. Schum. * ''Pycnobotrya'' Benth. * ''Pycnorhachis'' Benth. * ''Quaqua'' N. E. Br. * ''Quiotania'' Zarucchi * ''Raphionacme'' Harv. * ''Raphistemma'' Wall. * ''[[Rauvolfia]]'' L. * ''Rhabdadenia'' Müll. Arg. * ''Rhazya'' Decne. * ''Rhigospira'' Miers * ''Rhyncharrhena'' F. Muell. * ''Rhynchostigma'' Benth. * ''Rhyssolobium'' E. Mey. * ''Rhyssostelma'' Decne. * ''Rhytidocaulon'' P. R. O. Bally * ''Richtersveldia'' Meve & Liede * ''Riocreuxia'' Decne. * ''Rojasia'' Malme * ''[[Saba (zavamaniry)|Saba]]'' (Pichon) Pichon * ''Sacleuxia'' Baill. * ''Sarcolobus'' R. Br. * ''Sarcorrhiza'' Bullock * ''Schistogyne'' Hook. & Arn. * ''Schistonema'' Schltr. * ''Schizoglossum'' E. Mey. * ''Schizostephanus'' Hochst. ex K. Schum. * ''Schizozygia'' Baill. * ''Schlechterella'' K. Schum. * ''Schubertia'' Mart. * ''[[Secamone]]'' R. Br. * ''Secamonopsis'' Jum. * ''Secondatia'' A. DC. * ''Seshagiria'' Ansari & Hemadri * ''Seutera'' Rchb. * ''Sichuania'' M. G. Gilbert & P. T. Li * ''Sindechites'' Oliv. * ''Sisyranthus'' E. Mey. * ''Skytanthus'' Meyen * ''Socotrella'' Bruyns & A. G. Mill. * ''Solenostemma'' Hayne * ''Sphaerocodon'' Benth. * ''Spirolobium'' Baill. * ''Spongiosperma'' Zarucchi * ''Stapelia'' L. * ''Stapelianthus'' Choux ex A. C. White & B. Sloane * ''Stapeliopsis'' Pillans * ''Stathmostelma'' K. Schum. * ''Stelmagonum'' Baill. * ''Stenomeria'' Turcz. * ''Stenostelma'' Schltr. * ''Stephanostegia'' Baill. * ''Stephanostema'' K. Schum. * ''Stephanotis'' Thouars * ''Stigmatorhynchus'' Schltr. * ''Stipecoma'' Müll. Arg. * ''Stomatostemma'' N. E. Br. * ''Strempeliopsis'' Benth. * ''Streptocaulon'' Wight & Arn. * ''Strobopetalum'' N. E. Br. * ''Strophanthus'' DC. * ''[[Tabernaemontana]]'' L. * ''Tabernanthe'' Baill. * ''Tacazzea'' Decne. * ''Tassadia'' Decne. * ''Tavaresia'' Welw. ex N. E. Br. * ''Telectadium'' Baill. * ''Telosiphonia'' (Woodson) Henrickson * ''Telosma'' Coville * ''Temnadenia'' Miers * ''Thenardia'' Kunth * ''Thevetia'' L. * ''Thozetia'' F. Muell. ex Benth. * ''Tintinnabularia'' Woodson * ''Tonduzia'' Pittier * ''Toxocarpus'' Wight & Arn. * ''Trachelospermum'' Lem. * ''Trachycalymma'' (K. Schum.) Bullock * ''Treutlera'' Hook. f. * ''Trichosacme'' Zucc. * ''Trichosandra'' Decne. * ''Tridentea'' Haw. * ''Tromotriche'' Haw. * ''Tweedia'' Hook. & Arn. * ''Tylophora'' R. Br. * ''[[Urceola]]'' Roxb. * ''Vahadenia'' Stapf * ''Vailia'' Rusby * ''Vallariopsis'' Woodson * ''Vallaris'' Burm. f. * ''Vallesia'' Ruiz & Pav. * ''Vietnamia'' P. T. Li * ''Vinca'' L. * ''Vincetoxicum'' Wolf * ''Voacanga'' Thouars * ''Wattakaka'' Hassk. * ''White-Sloanea'' Chiov. * ''Widgrenia'' Malme * ''Willughbeia'' Roxb. * ''Woodia'' Schltr. * ''Wrightia'' R. Br. * ''Xysmalobium'' R. Br. * ''Zygostelma'' Benth. === Vondron-karazana misy eto Madagasikara === * ''[[Adenium]]'' * ''[[Alafia]]'' * ''[[Allamanda]]'' * ''[[Alstonia]]'' * ''[[Alyxia]]'' * ''[[Ancylobothrys]]'' * ''[[Baroniella]]'' * ''[[Calotropis]]'' * ''[[Calyptranthera]]'' * ''[[Camptocarpus]]'' * ''[[Carissa]]'' * ''[[Catharanthus]]'' * ''[[Cerbera]]'' * ''[[Ceropegia]]'' * ''[[Craspidospermum]]'' * ''[[Cryptolepis]]'' * ''[[Cryptostegia]]'' * ''[[Cynanchum]]'' * ''Decanema'' * ''Decanemopsis'' * ''Drepanostemma'' * ''Gomphocarpus'' * ''Gymnema'' * ''Holarrhena'' * ''Ischnolepis'' * ''Landolphia'' * ''[[Leptadenia]]'' * ''[[Mahafalia]]'' * ''Marsdenia'' * ''Mascarenhasia'' * ''Melodinus'' * ''Mondia'' * ''Nerium'' * ''Ochrosia'' * ''Pachypodium'' * ''Pentopetia'' * ''Pergularia'' * ''Pervillaea'' * ''Plectaneia'' * ''Pleurostelma'' * ''[[Plumeria]]'' * ''[[Rauvolfia]]'' * ''Saba'' * ''Schizozygia'' * ''Secamone'' * ''Secamonopsis'' * ''Stapelianthus'' * ''Stephanostegia'' * ''Stephanotis'' * ''Strophanthus'' * ''Tabernaemontana'' * ''Telectadium'' * ''Thevetia'' * ''Tylophora'' * ''Voacanga'' == Jereo koa == iatr9e3pgg92zf5am76d8zl0o38yufc 1137020 1137019 2026-05-01T15:42:45Z Thelezifor 15140 1137020 wikitext text/x-wiki [[Sary:Madagascar periwinkle bdl2.jpg|vignette|344x344px|Anisan' ny karazana ao amin' ny fianakaviana ''Apocynaceae'' ny [[Tonga (zavamaniry)|vonenina]] na [[Tonga (zavamaniry)|tonga]] na [[Tonga (zavamaniry)|trongatsy]] (''Catharanthus roseus'')]] Ny '''''Apocynaceae''''' dia fianakavian-javamaniry [[eodikôtiledôna]], ao amin' ny filaharana ''[[Gentianales]]'', izay ahitana karazana 5&nbsp;000 eo ho eo sy vondron-karazana 350, mivondrona ho zana-pianakaviana dimy. Izy ireo, amin' ny ankapobeny, dia [[vahy]] na zavamaniry [[ahitra]], ary misy [[Hazo (zavamaniry)|hazo]] na [[kirihitra]] vitsivitsy, misy rononon-kazo ([[lateksa]]), misy raviny maharitra. Saika hita amin' ny faritra rehetra eto ambonon' ny tany ity fianakaviana ity, nefa maniry any amin' ny faritra mafana ny ankamaroan' ny karazana ao aminy. Misy karazana maniry any amin' ny faritra antonony. Ireto ny vondron-karazana lehibe: ''[[Asclepias]]'' (misy karazana 230), ''[[Tabernaemontana]]'' (misy karazana 230), ''[[Cynanchum]]'' (misy karazana 200), ''[[Ceropegia]]'' (misy karazana 150), ''[[Hoya]]'' (misy karazana 150), ''[[Matelea]]'' (misy karazana 130), ''[[Rauvolfia]]'' (misy karazana 110), ''[[Gonolobus]]'' (misy karazana 100), ''[[Secamone]]'' (misy karazana 100), ''[[Mandevilla]]'' (misy karazana 100). Ny vondrona ''[[Cerbera]]'' (izay misy karazana 6) no ahitana ny [[Tangena (zavamaniry)|tangena]] (''[[Tangena (zavamaniry)|Cerbera manghas]]'' na ''[[Tanghinia venenifera]]''). Ny vondrona ''[[Catharanthus]]'' (misy karazana 8, ny fito tsy hita afa-tsy eto [[Madagasikara]]) no ahitana ny [[Tonga (zavamaniry)|vonenina]] na [[Tonga (zavamaniry)|tonga]] (''[[Tonga (zavamaniry)|Catharanthus roseus]]''). [[Sary:Cerbera manghas-3-JNTBGRI-kerala-India.jpg|vignette|Anisan' ny fianakaviana ''Apocynaceae'' ny [[Tangena (zavamaniry)|tangena]] (''[[Tangena (zavamaniry)|Cerbera manghas]]'')|310x310px]] Matetika ny zavamaniry ao amin' ity fianakaviana ity dia misy poizina, noho ny fisian' ny glikôsida kardiôtônika sy ny alkalôida isan-karazany aoaminy, indrindra amin' ny voany sy ny rononony. Amin' ny ''Apocynaceae'' rehetra dia karazana maromaro no ampiasaina mba hahazoana [[fingotra]]. Mamokatra zavamaniry fanao haingo sy zavamaniry fanao fanafody ity fianakaviana ity amin' izao fotoana izao. Ampiasain' ny vahoaka [[Sana (vahoaka)|Sana]] hanapoizina ny zana-tsipìkany ny [[lateksa]] avy amin' ny karazana sasany ao amin' ny vondrona ''Pachypodium''. == Zana-pianakaviana sy vondron-karazana == === Zana-pianakaviana === Araka ny ''GRIN'' <small>(23</small> <small>Nôvambra 2015)</small>: * ''Apocynoideae'' Burnett, 1835 * ''Asclepiadoideae'' Burnett, 1835 - izay ahitana ny fianakaviana taloha ''Asclepiadaceae'' * ''Periplocoideae'' Endl., 1838 * ''Rauvolfioideae'' Kostel., 1834 * ''Secamonoideae'' Endl., 1838 === Vondron-karazana === Araka ny ''[[GRIN]]'' <small>(23</small> <small>Nôvambre 2015)</small>: * ''[[Absolmsia]]'' Kuntze * ''[[Acokanthera]]'' G. Don * ''[[Adelostemma]]'' Hook. f. * ''[[Adenium]]'' Roem. & Schult. * ''[[Aganonerion]]'' Pierre ex Spire * ''[[Aganosma]]'' (Blume) G. Don * ''[[Aidomene]]'' Stopp * ''[[Alafia]]'' Thouars * ''[[Allamanda]]'' L. * ''[[Allomarkgrafia]]'' Woodson * ''[[Allotoonia]]'' J. F. Morales & J. K. Williams * ''[[Allowoodsonia]]'' Markgr. * ''[[Alstonia]]'' R. Br. * ''[[Alyxia]]'' Banks ex R. Br. * ''[[Amalocalyx]]'' Pierre * ''[[Ambelania]]'' Aubl. * ''[[Amblyopetalum]]'' (Griseb.) Malme * ''[[Amblystigma]]'' Benth. * ''[[Amphineurion]]'' (A. DC.) Pichon * ''[[Amsonia]]'' Walter * ''[[Anatropanthus]]'' Schltr. * ''[[Ancylobothrys]]'' Pierre * ''[[Anechites]]'' Griseb. * ''[[Angadenia]]'' Miers * ''[[Anisopus]]'' N. E. Br. * ''[[Anisotoma]]'' Fenzl * ''[[Anodendron]]'' A. DC. * ''[[Anomalluma]]'' Plowes * ''[[Anomotassa]]'' K. Schum. * ''[[Apocynum]]'' L. * ''[[Araujia]]'' Brot. * ''[[Artia]]'' Guillaumin * ''[[Asclepias]]'' L. * ''[[Asketanthera]]'' Woodson * ''[[Aspidoglossum]]'' E. Mey. * ''[[Aspidonepsis]]'' Nicholas & Goyder * ''[[Aspidosperma]]'' Mart. & Zucc. * ''[[Astephanus]]'' R. Br. * ''[[Asterostemma]]'' Decne. * ''[[Atherandra]]'' Decne. * ''[[Australluma]]'' Plowes * ''[[Baharuia]]'' D. J. Middleton * ''[[Bahiella]]'' J. F. Morales * ''[[Baissea]]'' A. DC. * ''[[Barjonia]]'' Decne. * ''[[Baroniella]]'' Costantin & Gallaud * ''[[Baseonema]]'' Schltr. & Rendle * ''[[Batesanthus]]'' N. E. Br. * ''[[Baynesia]]'' Bruyns * ''[[Beaumontia]]'' Wall. * ''[[Belostemma]]'' Wall. ex Wight * ''[[Biondia]]'' Schltr. * ''[[Blepharodon]]'' Decne. * ''[[Blyttia]]'' Arn. * ''[[Bousigonia]]'' Pierre * ''[[Brachystelma]]'' R. Br. * ''[[Buckollia]]'' Venter & R. L. Verh. * ''[[Callichilia]]'' Stapf * ''[[Calocrater]]'' K. Schum. * ''[[Calotropis]]'' R. Br. * ''[[Calyptranthera]]'' Klack. * ''[[Cameraria]]'' L. * ''[[Campestigma]]'' Pierre ex Costantin * ''[[Camptocarpus]]'' Decne. * ''[[Caralluma]]'' R. Br. * ''[[Carissa]]'' L. * ''[[Carruthersia]]'' Seem. * ''[[Carvalhoa]]'' K. Schum. * ''[[Catharanthus]]'' G. Don * ''[[Cathetostemma]]'' Blume * ''[[Cerbera]]'' L. * ''[[Cerberiopsis]]'' Vieill. ex Pancher & Sebert * ''[[Ceropegia]]'' L. * ''[[Chamaeclitandra]]'' (Stapf) Pichon * ''[[Chilocarpus]]'' Blume * ''[[Chonemorpha]]'' G. Don * ''[[Cibirhiza]]'' Bruyns * ''[[Cionura]]'' Griseb. * ''[[Cleghornia]]'' Wight * ''[[Clemensiella]]'' Schltr. * ''[[Clitandra]]'' Benth. * ''[[Condylocarpon]]'' Desf. * ''[[Conomitra]]'' Fenzl * ''[[Cordylogyne]]'' E. Mey. * ''[[Corollonema]]'' Schltr. * ''[[Cosmostigma]]'' Wight * ''[[Couma]]'' Aubl. * ''[[Craspidospermum]]'' Bojer ex A. DC. * ''[[Crioceras]]'' Pierre * ''[[Cryptolepis]]'' R. Br. * ''[[Cryptostegia]]'' R. Br. * ''[[Cyathostelma]]'' E. Fourn. * ''[[Cycladenia]]'' Benth. * ''[[Cyclocotyla]]'' Stapf * ''[[Cylindropsis]]'' Pierre * ''[[Cynanchum]]'' L. * ''Dalzielia'' Turrill * ''Decalepis'' Wight & Arn. * ''Decanema'' Decne. * ''Decanemopsis'' Costantin & Gallaud * ''Dewevrella'' De Wild. * ''Dicarpophora'' Speg. * ''Dictyanthus'' Decne. * ''Dictyophleba'' Pierre * ''Diplolepis'' R. Br. * ''Diplorhynchus'' Welw. ex Ficalho & Hiern * ''Diplostigma'' K. Schum. * ''Dischidanthus'' Tsiang * ''Dischidia'' R. Br. * ''Ditassa'' R. Br. * ''Dolichopetalum'' Tsiang * ''Dregea'' E. Mey. * ''Drepanostemma'' Jum. & H. Perrier * ''Duvalia'' Haw. * ''Duvaliandra'' M. G. Gilbert * ''Dyera'' Hook. f. * ''Echidnopsis'' Hook. f. * ''Echites'' P. Browne * ''Ectadium'' E. Mey. * ''Ecua'' D. J. Middleton * ''Edithcolea'' N. E. Br. * ''Elytropus'' Müll. Arg. * ''Emicocarpus'' K. Schum. & Schltr. * ''Emplectanthus'' N. E. Br. * ''Epigynum'' Wight * ''Epistemma'' D. V. Field & J. B. Hall * ''Eucorymbia'' Stapf * ''Eustegia'' R. Br. * ''Fanninia'' Harv. * ''Farquharia'' Stapf * ''Fernaldia'' Woodson * ''Finlaysonia'' Wall. * ''Fischeria'' DC. * ''Fockea'' Endl. * ''Forsteronia'' G. Mey. * ''Frerea'' Dalzell * ''Funastrum'' E. Fourn. * ''Funtumia'' Stapf * ''Galactophora'' Woodson * ''Geissospermum'' Allemão * ''Genianthus'' Hook. f. * ''Glossonema'' Decne. * ''Glossostelma'' Schltr. * ''Gomphocarpus'' R. Br. * ''Gongronema'' (Endl.) Decne. * ''Gonioma'' E. Mey. * ''Goniostemma'' Wight * ''[[Gonolobus]]'' Michx. * ''Goydera'' Liede * ''Graphistemma'' (Champ. ex Benth.) Benth. & Hook. f. * ''Grisebachiella'' Lorentz * ''Gunnessia'' P. I. Forst. * ''Gymnanthera'' R. Br. * ''Gymnema'' R. Br. * ''Hancornia'' Gomes * ''Hanghomia'' Gagnep. & Thénint * ''Haplophyton'' A. DC. * ''Harmandiella'' Costantin * ''Hemidesmus'' R. Br. * ''Hemipogon'' Decne. * ''Heterostemma'' Wight & Arn. * ''Heynella'' Backer * ''Himatanthus'' Willd. * ''Holarrhena'' R. Br. * ''Holostemma'' R. Br. * ''Hoodia'' Sweet ex Decne. * ''[[Hoya]]'' R. Br. * ''Huernia'' R. Br. * ''Hunteria'' Roxb. * ''Hylaea'' J. F. Morales * ''Hypolobus'' E. Fourn. * ''Ichnocarpus'' R. Br. * ''Ischnolepis'' Jum. & H. Perrier * ''Ischnostemma'' King & Gamble * ''Isonema'' R. Br. * ''Ixodonerium'' Pit. * ''Jacaima'' Rendle * ''Jasminanthes'' Blume * ''Jobinia'' E. Fourn. * ''Kamettia'' Kostel. * ''Kanahia'' R. Br. * ''Kibatalia'' G. Don * ''Kopsia'' Blume * ''Lacmellea'' H. Karst. * ''Lagarinthus'' E. Mey. * ''Landolphia'' P. Beauv. * ''Larryleachia'' Plowes * ''Laubertia'' A. DC. * ''Lavrania'' Plowes * ''Laxoplumeria'' Markgr. * ''Lepinia'' Decne. * ''Lepiniopsis'' Valeton * ''[[Leptadenia]]'' R. Br. * ''Leuconotis'' Jack * ''Lhotzkyella'' Rauschert * ''Lygisma'' Hook. f. * ''Maclaudia'' Venter & R. L. Verh. * ''Macoubea'' Aubl. * ''Macroditassa'' Malme * ''Macropharynx'' Rusby * ''Macroscepis'' Kunth * ''Macrosiphonia'' Müll. Arg. * ''Madangia'' P. I. Forst. & al. * ''[[Mahafalia]]'' Jum. & H. Perrier * ''Mahawoa'' Schltr. * ''Malouetia'' A. DC. * ''[[Mandevilla]]'' Lindl. * ''Manothrix'' Miers * ''Margaretta'' Oliv. * ''Marsdenia'' R. Br. * ''Mascarenhasia'' A. DC. * ''[[Matelea]]'' Aubl. * ''Melinia'' Decne. * ''Melodinus'' J. R. Forst. & G. Forst. * ''Merrillanthus'' Chun & Tsiang * ''Mesechites'' Müll. Arg. * ''Metalepis'' Griseb. * ''Metaplexis'' R. Br. * ''Metastelma'' R. Br. * ''Metoxypetalum'' Morillo * ''Micholitzia'' N. E. Br. * ''Microloma'' R. Br. * ''Microplumeria'' Baill. * ''Minaria'' T. U. P. Konno & Rapini * ''Miraglossum'' Kupicha * ''Mitostigma'' Decne. * ''Molongum'' Pichon * ''Mondia'' Skeels * ''Morrenia'' Lindl. * ''Mortoniella'' Woodson * ''Motandra'' A. DC. * ''Mucoa'' Zarucchi * ''Myriopteron'' Griff. * ''Nautonia'' Decne. * ''Neobracea'' Britton * ''Neocouma'' Pierre * ''Neoschumannia'' Schltr. * ''Nephradenia'' Decne. * ''[[Nerium]]'' L. * ''Notechidnopsis'' Lavranos & Bleck * ''Ochrosia'' Juss. * ''Odontadenia'' Benth. * ''Odontanthera'' Wight * ''Odontostelma'' Rendle * ''Omphalogonus'' Baill. * ''Oncinema'' Arn. * ''Oncinotis'' Benth. * ''Ophionella'' Bruyns * ''Orbea'' Haw. * ''Orbeanthus'' L. C. Leach * ''Oreosparte'' Schltr. * ''Orthanthera'' Wight * ''Orthopichonia'' H. Huber * ''Orthosia'' Decne. * ''Oxypetalum'' R. Br. * ''Oxystelma'' R. Br. * ''Pachycarpus'' E. Mey. * ''Pachypodium'' Lindl. * ''Pacouria'' Aubl. * ''Papuastelma'' Bullock * ''Papuechites'' Markgr. * ''Parahancornia'' Ducke * ''Parameria'' Benth. * ''Parapodium'' E. Mey. * ''Parepigynum'' Tsiang & P. T. Li * ''Parquetina'' Baill. * ''Parsonsia'' R. Br. * ''Pectinaria'' Haw. * ''Peltastes'' Woodson * ''Pentabothra'' Hook. f. * ''Pentacyphus'' Schltr. * ''Pentalinon'' Voigt * ''Pentarrhinum'' E. Mey. * ''Pentasacme'' Wall. ex Wight * ''Pentastelma'' Tsiang & P. T. Li * ''Pentatropis'' R. Br. ex Wight & Arn. * ''Pentopetia'' Decne. * ''Peplonia'' Decne. * ''Pergularia'' L. * ''Periglossum'' Decne. * ''Periploca'' L. * ''Pervillaea'' Decne. * ''Petalostelma'' E. Fourn. * ''Petchia'' Livera * ''Pherotrichis'' Decne. * ''Philibertia'' Kunth * ''Phyllanthera'' Blume * ''Piaranthus'' R. Br. * ''Picralima'' Pierre * ''Pinochia'' M. E. Endress & B. F. Hansen * ''Plectaneia'' Thouars * ''Pleiocarpa'' Benth. * ''Pleioceras'' Baill. * ''Pleurostelma'' Baill. * ''[[Plumeria]]'' L. * ''Podostelma'' K. Schum. * ''Pottsia'' Hook. & Arn. * ''Prestonia'' R. Br. * ''Pseudolithos'' P. R. O. Bally * ''Pteralyxia'' K. Schum. * ''Pycnobotrya'' Benth. * ''Pycnorhachis'' Benth. * ''Quaqua'' N. E. Br. * ''Quiotania'' Zarucchi * ''Raphionacme'' Harv. * ''Raphistemma'' Wall. * ''[[Rauvolfia]]'' L. * ''Rhabdadenia'' Müll. Arg. * ''Rhazya'' Decne. * ''Rhigospira'' Miers * ''Rhyncharrhena'' F. Muell. * ''Rhynchostigma'' Benth. * ''Rhyssolobium'' E. Mey. * ''Rhyssostelma'' Decne. * ''Rhytidocaulon'' P. R. O. Bally * ''Richtersveldia'' Meve & Liede * ''Riocreuxia'' Decne. * ''Rojasia'' Malme * ''[[Saba (zavamaniry)|Saba]]'' (Pichon) Pichon * ''Sacleuxia'' Baill. * ''Sarcolobus'' R. Br. * ''Sarcorrhiza'' Bullock * ''Schistogyne'' Hook. & Arn. * ''Schistonema'' Schltr. * ''Schizoglossum'' E. Mey. * ''Schizostephanus'' Hochst. ex K. Schum. * ''Schizozygia'' Baill. * ''Schlechterella'' K. Schum. * ''Schubertia'' Mart. * ''[[Secamone]]'' R. Br. * ''Secamonopsis'' Jum. * ''Secondatia'' A. DC. * ''Seshagiria'' Ansari & Hemadri * ''Seutera'' Rchb. * ''Sichuania'' M. G. Gilbert & P. T. Li * ''Sindechites'' Oliv. * ''Sisyranthus'' E. Mey. * ''Skytanthus'' Meyen * ''Socotrella'' Bruyns & A. G. Mill. * ''Solenostemma'' Hayne * ''Sphaerocodon'' Benth. * ''Spirolobium'' Baill. * ''Spongiosperma'' Zarucchi * ''Stapelia'' L. * ''Stapelianthus'' Choux ex A. C. White & B. Sloane * ''Stapeliopsis'' Pillans * ''Stathmostelma'' K. Schum. * ''Stelmagonum'' Baill. * ''Stenomeria'' Turcz. * ''Stenostelma'' Schltr. * ''Stephanostegia'' Baill. * ''Stephanostema'' K. Schum. * ''Stephanotis'' Thouars * ''Stigmatorhynchus'' Schltr. * ''Stipecoma'' Müll. Arg. * ''Stomatostemma'' N. E. Br. * ''Strempeliopsis'' Benth. * ''Streptocaulon'' Wight & Arn. * ''Strobopetalum'' N. E. Br. * ''Strophanthus'' DC. * ''[[Tabernaemontana]]'' L. * ''Tabernanthe'' Baill. * ''Tacazzea'' Decne. * ''Tassadia'' Decne. * ''Tavaresia'' Welw. ex N. E. Br. * ''Telectadium'' Baill. * ''Telosiphonia'' (Woodson) Henrickson * ''Telosma'' Coville * ''Temnadenia'' Miers * ''Thenardia'' Kunth * ''Thevetia'' L. * ''Thozetia'' F. Muell. ex Benth. * ''Tintinnabularia'' Woodson * ''Tonduzia'' Pittier * ''Toxocarpus'' Wight & Arn. * ''Trachelospermum'' Lem. * ''Trachycalymma'' (K. Schum.) Bullock * ''Treutlera'' Hook. f. * ''Trichosacme'' Zucc. * ''Trichosandra'' Decne. * ''Tridentea'' Haw. * ''Tromotriche'' Haw. * ''Tweedia'' Hook. & Arn. * ''Tylophora'' R. Br. * ''[[Urceola]]'' Roxb. * ''Vahadenia'' Stapf * ''Vailia'' Rusby * ''Vallariopsis'' Woodson * ''Vallaris'' Burm. f. * ''Vallesia'' Ruiz & Pav. * ''Vietnamia'' P. T. Li * ''Vinca'' L. * ''Vincetoxicum'' Wolf * ''Voacanga'' Thouars * ''Wattakaka'' Hassk. * ''White-Sloanea'' Chiov. * ''Widgrenia'' Malme * ''Willughbeia'' Roxb. * ''Woodia'' Schltr. * ''Wrightia'' R. Br. * ''Xysmalobium'' R. Br. * ''Zygostelma'' Benth. === Vondron-karazana misy eto Madagasikara === * ''[[Adenium]]'' * ''[[Alafia]]'' * ''[[Allamanda]]'' * ''[[Alstonia]]'' * ''[[Alyxia]]'' * ''[[Ancylobothrys]]'' * ''[[Baroniella]]'' * ''[[Calotropis]]'' * ''[[Calyptranthera]]'' * ''[[Camptocarpus]]'' * ''[[Carissa]]'' * ''[[Catharanthus]]'' * ''[[Cerbera]]'' * ''[[Ceropegia]]'' * ''[[Craspidospermum]]'' * ''[[Cryptolepis]]'' * ''[[Cryptostegia]]'' * ''[[Cynanchum]]'' * ''Decanema'' * ''Decanemopsis'' * ''Drepanostemma'' * ''Gomphocarpus'' * ''Gymnema'' * ''Holarrhena'' * ''Ischnolepis'' * ''Landolphia'' * ''[[Leptadenia]]'' * ''[[Mahafalia]]'' * ''Marsdenia'' * ''Mascarenhasia'' * ''Melodinus'' * ''Mondia'' * ''Nerium'' * ''Ochrosia'' * ''Pachypodium'' * ''Pentopetia'' * ''Pergularia'' * ''Pervillaea'' * ''Plectaneia'' * ''Pleurostelma'' * ''[[Plumeria]]'' * ''[[Rauvolfia]]'' * ''Saba'' * ''Schizozygia'' * ''Secamone'' * ''Secamonopsis'' * ''Stapelianthus'' * ''Stephanostegia'' * ''Stephanotis'' * ''Strophanthus'' * ''Tabernaemontana'' * ''Telectadium'' * ''Thevetia'' * ''Tylophora'' * ''Voacanga'' == Jereo koa == saxyy6rwcfvcqv8g8f18b55fq3b86ct Roimbazaha 0 291699 1136992 1099319 2026-05-01T13:02:41Z Thelezifor 15140 1136992 wikitext text/x-wiki [[Sary:Starr 011205-0119 Caesalpinia decapetala.jpg|vignette|374x374px|Roimbazaha]] Ny '''roimbazaha''' dia karazana zavamaniry trôpikaky mamony, ao amin' ny fianakaviana ''[[Fabaceae]]''. Karazana hazomadinika maniry avy any [[India]] izy io. Ity karazana ity dia antsoina indraindray hoe '''''kasia'''''. '''''Biancaea decapetala''''' ny anarany ara-tsiansa. Karazana hazomadinika misy tsilo sy mamony voninkazo mavo izy io. == Anarana ara-tsiansa == Ireto ny anarany ara-tsiansa: * ''Biancaea sepiaria'' (Roxb.) Tod. * ''Caesalpinia sepiaria'' Roxb. * ''Caesalpinia decapetala'' (Roth) Alston, 1931 * ''Caesalpinia decapetala var. japonica'' (Sieb. & Zucc.) * ''Reichardia decapetala'' Roth == Karazana nampidirina == Ny ''Biancaea decapetala'' dia nampidirina tany [[Fijy]], [[Polynésie française|Pôlinezia Frantsay]], [[Hawaii]], [[Kaledônia-Vaovao|Kaledônia Vaovao]], nosy Norfolk, [[Aostralia]], [[Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina|Sina]], [[Japàna|Japôna]], [[Kôrea]], [[Indônezia]], [[Malezia]], [[Filipina]], [[Tailandy]], [[Vietnamy]], [[Maorisy]], [[La Réunion]], Rodrigues, [[Kenià]] ary [[Afrika Atsimo]]. Lasa karazan-javamaniry manafika tena miteraka olana amin' ny toerana maro izy io. == Jereo koa == * [[Roy (zavamaniry)|Roy]] * [[Roimemy]] * [[Roibe]] * [[Roibontsy]] * [[Roifantaka]] * [[Roimainty]] * [[Roimena]] * [[Rointsokina]] * [[Roipitaka]] piiv8pfbtyajwb3p7s0jecsho64euy8 1136993 1136992 2026-05-01T13:04:21Z Thelezifor 15140 1136993 wikitext text/x-wiki [[Sary:Starr 011205-0119 Caesalpinia decapetala.jpg|vignette|374x374px|Roimbazaha]] Ny '''roimbazaha''' dia karazana zavamaniry trôpikaky mamony, ao amin' ny fianakaviana ''[[Fabaceae]]''. Karazana hazomadinika maniry avy any [[India]] izy io. Ity karazana ity dia antsoina indraindray hoe '''''kasia'''''. '''''Biancaea decapetala''''' ny anarany ara-tsiansa. Karazana hazomadinika misy tsilo sy mamony voninkazo mavo izy io. == Anarana ara-tsiansa == Ireto ny anarany ara-tsiansa hafa ahafantarana azy: * ''Biancaea sepiaria'' (Roxb.) Tod. * ''Caesalpinia sepiaria'' Roxb. * ''Caesalpinia decapetala'' (Roth) Alston, 1931 * ''Caesalpinia decapetala var. japonica'' (Sieb. & Zucc.) * ''Reichardia decapetala'' Roth == Karazana nampidirina == Ny ''Biancaea decapetala'' dia nampidirina tany [[Fijy]], [[Polynésie française|Pôlinezia Frantsay]], [[Hawaii]], [[Kaledônia-Vaovao|Kaledônia Vaovao]], nosy Norfolk, [[Aostralia]], [[Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina|Sina]], [[Japàna|Japôna]], [[Kôrea]], [[Indônezia]], [[Malezia]], [[Filipina]], [[Tailandy]], [[Vietnamy]], [[Maorisy]], [[La Réunion]], Rodrigues, [[Kenià]] ary [[Afrika Atsimo]]. Lasa karazan-javamaniry manafika tena miteraka olana amin' ny toerana maro izy io. == Jereo koa == * ''[[Biancaea]]'' * ''[[Caesalpinia]]'' * ''[[Reichardia]]'' * [[Roy (zavamaniry)|Roy]] * [[Roimemy]] * [[Roibe]] * [[Roibontsy]] * [[Roifantaka]] * [[Roimainty]] * [[Roimena]] * [[Rointsokina]] * [[Roipitaka]] ahp1q3hgmydj1k63w8wpfy0lh1l7o9q 1137004 1136993 2026-05-01T13:53:19Z Thelezifor 15140 1137004 wikitext text/x-wiki [[Sary:Starr 011205-0119 Caesalpinia decapetala.jpg|vignette|374x374px|Roimbazaha]] Ny '''roimbazaha''' dia karazana zavamaniry trôpikaky mamony, ao amin' ny fianakaviana ''[[Fabaceae]]''. Karazana hazomadinika maniry avy any [[India]] izy io. Ity karazana ity dia antsoina indraindray hoe '''kasia'''. '''''Biancaea decapetala''''' (na '''''Caesalpinia sepiaria''''' teo aloha) ny anarany ara-tsiansa. Karazana hazomadinika misy tsilo sy mamony voninkazo mavo izy io. == Anarana ara-tsiansa == Ireto ny anarany ara-tsiansa hafa ahafantarana azy: * ''Biancaea sepiaria'' (Roxb.) Tod. * ''Caesalpinia sepiaria'' Roxb. * ''Caesalpinia decapetala'' (Roth) Alston, 1931 * ''Caesalpinia decapetala var. japonica'' (Sieb. & Zucc.) * ''Reichardia decapetala'' Roth == Karazana nampidirina == Ny ''Biancaea decapetala'' dia nampidirina tany [[Fijy]], [[Polynésie française|Pôlinezia Frantsay]], [[Hawaii]], [[Kaledônia-Vaovao|Kaledônia Vaovao]], nosy Norfolk, [[Aostralia]], [[Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina|Sina]], [[Japàna|Japôna]], [[Kôrea]], [[Indônezia]], [[Malezia]], [[Filipina]], [[Tailandy]], [[Vietnamy]], [[Maorisy]], [[La Réunion]], Rodrigues, [[Kenià]] ary [[Afrika Atsimo]]. Lasa karazan-javamaniry manafika tena miteraka olana amin' ny toerana maro izy io. == Jereo koa == * ''[[Biancaea]]'' * ''[[Caesalpinia]]'' * ''[[Reichardia]]'' * [[Roy (zavamaniry)|Roy]] * [[Roimemy]] * [[Roibe]] * [[Roibontsy]] * [[Roifantaka]] * [[Roimainty]] * [[Roimena]] * [[Rointsokina]] * [[Roipitaka]] hunel7tcqwzcjygmamx9kyx6g7rjtlc 1137005 1137004 2026-05-01T13:54:19Z Thelezifor 15140 1137005 wikitext text/x-wiki [[Sary:Starr 011205-0119 Caesalpinia decapetala.jpg|vignette|374x374px|Roimbazaha]] Ny '''roimbazaha''' dia karazana zavamaniry trôpikaky mamony, ao amin' ny fianakaviana ''[[Fabaceae]]''. Karazana hazomadinika maniry avy any [[India]] izy io. Ity karazana ity dia antsoina indraindray hoe '''kasia'''. '''''Biancaea decapetala''''' (na '''''Caesalpinia sepiaria''''' teo aloha) ny anarany ara-tsiansa. Karazana hazomadinika misy tsilo sy mamony voninkazo mavo izy io. == Anarana ara-tsiansa == Ireto ny anarany ara-tsiansa hafa ahafantarana azy: * ''Biancaea sepiaria'' (Roxb.) Tod. * ''Caesalpinia sepiaria'' Roxb. * ''Caesalpinia decapetala'' (Roth) Alston, 1931 * ''Caesalpinia decapetala var. japonica'' (Sieb. & Zucc.) * ''Reichardia decapetala'' Roth == Karazana nampidirina == Ny ''Biancaea decapetala'' dia nampidirina tany [[Fijy]], [[Polynésie française|Pôlinezia Frantsay]], [[Hawaii]], [[Kaledônia-Vaovao|Kaledônia Vaovao]], nosy Norfolk, [[Aostralia]], [[Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina|Sina]], [[Japàna|Japôna]], [[Kôrea]], [[Indônezia]], [[Malezia]], [[Filipina]], [[Tailandy]], [[Vietnamy]], [[Maorisy]], [[La Réunion]], Rodrigues, [[Kenià]] ary [[Afrika Atsimo]]. Lasa karazan-javamaniry manafika tena miteraka olana amin' ny toerana maro izy io. == Jereo koa == * ''[[Biancaea]]'' * ''[[Caesalpinia]]'' * ''[[Reichardia]]'' * [[Roy (zavamaniry)|Roy]] - [[Roimemy]] - [[Roibe]] - [[Roibontsy]] - [[Roifantaka]] - [[Roimainty]] - [[Roimena]] - [[Rointsokina]] - [[Roipitaka]] j1x0py2ci9kxozn4t2urzb34itfzg13 Rauvolfia 0 292741 1137018 1102795 2026-05-01T15:36:14Z Thelezifor 15140 Rohy anatiny 1137018 wikitext text/x-wiki [[Sary:Rauwolfia serpentina(Flower).jpg|vignette|361x361px|Rauvolfia serpentina]] Ny '''''Rauvolfia''''' dia vondron-karazan-javamaniry mamony, ao amin' ny fianakaviana ''[[Apocynaceae]]''. == Karazana == * ''Rauvolfia afra'' <small>Sond., 1850</small> - Africa from Togo east to Tanzania, south to Cape Province * ''Rauvolfia amsoniifolia'' <small>A.DC.</small> - Philippines, Sulawesi, Maluku, Lesser Sunda Islands * ''Rauvolfia andina'' <small>Markgr.</small> - Peru * ''Rauvolfia anomala'' <small>Rapini & I.Koch</small> - Mato Grosso * ''Rauvolfia aphlebia'' <small>(Standl.) A.H.Gentry</small> - Costa Rica, Panama, Colombia * ''Rauvolfia bahiensis'' <small>A.DC. -</small> E Brazil * ''Rauvolfia balansae'' <small>(Baill.) Boiteau</small> - New Caledonia * ''Rauvolfia biauriculata'' <small>Müll.Arg.</small> - Cuba, Haiti, Lesser Antilles, Trinidad & Tobago * ''Rauvolfia capixabae'' <small>I.Koch & Kin.-Gouv</small> - Bahia + Espírito Santo in Brazil * ''[[Rauvolfia capuronii]]'' <small>Markgr.</small> - Madagascar (hazomalemy, tangenala) * ''Rauvolfia chaudocensis'' <small>Pierre ex Pit.</small> - S Vietnam * ''Rauvolfia cubana'' <small>A.DC.</small> - Cuba; naturalized in Yunnan * ''Rauvolfia decurva'' <small>Hook.f.</small> - India * ''Rauvolfia dichotoma'' <small>K.Schum.</small> - São Tomé * ''Rauvolfia gracilis'' <small>I.Koch & Kin.-Gouv.</small> - Rondônia, Mato Grosso * ''Rauvolfia grandiflora'' <small>Mart. ex A.DC.</small> - E Brazil * ''Rauvolfia hookeri'' <small>S.R.Sriniv. & Chithra</small> - S India * ''Rauvolfia indosinensis'' <small>Pichon</small> - Cambodia, S Vietnam * ''Rauvolfia insularis'' <small>Markgr.</small> - Palau * ''Rauvolfia × ivanovii'' <small>Granda & V.R.Fuentes</small> - Cuba ''(R. ligustrina × R. viridis)'' * ''Rauvolfia javanica'' <small>Koord. & Valeton</small> - Java, Sumatra, Lesser Sunda Islands * ''Rauvolfia kamarora'' <small>Hendrian</small> - Sulawesi * ''Rauvolfia leptophylla'' <small>A.S.Rao</small> - Colombia, Venezuela * ''Rauvolfia letouzeyi'' <small>Leeuwenb.</small> - Gabon, Republic of Congo * ''Rauvolfia ligustrina'' <small>Willd. ex Roem. & Schult.</small> - from Mexico + Cuba south to Paraguay + NE Argentina * ''Rauvolfia linearifolia'' <small>Britton & P.Wilson</small> - E Cuba * ''Rauvolfia littoralis'' <small>Rusby</small> - Costa Rica, Panama, Colombia, Ecuador * ''Rauvolfia macrantha'' <small>K.Schum. ex Markgr.</small> - Panama, Colombia, Ecuador, N Brazil, Peru * ''Rauvolfia mannii'' <small>Stapf, 1894</small> - tropical Africa from Ivory Coast to Tanzania, south to Malawi * ''Rauvolfia mattfeldiana'' <small>Markgr.</small> - Brazil * ''Rauvolfia maxima'' <small>Markgr.</small> - Venezuela * ''[[Rauvolfia media]]'' <small>Pichon, 1947</small> - Comoros, Madagascar (antalihazo, fihany, kabokala, mafaikopaka, mampoly, ndrambafoaky, tsipatikala, ento, fekabe, hento, hentona, heto, hiba, hibaky, rehiba, rehimba) (= ''[[Rauvolfia confertiflora]]'' <small>Pichon</small>) * ''Rauvolfia micrantha'' <small>Hook.f., 1882</small> - SW India, S Thailand, Vietnam * ''Rauvolfia microcarpa'' <small>Hook.f.</small> - Myanmar * ''Rauvolfia moluccana'' <small>Markgr.</small> - Maluku, New Guinea, Bismarck Archipelago * ''Rauvolfia mombasiana'' <small>Stapf</small> - Kenya, Tanzania, Mozambique * ''Rauvolfia moricandii'' <small>A.DC. -</small> E Brazil * ''Rauvolfia nana'' <small>E.A.Bruce</small> - E Angola, Zambia, S Zaïre * ''Rauvolfia nitida'' <small>Jacq.</small> - West Indies, Panama, S Mexico * †''Rauvolfia nukuhivensis'' <small>(Fosberg & Sachet) Lorence & Butaud</small> - French Polynesia but extinct * ''[[Rauvolfia obtusiflora]]'' <small>A.DC.</small> - Madagascar (hamotandrano, kaboka, kabokala, tambahay, tangenala) * ''Rauvolfia oligantha'' <small>Hendrian</small> - C Java * ''Rauvolfia pachyphylla'' <small>Markgr.</small> - Venezuela, Guyana * ''Rauvolfia paraensis'' <small>Ducke</small> - N Brazil, Peru, Suriname, French Guiana * ''Rauvolfia paucifolia'' <small>A.DC.</small> - E Brazil * ''Rauvolfia peguana'' <small>Hook.f.</small> - Myanmar * ''Rauvolfia pentaphylla'' <small>Ducke</small> - N Brazil, Peru * ''Rauvolfia polyphylla'' <small>Benth.</small> - S Venezuela, N Brazil * ''Rauvolfia praecox'' <small>K.Schum. ex Markgr.</small> - W Brazil, Peru, Bolivia * ''Rauvolfia pruinosifolia'' <small>I.Koch & Kin.-Gouv.</small> - Minas Gerais * ''Rauvolfia purpurascens'' <small>Standl.</small> - Costa Rica, Panama, Colombia, Ecuador * ''Rauvolfia rhonhofiae'' <small>Markgr.</small> - Ecuador * ''Rauvolfia rivularis'' <small>Merr.</small> - Myanmar * ''Rauvolfia rostrata'' <small>Markgr.</small> - Maluku, New Guinea, Bismarck Archipelago * ''Rauvolfia sachetiae'' <small>Fosberg, 1981</small> - Marquesas in French Polynesia * ''Rauvolfia salicifolia'' <small>Griseb.</small> - Cuba * ''Rauvolfia sanctorum'' <small>Woodson</small> - Colombia, Peru * ''Rauvolfia sandwicensis'' <small>A.DC., 1844</small> - Hawaiian Islands (Hawaiʻi) * ''Rauvolfia schuelii'' <small>Speg. -</small> Bolivia, NW Argentina * ''Rauvolfia sellowii'' <small>Müll.Arg.</small> - Brazil, Paraguay, Misiones Province of Argentina * ''Rauvolfia semperflorens'' <small>(Müll.Arg.) Schltr.</small> - New Caledonia * ''Rauvolfia serpentina'' <small>(L.) Benth. ''ex'' Kurz, 1877</small> - Indian Subcontinent, China, Southeast Asia * ''Rauvolfia sevenetii'' <small>Boiteau</small> - New Caledonia * ''Rauvolfia spathulata'' <small>Boiteau</small> - New Caledonia * ''Rauvolfia sprucei'' <small>Müll.Arg.</small> - S Venezuela, Peru, N Brazil * ''Rauvolfia steyermarkii'' <small>Woodson</small> - Táchira in Venezuela * ''Rauvolfia sumatrana'' <small>Jack, 1820</small> - Guangdong, Thailand, Myanmar, Andaman & Nicobar Islands, Malaysia, Indonesia, Philippines * ''Rauvolfia tetraphylla'' <small>L., 1753</small> - Also called ''Rauwolfia carescens''; from Mexico and West Indies to Peru; naturalized in China, Indian Subcontinent, Andaman Islands, Vietnam, Queensland * ''Rauvolfia tiaolushanensis'' <small>Tsiang</small> - Hainan in S China * ''Rauvolfia verticillata'' <small>(Lour.) Baill., 1895</small> - China, Indian Subcontinent, Indochina, Malaysia, Indonesia, Philippines * ''Rauvolfia vietnamensis'' <small>Lý</small> - Vietnam * ''Rauvolfia viridis'' <small>Willd. ex Roem. & Schult.</small> - West Indies, Costa Rica, Colombia, Venezuela * ''Rauvolfia volkensii'' <small>(K.Schum.) Stapf</small> - Tanzania * ''Rauvolfia vomitoria'' <small>Afzel., 1817</small> - tropical Africa from Senegal east to Sudan + Tanzania, south to Angola; naturalized in China, Bangladesh, Puerto Rico * ''Rauvolfia weddeliana'' <small>Müll.Arg.</small> - Brazil, Paraguay * ''Rauvolfia woodsoniana'' <small>Standl.</small> - Costa Rica bbeze4ufbrkpjzh4bckamvkwdylzs7l Polux 0 296420 1137012 1135915 2026-05-01T14:57:21Z Jules* 13115 Requesting speedy deletion with rationale "Cross-wiki spam, please see [[:meta:Talk:Wikiproject:Antispam#Cross-wiki spam linked to Wikimedia IRL projects/chapters]].". (TwinkleGlobal) 1137012 wikitext text/x-wiki {{Arovy|1=Cross-wiki spam, please see [[:meta:Talk:Wikiproject:Antispam#Cross-wiki spam linked to Wikimedia IRL projects/chapters]].}} [[Sary:Polux 5 - Brésil 2.jpg|vignette|Fanadihadiana an'ny Polux 5]] '''Polux''' dia fitaovana fandrefesana ahafahana manamarina ny toetry ny tsato-kazo hazo ampiasaina amin’ny herinaratra sy fifandraisan-davitra. == Famaritana == Ny teknolojia Polux dia ahafahana manao fanombanana momba ny fiarovana sy ny fikojakojana<ref>{{Lien web |titre=Sécurité et durabilité des infrastructures sur poteaux en bois : un enjeu stratégique |url=https://www.construction21.org/france/articles/h/securite-et-durabilite-des-infrastructures-sur-poteaux-en-bois-un-enjeu-strategique.html}}</ref>. Ireo fandrefesana dia manampy amin’ny fiarovana ny fiakarana amin’ny tsato-kazo ataon’ny mpiasa ary manamarina ny toetry ny hazo mba hanombanana ny androm-piainany sisa<ref>{{Lien web |langue=fr |auteur=Fabienne Tisserand |titre=CBS : expertise des bois anciens et préconisations pour leur réemploi |url=http://www.leboisinternational.com/deuxieme-transformation/construction-bois/cbs-expertise-des-bois-anciens-et-preconisations-pour-leur-reemploi-702883.php/?latest |accès url=libre |site=www.leboisinternational.com, Le Bois International |date=2022-07-22 |consulté le=2023-07-30}}</ref>{{,}}<ref name=":0">{{Cite web |url=https://artecbtp.fr/wp-content/uploads/2020/12/IPS-3.pdf |title=kopian'ny arisiva |access-date=2025-11-19 |archive-date=2021-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210517133642/https://artecbtp.fr/wp-content/uploads/2020/12/IPS-3.pdf |url-status=dead }}</ref>. Miasa miaraka amin’ny rindranasa Picus izy, izay mampiasa angona azo avy amin’ny fandrefesana ny hakitroky ny hazo eo amin’ny haavon’ny tany sy ny fandrefesana hygroscopique<ref>{{Lien web |titre=The Importance of the Nondestructive Technologies for Wooden Poles Network Asset Management |url=https://www.ndt.net/article/v11n04/benoit/benoit.htm |site=www.ndt.net |consulté le=2023-07-30 }} {{Wayback|url=https://www.ndt.net/article/v11n04/benoit/benoit.htm |date=20150907144000 }}</ref>{{,}}<ref>https://poles.com/WebRoot/Store4/Shops/08fd78c5-abfa-4217-9263-68fec9605ccc/MediaGallery/Internal_Treatment_Data__Doc/SEPOLECONF20112CMikeFreemanInspectionDevices2CCostBenefitAnalysis.pdf</ref>{{,}}<ref>{{Lien web |langue=en |titre=Polux® a Practical Non-Destructive Technology for Measurement of Wood Pole Strength |url=https://electricenergyonline.com/energy/magazine/10/article/Polux-a-Practical-Non-Destructive-Technology-for-Measurement-of-Wood-Pole-Strength.htm |site=Electric Energy Online |consulté le=2023-07-30}}</ref>. == Tantara == Ny teknolojia Polux dia novolavolaina tamin’ny fiandohan’ny taona 1990 nataon’ny profesora [[Jean-Luc Sandoz]], ho setrin’ny fangatahan’ny EDF izay niatrika olana roa: ny fiarovana sy ny faharetan’ny tsato-kazony<ref>{{Lien web |langue=fr |auteur=Jean-Luc Sandoz |titre=Le bois dans la construction: innovations et perspectives |url=https://doi.org/10.5169/seals-80287 |site=Tracés - bulletin technique de la Suisse romande |date=19.06.2002 |doi=10.5169/seals-80287 |consulté le=2023-07-30}}</ref>. Entin’ny orinasa CBS-Lifteam izany<ref name=":1" />. Tamin’ny 2003, naseho tamin’ny faha-17 Congrès international des réseaux électriques de distribution tao Barcelone ity teknolojia ity<ref>{{Lien web |langue=en |auteur=[[Jean-Luc Sandoz]], Yann Benoit |titre=In field non destructive tests for wooden poles for the security and the maintenance of the overhead power lines. |url=http://www.cired.net/publications/cired2003/reports/R%201-52.pdf |format=pdf |accès url=libre |site=cired.net |date=12-15 mai 2003 }} {{Wayback|url=http://www.cired.net/publications/cired2003/reports/R%201-52.pdf |date=20230813200915 }}</ref>. Tamin’ny 2006, ny faha-14 symposium iraisam-pirenena momba ny fitsapana tsy manimba dia nampiseho ny fandrosoana nataon’ity teknolojia ity<ref name=":0" />. Tamin’ny 2011, ny seminera iraisam-pirenena momba ny mpamatsy angovo herinaratra dia nampiseho ny fampiasana ny Polux any Alemaina, indrindra amin’ny ohatra an’ny Deutsche Telekom<ref>[https://www.cired.net/publications/cired2011/part1/papers/CIRED2011_1115_final.pdf CIRED]</ref>. Ny kinova faha-5 dia ahafahana manangona sy manodina angona haingana kokoa, miaraka amin’ny fitaovana kely kokoa sy ny rindranasa Picus azo alaina amin’ny smartphone<ref>{{Lien web|auteur=Sophie Marenne |titre=CBS-CBT, l’expert mondial du bois enraciné en Suisse romande |url=https://agefi.com/actualites/entreprises/cbs-cbt-lexpert-mondial-du-bois-enracine-en-suisse-romande |accès url=limité |site=Agefi.com, L'Agefi |consulté le=2023-07-30}}</ref>{{,}}<ref name=":1">{{Lien web |auteur=Fabienne Tisserand |titre=CBT : le contrôle non destructif du bois au service de son usage efficient |url=http://www.leboisinternational.com/premiere-transformation/exploitation-forestiere/cbt-le-controle-non-destructif-du-bois-au-service-de-son-usage-efficient-701246.php/?latest |accès url=libre |site=Le Bois International |date=2022-06-07 |consulté le=2023-07-30}}</ref>. Ny teknolojia Polux dia ampiasaina any amin’ny firenena maro, indrindra any Etazonia, Kanada ary Aostralia<ref>{{Lien web |langue=en-US |nom=beardsworth |titre=POLUX - Non Destructive Wood Pole Inspection |url=https://www.cleantech.org/1999/06/11/polux-non-destructive-wood-pole-inspection/ |site=Cleantech.Org |date=1999-06-11 |consulté le=2023-07-30}}</ref>{{,}}<ref>[https://img1.wsimg.com/blobby/go/b59b478e-7b06-4b61-a5f0-e89532c5f6cf/downloads/1ch3kglpi_212058.pdf?ver=1552081674329 PowerPoint Presentation]</ref>{{,}}<ref>{{Lien web |titre=Nos anciens ont du talent : Zoom sur Jean-Luc Sandoz, promo 1983 |url=https://www.enstib.univ-lorraine.fr/fr/nos-anciens-ont-du-talent-zoom-sur-jean-luc-sandoz-promo-1983/ |site=École Nationale Supérieure des Technologies et Industries du Bois d'Épinal ENSTIB |date=2021-06-08 |consulté le=2023-07-30}}</ref>{{,}}<ref>{{Lien web |titre=Innovative products for asset life extension {{!}} TEN Group |url=https://www.tengroup.com.au/blogs/news/2019/May/24/innovative_products_for_asset_life_extension |site=tengroup.com.au |consulté le=2023-07-30}}</ref>. == Loka sy mari-boninahitra == * Tamin’ny 2003, ny Wall Street Journal dia nanome ny loka voalohany amin’ny fanavaozana ho an’ny teknolojia Polux<ref>[https://www.wsj.com/articles/SB107004194977850100 Pole Position - WSJ]</ref>. == Fanampiny == === Jereo koa === * [[Sylvatest]] == Fanamarihana == <references /> [[Sokajy:Fitaovana]] lcpbibhoa1db3jvy48u8pnwfxqg9n7z Sylvatest 0 296421 1137013 1135248 2026-05-01T14:57:27Z Jules* 13115 Requesting speedy deletion with rationale "Cross-wiki spam, please see [[:meta:Talk:Wikiproject:Antispam#Cross-wiki spam linked to Wikimedia IRL projects/chapters]].". (TwinkleGlobal) 1137013 wikitext text/x-wiki {{Arovy|1=Cross-wiki spam, please see [[:meta:Talk:Wikiproject:Antispam#Cross-wiki spam linked to Wikimedia IRL projects/chapters]].}} [[Sary:Réemploi test Sylvatest.jpg|vignette|Fanadihadiana an'ny Sylvatest 4 ]] Ny '''Sylvatest''' dia fitaovana fandrefesana mampiasa ny ''ultrasons'' izay ahafahana manao fitiliana ankapobeny ny singa hazo iray mba hitsapana ny heriny na ny faharetany (résistance mécanique). == Famaritana == Ny '''Sylvatest''' dia fitaovana fandrefesana mampiasa onja ultrasonika amin'ny fanaovana diagnostic amin'ny fomba feno momba ny singa hazo, amin'ny alalan'ny fandrefesana ny hafainganam-pandeha sy ny fandraisana angovo amin'ny onja ultrasonika mandalo amin'ny hazo. Izany dia manampy amin'ny fanombanana ny faharetan'ny hazo amin'ny alalan'ny toe-javatra ara-pahasalamany ny tron'ny hazo na ny hazo andrefesana, raha tsy misy fahavoazana.<ref name=":0">{{Lien web|langue=fr|auteur=Fabienne Tisserand|titre=CBT : le contrôle non destructif du bois au service de son usage efficient|url=http://www.leboisinternational.com/premiere-transformation/exploitation-forestiere/cbt-le-controle-non-destructif-du-bois-au-service-de-son-usage-efficient-701246.php/?latest|accès url=libre|site=www.leboisinternational.com, Le Bois International|date=2022-06-07|consulté le=2023-05-29}}</ref>{{,}} == Teknolojia == Ity fitaovana ity dia miasa amin'ny fandefasana onja ultrasonika mankany amin'ny hazo, mandrefy ny hafainganam-pandehan'ireny onja ireny ary ny angovo raisin'ny hazo. Izy io dia novolavolain'ny Profesora [[Jean-Luc Sandoz]] tamin'ny EPFL tamin'ny taona 1984, ary ny fivoarany dia natanterahina tamin'ny taona 1998 miaraka amin'ny fikarohana nataon'i Yann Benoit. Tamin'ny taona 2022, ny dikan-teny vaovao an'ny Sylvatest dia nampiasa ny teknolojia Bluetooth, ka izany dia tsy mitaky tariby intsony<ref>[https://www.cahiers-techniques-batiment.fr/article/plus-d-ingenierie-moins-de-matiere-dans-la-construction-bois.68527 « Plus d’ingénierie, moins de matière dans la construction bois » - Cahiers Techniques du Bâtiment (CTB)]</ref>. == Fampiasana == Ny Sylvatest dia ampiasaina manerana izao tontolo izao amin'ny tanjona isan-karazany, ao anatin'izany ny: ''Fanombanana hazo'': Manampy amin'ny fandrefesana ny kalitaon'ny hazo sy ny faharetany amin'ny tetikasa fanorenana. ''Fanamboarana amin'ny lova ara-tantara:'' Ampiasaina amin'ny fandrefesana ny toetry ny hazo amin'ny fanamboarana tranobe ara-tantara toy ny Entrepôts des magasins généraux de Paris, ny Cité Interdite ao Peking<ref>[https://immobilier.lefigaro.fr/article/de-la-fleche-de-notre-dame-a-la-cite-interdite-de-pekin-cette-technologie-franco-suisse-ausculte-le-bois-dans-tous-ses-etats-20251119 De la flèche de Notre-Dame à la Cité interdite de Pékin, cette technologie franco-suisse ausculte le bois dans tous ses états]</ref>, ny Cathédrale Notre-Dame de Paris ary ny Château de Valère. ''Fankatoavana kalitao'': Ampiasaina ihany koa amin'ny fanombanana sy fanamarinana ny kalitaon'ny hazo ho an'ny fanomezana marika Appellation d'origine contrôlée (AOC), toy ny Bois des Alpes sy Bois de Chartreuse. <ref>[https://www.afriqueopinion.ch/sylvatest-de-bafoussam-a-valere/ SYLVATEST : De Bafoussam à Valère ! – Afrique Opinion]</ref> Misy an'ny Sylvatest ao anaty tany any amin'ny toerana ohatran'ny Azia. <ref>[https://bois.fordaq.com/news/Sylvatest_Asie_Sandoz_AlfadB_111743.html Le Sylvatest à la conquête de l'Asie]</ref> == Tsiahy sy Loharano == <references/> * == Lahatsoratra mifandraika == * [[Polux]] == Rohy ivelany == * [Sylvatest – IPETech](https://ipetech.tech/tecnologias/sylvatest/) * [Sylvatest 4 – Dianjiang Group](http://www.dianjianghk.com/product/showproduct.php?lang=en&id=1226) {{Portail|forêt|Technologie|Suisse}} [[Sokajy:Fitaovana]] bq9qym04epsigxlj8ezhqdtr9195k6s Plumeria 0 296928 1137007 1125340 2026-05-01T14:09:54Z Thelezifor 15140 1137007 wikitext text/x-wiki [[Sary:Plumeria (Frangipani).jpg|vignette|372x372px|''Plumeria acuminata'']] Ny '''''Plumeria''''' dia vondron-karazan-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Apocynaceae]]''. Izy ireo dia hazo madinika sy hazo teratany indrindra any amin' ny faritra trôpikaly sy sobtrôpikamy any [[Amerika]] ary teratany any [[Azia]] sy aty [[Afrika]]. == Karazana == Ny vondron-karazana ''Plumeria'' dia ahitana karazana 18 ekena, ary mihoatra ny 100 no heverina ho anarana manondro zavamaniry mitovy. Tamin' ny Janoary 2024, ny ''[[Plants of the World Online]]'' dia nanaiky ireto karazana manaraka ireto: * ''[[Plumeria alba]]'' <small>L.</small> * ''Plumeria clusioides'' <small>Griseb.</small> * ''Plumeria cubensis'' <small>Urb.</small> * ''Plumeria ekmanii'' <small>Urb.</small> * ''Plumeria emarginata'' <small>Griseb.</small> * ''Plumeria filifolia'' <small>Griseb.</small> na ''Plumeria stenophylla'' * ''Plumeria inodora'' <small>Jacq.</small> * ''Plumeria krugii'' <small>Urb.</small> * ''Plumeria lanata'' <small>Britton</small> * ''Plumeria magna'' <small>Zanoni & M.M.Mejía</small> * ''Plumeria montana'' <small>Britton & P.Wilson</small> * ''[[Plumeria obtusa]]'' <small>L.</small> * ''[[Plumeria pudica]]'' <small>Jacq.</small> * ''[[Plumeria rubra]]'' <small>L.</small> na ''Plumeria acuminata'' * ''Plumeria'' × ''stenopetala'' <small>Urb.</small> * ''Plumeria subsessilis'' <small>A.DC.</small> * ''Plumeria trinitensis'' <small>Britton</small> * ''Plumeria tuberculata'' <small>G.Lodd.</small> * ''Plumeria venosa'' <small>Britton</small> === Karazana misy eto Madagasikara === Karazana nampidirina no misy eto [[Madagasikara]]: * ''[[Plumeria alba]]'' L. * ''[[Plumeria rubra]]'' L. (tafiditra ao ny ''[[Plumeria acuminata]]'') * ''[[Plumeria obtusa]]'' L. * ''[[Plumeria pudica]]'' Jacq. nypzdlr5x20blghiqohzjpifshhx4ne Robert Brovdi 0 297298 1137055 1127144 2026-05-02T04:00:28Z CommonsDelinker 112 Removing [[:c:File:Роберт_Бровді.jpg|Роберт_Бровді.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Abzeronow|Abzeronow]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Роберт Бровді.jpg|]]. 1137055 wikitext text/x-wiki [[File:Шеврон підрозділу 414 ОБУБАС Птахи Мадяра.png|thumb|left|Takelaka soroka ''Madyar's Birds'']] '''Robert Yosypovych Brovdi''' ([[fiteny okrainiana|Okrainiana]]: ''Ро́берт Йо́сипович Бро́вді'';[[Fiteny hongariana| Hongroà]]:'' Bródi Róbert''; teraka ny 9 Aogositra 1975 tao [[Uzhhorod]]), fantatra amin'ny anarana hoe ''Madyar'' ([[fiteny okrainiana|Okrainiana]]: ''Мадяр'' avy amin'ny teny [[Fiteny hongariana| Hongroà]]: ''Magyar'', adika hoe: ''Hongroà'') dia miaramila, [[mpanao politika]] ary mpandraharaha Okrainiana izay mpanorina ny vondrona [[drôna]] miaramila Okrainiana ''Madyar's Birds'' ([[fiteny okrainiana|Okrainiana]]:'' Птахи Мадяра'', [[Fiteny hongariana| Hongroà]]: ''Magyar Madarai''). ==Fiainana tany am-boalohany sy ny fanabeazana== Teraka tao amin'ny tanànan'i Uzhhorod, any amin'ny farany andrefan'i {{Okraina}} akaikin'ny sisin-tanin'i [[Hongaria]] sy [[Okraina]] i Brovdi. Anisan'ny vitsy an'isa Hongroà ao amin'ny faritra izy, izay nahazo aingam-panahy ho an'ny anaram-bosiny ara-[[miaramila]]. ==Jereo koa== {{commonscat}} [[Sokajy:Miaramila okrainiana]] [[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1975]] fp05hp6afhedqfcce9mnh5svb3ihofz Tina (zavamaniry) 0 297909 1137026 1130327 2026-05-01T16:23:24Z Thelezifor 15140 1137026 wikitext text/x-wiki Ny '''''Tina''''' dia vondron-karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]], hazo sy hazobotry trôpikaly ao amin' ny fianakaviana ''[[Sapindaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Sapindales]], tsy hita afa-tsy any amin' ny morontsiraka atsinanan' i [[Madagasikara]]. Ireto ny anarana amin' ny [[teny malagasy]] matetika mitranga anondroana ny karazana ao aminy: elatrangidina, felaborona, hazombato, hazomby, hazomposa, hazompoza, lanary, maevalafika, maintifototra, marodina, marodona, ramaindafa, ramaindafy, sañira, sanirana, somotrorana, soretra, soritra. == Lisitry ny karazana == Miisa 19 ny karazana ekena. * ''Tina antongiliensis'' <small>(Capuron) Callm. & Buerki</small> * ''Tina apiculata'' <small>(Radlk.) Radlk. ex Choux</small> (= ''Tinopsis apiculata'' <small>Radlk.</small>) -- hazomboreta, lanary, marombody, masonombilahy, menafotonalahy, ramaindafa, saniraberavina, sanirambalala, sanirambazaberavina, voantsirindra, volanary * ''Tina chapelieriana'' <small>(Cambess.) Kalkman</small> -- famantsilakana, fandifiana, fandifihahely, fandifihana, felaborona, hazombato, hazomposa, hazomposalahy, hazompoza, hazompozalahy, karambito, lanary, marodina, marody, masonambatsy, menahy, ramaindafa, ramaindafy, sañira, sanirafotsy, sanirambaza, sanirana, somotrorana, soretra, soretro, soritra, tolambito, voandelakala * ''Tina chrysophylla'' <small>(Capuron) Callm. & Buerki</small> (= ''Tinopsis chrysophylla'' <small>Capuron</small>) -- elatrangidina, famantsilakana * ''Tina conjugata'' <small>Thouars ex Radlk.</small> (= ''Tinopsis conjugata'' <small>(Thouars ex Radlk.) Capuron</small>) -- ampola, bohaka, fandrabohantataro, hazompoza, marodina, marodona, ramanandafa * ''Tina coursii'' <small>(Capuron) Callm. & Buerki</small> (= ''Neotina coursii'' <small>Capuron</small>) -- ditimena, ramaindafa, ramaindafy * ''Tina dasycarpa'' <small>Radlk</small>. -- felaborona, ramaindafa * ''Tina dissitiflora'' <small>(Baker) Callm. & Buerki</small> (= ''Tinopsis dissitiflora'' <small>(Baker) Capuron</small>) -- ampelabemainty, foroforodrano, hazomby, katoka, lavonihazo, malangavaratra, sañiramamy, sañiratanala, soretry, volely, zana * ''Tina fulvinervis'' <small>Radlk</small>. -- azompañia, elatrangidina, helatrangidinavavy, lanary, marodona, ramaindafa, somotrorana, vilona * ''Tina isaloensis'' <small>Drake</small> -- hazontsoretra, maivalafika,manindry, tsiraraposa ** ''Tina isaloensis'' var. ''bongolavensis'' <small>(Choux) Capuron</small>. -- maevalafika, soalafika, vahita, volafoty * ''Tina isoneura'' <small>Radlk</small>. (= ''Neotina isoneura'' <small>(Radlk.) Capuron</small>) -- aokalahy, fangadiravina, felaborona, felamborona, hazombato, lanary, manavodrevo, odifo, ramamelana, sañira, tsietilalana, vantsilambato, voalanara * ''Tina macrocarpa'' <small>(Capuron) Callm. & Buerki</small> (= ''Tinopsis macrocarpa'' <small>Capuron</small>) -- aramimena, ramaindafa, somotrorana * ''Tina phellocarpa'' <small>(Capuron) Callm. & Buerki</small> (= ''Tinopsis phellocarpa'' <small>Capuron</small>) -- marodona, ramaindafa * ''[[Tina striata]]'' <small>Radlk</small>. -- elatrangidina, fantsidakana, felaborona, hazombato, hazombatomadinidravina, hazomby, hazompoza, longotra, maintifototra, maintipototra, maitipotodrano, malemilahy, odifo, ramaindafa, ramaindafamadinidravina, ramiavondafa, soretry, vatokely, voalanara ** ''Tina striata'' subsp. ''trijuga'' <small>(Radlk.) Capuron</small>. -- ampangaravina, elatrangidina, hazomainty, hazomby, hazompoza, lanary, ramaindafa, ramaindafaberavina, somotrorana * ''Tina suarezensis'' <small>(Capuron) Callm. & Buerki</small> * ''Tina tamatavensis'' <small>(Capuron) Callm. & Buerki</small> (= ''Tinopsis tamatavensis'' <small>Capuron</small>) -- ramaindafa * ''Tina thouarsiana'' <small>(Cambess.) Capuron</small> -- marodijia, marohodina, somotrorana * ''Tina urschii'' <small>(Capuron) Callm. & Buerki</small> (= ''Tinopsis urschii'' <small>Capuron</small>) -- lanary, ramaindafy * ''Tina vadonii'' <small>(Capuron) Callm. & Buerki</small> == Jereo koa == * [[Elatrangidina]] * [[Felaborona]] * [[Hazombato]] * [[Hazompoza]] * [[Karambito]] * [[Lanary]] * [[Malemilahy]] * [[Manavodrevo]] * [[Marodina]] * [[Marodona]] * [[Ramaindafa]] * [[Ramaindafy]] * [[Sanira]] * [[Somotrorana]] * [[Tolambito]] * [[Vahita]] * [[Zana]] 5o5k5trk9wrf88jnkwhfaayt4796gkz Wikipedia:Efemerida/2 Mey 4 298545 1137002 1136982 2026-05-01T13:48:43Z JianJi 36396 1137002 wikitext text/x-wiki '''Androany [[2 Mey|2 mey]]''': [[File:Raising a flag over the Reichstag.jpg|thumb|Saina sovietika ambonin'i Reichstag]] * '''[[1889]]''' - Fifanarahan'i Wouchalé nifanaovan'ny Empira [[Etiôpiana (vahoaka)|Ethiopiana]] amin'i Fanjakan'i [[Italia]] * '''[[1945]]''' - Nitolo-batana tamin'ny Tafika Mena Sovietika notarihin'i Georgy Zhukov ny Jeneraly Wehrmacht [[Alemàna (vahoaka)|Alemana]] Helmut Weidling, ka namarana ny Adin'i [[Berlin]]. * '''[[2011]]''' - Nahomby ny fitifirana ilay mpampihorohoro [[Osama Bin Laden|Osama Bin Laden]] tao Abbottabad, [[Pakistàna|Pakistan]] notanterahin' ny Tafika Manokan'ny Tafika An-dranomasin'i [[Etazonia]]. lojka6ow1jgy5ds2d2i5qzkk00zc0kq Wikipedia:Efemerida/3 Mey 4 298546 1137006 1133743 2026-05-01T14:03:32Z JianJi 36396 1137006 wikitext text/x-wiki '''Androany [[3 Mey|3 mey]]''': * '''[[1947]]''' - Nampiharana ny [[Lalàmpanorenana|lalampanorenana]] [[Japôney|japoney]] vaovao taorian'ny fahareseny nanoloana ny mpiaradia nametraka ny rafitra parlemantera sy ny andraikitry ny emperora. * '''[[1968]]''' - Nohodidinin'ny [[Pôlisy|polisy]] tao [[Paris]], renivohitr'i [[Frantsa]], ary nosamboriny ireo mpianatra mpanao fihetsiketsehana nivory tao Sorbonne, ka niteraka ny fihetsiketsehana tamin'ny Mey 1968. 7w3kzd9l8dl3aa9fz3e9zfn17xtsudj 1137008 1137006 2026-05-01T14:21:54Z JianJi 36396 1137008 wikitext text/x-wiki '''Androany [[3 Mey|3 mey]]''': [[File:Jean Roy de Congo.jpg|thumb|Joany Mpanjakan'i Congo]] * '''[[1491]]''' - Nataon' ny misionera [[Pôrtogaly|portogey]] [[batemy]] ka naka ny anarana ho João I i [[Nkuwu Nzinga]], mpanjaka ao amin'ny Fanjakan'i Kongo sy ny tandapa rehetra. * '''[[1947]]''' - Nampiharana ny [[Lalàmpanorenana|lalampanorenana]] [[Japôney|japoney]] vaovao taorian'ny fahareseny nanoloana ny mpiaradia nametraka ny rafitra parlemantera sy ny andraikitry ny emperora. * '''[[1968]]''' - Nohodidinin'ny [[Pôlisy|polisy]] tao [[Paris]], renivohitr'i [[Frantsa]], ary nosamboriny ireo mpianatra mpanao fihetsiketsehana nivory tao Sorbonne, ka niteraka ny fihetsiketsehana tamin'ny Mey 1968. bgw7mr99vdt4f2w0o4p4yjl5ipjke91 Wikipedia:Efemerida/4 Mey 4 298547 1137009 1133744 2026-05-01T14:34:00Z JianJi 36396 1137009 wikitext text/x-wiki '''Androany [[4 Mey|4 mey]]''': * 1493 – Namoakan'ny Papa Alexandra VI (sary) ny fanapahana nametraka ny tsipika mamaritra ny sisintanin'i Espaina sy Pôrtogaly ao amin'ny Tontolo Vaovao. * 1974 – Ekipa Japoney vehivavy tonga teo an-tampon'i Manaslu any Himalaya, vehivavy voalohany tafakatra an-tendrombohitra mihoatra ny 8.000 metatra ambonin'ny haabon'ny ranomasina. * 1979 – Margaret Thatcher no praiminisitra vehivavy voalohany tao amin'ny Fanjakana Mitambatra. 24u0rlnf5xp73pd2i2kyvj4evqzahwh 1137011 1137009 2026-05-01T14:51:04Z JianJi 36396 1137011 wikitext text/x-wiki '''Androany [[4 Mey|4 mey]]''': [[File:Margaret Thatcher (cropped 7-9).png|thumb|Margaret Thatcher)]] * '''[[1493]]''' – Namoahan'ny Papa Alexandra VI ny fanapahana nametraka ny tsipika mamaritra ny sisintanin'i [[Espaina]] sy [[Pôrtogaly]] ao amin'ny Tontolo Vaovao. * '''[[1919]]''' - Fihetsiketsehan'ny mpianatra nasionalista tao [[Beijing]] manohitra ny fijoroana [[Japôney|japoney]] ao [[Shandong]]. * '''[[1974]]''' – Ekipa Japoney vehivavy tonga teo an-tampon'i [[Manaslu]] any [[Himalaya]], andiam-behivavy voalohany tafanika an-[[tendrombohitra]] mihoatra ny 8.000 metatra ambonin'ny haabon'ny [[ranomasina]]. * '''[[1979]]''' – [[Margaret Thatcher]] no [[praiminisitra]] [[vehivavy]] voalohany tao amin'ny [[Fanjakana Mitambatra]]. 7ljzakx0cqlsokh49ocm2s7x5pdgkgb Wikipedia:Efemerida/21 Martsa 4 298785 1137016 1134061 2026-05-01T15:24:08Z JianJi 36396 1137016 wikitext text/x-wiki '''Androany [[21 Martsa|21 marsa]]''': * '''[[1349]]''' - Novonoin'ny mponina ny ankamaroan'ny [[Jiosy]] tao [[Erfurt]] fa ampangainy ho niavian'ny [[pesta]] mainty. * '''[[1871]]''' – Fanendrena an'i [[Otto von Bismarck]] ho Chancelier voalohany tao amin'ny [[Empira Alemàna|Empira Alemàna]]. * '''[[2006]]''' – Natomboka ny sehatra bilaogy bitika twttr, fantatra taty aoriana amin'ny anarana hoe [[Twitter]] ary nanomboka tamin'ny taona 2022 lasa nitondra ny anarana hoe X. 0w1ku84clu2w3q0rr9l7dt6cv83muew 1137017 1137016 2026-05-01T15:31:38Z JianJi 36396 1137017 wikitext text/x-wiki '''Androany [[21 Martsa|21 marsa]]''': * '''[[1349]]''' - Novonoin'ny mponina ny ankamaroan'ny [[Jiosy]] tao [[Erfurt]] fa ampangainy ho niavian'ny [[pesta]] mainty. * '''[[1844]]''' – Nanomboka fampiasana ny kalandrie Baháʼí ny ao amin'ny finoana [[Bahaisma|Baháʼí]]. * '''[[1963]]''' – Nakaton'ny Birao Federaly misahana ny fonja ny fonjaben'i Alcatraz ao amin'ny Nosy Alcatraz ao amin'ny Hoalan'i [[San Francisco]], [[Kalifornia]]. * '''[[1871]]''' – Fanendrena an'i [[Otto von Bismarck]] ho Chancelier voalohany tao amin'ny [[Empira Alemàna|Empira Alemàna]]. * '''[[2006]]''' – Natomboka ny sehatra bilaogy bitika twttr, fantatra taty aoriana amin'ny anarana hoe [[Twitter]] ary nanomboka tamin'ny taona 2022 lasa nitondra ny anarana hoe X. bfhc47wgvf2jbs125a9ofe6wyek9u0e Wikipedia:Efemerida/20 Martsa 4 298786 1137021 1134062 2026-05-01T15:45:08Z JianJi 36396 1137021 wikitext text/x-wiki '''Androany [[20 Martsa|20 marsa]]''': [[File:Rialto Bridge at night2.jpg|thumb|Tetezana Rialto Bridge amin'ny alina]] * [[1591]] - Nisokafan' ny tetezana Rialto ao [[Venezia|Venizy]]. * '''[[1896]]''' - Nisokafan'ny servisy [[paositra]] voalohany tao [[Sina|Shina]]. i5iha3z8slrrg1rn342m26zwccx3fwy 1137045 1137021 2026-05-01T19:02:26Z JianJi 36396 1137045 wikitext text/x-wiki '''Androany [[20 Martsa|20 marsa]]''': [[File:Rialto Bridge at night2.jpg|thumb|Tetezana Rialto Bridge amin'ny alina]] * '''[[1591]]''' - Nisokafan' ny tetezana Rialto ao [[Venezia|Venizy]]. * '''[[1602]]''' – Niorenan' ny Kompania [[Neerlandey (vahoaka)|holandey]] [[India Atsinanana Neerlandey|India Atsinanana]], orinasa voalohany namoaka petrabola. * '''[[1854]]''' – Niorina tao Ripon, [[Wisconsin]], ny [[Antoko Repoblikana]], nivondronan'ireo politisiana nanohitra ny Lalàna Kansas–Nebraska sy ny fanitarana ny [[fanandevozana]] tany [[Etazonia]]. * '''[[1890]]''' – Nesorin'ny Emperora [[Emperora Wilhelm II|Wilhelm II]] tsy ho chancelier an'ny Empira Alemana i [[Otto von Bismarck]]. * '''[[1896]]''' - Nisokafan'ny servisy [[paositra]] voalohany tao [[Sina|Shina]]. ea4qddi0m5v2kvlwot3ckk7djk0dduw Jean-Luc Sandoz 0 299047 1137015 1135246 2026-05-01T15:03:27Z Jules* 13115 Requesting speedy deletion with rationale "Cross-wiki spam, please see [[:meta:Talk:Wikiproject:Antispam#Cross-wiki spam linked to Wikimedia IRL projects/chapters]].". (TwinkleGlobal) 1137015 wikitext text/x-wiki {{Arovy|1=Cross-wiki spam, please see [[:meta:Talk:Wikiproject:Antispam#Cross-wiki spam linked to Wikimedia IRL projects/chapters]].}} <!-- schweizbezogen -->[[Sary:Jean-Luc Sandoz EPFL.jpg|vignette|Mpampianatra tao amin'ny EPFL Jean-Luc Sandoz ]] '''Jean-Luc Sandoz''' (* [[1960]] tao Montandon) dia Soisa avy amin’ny faritra miteny frantsay injeniera izay niasa voalohany ho mpikaroka, avy eo ho mpampianatra ary tatỳ aoriana ho mpandraharaha. Amin’ny maha-mpandraharaha azy dia nanangana orinasa maromaro teo amin’ny sehatry ny injeniera, ny indostria ary ny fanorenana amin’ny hazo izy. Izy no CEO an’ny vondrona orinasa CBS-CBT, izay miorina ao Paris ary manana sampana any amin’ny firenena maro<ref>[https://www.calameo.com/read/005111039892ee157530a Seite 598 Aus Hz 33 2020]</ref>. == Fiainana == Teraka tao amin’ny fianakaviana mpamboly avy ao amin’ny Haut-Doubs izy, ary tamin’ny fianarany ho mpanao asa tanana amin’ny hazo no nahafantarany tsara ny hazo. Taorian’izany dia nanao fiofanana ho mpanamboatra fanaka izy, ary avy eo nianatra tao amin’ny sekoly hazo ao Mouchard, izay nahazoany mari-pahaizana teknisiana (BTS) momba ny fanorenana amin’ny hazo tamin’ny 1976. Taorian’ny fianarana injeniera tao amin’ny École nationale supérieure des technologies et industries du bois (ENSTIB) any Épinal nanomboka tamin’ny 1983<ref>[https://www.enstib.univ-lorraine.fr/fr/actualite/nos-anciens-ont-du-talent-zoom-sur-jean-luc-sandoz-promo-1983/ Nos anciens ont du talent : Zoom sur Jean-Luc Sandoz, promo 1983 - ENSTIB]</ref>, izay nahazoany diplaoma, dia nanomboka niasa ho mpanampy mpampianatra momba ny fanorenana amin’ny hazo tao amin’ny École polytechnique fédérale de Lausanne (EPFL) izy tamin’ny 1985, niaraka tamin’i [[Julius Natterer]] tao amin’ny Ibois. Tamin’ny 1990 dia nahazo mari-pahaizana doktora izy tamin’ny lohahevitra ''fanombanana ny fomba ultrasound amin’ny fisafidianana sy ny fahamendrehan’ny hazo fanorenana''.<ref>{{cite web|url=https://infoscience.epfl.ch/record/31330?ln=fr|title=Triage et fiabilité des bois de construction validité de la méthode ultrason|date=1990|author=Jean-Luc Sandoz|language=fr}}</ref> Nahazo ny diplaoma doctorat izy tamin’ny taona 1990. Izy no namolavola sy nanangana ireo fitaovana [[Sylvatest]] sy [[Polux]] ary rafitra ara-konstrôksiona toy ny tafo sy takelaka, Dalles O’Portune sy D-Dalle<ref>[https://www.letemps.ch/suisse/devant-ile-bois-neuchatel-decouvre-gigantisme-dexpo02 Devant son île de bois, Neuchâtel découvre le gigantisme d'Expo.02 - Le Temps]</ref>. == Asa == === Fikarohana sy fampianarana === Tamin’ny 1993 dia notendren’i Jean-Claude Badoux ho profesora mpanampy momba ny fanorenana amin’ny hazo izy.<ref>{{cite web|url=https://fr.calameo.com/read/005111039fef5073bf72a|title=Nomination des professeurs par Jean-Claude Badoux, Président EPFL|date=1993-10-05|publisher=FLASH EPFL}}</ref> Tao izy dia nifantoka tamin’ny lohahevitra roa lehibe: ny teknolojia tsy manimba handrefesana ny kalitao mekanikan’ny hazo ary ny fanatsarana ara-statika ny rafitra hazo hahafahana mahazo elanelana lehibe kokoa. Nandritra izany dia nandray anjara tamin’ny famoahana boky sy fikarohana iraisam-pirenena izy, ary ny asany, indrindra ny momba ny fitsapana amin’ny alalan’ny ultrasound, dia fantatra maneran-tany<ref>[https://bois.fordaq.com/news/Jean-LucSandoz_constructionbois_60ans_69281.html Jean-Luc Sandoz, théorie et pratique]</ref>. Nandritra ny fikarohana nataony tao amin’ny EPFL dia nangataka patanty maromaro izy, anisan’izany ny [[Sylvatest]], fitaovana mandinika ny toetry ny hazo amin’ny alalan’ny ultrasound, ary koa rafitra hafa hanamarinana ny fahasimban’ny rafitra hazo. Tamin’ny 1999 dia niala tamin’ny fikarohana eny amin’ny oniversite izy mba hifantoka amin’ny asa tsy miankina amin’ny orinasa. Nampianatra hatrany anefa izy hatramin’ny 2004, ary nandray anjara tamin’ny fampianarana sy fihaonambe maro maneran-tany<ref>[https://www.leboisinternational.com/deuxieme-transformation/construction-bois/reimpression-dun-ouvrage-phare-sur-la-construction-bois-840751.php Réimpression d’un ouvrage phare sur la construction bois - Le bois International]</ref>. === Asa maha-mpandraharaha === Tamin’ny 1991 dia nanangana ny birao injeniera Concept Bois Structure (CBS) tao [[Lausanne]] izy ary tany amin'ny Guyane ihany koa<ref>[https://immobilier.lefigaro.fr/article/le-centre-spatial-de-kourou-accueille-un-immeuble-en-bois_112f9d84-0cbc-11ec-ab99-eaedc6e0ba3c Le centre spatial de Kourou accueille un immeuble en bois]</ref>, ary tatỳ aoriana ny Concept Bois Technologie (CBT)<ref>[https://agefi.com/actualites/entreprises/cbs-cbt-lexpert-mondial-du-bois-enracine-en-suisse-romande CBS-CBT, l’expert mondial du bois enraciné en Suisse romande | Agefi.com]</ref>. Tamin’ny 2005 dia nanangana ny orinasa Ecotim izy, ary avy eo ny Lifteam. Nanitatra ny asany tany Alemaina izy tamin’ny 2011, ary namindra ny foiben’ny CBS ho any Paris tamin’ny 2012. Tamin’ny 2015 dia nanokatra sampana tany Amerika Atsimo izy. Ankehitriny ny CBS-CBT dia manana mpiasa maherin’ny 100, ary i Jean-Luc Sandoz no CEO<ref>[https://www.lemoniteur.fr/article/on-peut-tout-faire-avec-le-bois.1368874 « On peut tout faire avec le bois »]</ref>. === Toekarena maharitra === Jean-Luc Sandoz dia manohana ny fiarovana ny toetrandro sy ny fampiasana akora amin’ny fomba mahomby sy eo an-toerana. Araka ny voalazan’ny [[IUCN|Union internationale pour la conservation de la nature]], dia isan’ireo mpialoha lalana izy amin’ny fampiasana rafitra hazo avy amin’ny loharano eo an-toerana. == Fanamarinana trano == * 2002: Fanadihadiana ny rafitra hazo rehetra ao amin’ny Lapan’ny fitsarana ao Bukarest. * 2006–2007: Fanamarinana ny rafitra hazo ao amin’ny Tanàna Voarara any Peking alohan’ny Olympische Sommerspiele 2008. == Asa vita (safidy) == * 2002: Fanorenana sehatra amin’ny rano ho an’ny Expo.02. * 2017: Tetikasa ho an’ny Weltraumbahnhof any [[Kourou]]. * 2019: Fanamboarana ny trano ''Vortex'' tao Lausanne. * 2021: Fanorenana auditorium vonjimaika ho an’ny Forum International Bois Construction. == Fanorenana amin’ny hazo == Mampiasa hazo amin’ny karazana fanorenana rehetra izy, ary mikendry ny hanatsara ny faharetana sy hampihena ny entona CO2. == Asa soratra (safidy) == * miaraka amin’i [[Julius Natterer]]: ''Construction en Bois'' (1996) == Loka == * 2016: Medaly avy amin’ny Académie d’architecture * 2020: Loka La Canopée tao [[Nancy]] == Rohy ivelany == * [https://scholar.google.com/citations?hl=fr&user=5pLba6sAAAAJ Google Scholar] == Fanovozan-kevitra == <references responsive /> [[Sokajy:Mpampianatra]] [[Sokajy:Injeniera]] j3hpwd9bopp0rpnpvkwkh7qfvj502qz Takelaka O'portune 0 299048 1137014 1135256 2026-05-01T14:57:33Z Jules* 13115 Requesting speedy deletion with rationale "Cross-wiki spam, please see [[:meta:Talk:Wikiproject:Antispam#Cross-wiki spam linked to Wikimedia IRL projects/chapters]].". (TwinkleGlobal) 1137014 wikitext text/x-wiki {{Arovy|1=Cross-wiki spam, please see [[:meta:Talk:Wikiproject:Antispam#Cross-wiki spam linked to Wikimedia IRL projects/chapters]].}} [[Sary:O'Portune Decke.png|vignette|Takelaka O'portune]] '''Ny Dalle O’Portune''' dia takelaka hazo mitsivalana iray manana velaran-tany izay mety ho tena lehibe. == Tantara == Miaraka amin’ny firoboroboan’ny fanorenana amin’ny hazo, dia nipoitra ny valindrihana hazo ary nahafahana nandray anjara tamin’ny fanamboarana trano maharitra sy manaja ny tontolo iainana<ref>[https://issuu.com/detail-magazine/docs/bk-det-2023-6_architektur_u_klimaschutz_issn2627-2/s/25181441 Nachhaltiges Bauen, Holzbau Sustainable Construction Timber Construction - Issuu]</ref>. Ny takelaka O’Portune dia noforonin’i [[Jean-Luc Sandoz]], tamin’ny 1999, izay lehiben’ny sampana fikarohana sy fampandrosoana momba ny akora hazo ao amin’ny École polytechnique fédérale de Lausanne (EPFL), ho an’ny fampirantiana nasionaly soisa tamin’ny 2002. Tamin’ny taona 2000 dia maherin’ny 50.000 m² amin’ny gorodona hazo an-dranomasina napetraka tamin’ny fantsona metaly, fantsona entona taloha notapahana ho fizarana, no napetraka teo amin’ny Bielersee Farihy Bieler sy Neuenburgersee<ref>''[https://www.holzkurier.com/holzbau/2005/02/holzbau_und_mehr.html Holzbau und mehr.]''19.Februar 2005&#x2C; abgerufen am 1.Dezember 2023.</ref><ref>[https://www.letemps.ch/suisse/devant-ile-bois-neuchatel-decouvre-gigantisme-dexpo02 Devant son île de bois, Neuchâtel découvre le gigantisme d'Expo.02 - Le Temps]</ref>. Ny takelaka O’Portune dia natao patanty tamin’ny 1999, ka nifarana tamin’ny 2019 ny fiarovana ara-patanty ary nanomboka tamin’io taona io dia lasa singa ara-drafitra ampiasaina amin’ny fanorenana hazo mivaingana izy, indrindra noho ny vokany ara-tontolo iainana sy ny fahafahany averina ampiasaina indray<ref>[https://www.arcinfo.ch/neuchatel-canton/littoral/lignieres/les-vestiges-d-expo02-reconvertis-en-tables-de-jardin-92148 Les vestiges d'Expo.02 reconvertis en tables de jardin]</ref>, ary koa noho ny fahombiazany amin’ny feo izay manatsara ny fampiononana ao amin’ny trano. == Fampandrosoana == === Hazo tropikaly === Ny fomba fiasa izay natao voalohany ho an’ny hazo sapin sy épicéa dia azo ampiharina amin’ny karazana hazo isan-karazany toy ny peuplier na koa hazo tropikaly, izay ampiasain’ny masoivoho frantsay misahana ny habakabaka (CNES) ho an’ny tranony vaovao ao amin’ny Centre spatial guyanais foibe habakabaka Guyana<ref>[https://www.forum-boisconstruction.com/conferences/09_FBC2018_Laracine_Maignant.pdf 09_FBC2018_Laracine_Maignant.pdf]</ref>. === Hazo eo an-toerana === Misy asa fikarohana momba ny fampiharana amin’ny karazana hazo samihafa, indrindra amin’ny peuplier<ref>[https://www.peupliersdefrance.org/uploads/uploads-FR/DocumentsTechniques/JAY%20APOLLINE%20MEMOIRE.pdf JAY APOLLINE MEMOIRE.pdf]</ref>. === Fanorenana hazo–beton hybrid === Ny takelaka O’Portune miaraka amin’ny sosona beton eo ambony dia mamorona rafitra hazo–beton mitambatra antsoina hoe D-Dalle ary mampitombo ny fahombiazan’ny rafitra ara-mekanika sy ara-akoustika arakaraka ny filàn’ny trano<ref>[https://www.e-periodica.ch/digbib/view?pid=bts-004%3A2002%3A128%3A%3A1139 E-Periodica - Le bois dans la construction: innovations et perspectives]</ref>. Namboarin’ny orinasa soisa CBS-CBT izy io<ref>[https://www.acpresse.fr/cbs-cbt-pionner-dalle-mixte-bois-beton/ CBS-CBT, un pionner de la dalle mixte bois-béton - ACPresse]</ref>. Ity rafitra mitambatra ity dia afaka mandrakotra elanelana 8 hatramin’ny 18 m tsy misy tohana afovoany, sady maivana (250 hatramin’ny 400 kg/m²)<ref>[https://www.woodsurfer.com/planchers-mixtes-bois-beton-alliance-de-competences/2955422 Planchers mixtes bois-béton : alliance de compétences - Woodsurfer]</ref>. == Famaritana ara-teknika == Ny takelaka O’Portune dia amboarina eny amin’ny toeram-panorenana na ao amin’ny atrikasa, ary rafitra iray amin’ny endrika takelaka mitsivalana manana fahombiazana ara-mekanika avo sy/na elanelana lehibe – hatramin’ny 12 m tsy misy tohana<ref>[https://www.lemoniteur.fr/photo/bois-des-alpes-pour-batiment-multifonctionnel.781824/dalles-o-portune.5 Bois des Alpes pour bâtiment multifonctionnel]</ref>. Ny takelaka dia ahitana hazo fisaka izay apetaka mifandimby sy afatotra amin’ny visy na fantsika, ka mampitombo ny fahombiazan’ny rafitra ara-batana sy akoustika nefa tsy mampitombo ny lanjany<ref>[https://www.construction21.org/france/products/h/82/plancher-porteur-bois-schilliger.html Tuile rustique coloris Mesnil]</ref>. Ny singa amin’ny gorodona dia amboarina mialoha ao amin’ny atrikasa ary ahitana hazo fisaka 180 × 50 mm napetraka mifandimby. Izany dia mampitombo ny haavon’ny rafitra ara-statika. Rehefa mampiasa hazo 180 mm ny haavony miaraka amin’ny fifandrakofana 80 mm eo anelanelan’ny sosona ambany sy ambony, dia mahatratra 280 mm ny haavon’ny rafitra raisina amin’ny kajy<ref>[https://www.lemoniteur.fr/article/modules-de-plancher-prefabriques-en-bois-lamelle.465529 Modules de plancher préfabriqués en bois lamellé]</ref>. Ny hazo fisaka dia afatotra amin’ny visy 6 mm savaivony sy 180 mm halavany. Mba hiantohana ny fizarana mitovy ny hery manerana ny takelaka, dia asiana OSB (11 mm hateviny) na takelaka Kerto (27 mm hateviny) amin’ny faritra mahazatra sy amin’ny terrasse na toerana fitahirizana. Ireo takelaka ireo dia afatotra amin’ny visy isaky ny 300 mm eo amin’ny sisiny ambony amin’ny hazo fisaka. Amin’ny lafiny hery mitsivalana, dia miasa toy ny rafitra iray mitovy (homogène) izy io, toy ny membrane. Ny masoivoho Wilmotte et Associés dia nametraka ny takelaka O’Portune ho eo amin’ny laharana faha-13 amin’ny fanangonana singa ara-maritrano voatondro ho referansa<ref>[https://www.lemoniteur.fr/article/modules-de-plancher-prefabriques-en-bois-lamelle.465529 Modules de plancher préfabriqués en bois lamellé]</ref>. == Literatiora == * M. Chaplain, T. Dethan, P. Castera: ''Effects Of Climatic Conditions Changes On Crack Growth.'' In: ''9th World Conference on Timber Engineering 2006 (WCTE 2006). Portland, Oregon, USA. 6–10 August 2006.'' Band 1. Curran Associates, New York 2006, ISBN 978-1-62276-285-9, S. 130. * Hartwig N. Schneider, Uli Baierlipp, Robert Thomé: ''Holz! Beiträge zum Seminar. Sommersemester 2005.'' Rheinisch-Westfälische Technische Hochschule, Fakultät für Architektur, Aachen 2005, S. 140–141, ([[https://www.yumpu.com/de/document/read/5204666/reader-lena-klein](https://www.yumpu.com/de/document/read/5204666/reader-lena-klein) Yumpu-Reader]). * Rachel Amiot und Vincent Lombard: ''Apotheke und Praxis in Plancher-Bas.'' In: Christian Schittich (Hrsg.): ''Kosteneffizient Bauen. Ökonomische Konzepte – Wirtschaftliche Konstruktionen.'' Reihe: ''Im Detail.'' Birkhäuser Verlag, Basel 2007, ISBN 978-3-7643-8413-5, S. 31–33. * Jean-Marc Franssen: ''Recherches sur le comportement au feu des structures en bois menées à l’Université de Liège.'' 2013, S. 10–14 ([[https://www.academia.edu/86561230/Recherches_sur_le_comportement_au_feu_des_structures_en_bois_men%C3%A9es_%C3%A0_l_Universit%C3%A9_de_Li%C3%A8ge](https://www.academia.edu/86561230/Recherches_sur_le_comportement_au_feu_des_structures_en_bois_men%C3%A9es_%C3%A0_l_Universit%C3%A9_de_Li%C3%A8ge) PDF; 8,5 MB]). * Assaad Taoum: ''Application of Local Post-Tensioning to New and Existing Structures.'' Hochschulschrift, University of Tasmania, Februar 2016, S. 12–13 (auf Englisch). * Julien Mussier und Mathieu Fuchs: ''Construire avec le bois.'' Editions Le Moniteur, Antony 2019, ISBN 978-2-281-14222-8, S. 216. * Gabriela Ladeia Andrade Martins: ''Guia de soluções de madeira para reabilitação.'' Hochschulschrift, Universität Minho, Universidade do Minho, Oktober 2021, S. 46, ([[https://repositorium.sdum.uminho.pt/handle/1822/83028](https://repositorium.sdum.uminho.pt/handle/1822/83028) PDF; 9,5 MB]). == Fanamarihana == <references /> [[Sokajy:Hazo]] 1d6bidllvz58jmir3x8juxu9frc54fx Lisitry ny asa fankalazana ny tsingerin-taona faha 25 wikipedia 0 299303 1137047 1136852 2026-05-01T19:13:04Z Chirocca77 30720 Mise en forme 1137047 wikitext text/x-wiki Lahatsoratra azo alaina tahaka [https://mg.wikipedia.org/wiki/Valan-javaboarim-pirenena_Andohahela Valan-javaboarim-pirenena Andohahela] {| class="wikitable" |+ !N° !Wikipedia !wikidata !asa hatao !mpandray anjara |- |1 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Corridor_Forestier_Bongolava Corridor Forestier Bongolava] | |mamorona wikidata,manatsara ny firafitry ny lahatsoratra | |- |2 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Tahirin-javaboarin%27_ny_Tsingin%27_i_Bemaraha Tahirin-javaboarin' ny Tsingin' i Bemaraha] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q1405154 Q1405154] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra | |- |3 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Valan-javaboarim-pirenen'_ny_Helodranon'_i_Baly Valan-javaboarim-pirenen' ny Helodranon' i Baly] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q1968753 Q1968753] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,l | |- |4 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Valan-javaboarim-pirenena_Zombitse-Vohibasia Valan-javaboarim-pirenena Zombitse-Vohibasia ] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q2762585 Q2762585] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra | |- |5 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Valan-javaboarim-pirenena_Kirindy_Mitea Valan-javaboarim-pirenena Kirindy Mitea] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q1386661 Q1386661] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra, | |- |6 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Valan-javaboarim-pirenen%27_i_Mananara-Avaratra Valan-javaboarim-pirenen' i Mananara-Avaratra] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q107426918 Q107426918] |manatsara wikidata, manatsara ny firafitry ny lahatsoratra | |- |7 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Valan-javaboarim-pirenen%27_i_Marojejy Valan-javaboarim-pirenen' i Marojejy] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q2485097 Q2485097] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra | |- |8 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Valan-javaboarim-pirenen'_ny_Tendrombohitra_Ambre Valan-javaboarim-pirenen' ny Tendrombohitra Ambre] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q1968934 Q1968934] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra, | |- |9 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Valan-javaboarim-pirenena_Nosy_Ve-Androka Valan-javaboarim-pirenena Nosy Ve-Androka] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q65040357 Q65040357] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra | |- |10 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Valan-javaboarim-pirenena_Ranomafana Valan-javaboarim-pirenena Ranomafana] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q1498242 Q1498242] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,m | |- |11 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Valan-javaboarim-pirenena_Zahamena Valan-javaboarim-pirenena Zahamena] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q2071200 Q2071200] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra, | |- |12 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Rabemananjara_Jacques Rabemananjara Jacques] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q1374750 Q1374750 ] | manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |13 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/David_Jaomanoro David Jaomanoro] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q3018152 Q3018152] |Manatsara ny firafitry ny lahatsoratra ,Manampy infobox |- |14 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Hajasoa_Vololona_Picard Hajasoa Vololona Picard] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q47530289 Q47530289] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |15 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Ny_Avana_Ramanantoanina Ny Avana Ramanantoanina] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q18355453 Q18355453] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |16 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Ravoahangy-Andrianavalona_Joseph Ravoahangy-Andrianavalona Joseph] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q31361889 Q31361889] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |17 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Samuel_Ratany Samuel Ratany] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q13109100 Q13109100 ] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |18 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Flavien_Ranaivo Flavien Ranaivo] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q30734741 Q30734741] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |19 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Henri_Rahaingoson Henri Rahaingoson] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q133545315 Q133545315] |manatsara wikidata, manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |20 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Antoine_de_Padoue_Rahajarizafy Antoine de Padoue Rahajarizafy] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q2856917 Q2856917] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |21 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Rapha%C3%ABl_Louis_Rafiringa Louis Rafiringa ] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q1968934 Q1968934] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |22 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Flavien_Ranaivo Flavien Ranaivo] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q3073474 Q3073474] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |23 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Paul_Rapatsalahy Paul Rapatsalahy] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q1498242 Q1498242] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |24 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/R%C3%A9gis_Rajemisa_Raolison Rajemisa Raolison] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q3372070 Q3372070] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |25 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/P%C3%A9nombre_Andriampenomanana Pénombre Andriampenomanana ] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q65308222 Q65308222] |manatsara wikidata, manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |26 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Od%C3%A9am_Rakoto Odeam Rakoto] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q31361879 Q31361879] |Manatsara ny firafitry ny lahatsoratra ,Manampy infobox | |- |27 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Tsiranana_Philibert Tsiaranana Philibert] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q315944 Q315944] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |28 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Ratsimandrava_Richard Ratsimandrava Richard] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q559681 Q559681] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |29 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Fredy_Jaofera Fredy Jaofera] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q13106359 Q13106359] |manatsara wikidata, manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |30 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Victoire_Rasoamanarivo Victoire Rasoamanarivo ] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q3557035 Q3557035] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox |Chirocca77 |- |31 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Lucien_Botovasoa Lucien Botovasoa] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q30101461 Q30101461] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |32 |[[Gascar Fenosoa]] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q139581352 Q139581352] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra, manatsara ny wikidata,mampiditra infobox |Mammysou17 |- |33 |[[Lalatiana]] |[[wikidata:Q139581448|Q139581448]] |mampiditra infobox, manatsara ny wikidata | |- |34 |[[Jaojoby]] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q3061106 Q3061106] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox |Ariarymadachoix |- |35 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Famadihana Famadihana] |[[wikidata:Q1395073|Q1395073]] |mampiditra loharano |Zah 3.0 |- |36 |[[Fidelis Justin Rabetsimandranto]] |[[wikidata:Q139581611|Q139581611]] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |37 |[[Fenoherintsoa Ralambomanana|Feno Ralambomanana]] |[[wikidata:Q139568654|Q139568654]] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra | |- |38 |[[Victor Ramahatra]] |[[wikidata:Q330965|Q330965]] | manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |39 |[[Guy Willy Razanamasy]] |[[wikidata:Q304179|Q304179]] |Manatsara ny firafitry ny lahatsoratra ,Manampy infobox |- |40 |[[Emmanuel Rakotovahiny]] |[[wikidata:Q3052852|Q3052852]] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |41 |[[Eugène Mangalaza]] |[[wikidata:Q3056246|Q3056246]] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |42 |[[Monja Roindefo]] |[[wikidata:Q2724337|Q2724337]] |mampiditra rohy,mampiditra infobox | |- |43 |[[Roger Kolo]] |[[wikidata:Q2724337|Q2724337]] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |44 |[[Mamitiana Rajaonarison]] | |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |45 |[[Herintsalama Rajaonarivelo]] | |manatsara wikidata, manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |46 |[[Zafisambo Ruphin]] |[[wikidata:Q136448305|Q136448305]] |mampiditra infobox | |- |47 |[[Christian Ntsay]] | |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra | |- |48 |[[Jean Ravelonarivo]] | |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |49 |[[Omer Beriziky]] | |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |50 |[[Charles Rabemananjara]] | |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |51 |[[Jacques Sylla]] | |manatsara wikidata, manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |52 |[[Wikipedia:Justin Rakotoniaina]] | |Manatsara ny firafitry ny lahatsoratra ,Manampy infobox | |- |53 |[[Fomban-drazana_malagasy]] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q13106282 Q13106282] |Mampiditra loharano sy manatsara ny lahatsoratra | |- |54 |[[Mahafaly Solonandrasana Olivier]] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q23782689 Q23782689] |Mampiditra loharano sy manatsara ny lahatsoratra | |- |55 |[[Jean Ravelonarivo]] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q18785199 Q18785199 ] |Mampiditra loharano sy manatsara ny lahatsoratra | |- |56 |[[Monja Jaona]] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q16013228 Q16013228] |Mampiditra infobox | |- |57 |[[Pety Rakotoniaina]] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q3377724 Q3377724] |Mampiditra loharano sy manatsara ny lahatsoratra; mampiditra infobox | |- |58 |[[Robinson Jean-Louis]] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q15382325 Q15382325] |Mampiditra loharano sy manatsara ny lahatsoratra |} o5mmgthwguj1lwmrqbjgignystiqjsa 1137052 1137047 2026-05-01T19:41:42Z Ariarymadachoix 35272 1137052 wikitext text/x-wiki Lahatsoratra azo alaina tahaka [https://mg.wikipedia.org/wiki/Valan-javaboarim-pirenena_Andohahela Valan-javaboarim-pirenena Andohahela] {| class="wikitable" |+ !N° !Wikipedia !wikidata !asa hatao !mpandray anjara |- |1 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Corridor_Forestier_Bongolava Corridor Forestier Bongolava] | |mamorona wikidata,manatsara ny firafitry ny lahatsoratra | |- |2 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Tahirin-javaboarin%27_ny_Tsingin%27_i_Bemaraha Tahirin-javaboarin' ny Tsingin' i Bemaraha] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q1405154 Q1405154] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra |Ariarymadachoix |- |3 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Valan-javaboarim-pirenen'_ny_Helodranon'_i_Baly Valan-javaboarim-pirenen' ny Helodranon' i Baly] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q1968753 Q1968753] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,l | |- |4 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Valan-javaboarim-pirenena_Zombitse-Vohibasia Valan-javaboarim-pirenena Zombitse-Vohibasia ] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q2762585 Q2762585] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra | |- |5 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Valan-javaboarim-pirenena_Kirindy_Mitea Valan-javaboarim-pirenena Kirindy Mitea] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q1386661 Q1386661] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra, | |- |6 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Valan-javaboarim-pirenen%27_i_Mananara-Avaratra Valan-javaboarim-pirenen' i Mananara-Avaratra] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q107426918 Q107426918] |manatsara wikidata, manatsara ny firafitry ny lahatsoratra | |- |7 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Valan-javaboarim-pirenen%27_i_Marojejy Valan-javaboarim-pirenen' i Marojejy] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q2485097 Q2485097] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra | |- |8 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Valan-javaboarim-pirenen'_ny_Tendrombohitra_Ambre Valan-javaboarim-pirenen' ny Tendrombohitra Ambre] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q1968934 Q1968934] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra, | |- |9 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Valan-javaboarim-pirenena_Nosy_Ve-Androka Valan-javaboarim-pirenena Nosy Ve-Androka] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q65040357 Q65040357] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra | |- |10 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Valan-javaboarim-pirenena_Ranomafana Valan-javaboarim-pirenena Ranomafana] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q1498242 Q1498242] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,m | |- |11 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Valan-javaboarim-pirenena_Zahamena Valan-javaboarim-pirenena Zahamena] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q2071200 Q2071200] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra, | |- |12 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Rabemananjara_Jacques Rabemananjara Jacques] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q1374750 Q1374750 ] | manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |13 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/David_Jaomanoro David Jaomanoro] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q3018152 Q3018152] |Manatsara ny firafitry ny lahatsoratra ,Manampy infobox |- |14 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Hajasoa_Vololona_Picard Hajasoa Vololona Picard] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q47530289 Q47530289] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |15 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Ny_Avana_Ramanantoanina Ny Avana Ramanantoanina] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q18355453 Q18355453] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |16 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Ravoahangy-Andrianavalona_Joseph Ravoahangy-Andrianavalona Joseph] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q31361889 Q31361889] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |17 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Samuel_Ratany Samuel Ratany] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q13109100 Q13109100 ] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |18 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Flavien_Ranaivo Flavien Ranaivo] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q30734741 Q30734741] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |19 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Henri_Rahaingoson Henri Rahaingoson] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q133545315 Q133545315] |manatsara wikidata, manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |20 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Antoine_de_Padoue_Rahajarizafy Antoine de Padoue Rahajarizafy] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q2856917 Q2856917] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |21 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Rapha%C3%ABl_Louis_Rafiringa Louis Rafiringa ] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q1968934 Q1968934] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |22 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Flavien_Ranaivo Flavien Ranaivo] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q3073474 Q3073474] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |23 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Paul_Rapatsalahy Paul Rapatsalahy] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q1498242 Q1498242] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |24 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/R%C3%A9gis_Rajemisa_Raolison Rajemisa Raolison] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q3372070 Q3372070] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |25 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/P%C3%A9nombre_Andriampenomanana Pénombre Andriampenomanana ] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q65308222 Q65308222] |manatsara wikidata, manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |26 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Od%C3%A9am_Rakoto Odeam Rakoto] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q31361879 Q31361879] |Manatsara ny firafitry ny lahatsoratra ,Manampy infobox | |- |27 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Tsiranana_Philibert Tsiaranana Philibert] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q315944 Q315944] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |28 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Ratsimandrava_Richard Ratsimandrava Richard] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q559681 Q559681] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |29 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Fredy_Jaofera Fredy Jaofera] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q13106359 Q13106359] |manatsara wikidata, manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |30 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Victoire_Rasoamanarivo Victoire Rasoamanarivo ] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q3557035 Q3557035] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox |Chirocca77 |- |31 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Lucien_Botovasoa Lucien Botovasoa] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q30101461 Q30101461] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |32 |[[Gascar Fenosoa]] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q139581352 Q139581352] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra, manatsara ny wikidata,mampiditra infobox |Mammysou17 |- |33 |[[Lalatiana]] |[[wikidata:Q139581448|Q139581448]] |mampiditra infobox, manatsara ny wikidata | |- |34 |[[Jaojoby]] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q3061106 Q3061106] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox |Ariarymadachoix |- |35 |[https://mg.wikipedia.org/wiki/Famadihana Famadihana] |[[wikidata:Q1395073|Q1395073]] |mampiditra loharano |Zah 3.0 |- |36 |[[Fidelis Justin Rabetsimandranto]] |[[wikidata:Q139581611|Q139581611]] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |37 |[[Fenoherintsoa Ralambomanana|Feno Ralambomanana]] |[[wikidata:Q139568654|Q139568654]] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra | |- |38 |[[Victor Ramahatra]] |[[wikidata:Q330965|Q330965]] | manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |39 |[[Guy Willy Razanamasy]] |[[wikidata:Q304179|Q304179]] |Manatsara ny firafitry ny lahatsoratra ,Manampy infobox |- |40 |[[Emmanuel Rakotovahiny]] |[[wikidata:Q3052852|Q3052852]] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |41 |[[Eugène Mangalaza]] |[[wikidata:Q3056246|Q3056246]] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |42 |[[Monja Roindefo]] |[[wikidata:Q2724337|Q2724337]] |mampiditra rohy,mampiditra infobox | |- |43 |[[Roger Kolo]] |[[wikidata:Q2724337|Q2724337]] |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |44 |[[Mamitiana Rajaonarison]] | |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |45 |[[Herintsalama Rajaonarivelo]] | |manatsara wikidata, manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |46 |[[Zafisambo Ruphin]] |[[wikidata:Q136448305|Q136448305]] |mampiditra infobox | |- |47 |[[Christian Ntsay]] | |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra | |- |48 |[[Jean Ravelonarivo]] | |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |49 |[[Omer Beriziky]] | |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |50 |[[Charles Rabemananjara]] | |manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |51 |[[Jacques Sylla]] | |manatsara wikidata, manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox | |- |52 |[[Wikipedia:Justin Rakotoniaina]] | |Manatsara ny firafitry ny lahatsoratra ,Manampy infobox | |- |53 |[[Fomban-drazana_malagasy]] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q13106282 Q13106282] |Mampiditra loharano sy manatsara ny lahatsoratra | |- |54 |[[Mahafaly Solonandrasana Olivier]] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q23782689 Q23782689] |Mampiditra loharano sy manatsara ny lahatsoratra | |- |55 |[[Jean Ravelonarivo]] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q18785199 Q18785199 ] |Mampiditra loharano sy manatsara ny lahatsoratra | |- |56 |[[Monja Jaona]] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q16013228 Q16013228] |Mampiditra infobox | |- |57 |[[Pety Rakotoniaina]] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q3377724 Q3377724] |Mampiditra loharano sy manatsara ny lahatsoratra; mampiditra infobox | |- |58 |[[Robinson Jean-Louis]] |[https://www.wikidata.org/wiki/Q15382325 Q15382325] |Mampiditra loharano sy manatsara ny lahatsoratra |} 7s880el18dm47niapbvrqerd2zlqra5 Lisitry ny lalao amin' ny teny malagasy 0 299398 1136997 1136981 2026-05-01T13:17:37Z Thelezifor 15140 1136997 wikitext text/x-wiki Inty ny '''lisitry ny lalao amin' ny teny malagasy'''. Ny hoe "lalao" eto dia hetsika ara-batana na ara-tsaina aza, izay misy fandaminana mba ho fialam-boly, izay mety hantsoina hoe "kilalao" ihany koa. Notondroina manokana amin' ny hoe "[[kilalao]]" ny zavatra azo tsapain-tanana ka lalaovina. Ny [[saribakoly]] dia kilalao fa ny [[kizanajanaka]] kosa dia lalao. == Lisitra == Inty ny lisitra izay hotohizina miandalana. Ny famaritana omena eto dia niainga avy amin' izay hita ao amin' ny ''Rakibolana malagasy'' nosoratan' i [[Régis Rajemisa Raolison|Rajemisa-Raolison Régis]], izay hasiana fanatsarana liandalana ihany koa. === A === * Anjaingy: Zavatra atao lohany amin' ny kilalao; kilalao fanaon' ny ankizilahy izay manao antsongoloka mitehina amin' ny tanana * [[Ankamantatra]]: * [[Ankitsapaka]]: * Antsavily: Tady ahantona ka mikipilipily na mivezivezy mitondra ny tena handroso na hihemotra * Antsefa: Kilalao isehoam-pahakingana amin' ny tanana izay alefa ka asandrahaka, toa mikainkona, mba hamelezana ny ankilany, izay manao toy izany koa: samy mikendry izay hahatratrarana ny an-daniny avy ny mpilalao * Asampinga: (na marakely) matson' ny ankizy manao fiaraha-mihetsika amin' ny [[ampinga]] sy hazo kely toa tehina solo-na [[lefona]] === B === === D === * Daka: Famelezana amin' ny tongotra, tsipaka * Diamanga: Kilalao ifamelezana amin' ny tongotra araka ny fomba manara-dalàna ary ilana tanjaka sy hakingana: ''Mamely diamanga''. Ny diamanga izay atao koa hoe daka dia kilalaon' ny zanak' Imerina indrindra, izay nifanaovana am-bakitany taloha fa vao taty aoriandriana no lasa kilalao nifanaovan' ny tsirairay; maro karazana ny diamanga, fa dimy no malaza indrindra: ny antsatoka, ny kapatokana, ny ambadika, ny kopala, ary ny antongomby === E === === F === * Fampanononana ankamantatra: * Fampitaha: Kilalao fanaon' ny ankizivavy izay mifaninana mba hahitana izay tsara tarehy sy mahay mandihy: mifanao andaniny roa izy ireo, ka samy mifidy tovovavy iray ravahany araka ny fahaizany avy. Rehefa vonona avy izy roa dia samy miseho ary samy rafitra mampiseho ny fahakingany mandihy avy: ny be sy ny maro no mitsara * Fanalafihana: * Fandroribola na fandraribola na fandroribahy: Kilalao ahitana ankizy mizara roa mifanao an-kilany sy an-daniny ka mifandrirotra tady lava iray; izay an-daniny tsy mahatohitra fa manaraka ny an-kilany no resy * Fanenjika: * [[Fangalampiery]]: Kilalaon' ny ankizy izay toy izao no fandehany: miafina ny maso fa misy anankiray kosa mitady ireo mpiery; ary dia izay hita voalohany amin' ireo indray no mitady; raha misy tsy hitan' ilay mpitady dia milaza "afa-po" izy, ka miseho ilay niery * [[Fanorona]]: Karazan-kilalaon-drazana malagasy fampiasan-tsaina atao eo amin' ny fafana izay vakivakin' ny tsipika mifanapatapaka ka amin' ny fiadian' ireny tsipika ireny no ametrahan' ny mpilalao roa tonta ny vatony mitovy isa; misy fanoron-telo, dimy ary ny an-tsivy, izay tena malaza ary fanaon' ny olon-dehibe indrindra === G === === H === * Hazakazaka: Fandehanana haingana, riotra === I === === J === === K === * Katra: Karazan-daolao fanaon' ny vehivavy sy ny ankizy: misy lavaka boribory maromaro laha-droa mifanitsy, ka vato roa isan-davaka no atao aminy; afindra zaraina amin' ny lavaka tsirairay ireo ka misy fotoana ahazoan' ny mpilalao ny vaton' ny an-kilany mifanitsy amin' ny azy; izay mahatapitra ny vaton' ny anankiray aloha araka izany no mandresy * [[Katro]]: * Kifanimpanina: Lalaon' ny ankizy mihodinkodina ka avy eo dia fanina sy mivembena * Kindriandriana: Lalaon-jazavavy kely misy solon' olona vita amin' ny tomaboha (ny lehilahy tomaboha lavalava, ny vehivavy tomaboha boribory) miaina ao an-tokantrano * Kiombiomby: Lalao fanaon' ny ankizilahy, izay ahitana ny iray amin' izy ireo mody atao omby mandrifatra ka manenjika ny sasany * Kitaritarika: * Kivarivary: Tsilalaon' ny ankizy manao nahandrohandro ka vovoka no ataony solon' ny vary * Kizanajanaka: Sariolona na saribakoly ataon' ny ankizy, indrindra ny ankizivavy, lalao sy lazainy fa zanany ka babeny na trotroiny === L === === M === * [[Moraingy]]: Haiady nentin-drazana izay mbola fanao any amin' ny faritra sasany eto Madagasikara === O === === P === * Piarapiara: Lalaon' ankizy mifampilanja na manao kilanjalanja ka ny tanana mifandika eo anoloana no ilanjan' ny zaza roa ny anankiray fahatelo === R === * Rabòka: Kilalaon' ankizy isehoan-kakingana sy hafainganam-pandeha: misy ankizy iray izay atao hoe boka; manenjika ny ankizy rehetra eo izy, ka izay voakasiny dia boka misolo azy indray. Indraindray kosa anefa raha mitaingim-bato ireo enjehina, na toerana voatondro tsy hahaboka, dia tsy boka na dia voakasika aza: atao hoe tsibohaboka ny anaran' ilay kilalao amin' izany * Ralanitra: * Raosijamba: === S === * Savoandanitra: === T === * Tanisa: Kilalao enti-manisa ka toy izao no fanao izany: atsipy ambony ny vatokely, dia tantazana amim-pahakingana tsy avala ho latsaka ary dia atsipy haingana indray, ary dia toy izany hatrany hatrany * Tapîka: Kilalao ifanaovan' ny ankizy manao izay hianjeran' ny zavatra eny an-tanan' ny namany amin' ny fipehana azy, ka raha latsaka dia lasany na isasahana aminy * Tolona: Fifampibedana hifandavo; fifandraisana hanao izay hampianjera ny andaniny * Tongo-dovia: Fomba fijoro amin' ny tongotra an' ila fotsiny ihany, izany hoe ny tongotra iray mijoro, ny ilany akarina mivonkina * Totohondry: * [[Tsikonina]]: Kilalao fanaon' ny ankizy taloha rehefa tonga ny fety lehibe toy ny fetim-pirenena: izy ireo no mahandro ny sakafony eny ankalamanjana, indraindray amin' ny vilany na fitaovana kely antonona azy * Tsingolobatita: Karazan-dalao fanaon' ny ankizy: ny lohany ataony ambany ary ny tongony ambony * Tsipilavaka: Vato fisapisaka boribory atsipin' ny ankizy mba hiditra amin' ny lavaka na amin' ny faritra iray ka izay mahatafiditra no mahazo ny loka * Tsobato * Tsontsori-mamba: Fianjerana ao anaty rano, ka ny loha no alefa aloha; kilalaon' ankizilahy: atao mifampidipiditra ao anelakela-pen' ny namana avy ny lohan' ny tsirairay dia mitsimbadimbadika amin' izay izy === V === * Valala manjohy: * Vatokely miara-mahita: === Z === == Jereo koa == * [[Lalao]] * [[Kilalao]] * [[Lisitry ny kilalao amin' ny teny malagasy]] * [[Kolontsaina malagasy]] * Teny mitovy endrika: ** [[Katra (teny mitovy endrika)|Katra]]: zavamaneno ([[korintsana]]), zavamaniry (''[[Caesalpinia bonducella]]'', ''[[Capparis spinosa]] var. pyracantha''), [[fitaovan-dakozia]] (vita amin' ny [[akoram-boanio]]). ** [[Vatokely (teny mitovy endrika)|Vatokely]]: poti-bato na ampaham-bato; zavamaniry (''[[Filicium decipiens]]'', ''[[Tina striata]]'') jq81nvqzucjra5q9o6znamgsp4ho7n2 1137027 1136997 2026-05-01T16:25:39Z Thelezifor 15140 /* Jereo koa */ 1137027 wikitext text/x-wiki Inty ny '''lisitry ny lalao amin' ny teny malagasy'''. Ny hoe "lalao" eto dia hetsika ara-batana na ara-tsaina aza, izay misy fandaminana mba ho fialam-boly, izay mety hantsoina hoe "kilalao" ihany koa. Notondroina manokana amin' ny hoe "[[kilalao]]" ny zavatra azo tsapain-tanana ka lalaovina. Ny [[saribakoly]] dia kilalao fa ny [[kizanajanaka]] kosa dia lalao. == Lisitra == Inty ny lisitra izay hotohizina miandalana. Ny famaritana omena eto dia niainga avy amin' izay hita ao amin' ny ''Rakibolana malagasy'' nosoratan' i [[Régis Rajemisa Raolison|Rajemisa-Raolison Régis]], izay hasiana fanatsarana liandalana ihany koa. === A === * Anjaingy: Zavatra atao lohany amin' ny kilalao; kilalao fanaon' ny ankizilahy izay manao antsongoloka mitehina amin' ny tanana * [[Ankamantatra]]: * [[Ankitsapaka]]: * Antsavily: Tady ahantona ka mikipilipily na mivezivezy mitondra ny tena handroso na hihemotra * Antsefa: Kilalao isehoam-pahakingana amin' ny tanana izay alefa ka asandrahaka, toa mikainkona, mba hamelezana ny ankilany, izay manao toy izany koa: samy mikendry izay hahatratrarana ny an-daniny avy ny mpilalao * Asampinga: (na marakely) matson' ny ankizy manao fiaraha-mihetsika amin' ny [[ampinga]] sy hazo kely toa tehina solo-na [[lefona]] === B === === D === * Daka: Famelezana amin' ny tongotra, tsipaka * Diamanga: Kilalao ifamelezana amin' ny tongotra araka ny fomba manara-dalàna ary ilana tanjaka sy hakingana: ''Mamely diamanga''. Ny diamanga izay atao koa hoe daka dia kilalaon' ny zanak' Imerina indrindra, izay nifanaovana am-bakitany taloha fa vao taty aoriandriana no lasa kilalao nifanaovan' ny tsirairay; maro karazana ny diamanga, fa dimy no malaza indrindra: ny antsatoka, ny kapatokana, ny ambadika, ny kopala, ary ny antongomby === E === === F === * Fampanononana ankamantatra: * Fampitaha: Kilalao fanaon' ny ankizivavy izay mifaninana mba hahitana izay tsara tarehy sy mahay mandihy: mifanao andaniny roa izy ireo, ka samy mifidy tovovavy iray ravahany araka ny fahaizany avy. Rehefa vonona avy izy roa dia samy miseho ary samy rafitra mampiseho ny fahakingany mandihy avy: ny be sy ny maro no mitsara * Fanalafihana: * Fandroribola na fandraribola na fandroribahy: Kilalao ahitana ankizy mizara roa mifanao an-kilany sy an-daniny ka mifandrirotra tady lava iray; izay an-daniny tsy mahatohitra fa manaraka ny an-kilany no resy * Fanenjika: * [[Fangalampiery]]: Kilalaon' ny ankizy izay toy izao no fandehany: miafina ny maso fa misy anankiray kosa mitady ireo mpiery; ary dia izay hita voalohany amin' ireo indray no mitady; raha misy tsy hitan' ilay mpitady dia milaza "afa-po" izy, ka miseho ilay niery * [[Fanorona]]: Karazan-kilalaon-drazana malagasy fampiasan-tsaina atao eo amin' ny fafana izay vakivakin' ny tsipika mifanapatapaka ka amin' ny fiadian' ireny tsipika ireny no ametrahan' ny mpilalao roa tonta ny vatony mitovy isa; misy fanoron-telo, dimy ary ny an-tsivy, izay tena malaza ary fanaon' ny olon-dehibe indrindra === G === === H === * Hazakazaka: Fandehanana haingana, riotra === I === === J === === K === * Katra: Karazan-daolao fanaon' ny vehivavy sy ny ankizy: misy lavaka boribory maromaro laha-droa mifanitsy, ka vato roa isan-davaka no atao aminy; afindra zaraina amin' ny lavaka tsirairay ireo ka misy fotoana ahazoan' ny mpilalao ny vaton' ny an-kilany mifanitsy amin' ny azy; izay mahatapitra ny vaton' ny anankiray aloha araka izany no mandresy * [[Katro]]: * Kifanimpanina: Lalaon' ny ankizy mihodinkodina ka avy eo dia fanina sy mivembena * Kindriandriana: Lalaon-jazavavy kely misy solon' olona vita amin' ny tomaboha (ny lehilahy tomaboha lavalava, ny vehivavy tomaboha boribory) miaina ao an-tokantrano * Kiombiomby: Lalao fanaon' ny ankizilahy, izay ahitana ny iray amin' izy ireo mody atao omby mandrifatra ka manenjika ny sasany * Kitaritarika: * Kivarivary: Tsilalaon' ny ankizy manao nahandrohandro ka vovoka no ataony solon' ny vary * Kizanajanaka: Sariolona na saribakoly ataon' ny ankizy, indrindra ny ankizivavy, lalao sy lazainy fa zanany ka babeny na trotroiny === L === === M === * [[Moraingy]]: Haiady nentin-drazana izay mbola fanao any amin' ny faritra sasany eto Madagasikara === O === === P === * Piarapiara: Lalaon' ankizy mifampilanja na manao kilanjalanja ka ny tanana mifandika eo anoloana no ilanjan' ny zaza roa ny anankiray fahatelo === R === * Rabòka: Kilalaon' ankizy isehoan-kakingana sy hafainganam-pandeha: misy ankizy iray izay atao hoe boka; manenjika ny ankizy rehetra eo izy, ka izay voakasiny dia boka misolo azy indray. Indraindray kosa anefa raha mitaingim-bato ireo enjehina, na toerana voatondro tsy hahaboka, dia tsy boka na dia voakasika aza: atao hoe tsibohaboka ny anaran' ilay kilalao amin' izany * Ralanitra: * Raosijamba: === S === * Savoandanitra: === T === * Tanisa: Kilalao enti-manisa ka toy izao no fanao izany: atsipy ambony ny vatokely, dia tantazana amim-pahakingana tsy avala ho latsaka ary dia atsipy haingana indray, ary dia toy izany hatrany hatrany * Tapîka: Kilalao ifanaovan' ny ankizy manao izay hianjeran' ny zavatra eny an-tanan' ny namany amin' ny fipehana azy, ka raha latsaka dia lasany na isasahana aminy * Tolona: Fifampibedana hifandavo; fifandraisana hanao izay hampianjera ny andaniny * Tongo-dovia: Fomba fijoro amin' ny tongotra an' ila fotsiny ihany, izany hoe ny tongotra iray mijoro, ny ilany akarina mivonkina * Totohondry: * [[Tsikonina]]: Kilalao fanaon' ny ankizy taloha rehefa tonga ny fety lehibe toy ny fetim-pirenena: izy ireo no mahandro ny sakafony eny ankalamanjana, indraindray amin' ny vilany na fitaovana kely antonona azy * Tsingolobatita: Karazan-dalao fanaon' ny ankizy: ny lohany ataony ambany ary ny tongony ambony * Tsipilavaka: Vato fisapisaka boribory atsipin' ny ankizy mba hiditra amin' ny lavaka na amin' ny faritra iray ka izay mahatafiditra no mahazo ny loka * Tsobato * Tsontsori-mamba: Fianjerana ao anaty rano, ka ny loha no alefa aloha; kilalaon' ankizilahy: atao mifampidipiditra ao anelakela-pen' ny namana avy ny lohan' ny tsirairay dia mitsimbadimbadika amin' izay izy === V === * Valala manjohy: * Vatokely miara-mahita: === Z === == Jereo koa == * [[Lalao]] * [[Kilalao]] * [[Lisitry ny kilalao amin' ny teny malagasy]] * [[Kolontsaina malagasy]] * Teny mitovy endrika: ** [[Katra (teny mitovy endrika)|Katra]]: zavamaneno ([[korintsana]]), zavamaniry (''[[Caesalpinia bonducella]]'', ''[[Capparis spinosa]] var. pyracantha''), [[fitaovan-dakozia]] (vita amin' ny akoram-[[Voanio|boanio]]). ** [[Vatokely (teny mitovy endrika)|Vatokely]]: poti-bato na ampaham-bato; zavamaniry (''[[Filicium decipiens]]'', ''[[Tina striata]]'') eavsh2uhpncdov5rk2wwf8fh4iry7u3 1137056 1137027 2026-05-02T05:09:59Z ~2026-96630-1 38575 Nanitsy tsipelina 1137056 wikitext text/x-wiki Inty ny '''lisitry ny lalao amin' ny teny malagasy'''. Ny hoe "lalao" eto dia hetsika ara-batana na ara-tsaina aza, izay misy fandaminana mba ho fialam-boly, izay mety hantsoina hoe "kilalao" ihany koa. Notondroina manokana amin' ny hoe "[[kilalao]]" ny zavatra azo tsapain-tanana ka lalaovina. Ny [[saribakoly]] dia kilalao fa ny [[kizanajanaka]] kosa dia lalao. == Lisitra == Inty ny lisitra izay hotohizina miandalana. Ny famaritana omena eto dia niainga avy amin' izay hita ao amin' ny ''Rakibolana malagasy'' nosoratan' i [[Régis Rajemisa Raolison|Rajemisa-Raolison Régis]], izay hasiana fanatsarana miandalana ihany koa. === A === * Anjaingy: Zavatra atao lohany amin' ny kilalao; kilalao fanaon' ny ankizilahy izay manao antsongoloka mitehina amin' ny tanana * [[Ankamantatra]]: * [[Ankitsapaka]]: * Antsavily: Tady ahantona ka mikipilipily na mivezivezy mitondra ny tena handroso na hihemotra * Antsefa: Kilalao isehoam-pahakingana amin' ny tanana izay alefa ka asandrahaka, toa mikainkona, mba hamelezana ny ankilany, izay manao toy izany koa: samy mikendry izay hahatratrarana ny an-daniny avy ny mpilalao * Asampinga: (na marakely) matson' ny ankizy manao fiaraha-mihetsika amin' ny [[ampinga]] sy hazo kely toa tehina solo-na [[lefona]] === B === === D === * Daka: Famelezana amin' ny tongotra, tsipaka * Diamanga: Kilalao ifamelezana amin' ny tongotra araka ny fomba manara-dalàna ary ilana tanjaka sy hakingana: ''Mamely diamanga''. Ny diamanga izay atao koa hoe daka dia kilalaon' ny zanak' Imerina indrindra, izay nifanaovana am-bakitany taloha fa vao taty aoriandriana no lasa kilalao nifanaovan' ny tsirairay; maro karazana ny diamanga, fa dimy no malaza indrindra: ny antsatoka, ny kapatokana, ny ambadika, ny kopala, ary ny antongomby === E === === F === * Fampanononana ankamantatra: * Fampitaha: Kilalao fanaon' ny ankizivavy izay mifaninana mba hahitana izay tsara tarehy sy mahay mandihy: mifanao andaniny roa izy ireo, ka samy mifidy tovovavy iray ravahany araka ny fahaizany avy. Rehefa vonona avy izy roa dia samy miseho ary samy rafitra mampiseho ny fahakingany mandihy avy: ny be sy ny maro no mitsara * Fanalafihana: * Fandroribola na fandraribola na fandroribahy: Kilalao ahitana ankizy mizara roa mifanao an-kilany sy an-daniny ka mifandrirotra tady lava iray; izay an-daniny tsy mahatohitra fa manaraka ny an-kilany no resy * Fanenjika: * [[Fangalampiery]]: Kilalaon' ny ankizy izay toy izao no fandehany: miafina ny maso fa misy anankiray kosa mitady ireo mpiery; ary dia izay hita voalohany amin' ireo indray no mitady; raha misy tsy hitan' ilay mpitady dia milaza "afa-po" izy, ka miseho ilay niery * [[Fanorona]]: Karazan-kilalaon-drazana malagasy fampiasan-tsaina atao eo amin' ny fafana izay vakivakin' ny tsipika mifanapatapaka ka amin' ny fiadian' ireny tsipika ireny no ametrahan' ny mpilalao roa tonta ny vatony mitovy isa; misy fanoron-telo, dimy ary ny an-tsivy, izay tena malaza ary fanaon' ny olon-dehibe indrindra === G === === H === * Hazakazaka: Fandehanana haingana, riotra === I === === J === === K === * Katra: Karazan-daolao fanaon' ny vehivavy sy ny ankizy: misy lavaka boribory maromaro laha-droa mifanitsy, ka vato roa isan-davaka no atao aminy; afindra zaraina amin' ny lavaka tsirairay ireo ka misy fotoana ahazoan' ny mpilalao ny vaton' ny an-kilany mifanitsy amin' ny azy; izay mahatapitra ny vaton' ny anankiray aloha araka izany no mandresy * [[Katro]]: * Kifanimpanina: Lalaon' ny ankizy mihodinkodina ka avy eo dia fanina sy mivembena * Kindriandriana: Lalaon-jazavavy kely misy solon' olona vita amin' ny tomaboha (ny lehilahy tomaboha lavalava, ny vehivavy tomaboha boribory) miaina ao an-tokantrano * Kiombiomby: Lalao fanaon' ny ankizilahy, izay ahitana ny iray amin' izy ireo mody atao omby mandrifatra ka manenjika ny sasany * Kitaritarika: * Kivarivary: Tsilalaon' ny ankizy manao nahandrohandro ka vovoka no ataony solon' ny vary * Kizanajanaka: Sariolona na saribakoly ataon' ny ankizy, indrindra ny ankizivavy, lalao sy lazainy fa zanany ka babeny na trotroiny === L === === M === * [[Moraingy]]: Haiady nentin-drazana izay mbola fanao any amin' ny faritra sasany eto Madagasikara === O === === P === * Piarapiara: Lalaon' ankizy mifampilanja na manao kilanjalanja ka ny tanana mifandika eo anoloana no ilanjan' ny zaza roa ny anankiray fahatelo === R === * Rabòka: Kilalaon' ankizy isehoan-kakingana sy hafainganam-pandeha: misy ankizy iray izay atao hoe boka; manenjika ny ankizy rehetra eo izy, ka izay voakasiny dia boka misolo azy indray. Indraindray kosa anefa raha mitaingim-bato ireo enjehina, na toerana voatondro tsy hahaboka, dia tsy boka na dia voakasika aza: atao hoe tsibohaboka ny anaran' ilay kilalao amin' izany * Ralanitra: * Raosijamba: === S === * Savoandanitra: === T === * Tanisa: Kilalao enti-manisa ka toy izao no fanao izany: atsipy ambony ny vatokely, dia tantazana amim-pahakingana tsy avala ho latsaka ary dia atsipy haingana indray, ary dia toy izany hatrany hatrany * Tapîka: Kilalao ifanaovan' ny ankizy manao izay hianjeran' ny zavatra eny an-tanan' ny namany amin' ny fipehana azy, ka raha latsaka dia lasany na isasahana aminy * Tolona: Fifampibedana hifandavo; fifandraisana hanao izay hampianjera ny andaniny * Tongo-dovia: Fomba fijoro amin' ny tongotra an' ila fotsiny ihany, izany hoe ny tongotra iray mijoro, ny ilany akarina mivonkina * Totohondry: * [[Tsikonina]]: Kilalao fanaon' ny ankizy taloha rehefa tonga ny fety lehibe toy ny fetim-pirenena: izy ireo no mahandro ny sakafony eny ankalamanjana, indraindray amin' ny vilany na fitaovana kely antonona azy * Tsingolobatita: Karazan-dalao fanaon' ny ankizy: ny lohany ataony ambany ary ny tongony ambony * Tsipilavaka: Vato fisapisaka boribory atsipin' ny ankizy mba hiditra amin' ny lavaka na amin' ny faritra iray ka izay mahatafiditra no mahazo ny loka * Tsobato * Tsontsori-mamba: Fianjerana ao anaty rano, ka ny loha no alefa aloha; kilalaon' ankizilahy: atao mifampidipiditra ao anelakela-pen' ny namana avy ny lohan' ny tsirairay dia mitsimbadimbadika amin' izay izy === V === * Valala manjohy: * Vatokely miara-mahita: === Z === == Jereo koa == * [[Lalao]] * [[Kilalao]] * [[Lisitry ny kilalao amin' ny teny malagasy]] * [[Kolontsaina malagasy]] * Teny mitovy endrika: ** [[Katra (teny mitovy endrika)|Katra]]: zavamaneno ([[korintsana]]), zavamaniry (''[[Caesalpinia bonducella]]'', ''[[Capparis spinosa]] var. pyracantha''), [[fitaovan-dakozia]] (vita amin' ny akoram-[[Voanio|boanio]]). ** [[Vatokely (teny mitovy endrika)|Vatokely]]: poti-bato na ampaham-bato; zavamaniry (''[[Filicium decipiens]]'', ''[[Tina striata]]'') 2v40lsx3f8wz8iyek1mv61glv8tobtt Caesalpinia bonduc 0 299399 1136990 1136986 2026-05-01T12:41:42Z Thelezifor 15140 1136990 wikitext text/x-wiki [[Sary:Caesalpinia bonduc flowers W IMG 6707.jpg|vignette|294x294px|Vonin' ny ''Caesalpinia bonduc'']] Ny '''''Caesalpinia bonduc''''' na '''''Caesalpinia bonducella''''' dia karazana [[hazobotry]] mianika be tsilo, ao amin' ny fianakaviana ''[[Fabaceae]]'', zana-pianakaviana ''[[Caesalpinioideae]]'', any amin' ny faritra mafana. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''fananomahery''', '''katra''', '''tsiafakomby''', na '''vatolalaka'''. Malaza ho zavamaniry fanao fanafody nentim-paharazana izy io, indrindra fa ny [[Ayurveda]], amin' ny fampiasana ny vihim-boany mafy, volondavenona, toa maso. == Famariparitana == [[Sary:Caesalpinia bonduc leaves 1.jpg|ankavia|vignette|207x207px|Ravin' ny ''Caesalpinia bonduc'']] Hazobotry manana rantsana mianika izay mety mahatratra halava 6 m raha misy tohana ianihany ny ''Caesalpinia bonduc''. Feno tsilo maranitra sy mifaingoka ny tenany manontolo. === Vony === [[Sary:Caesalpinia bonduc inflo.jpg|vignette|208x208px|Vondrombonin' ny ''Caesalpinia bonduc'']] Mamokatra voniny mavo mivondrona izy io. === Voa === [[Sary:Caesalpinia bonduc fruit W IMG 6698.jpg|ankavia|vignette|207x207px|Pepan' ny ''Caesalpinia bonduc'']] [[Sary:Cayos pict089.jpg|vignette|207x207px|Pepa misokatra sy vihim-boan' ny ''Caesalpinia bonduc'']] [[Sary:Cayos pict088.jpg|vignette|207x207px|Pepa misokatra sy vihim-boan' ny ''Caesalpinia bonduc'']] Rakotra tsilo henjana ny [[Pepa|pepany]] misy [[vihim-boa]] malama iray na roa, mibikan' atody, izay fantatra amin' ny lokony volondavenona manopy manga. == Faritra sy toerana ahitana azy == Any amin' ny morontsiraka sy akaiky morontsiraka amin' ny faritra trôpikaly ([[Afrika]], [[Azia]], [[Ôseania]]) no tena ahitana ny ''Caesalpinia bonduc''. Afaka mitsingevana ela ao anaty ranomasina ny vihim-boany nefa mbola afaka maniry ihany. == Fampiasana == [[Sary:Starr 080610-8398 Caesalpinia bonduc.jpg|ankavia|vignette|276x276px|Rantsana sy ravin' ny ''Caesalpinia bonduc'']] Ampiasaina amin' ny fitsaboana nentim-paharazana ny faritra rehetra amin' ny ''Caesalpinia bonduc'' (fakany, hodiny, raviny, vihim-boany). Itsaboana ny tazo sy ny tazomoka izy. Ampiasaina koa ho an' ny fahasalaman' ny vehivavy: ao amin' ny fitsaboana [[Ayurveda]] dia ampiasaina ity zavalaniry ity mba hifehezana ny tsingerin' ny [[fadimbolana]] sy hanamaivanana ny aretin' ny [[fihary atodinaina]] misy kista ([[:fr:Syndrome_des_ovaires_polykystiques_(SOPK)|SOPK]]). Itsaboana ny aretin' ny [[fandevonan-kanina]] sy fanaintainana ary ny mamaivay koa izy io sady manala kankana an-tsinay. Eo am-pandinihana ny toetra izay afaka miady amin' ny [[diabeta]] sy amin' ny oksida ary amin' ny fivontosana mihitsy aza. == Jereo koa == * ''[[Caesalpinia]]'' * [[Katra (teny mitovy endrika)]]: ''Caesalpinia bonduc'', ''[[Capparis spinosa]]'' * Tsiafakomby: ''Caesalpinia bonduc'', ''[[Biancaea decapetala]]'' (na ''Caesalpinia sepiaria''), ''[[Mezoneurum hildebrandtii]]'' c4h1pdgcorgvsbuhye9e1490qdp4c4m 1136999 1136990 2026-05-01T13:25:47Z Thelezifor 15140 1136999 wikitext text/x-wiki [[Sary:Caesalpinia bonduc flowers W IMG 6707.jpg|vignette|294x294px|Vonin' ny ''Caesalpinia bonduc'']] Ny '''''Caesalpinia bonduc''''' na '''''Caesalpinia bonducella''''' dia karazana [[hazobotry]] mianika be tsilo, ao amin' ny fianakaviana ''[[Fabaceae]]'', zana-pianakaviana ''[[Caesalpinioideae]]'', any amin' ny faritra mafana. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''fananomahery''', '''katra''', '''tsiafakomby''', na '''vatolalaka'''. Malaza ho zavamaniry fanao fanafody nentim-paharazana izy io, indrindra fa ny [[Ayurveda]], amin' ny fampiasana ny vihim-boany mafy, volondavenona, toa maso. == Famariparitana == [[Sary:Caesalpinia bonduc leaves 1.jpg|ankavia|vignette|207x207px|Ravin' ny ''Caesalpinia bonduc'']] Hazobotry manana rantsana mianika izay mety mahatratra halava 6 m raha misy tohana ianihany ny ''Caesalpinia bonduc''. Feno tsilo maranitra sy mifaingoka ny tenany manontolo. === Vony === [[Sary:Caesalpinia bonduc inflo.jpg|vignette|208x208px|Vondrombonin' ny ''Caesalpinia bonduc'']] Mamokatra voniny mavo mivondrona izy io. === Voa === [[Sary:Caesalpinia bonduc fruit W IMG 6698.jpg|ankavia|vignette|207x207px|Pepan' ny ''Caesalpinia bonduc'']] [[Sary:Cayos pict089.jpg|vignette|207x207px|Pepa misokatra sy vihim-boan' ny ''Caesalpinia bonduc'']] [[Sary:Cayos pict088.jpg|vignette|207x207px|Pepa misokatra sy vihim-boan' ny ''Caesalpinia bonduc'']] Rakotra tsilo henjana ny [[Pepa|pepany]] misy [[vihim-boa]] malama iray na roa, mibikan' atody, izay fantatra amin' ny lokony volondavenona manopy manga. == Faritra sy toerana ahitana azy == Any amin' ny morontsiraka sy akaiky morontsiraka amin' ny faritra trôpikaly ([[Afrika]], [[Azia]], [[Ôseania]]) no tena ahitana ny ''Caesalpinia bonduc''. Afaka mitsingevana ela ao anaty ranomasina ny vihim-boany nefa mbola afaka maniry ihany. == Fampiasana == [[Sary:Starr 080610-8398 Caesalpinia bonduc.jpg|ankavia|vignette|276x276px|Rantsana sy ravin' ny ''Caesalpinia bonduc'']] Ampiasaina amin' ny fitsaboana nentim-paharazana ny faritra rehetra amin' ny ''Caesalpinia bonduc'' (fakany, hodiny, raviny, vihim-boany). Itsaboana ny tazo sy ny tazomoka izy. Ampiasaina koa ho an' ny fahasalaman' ny vehivavy: ao amin' ny fitsaboana [[Ayurveda]] dia ampiasaina ity zavalaniry ity mba hifehezana ny tsingerin' ny [[fadimbolana]] sy hanamaivanana ny aretin' ny [[fihary atodinaina]] misy kista ([[:fr:Syndrome_des_ovaires_polykystiques_(SOPK)|SOPK]]). Itsaboana ny aretin' ny [[fandevonan-kanina]] sy fanaintainana ary ny mamaivay koa izy io sady manala kankana an-tsinay. Eo am-pandinihana ny toetra izay afaka miady amin' ny [[diabeta]] sy amin' ny oksida ary amin' ny fivontosana mihitsy aza. == Jereo koa == * ''[[Caesalpinia]]'' * [[Katra (teny mitovy endrika)]]: ''Caesalpinia bonduc'', ''[[Capparis spinosa]]'' * Tsiafakomby: ''Caesalpinia bonduc'', ''[[Biancaea decapetala]]'' (na ''Caesalpinia sepiaria''), ''[[Caesalpinia hildebrandtii]]'' (na ''Mezoneurum hildebrandtii'') 1kc43ohh8n6rc2hsnidzwxkqablm0hs Capparis spinosa 0 299402 1136988 2026-05-01T12:36:07Z Thelezifor 15140 Karazan-javamaniry ao amn' ny fianakaviana Capparaceae 1136988 wikitext text/x-wiki [[Sary:Flowering caper plant.jpg|vignette|442x442px|''Capparis spinosa'' mamelana]] Ny '''''Capparis spinosa''''' dia karazana hazobotry maniry any amin' ny faritra manodidjna an' i [[Mediteranea]] ao amn' ny fianakaviana ''[[Capparaceae]]''. Amin' ny teny malagasy izy io dia atao hoe '''basy''' na '''katra'''. Zavamaniry mafy be sy mora maniry amin' ny tany tsy lonaka sy be vato izy io. Hita maniry anelanelan' ny vato amin' ny rindrina tranainy ity zavamaniry ity mbola tanora. Tsy maharitra mihoatra ny andro iray ny voniny lehibe sy mamerovero. == Famariparitana == Hazobotry misy rantsana lava, mikirozaroza, volondavenona ny ''Capparis spinosa'', mahatratra iray metatra na mihoatra ny halavany. === Ravina === [[Sary:კაპარი Capparis spinosa Kapernstrauch.JPG|ankavia|vignette|207x207px|Ravina sy vony tsy vaky amin' ny ''Capparis spinosa'']] Mifandimby, feno, tsotra, boribory na mibikan' atody, matevina, maitso volondavenona ny ravin' ny ''Capparis spinosa'' izay misy [[tsilo]] mifaingoka eo amin' ny fotony. === Vony === [[Sary:Caper Flower in Behbahan, Iran.jpg|vignette|210x210px|Vonin' ny ''Capparis spinosa'']] Mipoitra eo am-pototry ny [[tangozan-dravina]] ary manana tangozany lava sy matevina ny voniny fotsy na indraindray mavokely, ary 50 hatramin' ny 70 mm ny halavany. Miisa efatra ny [[ravimbony]] mibikan' atody sy maitso, ary efatra ohany koa sy [[felambony]] mavokely somary mibikan' atod sady lehibe, ary lava ny lahimbony volomparasy maro izay mivoaka any ivelan' ny [[vondrom-pelambony]]. === Voa === [[Sary:Frutto di cappero con semi.jpg|ankavia|vignette|206x206px|Voan' ny ''Capparis spinosa'']] Miendrika atody, lehibe sy nofosana, hatramin' ny 50 mm ny halavany, entin' ny tangozany lava ny voan' ny ''Capparis spinosa''. == Tsinjara toerana == Ny ''Capparis spinosa'' dia fahita any amin' ny faritra manodidina an' i [[Ranomasina Mediteranea|Mediteranea]], ary hita koa avy any amin' ny morontsirak' i [[Ranomasimbe Atlantika|Atlantika]] ao amin' ny [[Vondronosy Canarias]] sy [[Marôka]] ka hatrany amin' ny [[Ranomasina Mainty]] any [[Krimea]] sy [[Armenia]], ary hatrany amin' ny [[Ranomasina Kaspiana|Ranomasina]] [[Ranomasina Kaspiana|Kaspiana]] any [[Iràna]]. Maniry any [[Afrika Avaratra]], any [[Afrika Atsinanana]], any [[Eorôpa]] mediteraneana, ary any [[Azia Andrefana]] izy io. Nentina any amin' ny firenena maro manana toetany mediteraneana toa an' i [[California]] ([[Etazonia]]) sy [[Aostralia]] izy io ary lasa maniry hoazy. == Zana-karazana == Indreto ny zana-karazan' ny ''Capparis spinosa'': * ''Capparis spinosa'' var ''spinosa'' * ''Capparis spinosa'' var ''inermis'' * ''Capparis spinosa'' subsp. ''rupestris'' == Fampiasana == === Sakafo === [[Sary:Capers jar.jpg|vignette|230x230px|Kapra]] [[Sary:Kapernblaettersalat auf Rhodos.JPG|ankavia|vignette|207x207px|Ny ravin' ny ''Capparis spinosa'' dia atao salady any [[Nosy Rhodos|Rhodes]].]] Ambolena ny ny ''Capparis spinosa'' mba hahazoana ny felany mbola tsy misokatra, izay alona anaty vinaingitra hahazoana zavatra fanatsarana tsiron-tsakafo ao amin'ny nahandro mediteraneana ([[Kiprôsy|Kipra]] sy [[Italia]]). Ampiasaina amin' ny fandrahoan-tsakafo koa ny voany. === Fitsaboana === Ampiasaina ho fampihenana fanaintainana, hitsaboana aretina amin' ny vavony sy tsinay, ary ho fampamaniana ny hoditry ny ny ''Capparis spinosa''. Alaina amin' ny fararano sy hamainina hampiasaina any aoriana ny hodiny. Ampiasaina hanafangana ny fiasan' ny tsinay sy hanentanana ny fahazotoan-komana ny voniny mbola tsy vaky. Ampiasaina ety ivelan' ny vatana koa ity zavamaniry ity amin' ny fitsaboana ny areti-maso sy ho fisorohana ny [[katarakta]]. Ampiasaina ety ivelany mba hitsaboana ny kaikitry ny bibikely sy ny mangidihidy amin' ny hoditra ny raviny nahorona sy nohamandoina amin' ny rano kely na nokosehina. == Jereo koa == ez3dksh4mf9vhu5ryuscshmpn1t76s8 1136989 1136988 2026-05-01T12:39:50Z Thelezifor 15140 Jereo koa 1136989 wikitext text/x-wiki [[Sary:Flowering caper plant.jpg|vignette|442x442px|''Capparis spinosa'' mamelana]] Ny '''''Capparis spinosa''''' dia karazana hazobotry maniry any amin' ny faritra manodidjna an' i [[Mediteranea]] ao amn' ny fianakaviana ''[[Capparaceae]]''. Amin' ny teny malagasy izy io dia atao hoe '''basy''' na '''katra'''. Zavamaniry mafy be sy mora maniry amin' ny tany tsy lonaka sy be vato izy io. Hita maniry anelanelan' ny vato amin' ny rindrina tranainy ity zavamaniry ity mbola tanora. Tsy maharitra mihoatra ny andro iray ny voniny lehibe sy mamerovero. == Famariparitana == Hazobotry misy rantsana lava, mikirozaroza, volondavenona ny ''Capparis spinosa'', mahatratra iray metatra na mihoatra ny halavany. === Ravina === [[Sary:კაპარი Capparis spinosa Kapernstrauch.JPG|ankavia|vignette|207x207px|Ravina sy vony tsy vaky amin' ny ''Capparis spinosa'']] Mifandimby, feno, tsotra, boribory na mibikan' atody, matevina, maitso volondavenona ny ravin' ny ''Capparis spinosa'' izay misy [[tsilo]] mifaingoka eo amin' ny fotony. === Vony === [[Sary:Caper Flower in Behbahan, Iran.jpg|vignette|210x210px|Vonin' ny ''Capparis spinosa'']] Mipoitra eo am-pototry ny [[tangozan-dravina]] ary manana tangozany lava sy matevina ny voniny fotsy na indraindray mavokely, ary 50 hatramin' ny 70 mm ny halavany. Miisa efatra ny [[ravimbony]] mibikan' atody sy maitso, ary efatra ohany koa sy [[felambony]] mavokely somary mibikan' atod sady lehibe, ary lava ny lahimbony volomparasy maro izay mivoaka any ivelan' ny [[vondrom-pelambony]]. === Voa === [[Sary:Frutto di cappero con semi.jpg|ankavia|vignette|206x206px|Voan' ny ''Capparis spinosa'']] Miendrika atody, lehibe sy nofosana, hatramin' ny 50 mm ny halavany, entin' ny tangozany lava ny voan' ny ''Capparis spinosa''. == Tsinjara toerana == Ny ''Capparis spinosa'' dia fahita any amin' ny faritra manodidina an' i [[Ranomasina Mediteranea|Mediteranea]], ary hita koa avy any amin' ny morontsirak' i [[Ranomasimbe Atlantika|Atlantika]] ao amin' ny [[Vondronosy Canarias]] sy [[Marôka]] ka hatrany amin' ny [[Ranomasina Mainty]] any [[Krimea]] sy [[Armenia]], ary hatrany amin' ny [[Ranomasina Kaspiana|Ranomasina]] [[Ranomasina Kaspiana|Kaspiana]] any [[Iràna]]. Maniry any [[Afrika Avaratra]], any [[Afrika Atsinanana]], any [[Eorôpa]] mediteraneana, ary any [[Azia Andrefana]] izy io. Nentina any amin' ny firenena maro manana toetany mediteraneana toa an' i [[California]] ([[Etazonia]]) sy [[Aostralia]] izy io ary lasa maniry hoazy. == Zana-karazana == Indreto ny zana-karazan' ny ''Capparis spinosa'': * ''Capparis spinosa'' var ''spinosa'' * ''Capparis spinosa'' var ''inermis'' * ''Capparis spinosa'' subsp. ''rupestris'' == Fampiasana == === Sakafo === [[Sary:Capers jar.jpg|vignette|230x230px|Kapra]] [[Sary:Kapernblaettersalat auf Rhodos.JPG|ankavia|vignette|207x207px|Ny ravin' ny ''Capparis spinosa'' dia atao salady any [[Nosy Rhodos|Rhodes]].]] Ambolena ny ny ''Capparis spinosa'' mba hahazoana ny felany mbola tsy misokatra, izay alona anaty vinaingitra hahazoana zavatra fanatsarana tsiron-tsakafo ao amin'ny nahandro mediteraneana ([[Kiprôsy|Kipra]] sy [[Italia]]). Ampiasaina amin' ny fandrahoan-tsakafo koa ny voany. === Fitsaboana === Ampiasaina ho fampihenana fanaintainana, hitsaboana aretina amin' ny vavony sy tsinay, ary ho fampamaniana ny hoditry ny ny ''Capparis spinosa''. Alaina amin' ny fararano sy hamainina hampiasaina any aoriana ny hodiny. Ampiasaina hanafangana ny fiasan' ny tsinay sy hanentanana ny fahazotoan-komana ny voniny mbola tsy vaky. Ampiasaina ety ivelan' ny vatana koa ity zavamaniry ity amin' ny fitsaboana ny areti-maso sy ho fisorohana ny [[katarakta]]. Ampiasaina ety ivelany mba hitsaboana ny kaikitry ny bibikely sy ny mangidihidy amin' ny hoditra ny raviny nahorona sy nohamandoina amin' ny rano kely na nokosehina. == Jereo koa == * ''[[Capparis]]'' * [[Katra (teny mitovy endrika)]]: ''[[Caesalpinia bonduc]]'', ''Capparis spinosa'' 9nkralaqhkox5x1fq9xpu6gn7im02nb Caesalpinia 0 299403 1136991 2026-05-01T12:59:32Z Thelezifor 15140 Antokon-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana Caesalpiniaceae na Fabaceae 1136991 wikitext text/x-wiki [[Sary:Caesalpinia Pulcherrima at islamic university kushtia - 8.jpg|vignette|350x350px|''[[Caesalpinia pulcherrima]]'']] Ny '''''Caesalpinia''''' dia antokon-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Caesalpiniaceae]]'' araka ny [[fanasokajiana klasika]], na ao amin' ny fianakaviana ''[[Fabaceae]]'' (zana-pianakaviana ''[[Caesalpinioideae]]'') araka ny [[Fanasokajiana filôjenetika|fanasokajiana]] [[Fanasokajiana filôjenetika|filôjenetika]]. Karazana fantatra indrindra ny ''[[Caesalpinia pulcherrima]]''. Maro ny Karazana tao aminy no nafindra tamin' ny taona 2016 ho any amin' ny antoko ''[[Biancaea]], Cenostigma, Coulteria, Denisophytum, Erythrostemon, Gelrebia, Guilandina, Hoffmannseggia, Libidibia, Mezoneuron, Paubrasilia, Pomaria,'' ary ''[[Tara (antokon-javamaniry)|Tara]]''. == Lisitry ny karazana == Karazana manodidina ny 10 no ekena amin' izao fotoana izao: * ''Caesalpinia anacantha'' <small>Urb.</small> * ''Caesalpinia bahamensis'' <small>Lam.</small> * ''Caesalpinia barahonensis'' <small>Urb.</small> * ''[[Caesalpinia bonduc]]'' * ''Caesalpinia brasiliensis'' <small>L.</small> * ''Caesalpinia cassioides'' <small>Willd.</small> * ''Caesalpinia domingensis'' <small>Urb.</small> * ''Caesalpinia monensis'' <small>Britton</small> * ''Caesalpinia nipensis'' <small>Urb.</small> * ''[[Caesalpinia pulcherrima]]'' <small>(L.) Sw.</small> * ''Caesalpinia secundiflora'' <small>Urb.</small> === Karazana nafindra === * ''Caesalpinia sepiaria'' → ''[[Biancaea decapetala]]'' -- manongo, roimbazaha, roimemy, roinaombalahy, roinombilahy, roinomby, tsiafakaombe, tsiafakomby 38oeucnp9ygfv693u27cwq5btf3mlve 1136994 1136991 2026-05-01T13:05:40Z Thelezifor 15140 1136994 wikitext text/x-wiki [[Sary:Caesalpinia Pulcherrima at islamic university kushtia - 8.jpg|vignette|350x350px|''[[Caesalpinia pulcherrima]]'']] Ny '''''Caesalpinia''''' dia antokon-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Caesalpiniaceae]]'' araka ny [[fanasokajiana klasika]], na ao amin' ny fianakaviana ''[[Fabaceae]]'' (zana-pianakaviana ''[[Caesalpinioideae]]'') araka ny [[Fanasokajiana filôjenetika|fanasokajiana]] [[Fanasokajiana filôjenetika|filôjenetika]]. Karazana fantatra indrindra ny ''[[Caesalpinia pulcherrima]]''. Maro ny Karazana tao aminy no nafindra tamin' ny taona 2016 ho any amin' ny antoko ''[[Biancaea]], Cenostigma, Coulteria, Denisophytum, Erythrostemon, Gelrebia, Guilandina, Hoffmannseggia, Libidibia, Mezoneuron, Paubrasilia, Pomaria,'' ary ''[[Tara (antokon-javamaniry)|Tara]]''. == Lisitry ny karazana == Karazana manodidina ny 10 no ekena amin' izao fotoana izao: * ''Caesalpinia anacantha'' <small>Urb.</small> * ''Caesalpinia bahamensis'' <small>Lam.</small> * ''Caesalpinia barahonensis'' <small>Urb.</small> * ''[[Caesalpinia bonduc]]'' -- fananomahery, katra, tsiafakomby, na vatolalaka * ''Caesalpinia brasiliensis'' <small>L.</small> * ''Caesalpinia cassioides'' <small>Willd.</small> * ''Caesalpinia domingensis'' <small>Urb.</small> * ''Caesalpinia monensis'' <small>Britton</small> * ''Caesalpinia nipensis'' <small>Urb.</small> * ''[[Caesalpinia pulcherrima]]'' <small>(L.) Sw.</small> * ''Caesalpinia secundiflora'' <small>Urb.</small> === Karazana nafindra === * ''Caesalpinia sepiaria'' → ''[[Biancaea decapetala]]'' -- manongo, roimbazaha, roimemy, roinaombalahy, roinombilahy, roinomby, tsiafakaombe, tsiafakomby r9vnv73r0t4pmkdo5arhkyf4cp9o4w4 1136995 1136994 2026-05-01T13:07:58Z Thelezifor 15140 lisitra 1136995 wikitext text/x-wiki [[Sary:Caesalpinia Pulcherrima at islamic university kushtia - 8.jpg|vignette|350x350px|''[[Caesalpinia pulcherrima]]'']] Ny '''''Caesalpinia''''' dia antokon-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Caesalpiniaceae]]'' araka ny [[fanasokajiana klasika]], na ao amin' ny fianakaviana ''[[Fabaceae]]'' (zana-pianakaviana ''[[Caesalpinioideae]]'') araka ny [[Fanasokajiana filôjenetika|fanasokajiana]] [[Fanasokajiana filôjenetika|filôjenetika]]. Karazana fantatra indrindra ny ''[[Caesalpinia pulcherrima]]''. Maro ny Karazana tao aminy no nafindra tamin' ny taona 2016 ho any amin' ny antoko ''[[Biancaea]], Cenostigma, Coulteria, Denisophytum, Erythrostemon, Gelrebia, Guilandina, Hoffmannseggia, Libidibia, Mezoneuron, Paubrasilia, Pomaria,'' ary ''[[Tara (antokon-javamaniry)|Tara]]''. == Lisitry ny karazana == Karazana manodidina ny 10 no ekena amin' izao fotoana izao (''[[Plants of the World Online]]''): * ''Caesalpinia anacantha'' <small>Urb.</small> * ''Caesalpinia bahamensis'' <small>Lam.</small> * ''Caesalpinia barahonensis'' <small>Urb.</small> * ''[[Caesalpinia bonduc]]'' -- fananomahery, katra, tsiafakomby, na vatolalaka * ''Caesalpinia brasiliensis'' <small>L.</small> * ''Caesalpinia cassioides'' <small>Willd.</small> * ''Caesalpinia domingensis'' <small>Urb.</small> * ''Caesalpinia monensis'' <small>Britton</small> * ''Caesalpinia nipensis'' <small>Urb.</small> * ''[[Caesalpinia pulcherrima]]'' <small>(L.) Sw.</small> * ''Caesalpinia secundiflora'' <small>Urb.</small> === Karazana nafindra === * ''Caesalpinia sepiaria'' → ''[[Biancaea decapetala]]'' -- manongo, roimbazaha, roimemy, roinaombalahy, roinombilahy, roinomby, tsiafakaombe, tsiafakomby 361xktpm7jfsmpja8cr2jsils06itdx 1136996 1136995 2026-05-01T13:11:45Z Thelezifor 15140 1136996 wikitext text/x-wiki [[Sary:Caesalpinia Pulcherrima at islamic university kushtia - 8.jpg|vignette|350x350px|''[[Caesalpinia pulcherrima]]'']] Ny '''''Caesalpinia''''' dia antokon-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Caesalpiniaceae]]'' araka ny [[fanasokajiana klasika]], na ao amin' ny fianakaviana ''[[Fabaceae]]'' (zana-pianakaviana ''[[Caesalpinioideae]]'') araka ny [[Fanasokajiana filôjenetika|fanasokajiana]] [[Fanasokajiana filôjenetika|filôjenetika]]. Karazana fantatra indrindra ny ''[[Caesalpinia pulcherrima]]''. Maro ny Karazana tao aminy no nafindra tamin' ny taona 2016 ho any amin' ny antoko ''[[Biancaea]], Cenostigma, Coulteria, Denisophytum, Erythrostemon, Gelrebia, Guilandina, Hoffmannseggia, Libidibia, Mezoneuron, Paubrasilia, Pomaria,'' ary ''[[Tara (antokon-javamaniry)|Tara]]''. == Lisitry ny karazana == Karazana manodidina ny 10 no ekena amin' izao fotoana izao (''[[Plants of the World Online]]''): * ''Caesalpinia anacantha'' <small>Urb.</small> * ''Caesalpinia bahamensis'' <small>Lam.</small> * ''Caesalpinia barahonensis'' <small>Urb.</small> * ''[[Caesalpinia bonduc]]'' -- fananomahery, katra, tsiafakomby, na vatolalaka * ''Caesalpinia brasiliensis'' <small>L.</small> * ''Caesalpinia cassioides'' <small>Willd.</small> * ''Caesalpinia domingensis'' <small>Urb.</small> * ''Caesalpinia monensis'' <small>Britton</small> * ''Caesalpinia nipensis'' <small>Urb.</small> * ''[[Caesalpinia pulcherrima]]'' <small>(L.) Sw.</small> * ''Caesalpinia secundiflora'' <small>Urb.</small> === Karazana nafindra === * ''Caesalpinia sepiaria'' → ''[[Biancaea decapetala]]'' -- manongo, roimbazaha, roimemy, roinaombalahy, roinombilahy, roinomby, tsiafakaombe, tsiafakomby == Fanamarihana == * Tsy tokony hafangaro ny ''[[Delonix regia]]'' sy ny ''[[Caesalpinia pulcherrima]]''. 2qjqy362cxa8ybj18c20mrkkfr2e3qe Caesalpinia hildebrandtii 0 299404 1137000 2026-05-01T13:39:50Z Thelezifor 15140 Karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Fabaceae 1137000 wikitext text/x-wiki Ny '''''Caesalpinia hildebrandtii''''' (na '''''Mezoneurum hildebrandtii''''' teo aloha) dia karazana vahy matanjaka, ao amin' ny fianakaviana ''[[Fabaceae]]'', ao amin' ny zana-pianakaviana ''[[Caesalpinioideae]]'', izay tsy hita raha tsy amin' ny ala maina eto [[Madagasikara]]. Atao hoe '''tsiafakomby''' izy amin' ny teny malagasy. Zavamaniry mianika sady minofon-kazo izy io, malaza amin' ny fisian' ny tsilo betsaka sy mahatahotra eny aminy izay ahafahany mifikitra amin' ny zavamaniry manodidina. Mamoaka vondrom-pelambony mavo maromaro izy io, izay mampiavaka ny zana-pianakaviana ''Caesalpinioideae''. Mitana anjara toerana eo amin' ny [[rohivoary]] malagasy izy noho izy fanaovana fefy voajanahary, saingy ny fitomboany mahery vaika dia mety hahatonga azy hanafika any amin' ny faritra voakorontana. == Jereo koa == * ''[[Caesalpinia]]'' * [[Tsiafakomby]]: ''[[Caesalpinia bonduc]]'', ''[[Roimbazaha|Biancaea decapetala]]'' (na ''Caesalpinia sepiaria''), ''Caesalpinia hildebrandtii'' (na ''Mezoneurum hildebrandtii'') hjls9mef4ipq2fjntspgvtoo4112w6f Mezoneurum hildebrandtii 0 299405 1137001 2026-05-01T13:45:36Z Thelezifor 15140 Fihodinana 1137001 wikitext text/x-wiki #FIHODINANA[[Caesalpinia hildebrandtii]] lmnlhfriyo4j55m4yhq96ws6jny5azy Tsiafakomby 0 299406 1137003 2026-05-01T13:52:03Z Thelezifor 15140 Zavamaniry isan-karazany 1137003 wikitext text/x-wiki Ny '''tsiafakomby''' dia zavamaniry isan-karazany ao amin' ny fianakaviana fianakaviana ''[[Caesalpiniaceae]]'' na ao amin' ny fianakaviana ''[[Fabaceae]]''. Ireto izy ireo: * ''[[Caesalpinia bonduc]]'' (na ''Caesalpinia bonducella'') -- fananomahery, katra, tsiafakomby, na vatolalaka * ''[[Caesalpinia hildebrandtii]]'' (na ''Mezoneurum hildebrandtii'') -- tsiafakomby, tsiafakaombe * ''[[Roimbazaha|Biancaea decapetala]]'' (na ''Caesalpinia sepiaria'') -- manongo, roimbazaha, roimemy, roinaombalahy, roinombilahy, roinomby, tsiafakaombe, tsiafakomby 5a8d3vukx1yap9aeb9mij9k3vfd6l3a Filicium decipiens 0 299407 1137022 2026-05-01T15:58:33Z Thelezifor 15140 Karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Sapindaceae 1137022 wikitext text/x-wiki [[Sary:Filicium decipiens - Fern Tree at Theni.jpg|vignette|360x360px|''Filicium decipiens'']] Ny '''''Filicium decipiens''''' dia karazana zavamaniry ao amin' ny fianakaviana ''[[Sapindaceae]]'', hita ao [[Afrika Atsinanana|Afrika]] [[Afrika Atsinanana|Atsinanana]], eto [[Madagasikara]], any [[India]] ary any [[Srilanka]]. [[Sary:Filicium decipiens-pohon-Raflinoer32.jpg|vignette|282x282px|''Filicium decipiens'']] [[Sary:Filicium decipiens (181214-1704).jpg|vignette|276x276px|''Filicium decipiens'']] [[Sary:Filicium decipiens 09.JPG|vignette|207x207px|''Filicium decipiens'']] Izy io dia ambolena ho haingon-trano any amin' ny [[Zana-Kôntinenta Indiana|Zana-kôntinanta Indiana]], any [[Indônezia]], any [[Hawaii]], ary any an-toeran-kafa. Amin' ny teny malagasy izy io dia atao hoe '''ampangaravina''', '''androbolamena''', '''elatrangidina''', '''hazomboay''', '''hazomposa''', '''hazompoza''', '''kiringiravina''', '''ramaindafy''', '''rehiaky''' ary '''vatokely'''. == Jereo koa == * ''[[Filicium]]'' * ''[[Filicium longifolium]]'' -- savonihazo ''[[Filicium thouarsianum]]'' -- maroampototra qm56h571o16iyvmnso6pkpy53yoafgq 1137023 1137022 2026-05-01T15:59:00Z Thelezifor 15140 1137023 wikitext text/x-wiki [[Sary:Filicium decipiens - Fern Tree at Theni.jpg|vignette|360x360px|''Filicium decipiens'']] Ny '''''Filicium decipiens''''' dia karazana zavamaniry ao amin' ny fianakaviana ''[[Sapindaceae]]'', hita ao [[Afrika Atsinanana|Afrika]] [[Afrika Atsinanana|Atsinanana]], eto [[Madagasikara]], any [[India]] ary any [[Srilanka]]. [[Sary:Filicium decipiens-pohon-Raflinoer32.jpg|vignette|282x282px|''Filicium decipiens'']] [[Sary:Filicium decipiens (181214-1704).jpg|vignette|276x276px|''Filicium decipiens'']] [[Sary:Filicium decipiens 09.JPG|vignette|207x207px|''Filicium decipiens'']] Izy io dia ambolena ho haingon-trano any amin' ny [[Zana-Kôntinenta Indiana|Zana-kôntinanta Indiana]], any [[Indônezia]], any [[Hawaii]], ary any an-toeran-kafa. Amin' ny teny malagasy izy io dia atao hoe '''ampangaravina''', '''androbolamena''', '''elatrangidina''', '''hazomboay''', '''hazomposa''', '''hazompoza''', '''kiringiravina''', '''ramaindafy''', '''rehiaky''' ary '''vatokely'''. == Jereo koa == * ''[[Filicium]]'' * ''[[Filicium longifolium]]'' -- savonihazo * ''[[Filicium thouarsianum]]'' -- maroampototra hxrqn21zlqro1wbekejwv40j87w8ffq Filicium 0 299408 1137024 2026-05-01T16:05:47Z Thelezifor 15140 Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Sapindaceae 1137024 wikitext text/x-wiki [[Sary:Fern Leaf Tree (Filicium decipiens) leaves in Hyderabad, AP W IMG 7807.jpg|vignette|356x356px|''Filicium decipiens'']] Ny '''''Filicium''''' dia antokon-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Sapindaceae]]'', teratany ao [[Afrika Atsinanana]], eto [[Madagasikara]], any [[India]] ary any [[Srilanka]]. Ny karazana malaza indrindra dia ''[[Filicium decipiens]]'', izay ambolena ho hazo fanao haingon-tanàna. == Lisitry ny karazana == Telo ny karazana ao amin' ny ''Filicium'' izay ekena: * ''[[Filicium decipiens]]'' <small>(Wight & Arn.) Thwaites</small> -- ampangaravina, androbolamena, elatrangidina, hazomboay, hazomposa, hazompoza, kiringiravina, ramaindafy, rehiaky, vatokely * ''[[Filicium longifolium]]'' <small>(H.Perrier) Capuron</small> -- savonihazo * ''[[Filicium thouarsianum]]'' <small>(DC.) Capuron</small> -- maroampototra 57iz7d96z4l4a7zsdzvwnjj8o9ucmxu Tina striata 0 299409 1137025 2026-05-01T16:22:31Z Thelezifor 15140 Karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Sapindaceae 1137025 wikitext text/x-wiki Ny '''''Tina striata''''' dia karazana zavamaniry ao amin' ny fianakaviana ''[[Sapindaceae]]'' izay tsy fahita raha tsy eto [[Madagasikara]]. Any amin' ny ala andrefana sy atsinanan' ny Nosy no tena ahitana azy. Voarakitra any amin' ny faritra toa ny saikinosy Ampasindava sy ny tangoron-tendromnohitra Manongarivo izy io. Amin' ny ankapobeny dia maniry amin' ny toerana iva izy (haabo 0 ka hatramin' ny 600-800 m) amin' ny karazan-tany samihafa (sokay na basaltika). Atao hoe '''hazomby''' na '''maintifototra''' sy ny maro hafa izy io amin' ny teny malagasy. == Anarana malagasy ahafantarana azy == Indreto ny anarana ahafantarana azy amin' ny teny malalgasy: elatrangidina, fantsidakana, felaborona, hazombato, hazombatomadinidravina, hazomby, hazompoza, longotra, maintipototra, maitipotodrano, malemilahy, odifo, ramaindafa, ramaindafamadinidravina, ramiavondafa, soretry, vatokely, voalanara. == Jereo koa == * [[Tina (zavamaniry)|''Tina'' (zavamaniry)]] cz1ofk76572joit5y4788uc7jqtvwbu Taovan-javamaniry 0 299410 1137030 2026-05-01T17:28:17Z Thelezifor 15140 Fihodinana 1137030 wikitext text/x-wiki #FIHODINANA[[Lisitry ny taovan-javamaniry]] 3uesuapbypdpsk4pnu9h15fdplibenb Capparis 0 299411 1137031 2026-05-01T17:45:04Z Thelezifor 15140 Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Capparaceae 1137031 wikitext text/x-wiki [[Sary:Starr 050223-4262 Capparis sandwichiana.jpg|vignette|353x353px|''Capparis sandwichiana'']] Ny '''''Capparis''''' dia antokon-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Capparaceae]]''. Tafiditra ao anatin' izany ny karazana [[hazobotry]] sy [[vahy]] miisa 140 eo ho eo izay fantatra amin' ny anarana hoe hazo kesika na caperbushes. Ny karazana ao amin' ny ''Capparis'' dia hita amin' ny toeram-pairiana midadasika any amin' ny faritra mafana atỳ [[Afrika]], any [[Eorazia]], any [[Aostralazia]] ary any amin' ny nosin' i [[Ranomasimbe Pasifika|Pasifika]]. Itỳ antoko itỳ dia tafiditra ao amin' ny fianakaviana ''[[Brassicaceae]]'' ao amin' ny [[fanasokajiana APG II]] tsy nohavaozina. == Famariparitana == Hazobotry na vahy izay tsy misy volo na misy volo ny ''Capparis''. Henjana ny raviny mifandimby sy tsotra, amin' ny ankapobeny, miaraka amin' ny sisiny feno sy [[tangozan-dravina]] matevina eo amin' ny tendrony. Manana [[ravimbony]] 4 (2+2), matetika misy fihary maminy eo am-potony, [[felambony]] 4 ary lahimbony miovaova isa (7 ka hatramin' ny 120) ny voniny fotsy na mavo. Amin' ny ankapobeny dia tsy misokatra hoazy ny voany. == Lisitry ny karazana == Tamin' ny Janoary 2026, ny ''[[Plants of the World Online]]'' dia nanaiky ireto karazana 146 manaraka ireto: * ''Capparis acutifolia'' Sweet * ''Capparis annamensis'' (Baker f.) M.Jacobs * ''Capparis anomala'' (F.Muell.) Christenh. & Byng * ''Capparis arborea'' (F.Muell.) Maiden * ''Capparis artensis'' Montrouz. * ''Capparis assamica'' Hook.f. & Thomson * ''Capparis averyanovii'' Fici, Lanors. & Souvann. * ''Capparis bachii'' Sy, R.K.Choudhary & Joongku Lee * ''Capparis batianoffii'' Guymer * ''Capparis beneolens'' Gagnep. * ''Capparis bodinieri'' H.Lév. * ''Capparis brachybotrya'' Hallier f. * ''Capparis brassii'' DC. * ''Capparis brevispina'' DC. * ''Capparis burmanica'' Collett & Hemsl. * ''Capparis buwaldae'' M.Jacobs * ''Capparis callophylla'' Blume * ''Capparis canescens'' Banks ex DC. * ''Capparis cantoniensis'' Lour. * ''Capparis cartilaginea'' Decne. * ''Capparis cataphyllosa'' M.Jacobs * ''Capparis chingiana'' B.S.Sun * ''[[Capparis chrysomeia]]'' Bojer * ''Capparis cinerea'' M.Jacobs * ''Capparis cleghornii'' Dunn * ''Capparis corymbosa'' Lam. * ''Capparis cucurbitina'' King * ''Capparis daknongensis'' Sy, G.C.Tucker, Cornejo & Joongku Lee * ''Capparis danielii'' Murugan, R.Manik., S.P.Nithya, B.Karthik & Arisdason * ''Capparis dasyphylla'' Merr. & F.P.Metcalf * ''Capparis decidua'' (Forssk.) Edgew. * ''Capparis diffusa'' Ridl. * ''Capparis dioica'' Gilg * ''Capparis divaricata'' Lam. * ''Capparis diversifolia'' Wight & Arn. * ''Capparis dongvanensis'' Sy, B.H.Quang & D.V.Hai * ''Capparis echinocarpa'' Pierre ex Gagnep. * ''Capparis erycibe'' Hallier f. * ''Capparis erythrocarpos'' Isert * ''Capparis fascicularis'' DC. * ''Capparis fengii'' B.S.Sun * ''Capparis flavicans'' Kurz * ''Capparis floribunda'' Wight * ''Capparis florida'' Fici & Souvann. * ''Capparis fohaiensis'' B.S.Sun * ''Capparis formosana'' Hemsl. * ''Capparis fusifera'' Dunn * ''Capparis gialaiensis'' Sy * ''Capparis grandidieri'' Baill. * ''Capparis grandiflora'' Wall. ex Hook.f. & Thomson * ''Capparis grandis'' L.f. * ''Capparis henryi'' Matsum. * ''Capparis hereroensis'' Schinz * ''Capparis heteracantha'' DC. * ''Capparis himalayensis'' Jafri * ''Capparis hinnamnoensis'' Souvann. & Fici * ''Capparis humistrata'' (F.Muell.) F.Muell. * ''Capparis hypovellerea'' Gilg & Gilg-Ben. * ''Capparis incanescens'' DC. * ''Capparis irenae'' Fici * ''Capparis jacobsii'' Hewson * ''Capparis kbangensis'' Sy & D.V.Hai * ''Capparis kebarensis'' Fici * ''Capparis kenaboiensis'' Julius * ''Capparis khuamak'' Gagnep. * ''Capparis klossii'' Ridl. * ''Capparis koioides'' M.Jacobs * ''Capparis kollimalayana'' M.B.Viswan. * ''Capparis lanceolaris'' DC. * ''Capparis lanceolatifolia'' Fici, Bouaman. & Souvann. * ''Capparis laotica'' Gagnep. * ''Capparis lasiantha'' R.Br. ex DC. * ''Capparis lianosa'' Fici & Souvann. * ''Capparis lobbiana'' Turcz. * ''Capparis longestipitata'' Heine * ''Capparis longgangensis'' S.L.Mo & X.S.Lee ex Y.S.Huang * ''Capparis loranthifolia'' Lindl. * ''Capparis macleishii'' (A.G.Mill.) Christenh. & Byng * ''Capparis macrantha'' Souvann., Fici & Lanors. * ''Capparis masaikai'' H.Lév. * ''Capparis mekongensis'' Gagnep. * ''Capparis membranifolia'' Kurz * ''Capparis micracantha'' DC. * ''Capparis micrantha'' A.Rich. * ''Capparis mitchellii'' (F.Muell.) Lindl. * ''Capparis monantha'' M.Jacobs * ''Capparis moonii'' Wight * ''Capparis multiflora'' Hook.f. & Thomson * ''Capparis nilgiriensis'' Subba Rao, Kumari & V.Chandras. * ''Capparis nobilis'' (Endl.) F.Muell. ex Benth. * ''Capparis nummularia'' DC. * ''Capparis olacifolia'' Hook.f. & Thomson * ''Capparis ornans'' F.Muell. ex Benth. * ''Capparis oxycarpa'' Fici, Aver. & Sy * ''Capparis pachyphylla'' M.Jacobs * ''Capparis parvifolia'' Fici * ''Capparis phatadke'' Fici, Lanors., Lamxay & Souvann. * ''Capparis poggei'' Pax * ''Capparis pranensis'' (Pierre ex Gagnep.) M.Jacobs * ''Capparis pseudocerasifera'' Hauman * ''Capparis pubiflora'' DC. * ''Capparis pubifolia'' B.S.Sun * ''Capparis pyrifolia'' Lam. * ''Capparis quiniflora'' DC. * ''Capparis radula'' Gagnep. * ''Capparis ramonensis'' Danin * ''Capparis rheedei'' DC. * ''Capparis richardii'' Baill. * ''Capparis rigida'' M.Jacobs * ''Capparis rotundifolia'' Rottler * ''Capparis roxburghii'' DC. * ''Capparis rufidula'' M.Jacobs * ''Capparis sabiifolia'' Hook.f. & Thomson * ''Capparis sandwichiana'' DC. * ''Capparis sarmentosa'' A.Cunn. ex Benth. * ''Capparis scortechinii'' King * ''[[Capparis sepiaria]]'' L. * ''Capparis shanesiana'' F.Muell. * ''Capparis shevaroyensis'' Sundararagh. * ''Capparis siamensis'' Kurz * ''Capparis sikkimensis'' Kurz * ''[[Capparis spinosa]]'' L. * ''Capparis srilankensis'' Sundararagh. * ''Capparis subacuta'' Miq. * ''Capparis subsessilis'' B.S.Sun * ''Capparis sunbisiniana'' M.L.Zhang & G.C.Tucker * ''Capparis tagbanuorum'' Fici * ''Capparis tchaourembensis'' Fici * ''Capparis tenera'' Dalzell * ''Capparis thorelii'' Gagnep. * ''Capparis thozetiana'' (F.Muell.) F.Muell. * ''Capparis tomentosa'' Lam. * ''Capparis tonkinensis'' Gagnep. * ''Capparis trichocarpa'' B.S.Sun * ''Capparis trinervia'' Hook.f. & Thomson * ''Capparis trisonthiae'' Srisanga & Chayam. * ''Capparis umbonata'' Lindl. * ''Capparis urophylla'' F.Chun * ''Capparis velutina'' P.I.Forst. * ''Capparis versicolor'' Griff. * ''Capparis viburnifolia'' Gagnep. * ''Capparis viminea'' Oliv. * ''Capparis wui'' B.S.Sun * ''Capparis yunnanensis'' Craib & W.W.Sm. * ''Capparis zeylanica'' L. * ''Capparis zippeliana'' Miq. === Napetraka tao aloha === * ''Adansonia gregorii'' <small>F.Muell.</small> (← ''Capparis gibbosa'' <small>A.Cunn.</small>) * ''Boscia albitrunca'' <small>(Burch.) Gilg & Benedict</small> (← ''C. albitrunca'' <small>Burch.</small>) * ''Boscia oleoides'' (Burch. ex DC.) Toelken (← ''C. oleoides'' Burch. ex DC.) * ''Crateva magna'' <small>(Lour.) DC.</small> (← ''C. magna'' Lour.) * ''Morisonia flexuosa'' <small>L.</small> (← ''C. flexuosa'' (L.) L.) – Limber caper * ''Morisonia hastata'' <small>(Jacq.) Christenh. & Byng</small> (← ''C. hastata'' – Broadleaf caper * ''Morisonia heterophylla'' <small>(Ruiz & Pav. ex DC.) Christenh. & Byng</small> (← ''C. heterophylla'' Ruiz & Pav. ex DC.) * ''Morisonia pulcherrima'' <small>(Jacq.) Miers</small> (← ''C. pulcherrima'' <small>Jacq.</small>) * ''Morisonia retusa'' <small>(Griseb.) Christenh. & Byng</small> (← ''C. retusa'' <small>Griseb.</small>) * ''Morisonia salicifolia'' <small>(Griseb.) Christenh. & Byng</small> (← ''C. salicifolia'' <small>Griseb.</small>) * ''Morisonia scabrida'' <small>(Kunth) Seem.</small> (← ''C. scabrida'' <small>Kunth</small>) * ''Morisonia speciosa'' <small>(Griseb.) Cornejo & H.H.Iltis</small> (← ''C. speciosa'' <small>Griseb.</small>) * ''Ritchiea reflexa'' <small>(Thonn. & Schumach.) Gilg & Gilg-Ben</small> (← ''C. reflexa'' <small>Thonn. & Schumach.</small>) pspweihc0o00e0zz1xpg3ycsoimy00b 1137034 1137031 2026-05-01T18:03:31Z Thelezifor 15140 Karazana misy eto Madagasikara 1137034 wikitext text/x-wiki [[Sary:Starr 050223-4262 Capparis sandwichiana.jpg|vignette|353x353px|''Capparis sandwichiana'']] Ny '''''Capparis''''' dia antokon-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Capparaceae]]''. Tafiditra ao anatin' izany ny karazana [[hazobotry]] sy [[vahy]] miisa 140 eo ho eo izay fantatra amin' ny anarana hoe hazo kesika na caperbushes. Ny karazana ao amin' ny ''Capparis'' dia hita amin' ny toeram-pairiana midadasika any amin' ny faritra mafana atỳ [[Afrika]], any [[Eorazia]], any [[Aostralazia]] ary any amin' ny nosin' i [[Ranomasimbe Pasifika|Pasifika]]. Itỳ antoko itỳ dia tafiditra ao amin' ny fianakaviana ''[[Brassicaceae]]'' ao amin' ny [[fanasokajiana APG II]] tsy nohavaozina. == Famariparitana == Hazobotry na vahy izay tsy misy volo na misy volo ny ''Capparis''. Henjana ny raviny mifandimby sy tsotra, amin' ny ankapobeny, miaraka amin' ny sisiny feno sy [[tangozan-dravina]] matevina eo amin' ny tendrony. Manana [[ravimbony]] 4 (2+2), matetika misy fihary maminy eo am-potony, [[felambony]] 4 ary lahimbony miovaova isa (7 ka hatramin' ny 120) ny voniny fotsy na mavo. Amin' ny ankapobeny dia tsy misokatra hoazy ny voany. == Lisitry ny karazana == Tamin' ny Janoary 2026, ny ''[[Plants of the World Online]]'' dia nanaiky ireto karazana 146 manaraka ireto: * ''Capparis acutifolia'' Sweet * ''Capparis annamensis'' (Baker f.) M.Jacobs * ''Capparis anomala'' (F.Muell.) Christenh. & Byng * ''Capparis arborea'' (F.Muell.) Maiden * ''Capparis artensis'' Montrouz. * ''Capparis assamica'' Hook.f. & Thomson * ''Capparis averyanovii'' Fici, Lanors. & Souvann. * ''Capparis bachii'' Sy, R.K.Choudhary & Joongku Lee * ''Capparis batianoffii'' Guymer * ''Capparis beneolens'' Gagnep. * ''Capparis bodinieri'' H.Lév. * ''Capparis brachybotrya'' Hallier f. * ''Capparis brassii'' DC. * ''Capparis brevispina'' DC. * ''Capparis burmanica'' Collett & Hemsl. * ''Capparis buwaldae'' M.Jacobs * ''Capparis callophylla'' Blume * ''Capparis canescens'' Banks ex DC. * ''Capparis cantoniensis'' Lour. * ''Capparis cartilaginea'' Decne. * ''Capparis cataphyllosa'' M.Jacobs * ''Capparis chingiana'' B.S.Sun * ''[[Capparis chrysomeia]]'' Bojer * ''Capparis cinerea'' M.Jacobs * ''Capparis cleghornii'' Dunn * ''Capparis corymbosa'' Lam. * ''Capparis cucurbitina'' King * ''Capparis daknongensis'' Sy, G.C.Tucker, Cornejo & Joongku Lee * ''Capparis danielii'' Murugan, R.Manik., S.P.Nithya, B.Karthik & Arisdason * ''Capparis dasyphylla'' Merr. & F.P.Metcalf * ''Capparis decidua'' (Forssk.) Edgew. * ''Capparis diffusa'' Ridl. * ''Capparis dioica'' Gilg * ''Capparis divaricata'' Lam. * ''Capparis diversifolia'' Wight & Arn. * ''Capparis dongvanensis'' Sy, B.H.Quang & D.V.Hai * ''Capparis echinocarpa'' Pierre ex Gagnep. * ''Capparis erycibe'' Hallier f. * ''Capparis erythrocarpos'' Isert * ''Capparis fascicularis'' DC. * ''Capparis fengii'' B.S.Sun * ''Capparis flavicans'' Kurz * ''Capparis floribunda'' Wight * ''Capparis florida'' Fici & Souvann. * ''Capparis fohaiensis'' B.S.Sun * ''Capparis formosana'' Hemsl. * ''Capparis fusifera'' Dunn * ''Capparis gialaiensis'' Sy * ''Capparis grandidieri'' Baill. * ''Capparis grandiflora'' Wall. ex Hook.f. & Thomson * ''Capparis grandis'' L.f. * ''Capparis henryi'' Matsum. * ''Capparis hereroensis'' Schinz * ''Capparis heteracantha'' DC. * ''Capparis himalayensis'' Jafri * ''Capparis hinnamnoensis'' Souvann. & Fici * ''Capparis humistrata'' (F.Muell.) F.Muell. * ''Capparis hypovellerea'' Gilg & Gilg-Ben. * ''Capparis incanescens'' DC. * ''Capparis irenae'' Fici * ''Capparis jacobsii'' Hewson * ''Capparis kbangensis'' Sy & D.V.Hai * ''Capparis kebarensis'' Fici * ''Capparis kenaboiensis'' Julius * ''Capparis khuamak'' Gagnep. * ''Capparis klossii'' Ridl. * ''Capparis koioides'' M.Jacobs * ''Capparis kollimalayana'' M.B.Viswan. * ''Capparis lanceolaris'' DC. * ''Capparis lanceolatifolia'' Fici, Bouaman. & Souvann. * ''Capparis laotica'' Gagnep. * ''Capparis lasiantha'' R.Br. ex DC. * ''Capparis lianosa'' Fici & Souvann. * ''Capparis lobbiana'' Turcz. * ''Capparis longestipitata'' Heine * ''Capparis longgangensis'' S.L.Mo & X.S.Lee ex Y.S.Huang * ''Capparis loranthifolia'' Lindl. * ''Capparis macleishii'' (A.G.Mill.) Christenh. & Byng * ''Capparis macrantha'' Souvann., Fici & Lanors. * ''Capparis masaikai'' H.Lév. * ''Capparis mekongensis'' Gagnep. * ''Capparis membranifolia'' Kurz * ''Capparis micracantha'' DC. * ''Capparis micrantha'' A.Rich. * ''Capparis mitchellii'' (F.Muell.) Lindl. * ''Capparis monantha'' M.Jacobs * ''Capparis moonii'' Wight * ''Capparis multiflora'' Hook.f. & Thomson * ''Capparis nilgiriensis'' Subba Rao, Kumari & V.Chandras. * ''Capparis nobilis'' (Endl.) F.Muell. ex Benth. * ''Capparis nummularia'' DC. * ''Capparis olacifolia'' Hook.f. & Thomson * ''Capparis ornans'' F.Muell. ex Benth. * ''Capparis oxycarpa'' Fici, Aver. & Sy * ''Capparis pachyphylla'' M.Jacobs * ''Capparis parvifolia'' Fici * ''Capparis phatadke'' Fici, Lanors., Lamxay & Souvann. * ''Capparis poggei'' Pax * ''Capparis pranensis'' (Pierre ex Gagnep.) M.Jacobs * ''Capparis pseudocerasifera'' Hauman * ''Capparis pubiflora'' DC. * ''Capparis pubifolia'' B.S.Sun * ''Capparis pyrifolia'' Lam. * ''Capparis quiniflora'' DC. * ''Capparis radula'' Gagnep. * ''Capparis ramonensis'' Danin * ''Capparis rheedei'' DC. * ''Capparis richardii'' Baill. * ''Capparis rigida'' M.Jacobs * ''Capparis rotundifolia'' Rottler * ''Capparis roxburghii'' DC. * ''Capparis rufidula'' M.Jacobs * ''Capparis sabiifolia'' Hook.f. & Thomson * ''Capparis sandwichiana'' DC. * ''Capparis sarmentosa'' A.Cunn. ex Benth. * ''Capparis scortechinii'' King * ''[[Capparis sepiaria]]'' L. * ''Capparis shanesiana'' F.Muell. * ''Capparis shevaroyensis'' Sundararagh. * ''Capparis siamensis'' Kurz * ''Capparis sikkimensis'' Kurz * ''[[Capparis spinosa]]'' L. * ''Capparis srilankensis'' Sundararagh. * ''Capparis subacuta'' Miq. * ''Capparis subsessilis'' B.S.Sun * ''Capparis sunbisiniana'' M.L.Zhang & G.C.Tucker * ''Capparis tagbanuorum'' Fici * ''Capparis tchaourembensis'' Fici * ''Capparis tenera'' Dalzell * ''Capparis thorelii'' Gagnep. * ''Capparis thozetiana'' (F.Muell.) F.Muell. * ''Capparis tomentosa'' Lam. * ''Capparis tonkinensis'' Gagnep. * ''Capparis trichocarpa'' B.S.Sun * ''Capparis trinervia'' Hook.f. & Thomson * ''Capparis trisonthiae'' Srisanga & Chayam. * ''Capparis umbonata'' Lindl. * ''Capparis urophylla'' F.Chun * ''Capparis velutina'' P.I.Forst. * ''Capparis versicolor'' Griff. * ''Capparis viburnifolia'' Gagnep. * ''Capparis viminea'' Oliv. * ''Capparis wui'' B.S.Sun * ''Capparis yunnanensis'' Craib & W.W.Sm. * ''Capparis zeylanica'' L. * ''Capparis zippeliana'' Miq. === Napetraka tao aloha === * ''Adansonia gregorii'' <small>F.Muell.</small> (← ''Capparis gibbosa'' <small>A.Cunn.</small>) * ''Boscia albitrunca'' <small>(Burch.) Gilg & Benedict</small> (← ''C. albitrunca'' <small>Burch.</small>) * ''Boscia oleoides'' (Burch. ex DC.) Toelken (← ''C. oleoides'' Burch. ex DC.) * ''Crateva magna'' <small>(Lour.) DC.</small> (← ''C. magna'' Lour.) * ''Morisonia flexuosa'' <small>L.</small> (← ''C. flexuosa'' (L.) L.) – Limber caper * ''Morisonia hastata'' <small>(Jacq.) Christenh. & Byng</small> (← ''C. hastata'' – Broadleaf caper * ''Morisonia heterophylla'' <small>(Ruiz & Pav. ex DC.) Christenh. & Byng</small> (← ''C. heterophylla'' Ruiz & Pav. ex DC.) * ''Morisonia pulcherrima'' <small>(Jacq.) Miers</small> (← ''C. pulcherrima'' <small>Jacq.</small>) * ''Morisonia retusa'' <small>(Griseb.) Christenh. & Byng</small> (← ''C. retusa'' <small>Griseb.</small>) * ''Morisonia salicifolia'' <small>(Griseb.) Christenh. & Byng</small> (← ''C. salicifolia'' <small>Griseb.</small>) * ''Morisonia scabrida'' <small>(Kunth) Seem.</small> (← ''C. scabrida'' <small>Kunth</small>) * ''Morisonia speciosa'' <small>(Griseb.) Cornejo & H.H.Iltis</small> (← ''C. speciosa'' <small>Griseb.</small>) * ''Ritchiea reflexa'' <small>(Thonn. & Schumach.) Gilg & Gilg-Ben</small> (← ''C. reflexa'' <small>Thonn. & Schumach.</small>) === Karazana misy eto Madagasikara === * ''[[Capparis chrysomeia]]'' -- bepako, rahovitsa, tsirebimbositra * ''[[Capparis grandidieri]]'' * ''[[Capparis richardii]]'' * ''[[Capparis sepiaria]]'' -- tsiravimbelonitra, voafasolahy * ''[[Capparis spinosa]]'' -- basy, katra * ''[[Capparis tchaourembensis]]'' * ''[[Capparis tomentosa]]'' == Jereo koa == * [[Katra (teny mitovy endrika)]] ldh5pk83ab5r71rc6jqrfv7ds5q7nyv 1137050 1137034 2026-05-01T19:39:38Z Thelezifor 15140 1137050 wikitext text/x-wiki [[Sary:Starr 050223-4262 Capparis sandwichiana.jpg|vignette|353x353px|''Capparis sandwichiana'']] Ny '''''Capparis''''' dia antokon-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Capparaceae]]''. Tafiditra ao anatin' izany ny karazana [[hazobotry]] sy [[vahy]] miisa 140 eo ho eo izay fantatra amin' ny anarana hoe hazo kesika na caperbushes. Ny karazana ao amin' ny ''Capparis'' dia hita amin' ny toeram-pairiana midadasika any amin' ny faritra mafana atỳ [[Afrika]], any [[Eorazia]], any [[Aostralazia]] ary any amin' ny nosin' i [[Ranomasimbe Pasifika|Pasifika]]. Itỳ antoko itỳ dia tafiditra ao amin' ny fianakaviana ''[[Brassicaceae]]'' ao amin' ny [[fanasokajiana APG II]] tsy nohavaozina. == Famariparitana == Hazobotry na vahy izay tsy misy volo na misy volo ny ''Capparis''. Henjana ny raviny mifandimby sy tsotra, amin' ny ankapobeny, miaraka amin' ny sisiny feno sy [[tangozan-dravina]] matevina eo amin' ny tendrony. Manana [[ravimbony]] 4 (2+2), matetika misy fihary maminy eo am-potony, [[felambony]] 4 ary lahimbony miovaova isa (7 ka hatramin' ny 120) ny voniny fotsy na mavo. Amin' ny ankapobeny dia tsy misokatra hoazy ny voany. == Lisitry ny karazana == Tamin' ny Janoary 2026, ny ''[[Plants of the World Online]]'' dia nanaiky ireto karazana 146 manaraka ireto: * ''Capparis acutifolia'' Sweet * ''Capparis annamensis'' (Baker f.) M.Jacobs * ''Capparis anomala'' (F.Muell.) Christenh. & Byng * ''Capparis arborea'' (F.Muell.) Maiden * ''Capparis artensis'' Montrouz. * ''Capparis assamica'' Hook.f. & Thomson * ''Capparis averyanovii'' Fici, Lanors. & Souvann. * ''Capparis bachii'' Sy, R.K.Choudhary & Joongku Lee * ''Capparis batianoffii'' Guymer * ''Capparis beneolens'' Gagnep. * ''Capparis bodinieri'' H.Lév. * ''Capparis brachybotrya'' Hallier f. * ''Capparis brassii'' DC. * ''Capparis brevispina'' DC. * ''Capparis burmanica'' Collett & Hemsl. * ''Capparis buwaldae'' M.Jacobs * ''Capparis callophylla'' Blume * ''Capparis canescens'' Banks ex DC. * ''Capparis cantoniensis'' Lour. * ''Capparis cartilaginea'' Decne. * ''Capparis cataphyllosa'' M.Jacobs * ''Capparis chingiana'' B.S.Sun * ''[[Capparis chrysomeia]]'' Bojer * ''Capparis cinerea'' M.Jacobs * ''Capparis cleghornii'' Dunn * ''Capparis corymbosa'' Lam. * ''Capparis cucurbitina'' King * ''Capparis daknongensis'' Sy, G.C.Tucker, Cornejo & Joongku Lee * ''Capparis danielii'' Murugan, R.Manik., S.P.Nithya, B.Karthik & Arisdason * ''Capparis dasyphylla'' Merr. & F.P.Metcalf * ''Capparis decidua'' (Forssk.) Edgew. * ''Capparis diffusa'' Ridl. * ''Capparis dioica'' Gilg * ''Capparis divaricata'' Lam. * ''Capparis diversifolia'' Wight & Arn. * ''Capparis dongvanensis'' Sy, B.H.Quang & D.V.Hai * ''Capparis echinocarpa'' Pierre ex Gagnep. * ''Capparis erycibe'' Hallier f. * ''Capparis erythrocarpos'' Isert * ''Capparis fascicularis'' DC. * ''Capparis fengii'' B.S.Sun * ''Capparis flavicans'' Kurz * ''Capparis floribunda'' Wight * ''Capparis florida'' Fici & Souvann. * ''Capparis fohaiensis'' B.S.Sun * ''Capparis formosana'' Hemsl. * ''Capparis fusifera'' Dunn * ''Capparis gialaiensis'' Sy * ''Capparis grandidieri'' Baill. * ''Capparis grandiflora'' Wall. ex Hook.f. & Thomson * ''Capparis grandis'' L.f. * ''Capparis henryi'' Matsum. * ''Capparis hereroensis'' Schinz * ''Capparis heteracantha'' DC. * ''Capparis himalayensis'' Jafri * ''Capparis hinnamnoensis'' Souvann. & Fici * ''Capparis humistrata'' (F.Muell.) F.Muell. * ''Capparis hypovellerea'' Gilg & Gilg-Ben. * ''Capparis incanescens'' DC. * ''Capparis irenae'' Fici * ''Capparis jacobsii'' Hewson * ''Capparis kbangensis'' Sy & D.V.Hai * ''Capparis kebarensis'' Fici * ''Capparis kenaboiensis'' Julius * ''Capparis khuamak'' Gagnep. * ''Capparis klossii'' Ridl. * ''Capparis koioides'' M.Jacobs * ''Capparis kollimalayana'' M.B.Viswan. * ''Capparis lanceolaris'' DC. * ''Capparis lanceolatifolia'' Fici, Bouaman. & Souvann. * ''Capparis laotica'' Gagnep. * ''Capparis lasiantha'' R.Br. ex DC. * ''Capparis lianosa'' Fici & Souvann. * ''Capparis lobbiana'' Turcz. * ''Capparis longestipitata'' Heine * ''Capparis longgangensis'' S.L.Mo & X.S.Lee ex Y.S.Huang * ''Capparis loranthifolia'' Lindl. * ''Capparis macleishii'' (A.G.Mill.) Christenh. & Byng * ''Capparis macrantha'' Souvann., Fici & Lanors. * ''Capparis masaikai'' H.Lév. * ''Capparis mekongensis'' Gagnep. * ''Capparis membranifolia'' Kurz * ''Capparis micracantha'' DC. * ''Capparis micrantha'' A.Rich. * ''Capparis mitchellii'' (F.Muell.) Lindl. * ''Capparis monantha'' M.Jacobs * ''Capparis moonii'' Wight * ''Capparis multiflora'' Hook.f. & Thomson * ''Capparis nilgiriensis'' Subba Rao, Kumari & V.Chandras. * ''Capparis nobilis'' (Endl.) F.Muell. ex Benth. * ''Capparis nummularia'' DC. * ''Capparis olacifolia'' Hook.f. & Thomson * ''Capparis ornans'' F.Muell. ex Benth. * ''Capparis oxycarpa'' Fici, Aver. & Sy * ''Capparis pachyphylla'' M.Jacobs * ''Capparis parvifolia'' Fici * ''Capparis phatadke'' Fici, Lanors., Lamxay & Souvann. * ''Capparis poggei'' Pax * ''Capparis pranensis'' (Pierre ex Gagnep.) M.Jacobs * ''Capparis pseudocerasifera'' Hauman * ''Capparis pubiflora'' DC. * ''Capparis pubifolia'' B.S.Sun * ''Capparis pyrifolia'' Lam. * ''Capparis quiniflora'' DC. * ''Capparis radula'' Gagnep. * ''Capparis ramonensis'' Danin * ''Capparis rheedei'' DC. * ''Capparis richardii'' Baill. * ''Capparis rigida'' M.Jacobs * ''Capparis rotundifolia'' Rottler * ''Capparis roxburghii'' DC. * ''Capparis rufidula'' M.Jacobs * ''Capparis sabiifolia'' Hook.f. & Thomson * ''Capparis sandwichiana'' DC. * ''Capparis sarmentosa'' A.Cunn. ex Benth. * ''Capparis scortechinii'' King * ''[[Capparis sepiaria]]'' L. * ''Capparis shanesiana'' F.Muell. * ''Capparis shevaroyensis'' Sundararagh. * ''Capparis siamensis'' Kurz * ''Capparis sikkimensis'' Kurz * ''[[Capparis spinosa]]'' L. * ''Capparis srilankensis'' Sundararagh. * ''Capparis subacuta'' Miq. * ''Capparis subsessilis'' B.S.Sun * ''Capparis sunbisiniana'' M.L.Zhang & G.C.Tucker * ''Capparis tagbanuorum'' Fici * ''Capparis tchaourembensis'' Fici * ''Capparis tenera'' Dalzell * ''Capparis thorelii'' Gagnep. * ''Capparis thozetiana'' (F.Muell.) F.Muell. * ''[[Capparis tomentosa]]'' Lam. * ''Capparis tonkinensis'' Gagnep. * ''Capparis trichocarpa'' B.S.Sun * ''Capparis trinervia'' Hook.f. & Thomson * ''Capparis trisonthiae'' Srisanga & Chayam. * ''Capparis umbonata'' Lindl. * ''Capparis urophylla'' F.Chun * ''Capparis velutina'' P.I.Forst. * ''Capparis versicolor'' Griff. * ''Capparis viburnifolia'' Gagnep. * ''Capparis viminea'' Oliv. * ''Capparis wui'' B.S.Sun * ''Capparis yunnanensis'' Craib & W.W.Sm. * ''Capparis zeylanica'' L. * ''Capparis zippeliana'' Miq. === Napetraka tao aloha === * ''Adansonia gregorii'' <small>F.Muell.</small> (← ''Capparis gibbosa'' <small>A.Cunn.</small>) * ''Boscia albitrunca'' <small>(Burch.) Gilg & Benedict</small> (← ''C. albitrunca'' <small>Burch.</small>) * ''Boscia oleoides'' (Burch. ex DC.) Toelken (← ''C. oleoides'' Burch. ex DC.) * ''Crateva magna'' <small>(Lour.) DC.</small> (← ''C. magna'' Lour.) * ''Morisonia flexuosa'' <small>L.</small> (← ''C. flexuosa'' (L.) L.) – Limber caper * ''Morisonia hastata'' <small>(Jacq.) Christenh. & Byng</small> (← ''C. hastata'' – Broadleaf caper * ''Morisonia heterophylla'' <small>(Ruiz & Pav. ex DC.) Christenh. & Byng</small> (← ''C. heterophylla'' Ruiz & Pav. ex DC.) * ''Morisonia pulcherrima'' <small>(Jacq.) Miers</small> (← ''C. pulcherrima'' <small>Jacq.</small>) * ''Morisonia retusa'' <small>(Griseb.) Christenh. & Byng</small> (← ''C. retusa'' <small>Griseb.</small>) * ''Morisonia salicifolia'' <small>(Griseb.) Christenh. & Byng</small> (← ''C. salicifolia'' <small>Griseb.</small>) * ''Morisonia scabrida'' <small>(Kunth) Seem.</small> (← ''C. scabrida'' <small>Kunth</small>) * ''Morisonia speciosa'' <small>(Griseb.) Cornejo & H.H.Iltis</small> (← ''C. speciosa'' <small>Griseb.</small>) * ''Ritchiea reflexa'' <small>(Thonn. & Schumach.) Gilg & Gilg-Ben</small> (← ''C. reflexa'' <small>Thonn. & Schumach.</small>) === Karazana misy eto Madagasikara === * ''[[Capparis chrysomeia]]'' -- bepako, rahovitsa, tsirebimbositra * ''[[Capparis grandidieri]]'' * ''[[Capparis richardii]]'' * ''[[Capparis sepiaria]]'' -- tsiravimbelonitra, voafasolahy * ''[[Capparis spinosa]]'' -- basy, katra * ''[[Capparis tchaourembensis]]'' * ''[[Capparis tomentosa]]'' == Jereo koa == * [[Katra (teny mitovy endrika)]] ha473k85dj6anso88f83wipurn428xz 1137051 1137050 2026-05-01T19:41:36Z Thelezifor 15140 1137051 wikitext text/x-wiki [[Sary:Starr 050223-4262 Capparis sandwichiana.jpg|vignette|353x353px|''Capparis sandwichiana'']] Ny '''''Capparis''''' dia antokon-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Capparaceae]]''. Tafiditra ao anatin' izany ny karazana [[hazobotry]] sy [[vahy]] miisa 140 eo ho eo izay fantatra amin' ny anarana hoe hazo kesika na caperbushes. Ny karazana ao amin' ny ''Capparis'' dia hita amin' ny toeram-pairiana midadasika any amin' ny faritra mafana atỳ [[Afrika]], any [[Eorazia]], any [[Aostralazia]] ary any amin' ny nosin' i [[Ranomasimbe Pasifika|Pasifika]]. Itỳ antoko itỳ dia tafiditra ao amin' ny fianakaviana ''[[Brassicaceae]]'' ao amin' ny [[fanasokajiana APG II]] tsy nohavaozina. == Famariparitana == Hazobotry na vahy izay tsy misy volo na misy volo ny ''Capparis''. Henjana ny raviny mifandimby sy tsotra, amin' ny ankapobeny, miaraka amin' ny sisiny feno sy [[tangozan-dravina]] matevina eo amin' ny tendrony. Manana [[ravimbony]] 4 (2+2), matetika misy fihary maminy eo am-potony, [[felambony]] 4 ary lahimbony miovaova isa (7 ka hatramin' ny 120) ny voniny fotsy na mavo. Amin' ny ankapobeny dia tsy misokatra hoazy ny voany. == Lisitry ny karazana == Tamin' ny Janoary 2026, ny ''[[Plants of the World Online]]'' dia nanaiky ireto karazana 146 manaraka ireto: * ''Capparis acutifolia'' Sweet * ''Capparis annamensis'' (Baker f.) M.Jacobs * ''Capparis anomala'' (F.Muell.) Christenh. & Byng * ''Capparis arborea'' (F.Muell.) Maiden * ''Capparis artensis'' Montrouz. * ''Capparis assamica'' Hook.f. & Thomson * ''Capparis averyanovii'' Fici, Lanors. & Souvann. * ''Capparis bachii'' Sy, R.K.Choudhary & Joongku Lee * ''Capparis batianoffii'' Guymer * ''Capparis beneolens'' Gagnep. * ''Capparis bodinieri'' H.Lév. * ''Capparis brachybotrya'' Hallier f. * ''Capparis brassii'' DC. * ''Capparis brevispina'' DC. * ''Capparis burmanica'' Collett & Hemsl. * ''Capparis buwaldae'' M.Jacobs * ''Capparis callophylla'' Blume * ''Capparis canescens'' Banks ex DC. * ''Capparis cantoniensis'' Lour. * ''Capparis cartilaginea'' Decne. * ''Capparis cataphyllosa'' M.Jacobs * ''Capparis chingiana'' B.S.Sun * ''[[Capparis chrysomeia]]'' Bojer * ''Capparis cinerea'' M.Jacobs * ''Capparis cleghornii'' Dunn * ''Capparis corymbosa'' Lam. * ''Capparis cucurbitina'' King * ''Capparis daknongensis'' Sy, G.C.Tucker, Cornejo & Joongku Lee * ''Capparis danielii'' Murugan, R.Manik., S.P.Nithya, B.Karthik & Arisdason * ''Capparis dasyphylla'' Merr. & F.P.Metcalf * ''Capparis decidua'' (Forssk.) Edgew. * ''Capparis diffusa'' Ridl. * ''Capparis dioica'' Gilg * ''Capparis divaricata'' Lam. * ''Capparis diversifolia'' Wight & Arn. * ''Capparis dongvanensis'' Sy, B.H.Quang & D.V.Hai * ''Capparis echinocarpa'' Pierre ex Gagnep. * ''Capparis erycibe'' Hallier f. * ''Capparis erythrocarpos'' Isert * ''Capparis fascicularis'' DC. * ''Capparis fengii'' B.S.Sun * ''Capparis flavicans'' Kurz * ''Capparis floribunda'' Wight * ''Capparis florida'' Fici & Souvann. * ''Capparis fohaiensis'' B.S.Sun * ''Capparis formosana'' Hemsl. * ''Capparis fusifera'' Dunn * ''Capparis gialaiensis'' Sy * ''Capparis grandidieri'' Baill. * ''Capparis grandiflora'' Wall. ex Hook.f. & Thomson * ''Capparis grandis'' L.f. * ''Capparis henryi'' Matsum. * ''Capparis hereroensis'' Schinz * ''Capparis heteracantha'' DC. * ''Capparis himalayensis'' Jafri * ''Capparis hinnamnoensis'' Souvann. & Fici * ''Capparis humistrata'' (F.Muell.) F.Muell. * ''Capparis hypovellerea'' Gilg & Gilg-Ben. * ''Capparis incanescens'' DC. * ''Capparis irenae'' Fici * ''Capparis jacobsii'' Hewson * ''Capparis kbangensis'' Sy & D.V.Hai * ''Capparis kebarensis'' Fici * ''Capparis kenaboiensis'' Julius * ''Capparis khuamak'' Gagnep. * ''Capparis klossii'' Ridl. * ''Capparis koioides'' M.Jacobs * ''Capparis kollimalayana'' M.B.Viswan. * ''Capparis lanceolaris'' DC. * ''Capparis lanceolatifolia'' Fici, Bouaman. & Souvann. * ''Capparis laotica'' Gagnep. * ''Capparis lasiantha'' R.Br. ex DC. * ''Capparis lianosa'' Fici & Souvann. * ''Capparis lobbiana'' Turcz. * ''Capparis longestipitata'' Heine * ''Capparis longgangensis'' S.L.Mo & X.S.Lee ex Y.S.Huang * ''Capparis loranthifolia'' Lindl. * ''Capparis macleishii'' (A.G.Mill.) Christenh. & Byng * ''Capparis macrantha'' Souvann., Fici & Lanors. * ''Capparis masaikai'' H.Lév. * ''Capparis mekongensis'' Gagnep. * ''Capparis membranifolia'' Kurz * ''Capparis micracantha'' DC. * ''Capparis micrantha'' A.Rich. * ''Capparis mitchellii'' (F.Muell.) Lindl. * ''Capparis monantha'' M.Jacobs * ''Capparis moonii'' Wight * ''Capparis multiflora'' Hook.f. & Thomson * ''Capparis nilgiriensis'' Subba Rao, Kumari & V.Chandras. * ''Capparis nobilis'' (Endl.) F.Muell. ex Benth. * ''Capparis nummularia'' DC. * ''Capparis olacifolia'' Hook.f. & Thomson * ''Capparis ornans'' F.Muell. ex Benth. * ''Capparis oxycarpa'' Fici, Aver. & Sy * ''Capparis pachyphylla'' M.Jacobs * ''Capparis parvifolia'' Fici * ''Capparis phatadke'' Fici, Lanors., Lamxay & Souvann. * ''Capparis poggei'' Pax * ''Capparis pranensis'' (Pierre ex Gagnep.) M.Jacobs * ''Capparis pseudocerasifera'' Hauman * ''Capparis pubiflora'' DC. * ''Capparis pubifolia'' B.S.Sun * ''Capparis pyrifolia'' Lam. * ''Capparis quiniflora'' DC. * ''Capparis radula'' Gagnep. * ''Capparis ramonensis'' Danin * ''Capparis rheedei'' DC. * ''Capparis richardii'' Baill. * ''Capparis rigida'' M.Jacobs * ''Capparis rotundifolia'' Rottler * ''Capparis roxburghii'' DC. * ''Capparis rufidula'' M.Jacobs * ''Capparis sabiifolia'' Hook.f. & Thomson * ''Capparis sandwichiana'' DC. * ''Capparis sarmentosa'' A.Cunn. ex Benth. * ''Capparis scortechinii'' King * ''[[Capparis sepiaria]]'' L. * ''Capparis shanesiana'' F.Muell. * ''Capparis shevaroyensis'' Sundararagh. * ''Capparis siamensis'' Kurz * ''Capparis sikkimensis'' Kurz * ''[[Capparis spinosa]]'' L. * ''Capparis srilankensis'' Sundararagh. * ''Capparis subacuta'' Miq. * ''Capparis subsessilis'' B.S.Sun * ''Capparis sunbisiniana'' M.L.Zhang & G.C.Tucker * ''Capparis tagbanuorum'' Fici * ''Capparis tchaourembensis'' Fici * ''Capparis tenera'' Dalzell * ''Capparis thorelii'' Gagnep. * ''Capparis thozetiana'' (F.Muell.) F.Muell. * ''[[Capparis tomentosa]]'' Lam. * ''Capparis tonkinensis'' Gagnep. * ''Capparis trichocarpa'' B.S.Sun * ''Capparis trinervia'' Hook.f. & Thomson * ''Capparis trisonthiae'' Srisanga & Chayam. * ''Capparis umbonata'' Lindl. * ''Capparis urophylla'' F.Chun * ''Capparis velutina'' P.I.Forst. * ''Capparis versicolor'' Griff. * ''Capparis viburnifolia'' Gagnep. * ''Capparis viminea'' Oliv. * ''Capparis wui'' B.S.Sun * ''Capparis yunnanensis'' Craib & W.W.Sm. * ''Capparis zeylanica'' L. * ''Capparis zippeliana'' Miq. === Napetraka tao aloha === * ''[[Adansonia gregorii]]'' <small>F.Muell.</small> (← ''Capparis gibbosa'' <small>A.Cunn.</small>) * ''Boscia albitrunca'' <small>(Burch.) Gilg & Benedict</small> (← ''C. albitrunca'' <small>Burch.</small>) * ''Boscia oleoides'' (Burch. ex DC.) Toelken (← ''C. oleoides'' Burch. ex DC.) * ''Crateva magna'' <small>(Lour.) DC.</small> (← ''C. magna'' Lour.) * ''Morisonia flexuosa'' <small>L.</small> (← ''C. flexuosa'' (L.) L.) – Limber caper * ''Morisonia hastata'' <small>(Jacq.) Christenh. & Byng</small> (← ''C. hastata'' – Broadleaf caper * ''Morisonia heterophylla'' <small>(Ruiz & Pav. ex DC.) Christenh. & Byng</small> (← ''C. heterophylla'' Ruiz & Pav. ex DC.) * ''Morisonia pulcherrima'' <small>(Jacq.) Miers</small> (← ''C. pulcherrima'' <small>Jacq.</small>) * ''Morisonia retusa'' <small>(Griseb.) Christenh. & Byng</small> (← ''C. retusa'' <small>Griseb.</small>) * ''Morisonia salicifolia'' <small>(Griseb.) Christenh. & Byng</small> (← ''C. salicifolia'' <small>Griseb.</small>) * ''Morisonia scabrida'' <small>(Kunth) Seem.</small> (← ''C. scabrida'' <small>Kunth</small>) * ''Morisonia speciosa'' <small>(Griseb.) Cornejo & H.H.Iltis</small> (← ''C. speciosa'' <small>Griseb.</small>) * ''Ritchiea reflexa'' <small>(Thonn. & Schumach.) Gilg & Gilg-Ben</small> (← ''C. reflexa'' <small>Thonn. & Schumach.</small>) === Karazana misy eto Madagasikara === * ''[[Capparis chrysomeia]]'' -- bepako, rahovitsa, tsirebimbositra * ''[[Capparis grandidieri]]'' * ''[[Capparis richardii]]'' * ''[[Capparis sepiaria]]'' -- tsiravimbelonitra, voafasolahy * ''[[Capparis spinosa]]'' -- basy, katra * ''[[Capparis tchaourembensis]]'' * ''[[Capparis tomentosa]]'' == Jereo koa == * [[Katra (teny mitovy endrika)]] pweq4olzmnd1fkhd2n53kcbx4p80wr0 Capparis sepiaria 0 299412 1137040 2026-05-01T18:25:58Z Thelezifor 15140 Karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Capparaceae 1137040 wikitext text/x-wiki [[Sary:Capparis sepiaria, AJT Johnsingh. .P1020660.jpg|vignette|370x370px|''Capparis sepiaria'']] Ny '''''Capparis sepiaria''''' dia hazobotry ao amin' ny fianakaviana ''[[Capparaceae]]'' hita manerana ny tany mafana, indrindra any amin' ny ala maina sy ny havoana ary ny kirihitra mikitroka. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe 7 '''tsiravimbelonitra''' sy '''voafasolahy'''. == Famariparitana == [[Sary:Capparis sepiaria L..jpg|ankavia|vignette|230x230px|''Capparis sepiaria'']] [[Sary:Capparis sepiaria var. citrifolia 5Dsr 7488.jpg|vignette|199x199px|''Capparis sepiaria'']] Zavamaniry matanjaka sy misy tsilo sy ravina maitso lalandava izay manana haavo 3 ka hatramin' ny 5 metatra, misy voniny fotsy mandritra ny vanin-taona voafetra ny ''Capparis sepiaria''. Manomboka amin' ny Febroary ny famelanany, ary manomboka mipoitra ny voany amin' ny Avrily. == Faritra ahitana azy == Ny ''Capparis sepiaria'' dia hita manerana ny faritra trôpikaly sy sobtrôpikaly, ary indrindra any [[Afrika trôpikaly|Afrika]] [[Afrika trôpikaly|trôpikaly]] (anisany i [[Madagasikara]]), any [[Srilanka]], any [[Mianmara]], any [[India]], ary any [[Aostralia]]. == Jereo koa == * ''[[Capparis]]'' tm9u227wkehnbk5fiengwbnc77magvm 1137041 1137040 2026-05-01T18:27:20Z Thelezifor 15140 1137041 wikitext text/x-wiki [[Sary:Capparis sepiaria, AJT Johnsingh. .P1020660.jpg|vignette|370x370px|''Capparis sepiaria'']] Ny '''''Capparis sepiaria''''' dia hazobotry ao amin' ny fianakaviana ''[[Capparaceae]]'' hita manerana ny tany mafana, indrindra any amin' ny ala maina sy ny havoana ary ny kirihitra mikitroka. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''tsiravimbelonitra''' sy '''voafasolahy'''. == Famariparitana == [[Sary:Capparis sepiaria L..jpg|ankavia|vignette|230x230px|''Capparis sepiaria'']] [[Sary:Capparis sepiaria var. citrifolia 5Dsr 7488.jpg|vignette|199x199px|''Capparis sepiaria'']] Zavamaniry matanjaka sy misy tsilo sy ravina maitso lalandava izay manana haavo 3 ka hatramin' ny 5 metatra, misy voniny fotsy mandritra ny vanin-taona voafetra ny ''Capparis sepiaria''. Manomboka amin' ny Febroary ny famelanany, ary manomboka mipoitra ny voany amin' ny Avrily. == Faritra ahitana azy == Ny ''Capparis sepiaria'' dia hita manerana ny faritra trôpikaly sy sobtrôpikaly, ary indrindra any [[Afrika trôpikaly|Afrika]] [[Afrika trôpikaly|trôpikaly]] (anisany i [[Madagasikara]]), any [[Srilanka]], any [[Mianmara]], any [[India]], ary any [[Aostralia]]. == Jereo koa == * ''[[Capparis]]'' fkesgbiutv53tqn0emkpz4jpij94z0z Capparis tomentosa 0 299413 1137048 2026-05-01T19:23:57Z Thelezifor 15140 Karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Capparaceae 1137048 wikitext text/x-wiki [[Sary:Capparis tomentosa Ilanda 10 08 2010.JPG|vignette|370x370px|''Capparis tomentosa'']] Ny '''''Capparis tomentosa''''' dia karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana ''[[Capparaceae]]'' ary teratany aty [[Afrika]]. == Faritra ahitana azy == Hita any amin' ny kirihitra sy ala avy any amin' ny Eastern Cape any [[Afrika Atsimo]], mamakivaky an' i KwaZulu-Natal, i Mpumalanga, ny Faritanin' i Limpopo, i [[Môzambika]], i [[Bôtsoana]], i [[Namibia]] ary any [[Afrika trôpikaly]]. Manomboka any [[Senegaly]] ka hatrany [[Eritrea]] ny tapany avaratry ny faritra ahitana azy, ary hita any amin' ireo [[Maskareina (tamba-nosy)|Nosy Maskarena]] koa io karazana io. == Famariparitana == [[Sary:Capparis tomentosa thorns close 07 08 2010.JPG|ankavia|vignette|121x121px|Tsilon' ny ''Capparis tomentosa'']] Amin' ny ankapobeny izy dia vahy minofon-kazo matanjaka; izay, any amin' ny zavamaniry amoron-drano, mety hitombo hatrany an-tampon' ny hazo. Mety ho hazobotry mandady na hazo madinika koa izy io. Misy tsilo maranitra sy mandeha tsiroaroa sady mifaingoka ny tahony. Rakotra volo mavo sy makitroka ny tahony sy ny tsilony tanora. === Ravina === [[Sary:Capparis tomentosa buds 23 08 2010.JPG|vignette|Ravina sy tsimoka]] Miforona eo anelanelan' ny tsilo ny raviny ary mifandimby, lavalava na salavalava (30-80 × 15–25 mm), maitso oliva volondavenona, rakotra volo; feno ny sisiny, mihorona mianambany. Manana halava 4-12 mm ary misy volovolony ny [[Tangozan-dravina|tangozan-draviny]]. === Vony === [[Sary:Capparis tomentosa flower Ilanda 08 09 2010.JPG|ankavia|vignette|Vonin' ny ''Capparis tomentosa'']] Miforona ho salohy ny voniny; eo amin' ny tendron-drantsana lehibe na eo amin' ny rantsana kely mitsivalana misy raviny na indraindray miparitaka any amin' ny foto-tangozan-dravina ambony. Lehibe izy ireo (35 mm) ary manitra, misy [[lahimbony]] fotsy mavokely izay manana halava mirefy 20–35 mm ary mety miloko mena eo am-potony. Miendrika sambo manana halava 8-10 mm ny [[ravimbony]]. Fotsy ny [[Felambony|felamboniny]] izay manana halava 15–25 mm sy sakany mirefy 7–10mm. === Voa === [[Sary:Capparis tomentosa 13 12 2010.JPG|vignette|247x247px|Voan' ny ''Capparis tomentosa'']] [[Sary:Capparis tomentosa.jpg|ankavia|vignette|222x222px|Voan' ny ''Capparis tomentosa'']] Mihantona amin' ny tahony lava (25–50 mm) ny voany izay manana savaivo mahatratra 40 mm (50 mm); maitso manjelatra amin' ny voalohany, fa manjary mavokely na volomboasary rehefa matoy. Misy vihim-boa maro ao anaty nofony mavokely ny voany. Mety mihantona eny amin' ilay zavamaniry mandritra ny fotoana maharitra ny voany efa maina sy foana. == Jereo koa == * ''[[Capparis]]'' qj0vlng558bshfp1euvq757zuncwxw0