Wikipedia mgwiki https://mg.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Fandraisana MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter Rakitra Manokana Dinika Mpikambana Dinika amin'ny mpikambana Wikipedia Dinika amin'ny Wikipedia Sary Dinika amin'ny sary MediaWiki Dinika amin'ny MediaWiki Endrika Dinika amin'ny endrika Fanoroana Dinika amin'ny fanoroana Sokajy Dinika amin'ny sokajy TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk 0 9137 1137341 797769 2026-05-05T06:58:48Z HarryWurst 36292 1137341 wikitext text/x-wiki {{infobox tanàna |anarana=Anosinalainolona |faritany=[[Faritanin'i Mahajanga|Mahajanga]] |faritra =[[Faritra Boeny]] |haavo = 103 |isam-ponina=3827 |firenena={{Madagasikara}} }} '''Anosinalainolona''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[distrikan'i Marovoay]], [[Faritra Boeny]], [[Faritanin'i Mahajanga]]. Ny isam-poniny dia 3827 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2000. Ny kaodin-kaominina dia 40602 ary ny kaodin-distrika dia 406 Eo amoron'ny reniranon'i [[Betsiboka (ony)|Betsiboka]] no misy ny tanàna, eo amin'ny 12 km miala an'i [[Marovoay]], amin'ny haavo 103 m. == Vokatry ny fambolena == Ny anjaran'ny tantsaha mampiasa zezika simika dia 25-50%. Ny entana faharoa lafo vidy indrindra dia arachide. Ny zava-bolena lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia vary. Ny entana fahatelo lafo vidy indrindra dia mais. Ny isan'omby dia 3225. Ny isan'ny taona nisiam-pesitry ny vorona teo anelanelan'ny taona 1999-2001 dia 3. Ny zava-bolena faharoa lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia arachide. Ny entana lafo vidy indrindra dia vary. 60 ny mponina no miasa tany. 5 ny mponina no miasa amin'ny fanjonoana. 34 ny mponina no miasa amin'ny fiompiana. 1 ny mponina no miasa amin'ny sampandraharaha. 98 no isan'ny kisoa. == Ara-tsosialy == == Fotodrafitrasa == Ahitana tobim-pahasalamana ao. Ahitana sekoly ambaratonga fototra. Ahitana orinasa mampiasa olona latsaky ny folo. == Fitaterana == Ny fitaovam-pitaterana ampiasaina matetika indrindra dia tongotra. Ny faharetan'ny dia mankany amin'ny renivohi-paritany dia 2 ora. Ny fotoam-pitaterana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 2 ora. Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 15000 Fmg. Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny haintany dia 12500 Fmg. == Fahasoavana == 5 isan-jaton'ny mponina no tena mahantra dia mahantra. 80 isan-jaton'ny mponina no atao hoe mahantra. Ny halavan'ny vanim-potoana mety ahalanian'ny vokatry ny taon-dasa dia 4 volana. 5 isan-jaton'ny mponina no atao hoe manan-karena. 10 isan-jaton'ny mponina no manana fari-piainana antonontonony. == Endri-javatra == Misy masoivohon'ny ministeran'ny fahasalamana. Misy masoivohon'ny ministeran'ny fahasalamana. Misy masoivohon'ny ministeran'ny fanabeazana. Misy masoivohon'ny ministeran'ny fanabeazana. == Olana == Tapaka in-3 ny lalana tao anatin'ny taona 1999-2001. == Rohy ivelany == * [http://www.ilo.cornell.edu/ilo/census.xls ilo.cornell.edu] - Statistika momba ny kaominina malagasy ary loharanom-pahaizana namoronana an'ity lahatsoratra ity. [[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]] 3hzzx4mnokewd6o04d2mjqt29k00da6 1137342 1137341 2026-05-05T06:59:50Z HarryWurst 36292 region:MG|display=inlin 1137342 wikitext text/x-wiki {{coord|16|11|S|46|38|E|}} {{infobox tanàna |anarana=Anosinalainolona |faritany=[[Faritanin'i Mahajanga|Mahajanga]] |faritra =[[Faritra Boeny]] |haavo = 103 |isam-ponina=3827 |firenena={{Madagasikara}} }} '''Anosinalainolona''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[distrikan'i Marovoay]], [[Faritra Boeny]], [[Faritanin'i Mahajanga]]. Ny isam-poniny dia 3827 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2000. Ny kaodin-kaominina dia 40602 ary ny kaodin-distrika dia 406 Eo amoron'ny reniranon'i [[Betsiboka (ony)|Betsiboka]] no misy ny tanàna, eo amin'ny 12 km miala an'i [[Marovoay]], amin'ny haavo 103 m. == Vokatry ny fambolena == Ny anjaran'ny tantsaha mampiasa zezika simika dia 25-50%. Ny entana faharoa lafo vidy indrindra dia arachide. Ny zava-bolena lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia vary. Ny entana fahatelo lafo vidy indrindra dia mais. Ny isan'omby dia 3225. Ny isan'ny taona nisiam-pesitry ny vorona teo anelanelan'ny taona 1999-2001 dia 3. Ny zava-bolena faharoa lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia arachide. Ny entana lafo vidy indrindra dia vary. 60 ny mponina no miasa tany. 5 ny mponina no miasa amin'ny fanjonoana. 34 ny mponina no miasa amin'ny fiompiana. 1 ny mponina no miasa amin'ny sampandraharaha. 98 no isan'ny kisoa. == Ara-tsosialy == == Fotodrafitrasa == Ahitana tobim-pahasalamana ao. Ahitana sekoly ambaratonga fototra. Ahitana orinasa mampiasa olona latsaky ny folo. == Fitaterana == Ny fitaovam-pitaterana ampiasaina matetika indrindra dia tongotra. Ny faharetan'ny dia mankany amin'ny renivohi-paritany dia 2 ora. Ny fotoam-pitaterana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 2 ora. Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 15000 Fmg. Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny haintany dia 12500 Fmg. == Fahasoavana == 5 isan-jaton'ny mponina no tena mahantra dia mahantra. 80 isan-jaton'ny mponina no atao hoe mahantra. Ny halavan'ny vanim-potoana mety ahalanian'ny vokatry ny taon-dasa dia 4 volana. 5 isan-jaton'ny mponina no atao hoe manan-karena. 10 isan-jaton'ny mponina no manana fari-piainana antonontonony. == Endri-javatra == Misy masoivohon'ny ministeran'ny fahasalamana. Misy masoivohon'ny ministeran'ny fahasalamana. Misy masoivohon'ny ministeran'ny fanabeazana. Misy masoivohon'ny ministeran'ny fanabeazana. == Olana == Tapaka in-3 ny lalana tao anatin'ny taona 1999-2001. == Rohy ivelany == * [http://www.ilo.cornell.edu/ilo/census.xls ilo.cornell.edu] - Statistika momba ny kaominina malagasy ary loharanom-pahaizana namoronana an'ity lahatsoratra ity. [[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]] onmrcziozbxoy58mj9takoudagb4z84 10 117331 1137338 1058607 2026-05-05T05:51:27Z Kwamikagami 2846 1137338 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" align="right" width="35%" |+ {{{anarana|{{BASEPAGENAME}}}}} {{{marika|}}}<br>{{#if:{{{sary|}}}|[[sary:{{{sary}}}|200px|center]]|}} |- ! Daty nahitana | {{{fahitana|}}} |- ! Mpahita | {{{mpahita|}}} |- ! [[Perihelia]] | {{formatnum:{{{perihelia|}}}}} |- ! [[Afelia]] | {{{afelia|}}} |- ! Fe-potoana | {{formatnum:{{{fe-potoana|}}}}} |} i9gj5yisddwcfa59tj1wvizp7edrerx 0 122788 1137339 1132134 2026-05-05T05:51:49Z Kwamikagami 2846 1137339 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:(24952) 1997 QJ₄}} {{infobox zavatra ara-kainkintana |anarana = (24952) 1997 QJ₄ |sary = |fahitana =<!-- --> |mpahita =<!-- --> |perihelia = 4560.10⁶[[metatra|km]] (30.48334738488843 AU) |afelia = 7300.10⁶[[metatra|km]] (48.80451102473562 AU) |fe-potoana = 91172.41627555221 [[andro]] (249.616471665 taona) }} Ny '''(24952) 1997 QJ₄''' dia anisan'ny zavatra madinidinika ao amin'ny habakabaka. Eo amin'ny fehiben'ny asisterôida no misy azy, ary, tahaky ny ankamaroan'ny asiterôida dia mihodikodina manodidon'ny masoandro izy. Ity zavatra madinidinika ity tahaka ny ankamaroan'izy ireo dia tsy hita maso noho ny hakeliny ary noho ny hamaizin'ny lokony. Ny fahasamihafan'ny soridala-manodidina amin'ny boribory lavorary<ref>Izay antsoina koa hoe ''excentricité'' amin'ny teny frantsay na ''eccentricity'' amin'ny teny anglisy</ref> dia .2310714907343663 ; ny [[afelia]]ny, na ny toeran'ny soridalany akaiky indrindra amin'ny [[Masoandro]], dia 7300.10⁶[[metatra|km]] (48.80451102473562 AU), ary ny [[perihelia]]ny, izany hoe ny toeran'ny soridalany lavitra indrindra amin'ny [[Masoandro]], dia 4560.10⁶[[metatra|km]] (30.48334738488843 AU). Ny halavam-potoana hidodikodonany manodidin'ny masoandro dia 91172.41627555221 [[andro]] (249.616471665 taona). Ny anômalia elanelany dia 332.8155324528357.. Ny fironany indray dia 16.55452927923573 degre.<ref>http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=24952</ref> == Jereo koa == * [[Hainkintana]] ** [[Zavatra ara-kainkintana]] : ireo zavatra ara-kainkintana ao amin'ny fehiben'asiterôida ireo dia manana albedo eo amin'ny 0,2-0,3 ary manana hafanana eo amin'ny -80°C hatramin'ny -150°C. * [[Lisitry ny zavatra ara-kainkintana madinidinika]] === Rohy ivelany === * [http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=24952 Hijery ny banky angon'i JPL mikasikan'ny vaton-danitra kelikely] === Tsiahy === {{ref}} [[sokajy:Zana-pajiry madinidinika ao amin'ny habakabaka|24952]] 2dz8vpnuf7jkyoqze1761sai6v5p8j5 0 182161 1137328 943743 2026-05-05T05:13:55Z InternetArchiveBot 25011 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1137328 wikitext text/x-wiki {{Coord|42.8736111111|-100.550277778}} {{infobox tanàna |tanàna=Valentine, Nebraska |firenena={{Etazonia}} |faritany=Nebraska |velarantany=5.83 |isam-ponina=2737 |ben'ny tanàna= }} '''Valentine, Nebraska''' dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i [[Nebraska]], ao [[Etazonia]]. Ny kaodim-paositra dia 69201.. == Jeografia == Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 42.8736111111 ary -100.550277778. Ny faritr'ora dia GMT -6. == Jereo koa == * [[Etazonia]] ** [[Nebraska]] === Rohy ivelany === * [http://www.heartcity.com/ heartcity.com] {{Wayback|url=http://www.heartcity.com/ |date=20110427014021 }} [[sokajy:Tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Nebraska]] i6cdf25rvl01u5l1m69m8u5c2c7zt6j 0 182163 1137336 943754 2026-05-05T05:38:37Z InternetArchiveBot 25011 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1137336 wikitext text/x-wiki {{Coord|41.2166666667|-96.6166666667}} {{infobox tanàna |tanàna=Wahoo, Nebraska |firenena={{Etazonia}} |faritany=Nebraska |velarantany=6.86 |isam-ponina=4508 |ben'ny tanàna= }} '''Wahoo, Nebraska''' dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i [[Nebraska]], ao [[Etazonia]]. Ny kaodim-paositra dia 68066.. == Jeografia == Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 41.2166666667 ary -96.6166666667. Ny faritr'ora dia GMT -6. == Jereo koa == * [[Etazonia]] ** [[Nebraska]] === Rohy ivelany === * [http://www.wahoo.ne.us/ wahoo.ne.us] {{Wayback|url=http://www.wahoo.ne.us/ |date=20130626023715 }} [[sokajy:Tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Nebraska]] 4qtuviu0ow6t1lspj9l8mzmw8q7m5ky 0 182165 1137337 943763 2026-05-05T05:41:22Z InternetArchiveBot 25011 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1137337 wikitext text/x-wiki {{Coord|40.9144444444|-96.5288888889}} {{infobox tanàna |tanàna=Waverly, Nebraska |firenena={{Etazonia}} |faritany=Nebraska |velarantany=6.09 |isam-ponina=3277 |ben'ny tanàna= }} '''Waverly, Nebraska''' dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i [[Nebraska]], ao [[Etazonia]]. Ny kaodim-paositra dia 68462.. == Jeografia == Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 40.9144444444 ary -96.5288888889. Ny faritr'ora dia GMT -6. == Jereo koa == * [[Etazonia]] ** [[Nebraska]] === Rohy ivelany === * [http://www.citywaverly.com/ www.citywaverly.com] {{Wayback|url=http://www.citywaverly.com/ |date=20160324225815 }} [[sokajy:Tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Nebraska]] 5jhh9geyo5cr4vo72xtzrzimx0439rk 0 198696 1137323 1020665 2026-05-05T05:10:37Z HarryWurst 36292 1137323 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= HoratioNelson1.jpg |anarana=Horatio Nelson |teraka=29 Septambra 1758 |maty=21 Oktobra 1805 |firenena={{Fanjakana Mitambatra}} |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} '''Horatio Nelson''' dia mizaka ny zom-pirenen'i [[Fanjakana Mitambatra]] teraka ny 29 Septambra 1758 ary maty ny 21 Oktobra 1805. Manamboninahitra tao amin'ny Tafika An-dranomasina izy, izay nitarika fandresena maro ho an'ny tafika an-dranomasina [[Britanika]] nandritra ny Revolisiona Frantsay sy ny Adin'i [[Napoleon]]ika ny fitarihany, ny fahaizany paikady ary ny tetika tsy mahazatra. Natokana ho azy ny Kianjan'i Trafalgar. Heverina ho iray amin'ireo amiraly britanika lehibe indrindra teo amin'ny tantara izy; maro ny mpahay tantara no mihevitra azy ho lehibe indrindra. Nandray ny sakana tao [[Cádiz]] izy tamin'ny 1805. Tamin'ny 21 Oktobra 1805, nivoaka ny [[seranan-tsambo]] ny andian-tsambo [[Frantsa|Franco]]-[[Espaina|Espaniola]], ary niady tamin'izy ireo ny andian-tsambon'i Nelson tao amin'ny Adin'i Trafalgar. Ny ady no fandresena lehibe indrindra azon'i [[Fanjakana Mitambatra]] tao amin'ny tafika an-dranomasina, saingy i Nelson, izay tao amin'ny HMS Victory, dia naratra mafy noho ny tifitra nataon'ny mpitifitra frantsay iray. Nentina niverina tany [[Angletera]] ny vatany, izay nanaovana fandevenana azy araka ny fombam-panjakana, ary noheverina ho maherifo. ==Ny fiainany manokana== Ny zanany dia Horatio Nelson. == Jereo koa == {{commonscat|Horatio Nelson}} [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1758]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 1805]] [[sokajy:Amiraly britanika]] [[Sokajy:tantsambo britanika]] febrsv39sy9rh912vx2t3rwi38tnisl 1137326 1137323 2026-05-05T05:12:42Z HarryWurst 36292 1137326 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= HoratioNelson1.jpg |anarana=Horatio Nelson |teraka=29 Septambra 1758 |maty=21 Oktobra 1805 |firenena={{Fanjakana Mitambatra}} |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} '''Horatio Nelson''' dia mizaka ny zom-pirenen'i [[Fanjakana Mitambatra]] teraka ny 29 Septambra 1758 ary maty ny 21 Oktobra 1805. Manamboninahitra tao amin'ny Tafika An-dranomasina izy, izay nitarika fandresena maro ho an'ny tafika an-dranomasina [[Britanika]] nandritra ny Revolisiona Frantsay sy ny Adin'i [[Napoleon]]ika ny fitarihany, ny fahaizany paikady ary ny tetika tsy mahazatra. Natokana ho azy ny Kianjan'i Trafalgar. Heverina ho iray amin'ireo amiraly britanika lehibe indrindra teo amin'ny tantara izy; maro ny mpahay tantara no mihevitra azy ho lehibe indrindra. Nandray ny sakana tao [[Cadiz]] izy tamin'ny 1805. Tamin'ny 21 Oktobra 1805, nivoaka ny [[seranan-tsambo]] ny andian-tsambo [[Frantsa|Franco]]-[[Espaina|Espaniola]], ary niady tamin'izy ireo ny andian-tsambon'i Nelson tao amin'ny Adin'i Trafalgar. Ny ady no fandresena lehibe indrindra azon'i [[Fanjakana Mitambatra]] tao amin'ny tafika an-dranomasina, saingy i Nelson, izay tao amin'ny HMS Victory, dia naratra mafy noho ny tifitra nataon'ny mpitifitra frantsay iray. Nentina niverina tany [[Angletera]] ny vatany, izay nanaovana fandevenana azy araka ny fombam-panjakana, ary noheverina ho maherifo. ==Ny fiainany manokana== Ny zanany dia Horatio Nelson. == Jereo koa == {{commonscat|Horatio Nelson}} [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1758]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 1805]] [[sokajy:Amiraly britanika]] [[Sokajy:tantsambo britanika]] b7oj3z3tcpx4vmpbdbq7i7ec6r46vvt 1137327 1137326 2026-05-05T05:13:45Z HarryWurst 36292 1137327 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= HoratioNelson1.jpg |anarana=Horatio Nelson |teraka=29 Septambra 1758 |maty=21 Oktobra 1805 |firenena={{Fanjakana Mitambatra}} |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} '''Horatio Nelson''' dia mizaka ny zom-pirenen'i [[Fanjakana Mitambatra]] teraka ny 29 Septambra 1758 ary maty ny 21 Oktobra 1805. Manamboninahitra tao amin'ny Tafika An-dranomasina izy, izay nitarika fandresena maro ho an'ny tafika an-dranomasina [[Britanika]] nandritra ny Revolisiona Frantsay sy ny Adin'i [[Napoleon]]ika ny fitarihany, ny fahaizany paikady ary ny tetika tsy mahazatra. Natokana ho azy ny Kianjan'i Trafalgar. Heverina ho iray amin'ireo amiraly britanika lehibe indrindra teo amin'ny tantara izy; maro ny mpahay tantara no mihevitra azy ho lehibe indrindra. Nandray ny sakana tao [[Cadiz]] ([[Espaina]]) izy tamin'ny 1805. Tamin'ny 21 Oktobra 1805, nivoaka ny [[seranan-tsambo]] ny andian-tsambo [[Frantsa|Franco]]-[[Espaina|Espaniola]], ary niady tamin'izy ireo ny andian-tsambon'i Nelson tao amin'ny Adin'i Trafalgar. Ny ady no fandresena lehibe indrindra azon'i [[Fanjakana Mitambatra]] tao amin'ny tafika an-dranomasina, saingy i Nelson, izay tao amin'ny HMS Victory, dia naratra mafy noho ny tifitra nataon'ny mpitifitra frantsay iray. Nentina niverina tany [[Angletera]] ny vatany, izay nanaovana fandevenana azy araka ny fombam-panjakana, ary noheverina ho maherifo. ==Ny fiainany manokana== Ny zanany dia Horatio Nelson. == Jereo koa == {{commonscat|Horatio Nelson}} [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1758]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 1805]] [[sokajy:Amiraly britanika]] [[Sokajy:tantsambo britanika]] akekgkudo3rei9tlu2uidpcw04ve4f7 0 200848 1137334 761540 2026-05-05T05:22:46Z HarryWurst 36292 1137334 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= |anarana=Nelson Luís Kerchner |teraka=31 Desambra 1962 |maty= |firenena={{Brazila}} |mpiaraka= |asa= * [[mpilalao baolina kitra]] |taona niasàna= }} '''Nelson Luís Kerchner''' dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i [[Brazila]] teraka ny 31 Desambra 1962 tao [[São Paulo]] == Jereo koa == {{commonscat}} [[sokajy:mpilalao baolina kitra Brazila]] bys4par2x5vx0wfsx2uqsfwgonpkml2 0 205772 1137333 761541 2026-05-05T05:21:34Z HarryWurst 36292 1137333 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary=Nelson Rivas - Inter Mailand (1).jpg |anarana=Nelson Rivas |teraka=25 Martsa 1983 |maty= |firenena={{Kolombia}} |mpiaraka= |asa= * [[mpilalao baolina kitra]] |taona niasàna= }} '''Nelson Rivas''' dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i [[Kolombia]] teraka ny 25 Martsa 1983 == Jereo koa == {{commonscat}} [[sokajy:mpilalao baolina kitra kolombiana]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1983]] lhl9aj9vhtzsw1dy1dxqva185naibuh 0 209634 1137331 809504 2026-05-05T05:17:37Z HarryWurst 36292 1137331 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Horatio Herbert Kitchener.jpg |anarana=Horatio Herbert Kitchener |teraka=24 Jiona 1850 |maty=5 Jiona 1916 |firenena={{Fanjakana Mitambatra}} |mpiaraka= |asa= * [[jeneraly]] * [[mpanao politika]] * [[injeniera]] |taona niasàna= }} '''Horatio Herbert Kitchener''' dia jeneraly, mpanao politika, injeniera mizaka ny zom-pirenena [[Fanjakana Mitambatra|britanika]] teraka ny 24 Jiona 1850 ary maty ny 5 Jiona 1916 == Jereo koa == * [[Biôgrafia]] {{commonscat}} [[sokajy:jeneraly britanika]] [[sokajy:mpanao politika britanika]] [[sokajy:injeniera britanika]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1850]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 1916]] 1vg8hm8a47yea8jflwm38nh6ajlfic9 0 220413 1137335 1016530 2026-05-05T05:23:28Z HarryWurst 36292 1137335 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Bill Nelson.jpg |anarana=Bill Nelson |teraka=29 Septambra 1942 |maty= |firenena={{Etazonia}} |mpiaraka= |asa= * [[mpanao politika]] * [[mpanamory sambon-danitra]] |taona niasàna= }} '''Bill Nelson''' dia mpanao politika, mpanamory sambon-danitra mizaka ny zom-pirenen'i [[Etazonia]] teraka ny 29 Septambra 1942 tao [[Miami]] == Jereo koa == {{commonscat}} [[sokajy:mpanao politika amerikanina]] [[sokajy:mpanamory sambon-danitra]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1942]] bkxb33zoxvchlosbwe7cwpl8wnx73co 0 263500 1137318 970118 2026-05-04T22:58:51Z HarryWurst 36292 135.990 1137318 wikitext text/x-wiki {{coord|8.237730|-73.356040}} {{infobox tanàna |anarana = Ocaña |velarantany =672.27 |haavo = 1202 |faritany = [[departamentan'i Norte de Santander|Norte de Santander]] |isam-ponina = 135.990 |firenena = {{Kolombia}} |ben'ny tanàna = |sary =Columna de la Libertad de los Esclavos Plaza 29 de mayo.JPG |saina = Flag of Ocaña.sv }} '''Ocaña''' dia tanàna ao amin'ny departamentan'i [[Norte de Santander]] ao [[Kolombia]]. == Jeografia == Ny isam-ponina dia 135.990 mponina tamin'ny taona 2018. == Jereo koa == * [[Kolombia]] ** [[Norte de Santander]] == Tsiahy == <references/> {{commonscat}} [[sokajy:Tanàna ao Norte de Santander]] 3yxeysx65kjm0t1qc91gcu2l60go4ma 1137320 1137318 2026-05-04T22:59:27Z HarryWurst 36292 1137320 wikitext text/x-wiki {{coord|8.237730|-73.356040}} {{infobox tanàna |anarana = Ocaña |velarantany =672.27 |haavo = 1202 |faritany = [[departamentan'i Norte de Santander|Norte de Santander]] |isam-ponina = 135.990 |firenena = {{Kolombia}} |ben'ny tanàna = |sary =Columna de la Libertad de los Esclavos Plaza 29 de mayo.JPG |saina = Flag of Ocaña.svg }} '''Ocaña''' dia tanàna ao amin'ny departamentan'i [[Norte de Santander]] ao [[Kolombia]]. == Jeografia == Ny isam-ponina dia 135.990 mponina tamin'ny taona 2018. == Jereo koa == * [[Kolombia]] ** [[Norte de Santander]] == Tsiahy == <references/> {{commonscat}} [[sokajy:Tanàna ao Norte de Santander]] mi2n7avkcjvjljrdmhm9ne7llr465ca 0 263509 1137317 970128 2026-05-04T22:55:39Z HarryWurst 36292 1137317 wikitext text/x-wiki {{coord|7.837930|-72.503700}} {{infobox tanàna |anarana = Los Patios |velarantany = 133 |haavo = 410 |faritany = [[departamentan'i Norte de Santander|Norte de Santander]] |isam-ponina = 58661 |firenena = {{Kolombia}} |ben'ny tanàna = |sary =Barrio Bellavista Los Patios NS.JPG |saina =Flag of Los Patios.svg }} [[File:Colombia - Norte de Santander - Los Patios.svg|thumb|left|Norte de Santander - Los Patios]] '''Los Patios''' dia tanàna ao amin'ny departamentan'i [[Norte de Santander]] ao [[Kolombia]]. == Jeografia == Ny isam-ponina dia 58661 mponina tamin'ny taona 2018.<ref name='geocities'>[http://download.geonames.org/export/ Kolombia] ao amin'i geonames.org, novangiana ny 14/ 4/2019 </ref> == Jereo koa == * [[Kolombia]] ** [[Norte de Santander]] == Tsiahy == <references/> {{commonscat}} [[sokajy:Tanàna ao Norte de Santander]] kz932phjjedtf2tnz2utpbi5gvu4jwp 0 263547 1137316 970169 2026-05-04T22:46:25Z HarryWurst 36292 1137316 wikitext text/x-wiki {{coord|7.125390|-73.119800}} {{infobox tanàna |anarana = Bucaramanga |haavo = 959 |velarantany = 165 |faritany = [[departamentan'i Santander|Santander]] |isam-ponina = 623.881 |firenena = {{Kolombia}} |ben'ny tanàna = |sary =Bucaramanga v cu.JPG |saina = Flag of Bucaramanga.svg }} '''Bucaramanga''' dia tanàna ao amin'ny departamentan'i [[Santander]] ao [[Kolombia]]. == Jeografia == Ny isam-ponina dia 623.881 mponina tamin'ny taona 2025. == Jereo koa == * [[Kolombia]] ** [[Santander]] == Tsiahy == <references/> {{commonscat}} [[sokajy:Tanàna ao Kolombia]] [[sokajy:Tanàna ao amin'ny departamentan'i Santander]] 6el9boj9fjai4s64c8sc7uu2cw206xx 0 263726 1137322 1092619 2026-05-05T04:56:48Z HarryWurst 36292 1137322 wikitext text/x-wiki [[Sary:William Miller.jpg|vignette|299x299px|I William Miller]] I '''William Mille'''r dia mpitoriteny [[Batisma|batista]] amerikana izay nitarika ny hetsika prôtestantan' ny [[fifohazam-panahy]] iraisam-pinoana teo anelanelan' ny taona 1831 sy 1844, izay nanambara ny hiverenan' i [[Jesoa|Jesosy Kristy]] amin' ny taona 1843-1844. Ny fampianarany dia nahazo ny anarana hoe ''[[milerisma]]'' na ''[[adventisma]]'', Taty aoriana dia niteraka hetsika sy fikambanana adventista maro ny hafatr' i William Miller, indrindra ny [[Fiangonana Adventista Mitandrina ny Andro Fahafito]]. == Ny fiainan' i Miller talohan' ilay fifohazam-panahy == === Fahazazany === Teraka tao Pittsfield any [[Massachusetts]] tamin' ny 12 Febroary 1782 i William Miller. Nanan-jandry miisa 15 izy. Ny kapiteny atao hoe William Miller, izay miaramila tranainy tao amin'ny Revôlisiôna Amerikaina no rainy ary i Paulina zanakavavin' ny pastora batista atao hoe Elnathan Phelps no reniny. Ny reniny no nanabe azy hatramin' ny faha sivy taonany. Tia vaky boky i Wiliam Miller tamin' ny fahazazany sy ny fahatanorany. === Fiainana tao Poultney === Nanambady an' i Lucy Smith izy tamin' ny taona 1803 ka nifindra tany amin' ny tanàna atao hoe Poultney, ka niroborobo tao ny asa fambolena sy fiompiana nataony. Nifandray tamin' ny olona manaraka ny fireham-mpinoana sy [[filôzôfia]] [[Deisma|deista]] nonina tao izy ka maro ny bokin' ny mpanoratra deista voavakiny. Tsy ninoany ho teniin' Andriamanitra ny [[Baiboly]] izay noheveriny ho boky lany andro. Nisy fotoana nanendrena azy ho sherif (1809), ho mpitsara manakaiky vahoaka i William Miller taty aoriana ary voafidy ho [[solombavambahoaka]] tamin’ ny taona 1812. Lasa miaramila koa izy ka anisan' ny nandray anjara tamin’ ny ady nifanaovan' ny Amerikana sy ny Britanika tao Plattsburg tamin' ny taona 1812 izay naharesy ny Britanika tamin' izany na dia maro anisa noho ny Amerikana. Nasondrotra mari-boninahitra ho kapiteny izy taty aoriana. Nanova ny fomba fijerin' i Miller ny ady nifanaovan' ny Britanika sy ny Amerikana, indrindra ny fandresen' ny miaramila Amerikana izay tsy nisy afa-tsy 1&nbsp;500 sy olon-tsotra 4&nbsp;000, nefa ny Britamika nisy miaramila zatra ady niisa 15&nbsp;000. Aminy dia tsy asan' olombelona izany. == I William Miller sy ny asany == === Nandinika ny faminaniana ao amin' ny Baiboly === [[Sary:Millerite 1843 chart 2.jpg|vignette|Tabilaon-tsary nentin' i William Miller nanao ny kajy]] Nonina tao amin’ ny  toeram-pambolena sy fiompiana lehibe iray tany Low Hampton any amin’ ny Fanjakan’ i New York i Wiliam Miller. Nampiana-tena izy ary mpamaky ny [[Baiboly]] nahafatra-po sady mpivavaka tao amin’ ny [[Batisma|Fiangonana batista]]. Nanomboka tamin' ny taonjato faha-18 tao [[Eorôpa]] dia nanao toriteny mamohafoha ny finoana i William Miller izay nitory amin’ ny fomba mazava ny fototra iorenan’ io hetsika io sady nanome azy ny firehany ara-potokevitra. Nasaina nitoriteny i William Miller ka nanatanteraka izany tokoa ary nihamaro ny mpanaraka azy. Nitory ny fahantomotry ny [[Fiavian' i Kristy fanindroany|fiavian' i Jesosy Kristy]] izy. Mihoatra ny 3&nbsp;000 ny valandresaka nataony izay niteraka fifohazam-panahy avy ao New England ka nanerana an' i Amerika. Nalaza hatrany Eorôpa izany fampianarana izany. === Namantatra ny fotoana hiverenan' i Kristy === Nanomboka tamin'ny taona 1814 i Miller dia tsy afa-po tamin’ny fampianaran'ny deista ka niverina ho kristiana indray sady nandinika amin' ny antsipiriany ny [[Baiboly]], indrindra ny [[Bokin' i Daniela]] sy ny [[Apôkalipsan' i Joany|Apokalipsin' i Joany]]. Niezaka nanao fivoasana ara-tarehimarika ny Bokin' i Daniela (Dan. 8:14) sy ny Bokin' ny Apokalipsy (Apo. 14:9-12) i William Miller ka nanatsoaka hevitra fa i Kristy dia hiverina indray eto an-tany amin’ ny taona 1843 sady [[Arivo taona (kristianisma)|hanjaka arivo taona]] miaraka amin’ ny olom-boafidiny. Izany fiaviana fanindroan’ i Kristy eto an-tany izany no atao hoe "[[parosia]]". === Ny fahadisoam-panantenana nifanesy === Nanambara i William Miller sy ny mpanaraka azy fa hiverina indray aty an-tany eo anelanelan’ ny 21 Marsa 1843 sy 21 Marsa 1844 i Kristy. Tsy tanteraka anefa izany. Atao hoe "[[Fahadisoam-panantenana voalohany]]" izany tsy fahombiazan’ ny faminaniany izany. Nihevitra ireo mpanara-dia natoky an’ i William Miller fa fahadisoam-pikajiana no niteraka izany. Ireo mpanaraka an’ i Miller dia niisa eo anelanelan’ ny 50&nbsp;000 sy 100&nbsp;000. Maro anefa ireo izay niala ny fikambanana tamin’ izany fotoana izany. Novan' i Miller indray ny daty hiavian’ i Kristy ka ny 22 Ôktôbra 1844 izany. Rehefa nihananakaiky ilay andro lehibe dia tsy nanao ny asa aman-draharaha fanao andavanandro intsony ny mpanara-dia an' i Miller (atao hoe [[Milerisma|Milerita]]) ka tsy nivarotra intsony ny mpivarotra, tsy nanonta boky intsony ny mpiasan’ ny trano pirinty, tsy nankany an-tsaha intsony ny tantsaha. I Miller sy ny namany akaiky dia nankeo andrefan-tranony teo ka niandry ny fiavian' ny Tompo teo sy ny fitsangan' ireo izay efa maty ho velona indray ka hiakatra any an-danitra. Tsy tanteraka koa izany faminaniana izany ka niteraka ilay atao hoe "[[Fahadisoam-panantenana lehibe]]". === Fiparitahan' ny mpanaraka an' i Miller === Maro ny [[Adventisma|Adventista]] nandao ny fananany ka lasa fihomehezan’ ny olona ilay fikambanana tamin’ ny fahatongavan’ ilay andro nandrasana nefa tsy nisy zava-nitranga. Tsy vitsy koa ny mpanara-dia an’ i Miller izay niala aminy. Roa ny fanapahan-kevitry ny mpanaraka an' i Miller ka ny sasany niverina tamin’ ny fiangonana niaviany avy fa ny hafa kosa niova anarana hoe [[American Millenial Association]] (ara-bakiteny: "Fikambanan' ny Arivo Taona Amerikana") ka ny mpikambana ao aminy dia natao hoe Evangelical Adventis ("Adventista ara-Pilazantsara") taty aoriana. Izay mbola nitoetra taminy dia nizara ho antoko efatra. == Jereo koa == [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1782]] [[Sokajy:Vavolombelon'i Jehovah]] 6gqotd9rdnsleihrqoid7go5dtyui4w 0 286875 1137321 1074170 2026-05-05T04:54:52Z HarryWurst 36292 1137321 wikitext text/x-wiki [[Sary:Heraldmorningcover.jpg|vignette|391x391px|Ny ''Herald of the Morning'']] I '''Nelson Homer Barbour''' dia mpitoriteny amerikana nanaraka ny fampianaran' i [[William Miller]]. Fantatra indrindra noho ny fiaraha-miasany tamin' i [[Charles Taze Russell]]. izy. Teraka tamin' ny taona 1824 tao Throopsville ([[New York]], [[Etazonia]]) izy ary maty tamin' ny taona 1905. Liana tamin' ny fampianarana ara-pivavahana izy, ka nifandimby nandalo antokon-ketsika maro samihafa. Teo amin' ny faha-19 taonany izy dia nanomboka niasa ho mpitoriteny mahaleo tena. Tamin' ny taona 1869 dia namoaka ny fanontana voalohany (ny faharoa tamin' ny taona 1871) momba ny fandinihany izy: ''Evidences for the Coming of the Lord in 1873, or The Midnight Cry'' (izay azo adika hoe: "Porofon' ny fiavian' ny Tompo amin' ny taona 1873, na Ny Hiaka Mamatonalina"). Tamin' ny faramparan' ny taona 1873 na ny fiandohan' ny taona 1874 i Nelson Barbour dia nanomboka namoaka gazetiboky momba ny fironan' ny Advantista amin' ny vanim-potoana ho avy, amin' ny lohateny hoe ''the Midnight Cry'' (azo adika hoe "ny Hiakan' ny Mamatonalina"). Nitombo haingana ny isan' ny mpamaky ilay gazety avy eo nitsotsorika avy amin' ny 15 000 amin' ny 300 teo ho eo. Lasa nantsoina hoe ''Herald of the Morning'' (azo adika hoe "Mpanambara hafatry ny Maraina") ilay gazety avy eo. Tamin' ny taona 1877 i Charles Taze Russell dia nifandray amin' i Nelson H. Barbour ary nanolotra tohana ara-bola mba hamoahana boky misy pejy 196 mitondra ny lohateny hoe ''Three worlds, and the harvest of this world'' (azo adika hoe "Tontolo Telo, sy ny fijinjana an' ity tontolo ity"). Tamin' ny taona 1881 dia nitranga ny tsy fitovian-kevitra ara-teôlôjia teo amin' ny roa tonta. Tsy nifampiresaka izy ireo afa-tsy amin' ny alalan' ny fanontana lahatsoratra. Nanohy namoaka ny ''Herald'' i Nelson Barbour mandra-pahatongan' ny taona 1903, rehefa nitsaharan' ny famoahana lahatsoratra, araka ny firaketana an-tsoratra misy. Maty taona vitsivitsy taty aoriana i Nelson Barbour, teo anelanelan' ny taona 1905 sy 1908. == Jereo koa == [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1824]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 1905]] [[Sokajy:Vavolombelon'i Jehovah]] mcy9l950dc4ho1mqxyvsraul6npk69b 14 291114 1137319 1096723 2026-05-04T22:59:08Z HarryWurst 36292 Pejy nofotsiana 1137319 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 295620 1137314 1130209 2026-05-04T20:30:09Z ~2026-96630-1 38575 Nanatsara votoatiny 1137314 wikitext text/x-wiki [[Sary:Delonix regia in China (14).jpg|vignette|''[[Delonix regia]]'']] Ny '''alamboronala''' dia hazo samihafa ao amin' ny vondron-karazana ''[[Delonix]]'', ao amin' ny fianakaviana [[Fabaceae]], zana-pianakavina [[Caesalpinioideae]], indrindra ny ''[[Delonix regia]]'' sy ny ''[[Delonix leucantha]]''. == Jereo koa == * [[Monongo]] 30kuvspjhdhn4x6vz1l08sczfmz1hio 0 297841 1137344 1135094 2026-05-05T10:03:16Z ~2026-96630-1 38575 Nanitsy tsipelina 1137344 wikitext text/x-wiki [[Sary:Keezhanelli.JPG|vignette|416x416px|Ambanivoa na anakatsotsy (''Phyllanthus niruri'' )]] Ny '''''Phyllanthus niruri''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Phyllanthaceae]]''. Maniry any amin' ny toerana amorontsiraka amin' ny faritra mafana izy io. Mifandray akaiky amin' ny ''[[Euphorbia]]'' izy io. Ny anarana amin' ny teny malagasy ahafantarana azy dia '''ambanivoa''' sy '''anakatsotsy'''. == Fanoritsoritana == [[Sary:Keezharnelli 2 Phyllanthus niruri.jpg|vignette|310x310px|Ravin' ny ''Phyllanthus niruri'']] Ahitra kely maniry isan-taona sy manana taho mitsangana ny ''Phyllanthus niruri'', 30 hatramin' ny 60 sm ny haavony. Rehefa tapaka na misy mikiky ny tahony dia mamoaka ranony ([[lateksa]]) mangarahara. Misampana haingana ilay zavamaniry, ka manome zana-tahony ipoiran' ny [[Ravina (zavamaniry)|ravina]] misy [[fôlikiola]] (kitapo kely) mifandimby. Mifandimby sy tsotra ary marefo ny raviny izay ahitana [[zana-pelana]] fohy. [[Sary:Phyllanthus niruri.jpg|ankavia|vignette|215x215px|Vonin' ny ''Phyllanthus niruri'']] [[Sary:Keezharnelli new.jpg|vignette|Voan' ny ''Phyllanthus niruri'' ao ambany ravina]] Fotsy misy afovoany mavo ary misy ravimbony 5 mipoitra eo am-poto-dravina ny voniny vavy izay kely, manana halava 2 mm. Manana [[lahimbony]] miisa 3 tsy misy tangozany ny voniny lahy izay manana halava mirefy 0,5 mm. == Fampiasana == Ampiasaina amin' ny fitsaboana ny hepatita B (aretin' aty) indraindray ny ''Phyllanthus niruri'', saingy ny fanadihadiana nataon' ny Cochrane 2011 dia nanatsoaka hevitra fa tsy tohanan' ny angon-drakitra misy io fampiasana ilay zavamaniry io. Ity zavamaniry ity koa dia inoana fa afaka manamontsana ny vatokely miforona izay miteraka manitokitoka ao amin' ny [[Voa (taovam-biby)|voa]] na ao amin' ny [[afero]]. Miantso azy io hoe "''chancapiedra''" (ara-bakiteny hoe "mpamaky vato") ny mponina miteny [[Fiteny espaniôla|espaniôla]] any [[Amazônia]] noho izany toetrany ara-pitsaboana izany. == Lisitry ny zana-karazana sy ny ovan-karazana == Inty ny lisitry ny zana-karazana araka ny ''[[Catalogue of Life]]'' <small>(7</small> <small>Aogositra 2014)</small> sy ny ''[[World Checklist of Selected Plant Families|World Checklist of Selected Plant]] Families'' (WCSP) <small>(7</small> <small>Aogositra 2014)</small> : * ''Phyllanthus niruri'' subsp. ''lathyroides'' (Kunth) G.L.Webster (1955) * ''Phyllanthus niruri'' subsp. ''niruri'' Inty ny lisiry ny zana-karazana sy ny ovan-karazana araka ny ''[[Tropicos]]'' <small>(7</small> <small>Aogositra 2014)</small> (Fampitandremana: Ity dia lisitra tsy izay mety misy teny mitovy hevitra): * ''Phyllanthus niruri'' subsp. ''lathyroides'' (Kunth) G.L. Webster * ''Phyllanthus niruri'' subsp. ''niruri'' * [[Phyllanthus niruri var. amarus|''Phyllanthus niruri'' var. ''amarus'']] (Schumach. & Thonn.) Leandri * ''Phyllanthus niruri'' var. ''baronianus'' (Leandri) Leandri * ''Phyllanthus niruri'' var. ''debilis'' Müll. Arg. * ''Phyllanthus niruri'' var. ''genuinus'' Beille * ''Phyllanthus niruri'' var. ''javanicus'' Müll. Arg. * ''Phyllanthus niruri'' var. ''niruri'' * ''Phyllanthus niruri'' var. ''radicans'' Müll. Arg. * ''Phyllanthus niruri'' var. ''scabrellus'' Müll. Arg. * ''Phyllanthus niruri'' var. ''tenuicaulis'' (Müll. Arg.) Griseb. == Jereo koa == * ''[[Phyllanthus]]'' b79p1rv63hd867qv2t8zjnndcwqf7f2 1137345 1137344 2026-05-05T10:06:14Z ~2026-96630-1 38575 Rohy anatiny 1137345 wikitext text/x-wiki [[Sary:Keezhanelli.JPG|vignette|416x416px|Ambanivoa na anakatsotsy (''Phyllanthus niruri'' )]] Ny '''''Phyllanthus niruri''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Phyllanthaceae]]''. Maniry any amin' ny toerana amorontsiraka amin' ny faritra mafana izy io. Mifandray akaiky amin' ny ''[[Euphorbia]]'' izy io. Ny anarana amin' ny teny malagasy ahafantarana azy dia '''ambanivoa''' sy '''anakatsotsy'''. == Fanoritsoritana == [[Sary:Keezharnelli 2 Phyllanthus niruri.jpg|vignette|310x310px|Ravin' ny ''Phyllanthus niruri'']] Ahitra kely maniry isan-taona sy manana taho mitsangana ny ''Phyllanthus niruri'', 30 hatramin' ny 60 sm ny haavony. Rehefa tapaka na misy mikiky ny tahony dia mamoaka ranony ([[lateksa]]) mangarahara. Misampana haingana ilay zavamaniry, ka manome zana-tahony ipoiran' ny [[Ravina (zavamaniry)|ravina]] misy [[fôlikiola]] (kitapo kely) mifandimby. Mifandimby sy tsotra ary marefo ny raviny izay ahitana [[zana-pelana]] fohy. [[Sary:Phyllanthus niruri.jpg|ankavia|vignette|215x215px|Vonin' ny ''Phyllanthus niruri'']] [[Sary:Keezharnelli new.jpg|vignette|Voan' ny ''Phyllanthus niruri'' ao ambany ravina]] Fotsy misy afovoany mavo ary misy ravimbony 5 mipoitra eo am-poto-dravina ny voniny vavy izay kely, manana halava 2 mm. Manana [[lahimbony]] miisa 3 tsy misy tangozany ny voniny lahy izay manana halava mirefy 0,5 mm. == Fampiasana == Ampiasaina amin' ny fitsaboana ny hepatita B (aretin' aty) indraindray ny ''Phyllanthus niruri'', saingy ny fanadihadiana nataon' ny Cochrane 2011 dia nanatsoaka hevitra fa tsy tohanan' ny angon-drakitra misy io fampiasana ilay zavamaniry io. Ity zavamaniry ity koa dia inoana fa afaka manamontsana ny vatokely miforona izay miteraka manitokitoka ao amin' ny [[Voa (taovam-biby)|voa]] na ao amin' ny [[afero]]. Miantso azy io hoe "''chancapiedra''" (ara-bakiteny hoe "mpamaky vato") ny mponina miteny [[Fiteny espaniôla|espaniôla]] any [[Amazônia]] noho izany toetrany ara-pitsaboana izany. == Lisitry ny zana-karazana sy ny ovan-karazana == Inty ny lisitry ny zana-karazana araka ny ''[[Catalogue of Life]]'' <small>(7</small> <small>Aogositra 2014)</small> sy ny ''[[World Checklist of Selected Plant Families]]'' (WCSP) <small>(7</small> <small>Aogositra 2014)</small> : * ''Phyllanthus niruri'' subsp. ''lathyroides'' (Kunth) G.L.Webster (1955) * ''Phyllanthus niruri'' subsp. ''niruri'' Inty ny lisiry ny zana-karazana sy ny ovan-karazana araka ny ''[[Tropicos]]'' <small>(7</small> <small>Aogositra 2014)</small> (Fampitandremana: Ity dia lisitra tsy izay mety misy teny mitovy hevitra): * ''Phyllanthus niruri'' subsp. ''lathyroides'' (Kunth) G.L. Webster * ''Phyllanthus niruri'' subsp. ''niruri'' * [[Phyllanthus niruri var. amarus|''Phyllanthus niruri'' var. ''amarus'']] (Schumach. & Thonn.) Leandri * ''Phyllanthus niruri'' var. ''baronianus'' (Leandri) Leandri * ''Phyllanthus niruri'' var. ''debilis'' Müll. Arg. * ''Phyllanthus niruri'' var. ''genuinus'' Beille * ''Phyllanthus niruri'' var. ''javanicus'' Müll. Arg. * ''Phyllanthus niruri'' var. ''niruri'' * ''Phyllanthus niruri'' var. ''radicans'' Müll. Arg. * ''Phyllanthus niruri'' var. ''scabrellus'' Müll. Arg. * ''Phyllanthus niruri'' var. ''tenuicaulis'' (Müll. Arg.) Griseb. == Jereo koa == * ''[[Phyllanthus]]'' slch34p6tac0qlt9cx2kmp8aqk26o32 4 298549 1137340 1137292 2026-05-05T06:33:36Z JianJi 36396 1137340 wikitext text/x-wiki '''Androany [[6 Mey|6 mey]]''': * '''[[1527]]''' - Norobain'ny connétable Charles de Bourbon sy ny miaramilany, miasa ho an'i [[Charles Quint]] i [[Rôma]]. * '''[[1889]]''' - Nosokafana tamin'ny fomba ofisialy ho an'ny daholobe ny Tilikambon'i Eiffel nandritra ny Fampirantiana Iraisampirenena tao [[Paris]]. * '''[[1916]]''' - Voasambotra ny Emperora [[Vietnamy|Vietnamiana]] Duy Tân raha niantso ny vahoaka hitsangana hanohitra ny [[Frantsay (vahoaka)|Frantsay]], ary nalefa sesitany tao amin'ny nosy [[La Réunion]] taty aoriana. * '''[[1994]]''' - Nitokanan'ny Mpanjakavavy [[britanika]] [[Elizabeth II|Elisabeth II]] sy ny Filoha [[Frantsay (vahoaka)|frantsay]] [[François Mitterrand]] ny lozoka (tonelina) ambanin'ny [[Ranomasina|ranomasin]]'i La [[Manche]]. * '''[[1998]]''' - Nampisehon'i [[Steve Jobs]] avy amin'ny [[Apple Inc.]] voalohany ny [[IMac|iMac]] nmthwwst2wi0wb6ug1ff3amjshlcb8o 0 299016 1137343 1135033 2026-05-05T09:51:43Z ~2026-96630-1 38575 Nanitsy tsipelina 1137343 wikitext text/x-wiki [[Sary:Starr 020803-0094 Centella asiatica.jpg|vignette|406x406px|Talapetraka (''Centella asiatica'')]] Ny '''''Centella asiatica''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny vondron-karazana ''[[Centella]]'', ao amin' ny fianakaviana ''[[Apiaceae]]''. Fantatra ihany koa amin' ny anarana siantifika hoe '''''Hydrocotyle asiatica''''' L. izy io. Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] izy dia atao hoe '''anamanitra''', '''anampetraka''', '''anantahalaka''', '''anantalapetraka''', '''kiladitahalaka''', '''korokorona''', '''loviantsahonantanety''', '''raivolesoka''', '''silabola''', '''talapetraka''', '''viliantsahonantanety'''. Teratany any amin' ny faritra trôpikaly aty [[Afrika]], ny [[Azia]], any [[Aostralia]] ary any amin' ny nosin' i [[Ranomasimbe Pasifika|Pasifika]] andrefana izy io, ary ampiasaina amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]] maro (fitsaboana Ayurveda sy fitsaboana nentim-paharazana sinoa, sns). == Famariparitana == [[Sary:Centella asiatica (থানকুনি) (3).jpg|ankavia|vignette|''Centella asiatica'']] Maniry any amin' ny faritra manana toetany trôpikaly sy amin' ny faritra manana toetany antonony any amin' ny faritra maro manerana izao tontolo izao ny ''Centella asiatica''. Tonga amin' ny fahatoizany ilay zavamaniry ao anatin' ny telo volana, ary ny zavamaniry manontolo, anisan' izany ny fakany, dia alaina amin' ny tanana. Ny raviny ihany no tokony halaina mba hitandrovana ilay zavamaniry tsy ho faty. === Taho === [[Sary:Centella asiatica Muthil.jpg|vignette|284x284px|''Centella asiatica'']] Manify, mandady, maitso hatramin' ny maitso manopy mena, sady mampifandray foto-javamaniry maro ny tahony. Maitso na mavokely sy mipaka amin' ny tany ka afaka mamaka sy maniry indray ny rantsan' ny talapetraka. === Ravina === [[Sary:Centella asiatica in Karnataka.jpg|ankavia|vignette|210x210px|Ravin' ny talapetraka]] Mibikan-kabaro sy manana [[Tangozan-dravina|tangozany]] mirefy 20 sm izay mivelatra eo am-potony ka lasa toy ny fono ary maitso ny ravin' ny talapetraka Malefaka sy manana tendrony boribory ary kirany misandrahaka toa rantsan-tanana ny ravina tsirairay. === Vony === [[Sary:Centella asiatica - Flickr - Kevin Thiele.jpg|vignette|214x214px|Voniny vao mipoitra]] Fotsy, mena volomparasy, mavokely sy maitso, ary mipoitra toa fehezam-boninkazo kely eo akaikin' ny tany, ny vony kelin' ny talapetraka izay latsaky ny 3 mm. Voasaron' ny ravina misarim-bony maitso roa amin' ny ampahany ny vony tsirairay. Manana lela ravina dimy ka hatramin' ny enina isaky ny [[vondrom-pelambony]] ny vony tsirairay ary manana [[lahimbony]] dimy sy tahom-pandray vovobony roa. === Voa === [[Sary:Gotu-kola-seeds-ethnoplants.jpg|ankavia|vignette|210x210px|Vihim-boan' ny ''Centella asiatica'']] Voarary matevina ny voany, ka izany dia mampiavaka azy amin' ny karazana ''[[Hydrocotyle]]'' izay misy voany malama na tehezany mivohitra na votrovotro. === Faka === Misy taranja izay mitombo mijidina ny rafi-pakany. Miloko mavo volom-boasary izy ireo ary rakotra volovolo mpitroka rano sy otrikaina. == Jereo koa == * ''[[Centella]]'' * ''[[Hydrocotyle]]'' * [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara]] 7l2u7v7hojn54r4n1pn8smkihw267m6 0 299258 1137346 1136167 2026-05-05T11:06:32Z ~2026-96630-1 38575 Nanitsy tsipelina 1137346 wikitext text/x-wiki [[Sary:Ficus carica 445515793.jpg|vignette|352x352px|Aviavy (''[[Ficus carica]]'')]] Ny '''aviavy ao amin' ny Baiboly''' dia ahitana firesahana ny [[Ficus carica|karazan-kazo]] sy ny voany ao amin' ny [[Tanakh]] (Baiboly hebreo) sy ao amin' ny [[Testamenta Vaovao]], izay resahina an' ohatra indraindray. Misy roa, fara fahakeliny, ny karazana aviavy resahina ao, dia ny ''[[Ficus carica]]'' ([[Fiteny hebreo|hebreo]]: תְּאֵנָה / ''te’enāh''; [[Fiteny grika|grika]]: συκῆ / ''sykē'' na ''sukē'') sy ny ''[[Ficus sycomorus]]''. (hebreo: שִׁקְמָה / ''shiqmāh''; grika: συκομορέα / ''sykomorea''). == ''Ficus carica'' == [[Sary:Ficus carica 445077478.jpg|vignette|215x215px|Ravin' ny ''[[Ficus carica]]'']]Manana anjara toerana ara-panoharana mana-danja ao amin' ny [[Baiboly]] ny aviavy, ''Ficus carica'', manomboka amin' ny pejy vitsy voalohany ao amin' ny [[Bokin' ny Genesisy|Genesisy]] ka hatramin' ny fanoharana ao amin' ny [[Testamenta Vaovao]], izay mampiseho fahavokarana, fiadanana, ozona ary fanambinana ara-panahy. Ankoantra ny [[Vitis vinifera|voaloboka]] sy ny [[Ôliva (zavamaniry)|hazo]] [[Ôliva (zavamaniry)|ôliva]], dia iray amin' ny andrin' ny fanoharana avy amin' ny zavamaniry any amin' ny faritra [[Atsinanana Akaiky]] taloha izy io. Miorim-paka lalina amin' ny fiainana andavanandro sy ara-panahin' ny [[Zanak' i Israely|vahoakan' Israely]] ity zavamaniry ity. === Ao amin' ny Baiboly hebreo === Ny aviavy, izay atao amin' ny [[Fiteny hebreo|teny hebreo]] hoe תְּאֵנָה / ''te’enāh'', no hazo fahatelo voatonona anarana ao amin' ny [[Tanakh|Baiboly hebreo]]. Ny voalohany dia ny [[Hazon' aina (araka ny Baiboly)|Hazon' aina]] ary ny faharoa dia ny [[Hazo fahalalana ny tsara sy ny ratsy]].[[Sary:Ficus carica2.jpg|vignette|214x214px|Aviavy (''[[Ficus carica]]'')]] ==== Aviavy, ao amin' ny tantaran' ny fiaviany ==== Nampiasa ravin' aviavy i [[Adama (Baiboly)|Adama]] sy i [[Eva]] mba hanjairany akanjo ho an' ny tenany, rehefa avy nihinana ny "[[Voankazo voarara|voan' ny Hazo fahalalana ny tsara sy ny ratsy]]" izy ireo (''[[Bokin' ny Genesisy|Genesisy]]'' 2:16–17), rehefa fantany fa nitanjaka izy ireo (''Genesisy'' 3:7). Mametraka hevitra fototra maromaro ity andalana ity: ny fahatsiarovan-tenan' ny olombelona amin' ny fitanjahany sy amin' ny fahalemeny, ny fisehoan' ny henatra sy ny fieritreretana ara-môraly, ary ny fiezahan' ny olombelona hanafina ny ratsy nataony. Lasa mampahatsiahy ny toetry ny olombelona taorian' ny [[Fahalavoan' ny Olombelona|fahalavoana]] sy ny henatra ary ny fifehezan-tena àry ny aviavy. Manohatra ny fikarakarana aviavy amin' ny fikarakarana ny tompony ny ''[[Bokin' ny Ohabolana]]'' (''Ohab'' 27:18). Tao amin' ny [[Edena|Saha Edena]] izay resahina ao amin' ny ''[[Tononkira Fanaperana|Tononkira]]'' ''[[Tononkira Fanaperana|Fanaperana]]'' dia nisy aviavy izay namoa ny voany voalohany tamin' ny taom-pitiavana (''Tononkira'' 2:13). ==== Tandindon' ny fiadanana sy ny fanambinana ary ny fitahiana ==== Nandritra ny fotoana nanjakan' i [[Sôlômôna]] tamin' i [[Fanjakan' i Jodà|Jodà]] sy i [[Fanjakan' i Israely (Samaria)|Israely]], hatrany [[Dana (tanàna)|Dana]] ka hatrany [[Beersheba|Berseba]], dia nitoetra tsy nanana ahiahy, samy "teo ambanin' ny voalobony sy ny aviaviny avy" ny vahoaka (''[[Boky voalohan' ny Mpanjaka|1Mpanjaka]]'' 4:25). Izany dia famantarana ny fananan-karen' ny firenena, ny fanambinana, ny fiarahamonina lavorary izay ahitana fiarovana ara-pôlitika sy fitoniana ara-tsôsialy ary fankafizana am-pilaminana ny fanana sy ny harena. Midika faharetana sy fiadanana ary fitohizana ny fananana aviavy mamokatra, ka mahatonga azy io ho famantarana mivaingana momba ny fitahian' Andriamanitra sy momba ny fanjakan' ny rariny. Milaza ny ''[[Boky faharoan' ny Mpanjaka|2Mpanjaka]]'' fa nikomy tamin' ny mpanjakan' i [[Asiria]] i [[Hezekia]], izay lasa mpanompony. Ho setrin' izany dia nanandrana nitaona ny tafik' i Jerosalema ilay komandin' ny Asirianina, tamin' ny fanomezany ny voalobony sy ny aviaviny avy ho an' ny mpitsoaka an-daharana (''[[Boky faharoan' ny Mpanjaka|2Mpanjaka]]'' 18). Ao amin' ny [[Bokin' ny Deoterônômia|''Deoterônômia'']], ny [[Tany Nampanantenaina]] dia lazaina toy izao:<blockquote>"tany misy [[vary tritika]] sy [[vary hordea]] sy [[voaloboka]] sy [[aviavy]] ary [[Punica granatum|ampongaben-danitra]], tany misy [[Ôliva (zavamaniry)|hazo oliva]] sy [[tantely]], tany izay hihinananao hanina amin' ny fanaranam-po, sady tsy hanan-java-mahory akory eo ianao" (''[[Baiboly prôtestanta amin' ny teny malagasy|Ny Baiboly]]'', Deo 8:8–9)<ref><small>"tany vokatra [[varimbazaha]], [[orja]], [[voaloboka]], [[aviavy]], [[Punica granatum|ampongabendanitra]]; tany be [[Ôliva (zavamaniry)|oliva]] sy diloilo aman-[[tantely]]; tany hihinanana mofo amam-panaranam-po sy tsy hanananao zava-mahory" (Deo 8:8-9, ''[[Baiboly katôlika amin' ny teny malagasy|Ny Baiboly Masina]]'')</small></ref>.</blockquote> ==== Mariky ny fahalemem-panahy sy ny lanjan' ny fambolena ==== Ampifandraisina amin' ny halemem-panahy sy amin' ny hatsaram-panahy ny voan' ny aviavy (Mpitsara 9:11). Manamafy ny maha mariky ny fanambinana azy ny lanjany ara-tsakafo sy ny lanjany ara-toekarena. Ampiasaina amin' ny fomba an' ohatra ihany koa ny toetra biôlôjika (mamoa indroa isan-taona): azo adika ho mariky ny loza na ny fahafaham-baraka ny tsy famoazany, indrindra ny voalohany. ==== Mariky ny fitsarana sy ny tsy fahavokarana ==== Ao amin' ny literatioram-paminaniana (Jeremia 8:13; Habakoka 3:17), ny aviavy dia tandindona ratsy rehefa tsy mamoa na simba: maneho ny tsy fahatokian' ny vahoaka, maneho ny fitsaran' Andriamanitra, maneho ny olona marina sy ny olona tsy mahatoky ny ny aviavy tsara sy ratsy. Lasa fanoharana ho an' ny tsy fahavokarana ara-môraly sy ara-pinoana ny tsy famoazan' ny zavamaniry. Asongadina ao amin' ny ''[[Bokin' i Jeremia]]'' ary voalaza fohifohy koa ao amin' ny ''[[Bokin' i Mikà]]'' ny aviavy sy ny voany<ref><small>Musselman, Lytton John (2007). ''Figs, dates, laurel, and myrrh: plants of the Bible and the Quran''. Portland, OR: Timber Press, pp. 125–6.</small></ref>. ==== Toerana fisaintsainana ara-panahy ==== Ao amin' ny lovantsofina isiraelita, dia mifandray amin' ny toeram-pialan-tsasatra sy fandalinana ary fisaintsainana ny Lalàna (''[[Torah]]'') ny aloky ny aviavy, ka manamafy ny lafiny ara-panahy sy ny fibanjinana. ==== Fampiasana ara-pampiharana sy ara-pitsaboana ==== Miseho amin' ny toe-javatra mivaingana koa ny aviavy. Ohatra iray misongadina ny fampiasana ny aviavy hanaovana [[fesana]] tamin' ny fitsaboana an' i [[Hezekia]] mpanjaka (2Mpanjaka 20:7), ka manamarina ny fahalalana ara-pitsaboana nentin-drazana mifandray amin' ny voan' ioo hazo io. === Ao amin' ny Testamenta Vaovao === Ao amin' ny [[Testamenta Vaovao]], ny sary an' ohatra omen' ny aviavy, izay atao hoe συκῆ / ''sykē'' amin' ny [[Fiteny grika|teny grika]] (ny voany: σῦκον / ''sykon''), dia mifantoka bebe kokoa amin' ny fanombanana ara-pitondran-tena sy ara-panahy (mahavokatra sy tsy mamoa), amin' ny fampianarana [[etika]] nataon' i Jesoa, amin' ny faharetana ananan' Andriamanitra, amin' ny antso ho amin' ny [[fibebahana]], ary ny famakiana ireo famantarana [[Eskatôlôjia|eskatôlôjika]]. ==== Fitaovana enti-mampianatra nampiasain' i Jesoa ==== Ao amin' ny [[Filazantsara]], ny aviavy, amin' ny maha zava-misy mahazatra momba ny fambolena azy, dia nampiasain' i [[Jesoa|Jesoa Kristy]] matetika ho fitaovana fampianarana. Maneho ny fahamarinana ara-môraly sy ara-panahy amin' ny fampiasana io hazo io. ==== Aviavy tsy mamoa sy fitsarana ==== Fitantarana roa lehibe no maneho an' ity tandindona ity, dia ny ozona nahazo ilay aviavy tsy mamoa (Matio 21:18-19; Marka 11:12-14). Milaza ny fitantarana ao amin' ny ''Filazantsaran' i Matio'' (Matio 21) fa nalazo avy hatrany ilay aviavy ary hitan' ny mpianatra izany tamin' io fotoana io. Voarakitra ao amin' ny ''Filazantsaran' i Lioka'' (Lioka 13:6-9) ny fanoharana nataon' i Jesoa momba ny aviavy tsy mamoa. Nanantena ny mpikarakara voaloboka fa hamoa ilay aviavy amin' ny taona manaraka. Ireo fitantarana ireo dia maneho ny fanamelohana ny fisehoana ivelany amin' ny fivavahana (ravina) izay tsy misy asa mivaingana (voa), sy ny fitakiana ny fahavokarana ara-panahy (finoana, fahamarinana, fiantrana), ary ny fitsaran' Andriamanitra, izay adika indraindray ho fanakianana ny fivadihan' i Israely. Mampiditra zava-dehibe iray anefa ny fanoharana momba ny aviavy tsy mamoa: ny faharetan' Andriamanitra izay manome fe-potoana ho an' ny fiovam-po. ==== Famantarana eskatôlôjika ==== Hita ao amin' ny ''[[Filazantsara araka an' i Matio|Filazantsaran' i Matio]]'' sy ny ''[[Filazantsara araka an' i Marka|Filazantsaran' i Marka]]'' ary ny ''[[Filazantsara araka an' i Lioka|Filazantsaran' i Lioka]]'' (Matio 24, Marka 13, Lioka 21), ao anatin' ny Toriteny teo amin' ny Tendromboitra Ôliva nataon' i [[Jesoa]], ny fanozonana ny aviavy tsy namoa. Azo heverina ho filazana an' ohatra an' i Israely ity aviavy ity. Ao amin' io lahateny [[Literatiora apôkaliptika|apôkaliptika]] io (Matio 24:32) dia lasa famantarana ara-potoana ny aviavy: manambara ny fahavaratra ny fitsimohan' ny sampany ary manambara ny maha efa akaiky ny [[Fanjakan' Andriamanitra]] ny famantarana sasany. Modely amin' ny fanavahana ny fotoana izany. ==== Toerana isehoan' ny fanambaràna sy ny fahalalana ==== Araka ny ''[[Evanjely araka an' i Joany|Evanjelin' i Joany]]'', rehefa nihaona voalohany tamin' i Jesoa ny apôstôly Natanaela ka nanontany ny fomba nahafantaran' i Jesoa azy, dia namaly i Jesoa fa efa nahita an' i [[Natanaela]] nipetraka teo ambanin' ny aviavy izy (Joany 1:48). Mampifandray ny aviavy amin' ny toerana fisaintsainana ara-panahy ny fitantarana momba an' i Natanaela, sady manondro fahalalana mihoatra ny an' ny olombelona ary manamafy ny maha toeram-pisaintsainana nentim-paharazana an' io hazo io koa. == ''Ficus sycomorus'' == [[Sary:Ficus sycomorus 440720669.jpg|vignette|356x356px|Aviavy (''[[Ficus sycomorus]]'')]] Ny ''[[Ficus sycomorus]]'' dia karazana [[aviavy]] iray hafa resahina oo amin' ny [[Tanakh|Baiboly hebreo]] sy ao amin' ny [[Testamenta Vaovao]], amin' ny endri-teny samy hafa arakaraka ny fiteny: atao hoe שִׁקְמָה / ''shiqmah'' (שִׁקְמִים / ''shiqmim'' raha maro) izy amin' ny [[Fiteny hebreo|teny hebreo]] fa συκομορέα / ''sykomorea'' kosa amin' ny [[Fiteny grika|teny grika]]. Izy io dia hazo mampiavaka ny faritra mafana sy iva any [[Atsinanana Akaiky]] ([[Ejipta]], [[:fr:Shéphélah|Sefela]], [[Lohasahan' i Jordana|Lohasahan' i Jôrdana]], [[Jerikô]]). Tsy manana lanja ara-panoharana matanjaka mitovy amin' ilay karazana voalohany (''[[Ficus carica]]'') anefa izy io, fa mitana anjara toerana tena ilaina eo amin' ny toekarena sy ny tôpôgrafia ary ny fitantarana sasany ao amin' ny Baiboly. === Ao amin' ny Baiboly hebreo === Ao amin' ny [[Testamenta Taloha]], ny aviavy ''[[Ficus sycomorus]]'' dia singa iray manan-danja teo amin' ny toekarena ambanivohitra sy ny tontolon' ny fambolena. ==== Fanamarihana ara-jeôgrafia sy fanambinana ==== Tsy maniry eny an-tendrombohitra ny aviavy satria tsy mahazaka fanala. Hita be dia be tao [[Sefela]] ity hazo ity (teo amin' ny havoana iva maro teo anelanelan' ny lemaka amorontsiraka sy ny tangoron-tendrombohitr' i Jodà). Ao amin' ny ''[[Boky voalohan' ny Mpanjaka]]'' (1Mpanjaka 10:27) sy ao amin' ny ''[[Boky faharoan' ny Tantara]]'' (2Tantara 1:15) dia mariky ny fanambinana tamin' ny andron' ny mpanjaka [[Sôlômôna]] ny fisian' ny aviavy be dia be tao [[Sefela]]. Mifanohitra amin' ny faritra hafa be ala izay malaza kokoa izany. ==== Loharanon-karena teo amin' ny fitantanan-draharaha ==== Nandritra ny fotoana nanjakan' i [[Davida (mpanjaka)|Davida]], dia noheverina ho loharanon-karena stratejika ny alan' aviavy ka nila mpitantana manokana. Ny ''[[Boky voalohan' ny Tantara]]'' (1Tantara 27:28) dia ahitana fikarakarana ny aviavy tamin' ny alalan' ny fitantanan-draharahan' ny mpanjaka, izay maneho fitrandrahana voalamina. ==== Hazo fanorenana ==== Na dia tsy dia malaza noho ny hazo sedera (''[[Cedrus libani]]'') aza ny aviavy sikômôra dia nampiasaina betsaka tamin' ny fanorenana, satria maivana sy mahatohitra ny fahalovana. Matetika no mampifanohitra azy io amin' ny sedera ny ny lahatsoratra ao amin' ny Baiboly. Ao amin' ny ''[[Bokin' i Isaia]]'' (Isaia 9:10) dia aseho ho hazo tsotsotra ny aviavy raha oharina amin' ny sedera, ka mampifanohitra ny fianinana amin' ny zava-misy amin' ny maritrano be voninahitra izany. ==== Asa fikarakarana manokana ==== [[Sary:Ficus sycomorus fruits MHNT.jpg|vignette|211x211px|Voan' ny aviavy ''Ficus sycomorus'']] Ny asan' i [[Amôsa]], talohan' ny fiantsoana azy ho [[Mpaminanin' ny jodaisma|mpaminany]], dia asa fambolena nifandray amin' io hazo io. Ao amin' ny ''[[Bokin' i Amôsa]]'' (Amôsa 7:14) dia misy firesahana momba ny asa fandratrana ny voan' aviavy mba hivoahan' ny bibikely ao anatiny ka hanafainganana ny fahamasany sy hahamamy azy ary hahafahana mihinana azy. ==== Lafiny ekôlôjika sy an' ohatra voafetra ==== Ny ''[[Bokin' ny Salamo]]'' (Salamo 78:47) dia mampahatsiahy ny fandripahan' Andriamanitra tamin' ny alalan' ny [[havandra]] ny aviavy tany Ejipta (nandritra ny [[Loza folo tao Egipta|loza folo]]), izay mampiseho ny faharefoan' ny toetany na dia matanjaka aza ireo hazo ireo. === Ao amin' ny Testamenta Vaovao === Ao amn' ny [[Testamenta Vaovao]], ny [[Fiteny grika|teny grika]] dia manavaka ny ''[[Ficus sycomorus]]'' amin' ny ''[[Ficus carica]]'', na dia misy fifangaroana aza tany aloha momba ny συκάμινος / ''sykaminos''. ==== Fitantarana momba an' i Zakaiosy ==== Ao amin' ny ''[[Filazantsara araka an' i Lioka|Filazantsaran' i Lioka]]'' (Lioka 19:4), ny lahatsoratra grika dia mampiasa ny teny hoe συκομορέα / ''sykomorea'', izay mifanitsy tsara amin' ny ''[[Ficus sycomorus]]'': i [[Zakaiosy]] (ilay mpamory hetra fohy) nianika aviavy mba hahita an' i Jesoa. Maneho ny toetran' ilay hazo an-kolaka izany (hazo avo, manana vatany mafy sy rantsana iva, mora anihina, maniry amoron-dalana makany Jerikô) sy manana anjara asa lehibe amin' ny nahafahan' ny fihaonan' i Zakaiosy sy i Jesoa, ka lasa kihon-dalan' ilay tantara. ==== Fampiasana hafa an' ilay anaran-kazo ==== Miresaka anaran-kazo hafa ny ''Filazantsaran' i Lioka'' ao 17:6 (συκάμινος / ''sykaminos'') fa tsy ilay ''Ficus sycomorus'' (συκομορέα / ''sykomorea'') nefa nafangaro aminy ao amin' ny fandikan-teny tranainy sasany. Ankehitriny dia heverina ho ny ''[[Morus nigra]]'' na ny ''[[Voaroihazo|Morus alba]]'' (voaroihazo na vorihazo) io hazo io. == Jereo koa == * [[Akasià (ao amin' ny Baiboly)|Akasià ao amin' ny Baiboly]] * ''[[Ficus carica]]'' * ''[[Ficus sycomorus]]'' * [[Aviavy]] * [[Voaroihazo]] na [[vorihazo]] == Loharano sy fanamarihana == ke84dv044az3n1gmn68y47k7xlx4u3m 0 299433 1137298 1137257 2026-05-04T16:52:31Z Thelezifor 15140 Nanitsy tsipelina 1137298 wikitext text/x-wiki [[Sary:Aloe macroclada 18775708.jpg|vignette|373x373px|''[[Aloe macroclada]]'']] Ny '''zavamaniry fanao fanafody''' dia karazan-javamaniry izay misy akora voajanahary amin' ny taovany rehetra na amin' ny taovany sasany ([[Ravina (zavamaniry)|ravina]], [[faka]], [[Hodi-javamaniry|hoditra]], [[Voninkazo|vony]], [[vihim-boa]], sns) izay ampiasaina hisorohana, hanamaivanana na hitsaboana ny olana ara-pahasalamana, na mivantana na aorian' ny fikarakarana (fitanehana, fampandalovana anaty rano mafana, fandomana anaty rano mangatsiaka na anaty ranoka hafa, sns.). Ny teny hoe "[[zavamaniry]]" ampiasaina eto dia manondro indrindra ny zavamananaina ao amin' ny fanjakana ''[[Plantae]]'', nefa mety hahafaoka ireo izay ao amin' ny ''[[Fungi]]'' (holatra) na ny ''[[Ahidrano|Algae]]'' (ahidrano) koa. [[Sary:Texas sage (1571020768).jpg|ankavia|vignette|278x278px|''[[Salvia coccinea]]'' (afolava, sangasanga, sangasanganandevolahy)]] Eo amin' ny sehatry ny [[siansa]], ny zavamaniry fanao fanafody dia tafiditra ao anatin' ny [[farmakôgnôzia]] sy ny [[fitôterapia]] ary ny [[etnôbôtanika]] izay mandinika ny toetra ara-pitsaboana ananan' ny akora voajanahary. Loharano stratejika eo amin' ny fifandraisan' ny fomban-drazana sy ny siansa ny zavamaniry fanao fanafody. Mitaky fomba fiasa iraisan-taranja izay manambatra ny [[fahalalana nentim-paharazana]] sy ny fomba fiasa siantifika ny fanomezana lanjany azy ireo, mba hiantohana ny fahombiazany sy ny fampiasana azy maharitra. Miorina amin' ny fisian' ny haro biôlôjika -- [[alkalôida]], [[komarinina]], [[flavônôida]], [[glikôsida]] (na [[heterôsida]]), menaka manitra, [[miosilazy]], [[pôlifenôla]] (anisany ny [[flavônôida]] sy ny [[asidra fenôlika]]), [[pôlisakarida]], [[sapôninina]], [[taninina]], [[terpena]] sy [[terpenôida]] (na [[izôprenôida]]) -- izay afaka miasa amin' ny vatan' olombelona ny fampiasana azy ireo. Mahalana ny fampiasana zavamaniry manontolo (''Pilosella officinarum''). Matetika, ampahany iray na maromaro amin' ilay zavamaniry no ampiasaina, sady samy manana ny fampiharana azy samihafa: [[Taranja (taova)|taranjany]] (''[[Sakamalao|Zingiber officinale]]'' ''--'' sakamalao), vodiny (''[[Tongologasy|Allium sativum]]'' -- tongologasy), [[Faka|fakany]] (''[[Burasaia madagascariensis]]'' -- amborasaha), tahony (''[[Landolphia myrtifolia]]'' ''--'' belapoa), hodiny (''[[Camphora officinarum]]'' -- ravintsara), tsimoka (''[[Pinus kesiya]]'' -- hazokesika), raviny (''[[Salvia coccinea]]'' ''--'' sangasanga), voniny (''[[Jirofo (zavamaniry)|Syzygium aromaticum]]'' -- jirofo), felam-bony (''[[Papaver rhoeas]]'' -- kôkilikô), voany (''[[Tamarindus indica]]'' -- kily), vihim-boany (''[[Moringa oleifera]]'' -- ananambo, ''[[Linum usitatissimum]]'' -- rongonimbazaha), sns. == Ohatra amin' ny zavamaniry fanao fanafody == [[Sary:Centella asiatica 6121.jpg|vignette|''[[Centella asiatica]]'']] Indreto misy ohatra vitsy amin' ny zavamaniry fanao fanafody sasany: * ''[[Aloe macroclada]]'' ''--'' kisaondra, lahimbahona, vahombe, vahona * ''[[Aloe vaombe]]'' -- vahombe, vahombey * ''[[Tonga (zavamaniry)|Catharanthus roseus]]'' -- arivotambelona, befela, felabaratra, felatanamamba, heladolo, rivotambelona, salotsa, sarita, tonga, tongatse, trongatse, tsimatiririnina, tsingevika, vonenina. * ''[[Cedrelopsis grevei]]'' -- katafa, katrafaina, katrafay, katsafa, mampandry, mantora * ''[[Centella asiatica]]'' -- anamanitra, anampetraka, anantahalaka, anantalapetraka, kiladitahalaka, korokorona, loviantsahonantanety, raivolesoka, silabola, <u>talapetraka</u>, viliantsahonantanety. * ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]'' na ''[[Camphora officinarum]]'' -- kamifaoro, ravintsara, ravitsara * ''[[Cinnamosma fragrans]]'' -- fanalamangidy, mandravasarotra, molotrobeantiniaina, motrebetinainy, motrobeantinena * ''[[Harungana madagascariensis]]'' -- arongana, dity, fohatra, haringana, haronga, harongambato, harongana, miangaroka == Jereo koa == * [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara]] * [[Raokandro]] * [[Tambavy]] * ''[[Allium]], [[Aloe]], [[Burasaia]], [[Camphora]], [[Catharanthus]], [[Cedrelopsis]], [[Centella]], [[Cinnamomum]], [[Cinnamosma]], [[Harungana]], [[Landolphia]], [[Linum]], [[Moringa]], [[Papaver]], [[Pinus]], [[Salvia]], [[Syzygium]], [[Zingiber]]'' thl0ly4wtrzu5ob389ttc0dk3fgbgpz 1137307 1137298 2026-05-04T19:15:05Z Thelezifor 15140 Namafa soratra tsy ilaina 1137307 wikitext text/x-wiki [[Sary:Aloe macroclada 18775708.jpg|vignette|373x373px|''[[Aloe macroclada]]'']] Ny '''zavamaniry fanao fanafody''' dia karazan-javamaniry izay misy akora voajanahary amin' ny taovany rehetra na amin' ny taovany sasany ([[Ravina (zavamaniry)|ravina]], [[faka]], [[Hodi-javamaniry|hoditra]], [[Voninkazo|vony]], [[vihim-boa]], sns) izay ampiasaina hisorohana, hanamaivanana na hitsaboana ny olana ara-pahasalamana, na mivantana na aorian' ny fikarakarana (fitanehana, fampandalovana anaty rano mafana, fandomana anaty rano mangatsiaka na anaty ranoka hafa, sns.). Ny teny hoe "[[zavamaniry]]" ampiasaina eto dia manondro indrindra ny zavamananaina ao amin' ny fanjakana ''[[Plantae]]'', nefa mety hahafaoka ireo izay ao amin' ny ''[[Fungi]]'' (holatra) na ny ''[[Ahidrano|Algae]]'' (ahidrano) koa. [[Sary:Texas sage (1571020768).jpg|ankavia|vignette|278x278px|''[[Salvia coccinea]]'' (afolava, sangasanga, sangasanganandevolahy)]] Eo amin' ny sehatry ny [[siansa]], ny zavamaniry fanao fanafody dia tafiditra ao anatin' ny [[farmakôgnôzia]] sy ny [[fitôterapia]] ary ny [[etnôbôtanika]] izay mandinika ny toetra ara-pitsaboana ananan' ny akora voajanahary. Loharano stratejika eo amin' ny fifandraisan' ny fomban-drazana sy ny siansa ny zavamaniry fanao fanafody. Mitaky fomba fiasa iraisan-taranja izay manambatra ny [[fahalalana nentim-paharazana]] sy ny fomba fiasa siantifika ny fanomezana lanjany azy ireo, mba hiantohana ny fahombiazany sy ny fampiasana azy maharitra. Miorina amin' ny fisian' ny haro biôlôjika -- [[alkalôida]], [[komarinina]], [[flavônôida]], [[glikôsida]] (na [[heterôsida]]), menaka manitra, [[miosilazy]], [[pôlifenôla]] (anisany ny [[flavônôida]] sy ny [[asidra fenôlika]]), [[pôlisakarida]], [[sapôninina]], [[taninina]], [[terpena]] sy [[terpenôida]] (na [[izôprenôida]]) -- izay afaka miasa amin' ny vatan' olombelona ny fampiasana azy ireo. Mahalana ny fampiasana zavamaniry manontolo (''Pilosella officinarum''). Matetika, ampahany iray na maromaro amin' ilay zavamaniry no ampiasaina, sady samy manana ny fampiharana azy samihafa: [[Taranja (taova)|taranjany]] (''[[Sakamalao|Zingiber officinale]]'' ''--'' sakamalao), vodiny (''[[Tongologasy|Allium sativum]]'' -- tongologasy), [[Faka|fakany]] (''[[Burasaia madagascariensis]]'' -- amborasaha), tahony (''[[Landolphia myrtifolia]]'' ''--'' belapoa), hodiny (''[[Camphora officinarum]]'' -- ravintsara), tsimoka (''[[Pinus kesiya]]'' -- hazokesika), raviny (''[[Salvia coccinea]]'' ''--'' sangasanga), voniny (''[[Jirofo (zavamaniry)|Syzygium aromaticum]]'' -- jirofo), felam-bony (''[[Papaver rhoeas]]'' -- kôkilikô), voany (''[[Tamarindus indica]]'' -- kily), vihim-boany (''[[Moringa oleifera]]'' -- ananambo, ''[[Linum usitatissimum]]'' -- rongonimbazaha), sns. == Ohatra amin' ny zavamaniry fanao fanafody == [[Sary:Centella asiatica 6121.jpg|vignette|''[[Centella asiatica]]'']] Indreto misy ohatra vitsy amin' ny zavamaniry fanao fanafody sasany: * ''[[Aloe macroclada]]'' ''--'' kisaondra, lahimbahona, vahombe, vahona * ''[[Aloe vaombe]]'' -- vahombe, vahombey * ''[[Tonga (zavamaniry)|Catharanthus roseus]]'' -- arivotambelona, befela, felabaratra, felatanamamba, heladolo, rivotambelona, salotsa, sarita, tonga, tongatse, trongatse, tsimatiririnina, tsingevika, vonenina. * ''[[Cedrelopsis grevei]]'' -- katafa, katrafaina, katrafay, katsafa, mampandry, mantora * ''[[Centella asiatica]]'' -- anamanitra, anampetraka, anantahalaka, anantalapetraka, kiladitahalaka, korokorona, loviantsahonantanety, raivolesoka, silabola, <u>talapetraka</u>, viliantsahonantanety. * ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]'' na ''[[Camphora officinarum]]'' -- kamifaoro, ravintsara, ravitsara * ''[[Cinnamosma fragrans]]'' -- fanalamangidy, mandravasarotra, molotrobeantiniaina, motrebetinainy, motrobeantinena * ''[[Harungana madagascariensis]]'' -- arongana, dity, fohatra, haringana, haronga, harongambato, harongana, miangaroka == Jereo koa == * [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara]] * [[Raokandro]] * [[Tambavy]] * ''[[Allium]], [[Aloe]], [[Burasaia]], [[Catharanthus]], [[Cedrelopsis]], [[Centella]], [[Cinnamomum]], [[Cinnamosma]], [[Harungana]], [[Landolphia]], [[Linum]], [[Moringa]], [[Papaver]], [[Pinus]], [[Salvia]], [[Syzygium]], [[Zingiber]]'' e1db1n28wcfphdm01a8tzd7xjy0i19w 1137308 1137307 2026-05-04T19:18:36Z Thelezifor 15140 Nanala ny famafana soratra 1137308 wikitext text/x-wiki [[Sary:Aloe macroclada 18775708.jpg|vignette|373x373px|''[[Aloe macroclada]]'']] Ny '''zavamaniry fanao fanafody''' dia karazan-javamaniry izay misy akora voajanahary amin' ny taovany rehetra na amin' ny taovany sasany ([[Ravina (zavamaniry)|ravina]], [[faka]], [[Hodi-javamaniry|hoditra]], [[Voninkazo|vony]], [[vihim-boa]], sns) izay ampiasaina hisorohana, hanamaivanana na hitsaboana ny olana ara-pahasalamana, na mivantana na aorian' ny fikarakarana (fitanehana, fampandalovana anaty rano mafana, fandomana anaty rano mangatsiaka na anaty ranoka hafa, sns.). Ny teny hoe "[[zavamaniry]]" ampiasaina eto dia manondro indrindra ny zavamananaina ao amin' ny fanjakana ''[[Plantae]]'', nefa mety hahafaoka ireo izay ao amin' ny ''[[Fungi]]'' (holatra) na ny ''[[Ahidrano|Algae]]'' (ahidrano) koa. [[Sary:Texas sage (1571020768).jpg|ankavia|vignette|278x278px|''[[Salvia coccinea]]'' (afolava, sangasanga, sangasanganandevolahy)]] Eo amin' ny sehatry ny [[siansa]], ny zavamaniry fanao fanafody dia tafiditra ao anatin' ny [[farmakôgnôzia]] sy ny [[fitôterapia]] ary ny [[etnôbôtanika]] izay mandinika ny toetra ara-pitsaboana ananan' ny akora voajanahary. Loharano stratejika eo amin' ny fifandraisan' ny fomban-drazana sy ny siansa ny zavamaniry fanao fanafody. Mitaky fomba fiasa iraisan-taranja izay manambatra ny [[fahalalana nentim-paharazana]] sy ny fomba fiasa siantifika ny fanomezana lanjany azy ireo, mba hiantohana ny fahombiazany sy ny fampiasana azy maharitra. Miorina amin' ny fisian' ny haro biôlôjika -- [[alkalôida]], [[komarinina]], [[flavônôida]], [[glikôsida]] (na [[heterôsida]]), menaka manitra, [[miosilazy]], [[pôlifenôla]] (anisany ny [[flavônôida]] sy ny [[asidra fenôlika]]), [[pôlisakarida]], [[sapôninina]], [[taninina]], [[terpena]] sy [[terpenôida]] (na [[izôprenôida]]) -- izay afaka miasa amin' ny vatan' olombelona ny fampiasana azy ireo. Mahalana ny fampiasana zavamaniry manontolo (''Pilosella officinarum''). Matetika, ampahany iray na maromaro amin' ilay zavamaniry no ampiasaina, sady samy manana ny fampiharana azy samihafa: [[Taranja (taova)|taranjany]] (''[[Sakamalao|Zingiber officinale]]'' ''--'' sakamalao), vodiny (''[[Tongologasy|Allium sativum]]'' -- tongologasy), [[Faka|fakany]] (''[[Burasaia madagascariensis]]'' -- amborasaha), tahony (''[[Landolphia myrtifolia]]'' ''--'' belapoa), hodiny (''[[Camphora officinarum]]'' -- ravintsara), tsimoka (''[[Pinus kesiya]]'' -- hazokesika), raviny (''[[Salvia coccinea]]'' ''--'' sangasanga), voniny (''[[Jirofo (zavamaniry)|Syzygium aromaticum]]'' -- jirofo), felam-bony (''[[Papaver rhoeas]]'' -- kôkilikô), voany (''[[Tamarindus indica]]'' -- kily), vihim-boany (''[[Moringa oleifera]]'' -- ananambo, ''[[Linum usitatissimum]]'' -- rongonimbazaha), sns. == Ohatra amin' ny zavamaniry fanao fanafody == [[Sary:Centella asiatica 6121.jpg|vignette|''[[Centella asiatica]]'']] Indreto misy ohatra vitsy amin' ny zavamaniry fanao fanafody sasany: * ''[[Aloe macroclada]]'' ''--'' kisaondra, lahimbahona, vahombe, vahona * ''[[Aloe vaombe]]'' -- vahombe, vahombey * ''[[Tonga (zavamaniry)|Catharanthus roseus]]'' -- arivotambelona, befela, felabaratra, felatanamamba, heladolo, rivotambelona, salotsa, sarita, tonga, tongatse, trongatse, tsimatiririnina, tsingevika, vonenina. * ''[[Cedrelopsis grevei]]'' -- katafa, katrafaina, katrafay, katsafa, mampandry, mantora * ''[[Centella asiatica]]'' -- anamanitra, anampetraka, anantahalaka, anantalapetraka, kiladitahalaka, korokorona, loviantsahonantanety, raivolesoka, silabola, <u>talapetraka</u>, viliantsahonantanety. * ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]'' na ''[[Camphora officinarum]]'' -- kamifaoro, ravintsara, ravitsara * ''[[Cinnamosma fragrans]]'' -- fanalamangidy, mandravasarotra, molotrobeantiniaina, motrebetinainy, motrobeantinena * ''[[Harungana madagascariensis]]'' -- arongana, dity, fohatra, haringana, haronga, harongambato, harongana, miangaroka == Jereo koa == * [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara]] * [[Raokandro]] * [[Tambavy]] * ''[[Allium]], [[Aloe]], [[Burasaia]], [[Camphora]], [[Catharanthus]], [[Cedrelopsis]], [[Centella]], [[Cinnamomum]], [[Cinnamosma]], [[Harungana]], [[Landolphia]], [[Linum]], [[Moringa]], [[Papaver]], [[Pinus]], [[Salvia]], [[Syzygium]], [[Zingiber]]'' thl0ly4wtrzu5ob389ttc0dk3fgbgpz 0 299460 1137294 1137282 2026-05-04T12:15:38Z HarryWurst 36292 1137294 wikitext text/x-wiki [[File:FRR230001604254 div.jpg|thumb|Edilson Damião ]] '''Edilson Damião Lima''' (teraka ny 13 Desambra 1977, tao [[Curitiba]]) dia [[injeniera]] sady [[mpanao politika]] [[Brezila|breziliana]], mpiara-miasa amin'ny [[União Brasil]] (UNIÃO). Governora lefitra tao {{Roraima}} izy ary, vetivety, governoran'ny fanjakan'i Roraima. == Politika == Tamin'ny fifidianana tamin'ny taona 2022, voafidy ho governora lefitra tao [[Roraima]] izy tamin'ny vato 163,167 (56.47%). {{commonscat}} ==Jereo koa == [[en:Edilson Damião]] [[pt:Edilson Damião]] [[Sokajy:Mpanao politika breziliana]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1977]] [[Sokajy:Governoran'i Roraima]] [[Sokajy:União Brasil]] [[Sokajy:Injeniera breziliana]] 8a4xyi35eznj852mingxdp2xk83pk01 1137295 1137294 2026-05-04T12:18:21Z HarryWurst 36292 1137295 wikitext text/x-wiki [[File:FRR230001604254 div.jpg|thumb|Edilson Damião ]] '''Edilson Damião Lima''' (teraka ny 13 Desambra 1977, tao [[Curitiba]]) dia [[injeniera]] sady [[mpanao politika]] [[Brezila|breziliana]], mpiara-miasa amin'ny [[União Brasil]] (UNIÃO). Governora lefitra tao {{Roraima}} izy ary, vetivety, governoran'ny fanjakan'i Roraima. == Politika == Tamin'ny fifidianana tamin'ny taona 2022, voafidy ho governora lefitra tao [[Roraima]] izy tamin'ny vato 163,167 (56.47%). == Fahombiazana amin'ny fifidianana == {| class="wikitable" style="text-align:center" !Taona !Fifidianana !Antoko !Toerana !Vato !% !Vokatra !Ref |- |2022 |Fifidianana fanjakana tao [[Roraima]] |[[Republicanos (Brasil)|Repoblikana]] |Governora lefitra |163.167 |56.47% |Voafidy | |} {{commonscat}} ==Jereo koa == [[en:Edilson Damião]] [[pt:Edilson Damião]] [[Sokajy:Mpanao politika breziliana]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1977]] [[Sokajy:Governoran'i Roraima]] [[Sokajy:União Brasil]] [[Sokajy:Injeniera breziliana]] 25milkpw9x9aqai1wikavlv77uqcv8y 1137296 1137295 2026-05-04T12:18:49Z HarryWurst 36292 /* Fahombiazana amin'ny fifidianana */ 1137296 wikitext text/x-wiki [[File:FRR230001604254 div.jpg|thumb|Edilson Damião ]] '''Edilson Damião Lima''' (teraka ny 13 Desambra 1977, tao [[Curitiba]]) dia [[injeniera]] sady [[mpanao politika]] [[Brezila|breziliana]], mpiara-miasa amin'ny [[União Brasil]] (UNIÃO). Governora lefitra tao {{Roraima}} izy ary, vetivety, governoran'ny fanjakan'i Roraima. == Politika == Tamin'ny fifidianana tamin'ny taona 2022, voafidy ho governora lefitra tao [[Roraima]] izy tamin'ny vato 163,167 (56.47%). == Fahombiazana amin'ny fifidianana == {| class="wikitable" style="text-align:center" !Taona !Fifidianana !Antoko ! !Vato !% !Vokatra !Ref |- |2022 |Fifidianana fanjakana tao [[Roraima]] |[[Republicanos (Brasil)|Repoblikana]] |Governora lefitra |163.167 |56.47% |Voafidy | |} {{commonscat}} ==Jereo koa == [[en:Edilson Damião]] [[pt:Edilson Damião]] [[Sokajy:Mpanao politika breziliana]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1977]] [[Sokajy:Governoran'i Roraima]] [[Sokajy:União Brasil]] [[Sokajy:Injeniera breziliana]] ocelpbpgsel5sjut9d3v15jhqrz5jyr 1137297 1137296 2026-05-04T12:19:13Z HarryWurst 36292 /* Politika */ 1137297 wikitext text/x-wiki [[File:FRR230001604254 div.jpg|thumb|Edilson Damião ]] '''Edilson Damião Lima''' (teraka ny 13 Desambra 1977, tao [[Curitiba]]) dia [[injeniera]] sady [[mpanao politika]] [[Brezila|breziliana]], mpiara-miasa amin'ny [[União Brasil]] (UNIÃO). Governora lefitra tao {{Roraima}} izy ary, vetivety, governoran'ny fanjakan'i Roraima. == Politika == Tamin'ny fifidianana tamin'ny taona 2022, voafidy ho governora lefitra tao [[Roraima]] izy tamin'ny vato 163.167 (56.47%). == Fahombiazana amin'ny fifidianana == {| class="wikitable" style="text-align:center" !Taona !Fifidianana !Antoko ! !Vato !% !Vokatra !Ref |- |2022 |Fifidianana fanjakana tao [[Roraima]] |[[Republicanos (Brasil)|Repoblikana]] |Governora lefitra |163.167 |56.47% |Voafidy | |} {{commonscat}} ==Jereo koa == [[en:Edilson Damião]] [[pt:Edilson Damião]] [[Sokajy:Mpanao politika breziliana]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1977]] [[Sokajy:Governoran'i Roraima]] [[Sokajy:União Brasil]] [[Sokajy:Injeniera breziliana]] aq3wq87pguqslwki5hkej6p4qlrmj5m 0 299462 1137299 2026-05-04T18:24:58Z Thelezifor 15140 Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Moringaceae 1137299 wikitext text/x-wiki [[Sary:Moringa ovalifolia03.jpg|vignette|445x445px|''Moringa ovalifolia'']] Ny '''''Moringa''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] [[roa ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana '''''Moringaceae''''', ao amin' ny filaharana [[Capparales]], izay tsy manana afa-tsy io antoko tokana io. Ahitana karazana hazo 13 izay maniry amin' ny toetany trôpikaly sy sobtrôpikaly izy io. Ny karazana fantatra indrindra dia ny ''[[Moringa oleifera]]'' izay hazo maro fampiasana (anisan' izany ny maha zavamaniry fanafody azy), avy any [[India]], ambolena any amin' ny tany trôpikaly. Ny ''[[Moringa stenopetala]]'', izay karazana afrikana, dia ambolena betsaka ihany koa, na dia ny ''Moringa oleifera'' aza no be mpamboly indrindra. == Lisitry ny karazana == [[Sary:Moringa drouhardii.JPG|ankavia|vignette|311x311px|''[[Moringa drouhardii]]'']] [[Sary:Moringa oleifera pods NP.JPG|vignette|206x206px|''[[Moringa oleifera]]'']] Karazana ''Moringa'' 13 no misy. * ''Moringa arborea'' Verdc. ([[Kenià]]) * ''Moringa borziana'' Mattei ([[Sômalia]]) * ''Moringa concanensis'' Nimmo ex Dalzell & A.Gibson ([[India]]) * ''[[Moringa drouhardii]]'' Jum. ([[Madagasikara]]) * ''[[Moringa hildebrandtii]]'' Engl. (atsimo-atsinanan’ i Madagasikara) * ''Moringa longituba'' Engl. ([[Etiôpia]] sy [[Sômalia]]) * ''[[Ananambo|Moringa oleifera]]'' Lam. (= ''Moringa pterygosperma'' Gaertn.) (India) * ''Moringa ovalifolia'' Dinter & A.Berger ([[Namibia]] sy [[Angôla]]) * ''Moringa peregrina'' (Forssk.) Fiori ([[Saikanosin' i Arabia|Saikinosy Arabo]], [[Tandrok' i Afrika]], [[Tany efitr' i Sinay|Sinay]] atsimo, [[Ejipta]]) * ''Moringa pygmaea'' Verdc. ([[Sômalia]]) * ''Moringa rivae'' Chiov. (Kenià sy Etiôpia) * ''Moringa ruspoliana'' Engl. (Etiôpia) * ''Moringa stenopetala'' (Baker f.) Cufod. (= ''Moringa streptocarpa'' Chiov.) (Kenià sy Etiôpia) === Karazana misy eto Madagasikara === [[Sary:Moringa hildebrandtii 2.JPG|vignette|276x276px|''[[Moringa hildebrandtii]]'']] Telo ny karazana ''Moringa'' misy eto [[Madagasikara]]: * ''[[Moringa drouhardii]]'' — hazomalanga, maroseranana, marosirana (tsy fahita raha tsy eto Madagasikara) * ''[[Moringa hildebrandtii]]'' — felinimirongo, maroseranana (tsy fahita raha tsy eto Madagasikara) * ''[[Moringa oleifera]]'' — anambo, anamorongo, ananaboringa, ananambo, felikambo, felikamoranga, felinimorongovazaha, landihazo, moringa, morongo, morongy, soahazo (nampidirina avy any [[India]]) == Jereo koa == * [[Ananambo]] (''Moringa oleifera'', ''[[Psophocarpus palustris]]'') * [[Hazomalanga]] (''[[Hazomalania voyronii]]'', ''[[Mauloutchia humblotii]]'', ''Moringa drouhardii'') * [[Maroseranana (zavamaniry)|Maroseranana]] (''[[Caesaria]]'' sp., ''[[Moringa drouhardii]]'', ''Moringa hildebrandtii'') hofacy9ydnt4pmjunf1vbo8zk2l3dn3 1137300 1137299 2026-05-04T18:28:02Z Thelezifor 15140 Jereo koa 1137300 wikitext text/x-wiki [[Sary:Moringa ovalifolia03.jpg|vignette|445x445px|''Moringa ovalifolia'']] Ny '''''Moringa''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] [[roa ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana '''''Moringaceae''''', ao amin' ny filaharana [[Capparales]], izay tsy manana afa-tsy io antoko tokana io. Ahitana karazana hazo 13 izay maniry amin' ny toetany trôpikaly sy sobtrôpikaly izy io. Ny karazana fantatra indrindra dia ny ''[[Moringa oleifera]]'' izay hazo maro fampiasana (anisan' izany ny maha zavamaniry fanafody azy), avy any [[India]], ambolena any amin' ny tany trôpikaly. Ambolena betsaka ihany koa ny ''[[Moringa stenopetala]]'', izay karazana afrikana, na dia ny ''Moringa oleifera'' aza no be mpamboly indrindra. == Lisitry ny karazana == [[Sary:Moringa drouhardii.JPG|ankavia|vignette|311x311px|''[[Moringa drouhardii]]'']] [[Sary:Moringa oleifera pods NP.JPG|vignette|206x206px|''[[Moringa oleifera]]'']] Karazana ''Moringa'' 13 no misy. * ''Moringa arborea'' Verdc. ([[Kenià]]) * ''Moringa borziana'' Mattei ([[Sômalia]]) * ''Moringa concanensis'' Nimmo ex Dalzell & A.Gibson ([[India]]) * ''[[Moringa drouhardii]]'' Jum. ([[Madagasikara]]) * ''[[Moringa hildebrandtii]]'' Engl. (atsimo-atsinanan’ i Madagasikara) * ''Moringa longituba'' Engl. ([[Etiôpia]] sy [[Sômalia]]) * ''[[Ananambo|Moringa oleifera]]'' Lam. (= ''Moringa pterygosperma'' Gaertn.) (India) * ''Moringa ovalifolia'' Dinter & A.Berger ([[Namibia]] sy [[Angôla]]) * ''Moringa peregrina'' (Forssk.) Fiori ([[Saikanosin' i Arabia|Saikinosy Arabo]], [[Tandrok' i Afrika]], [[Tany efitr' i Sinay|Sinay]] atsimo, [[Ejipta]]) * ''Moringa pygmaea'' Verdc. ([[Sômalia]]) * ''Moringa rivae'' Chiov. (Kenià sy Etiôpia) * ''Moringa ruspoliana'' Engl. (Etiôpia) * ''Moringa stenopetala'' (Baker f.) Cufod. (= ''Moringa streptocarpa'' Chiov.) (Kenià sy Etiôpia) === Karazana misy eto Madagasikara === [[Sary:Moringa hildebrandtii 2.JPG|vignette|276x276px|''[[Moringa hildebrandtii]]'']] Telo ny karazana ''Moringa'' misy eto [[Madagasikara]]: * ''[[Moringa drouhardii]]'' — hazomalanga, maroseranana, marosirana (tsy fahita raha tsy eto Madagasikara) * ''[[Moringa hildebrandtii]]'' — felinimirongo, maroseranana (tsy fahita raha tsy eto Madagasikara) * ''[[Moringa oleifera]]'' — anambo, anamorongo, ananaboringa, ananambo, felikambo, felikamoranga, felinimorongovazaha, landihazo, moringa, morongo, morongy, soahazo (nampidirina avy any [[India]]) == Jereo koa == * [[Ananambo]] (''Moringa oleifera'', ''[[Psophocarpus palustris]]'') * [[Hazomalanga]] (''[[Hazomalania voyronii]]'', ''[[Mauloutchia humblotii]]'', ''Moringa drouhardii'') * [[Maroseranana (zavamaniry)|Maroseranana]] (''[[Caesaria]]'' sp., ''Moringa drouhardii'', ''Moringa hildebrandtii'') ag5muqhz7dgdqlhkxj0lofmzdpbm4kn 1137301 1137300 2026-05-04T18:48:46Z Thelezifor 15140 /* Jereo koa */ Tsipelina 1137301 wikitext text/x-wiki [[Sary:Moringa ovalifolia03.jpg|vignette|445x445px|''Moringa ovalifolia'']] Ny '''''Moringa''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] [[roa ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana '''''Moringaceae''''', ao amin' ny filaharana [[Capparales]], izay tsy manana afa-tsy io antoko tokana io. Ahitana karazana hazo 13 izay maniry amin' ny toetany trôpikaly sy sobtrôpikaly izy io. Ny karazana fantatra indrindra dia ny ''[[Moringa oleifera]]'' izay hazo maro fampiasana (anisan' izany ny maha zavamaniry fanafody azy), avy any [[India]], ambolena any amin' ny tany trôpikaly. Ambolena betsaka ihany koa ny ''[[Moringa stenopetala]]'', izay karazana afrikana, na dia ny ''Moringa oleifera'' aza no be mpamboly indrindra. == Lisitry ny karazana == [[Sary:Moringa drouhardii.JPG|ankavia|vignette|311x311px|''[[Moringa drouhardii]]'']] [[Sary:Moringa oleifera pods NP.JPG|vignette|206x206px|''[[Moringa oleifera]]'']] Karazana ''Moringa'' 13 no misy. * ''Moringa arborea'' Verdc. ([[Kenià]]) * ''Moringa borziana'' Mattei ([[Sômalia]]) * ''Moringa concanensis'' Nimmo ex Dalzell & A.Gibson ([[India]]) * ''[[Moringa drouhardii]]'' Jum. ([[Madagasikara]]) * ''[[Moringa hildebrandtii]]'' Engl. (atsimo-atsinanan’ i Madagasikara) * ''Moringa longituba'' Engl. ([[Etiôpia]] sy [[Sômalia]]) * ''[[Ananambo|Moringa oleifera]]'' Lam. (= ''Moringa pterygosperma'' Gaertn.) (India) * ''Moringa ovalifolia'' Dinter & A.Berger ([[Namibia]] sy [[Angôla]]) * ''Moringa peregrina'' (Forssk.) Fiori ([[Saikanosin' i Arabia|Saikinosy Arabo]], [[Tandrok' i Afrika]], [[Tany efitr' i Sinay|Sinay]] atsimo, [[Ejipta]]) * ''Moringa pygmaea'' Verdc. ([[Sômalia]]) * ''Moringa rivae'' Chiov. (Kenià sy Etiôpia) * ''Moringa ruspoliana'' Engl. (Etiôpia) * ''Moringa stenopetala'' (Baker f.) Cufod. (= ''Moringa streptocarpa'' Chiov.) (Kenià sy Etiôpia) === Karazana misy eto Madagasikara === [[Sary:Moringa hildebrandtii 2.JPG|vignette|276x276px|''[[Moringa hildebrandtii]]'']] Telo ny karazana ''Moringa'' misy eto [[Madagasikara]]: * ''[[Moringa drouhardii]]'' — hazomalanga, maroseranana, marosirana (tsy fahita raha tsy eto Madagasikara) * ''[[Moringa hildebrandtii]]'' — felinimirongo, maroseranana (tsy fahita raha tsy eto Madagasikara) * ''[[Moringa oleifera]]'' — anambo, anamorongo, ananaboringa, ananambo, felikambo, felikamoranga, felinimorongovazaha, landihazo, moringa, morongo, morongy, soahazo (nampidirina avy any [[India]]) == Jereo koa == * [[Ananambo]] (''Moringa oleifera'', ''[[Psophocarpus palustris]]'') * [[Hazomalanga]] (''[[Hazomalania voyronii]]'', ''[[Mauloutchia humblotii]]'', ''Moringa drouhardii'') * [[Maroseranana (zavamaniry)|Maroseranana]] (''[[Casearia]]'' sp., ''Moringa drouhardii'', ''Moringa hildebrandtii'') ki9oma8zlgx1q1ati1ih5boz7zf6gp2 0 299463 1137302 2026-05-04T18:56:19Z Thelezifor 15140 Karazana hazo ao amin' ny fianakaviana Moringaceae. 1137302 wikitext text/x-wiki Ny '''''Moringa drouhardii''''' dia karazana hazo ao amin' ny fianakaviana ''[[Moringaceae]]''. Izy io dia hazo manana vatana lehibe sy fotsy, tsy fahita raha tst any amin' ny ala maina any amin' ny faritra atsimon' i Madagasikara, izay iantsoana azy hoe '''hazomalanga''', '''maroseranana''' na '''marosirana'''. Mitombo haingana be izy io, mahatratra 3 m isan-taona. Manana toetra azo anaovaba azy ho [[Zavamaniry fanao fanafody|fanafody]] izy, fa ny raviny koa dia ampiasaina amin' ny sakafo malagasy (anaovana [[romazava]]). q7jk2qeq61aheder4da39eq32edpwyc 1137303 1137302 2026-05-04T18:58:19Z Thelezifor 15140 Nanisy sary 1137303 wikitext text/x-wiki [[Sary:Moringa Drouhardii27 Asit.jpg|vignette|366x366px|''Moringa drouhardii'']] Ny '''''Moringa drouhardii''''' dia karazana hazo ao amin' ny fianakaviana ''[[Moringaceae]]''. Izy io dia hazo manana vatana lehibe sy fotsy, tsy fahita raha tst any amin' ny ala maina any amin' ny faritra atsimon' i Madagasikara, izay iantsoana azy hoe '''hazomalanga''', '''maroseranana''' na '''marosirana'''. Mitombo haingana be izy io, mahatratra 3 m isan-taona. Manana toetra azo anaovaba azy ho [[Zavamaniry fanao fanafody|fanafody]] izy, fa ny raviny koa dia ampiasaina amin' ny sakafo malagasy (anaovana [[romazava]]). == Jereo koa == * ''[[Moringa]]'' t36nvlftu86y2zxu6i19ro869q6ytvd 0 299464 1137304 2026-05-04T19:06:32Z Thelezifor 15140 Karazana hazo ao amin' ny fianakaviana Moringaceae. 1137304 wikitext text/x-wiki Ny '''''Moringa hildebrandtii''''' dia karazana hazo ao amin' ny fianakaviana ''[[Moringaceae]]''. Izy io dia tsy fahita raha tsy eto [[Madagasikara]], izay efa lany tsy misy any anaty ala, saingy voatahiry amin' ny alalan' ny fomba fambolena (atao fanafody). Ny vatany dia itahirizany rano, ka mahatonga azy ho toy ny [[Adansonia|zaha]]. Mety hahatratra 20 m ny haavony. Mety hahatratra 1 m ny halavan' ny raviny. Manana voniny fotsy izay mamorona [[vondrombony]] lehibe. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''felinimirongo''' na '''maroseranana'''. == Jereo koa == * ''[[Moringa]]'' l9phmfrnbz00rs34rhmx8ae0zw7hgjb 1137305 1137304 2026-05-04T19:09:19Z Thelezifor 15140 Nanisy sary 1137305 wikitext text/x-wiki [[Sary:Moringa hildebrandtii 2.JPG|vignette|437x437px|''Moringa hildebrandtii'']] Ny '''''Moringa hildebrandtii''''' dia karazana hazo ao amin' ny fianakaviana ''[[Moringaceae]]''. Izy io dia tsy fahita raha tsy eto [[Madagasikara]], izay efa lany tsy misy any anaty ala, saingy voatahiry amin' ny alalan' ny fomba fambolena (atao fanafody). Ny vatany dia itahirizany rano, ka mahatonga azy ho toy ny [[Adansonia|zaha]]. Mety hahatratra 20 m ny haavony. Mety hahatratra 1 m ny halavan' ny raviny. Manana voniny fotsy izay mamorona [[vondrombony]] lehibe. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''felinimirongo''' na '''maroseranana'''. == Jereo koa == * ''[[Moringa]]'' kgrhng0752uneb7hh9a26mlggmszi0b 0 299465 1137306 2026-05-04T19:10:08Z Thelezifor 15140 Fihodinana 1137306 wikitext text/x-wiki #FIHODINANA[[Moringa]] bvnge0cmkndvkwwygoltpvatszib6a1 0 299466 1137309 2026-05-04T19:26:20Z Thelezifor 15140 Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Lauraceae 1137309 wikitext text/x-wiki Ny '''''Camphora''''' dia antokon-javamaniry maintso lalandava ao amin' ny fianakaviana ''[[Lauraceae]]'', izay heverina ho mitovy amin' ny ''[[Cinnamomum]]'' teo aloha. Ahitana karazana 20 eo ho eo, izay miparitaka any amin' ny faritra trôpikaly sy sobtrôpikaly any [[Azia]], ity antoko ity. == Lisitry ny karazana == * ''Camphora bodinieri'' ≡ ''Cinnamomum bodinieri'' * ''Camphora brachythyrsa'' ≡ ''Cinnamomum brachythyrsum'' * ''Camphora chartophylla'' ≡ ''Cinnamomum chartophyllum'' * ''Camphora foveolata'' ≡ ''Cinnamomum foveolatum'' * ''Camphora glandulifera'' ≡ ''Cinnamomum glanduliferum'' * ''Camphora illicioides'' ≡ ''Cinnamomum ilicioides'' * ''Camphora longepaniculata'' ≡ ''Cinnamomum longepaniculatum'' * ''Camphora micrantha'' ≡ ''Cinnamomum micranthum'' * ''Camphora migao'' ≡ ''Cinnamomum migao'' * ''Camphora mollifolia'' ≡ ''Cinnamomum mollifolium'' * ''Camphora officinarum'' ≡ ''Cinnamomum camphora'' – camphor laurel * ''Camphora parthenoxylon'' ≡ ''Cinnamomum parthenoxylon'' – Selasian wood, Martaban camphor wood, saffrol laurel * ''Camphora philippinensis'' ≡ ''Cinnamomum philippinense'' * ''Camphora platyphylla'' ≡ ''Cinnamomum platyphyllum'' * ''Camphora purpurea'' ≡ ''Cinnamomum purpureum'' * ''Camphora rufotomentosa'' ≡ ''Cinnamomum rufomentosum'' * ''Camphora septentrionalis'' ≡ ''Cinnamomum septentrionale'' * ''Camphora tenuipilis'' ≡ ''Cinnamomum tenuipile'' * ''Camphora kanahirae'' (≡''Cinnamomum kanehirae'') nafindran' ny bôtanista sasany tamin' io karazana io avy eo. 8qd14slwpu5c9idpn894ka6jzuydqgl 1137310 1137309 2026-05-04T19:38:49Z Thelezifor 15140 Fanasokajiana 1137310 wikitext text/x-wiki Ny '''''Camphora''''' dia antokon-javamaniry maintso lalandava ao amin' ny fianakaviana ''[[Lauraceae]]'', izay heverina ho mitovy amin' ny ''[[Cinnamomum]]'' teo aloha. Ahitana karazana 20 eo ho eo, izay miparitaka any amin' ny faritra trôpikaly sy sobtrôpikaly any [[Azia]], ity antoko ity. Ilay bôtanista alemàna Philipp Conrad Fabricius tamin' ny taona 1759 no nanao n antoko ''Camphora''. Nandritra ny fotoana ela izy io dia noheverina ho fizaràna ao amin' ny ''[[Cinnamomum]]''. Nahita ny fanadihadiana momba fikôjenetika navoaka tamin' ny 2022 fa pôlifiletika ny antoko ''Cinnamomum'' lehibe. Ao amin' ny fanasokajiana nohavaozina dia karazana 18 no napetraka ao amin' ny antoko ''Camphora'' izay "nitsangana tamin' ny maty" mba hamoronana antoko mônôfiletika. == Lisitry ny karazana == * ''Camphora bodinieri'' ≡ ''Cinnamomum bodinieri'' * ''Camphora brachythyrsa'' ≡ ''Cinnamomum brachythyrsum'' * ''Camphora chartophylla'' ≡ ''Cinnamomum chartophyllum'' * ''Camphora foveolata'' ≡ ''Cinnamomum foveolatum'' * ''Camphora glandulifera'' ≡ ''Cinnamomum glanduliferum'' * ''Camphora illicioides'' ≡ ''Cinnamomum ilicioides'' * ''Camphora longepaniculata'' ≡ ''Cinnamomum longepaniculatum'' * ''Camphora micrantha'' ≡ ''Cinnamomum micranthum'' * ''Camphora migao'' ≡ ''Cinnamomum migao'' * ''Camphora mollifolia'' ≡ ''Cinnamomum mollifolium'' * ''Camphora officinarum'' ≡ ''Cinnamomum camphora'' – camphor laurel * ''Camphora parthenoxylon'' ≡ ''Cinnamomum parthenoxylon'' – Selasian wood, Martaban camphor wood, saffrol laurel * ''Camphora philippinensis'' ≡ ''Cinnamomum philippinense'' * ''Camphora platyphylla'' ≡ ''Cinnamomum platyphyllum'' * ''Camphora purpurea'' ≡ ''Cinnamomum purpureum'' * ''Camphora rufotomentosa'' ≡ ''Cinnamomum rufomentosum'' * ''Camphora septentrionalis'' ≡ ''Cinnamomum septentrionale'' * ''Camphora tenuipilis'' ≡ ''Cinnamomum tenuipile'' * ''Camphora kanahirae'' (≡''Cinnamomum kanehirae'') dia nafindran' ny bôtanista sasany tamin' io karazana io avy eo. cqan9rkz48tmzcmvoqv4asoudqwas6s 1137311 1137310 2026-05-04T19:41:32Z Thelezifor 15140 Nanisy sary 1137311 wikitext text/x-wiki [[Sary:Cinnamomum septentrionale - Chengdu Botanical Garden - Chengdu, China - DSC03499.JPG|vignette|502x502px|''Camphora septentrionalis'' ]] Ny '''''Camphora''''' dia antokon-javamaniry maintso lalandava ao amin' ny fianakaviana ''[[Lauraceae]]'', izay heverina ho mitovy amin' ny ''[[Cinnamomum]]'' teo aloha. Ahitana karazana 20 eo ho eo, izay miparitaka any amin' ny faritra trôpikaly sy sobtrôpikaly any [[Azia]], ity antoko ity. Ilay bôtanista alemàna Philipp Conrad Fabricius tamin' ny taona 1759 no nanao n antoko ''Camphora''. Nandritra ny fotoana ela izy io dia noheverina ho fizaràna ao amin' ny ''[[Cinnamomum]]''. Nahita ny fanadihadiana momba fikôjenetika navoaka tamin' ny 2022 fa pôlifiletika ny antoko ''Cinnamomum'' lehibe. Ao amin' ny fanasokajiana nohavaozina dia karazana 18 no napetraka ao amin' ny antoko ''Camphora'' izay "nitsangana tamin' ny maty" mba hamoronana antoko mônôfiletika. == Lisitry ny karazana == * ''Camphora bodinieri'' ≡ ''Cinnamomum bodinieri'' * ''Camphora brachythyrsa'' ≡ ''Cinnamomum brachythyrsum'' * ''Camphora chartophylla'' ≡ ''Cinnamomum chartophyllum'' * ''Camphora foveolata'' ≡ ''Cinnamomum foveolatum'' * ''Camphora glandulifera'' ≡ ''Cinnamomum glanduliferum'' * ''Camphora illicioides'' ≡ ''Cinnamomum ilicioides'' * ''Camphora longepaniculata'' ≡ ''Cinnamomum longepaniculatum'' * ''Camphora micrantha'' ≡ ''Cinnamomum micranthum'' * ''Camphora migao'' ≡ ''Cinnamomum migao'' * ''Camphora mollifolia'' ≡ ''Cinnamomum mollifolium'' * ''Camphora officinarum'' ≡ ''Cinnamomum camphora'' – camphor laurel * ''Camphora parthenoxylon'' ≡ ''Cinnamomum parthenoxylon'' – Selasian wood, Martaban camphor wood, saffrol laurel * ''Camphora philippinensis'' ≡ ''Cinnamomum philippinense'' * ''Camphora platyphylla'' ≡ ''Cinnamomum platyphyllum'' * ''Camphora purpurea'' ≡ ''Cinnamomum purpureum'' * ''Camphora rufotomentosa'' ≡ ''Cinnamomum rufomentosum'' * ''Camphora septentrionalis'' ≡ ''Cinnamomum septentrionale'' * ''Camphora tenuipilis'' ≡ ''Cinnamomum tenuipile'' * ''Camphora kanahirae'' (≡''Cinnamomum kanehirae'') dia nafindran' ny bôtanista sasany tamin' io karazana io avy eo. 5j2xtzlbf7figl8nlwnipzyo9jur8xr 1137312 1137311 2026-05-04T19:43:21Z Thelezifor 15140 Rohy anatiny 1137312 wikitext text/x-wiki [[Sary:Cinnamomum septentrionale - Chengdu Botanical Garden - Chengdu, China - DSC03499.JPG|vignette|502x502px|''Camphora septentrionalis'' ]] Ny '''''Camphora''''' dia antokon-javamaniry maintso lalandava ao amin' ny fianakaviana ''[[Lauraceae]]'', izay heverina ho mitovy amin' ny ''[[Cinnamomum]]'' teo aloha. Ahitana karazana 20 eo ho eo, izay miparitaka any amin' ny faritra trôpikaly sy sobtrôpikaly any [[Azia]], ity antoko ity. Ilay bôtanista alemàna Philipp Conrad Fabricius tamin' ny taona 1759 no nanao n antoko ''Camphora''. Nandritra ny fotoana ela izy io dia noheverina ho fizaràna ao amin' ny ''[[Cinnamomum]]''. Nahita ny fanadihadiana momba fikôjenetika navoaka tamin' ny 2022 fa pôlifiletika ny antoko ''Cinnamomum'' lehibe. Ao amin' ny fanasokajiana nohavaozina dia karazana 18 no napetraka ao amin' ny antoko ''Camphora'' izay "nitsangana tamin' ny maty" mba hamoronana antoko mônôfiletika. == Lisitry ny karazana == * ''Camphora bodinieri'' ≡ ''Cinnamomum bodinieri'' * ''Camphora brachythyrsa'' ≡ ''Cinnamomum brachythyrsum'' * ''Camphora chartophylla'' ≡ ''Cinnamomum chartophyllum'' * ''Camphora foveolata'' ≡ ''Cinnamomum foveolatum'' * ''Camphora glandulifera'' ≡ ''Cinnamomum glanduliferum'' * ''Camphora illicioides'' ≡ ''Cinnamomum ilicioides'' * ''Camphora longepaniculata'' ≡ ''Cinnamomum longepaniculatum'' * ''Camphora micrantha'' ≡ ''Cinnamomum micranthum'' * ''Camphora migao'' ≡ ''Cinnamomum migao'' * ''Camphora mollifolia'' ≡ ''Cinnamomum mollifolium'' * ''[[Camphora officinarum]]'' ≡ ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]'' * ''Camphora parthenoxylon'' ≡ ''Cinnamomum parthenoxylon'' * ''Camphora philippinensis'' ≡ ''Cinnamomum philippinense'' * ''Camphora platyphylla'' ≡ ''Cinnamomum platyphyllum'' * ''Camphora purpurea'' ≡ ''Cinnamomum purpureum'' * ''Camphora rufotomentosa'' ≡ ''Cinnamomum rufomentosum'' * ''Camphora septentrionalis'' ≡ ''Cinnamomum septentrionale'' * ''Camphora tenuipilis'' ≡ ''Cinnamomum tenuipile'' * ''Camphora kanahirae'' (≡ ''Cinnamomum kanehirae'') dia nafindran' ny bôtanista sasany tamin' io karazana io avy eo. 3cffq52clz8pxbnb48s563kjepsbfgi 1137313 1137312 2026-05-04T20:15:58Z Thelezifor 15140 1137313 wikitext text/x-wiki [[Sary:Cinnamomum septentrionale - Chengdu Botanical Garden - Chengdu, China - DSC03499.JPG|vignette|502x502px|''Camphora septentrionalis'' ]] Ny '''''Camphora''''' dia antokon-javamaniry maintso lalandava ao amin' ny fianakaviana ''[[Lauraceae]]'', izay heverina ho mitovy amin' ny ''[[Cinnamomum]]'' teo aloha. Ahitana karazana 20 eo ho eo, izay miparitaka any amin' ny faritra trôpikaly sy sobtrôpikaly any [[Azia]], ity antoko ity. Ilay bôtanista alemàna Philipp Conrad Fabricius tamin' ny taona 1759 no nanao ny antoko ''Camphora''. Nandritra ny fotoana ela izy io dia noheverina ho fizaràna ao amin' ny ''[[Cinnamomum]]''. Nahita ny fanadihadiana momba fikôjenetika navoaka tamin' ny 2022 fa pôlifiletika ny antoko ''Cinnamomum'' lehibe. Ao amin' ny fanasokajiana nohavaozina dia karazana 18 no napetraka ao amin' ny antoko ''Camphora'' izay "nitsangana tamin' ny maty" mba hamoronana antoko mônôfiletika. == Lisitry ny karazana == * ''Camphora bodinieri'' ≡ ''Cinnamomum bodinieri'' * ''Camphora brachythyrsa'' ≡ ''Cinnamomum brachythyrsum'' * ''Camphora chartophylla'' ≡ ''Cinnamomum chartophyllum'' * ''Camphora foveolata'' ≡ ''Cinnamomum foveolatum'' * ''Camphora glandulifera'' ≡ ''Cinnamomum glanduliferum'' * ''Camphora illicioides'' ≡ ''Cinnamomum ilicioides'' * ''Camphora longepaniculata'' ≡ ''Cinnamomum longepaniculatum'' * ''Camphora micrantha'' ≡ ''Cinnamomum micranthum'' * ''Camphora migao'' ≡ ''Cinnamomum migao'' * ''Camphora mollifolia'' ≡ ''Cinnamomum mollifolium'' * ''[[Camphora officinarum]]'' ≡ ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]'' * ''Camphora parthenoxylon'' ≡ ''Cinnamomum parthenoxylon'' * ''Camphora philippinensis'' ≡ ''Cinnamomum philippinense'' * ''Camphora platyphylla'' ≡ ''Cinnamomum platyphyllum'' * ''Camphora purpurea'' ≡ ''Cinnamomum purpureum'' * ''Camphora rufotomentosa'' ≡ ''Cinnamomum rufomentosum'' * ''Camphora septentrionalis'' ≡ ''Cinnamomum septentrionale'' * ''Camphora tenuipilis'' ≡ ''Cinnamomum tenuipile'' * ''Camphora kanahirae'' (≡ ''Cinnamomum kanehirae'') dia nafindran' ny bôtanista sasany tamin' io karazana io avy eo. 8d5prjo1e57vdzpuyc7xw3gev6kfic4 14 299467 1137315 2026-05-04T22:45:49Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Tanàna ao Kolombia]] » 1137315 wikitext text/x-wiki [[Sokajy:Tanàna ao Kolombia]] e45kdca8g4bl7ec55is18ncj5izee6q 14 299468 1137324 2026-05-05T05:11:09Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « [[sokajy:Mpanao britanika]] [[Sokajy:tantsambo]] » 1137324 wikitext text/x-wiki [[sokajy:Mpanao britanika]] [[Sokajy:tantsambo]] m1m70zne1zgvmcct0kynhngbc1g8k76 14 299469 1137325 2026-05-05T05:11:38Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « [[sokajy:Miaramila britanika]] [[Sokajy:tantsambo britanika]] » 1137325 wikitext text/x-wiki [[sokajy:Miaramila britanika]] [[Sokajy:tantsambo britanika]] ep5pwd28f5vun2j36xbg4uvt1k4qvwa 1137330 1137325 2026-05-05T05:15:44Z HarryWurst 36292 1137330 wikitext text/x-wiki [[sokajy:Miaramila britanika]] [[Sokajy:tantsambo britanika]] [[Sokajy:Jeneraly]] qk33jfvd4pffratp84aak09lkttrrcv 0 299470 1137329 2026-05-05T05:15:06Z HarryWurst 36292 Pejy fihodinana mankany [[Horatio Nelson]] 1137329 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Horatio Nelson]] s0184d4ykv42c4tlq8kuz5k2rq8m2n1 14 299471 1137332 2026-05-05T05:18:08Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « [[sokajy:jeneraly]] [[sokajy:Miaramila britanika]] » 1137332 wikitext text/x-wiki [[sokajy:jeneraly]] [[sokajy:Miaramila britanika]] tbpyuue2isly96d59zjw9ah2ensyeb7