Wikipedia
miwiki
https://mi.wikipedia.org/wiki/Hau_K%C4%81inga
MediaWiki 1.46.0-wmf.26
first-letter
Media
Special
Talk
User
User talk
Wikipedia
Wikipedia talk
File
File talk
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Help
Help talk
Category
Category talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Te Atairangikaahu
0
1065
167479
167419
2026-05-01T08:52:12Z
TautauKarepe
22930
/* Hoto ki waho */
167479
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Kīngi|majesty
| name =Te Atairangikaahu
| title =Te Arikinui
| image =[[File:Te Atairangikaahu (1975).jpg|thumb|Te Atairangikaahu (1975)]]
| caption =
| reign =23 Haratua 1966 – 15 Here-turi-kōkā [[2006]]
| coronation =23 Haratua 1966
| predecessor =[[Korokī]]
| successor =[[Tuheitia Paki]]
| suc-type =Successor
| consort =[[Whatumoana Paki]]
| issue =
| royal house =[[Te Wherowhero]]
| full name =Te Arikinui Dame Te Atairangikaahu
| othertitles =
| father =Korokī Te Rata Mahuta Tāwhiao
| mother =Te Atairangikaahu Hērangi
| date of birth =23 Hōngongoi 1931
| place of birth =[[Waahi Marae]], [[Rāhui Pōkeka]]
| date of death =15 Here-turi-kōkā 2006
| place of death =[[Tūrangawaewae Marae]], [[Ngāruawāhia]]
| date of burial =21 Here-turi-kōkā 2006
| place of burial =Taupiri maunga
|}}
Ko Te Arikinui '''Te Atairangikaahu''' te Kuīni Māori mai i te tau 1966 tae noa ki te tau 2006. I whānau mai a Te Atairangikaahu i te 23 o ngā rā o Hōngongoi i te 1931; kātahi kua mate i te 15 o ngā rā o [[Here-turi-kōkā]], 2006. Ko Te Ata, arā 'Princess Piki' te tamāhine tuarua o [[Korokī]], arā ko Korokī Te Rata Mahuta Tāwhiao Pōtatau Te Wherowhero, te Kīngi Māori tuarima.
Nō te mea he uaua rawa te whānautanga, ka mea a Korokī kia noho a Te Ata anake hei tamariki mō tāna wahine, kua mate ia. Engari, he tamariki whāngai anō ō rāua, ko Tā [[Robert Mahuta]] tētahi. He tokotoko whakawhirinaki tonu ia ki a Te Ata i ngā tau o tana kuīnitanga. He pōhara rawa ngā āhuatanga o te ao o Te Ata, i a ia e tamariki ana; he papa oneone noa iho o tō rātou whare raupō. I kuraina a Te Ata ki te kura Māori o Rākaumanga me Diocesan School, arā te kura mihinare mō ngā kōtiro ki [[Kirikiriroa]]. He tino kaha ia ki te tākaro hoari, ki te kauhoe hoki.
I te tau 1965 ka hemo te whaea a Te Ata, ko Te Atairangikaahu tonu te ingoa. Nō muri mai, i te tau 1966, ka mate a Korokī, ā, ka tū ko Te Atairangikaahu hei whakakapi, ā, koia rā i tau ai ki a ia te korowai o ōna mātua, ā, ko tana koroneihana hei Arikinui. Ko ia te wahine tuatahi i noho ki te torōna o ōna tūpuna, o Te Wherowhero mā. Ko [[Whatumoana Paki]] te hoa rangatira o Te Atairangikaahu; i haere tahi rāua ki hea whenua, ki hea whenua, ki te mahi i ngā mahi a Te Kīngitanga.
==Tohutoro==
*''New Zealand Herald'', 16 Here-turi-kōkā 2006, wh.A5
==Hoto ki waho==
*[https://web.archive.org/web/20041217141512/http://www.monumentalstories.gen.nz/bio_65.html Haurongo] ([[reo Pākehā]])
*[https://teara.govt.nz/mi/biographies/6p2/te-atairangikaahu-koroki-te-rata-mahuta-tawhiao-potatau-te-wherowhero Ngā Tāngata Taumata Rau]
[[Category:Kāhui ariki]]
[[Category:Tai-hauāuru]]
{{Kīngi Māori}}
{{Maramara}}
[[Category:Tuhipānui pai]]
l9793zwmr4gl2uvys770zcoq25n05y2
Mereana Mokomoko
0
3757
167482
164893
2026-05-01T09:21:06Z
TautauKarepe
22930
/* Tohutoro */
167482
wikitext
text/x-wiki
Ko '''Mereana Mokomoko''' he wahine nō ngā tatai rangatira o Ngāti Awa, i te Rohe o Toi. Ka puta tōna rongo i te tau 1878, i tana mārenatanga ki a [[Wīrope Hōterene Taipari]], he rangatira nō [[Ngāti Maru]]. Ko te wharenui a [[Hotunui (whare)|Hotunui]] i hangā hei taonga tuku ki a rāua nā te iwi o Mereana.
==Tohutoro==
*A. Ballara ''Taipari, Eruini Heina 1889/1890? - 1956'' Dictionary of New Zealand Biography. URL: [https://teara.govt.nz/mi/biographies/4t4/taipari-eruini-heina]
*Layne Harvey, 'Ngāti Awa', ''Te Ara - the Encyclopedia of New Zealand''. URL: [https://teara.govt.nz/mi/ngati-awa]
*[[Hirini Moko Mead]], 'Apanui, Wēpiha', <i>Ngā Tāngata Taumata Rau 1870-1900</i>. Wellington: Te Tari Taiwhenua, Bridget Williams Books, 1994:1-3. [https://teara.govt.nz/mi/biographies/2a11/apanui-wepiha]
{{Maramara}}
[[Category:Rangatira]]
[[Category:Hauraki]]
q8h3h4scuhbvu53ho27upkx67ip9t3a
Tāmati Wāka Nene
0
4710
167480
157680
2026-05-01T08:54:45Z
TautauKarepe
22930
167480
wikitext
text/x-wiki
[[Image:TamatiWakaNene1870s.jpg|thumb|240px|right|Ko Tāmati Wāka Nene i a ia e tino koroua ana]]Ko '''Tāmati Wāka Nene''' (? 1780-1871) he tino rangatira nō [[Ngā Puhi]], ā, ko ia tētahi hoki o ngā rangatira tuatahi kia iriiria e ngā mihingare Wēteriana. Ko Tāmati Wāka tōna ingoa iriiri. Ka āwhina nui hoki ia i a Te Pūhipi, i ngā minita hoki o te [[Hāhi Mihinare]], o te [[Hāhi Wēteriana]].
Ka tino tautokona e ia Te [[Tiriti o Waitangi]]. Ko ia tonu tētahi o ngā rangatira tuatahi i haina ai. I tana taenga atu ki te hui, he ngākaurua te wairua. Ka tū ia ki te kōrero, ki tāna, he pai kia tukua ngā Pākehā kia whakauru mai, he painga mō te rangimārie me te rongomau. Ki tāna, e kore e puritia e ngā rangatira Māori ngā Pākehā turekore kua tae kē mai.
Ka mea atu a Nene, me noho mai te Kāwana hei matua, hei kaiwhakawā, hei kaihohou hoki i te rongo, engari, me noho katoa mai ngā tikanga Māori, kaua hoki e tukua ngā whenua kia ngaro atu. Nā kauwhau a Nene i huri mai ai ngā whakaaro o te hui, ā, ka tautokona te kaupapa.
[[Image:Tamati Waka Nene memorial Maori.jpg|thumb|right|He kōhatu whakamaharatanga mō Tāmati Wāka Nene i Kororāreka]]
I te tau 1845, ka tū ko te pakanga ki a [[Hone Heke]] rāua ko [[Kawiti]]. Ka piri a Nene ki te tautoko, ki te āwhina hoki i ngā ope o Ingarangi. I muri, he hoa hoki a Nene ki te Kāwana, ki a [[Hōri Kerei]]. Ka mate a Tāmati Wāka Nene i te tau 1871. Kei tana kōhatu ēnei kupu: 'te hoa o te Kāwanatanga me te matua o te Pākehā'.
==Tohutoro==
* [https://teara.govt.nz/mi/biographies/1n2/nene-tamati-waka NZDB: Ngā Tāngata Taumata Rau]
{{Kaihautū}}
{{Maramara}}
{{DEFAULTSORT:Tamati Waka Nene}}
[[Category:Haurongo]]
[[Category:Tai-tokerau]]
[[Category:Tiriti o Waitangi]]
tfxazsi3nep8tr74zr0iwhcqlwus4br
167481
167480
2026-05-01T08:55:06Z
TautauKarepe
22930
167481
wikitext
text/x-wiki
[[Image:TamatiWakaNene1870s.jpg|thumb|240px|right|Ko Tāmati Wāka Nene i a ia e tino koroua ana]]Ko '''Tāmati Wāka Nene''' (? 1780-1871) he tino rangatira nō [[Ngā Puhi]], ā, ko ia tētahi hoki o ngā rangatira tuatahi kia iriiria e ngā mihingare Wēteriana. Ko Tāmati Wāka tōna ingoa iriiri. Ka āwhina nui hoki ia i a Te Pūhipi, i ngā minita hoki o te [[Hāhi Mihinare]], o te [[Hāhi Wēteriana]].
Ka tino tautokona e ia Te [[Tiriti o Waitangi]]. Ko ia tonu tētahi o ngā rangatira tuatahi i haina ai. I tana taenga atu ki te hui, he ngākaurua te wairua. Ka tū ia ki te kōrero, ki tāna, he pai kia tukua ngā Pākehā kia whakauru mai, he painga mō te rangimārie me te rongomau. Ki tāna, e kore e puritia e ngā rangatira Māori ngā Pākehā turekore kua tae kē mai.
Ka mea atu a Nene, me noho mai te Kāwana hei matua, hei kaiwhakawā, hei kaihohou hoki i te rongo, engari, me noho katoa mai ngā tikanga Māori, kaua hoki e tukua ngā whenua kia ngaro atu. Nā kauwhau a Nene i huri mai ai ngā whakaaro o te hui, ā, ka tautokona te kaupapa.
[[Image:Tamati Waka Nene memorial Maori.jpg|thumb|right|He kōhatu whakamaharatanga mō Tāmati Wāka Nene i Kororāreka]]
I te tau 1845, ka tū ko te pakanga ki a [[Hone Heke]] rāua ko [[Kawiti]]. Ka piri a Nene ki te tautoko, ki te āwhina hoki i ngā ope o Ingarangi. I muri, he hoa hoki a Nene ki te Kāwana, ki a [[Hōri Kerei]]. Ka mate a Tāmati Wāka Nene i te tau 1871. Kei tana kōhatu ēnei kupu: 'te hoa o te Kāwanatanga me te matua o te Pākehā'.
==Tohutoro==
* [https://teara.govt.nz/mi/biographies/1n2/nene-tamati-waka DNZB: Ngā Tāngata Taumata Rau]
{{Kaihautū}}
{{Maramara}}
{{DEFAULTSORT:Tamati Waka Nene}}
[[Category:Haurongo]]
[[Category:Tai-tokerau]]
[[Category:Tiriti o Waitangi]]
e3css7oop8cskincprxl8mrz0xt3q1q
Ngāti Pareraukawa (Ngāti Raukawa ki te Tonga)
0
6399
167478
166782
2026-05-01T08:47:43Z
TautauKarepe
22930
167478
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Iwi
| name = {{PAGENAME}}
| image = LakeHorowhenua1800s.jpg
| caption = Mai te roto o Horowhenua ka rere te mangaiti o Hokio
| hapū iwi rānei = hapū
| rōpū nui = [[Tainui]]
| waka = [[Tainui]]
| rohe = [[Horowhenua]]
| moana = [[Te Moana o Raukawa]]
| maunga =
| awa = [[Hokio]]
}}
''Ka rere te mangaiti o Hokio ki Te Moana o Raukawa.<br />Ko [[Tainui]] te waka, ko [[Hoturoa]] te tangata.''
Ko '''{{PAGENAME}}''' tētahi o ngā [[hapū]] o [[Ngāti Raukawa ki te Tonga]]. Ko Ngāti Raukawa he iwi nui, kei [[Waikato]] ētahi e noho ana, kei te Tonga ētahi.
==Hono ki waho== <!--external links-->
*Te Whatanui: https://teara.govt.nz/mi/biographies/1t86/te-whatanui
* Pareraukawa: https://web.archive.org/web/20120803235950/http://www.pareraukawa.maori.nz/
*Te Kāhui Māngai: http://www.tkm.govt.nz/iwi/ngati-raukawa-ki-te-tonga/#
*Te Wānanga o Raukawa: http://www.twor.ac.nz/
[[Category:hapū o Ngāti Raukawa ki te Tonga]]
owzs5as2rbvm3m05hj0gwcq73r76eko
Ngāti Raukawa ki te Tonga
0
6406
167477
166382
2026-05-01T08:44:30Z
TautauKarepe
22930
hononga tika
167477
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Iwi
| name = {{PAGENAME}}
| image = Otaki Beach.jpg
| caption = Ko ngā one o Ōtaki
| hapū iwi rānei = iwi
| rōpū nui = [[Ngāti Raukawa]]
| waka = [[Tainui]]
| rohe = [[Rangitikei]], [[Manawatu]], [[Horowhenua]]
| moana = [[Te Moana o Raukawa]]
| maunga =
| awa =
}}
Ko '''{{PAGENAME}}''' tētahi o ngā [[iwi]] o [[Tainui]]. I [[Te Heke Mai Raro]] i tae te hunga nei o [[Ngāti Raukawa]] ki te tonga.
==Hono ki waho==
*Te Whatanui: https://teara.govt.nz/mi/biographies/1t86/te-whatanui
*Raukawa ki te Tonga Trust: http://www.raukawakitetonga.maori.nz/
*Te Ara – Te Mātāpunenga o Aotearoa: https://teara.govt.nz/mi/ngati-raukawa
*Te Kāhui Māngai: http://www.tkm.govt.nz/iwi/ngati-raukawa-ki-te-tonga/
{{Iwi o Ngāti Raukawa ki te Tonga}}
{{Maramara iwi hapū}}
[[Category:Ngāti Raukawa ki te Tonga]]
rmfrdveavr1v8z4j3q48fd90h8jkb7k
Iharaira
0
14738
167476
166830
2026-04-30T17:30:50Z
~2026-26381-29
22952
Rv
167476
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Whenua
|native_name =
|conventional_long_name =
|common_name = ''Iharaira''
|image_flag = Flag of Israel.svg
|image_coat = Emblem of Israel.svg
|image_map = LocationIsrael.svg
|national_motto =
|national_anthem =
|capital = [[Hiruharama, Iharaira|Hiruharama]]
|latd= |latm= |latNS=S |longd= |longm= |longEW=E
|largest_city =
|official_languages =
|sovereignty_type =
|sovereignty_note =
|established_event1 =
|established_date1 =
|government_type =
|leader_title1 =
|leader_name1 =
|leader_title2 =
|leader_name2 =
|leader_title3 =
|leader_name3 =
|area_rank =
|area_magnitude =
|area =
|areami² =
|percent_water =
|population_estimate =
|population_estimate_rank =
|population_estimate_year =
|population_census =
|population_census_year =
|population_density =
|population_densitymi² =
|population_density_rank =
|GDP_PPP =
|GDP_PPP_rank =
|GDP_PPP_year =
|GDP_PPP_per_capita =
|GDP_PPP_per_capita_rank =
|HDI =
|HDI_rank =
|HDI_year =
|HDI_category =
|currency =
|currency_code =
|country_code = IL
|time_zone =
|utc_offset = +2
|time_zone_DST =
|DST_note =
|utc_offset_DST =
|cctld =
|calling_code =
|footnotes =
}}
Ko '''Iharaira''' ([[reo Hīperu]]: יִשְׂרָאֵל, ''Yīsrāʾēl''; [[reo Ārapia]]: إِسْرَائِيل,''ʾIsrāʾīl'', rānei te whenua o Iharaira; reo Hīperu: מְדִינַת יִשְׂרָאֵל, ''Medīnat Yīsrāʾēl''; reo Ārapia: دَوْلَة إِسْرَائِيل, ''Dawlat ʾIsrāʾīl'') te whenua i te [[Waenganui Rawhiti]] i [[Āhia]] i runga i te taha ki te rawhiti o te moana nui. Ka Iharaira hei whenua motuhake i roto i te tau 1948. Iharaira, ko te whenua o nga Hurai anake, me nga Hurai katoa i runga i te ao whakaaro o Iharaira kia rite ki to ratou kainga i te pae varua. Ko te taupori o Iharaira 8.1 miriona te iwi i roto i te 2013 me te 6,04 miriona nga Hurai he. Tata ki te katoa i te atu tangata o Iharaira e nga Arapi (1.6 miriona) me ngā Mahometa, Karaitiana, Druze, a Hamari. Hiruharama Ko te whakapaipai o Iharaira, me te pa nui.
A Iharaira, ko te whenua iti, engari kua maunga, koraha, takutai, awaawa, me te mania. Ko te wera me te maroke i roto i nga raumati, a, me te hauhautanga ua i roto i te toetoe i te āhuarangi.
E Iharaira ruarua rauemi māori, me te Kawemai atu taonga atu i hoko te reira. E te paerewa āhua nui o te ora me te tūmanako ora. Tata ki te katoa o ona iwi ka taea e pānui me te tuhituhi.
== Hoto ki waho ==
{{Commonscat|Israel}}
* [https://www.gov.il/en Israel Government Portal] (English)
{{Countries of Asia}}
[[Category:Iharaira]]
[[Category:Whenua]]
[[Category:Maramara]]
6qrnwfz47at7d4ldqigqdo06yb7bra1